text:
Đó là con dốc đất duy nhất dẫn xuống làng Long Loi từ phía núi. Con dốc lô nhô những mỏm đất và những hõm trũng cạn. Buổi chiều, mọi người từ rẫy trở về làng, mang theo một gùi đầy ắp, đôi khi là khoai mì, đôi khi là măng và nấm rừng. Con dốc chiều nào cũng ồn ã, phá tan sự tĩnh mịch mặc định của những ngôi làng nằm sâu trong núi…
Chiều nay, các cô gái gùi măng rừng về, đã vào mùa đông, các cô sẽ ủ măng để cả nhà ăn trong những ngày Long Loi lạnh buốt. Những bộ quần áo bết đầy những vết xước và sợi gai cứng nhọn, kết quả của cả buổi trời len giữa những bụi tre rừng để hái măng. Gương mặt thiếu nữ sâu hoắm trong ánh chiều sơn cước đang tắt lịm. Thỉnh thoảng, vài câu hát bản địa nào đó ngân dài rồi im bặt khi có ai đó đi ngược lên con dốc đất…
Mỗi chiều, Minh cũng đi ngược lên con dốc đất để đến chốt gác. Minh là một trong những người hiếm hoi đi ngược con dốc vào những buổi chiều. Minh lầm lũi bước đi, đút tay vào hai túi quần quân phục nhăn nhúm. Minh chọn ca gác chiều vì thích những buổi chiều tĩnh mịch của Long Loi. Những anh lính khác trong doanh trại mừng húm với nguyện vọng của Minh, họ sẽ chẳng phải lỡ dở những bữa cơm, hiệp bóng chuyền và trò viết thư…
Chốt gác cao lưng lửng với cột chống là những thân cây rừng vững chãi. Từ chốt gác có thể nhìn sang cánh rừng biên giới bạt ngàn. Minh bước lên chốt gác, chưa vội bật đèn vì mặt trời chưa tắt hẳn, còn vướng chút ánh sáng cuối cùng chưa lụi tàn. Minh luôn thích hoàng hôn lẫn dần sau những rặng núi dài vô tận. Minh bắt đầu viết những lá thư. Những lá thư với những đoạn nối tiếp nhau hàng ngày. Những lá thư dài dằng dặc xếp đầy trong ngăn tủ dưới giường của Minh, chưa một lần gửi đi. Đường ra bưu điện xã xa ngút và Minh cũng sợ Quỳnh không thích những lá thư tay. Khi trời tối hẳn, Minh ngưng viết, gấp lá thư làm bốn, bỏ vào túi áo, cắm đèn và bắt đầu ca gác chạng vạng của mình. Cảm giác hoang vu bắt đầu râm ran và trải dần rộng ra khắp cánh rừng. Minh tựa lưng, tay ghì nhẹ vào báng súng nhìn xa xa những ánh đèn thấp thoáng phía chân đồi. Minh bắt đầu nhớ những ngày ở thành phố, những cơn mưa chiều đến muộn, những bộ phim Trương Nghệ Mưu tại một quán cà phê chật hẹp cùng Quỳnh. Những tin nhắn với Quỳnh thưa dần vì sóng điện thoại nhiều khi không tìm thấy ở Long Loi. Bỗng nhiên, Minh thấy bơ vơ, trơ trọi giữa cánh rừng dần dà tối.
Minh nhớ Quỳnh, và quyết định, sáng mai sẽ gửi về cho Quỳnh một lá thư tay…
0o0
Cánh rừng lại tối. Một ngày sắp lịm tắt tại Long Loi. Minh tranh thủ đọc lại bức thư dự định gửi cho Quỳnh vào một sáng mai nào đó, khi gã anh nuôi của doanh trại ra chợ mua thức ăn cho cả đồn. Minh tái bút rất nhiều lần vì những điều muốn kể cho Quỳnh nghe tăng dần sau mỗi dấu chấm câu. Anh vuốt phẳng phiu bức thư, xếp gọn vào phong bì rồi dán lại bằng lớp sương buổi tối bám mỏng trên lá rừng. Những lá thư gửi từ núi luôn đậm mùi khác lạ…
0o0
Ánh trăng sáng bàng bạc trên những đỉnh núi lô nhô trải ngút tầm mắt. Con trăng núi đầu tiên từ khi Minh nhập ngũ. Minh lại muốn kể cho Quỳnh nhưng bức thư đã được dán thẳng thớm. Cũng hơi tiếc, nhưng có lẽ Minh sẽ viết ở thư sau. Không gian tĩnh mịch lại phủ ngập toàn bộ chốt gác đầy buồn bã. Minh lay nhẹ cò súng khi đã đưa khẩu AK vào tình trạng an toàn. Tiếng lách cách phá tan sự yên vắng đến lạnh lẽo. Mùi lá cây từ phía rừng phảng phất nhẹ dịu.
Trai gái Long Loi kéo nhau nói cười giòn giã dưới chân dốc. Chuỗi âm thanh náo nhiệt ấy bất chợt làm Minh giãn ra. Anh bỏ mặc cánh rừng biên giới, nhìn theo chuỗi âm thanh náo nhiệt dưới chân dốc…
Cô gái ngồi yên lặng bên một khúc gỗ rừng, ngước mắt lên bầu trời trong vắt, bàng bạc trăng đêm. Sự yên lặng của cô vang vọng hơn cả những thanh âm náo nhiệt. Cô mặc chiếc váy bản địa thêu những nét hoa văn cầu kỳ làm cho khuôn hình thêm lý tưởng. Minh cảm tưởng như một thước phim nghệ thuật mẫu mực đang chiếu chầm chậm trước mặt. Đoạn trăng lên cao dần, tách hẳn bóng rừng đêm thẫm dài, ca gác của Minh đã có người khác đến thay và cô gái cũng đi về phía những ngôi nhà bé nhỏ …
0o0
Bức thư dán bằng sương trên lá rừng vẫn nằm im ắng trong hộc tủ đựng quân trang của Minh. Minh tỉnh giấc sau chiếc kẻng báo thức của đồn rung lên những thanh âm sét mục quen thuộc, nhưng gã anh nuôi đi ra chợ từ sớm, khi sương còn giăng đầy các con đường hẹp dẫn ra trung tâm xã. Những ngày có trăng, Minh quên dần dự định gửi thư về cho Quỳnh và những đêm trăng tiếp theo, Minh không còn thói quen viết thư trước mỗi khi trời sẫm tối. Quỳnh khuất dần khi trăng bắt đầu nhô chầm chậm sau dãy núi…
Long Loi sáng choang. Gió hụ quanh chốt gác tạo ra những đợt lạnh lẽo quánh đặc. Đông bắt đầu thấm dần vào núi. Minh khoác chiếc áo bông to sụ, loại dành cho bộ đội vùng cao, bắt đầu ca gác của những ngày tháng mười hai lạnh buốt. Trăng đã bàng bạc đằng xa…
Hôm nay, cô gái mặc chiếc váy đen, không thêu bất kỳ một hoa văn núi rừng nào, ngồi một mình trên bên khúc cây rừng mòn mục, ánh nhìn xa vời vợi về cánh rừng phía đông. Những chiếc váy bản địa khác nhau cho những đêm trăng sáng. Minh mê mẩn từ phía chốt gác, những đường nét như được sắp đặt bởi một nhà làm nghệ thuật đầy chất xám. Con dốc vắng tanh, trai gái Long Loi đã nắm tay nhau đến những nơi chỉ thấy ánh trăng tù mù để những cái nắm tay và nụ hôn đầu thêm dạn dĩ. Minh biết được chuyện này qua lời kể của một cậu bạn Xê Đăng trong một lần đi tuần quanh khu làng…
Sương xuống mỗi lúc càng dày, cái lạnh thấm dần vào lớp áo bông, chạm vào cơ thể Minh tê rần. Mà sao cô gái ngắm trăng vẫn mỏng manh trong bộ váy bản địa mộc mạc, không hề có dấu hiệu của những cơn lạnh lẽo quấn quanh người. Cảm tưởng như cô gái là ảo ảnh. Như một bức tranh đậm chất liêu trai thời xa cũ.
Minh khục khặc ho khi một cơn gió lớn đột ngột tạt từ rìa rừng. Tiếng gió gào rú loang ra thành những chuỗi dài ồn ã giữa sự cô tịch của đêm núi. Cổ họng Minh ran rát, quện buốt cảm tưởng như hậu quả của chứng ho kinh niên. Không khí yên ả của đêm trăng đột ngột biến mất, thay bằng hơi hướm bệnh tật. Đột nhiên, cô gái rướn cổ về phía chốt gác tù mù ánh điện. Minh chỉ kịp nhìn thấy khuôn mặt gầy gò trong lớp ánh sáng vàng nhạt trước lúc cô vội vàng đi về hướng Long Loi. Minh không bắt được cảm xúc trên khuôn mặt ấy, chỉ mơ hồ cảm nhận một nỗi buồn kín đáo…
Khuôn mặt gầy gò và nỗi buồn kín đáo bắt đầu ăn vào Minh mỗi khi ca gác kết thúc. Tim Minh bắt đầu lan nhẹ cảm giác đợi chờ những buổi chiều buông xuống ở Long Loi, chờ đợi ánh trăng bàng bạc phủ trên cánh rừng đêm…
Đêm cuối cùng, trăng Long Loi lên đỉnh núi…
Bỗng dưng, Minh rất muốn kiếm tìm cô gái có khuôn mặt gầy gò ấy…
0o0
Mỗi buổi chiều, Minh rời đồn biên phòng sớm hơn độ nửa giờ cho hành trình mơ hồ của mình, đi vòng quanh Long Loi một lúc trước khi ra đến con dốc, rồi ngược lên chốt gác để bắt đầu ca gác của mình. Minh đi tìm cô gái ngắm trăng qua manh mối chỉ là khuôn mặt gầy gò và những chiếc váy bản địa. Dù chẳng biết mình tìm khuôn mặt gầy gò ấy để làm gì. Minh cứ đi, cứ bắt đầu một cuộc tìm kiếm khá rỗi rảnh và vô nghĩa…
Long Loi chiều vắng lặng như một bức tranh màu trầm. Khói từ những gian bếp là là bay sang những bụi sao nhái sát vách nhà đang nở dày đặc hoa vàng cánh mỏng. Mọi người đã kéo nhau ra đoạn suối phía sau làng tắm giặt. Thỉnh thoảng, vài cô gái trở về trong ánh chiều đang buông, kéo chiếc váy bản địa ngang ngực, lộ bờ vai e dè, nép người đi về những ngôi nhà bé nhỏ. Minh bước chầm chậm xuyên những ngôi nhà, hờ hững nhìn những khuôn mặt lướt ngang. Những khuôn mặt gầy gò đang bối rối nhìn Minh, tiếng cười rụt rè và khúc khích âm ỉ phía sau lưng như trêu ghẹo. Minh không đủ thong thả để buông những lời tán tỉnh như những lính tráng khác trong đồn. Nhưng tất cả đều không phải là khuôn mặt gầy gò của cô gái ngắm trăng dưới con dốc. Khuôn mặt gầy gò ấy bảng lảng một nỗi buồn. Một nỗi buồn, mà Minh không đoán định được nhưng sẽ nhận ra bằng tri giác đặc biệt. Trời chiều Long Loi tối sẫm dần, Minh bần thần đi ngược lên chốt gác. Con trăng tháng đã lặn sau rặng núi.
Chốt gác vẫn lạnh như mọi ngày. Khúc gỗ rừng dưới chân nhìn cô độc, bởi không còn cô gái Long Loi ngồi đó ngắm trăng. Cảm giác thiếu vắng ran rát lồng ngực. Minh lại đợi những đêm núi có trăng. Khuôn mặt gầy gò buồn bã lại đầy ắp trong chiều dài suy nghĩ của Minh.
Minh muốn nhìn thấy khuôn mặt gầy gò ấy…
0o0
Những con gà làng chạy gáy trên những mỏm đất cao làm Long Loi ồn ã nhưng yên tĩnh. Nhác thấy bóng người, chúng lủi vào những bụi sao nhái um tùm hoa vàng. Vẫn là những khuôn mặt gầy gò trong buổi chiều Long Long hung húng khói bếp. Tuyệt nhiên, không phải khuôn mặt gầy gò dưới trăng.
Còn mười phút nữa mới bắt đầu ca gác, Minh ngồi ở khúc gỗ mòn cũ dưới chân dốc, nơi khuôn mặt gầy gò hay ngồi, ngắm buổi chiều trôi đi chậm chạp. Tiếng hát của những thiếu nữ hái măng lướt nhẹ ở lưng chừng dốc. Những câu hát bản địa, Minh chỉ nghe lõm bõm được: Khe (Trăng), Ngoh (dốc), Coantri ôi Ngoh (cô gái ở núi) lẫn trong giai điệu dịu nhẹ của khúc hát. Khúc hát khỏa lấp dần nỗi buồn vu vơ. Minh nhìn ngược lên con dốc, những cô gái Long Loi trở về sau một ngày trên rẫy. Gùi trên vai đầy ắp măng, nấm rừng và những củ khoai mì bết đầy đất đỏ.
Khuôn mặt gầy gò mang nỗi buồn những đêm có trăng, khuất sau những khuôn mặt khác. Minh nhận ra khuôn mặt ấy bằng tri giác đặc biệt. Khuôn Mặt không hát, chỉ cúi nhẹ khi bước xuống dốc. Đôi mắt của Khuôn Mặt mơ hồ. Khuôn Mặt mặc chiếc váy không thêu thùa, chiếc váy của những ngày đi rẫy. Minh có cảm giác run rẩy hai bắp tay và vai, khí chất vững chãi của gã lính biên phòng bay biến khi Khuôn Mặt càng bước về chân dốc, tựa như có một đoạn cây rừng đè lên ngực mình, ngột ngạt và mất hết mọi ngôn từ. Khuôn Mặt lướt qua Minh độ ba bước chân, Minh thở hắt ra mọi ùn ứ:
– Cô gì ơi?
Những khuôn mặt đi san sát nhau, ngưng bặt tiếng hát, quay nhìn về phía khúc gỗ Minh đang ngồi, chờ đợi. Minh buông giọng nhẹ nhõm:
– Cô gái gùi khoai mì!
Khuôn Mặt gầy gò đứng lại, những khuôn mặt khác tiếp tục hành trình về Long Loi.
– Bộ đội gọi Khe à?
– Cô tên Khe! – Minh cảm thán vì khe có nghĩa là trăng. Cô gái tên Trăng hay ngắm trăng vào những đêm Long Loi bàng bạc. Một niềm vui lạ lùng len nhẹ. Minh cười, nụ cười hiền lành – Tên cô thật đẹp, Y Khe à… (Mọi cô gái Xê Đăng đều có họ Y).
Đôi mắt Khe lóng lánh, hút buổi chiều vào đầy dần. Cảm tưởng Khuôn Mặt gầy gò đang vui.
– Bộ đội gọi Khe có chuyện gì vậy?
Minh bối rối trở lại, ngôn từ tắt lịm nhường chỗ cho những cữ run chân nhẹ:
– À, tôi muốn xin Khe một củ khoai mì. Tôi đang thèm củ khoai mì luộc.
Khe tháo gùi khỏi vai, thò tay lấy củ khoai mì to nhất, đưa cho Minh.
– Củ này mập, nhiều bột đấy, bộ đội đem về lột vỏ mà luộc. À, hay là bộ đội ghé nhà tôi, tôi luộc ăn luôn với cả nhà tôi – Đôi mắt Khe chân thật.
Còn năm phút nữa để thay ca gác. Hơi tiếc rẻ, Minh đành hẹn cô gái vào những chiều hôm sau:
– Hôm nay tôi gác trên kia! – Minh chỉ tay lên chốt gác – Vậy chiều mai tôi đến nhà Khe nhe, nhưng Khe phải về sớm để tôi còn kịp đi gác. À, cha mẹ Khe có khó lắm không…
Khe bỗng cười:
– Anh bộ đội đừng lo, nhà tôi không có cha mẹ, chỉ có chồng và hai đứa con của tôi – Khe dừng lại ngắc ngứ, buông những câu từ một cách chậm rãi – Mà… chồng tôi cũng đi miết…
Minh khựng người, suýt buông củ khoai mì béo ụ xuống đất. Khuôn mặt gầy gò thấm đẫm trăng Long Loi bàng bạc đã có chồng. Những cô gái Long Loi thường lấy chồng trước năm mười tám tuổi, Minh nhớ lại lời gã bạn Xê Đăng. Minh mỉm cười chào Khe, đi ngược lên con dốc. Ca gác rừng chạng vạng đã bắt đầu.
Minh thấy lợn cợn ở túi áo quân phục. Bức thư dán bằng sương trên lá rừng, Minh dự định gửi cho Quỳnh trước con trăng tháng mười. Bức thư nhàu nhĩ ở nếp gấp. Ngày mai, Minh sẽ dậy thật sớm, đi cùng gã anh nuôi ra xã, tự tay Minh sẽ gửi bức thư về thành phố cho Quỳnh…
0o0
Cánh rừng trải theo rặng núi dài vô tận, mảnh trăng non đầu tháng đã nhô lên, rải thứ ánh sáng yếu ớt lên con dốc đất duy nhất dẫn xuống làng Long Loi. Ca gác tù mù ánh sáng, Minh ngồi nhớ đến Quỳnh. Biết đâu, Quỳnh cũng đang ngồi trong quán cà phê cũ, mắt dõi theo những bộ phim Trương Nghệ Mưu kinh điển và nhớ tới Minh.
Trần Minh Hợp
Source. Trần Minh Hợp, Yume

markdown:
Đó là con dốc đất duy nhất dẫn xuống làng Long Loi từ phía núi. Con dốc lô nhô những mỏm đất và những hõm trũng cạn. Buổi chiều, mọi người từ rẫy trở về làng, mang theo một gùi đầy ắp, đôi khi là khoai mì, đôi khi là măng và nấm rừng. Con dốc chiều nào cũng ồn ã, phá tan sự tĩnh mịch mặc định của những ngôi làng nằm sâu trong núi…
Chiều nay, các cô gái gùi măng rừng về, đã vào mùa đông, các cô sẽ ủ măng để cả nhà ăn trong những ngày Long Loi lạnh buốt. Những bộ quần áo bết đầy những vết xước và sợi gai cứng nhọn, kết quả của cả buổi trời len giữa những bụi tre rừng để hái măng. Gương mặt thiếu nữ sâu hoắm trong ánh chiều sơn cước đang tắt lịm. Thỉnh thoảng, vài câu hát bản địa nào đó ngân dài rồi im bặt khi có ai đó đi ngược lên con dốc đất…
Mỗi chiều, Minh cũng đi ngược lên con dốc đất để đến chốt gác. Minh là một trong những người hiếm hoi đi ngược con dốc vào những buổi chiều. Minh lầm lũi bước đi, đút tay vào hai túi quần quân phục nhăn nhúm. Minh chọn ca gác chiều vì thích những buổi chiều tĩnh mịch của Long Loi. Những anh lính khác trong doanh trại mừng húm với nguyện vọng của Minh, họ sẽ chẳng phải lỡ dở những bữa cơm, hiệp bóng chuyền và trò viết thư…
Chốt gác cao lưng lửng với cột chống là những thân cây rừng vững chãi. Từ chốt gác có thể nhìn sang cánh rừng biên giới bạt ngàn. Minh bước lên chốt gác, chưa vội bật đèn vì mặt trời chưa tắt hẳn, còn vướng chút ánh sáng cuối cùng chưa lụi tàn. Minh luôn thích hoàng hôn lẫn dần sau những rặng núi dài vô tận. Minh bắt đầu viết những lá thư. Những lá thư với những đoạn nối tiếp nhau hàng ngày. Những lá thư dài dằng dặc xếp đầy trong ngăn tủ dưới giường của Minh, chưa một lần gửi đi. Đường ra bưu điện xã xa ngút và Minh cũng sợ Quỳnh không thích những lá thư tay. Khi trời tối hẳn, Minh ngưng viết, gấp lá thư làm bốn, bỏ vào túi áo, cắm đèn và bắt đầu ca gác chạng vạng của mình. Cảm giác hoang vu bắt đầu râm ran và trải dần rộng ra khắp cánh rừng. Minh tựa lưng, tay ghì nhẹ vào báng súng nhìn xa xa những ánh đèn thấp thoáng phía chân đồi. Minh bắt đầu nhớ những ngày ở thành phố, những cơn mưa chiều đến muộn, những bộ phim Trương Nghệ Mưu tại một quán cà phê chật hẹp cùng Quỳnh. Những tin nhắn với Quỳnh thưa dần vì sóng điện thoại nhiều khi không tìm thấy ở Long Loi. Bỗng nhiên, Minh thấy bơ vơ, trơ trọi giữa cánh rừng dần dà tối.
Minh nhớ Quỳnh, và quyết định, sáng mai sẽ gửi về cho Quỳnh một lá thư tay…
0o0
Cánh rừng lại tối. Một ngày sắp lịm tắt tại Long Loi. Minh tranh thủ đọc lại bức thư dự định gửi cho Quỳnh vào một sáng mai nào đó, khi gã anh nuôi của doanh trại ra chợ mua thức ăn cho cả đồn. Minh tái bút rất nhiều lần vì những điều muốn kể cho Quỳnh nghe tăng dần sau mỗi dấu chấm câu. Anh vuốt phẳng phiu bức thư, xếp gọn vào phong bì rồi dán lại bằng lớp sương buổi tối bám mỏng trên lá rừng. Những lá thư gửi từ núi luôn đậm mùi khác lạ…
0o0
Ánh trăng sáng bàng bạc trên những đỉnh núi lô nhô trải ngút tầm mắt. Con trăng núi đầu tiên từ khi Minh nhập ngũ. Minh lại muốn kể cho Quỳnh nhưng bức thư đã được dán thẳng thớm. Cũng hơi tiếc, nhưng có lẽ Minh sẽ viết ở thư sau. Không gian tĩnh mịch lại phủ ngập toàn bộ chốt gác đầy buồn bã. Minh lay nhẹ cò súng khi đã đưa khẩu AK vào tình trạng an toàn. Tiếng lách cách phá tan sự yên vắng đến lạnh lẽo. Mùi lá cây từ phía rừng phảng phất nhẹ dịu.
Trai gái Long Loi kéo nhau nói cười giòn giã dưới chân dốc. Chuỗi âm thanh náo nhiệt ấy bất chợt làm Minh giãn ra. Anh bỏ mặc cánh rừng biên giới, nhìn theo chuỗi âm thanh náo nhiệt dưới chân dốc…
Cô gái ngồi yên lặng bên một khúc gỗ rừng, ngước mắt lên bầu trời trong vắt, bàng bạc trăng đêm. Sự yên lặng của cô vang vọng hơn cả những thanh âm náo nhiệt. Cô mặc chiếc váy bản địa thêu những nét hoa văn cầu kỳ làm cho khuôn hình thêm lý tưởng. Minh cảm tưởng như một thước phim nghệ thuật mẫu mực đang chiếu chầm chậm trước mặt. Đoạn trăng lên cao dần, tách hẳn bóng rừng đêm thẫm dài, ca gác của Minh đã có người khác đến thay và cô gái cũng đi về phía những ngôi nhà bé nhỏ …
0o0
Bức thư dán bằng sương trên lá rừng vẫn nằm im ắng trong hộc tủ đựng quân trang của Minh. Minh tỉnh giấc sau chiếc kẻng báo thức của đồn rung lên những thanh âm sét mục quen thuộc, nhưng gã anh nuôi đi ra chợ từ sớm, khi sương còn giăng đầy các con đường hẹp dẫn ra trung tâm xã. Những ngày có trăng, Minh quên dần dự định gửi thư về cho Quỳnh và những đêm trăng tiếp theo, Minh không còn thói quen viết thư trước mỗi khi trời sẫm tối. Quỳnh khuất dần khi trăng bắt đầu nhô chầm chậm sau dãy núi…
Long Loi sáng choang. Gió hụ quanh chốt gác tạo ra những đợt lạnh lẽo quánh đặc. Đông bắt đầu thấm dần vào núi. Minh khoác chiếc áo bông to sụ, loại dành cho bộ đội vùng cao, bắt đầu ca gác của những ngày tháng mười hai lạnh buốt. Trăng đã bàng bạc đằng xa…
Hôm nay, cô gái mặc chiếc váy đen, không thêu bất kỳ một hoa văn núi rừng nào, ngồi một mình trên bên khúc cây rừng mòn mục, ánh nhìn xa vời vợi về cánh rừng phía đông. Những chiếc váy bản địa khác nhau cho những đêm trăng sáng. Minh mê mẩn từ phía chốt gác, những đường nét như được sắp đặt bởi một nhà làm nghệ thuật đầy chất xám. Con dốc vắng tanh, trai gái Long Loi đã nắm tay nhau đến những nơi chỉ thấy ánh trăng tù mù để những cái nắm tay và nụ hôn đầu thêm dạn dĩ. Minh biết được chuyện này qua lời kể của một cậu bạn Xê Đăng trong một lần đi tuần quanh khu làng…
Sương xuống mỗi lúc càng dày, cái lạnh thấm dần vào lớp áo bông, chạm vào cơ thể Minh tê rần. Mà sao cô gái ngắm trăng vẫn mỏng manh trong bộ váy bản địa mộc mạc, không hề có dấu hiệu của những cơn lạnh lẽo quấn quanh người. Cảm tưởng như cô gái là ảo ảnh. Như một bức tranh đậm chất liêu trai thời xa cũ.
Minh khục khặc ho khi một cơn gió lớn đột ngột tạt từ rìa rừng. Tiếng gió gào rú loang ra thành những chuỗi dài ồn ã giữa sự cô tịch của đêm núi. Cổ họng Minh ran rát, quện buốt cảm tưởng như hậu quả của chứng ho kinh niên. Không khí yên ả của đêm trăng đột ngột biến mất, thay bằng hơi hướm bệnh tật. Đột nhiên, cô gái rướn cổ về phía chốt gác tù mù ánh điện. Minh chỉ kịp nhìn thấy khuôn mặt gầy gò trong lớp ánh sáng vàng nhạt trước lúc cô vội vàng đi về hướng Long Loi. Minh không bắt được cảm xúc trên khuôn mặt ấy, chỉ mơ hồ cảm nhận một nỗi buồn kín đáo…
Khuôn mặt gầy gò và nỗi buồn kín đáo bắt đầu ăn vào Minh mỗi khi ca gác kết thúc. Tim Minh bắt đầu lan nhẹ cảm giác đợi chờ những buổi chiều buông xuống ở Long Loi, chờ đợi ánh trăng bàng bạc phủ trên cánh rừng đêm…
Đêm cuối cùng, trăng Long Loi lên đỉnh núi…
Bỗng dưng, Minh rất muốn kiếm tìm cô gái có khuôn mặt gầy gò ấy…
0o0
Mỗi buổi chiều, Minh rời đồn biên phòng sớm hơn độ nửa giờ cho hành trình mơ hồ của mình, đi vòng quanh Long Loi một lúc trước khi ra đến con dốc, rồi ngược lên chốt gác để bắt đầu ca gác của mình. Minh đi tìm cô gái ngắm trăng qua manh mối chỉ là khuôn mặt gầy gò và những chiếc váy bản địa. Dù chẳng biết mình tìm khuôn mặt gầy gò ấy để làm gì. Minh cứ đi, cứ bắt đầu một cuộc tìm kiếm khá rỗi rảnh và vô nghĩa…
Long Loi chiều vắng lặng như một bức tranh màu trầm. Khói từ những gian bếp là là bay sang những bụi sao nhái sát vách nhà đang nở dày đặc hoa vàng cánh mỏng. Mọi người đã kéo nhau ra đoạn suối phía sau làng tắm giặt. Thỉnh thoảng, vài cô gái trở về trong ánh chiều đang buông, kéo chiếc váy bản địa ngang ngực, lộ bờ vai e dè, nép người đi về những ngôi nhà bé nhỏ. Minh bước chầm chậm xuyên những ngôi nhà, hờ hững nhìn những khuôn mặt lướt ngang. Những khuôn mặt gầy gò đang bối rối nhìn Minh, tiếng cười rụt rè và khúc khích âm ỉ phía sau lưng như trêu ghẹo. Minh không đủ thong thả để buông những lời tán tỉnh như những lính tráng khác trong đồn. Nhưng tất cả đều không phải là khuôn mặt gầy gò của cô gái ngắm trăng dưới con dốc. Khuôn mặt gầy gò ấy bảng lảng một nỗi buồn. Một nỗi buồn, mà Minh không đoán định được nhưng sẽ nhận ra bằng tri giác đặc biệt. Trời chiều Long Loi tối sẫm dần, Minh bần thần đi ngược lên chốt gác. Con trăng tháng đã lặn sau rặng núi.
Chốt gác vẫn lạnh như mọi ngày. Khúc gỗ rừng dưới chân nhìn cô độc, bởi không còn cô gái Long Loi ngồi đó ngắm trăng. Cảm giác thiếu vắng ran rát lồng ngực. Minh lại đợi những đêm núi có trăng. Khuôn mặt gầy gò buồn bã lại đầy ắp trong chiều dài suy nghĩ của Minh.
Minh muốn nhìn thấy khuôn mặt gầy gò ấy…
0o0
Những con gà làng chạy gáy trên những mỏm đất cao làm Long Loi ồn ã nhưng yên tĩnh. Nhác thấy bóng người, chúng lủi vào những bụi sao nhái um tùm hoa vàng. Vẫn là những khuôn mặt gầy gò trong buổi chiều Long Long hung húng khói bếp. Tuyệt nhiên, không phải khuôn mặt gầy gò dưới trăng.
Còn mười phút nữa mới bắt đầu ca gác, Minh ngồi ở khúc gỗ mòn cũ dưới chân dốc, nơi khuôn mặt gầy gò hay ngồi, ngắm buổi chiều trôi đi chậm chạp. Tiếng hát của những thiếu nữ hái măng lướt nhẹ ở lưng chừng dốc. Những câu hát bản địa, Minh chỉ nghe lõm bõm được: Khe (Trăng), Ngoh (dốc), Coantri ôi Ngoh (cô gái ở núi) lẫn trong giai điệu dịu nhẹ của khúc hát. Khúc hát khỏa lấp dần nỗi buồn vu vơ. Minh nhìn ngược lên con dốc, những cô gái Long Loi trở về sau một ngày trên rẫy. Gùi trên vai đầy ắp măng, nấm rừng và những củ khoai mì bết đầy đất đỏ.
Khuôn mặt gầy gò mang nỗi buồn những đêm có trăng, khuất sau những khuôn mặt khác. Minh nhận ra khuôn mặt ấy bằng tri giác đặc biệt. Khuôn Mặt không hát, chỉ cúi nhẹ khi bước xuống dốc. Đôi mắt của Khuôn Mặt mơ hồ. Khuôn Mặt mặc chiếc váy không thêu thùa, chiếc váy của những ngày đi rẫy. Minh có cảm giác run rẩy hai bắp tay và vai, khí chất vững chãi của gã lính biên phòng bay biến khi Khuôn Mặt càng bước về chân dốc, tựa như có một đoạn cây rừng đè lên ngực mình, ngột ngạt và mất hết mọi ngôn từ. Khuôn Mặt lướt qua Minh độ ba bước chân, Minh thở hắt ra mọi ùn ứ:
– Cô gì ơi?
Những khuôn mặt đi san sát nhau, ngưng bặt tiếng hát, quay nhìn về phía khúc gỗ Minh đang ngồi, chờ đợi. Minh buông giọng nhẹ nhõm:
– Cô gái gùi khoai mì!
Khuôn Mặt gầy gò đứng lại, những khuôn mặt khác tiếp tục hành trình về Long Loi.
– Bộ đội gọi Khe à?
– Cô tên Khe! – Minh cảm thán vì khe có nghĩa là trăng. Cô gái tên Trăng hay ngắm trăng vào những đêm Long Loi bàng bạc. Một niềm vui lạ lùng len nhẹ. Minh cười, nụ cười hiền lành – Tên cô thật đẹp, Y Khe à… (Mọi cô gái Xê Đăng đều có họ Y).
Đôi mắt Khe lóng lánh, hút buổi chiều vào đầy dần. Cảm tưởng Khuôn Mặt gầy gò đang vui.
– Bộ đội gọi Khe có chuyện gì vậy?
Minh bối rối trở lại, ngôn từ tắt lịm nhường chỗ cho những cữ run chân nhẹ:
– À, tôi muốn xin Khe một củ khoai mì. Tôi đang thèm củ khoai mì luộc.
Khe tháo gùi khỏi vai, thò tay lấy củ khoai mì to nhất, đưa cho Minh.
– Củ này mập, nhiều bột đấy, bộ đội đem về lột vỏ mà luộc. À, hay là bộ đội ghé nhà tôi, tôi luộc ăn luôn với cả nhà tôi – Đôi mắt Khe chân thật.
Còn năm phút nữa để thay ca gác. Hơi tiếc rẻ, Minh đành hẹn cô gái vào những chiều hôm sau:
– Hôm nay tôi gác trên kia! – Minh chỉ tay lên chốt gác – Vậy chiều mai tôi đến nhà Khe nhe, nhưng Khe phải về sớm để tôi còn kịp đi gác. À, cha mẹ Khe có khó lắm không…
Khe bỗng cười:
– Anh bộ đội đừng lo, nhà tôi không có cha mẹ, chỉ có chồng và hai đứa con của tôi – Khe dừng lại ngắc ngứ, buông những câu từ một cách chậm rãi – Mà… chồng tôi cũng đi miết…
Minh khựng người, suýt buông củ khoai mì béo ụ xuống đất. Khuôn mặt gầy gò thấm đẫm trăng Long Loi bàng bạc đã có chồng. Những cô gái Long Loi thường lấy chồng trước năm mười tám tuổi, Minh nhớ lại lời gã bạn Xê Đăng. Minh mỉm cười chào Khe, đi ngược lên con dốc. Ca gác rừng chạng vạng đã bắt đầu.
Minh thấy lợn cợn ở túi áo quân phục. Bức thư dán bằng sương trên lá rừng, Minh dự định gửi cho Quỳnh trước con trăng tháng mười. Bức thư nhàu nhĩ ở nếp gấp. Ngày mai, Minh sẽ dậy thật sớm, đi cùng gã anh nuôi ra xã, tự tay Minh sẽ gửi bức thư về thành phố cho Quỳnh…
0o0
Cánh rừng trải theo rặng núi dài vô tận, mảnh trăng non đầu tháng đã nhô lên, rải thứ ánh sáng yếu ớt lên con dốc đất duy nhất dẫn xuống làng Long Loi. Ca gác tù mù ánh sáng, Minh ngồi nhớ đến Quỳnh. Biết đâu, Quỳnh cũng đang ngồi trong quán cà phê cũ, mắt dõi theo những bộ phim Trương Nghệ Mưu kinh điển và nhớ tới Minh.
**Trần Minh Hợp**
**Source. Trần Minh Hợp, Yume**

X-ac: 5.dca _dca

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/p1TYry-7X>; rel=shortlink

Vary: Cookie


text:
Lozi là một ứng dụng đăng bán được yêu thích nhất Việt Nam. Ngoài các chia sẻ món ăn mang đậm trải nghiệm cá nhân, bạn còn có thể đăng bán miễn phí trên Lozi tất tật mọi thứ: mỹ phẩm tự làm, quần áo cũ mới đủ loại, sách truyện không đọc nữa, cả mấy món do chính tay bạn nấu... Nhận lấy bất ngờ nhỏ trong 4,8 giây đầu tiên đăng bán nhé ＼(>o<)ノ
Lozi Inc - Giấy phép MXH số 0604/MXH-LOZI

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close

X-Powered-By: Express


text:
Chúng ta không làm gì được với quá khứ, và cũng không có khả năng nắm chắc tương lai, nhưng chúng ta có trọn quyền hành động trong hiện tại.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Không trên trời, giữa biển, không lánh vào động núi, không chỗ nào trên đời, trốn được quả ác nghiệp.Kinh Pháp cú (Kệ số 127)
Người ta trói buộc với vợ con, nhà cửa còn hơn cả sự giam cầm nơi lao ngục. Lao ngục còn có hạn kỳ được thả ra, vợ con chẳng thể có lấy một chốc lát xa lìa.Kinh Bốn mươi hai chương
Mục đích của đời sống là khám phá tài năng của bạn, công việc của một đời là phát triển tài năng, và ý nghĩa của cuộc đời là cống hiến tài năng ấy. (The purpose of life is to discover your gift. The work of life is to develop it. The meaning of life is to give your gift away.)David S. Viscott
Cỏ làm hại ruộng vườn, si làm hại người đời. Bố thí người ly si, do vậy được quả lớn.Kinh Pháp Cú (Kệ số 358)
Mỗi cơn giận luôn có một nguyên nhân, nhưng rất hiếm khi đó là nguyên nhân chính đáng. (Anger is never without a reason, but seldom with a good one.)Benjamin Franklin
Không thể dùng vũ lực để duy trì hòa bình, chỉ có thể đạt đến hòa bình bằng vào sự hiểu biết. (Peace cannot be kept by force; it can only be achieved by understanding.)Albert Einstein
Gặp quyển sách hay nên mua ngay, dù đọc được hay không, vì sớm muộn gì ta cũng sẽ cần đến nó.Winston Churchill
Bạn có biết là những người thành đạt hơn bạn vẫn đang cố gắng nhiều hơn cả bạn?Sưu tầm
Người trí dù khoảnh khắc kề cận bậc hiền minh, cũng hiểu ngay lý pháp, như lưỡi nếm vị canh.Kinh Pháp Cú - Kệ số 65
Thật không dễ dàng để tìm được hạnh phúc trong chính bản thân ta, nhưng truy tìm hạnh phúc ở bất kỳ nơi nào khác lại là điều không thể. (It is not easy to find happiness in ourselves, and it is not possible to find it elsewhere.)Agnes Repplier
Trang chủ »» Danh mục »» Đại từ điển Hán Việt »» Đang xem mục từ: lộ kính - 路徑 »»
Chú ý: Nếu quý vị copy chữ Hán dán (paste) vào đây để tra thì kết quả sẽ chính xác hơn rất nhiều.
Quý vị cũng có thể bôi đen (select) những chữ Hán đã hiển thị trên màn hình rồi dùng chuột kéo thả vào khung để tra.
Đường tắt. (Từ điển Nguyễn Quốc Hùng)
Quý vị đang truy cập từ IP 54.197.130.93 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.
Ghi danh hoặc đăng nhập

markdown:
Chúng ta không làm gì được với quá khứ, và cũng không có khả năng nắm chắc tương lai, nhưng chúng ta có trọn quyền hành động trong hiện tại.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Không trên trời, giữa biển, không lánh vào động núi, không chỗ nào trên đời, trốn được quả ác nghiệp.Kinh Pháp cú (Kệ số 127)
Người ta trói buộc với vợ con, nhà cửa còn hơn cả sự giam cầm nơi lao ngục. Lao ngục còn có hạn kỳ được thả ra, vợ con chẳng thể có lấy một chốc lát xa lìa.Kinh Bốn mươi hai chương
Mục đích của đời sống là khám phá tài năng của bạn, công việc của một đời là phát triển tài năng, và ý nghĩa của cuộc đời là cống hiến tài năng ấy. (The purpose of life is to discover your gift. The work of life is to develop it. The meaning of life is to give your gift away.)David S. Viscott
Cỏ làm hại ruộng vườn, si làm hại người đời. Bố thí người ly si, do vậy được quả lớn.Kinh Pháp Cú (Kệ số 358)
Mỗi cơn giận luôn có một nguyên nhân, nhưng rất hiếm khi đó là nguyên nhân chính đáng. (Anger is never without a reason, but seldom with a good one.)Benjamin Franklin
Không thể dùng vũ lực để duy trì hòa bình, chỉ có thể đạt đến hòa bình bằng vào sự hiểu biết. (Peace cannot be kept by force; it can only be achieved by understanding.)Albert Einstein
Gặp quyển sách hay nên mua ngay, dù đọc được hay không, vì sớm muộn gì ta cũng sẽ cần đến nó.Winston Churchill
Bạn có biết là những người thành đạt hơn bạn vẫn đang cố gắng nhiều hơn cả bạn?Sưu tầm
Người trí dù khoảnh khắc kề cận bậc hiền minh, cũng hiểu ngay lý pháp, như lưỡi nếm vị canh.Kinh Pháp Cú - Kệ số 65
Thật không dễ dàng để tìm được hạnh phúc trong chính bản thân ta, nhưng truy tìm hạnh phúc ở bất kỳ nơi nào khác lại là điều không thể. (It is not easy to find happiness in ourselves, and it is not possible to find it elsewhere.)Agnes Repplier
[Trang chủ](Home.html) »»
[Danh mục](danh-muc_thu-vien_tongquat_rong-mo-tam-hon.html) »»
[Đại từ điển Hán Việt](tu-dien_han-viet_none_rong-mo-tam-hon.html) »»
Đang xem mục từ: lộ kính - 路徑 »»
**Chú ý**: Nếu quý vị copy chữ Hán dán (paste) vào đây để tra thì kết quả sẽ chính xác hơn rất nhiều.
Quý vị cũng có thể bôi đen (select) những chữ Hán đã hiển thị trên màn hình rồi dùng chuột kéo thả vào khung để tra.
Đường tắt. (
*Từ điển Nguyễn Quốc Hùng*) **Quý vị đang truy cập từ IP 54.197.130.93 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. **Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc
**ghi danh thành viên **,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
** Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện**.
Ghi danh hoặc đăng nhập

WARC-Truncated: length

Server: nginx/1.4.6 (Ubuntu)

Content-Type: text/html


text:
Nếu quyết tâm đạt đến thành công đủ mạnh, thất bại sẽ không bao giờ đánh gục được tôi. (Failure will never overtake me if my determination to succeed is strong enough.)Og Mandino
Khó thay được làm người, khó thay được sống còn. Khó thay nghe diệu pháp, khó thay Phật ra đời!Kinh Pháp Cú (Kệ số 182)
Bạn đã từng cố gắng và đã từng thất bại. Điều đó không quan trọng. Hãy tiếp tục cố gắng, tiếp tục thất bại, nhưng hãy thất bại theo cách tốt hơn. (Ever tried. Ever failed. No matter. Try Again. Fail again. Fail better.)Samuel Beckett
Ví như người mù sờ voi, tuy họ mô tả đúng thật như chỗ sờ biết, nhưng ta thật không thể nhờ đó mà biết rõ hình thể con voi.Kinh Đại Bát Niết-bàn
Nếu muốn đi nhanh, hãy đi một mình. Nếu muốn đi xa, hãy đi cùng người khác. (If you want to go fast, go alone. If you want to go far, go together.)Ngạn ngữ Châu Phi
Ta như thầy thuốc, biết bệnh cho thuốc. Người bệnh chịu uống thuốc ấy hay không, chẳng phải lỗi thầy thuốc. Lại cũng như người khéo chỉ đường, chỉ cho mọi người con đường tốt. Nghe rồi mà chẳng đi theo, thật chẳng phải lỗi người chỉ đường.Kinh Lời dạy cuối cùng
Mục đích chính của chúng ta trong cuộc đời này là giúp đỡ người khác. Và nếu bạn không thể giúp đỡ người khác thì ít nhất cũng đừng làm họ tổn thương. (Our prime purpose in this life is to help others. And if you can't help them, at least don't hurt them.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Người ta vì ái dục sinh ra lo nghĩ; vì lo nghĩ sinh ra sợ sệt. Nếu lìa khỏi ái dục thì còn chi phải lo, còn chi phải sợ?Kinh Bốn mươi hai chương
Chúng ta thay đổi cuộc đời này từ việc thay đổi trái tim mình. (You change your life by changing your heart.)Max Lucado
Ta sẽ có được sức mạnh của sự cám dỗ mà ta cưỡng lại được. (We gain the strength of the temptation we resist.)Ralph Waldo Emerson
Khi ý thức được rằng giá trị của cuộc sống nằm ở chỗ là chúng ta đang sống, ta sẽ thấy tất cả những điều khác đều trở nên nhỏ nhặt, vụn vặt không đáng kể.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Trang chủ »» Danh mục »» Đại từ điển Hán Việt »» Đang xem mục từ: tàn hoại - 殘壞 »»
Chú ý: Nếu quý vị copy chữ Hán dán (paste) vào đây để tra thì kết quả sẽ chính xác hơn rất nhiều.
Quý vị cũng có thể bôi đen (select) những chữ Hán đã hiển thị trên màn hình rồi dùng chuột kéo thả vào khung để tra.
Hư hỏng. Làm cho hư hỏng. (Từ điển Nguyễn Quốc Hùng)
Quý vị đang truy cập từ IP 54.197.130.93 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.
Ghi danh hoặc đăng nhập

markdown:
Nếu quyết tâm đạt đến thành công đủ mạnh, thất bại sẽ không bao giờ đánh gục được tôi. (Failure will never overtake me if my determination to succeed is strong enough.)Og Mandino
Khó thay được làm người, khó thay được sống còn. Khó thay nghe diệu pháp, khó thay Phật ra đời!Kinh Pháp Cú (Kệ số 182)
Bạn đã từng cố gắng và đã từng thất bại. Điều đó không quan trọng. Hãy tiếp tục cố gắng, tiếp tục thất bại, nhưng hãy thất bại theo cách tốt hơn. (Ever tried. Ever failed. No matter. Try Again. Fail again. Fail better.)Samuel Beckett
Ví như người mù sờ voi, tuy họ mô tả đúng thật như chỗ sờ biết, nhưng ta thật không thể nhờ đó mà biết rõ hình thể con voi.Kinh Đại Bát Niết-bàn
Nếu muốn đi nhanh, hãy đi một mình. Nếu muốn đi xa, hãy đi cùng người khác. (If you want to go fast, go alone. If you want to go far, go together.)Ngạn ngữ Châu Phi
Ta như thầy thuốc, biết bệnh cho thuốc. Người bệnh chịu uống thuốc ấy hay không, chẳng phải lỗi thầy thuốc. Lại cũng như người khéo chỉ đường, chỉ cho mọi người con đường tốt. Nghe rồi mà chẳng đi theo, thật chẳng phải lỗi người chỉ đường.Kinh Lời dạy cuối cùng
Mục đích chính của chúng ta trong cuộc đời này là giúp đỡ người khác. Và nếu bạn không thể giúp đỡ người khác thì ít nhất cũng đừng làm họ tổn thương. (Our prime purpose in this life is to help others. And if you can't help them, at least don't hurt them.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Người ta vì ái dục sinh ra lo nghĩ; vì lo nghĩ sinh ra sợ sệt. Nếu lìa khỏi ái dục thì còn chi phải lo, còn chi phải sợ?Kinh Bốn mươi hai chương
Chúng ta thay đổi cuộc đời này từ việc thay đổi trái tim mình. (You change your life by changing your heart.)Max Lucado
Ta sẽ có được sức mạnh của sự cám dỗ mà ta cưỡng lại được. (We gain the strength of the temptation we resist.)Ralph Waldo Emerson
Khi ý thức được rằng giá trị của cuộc sống nằm ở chỗ là chúng ta đang sống, ta sẽ thấy tất cả những điều khác đều trở nên nhỏ nhặt, vụn vặt không đáng kể.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
[Trang chủ](Home.html) »»
[Danh mục](danh-muc_thu-vien_tongquat_rong-mo-tam-hon.html) »»
[Đại từ điển Hán Việt](tu-dien_han-viet_none_rong-mo-tam-hon.html) »»
Đang xem mục từ: tàn hoại - 殘壞 »»
**Chú ý**: Nếu quý vị copy chữ Hán dán (paste) vào đây để tra thì kết quả sẽ chính xác hơn rất nhiều.
Quý vị cũng có thể bôi đen (select) những chữ Hán đã hiển thị trên màn hình rồi dùng chuột kéo thả vào khung để tra.
Hư hỏng. Làm cho hư hỏng. (
*Từ điển Nguyễn Quốc Hùng*) **Quý vị đang truy cập từ IP 54.197.130.93 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. **Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc
**ghi danh thành viên **,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
** Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện**.
Ghi danh hoặc đăng nhập


text:
Niềm vui cao cả nhất là niềm vui của sự học hỏi. (The noblest pleasure is the joy of understanding.)Leonardo da Vinci
Mục đích của cuộc sống là sống có mục đích.Sưu tầm
Người vấp ngã mà không cố đứng lên thì chỉ có thể chờ đợi một kết quả duy nhất là bị giẫm đạp.Sưu tầm
Người ta trói buộc với vợ con, nhà cửa còn hơn cả sự giam cầm nơi lao ngục. Lao ngục còn có hạn kỳ được thả ra, vợ con chẳng thể có lấy một chốc lát xa lìa.Kinh Bốn mươi hai chương
Trời không giúp những ai không tự giúp mình. (Heaven never helps the man who will not act. )Sophocles
Hãy lặng lẽ quan sát những tư tưởng và hành xử của bạn. Bạn sâu lắng hơn cái tâm thức đang suy nghĩ, bạn là sự tĩnh lặng sâu lắng hơn những ồn náo của tâm thức ấy. Bạn là tình thương và niềm vui còn chìm khuất dưới những nỗi đau. (Be the silent watcher of your thoughts and behavior. You are beneath the thinkers. You are the stillness beneath the mental noise. You are the love and joy beneath the pain.)Eckhart Tolle
"Nó mắng tôi, đánh tôi, Nó thắng tôi, cướp tôi." Ai ôm hiềm hận ấy, hận thù không thể nguôi.Kinh Pháp cú (Kệ số 3)
Điều bất hạnh nhất đối với một con người không phải là khi không có trong tay tiền bạc, của cải, mà chính là khi cảm thấy mình không có ai để yêu thương.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Ai sống quán bất tịnh, khéo hộ trì các căn, ăn uống có tiết độ, có lòng tin, tinh cần, ma không uy hiếp được, như núi đá, trước gió.Kinh Pháp Cú (Kệ số 8)
Nhẫn nhục có nhiều sức mạnh vì chẳng mang lòng hung dữ, lại thêm được an lành, khỏe mạnh.Kinh Bốn mươi hai chương
Dầu giữa bãi chiến trường, thắng ngàn ngàn quân địch, không bằng tự thắng mình, thật chiến thắng tối thượng.Kinh Pháp cú (Kệ số 103)
Trang chủ »» Danh mục »» Đại từ điển Phật Quang »» Đang xem mục từ: nhân trung tôn »»
Nếu muốn duyệt qua từng vần trong từ điển,
xin nhập vào ô dưới đây vần tương ứng. Ví dụ: A, B, C...
Quý vị đang truy cập từ IP 54.197.130.93 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.
Ghi danh hoặc đăng nhập

markdown:
Niềm vui cao cả nhất là niềm vui của sự học hỏi. (The noblest pleasure is the joy of understanding.)Leonardo da Vinci
Mục đích của cuộc sống là sống có mục đích.Sưu tầm
Người vấp ngã mà không cố đứng lên thì chỉ có thể chờ đợi một kết quả duy nhất là bị giẫm đạp.Sưu tầm
Người ta trói buộc với vợ con, nhà cửa còn hơn cả sự giam cầm nơi lao ngục. Lao ngục còn có hạn kỳ được thả ra, vợ con chẳng thể có lấy một chốc lát xa lìa.Kinh Bốn mươi hai chương
Trời không giúp những ai không tự giúp mình. (Heaven never helps the man who will not act. )Sophocles
Hãy lặng lẽ quan sát những tư tưởng và hành xử của bạn. Bạn sâu lắng hơn cái tâm thức đang suy nghĩ, bạn là sự tĩnh lặng sâu lắng hơn những ồn náo của tâm thức ấy. Bạn là tình thương và niềm vui còn chìm khuất dưới những nỗi đau. (Be the silent watcher of your thoughts and behavior. You are beneath the thinkers. You are the stillness beneath the mental noise. You are the love and joy beneath the pain.)Eckhart Tolle
"Nó mắng tôi, đánh tôi, Nó thắng tôi, cướp tôi." Ai ôm hiềm hận ấy, hận thù không thể nguôi.Kinh Pháp cú (Kệ số 3)
Điều bất hạnh nhất đối với một con người không phải là khi không có trong tay tiền bạc, của cải, mà chính là khi cảm thấy mình không có ai để yêu thương.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Ai sống quán bất tịnh, khéo hộ trì các căn, ăn uống có tiết độ, có lòng tin, tinh cần, ma không uy hiếp được, như núi đá, trước gió.Kinh Pháp Cú (Kệ số 8)
Nhẫn nhục có nhiều sức mạnh vì chẳng mang lòng hung dữ, lại thêm được an lành, khỏe mạnh.Kinh Bốn mươi hai chương
Dầu giữa bãi chiến trường, thắng ngàn ngàn quân địch, không bằng tự thắng mình, thật chiến thắng tối thượng.Kinh Pháp cú (Kệ số 103)
[Trang chủ](Home.html) »»
[Danh mục](danh-muc_thu-vien_tongquat_rong-mo-tam-hon.html) »»
[Đại từ điển Phật Quang](tu-dien_phat-quang_none_rong-mo-tam-hon.html) »»
Đang xem mục từ: nhân trung tôn »»
Nếu muốn duyệt qua từng vần trong từ điển,
xin nhập vào ô dưới đây vần tương ứng. Ví dụ: A, B, C...
**Quý vị đang truy cập từ IP 54.197.130.93 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. **Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc
**ghi danh thành viên **,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
** Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện**.
Ghi danh hoặc đăng nhập


text: trang web minh seo bị chèn back link xấu.. làm sao để kiểm tra hết những back link xấu và gở bỏ nó. thank mọi người nhiều ạ.

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: xf_session=67e0a97cb1e30ea4cfe3100a35a5c1f3; path=/; secure; httponly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Bata (giày)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bata Shoes (tiếng Séc: Baťa hay Baťovy závody) là một công ty giày tư nhân lớn ở Bermuda nhưng hiện tại trụ sở chính được đặt tại Lausanne, Thụy Sĩ, điều hành ba đơn vị kinh doanh toàn cầu – Bata Metro Markets, Bata Emerging Markets and Bata Branded Business. Bata có các cửa hàng bán lẻ có mặt trên hơn 50 quốc gia và dây chuyền sản xuất tại 26 nước. Trong lịch sử công ty đã bán ra hơn 14 tỷ đôi giày.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Bata (giày) tại Wikimedia Commons
- Bata Shoes Worldwide
- Bata Memories history of Bata community in Essex, UK
- "Bata-ville – We are not afraid of the future": somewhere.org.uk/bata-ville / bata-ville.com, Somewhere (artist collective), 2007 United Kingdom "Against the backdrop of economic regeneration, former employees of two now closed UK Bata factories are led on a unique journey through Bata's legacy and across a changing Europe."
- Bata Industrials

markdown:
# Bata (giày)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Giày Bata|
|
|![]()
Loại hình
[Cửa hàng bán lẻ](/wiki/C%E1%BB%ADa_h%C3%A0ng_b%C3%A1n_l%E1%BA%BB)và [Khu vực chế tạo](/wiki/Khu_v%E1%BB%B1c_ch%E1%BA%BF_t%E1%BA%A1o) [Zlín](/wiki/Zl%C3%ADn), [Đế quốc Áo-Hung](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C3%81o-Hung)(1894) [Tomáš Baťa](/w/index.php?title=Tom%C3%A1%C5%A1_Ba%C5%A5a&action=edit&redlink=1) [Lausanne, Thụy Sĩ](/wiki/Lausanne) [quần áo thể thao](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_%C3%A1o_th%E1%BB%83_thao&action=edit&redlink=1), [dụng cụ thể thao](/wiki/D%E1%BB%A5ng_c%E1%BB%A5_th%E1%BB%83_thao), [đồ tắm](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93_t%E1%BA%AFm&action=edit&redlink=1) [www](http://www.bata.com/) .bata .com **Bata Shoes** ( [tiếng Séc](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_S%C3%A9c): * hay Baťa* *Baťovy závody*) là một công ty [giày](/wiki/Gi%C3%A0y)tư nhân lớn ở [Bermuda](/wiki/Bermuda)nhưng hiện tại trụ sở chính được đặt tại [Lausanne](/wiki/Lausanne), Thụy Sĩ, điều hành ba đơn vị kinh doanh toàn cầu – Bata Metro Markets, Bata Emerging Markets and Bata Branded Business. Bata có các cửa hàng [bán lẻ](/w/index.php?title=B%C3%A1n_l%E1%BA%BB&action=edit&redlink=1)có mặt trên hơn 50 quốc gia và dây chuyền sản xuất tại 26 nước. Trong lịch sử công ty đã bán ra hơn 14 tỷ đôi giày.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Bata_(gi%C3%A0y)&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Bata_(gi%C3%A0y)&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Bata_(gi%C3%A0y)&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Bata_(gi%C3%A0y)&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Bata (giày)](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Bata_(gi%C3%A0y)) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons) [Bata Shoes Worldwide](http://www.bata.com/) [Bata Memories](http://www.batamemories.org.uk/)history of Bata community in [Essex](/wiki/Essex), UK
- "Bata-ville – We are not afraid of the future":
[somewhere.org.uk/bata-ville](http://www.somewhere.org.uk/bata-ville/)/ [bata-ville.com](http://www.bata-ville.com), [Somewhere (artist collective)](/w/index.php?title=Somewhere_(artist_collective)&action=edit&redlink=1), 2007 United Kingdom *"Against the backdrop of economic regeneration, former employees of two now closed UK Bata factories are led on a unique journey through Bata's legacy and across a changing Europe."* [Bata Industrials](http://www.bataindustrials.com/)

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: hit

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1068 hit/1, cp1067 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Accept-Ranges: bytes


text:
Columbus, Wisconsin
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Columbus là một thị trấn thuộc quận Columbia, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 611 người.[3]
Columbus là một thị trấn thuộc quận Columbia, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 611 người.[3]

markdown:
# Columbus, Wisconsin
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Columbus, Wisconsin|
|—
|![ Hình nền trời của Columbus, Wisconsin](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Columbus%2C_WI_City_Hall.jpg/250px-Columbus%2C_WI_City_Hall.jpg)
![ Hình nền trời của Columbus, Wisconsin](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Columbus%2C_WI_City_Hall.jpg/250px-Columbus%2C_WI_City_Hall.jpg)
![ Vị trí trong Quận Columbia, Wisconsin](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/WIMap-doton-Columbus.png/250px-WIMap-doton-Columbus.png)
![ Vị trí trong Quận Columbia, Wisconsin](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/WIMap-doton-Columbus.png/250px-WIMap-doton-Columbus.png)
Vị trí trong
[Quận Columbia](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Columbia,_Wisconsin), [Wisconsin](/wiki/Wisconsin) [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Wisconsin](/wiki/Wisconsin) [Quận](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Wisconsin) [Columbia](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Columbia,_Wisconsin) [[1]](#cite_note-POP-1) [[2]](#cite_note-2) [[3]](#cite_note-fact-3) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [Mã điện thoại](/w/index.php?title=M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) **Columbus** là một [thị trấn](/wiki/X%C3%A3_d%C3%A2n_s%E1%BB%B1) thuộc [quận Columbia](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Columbia,_Wisconsin), tiểu bang [Wisconsin](/wiki/Wisconsin), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của thị trấn này là 611 người. [[3]](#cite_note-fact-3)

X-Cache: cp1053 hit/1, cp1067 miss


text:
Lopez, Quezon
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Lopez là một đô thị ở tỉnh Quezon, Philippines.
Các đơn vị hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Lopez, về mặt hành chính, được chia thành 95 khu phố (barangay).
Lopez là một đô thị ở tỉnh Quezon, Philippines.
Lopez, về mặt hành chính, được chia thành 95 khu phố (barangay).

markdown:
# Lopez, Quezon
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Đô thị Lopez|
|Vị trí|
|
|[Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Philippines) [CALABARZON](/wiki/CALABARZON)(Vùng IV-A) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_Philippines) [Quezon](/wiki/Quezon) [Huyện](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1_vi%E1%BB%87n_Philippines&action=edit&redlink=1) [Barangay](/wiki/Barangay) [Cấp](/wiki/%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_Philippines#Ph.C3.A2n_c.E1.BA.A5p): [April 30](/w/index.php?title=April_30&action=edit&redlink=1), [1856](/wiki/1856) [Thị trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [www.lopezquezon.gov.ph/](http://www.lopezquezon.gov.ph/) [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91)
Tổng
86,660
222/
[km²](/wiki/Ki-l%C3%B4-m%C3%A9t_vu%C3%B4ng) [Toạ độ](/wiki/H%E1%BB%87_to%E1%BA%A1_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD) **Lopez** là một đô thị ở tỉnh [Quezon](/w/index.php?title=Quezon_(t%E1%BB%89nh)&action=edit&redlink=1), [Philippines](/wiki/Philippines).
### Các đơn vị hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Lopez,_Quezon&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lopez,_Quezon&action=edit§ion=1)]
Lopez, về mặt hành chính, được chia thành 95 khu phố (
[barangay](/wiki/Barangay)).
|
||
||
|
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Lopez,_Quezon&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lopez,_Quezon&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Lopez,_Quezon&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lopez,_Quezon&action=edit§ion=3)] [Mã địa lý chuẩn Philipin](http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp) [2000 Thông tin điều tra dân số Philipin](http://www.t-macs.com/kiso/local/) [Official Website of the Đô thị Lopez, Quezon](http://www.lopezquezon.gov.ph/) [Location of Lopez, Quezon - Google Maps](http://maps.google.com/maps?f=q&hl=en&q=lopez+philippines&t=k)
|
|

X-Cache-Status: miss

X-Cache: cp1054 miss, cp1067 miss


text:
Tân Ước
Tân Ước, còn gọi là Tân Ước Hi văn hoặc Kinh Thánh Hi văn, là phần cuối của Kinh Thánh Kitô giáo, được viết bằng tiếng Hy Lạp bởi nhiều tác giả vô danh trong khoảng từ sau năm 45 sau công nguyên tới trước năm 140 sau công nguyên (sau Cựu Ước). Từ này được dịch từ tiếng Latinh Novum Testamentum, nguyên ngữ Hi văn Kainē Diathēkē (Καινή Διαθήκη), nghĩa là "Giao ước mới". Thuật ngữ "Tân Ước" lúc đầu được Kitô hữu dùng để miêu tả mối tương giao giữa họ và Thiên Chúa, về sau được dùng để chỉ một tuyển tập gồm 27 sách.
Mục lục
- 1 Nguồn
- 2 Các sách của Tân Ước
- 3 Ngôn ngữ
- 4 Tác giả
- 5 Thời điểm trước tác
- 6 Tuyển chọn
- 7 Thẩm quyền
- 8 Đọc thêm
- 9 Tham khảo
- 10 Liên kết ngoài
Nguồn[sửa | sửa mã nguồn]
Theo các giáo phụ, Phúc Âm Mátthêu và Phúc Âm Gioan là những sách được trước tác đầu tiên, song nhiều người tin rằng Phúc Âm Máccô và "Nguồn Q" là những nguồn tư liệu chính cho các sách Phúc âm.
Các sách của Tân Ước[sửa | sửa mã nguồn]
Tân Ước có tổng cộng 27 sách, những sách này được viết bởi các tác giả khác nhau, vào các thời điểm khác nhau và tại các nơi chốn khác nhau. Khác với Cựu Ước, Tân Ước được trước tác trong một quãng thời gian tương đối ngắn, khoảng chừng một thế kỷ hoặc hơn. Dưới đây là danh mục các sách của Tân Ước với tên của những người được cho là tác giả.
Các sách Phúc âm[sửa | sửa mã nguồn]
Trọng tâm của các sách Phúc âm là cuộc đời, sự chết và sự phục sinh của Chúa Giê-su:
- Phúc Âm Matthew* - Mátthêu (hoặc Ma-thi-ơ), người thu thuế trở nên sứ đồ.
- Phúc Âm Mark* - Máccô (hoặc Mác), môn đệ của Phê-rô và của Phao-lô.
- Phúc Âm Luke* – Luca, có lẽ là môn đệ của Phao-lô.
- Phúc Âm John – Gioan (hoặc Giăng), ngư dân trở nên sứ đồ.
- * Gọi là nhóm Phúc Âm Nhất Lãm (hoặc Phúc Âm Đồng quan)
Sách Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Lịch sử hội Thánh tiên khởi, sau khi Chúa Giê-su không còn hiện diện cùng với các Tông đồ, được ký thuật trong sách Công vụ các Sứ đồ (Công vụ Tông đồ).
Các Thư Tín[sửa | sửa mã nguồn]
Các Thư Tín bao gồm nhiều bức thư được viết để gởi các cá nhân hoặc các giáo đoàn (congregation). Trong nhiều thư tín, các tác giả trình bày những luận điểm thần học quan trọng cũng như cung cấp một cái nhìn thấu suốt nhằm lý giải sự phát triển của hội Thánh tiên khởi.
Các thư tín của Phao-lô[sửa | sửa mã nguồn]
Đây là những thư được tin là do Phao-lô viết gởi các cá nhân hoặc các nhóm tín hữu khác nhau. Tên của chúng được gọi theo tên người nhận.
- Thư gửi tín hữu Rôma - Sứ đồ Phao-lô
- Thư thứ nhất gửi tín hữu Côrintô (Κόρινθος Kórinthos)– Phao-lô
- Thư thứ hai gửi tín hữu Côrintô – Phao-lô
- Thư gửi tín hữu Galát (Galatia) – Phao-lô
- Thư gửi tín hữu Êphêsô (Έφεσος Ephesus) – Phao-lô
- Thư gửi tín hữu Philípphê (Φἱλιπποι Philippoi) – Phao-lô
- Thư gửi tín hữu Côlôxê (Colossae) – Phao-lô
- Thư thứ nhất gửi tín hữu Thêxalônica (Θεσσαλονίκη Thessaloniki) – Phao-lô
- Thư thứ hai gửi tín hữu Thêxalônica – Phao-lô
- Thư thứ nhất gửi ông Timôthê – Phao-lô
- Thư thứ hai gửi ông Timôthê – Phao-lô
- Thư gửi ông Titô – Phao-lô
- Thư gửi ông Philêmon – Phao-lô
- Thư gửi tín hữu Do Thái - Khuyết danh, được tin là trước tác bởi Phao-lô
Các Thư Tín Chung[sửa | sửa mã nguồn]
Là những thư được viết cho toàn thể hội Thánh. Các thư này được gọi theo tên tác giả. Vào thời trung cổ chúng không được sắp xếp chung với các thư của Phao-lô, nhưng với sách Công vụ các Sứ đồ để trở thành bộ Praxapostolos.
- Thư của Giacôbê – James (Giacôbê hoặc Gia-cơ) "Em Chúa"
- Thư thư nhất của Phêrô - Sứ đồ Peter (Phê-rô hoặc Phi-e-rơ)
- Thư thứ hai của Phêrô - Sứ đồ Phê-rô (các học giả hiện đại cho là được viết bởi một người khác)
- Thư thứ nhất của Gioan - Sứ đồ Gioan (các thư tín của John thường được cho là được viết bởi các môn đệ của Gioan, tuy 1 Gioan rất giống Phúc âm Gioan về văn phong và từ vựng)
- Thư thứ hai của Gioan - Sứ đồ Gioan
- Thư thứ ba của Gioan - Sứ đồ Gioan
- Thư của Giuđa – Giu-đa, anh em của Giacôbe
Tiên tri[sửa | sửa mã nguồn]
- Sách Khải Huyền – Gioan "nhà tiên tri", được cho là trước tác bởi Sứ đồ Gioan.
Ngôn ngữ[sửa | sửa mã nguồn]
Ngôn ngữ đàm thoại phổ thông trong thời Chúa Giê-su là tiếng Aram. Tuy nhiên, nguyên bản của Tân Ước được viết bằng một phương ngữ Hy Lạp cổ (Koine Greek) được dùng phổ biến trong đại chúng tại các tỉnh thuộc Đế quốc La Mã vào thế kỷ thứ 1, từ đó được dịch ra các ngôn ngữ khác, quan trọng nhất là tiếng Latinh, tiếng Syria, và tiếng Copt. Nhiều giáo phụ cho rằng Phúc âm Mátthêu khởi thuỷ được viết bằng tiếng Hebrew (Do Thái), một số giáo phụ cũng tin rằng Phaolô viết thư Do Thái bằng tiếng Hebrew, sau đó được Luca dịch ra tiếng Hy Lạp. Cả hai quan điểm này đều không nhận được nhiều ủng hộ từ các học giả hiện đại, họ cho rằng dựa trên văn phong của Phúc âm Mátthêu và thư Do Thái, có thể suy đoán chúng được trước tác trong nguyên văn bằng tiếng Hy lạp.
Cần lưu ý rằng nhiều sách trong Tân Ước, đặc biệt là Phúc âm Macô và Phúc âm Gioan được viết bằng thứ tiếng Hy Lạp chưa hoàn chỉnh. Chúng thua xa các tác phẩm cổ điển hoặc văn chương sáng tác bằng Hi văn bởi những tác giả thuộc giai tầng thượng lưu, thành phần ưu tú và các triết gia sống vào thời ấy.
Một số học giả cho rằng bản Tân Ước tiếng Aram là nguyên bản, còn bản Hi văn chỉ là bản dịch.
Tác giả[sửa | sửa mã nguồn]
Tân Ước được trước tác bởi nhiều người khác nhau. Niềm tin truyền thống cho rằng tất cả các sách này được viết bởi các sứ đồ hoặc bởi các môn đệ của họ (như Macô hay Luca). Song giới học giả hiện đại tỏ ra không đồng ý với quan điểm trên. Ngoại trừ thư Do Thái, không có nghi vấn nào về quyền tác giả của các sách kể trên cho đến thế kỷ 18 khi làn sóng tra vấn về thẩm quyền của Tân Ước bắt đầu bùng phát.
Bảy trong số các thư tín được viết bởi Phao-lô ngày nay được các học giả công nhận là chính xác bao gồm: Roma, 1 Côrintô, 2 Côrintô, Galat, Philippi, 1 Thessalonica và Philemon. Nhưng họ không thể đồng ý với nhau có phải Phao-lô là tác giả của 2 Thessalonica, Colôsê và Ephêxô hay không. Nhìn chung, chỉ có giới học giả Tin Lành (Evangelical) chấp nhận quan điểm cho rằng Phao-lô là tác giả của các thư mục vụ (1 Timothy, 2 Timothy và Titus). Ngày nay, hầu như không có học giả nào cho rằng Phao-lô viết thư Do Thái. Thật vậy, cuộc tranh luận về tác giả thư Do Thái, thư tín duy nhất không có tên tác giả, bắt đầu từ thời kỳ các giáo phụ. Tertullian gợi ý đó là Barnabas, nhưng Clement thành Alexandria suy đoán rằng thư này được viết bởi Phao-lô, dịch bởi Luca hoặc bởi Clement thành Roma (sau này là Giáo hoàng Clement I). Còn Origen (Ὠριγένης), ngay giữa cuộc tranh luận, cho rằng "chỉ có Chúa mới biết" ai thật sự là tác giả.
Trong các sách được cho là viết bởi sứ đồ Gioan, Phúc âm Gioan và thư Gioan thứ nhất được chấp nhận là của Gioan, vấn đề còn lại là xem tác giả sách Khải Huyền là sứ đồ Gioan hay là một Gioan nào khác.
Vấn đề tìm kiếm tác giả cho các tác phẩm cổ đại như các sách trong Tân Ước được thể hiện rõ khi xem xét các sách Phúc âm.
Vì cớ nhiều chi tiết tương đồng được tìm thấy trong ba sách Phúc âm Matthêu, Macô, Luca, chúng được gọi là "Phúc âm đồng quan" (Synoptic Gospels). Ngược lại, có những câu chuyện và nội dung các cuộc đàm đạo chỉ được ký thuật trong Phúc âm Gioan, vì vậy sách này được xem là có quan điểm khác biệt với ba sách Phúc âm nêu trên.
Có một quan điểm được nhiều học giả phê phán Tân Ước chấp nhận là Giả thuyết Hai nguồn tư liệu. Theo đó, Phúc âm Matthêu và Phúc âm Luca được xây dựng trên nguồn tư liệu của Phúc âm Macô và từ một nguồn chung gọi là "Nguồn Q", từ thuật ngữ "Quelle" trong tiếng Đức nghĩa là "nguồn". Song bản chất và ngay cả sự hiện hữu của Q chỉ có tính suy diễn. Hầu hết các học giả chấp nhận giả thuyết này cho rằng Q là nguồn tư liệu duy nhất, trong khi những người khác tin Q là một tập hợp các tư liệu hoặc một số truyền khẩu. Từ những dữ liệu hiện có, không có thông tin nào giúp tìm ra tác giả của Q.
Thời điểm trước tác[sửa | sửa mã nguồn]
Theo truyền thống, những sách được viết đầu tiên là các thư tín của Phao-lô, các sách sau cùng được cho là của Sứ đồ John (Gioan hoặc Giăng). Tương truyền Gioan có tuổi thọ cao, có lẽ đến 100 tuổi, tuy điều này xem ra không có nhiều tính thuyết phục. Irenaeus thành Lyons, vào khoảng năm 185, thuật rằng Phúc âm Mátthêu và Phúc âm Máccô (Macô hoặc Mác) được viết đang lúc Peter (Phê-rô hoặc Phi-e-rơ) và Phao-lô thuyết giáo tại Roma, có lẽ vào thập niên 60. Phúc âm Luca được trước tác một thời gian sau đó.
Người ta tin là Phúc âm Mác được viết sau năm 65, Phúc âm Mátthêu (Matthêu hoặc Ma-thi-ơ) được trước tác vào một thời điểm nào đó giữa năm 70 và 85. Thời điểm dành cho Phúc âm Luca được đặt trong khung thời gian giữa các năm 80 và 95. Sách được viết sớm nhất của Tân Ước có lẽ là 1 Thessalonica, một thư tín của Phao-lô, được viết khoảng năm 51 hoặc thư Galat vào năm 49.
Tuy nhiên, John A. T. Robinson, tác giả quyển Redating the New Testament (1976), cho rằng toàn bộ các sách Tân Ước được hoàn tất trước năm 70, thời điểm đền thờ tại Jerusalem bị huỷ phá. Theo lập luận của Robinson, sự phá hủy đền thờ đã được tiên báo bởi Chúa Giê-xu và được chép trong Ma-thi-ơ 24. 15 – 21 và Luca 23. 28 – 31, các tác giả của hai Phúc âm này và của các sách khác trong Tân Ước không thể không chỉ ra sự ứng nghiệm lời tiên tri. Quan điểm của Robinson được chấp nhận rộng rãi trong vòng các tín hữu Tin Lành (Evangelical).
Vào thập niên 1830, các học giả của trường Tübingen (tại Đức) ấn định thời điểm trước tác của các sách Tân Ước đến thế kỷ thứ 3, nhưng sự phát hiện một số bản cổ sao Tân Ước có niên đại năm 125 dẫn đến những nghi vấn về quan điểm này. Hơn nữa, Clement thành Roma vào năm 95, trong một bức thư gởi đến hội Thánh tại Corintho (Κόρινθος Kórinthos), trích dẫn 10 trong số 27 sách của Tân Ước, và trong một bức thư gởi hội Thánh tại Philippi (Φἱλιπποι Philippo), Polycarp trích dẫn 120 lần từ 16 sách Tân Ước.
Tuyển chọn[sửa | sửa mã nguồn]
Một quy trình phức tạp và kéo dài được áp dụng cho việc tuyển chọn (quy điển) cho Tân Ước. Đặc điểm của các sách được chọn là phải được đông đảo tín hữu công nhận là có tính soi dẫn khi được dùng trong thờ phụng và giảng dạy, phù hợp với bối cảnh lịch sử của chúng, và hài hoà với Kinh Thánh Do Thái (các cộng đồng Cơ đốc đầu tiên hầu hết là người Do Thái). Bằng cách này, các sách được công nhận là sự mặc khải về Giao Ước Mới phải vượt qua sự sàng lọc không phải tại các buổi họp của các công đồng nhưng tại các buổi thờ phụng kín giấu của các nông dân thuộc giai cấp hạ lưu trong thời kỳ hội Thánh đang bị bách hại.
Trong ba thế kỷ đầu của hội Thánh không có sự đồng thuận hoàn toàn về kinh điển Tân Ước. Vào thế kỷ thứ 2 xuất hiện một tuyển tập các thư tín và các sách Phúc âm được các nhà lãnh đạo hội Thánh xem là có thẩm quyền, bao gồm bốn sách Phúc âm và nhiều thư tín của Phao-lô. Justin Martyr, Irenaenus và Tertullian (thuộc thế kỷ thứ 2) tin rằng chúng có sự soi dẫn thần thượng như Kinh Thánh Do Thái (Cựu Ước). Những sách khác, dù được tôn trọng và yêu thích, dần dần được xếp vào danh sách các thứ kinh.
Một trong những nỗ lực đầu tiên nhằm xác lập một bộ kinh điển đến từ Marcion. Ông bác bỏ toàn bộ Cựu Ước và chỉ giữ lại trong danh sách của mình Phúc âm Luca và mười trong số các thư tín của Phao-lô. Quan điểm không chính thống này, cùng với nền thần học khả tri (gnostic) của ông, bị đa số tín hữu khước từ.
Bộ kinh điển Tân Ước lần đầu tiên được liệt kê bởi Anathasius, Giám mục thành Alexandria, vào năm 367, trong một bức thư gởi cho các giáo đoàn của ông tại Ai Cập. Danh sách này ngày càng được chấp nhận rộng rãi cho đến khi có được sự đồng thuận tại công đồng lần thứ ba tại Carthage vào năm 397. Dù vậy, quyết định của công đồng này không phải là chung quyết. Vẫn còn tra vấn về thẩm quyền của một vài sách, đặc biệt là các sách Gia-cơ và Khải Huyền.
Thẩm quyền[sửa | sửa mã nguồn]
Dù các nhóm trong cộng đồng Cơ Đốc giáo đều tôn trọng Tân Ước, họ lại duy trì các quan điểm khác biệt về bản chất, mức độ và tính xác đáng của thẩm quyền Tân Ước. Các quan điểm này phụ thuộc vào khái niệm soi dẫn, liên quan đến vai trò của Thiên Chúa trong việc hình thành Tân Ước. Nhìn chung, vai trò của Thiên Chúa trong thuyết soi dẫn càng lớn thì các khái niệm về các tính chất không sai lầm, không mắc lỗi và có thẩm quyền của Kinh Thánh càng được khẳng định. Song không dễ định nghĩa các khái niệm này vì chúng được giải thích bởi các quan điểm khác nhau.
- Không sai lầm (infallibility) chỉ tính chân xác tuyệt đối của Kinh Thánh trong các vấn đề giáo lý.
- Không mắc lỗi (inerrancy) chỉ tính chân xác tuyệt đối của Kinh Thánh trong các vấn đề về sự kiện (bao gồm các sự kiện lịch sử và khoa học).
- Thẩm quyền (authoritativeness) chỉ tính chân xác của Kinh Thánh liên quan đến các vấn đề về đạo đức và sống đạo.
Công giáo Rôma và Chính Thống giáo Đông phương[sửa | sửa mã nguồn]
Đối với Công giáo Rôma và Chính Thống giáo Đông phương, đồng tồn tại hai nhân tố của sự mặc khải, Thánh Kinh và Thánh truyền (tức các truyền thống Tông đồ), được luận giải theo sự dạy dỗ của giáo hội. Theo thuật ngữ Công giáo, thẩm quyền giải thích kinh Thánh và truyền thống thuộc Magisterium (gồm có giáo hoàng và một số Giám mục thuộc quyền), trong khi Chính Thống giáo dành quyền này cho các công đồng.
Kháng Cách[sửa | sửa mã nguồn]
Xác tín với giáo lý Duy Thánh Kinh (xem Năm Tín lý Duy nhất), tín hữu Kháng Cách tin rằng đức tin, sống đạo và giáo huấn của họ phù hợp với Kinh Thánh và công nhận Kinh Thánh là thẩm quyền duy nhất.
Tin Lành và Nền tảng[sửa | sửa mã nguồn]
Những người theo khuynh hướng Tin Lành (Evangelicalism) và Nền tảng (Fundamentalism) tin rằng có hai nhân tố trong sự mặc khải: con người và thần thượng. Nhân tố con người hiện diện trong văn phong của các tác giả và nhân tố thần thượng trong sự soi dẫn của Chúa Thánh Linh sao cho mọi điều họ viết đều phù hợp với chân lý.
Trong vòng nước Mỹ, Bản Tuyên ngôn Chicago về tính Vô ngộ của Kinh Thánh được xem là sự trình bày khúc triết quan điểm của cộng đồng Tin Lành về vấn đề này: "Là sự mặc khải của Thiên Chúa, Kinh Thánh không mắc sai lầm trong toàn bộ giáo huấn, trọn vẹn trong sự mặc khải về công cuộc sáng tạo của Thiên Chúa, về những sự kiện lịch sử, về sự soi dẫn của Thiên Chúa trong các tác phẩm văn chương, cũng như lời chứng về ân điển cứu chuộc của Thiên Chúa trong đời sống của mỗi cá nhân."
Chính lưu và Tự do[sửa | sửa mã nguồn]
Các nhóm Kháng Cách Chính lưu (mainstream) và Tự do (liberal) tin vào thẩm quyền và tính chân xác của Kinh Thánh nhưng họ tìm cách giải thích Kinh Thánh sao cho có thể bao hàm quan điểm của các trào lưu khác nhau, từ khuynh hướng Tin Lành cho đến khuynh hướng hoài nghi.

markdown:
# Tân Ước
[Tân ước](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%B0%E1%BB%9Bc&redirect=no))
|Bài viết này
|cần thêm .
|Một phần trong
|[Kitô giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o) ![ Tranh kính miêu tả Chúa Giêsu, vị Mục tử Nhân lành](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/StJohnsAshfield_StainedGlass_GoodShepherd_Portrait.jpg/190px-StJohnsAshfield_StainedGlass_GoodShepherd_Portrait.jpg)
![ Tranh kính miêu tả Chúa Giêsu, vị Mục tử Nhân lành](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/StJohnsAshfield_StainedGlass_GoodShepherd_Portrait.jpg/190px-StJohnsAshfield_StainedGlass_GoodShepherd_Portrait.jpg)
[Kinh Thánh](/wiki/Kinh_Th%C3%A1nh)
- Nền tảng
![ Christian cross](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/P_christianity.svg/20px-P_christianity.svg.png)
![ Christian cross](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/P_christianity.svg/20px-P_christianity.svg.png)
[Chủ đề Cơ Đốc giáo](/wiki/Ch%E1%BB%A7_%C4%91%E1%BB%81:C%C6%A1_%C4%90%E1%BB%91c_gi%C3%A1o) **Tân Ước**, còn gọi là **Tân Ước Hi văn** hoặc **Kinh Thánh Hi văn**, là phần cuối của Kinh Thánh [Kitô giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o), được viết bằng tiếng Hy Lạp bởi nhiều tác giả vô danh trong khoảng từ sau năm 45 sau công nguyên tới trước năm 140 sau công nguyên (sau [Cựu Ước](/wiki/C%E1%BB%B1u_%C6%AF%E1%BB%9Bc)). Từ này được dịch từ [tiếng Latinh](/wiki/Latinh) *Novum Testamentum*, nguyên ngữ Hi văn *Kainē Diathēkē* (Καινή Διαθήκη), nghĩa là "Giao ước mới". Thuật ngữ "Tân Ước" lúc đầu được [Kitô hữu](/wiki/Kit%C3%B4_h%E1%BB%AFu) dùng để miêu tả mối tương giao giữa họ và [Thiên Chúa](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa), về sau được dùng để chỉ một tuyển tập gồm 27 sách.
## Mục lục
[1 Nguồn](#Ngu.E1.BB.93n) [2 Các sách của Tân Ước](#C.C3.A1c_s.C3.A1ch_c.E1.BB.A7a_T.C3.A2n_.C6.AF.E1.BB.9Bc) [3 Ngôn ngữ](#Ng.C3.B4n_ng.E1.BB.AF) [4 Tác giả](#T.C3.A1c_gi.E1.BA.A3) [5 Thời điểm trước tác](#Th.E1.BB.9Di_.C4.91i.E1.BB.83m_tr.C6.B0.E1.BB.9Bc_t.C3.A1c) [6 Tuyển chọn](#Tuy.E1.BB.83n_ch.E1.BB.8Dn) [7 Thẩm quyền](#Th.E1.BA.A9m_quy.E1.BB.81n) [8 Đọc thêm](#.C4.90.E1.BB.8Dc_th.C3.AAm) [9 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [10 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Nguồn[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=1)]
Theo các giáo phụ,
[Phúc Âm Mátthêu](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m_M%C3%A1tth%C3%AAu) và [Phúc Âm Gioan](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m_Gioan) là những sách được trước tác đầu tiên, song nhiều người tin rằng [Phúc Âm Máccô](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m_M%C3%A1cc%C3%B4) và "Nguồn Q" là những nguồn tư liệu chính cho các sách Phúc âm.
## Các sách của Tân Ước[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=2)]
Tân Ước có tổng cộng 27 sách, những sách này được viết bởi các tác giả khác nhau, vào các thời điểm khác nhau và tại các nơi chốn khác nhau. Khác với
[Cựu Ước](/wiki/C%E1%BB%B1u_%C6%AF%E1%BB%9Bc), Tân Ước được trước tác trong một quãng thời gian tương đối ngắn, khoảng chừng một thế kỷ hoặc hơn. Dưới đây là danh mục các sách của Tân Ước với tên của những người được cho là tác giả.
### Các sách Phúc âm[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=3)]
|Các sách
|Tân Ước
|
|![]()
[Phúc Âm](/wiki/S%C3%A1ch_Ph%C3%BAc_%C3%82m)— [Mátthêu](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m_M%C3%A1tth%C3%AAu) **·** [Máccô](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m_M%C3%A1cc%C3%B4) **·** [Luca](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m_Luca) **·** [Gioan](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m_Gioan) [Công vụ Tông đồ](/wiki/S%C3%A1ch_C%C3%B4ng_v%E1%BB%A5_T%C3%B4ng_%C4%91%E1%BB%93) [Rôma](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_R%C3%B4ma) [1 Côrintô](/wiki/Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_C%C3%B4rint%C3%B4) **·** [2 Côrintô](/wiki/Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_hai_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_C%C3%B4rint%C3%B4) [Galát](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_Gal%C3%A1t) **·** [Êphêsô](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_%C3%8Aph%C3%AAs%C3%B4) [Philípphê](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_Phil%C3%ADpph%C3%AA) **·** [Thư Côlôxê](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_C%C3%B4l%C3%B4x%C3%AA) [1 Thêxalônica](/wiki/Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_Th%C3%AAxal%C3%B4nica) **·** [2 Thêxalônica](/wiki/Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_hai_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_Th%C3%AAxal%C3%B4nica) [1 Timôthê](/wiki/Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t_g%E1%BB%ADi_%C3%B4ng_Tim%C3%B4th%C3%AA) **·** [2 Timôthê](/wiki/Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_hai_g%E1%BB%ADi_%C3%B4ng_Tim%C3%B4th%C3%AA) [Titô](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_%C3%B4ng_Tit%C3%B4) **·** [Philêmon](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_%C3%B4ng_Phil%C3%AAmon) [Do Thái](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_Do_Th%C3%A1i) **·** [Giacôbê](/wiki/Th%C6%B0_c%E1%BB%A7a_Giac%C3%B4b%C3%AA) [1 Phêrô](/w/index.php?title=Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%AAr%C3%B4&action=edit&redlink=1) **·** [2 Phêrô](/w/index.php?title=Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_hai_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%AAr%C3%B4&action=edit&redlink=1) [1 Gioan](/w/index.php?title=FTh%C6%B0_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t_c%E1%BB%A7a_Gioan&action=edit&redlink=1) **·** [2 Gioan](/w/index.php?title=Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_hai_c%E1%BB%A7a_Gioan&action=edit&redlink=1) **·** [3 Gioan](/w/index.php?title=Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_ba_c%E1%BB%A7a_Gioan&action=edit&redlink=1) [Giuđa](/w/index.php?title=Th%C6%B0_c%E1%BB%A7a_Giu%C4%91a&action=edit&redlink=1) [Mặc khải](/wiki/M%E1%BA%B7c_kh%E1%BA%A3i)— [Khải Huyền](/wiki/S%C3%A1ch_Kh%E1%BA%A3i_Huy%E1%BB%81n) [Các thủ bản Tân Ước](/w/index.php?title=C%C3%A1c_th%E1%BB%A7_b%E1%BA%A3n_T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1)
Trọng tâm của các sách Phúc âm là cuộc đời, sự chết và sự phục sinh của
[Chúa Giê-su](/wiki/Gi%C3%AA-su): [Phúc Âm Matthew](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m_M%C3%A1tth%C3%AAu)* - [Mátthêu](/wiki/M%C3%A1tth%C3%AAu,_T%C3%B4ng_%C4%91%E1%BB%93_Th%C3%A1nh_s%E1%BB%AD)(hoặc *Ma-thi-ơ*), người thu thuế trở nên sứ đồ. [Phúc Âm Mark](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m_M%C3%A1cc%C3%B4)* - [Máccô](/w/index.php?title=M%C3%A1cc%C3%B4&action=edit&redlink=1)(hoặc *Mác*), môn đệ của Phê-rô và của Phao-lô. [Phúc Âm Luke](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m_Luca)* – [Luca](/wiki/Luca), có lẽ là môn đệ của Phao-lô. [Phúc Âm John](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m_Gioan)– [Gioan](/wiki/Gioan,_T%C3%B4ng_%C4%91%E1%BB%93_Th%C3%A1nh_s%E1%BB%AD)(hoặc *Giăng*), ngư dân trở nên sứ đồ.
- * Gọi là nhóm
*(hoặc* [Phúc Âm Nhất Lãm](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m_Nh%E1%BA%A5t_L%C3%A3m) *Phúc Âm Đồng quan)*
### Sách Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=4)]
Lịch sử hội Thánh tiên khởi, sau khi Chúa Giê-su không còn hiện diện cùng với các Tông đồ, được ký thuật trong sách
[Công vụ các Sứ đồ](/wiki/S%C3%A1ch_C%C3%B4ng_v%E1%BB%A5_T%C3%B4ng_%C4%91%E1%BB%93) (Công vụ Tông đồ).
### Các Thư Tín[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=5)]
Các Thư Tín bao gồm nhiều bức thư được viết để gởi các cá nhân hoặc các giáo đoàn (
*congregation*). Trong nhiều thư tín, các tác giả trình bày những luận điểm thần học quan trọng cũng như cung cấp một cái nhìn thấu suốt nhằm lý giải sự phát triển của hội Thánh tiên khởi.
### Các thư tín của Phao-lô[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=6)]
Đây là những thư được tin là do Phao-lô viết gởi các cá nhân hoặc các nhóm tín hữu khác nhau. Tên của chúng được gọi theo tên người nhận.
[Thư gửi tín hữu Rôma](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_R%C3%B4ma)- [Sứ đồ Phao-lô](/wiki/S%E1%BB%A9_%C4%91%E1%BB%93_Phaol%C3%B4) [Thư thứ nhất gửi tín hữu Côrintô](/wiki/Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_C%C3%B4rint%C3%B4)(Κόρινθος *Kórinthos*)– Phao-lô [Thư thứ hai gửi tín hữu Côrintô](/wiki/Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_hai_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_C%C3%B4rint%C3%B4)– Phao-lô [Thư gửi tín hữu Galát](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_Gal%C3%A1t)( *Galatia*) – Phao-lô [Thư gửi tín hữu Êphêsô](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_%C3%8Aph%C3%AAs%C3%B4)(Έφεσος *Ephesus*) – Phao-lô [Thư gửi tín hữu Philípphê](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_Phil%C3%ADpph%C3%AA)(Φἱλιπποι *Philippoi*) – Phao-lô [Thư gửi tín hữu Côlôxê](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_C%C3%B4l%C3%B4x%C3%AA)( *Colossae*) – Phao-lô [Thư thứ nhất gửi tín hữu Thêxalônica](/wiki/Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_Th%C3%AAxal%C3%B4nica)(Θεσσαλονίκη *Thessaloniki*) – Phao-lô [Thư thứ hai gửi tín hữu Thêxalônica](/wiki/Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_hai_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_Th%C3%AAxal%C3%B4nica)– Phao-lô [Thư thứ nhất gửi ông Timôthê](/wiki/Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t_g%E1%BB%ADi_%C3%B4ng_Tim%C3%B4th%C3%AA)– Phao-lô [Thư thứ hai gửi ông Timôthê](/wiki/Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_hai_g%E1%BB%ADi_%C3%B4ng_Tim%C3%B4th%C3%AA)– Phao-lô [Thư gửi ông Titô](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_%C3%B4ng_Tit%C3%B4)– Phao-lô [Thư gửi ông Philêmon](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_%C3%B4ng_Phil%C3%AAmon)– Phao-lô [Thư gửi tín hữu Do Thái](/wiki/Th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_t%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_Do_Th%C3%A1i)- Khuyết danh, được tin là trước tác bởi Phao-lô
### Các Thư Tín Chung[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=7)]
Là những thư được viết cho toàn thể hội Thánh. Các thư này được gọi theo tên tác giả. Vào thời trung cổ chúng không được sắp xếp chung với các thư của Phao-lô, nhưng với sách Công vụ các Sứ đồ để trở thành bộ
*Praxapostolos*. [Thư của Giacôbê](/wiki/Th%C6%B0_c%E1%BB%A7a_Giac%C3%B4b%C3%AA)– James ( *Giacôbê*hoặc *Gia-cơ*) "Em Chúa" [Thư thư nhất của Phêrô](/w/index.php?title=Th%C6%B0_th%C6%B0_nh%E1%BA%A5t_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%AAr%C3%B4&action=edit&redlink=1)- [Sứ đồ Peter](/w/index.php?title=S%E1%BB%A9_%C4%91%E1%BB%93_Peter&action=edit&redlink=1)( *Phê-rô*hoặc *Phi-e-rơ*) [Thư thứ hai của Phêrô](/w/index.php?title=Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_hai_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%AAr%C3%B4&action=edit&redlink=1)- Sứ đồ Phê-rô (các học giả hiện đại cho là được viết bởi một người khác) [Thư thứ nhất của Gioan](/w/index.php?title=Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t_c%E1%BB%A7a_Gioan&action=edit&redlink=1)- [Sứ đồ Gioan](/w/index.php?title=S%E1%BB%A9_%C4%91%E1%BB%93_Gioan&action=edit&redlink=1)(các thư tín của John thường được cho là được viết bởi các môn đệ của Gioan, tuy 1 Gioan rất giống Phúc âm Gioan về văn phong và từ vựng) [Thư thứ hai của Gioan](/w/index.php?title=Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_hai_c%E1%BB%A7a_Gioan&action=edit&redlink=1)- Sứ đồ Gioan [Thư thứ ba của Gioan](/w/index.php?title=Th%C6%B0_th%E1%BB%A9_ba_c%E1%BB%A7a_Gioan&action=edit&redlink=1)- Sứ đồ Gioan [Thư của Giuđa](/w/index.php?title=Th%C6%B0_c%E1%BB%A7a_Giu%C4%91a&action=edit&redlink=1)– Giu-đa, anh em của Giacôbe
### Tiên tri[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=8)] [Sách Khải Huyền](/wiki/S%C3%A1ch_Kh%E1%BA%A3i_Huy%E1%BB%81n)– Gioan "nhà tiên tri", được cho là trước tác bởi Sứ đồ Gioan.
## Ngôn ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=9)]
Ngôn ngữ đàm thoại phổ thông trong thời Chúa Giê-su là
[tiếng Aram](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Aram). Tuy nhiên, nguyên bản của Tân Ước được viết bằng một [phương ngữ Hy Lạp cổ](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_Hy_L%E1%BA%A1p_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) ( *Koine Greek*) được dùng phổ biến trong đại chúng tại các tỉnh thuộc Đế quốc La Mã vào [thế kỷ thứ 1](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_1), từ đó được dịch ra các ngôn ngữ khác, quan trọng nhất là [tiếng Latinh](/wiki/Latinh), [tiếng Syria](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Syria), và [tiếng Copt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Copt). Nhiều giáo phụ cho rằng Phúc âm Mátthêu khởi thuỷ được viết bằng [tiếng Hebrew (Do Thái)](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Hebrew_(Do_Th%C3%A1i)&action=edit&redlink=1), một số giáo phụ cũng tin rằng Phaolô viết thư Do Thái bằng tiếng Hebrew, sau đó được Luca dịch ra [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p). Cả hai quan điểm này đều không nhận được nhiều ủng hộ từ các học giả hiện đại, họ cho rằng dựa trên văn phong của Phúc âm Mátthêu và thư Do Thái, có thể suy đoán chúng được trước tác trong nguyên văn bằng tiếng Hy lạp.
Cần lưu ý rằng nhiều sách trong Tân Ước, đặc biệt là Phúc âm Macô và Phúc âm Gioan được viết bằng thứ tiếng Hy Lạp chưa hoàn chỉnh. Chúng thua xa các tác phẩm cổ điển hoặc văn chương sáng tác bằng Hi văn bởi những tác giả thuộc giai tầng thượng lưu, thành phần ưu tú và các triết gia sống vào thời ấy.
Một số học giả cho rằng bản Tân Ước tiếng Aram là nguyên bản, còn bản Hi văn chỉ là bản dịch.
## Tác giả[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=10)]
Tân Ước được trước tác bởi nhiều người khác nhau. Niềm tin truyền thống cho rằng tất cả các sách này được viết bởi các sứ đồ hoặc bởi các môn đệ của họ (như Macô hay Luca). Song giới học giả hiện đại tỏ ra không đồng ý với quan điểm trên. Ngoại trừ thư Do Thái, không có nghi vấn nào về quyền tác giả của các sách kể trên cho đến
[thế kỷ 18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18) khi làn sóng tra vấn về thẩm quyền của Tân Ước bắt đầu bùng phát.
Bảy trong số các thư tín được viết bởi Phao-lô ngày nay được các học giả công nhận là chính xác bao gồm: Roma, 1 Côrintô, 2 Côrintô, Galat, Philippi, 1 Thessalonica và Philemon. Nhưng họ không thể đồng ý với nhau có phải Phao-lô là tác giả của 2 Thessalonica, Colôsê và Ephêxô hay không. Nhìn chung, chỉ có giới học giả Tin Lành (
*Evangelical*) chấp nhận quan điểm cho rằng Phao-lô là tác giả của các thư mục vụ (1 Timothy, 2 Timothy và Titus). Ngày nay, hầu như không có học giả nào cho rằng Phao-lô viết thư Do Thái. Thật vậy, cuộc tranh luận về tác giả thư Do Thái, thư tín duy nhất không có tên tác giả, bắt đầu từ thời kỳ các giáo phụ. [Tertullian](/w/index.php?title=Tertullian&action=edit&redlink=1) gợi ý đó là [Barnabas](/w/index.php?title=Barnabas&action=edit&redlink=1), nhưng [Clement thành Alexandria](/w/index.php?title=Clement_c%E1%BB%A7a_Alexandria&action=edit&redlink=1) suy đoán rằng thư này được viết bởi Phao-lô, dịch bởi Luca hoặc bởi Clement thành Roma (sau này là [Giáo hoàng](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng) [Clement I](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Cl%C3%AAment%C3%AA_I)). Còn [Origen](/wiki/Origen) (Ὠριγένης), ngay giữa cuộc tranh luận, cho rằng "chỉ có Chúa mới biết" ai thật sự là tác giả.
Trong các sách được cho là viết bởi sứ đồ Gioan, Phúc âm Gioan và thư Gioan thứ nhất được chấp nhận là của Gioan, vấn đề còn lại là xem tác giả sách Khải Huyền là sứ đồ Gioan hay là một Gioan nào khác.
Vấn đề tìm kiếm tác giả cho các tác phẩm cổ đại như các sách trong Tân Ước được thể hiện rõ khi xem xét các sách Phúc âm.
Vì cớ nhiều chi tiết tương đồng được tìm thấy trong ba sách Phúc âm Matthêu, Macô, Luca, chúng được gọi là "Phúc âm đồng quan" (
*Synoptic Gospels*). Ngược lại, có những câu chuyện và nội dung các cuộc đàm đạo chỉ được ký thuật trong Phúc âm Gioan, vì vậy sách này được xem là có quan điểm khác biệt với ba sách Phúc âm nêu trên.
Có một quan điểm được nhiều học giả phê phán Tân Ước chấp nhận là Giả thuyết Hai nguồn tư liệu. Theo đó, Phúc âm Matthêu và Phúc âm Luca được xây dựng trên nguồn tư liệu của Phúc âm Macô và từ một nguồn chung gọi là "Nguồn Q", từ thuật ngữ "Quelle" trong
[tiếng Đức](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C4%90%E1%BB%A9c) nghĩa là "nguồn". Song bản chất và ngay cả sự hiện hữu của Q chỉ có tính suy diễn. Hầu hết các học giả chấp nhận giả thuyết này cho rằng Q là nguồn tư liệu duy nhất, trong khi những người khác tin Q là một tập hợp các tư liệu hoặc một số truyền khẩu. Từ những dữ liệu hiện có, không có thông tin nào giúp tìm ra tác giả của Q.
## Thời điểm trước tác[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=11)]
Theo truyền thống, những sách được viết đầu tiên là các thư tín của
[Phao-lô](/wiki/S%E1%BB%A9_%C4%91%E1%BB%93_Phaol%C3%B4), các sách sau cùng được cho là của Sứ đồ John ( *Gioan* hoặc *Giăng*). Tương truyền Gioan có tuổi thọ cao, có lẽ đến 100 tuổi, tuy điều này xem ra không có nhiều tính thuyết phục. Irenaeus thành Lyons, vào khoảng năm [185](/wiki/185), thuật rằng Phúc âm Mátthêu và Phúc âm Máccô ( *Macô* hoặc *Mác*) được viết đang lúc Peter ( *Phê-rô* hoặc *Phi-e-rơ*) và Phao-lô thuyết giáo tại Roma, có lẽ vào [thập niên 60](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_60). Phúc âm Luca được trước tác một thời gian sau đó.
Người ta tin là Phúc âm Mác được viết sau năm
[65](/wiki/65), Phúc âm Mátthêu ( *Matthêu* hoặc *Ma-thi-ơ*) được trước tác vào một thời điểm nào đó giữa năm [70](/wiki/70) và [85](/wiki/85). Thời điểm dành cho Phúc âm Luca được đặt trong khung thời gian giữa các năm [80](/wiki/80) và [95](/wiki/95). Sách được viết sớm nhất của Tân Ước có lẽ là 1 Thessalonica, một thư tín của Phao-lô, được viết khoảng năm 51 hoặc thư Galat vào năm [49](/wiki/49).
Tuy nhiên,
[John A. T. Robinson](/w/index.php?title=John_A._T._Robinson&action=edit&redlink=1), tác giả quyển *Redating the New Testament* (1976), cho rằng toàn bộ các sách Tân Ước được hoàn tất trước năm [70](/wiki/70), thời điểm đền thờ tại [Jerusalem](/wiki/Jerusalem) bị huỷ phá. Theo lập luận của Robinson, sự phá hủy đền thờ đã được tiên báo bởi [Chúa Giê-xu](/wiki/Cu%E1%BB%99c_%C4%91%E1%BB%9Di_Ch%C3%BAa_Gi%C3%AA-xu_theo_T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc) và được chép trong Ma-thi-ơ 24. 15 – 21 và Luca 23. 28 – 31, các tác giả của hai Phúc âm này và của các sách khác trong Tân Ước không thể không chỉ ra sự ứng nghiệm lời tiên tri. Quan điểm của Robinson được chấp nhận rộng rãi trong vòng các tín hữu [Tin Lành](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Tin_L%C3%A0nh) ( *Evangelical*).
Vào
[thập niên 1830](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1830), các học giả của trường [Tübingen](/wiki/T%C3%BCbingen) (tại [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)) ấn định thời điểm trước tác của các sách Tân Ước đến [thế kỷ thứ 3](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_3), nhưng sự phát hiện một số bản cổ sao Tân Ước có niên đại năm [125](/wiki/125) dẫn đến những nghi vấn về quan điểm này. Hơn nữa, Clement thành Roma vào năm [95](/wiki/95), trong một bức thư gởi đến hội Thánh tại [Corintho](/w/index.php?title=Corintho&action=edit&redlink=1) (Κόρινθος *Kórinthos*), trích dẫn 10 trong số 27 sách của Tân Ước, và trong một bức thư gởi hội Thánh tại [Philippi](/w/index.php?title=Philippi&action=edit&redlink=1) (Φἱλιπποι *Philippo*), [Polycarp](/wiki/Polycarp) trích dẫn 120 lần từ 16 sách Tân Ước.
## Tuyển chọn[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=12)]
Một quy trình phức tạp và kéo dài được áp dụng cho việc tuyển chọn (quy điển) cho Tân Ước. Đặc điểm của các sách được chọn là phải được đông đảo tín hữu công nhận là có tính soi dẫn khi được dùng trong thờ phụng và giảng dạy, phù hợp với bối cảnh lịch sử của chúng, và hài hoà với Kinh Thánh Do Thái (các cộng đồng Cơ đốc đầu tiên hầu hết là người Do Thái). Bằng cách này, các sách được công nhận là sự mặc khải về Giao Ước Mới phải vượt qua sự sàng lọc không phải tại các buổi họp của các công đồng nhưng tại các buổi thờ phụng kín giấu của các nông dân thuộc giai cấp hạ lưu trong thời kỳ hội Thánh đang bị bách hại.
Trong ba thế kỷ đầu của hội Thánh không có sự đồng thuận hoàn toàn về kinh điển Tân Ước. Vào
[thế kỷ thứ 2](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_2) xuất hiện một tuyển tập các thư tín và các sách Phúc âm được các nhà lãnh đạo hội Thánh xem là có thẩm quyền, bao gồm bốn sách Phúc âm và nhiều thư tín của Phao-lô. [Justin Martyr](/w/index.php?title=Justin_Martyr&action=edit&redlink=1), [Irenaenus](/w/index.php?title=Irenaenus&action=edit&redlink=1) và [Tertullian](/w/index.php?title=Tertullian&action=edit&redlink=1) (thuộc thế kỷ thứ 2) tin rằng chúng có sự soi dẫn thần thượng như [Kinh Thánh Do Thái](/wiki/Tanakh) (Cựu Ước). Những sách khác, dù được tôn trọng và yêu thích, dần dần được xếp vào danh sách các thứ kinh.
Một trong những nỗ lực đầu tiên nhằm xác lập một bộ kinh điển đến từ Marcion. Ông bác bỏ toàn bộ Cựu Ước và chỉ giữ lại trong danh sách của mình Phúc âm Luca và mười trong số các thư tín của Phao-lô. Quan điểm không chính thống này, cùng với nền thần học khả tri (
*gnostic*) của ông, bị đa số tín hữu khước từ.
Bộ kinh điển Tân Ước lần đầu tiên được liệt kê bởi
[Anathasius, Giám mục thành Alexandria](/w/index.php?title=Anathasius,_Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c_th%C3%A0nh_Alexandria&action=edit&redlink=1), vào năm [367](/wiki/367), trong một bức thư gởi cho các giáo đoàn của ông tại [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp). Danh sách này ngày càng được chấp nhận rộng rãi cho đến khi có được sự đồng thuận tại công đồng lần thứ ba tại Carthage vào năm [397](/wiki/397). Dù vậy, quyết định của công đồng này không phải là chung quyết. Vẫn còn tra vấn về thẩm quyền của một vài sách, đặc biệt là các sách Gia-cơ và Khải Huyền.
## Thẩm quyền[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=13)]
Dù các nhóm trong cộng đồng Cơ Đốc giáo đều tôn trọng Tân Ước, họ lại duy trì các quan điểm khác biệt về bản chất, mức độ và tính xác đáng của thẩm quyền Tân Ước. Các quan điểm này phụ thuộc vào khái niệm soi dẫn, liên quan đến vai trò của
[Thiên Chúa](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa) trong việc hình thành Tân Ước. Nhìn chung, vai trò của Thiên Chúa trong thuyết soi dẫn càng lớn thì các khái niệm về các tính chất không sai lầm, không mắc lỗi và có thẩm quyền của Kinh Thánh càng được khẳng định. Song không dễ định nghĩa các khái niệm này vì chúng được giải thích bởi các quan điểm khác nhau.
- Không sai lầm (
*infallibility*) chỉ tính chân xác tuyệt đối của Kinh Thánh trong các vấn đề giáo lý.
- Không mắc lỗi (
*inerrancy*) chỉ tính chân xác tuyệt đối của Kinh Thánh trong các vấn đề về sự kiện (bao gồm các sự kiện lịch sử và khoa học).
- Thẩm quyền (
*authoritativeness*) chỉ tính chân xác của Kinh Thánh liên quan đến các vấn đề về đạo đức và sống đạo.
### Công giáo Rôma và Chính Thống giáo Đông phương[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=14)]
Đối với
[Công giáo Rôma](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma) và [Chính Thống giáo Đông phương](/wiki/Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng), đồng tồn tại hai nhân tố của sự mặc khải, *Thánh Kinh* và *Thánh truyền* (tức các truyền thống Tông đồ), được luận giải theo sự dạy dỗ của giáo hội. Theo thuật ngữ Công giáo, thẩm quyền giải thích kinh Thánh và truyền thống thuộc *Magisterium* (gồm có [giáo hoàng](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng) và một số [Giám mục](/wiki/Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c) thuộc quyền), trong khi Chính Thống giáo dành quyền này cho các công đồng.
### Kháng Cách[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=15)]
Xác tín với giáo lý Duy Thánh Kinh (xem
[Năm Tín lý Duy nhất](/wiki/N%C4%83m_T%C3%ADn_l%C3%BD_Duy_nh%E1%BA%A5t)), tín hữu [Kháng Cách](/wiki/Tin_L%C3%A0nh) tin rằng [đức tin](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_tin_Kit%C3%B4_gi%C3%A1o), sống đạo và giáo huấn của họ phù hợp với Kinh Thánh và công nhận Kinh Thánh là thẩm quyền duy nhất.
#### Tin Lành và Nền tảng[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=16)]
Những người theo khuynh hướng
[Tin Lành](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Tin_L%C3%A0nh) ( *Evangelicalism*) và Nền tảng ( *Fundamentalism*) tin rằng có hai nhân tố trong sự mặc khải: con người và thần thượng. Nhân tố con người hiện diện trong văn phong của các tác giả và nhân tố thần thượng trong sự soi dẫn của [Chúa Thánh Linh](/wiki/Ch%C3%BAa_Th%C3%A1nh_Linh) sao cho mọi điều họ viết đều phù hợp với chân lý.
Trong vòng nước Mỹ,
[Bản Tuyên ngôn Chicago về tính Vô ngộ của Kinh Thánh](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_Chicago_v%E1%BB%81_t%C3%ADnh_V%C3%B4_ng%E1%BB%99_c%E1%BB%A7a_Kinh_Th%C3%A1nh&action=edit&redlink=1) được xem là sự trình bày khúc triết quan điểm của cộng đồng Tin Lành về vấn đề này: "Là sự mặc khải của [Thiên Chúa](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa), Kinh Thánh không mắc sai lầm trong toàn bộ giáo huấn, trọn vẹn trong sự mặc khải về công cuộc sáng tạo của Thiên Chúa, về những sự kiện lịch sử, về sự soi dẫn của Thiên Chúa trong các tác phẩm văn chương, cũng như lời chứng về [ân điển](/wiki/%C3%82n_%C4%91i%E1%BB%83n) cứu chuộc của Thiên Chúa trong đời sống của mỗi cá nhân."
#### Chính lưu và Tự do[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=17)]
Các nhóm Kháng Cách Chính lưu (
*mainstream*) và Tự do ( *liberal*) tin vào thẩm quyền và tính chân xác của Kinh Thánh nhưng họ tìm cách giải thích Kinh Thánh sao cho có thể bao hàm quan điểm của các trào lưu khác nhau, từ khuynh hướng Tin Lành cho đến khuynh hướng hoài nghi.
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=18)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=19)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&veaction=edit§ion=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=20)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1052 hit/1, cp1067 miss


text:
Thể loại:Guinée
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại con
Thể loại này gồm 5 thể loại con sau, trên tổng số 5 thể loại con.
Đ
- ► Địa lý Guinea (trống)
L
- ► Lịch sử Guinée (2 tr.)
M
- ► Môi trường Guinea (1 t.l.)
N
- ► Người Guinée (4 t.l.)
T
- ► Thực vật Guinea (30 tr.)
Các trang trong thể loại “Guinée”
Thể loại này gồm trang sau.

markdown:
# Thể loại:Guinée
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Thể loại con
Thể loại này gồm 5 thể loại con sau, trên tổng số 5 thể loại con.
### Đ
- ►
[Địa lý Guinea](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%8Ba_l%C3%BD_Guinea) (trống)
### L
- ►
[Lịch sử Guinée](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Guin%C3%A9e) (2 tr.)
### M
- ►
[Môi trường Guinea](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Guinea) (1 t.l.)
### N
- ►
[Người Guinée](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Guin%C3%A9e) (4 t.l.)
### T
- ►
[Thực vật Guinea](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_Guinea) (30 tr.)
## Các trang trong thể loại “Guinée”
Thể loại này gồm trang sau.

X-Cache: cp1066 miss, cp1067 miss


text:
-
-
Vui Sử dụng tính năng up bài viết thay cho những cmt spam và post trùng lặp vô nghĩa.
Vì 1 diễn đàn chất lượng Khách click chọn "báo cáo" khi gặp bài viết vi phạm để BQT xử lý nhé.
-
Chào mừng Khách đã đến Vnraovat.Net ! Xin đừng SPAM hãy nghĩ đến chất lượng.
Nội dung trùng lặp + spam chèn link out trong cmt + Post sai box =Xóa tài khoản+ Tất cả bài viết
máy giặt công nghiệp kingsun, máy giặt kingsun Hoa Nam
Thảo luận trong 'Điện Lạnh - Điện Gia Dụng' bắt đầu bởi Nguyễn Hữu Thắng, 9 Tháng mười 2015.
-
Khu vực:empty_info
-
Tình trạng:empty_info
-
Giá bán :0 VNĐ
-
Số điện thoại:0977002988
-
Địa Chỉ:(Bản đồ)
-
Thông Tin:9 Tháng mười 2015, 0 Trả lời, 238 Đọc

markdown:
-
-
Vui Sử dụng tính năng up bài viết thay cho những cmt spam và post trùng lặp vô nghĩa.
Vì 1 diễn đàn chất lượng Khách click chọn "báo cáo" khi gặp bài viết vi phạm để BQT xử lý nhé.
-
Chào mừng Khách đã đến Vnraovat.Net ! Xin đừng SPAM hãy nghĩ đến chất lượng.
[Nội dung trùng lặp + spam chèn link out trong cmt + Post sai box =Xóa tài khoản+ Tất cả bài viết](/rao-vat/noi-quy-dang-bai-tren-dien-dan-rao-vat-vnraovat-net.143/)
# máy giặt công nghiệp kingsun, máy giặt kingsun Hoa Nam
Thảo luận trong '
[Điện Lạnh - Điện Gia Dụng](dang-tin/dien-lanh-dien-gia-dung.201/)' bắt đầu bởi [Nguyễn Hữu Thắng](members/nguye-n-hu-u-tha-ng.97/), [9 Tháng mười 2015](rao-vat/may-giat-cong-nghiep-kingsun-may-giat-kingsun-hoa-nam.392/).
-
### Khu vực:empty_info
-
### Tình trạng:empty_info
-
### Giá bán :0 VNĐ
-
### Số điện thoại:0977002988
-
### Địa Chỉ:(
[Bản đồ](https://maps.google.com/?q=))
-
### Thông Tin:9 Tháng mười 2015, 0 Trả lời, 238 Đọc

Set-Cookie: xf_session=c219e665334d1bc3ad7e4e043c814661; path=/; secure; httponly

Server: Nginx-VPSSIM