text:
tag:blogger.com,1999:blog-38129161784804791732015-07-03T16:27:18.888-07:00Diễn Ðàn Thế KỷDiễn Đàn Thế Kỷ mong được làm nơi họp mặt, đóng góp và trao đổi ý kiến, và cống hiến các kinh nghiệm cùng các bạn trẻ Việt Nam, các hiểu biết của nhân loại, của dân tộc, để xây dựng nước Việt Nam trong các lãnh vực kinh tế, chính trị. xã hội, thông tin, và văn hoá qua những bài viết dưới dạng blog, hoặc sách báo, để tiến tới một nước Việt Nam tốt lành hơn thế kỷ trước.Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.comBlogger9353125tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-44945619525872220582015-07-03T16:24:00.001-07:002015-07-03T16:27:18.896-07:00Nguyễn Hưng Quốc - Bi quan và tuyệt vọng

Cách đây mấy ngày, tôi có dịp chuyện trò với một đồng nghiệp chuyên dạy về phương pháp giảng dạy tiếng Anh cho người nước ngoài (TESOL, Teaching English to Speakers of Other Languages). Chị thường đi dạy trong các lớp Thạc sĩ tại Việt Nam cũng như nhiều nước khác ở châu Á. Tôi hỏi chị về các sinh viên Việt Nam. Chị rất khen họ. Rằng phần lớn đều học hành một cách chăm chỉ. Rằng phần lớn đều gặp khó khăn trong việc nghe và nói nhưng khả năng đọc và viết thì rất khá. Rằng phần lớn đều thân thiện, lịch sự và lễ phép với các thầy cô giáo. Nói chung, ấn tượng của chị về họ đều rất tốt. Chị khen họ hơn sinh viên của bất cứ nước nào khác.

Tuy nhiên, sau khi khen ngợi một cách nồng nhiệt, chị hơi khựng lại một chút, rồi băn khoăn: Chị không hiểu tại sao tất cả (chị nhấn mạnh: TẤT CẢ) các sinh viên Việt Nam, trong đó, có khá nhiều người đã và đang dạy tiếng Anh trong các trường trung học, lại thường có cái nhìn hết sức tiêu cực về tình hình dạy tiếng Anh cũng như về tình hình giáo dục Việt Nam nói chung. Tất cả các bức tranh họ vẽ ra đều đen tối. Lớp học thì đông. Động cơ học tập của học sinh khá yếu. Tài liệu giảng dạy cũ kỹ. Phương pháp giảng dạy lạc hậu. Do đó, kết quả thường rất ít: Phần lớn học sinh, sau sáu bảy năm học ở trung học, đều không thể nghe và nói tiếng Anh được.

Với người bạn đồng nghiệp người Úc của tôi, những nhận xét tiêu cực về nền giáo dục của các sinh viên Việt Nam là một hiện tượng rất lạ. Ngoài Việt Nam, chị cũng thường xuyên dạy học tại các nước khác, từ Singapore đến Malaysia, Thái Lan và Trung Quốc. Ở các nước ấy, hầu hết các sinh viên đều có cái nhìn khá lạc quan, thậm chí, đôi khi, có vẻ tự hào về nền giáo dục nước họ. Không ở đâu sinh viên lại bi quan như ở Việt Nam.

Người bạn đồng nghiệp của tôi lại hỏi tiếp: Sau khi tốt nghiệp các lớp về phương pháp giảng dạy của Úc, họ có hy vọng sẽ thay đổi tình hình giáo dục, ít nhất là trong bộ môn tiếng Anh, tại Việt Nam hay không? Tất cả đều trả lời: Không. Họ cho những khó khăn trong việc dạy học tại Việt Nam không phải chỉ ở trình độ của các thầy cô giáo mà còn ở môi trường giáo dục chung của Việt Nam. Chị nhận xét: Rõ ràng họ không những bi quan mà còn tuyệt vọng. Chị hỏi tôi: Tại sao như vậy? Tại sao ở một đất nước có vẻ như đang phát triển rất nhanh mà các sinh viên, tức thành phần trí thức, lại có cái nhìn bi quan và tuyệt vọng đến như vậy?

Tôi đáp: Đó là một thực tế. Quả thật nền giáo dục tại Việt Nam đang bị bế tắc. Bế tắc từ chính sách đến các khâu thực hiện và thực hành. Không những chỉ trong bộ môn tiếng Anh mà hầu như ở tất cả các môn học khác cũng đều vậy: thất bại. Học sinh bị nhồi nhét quá nhiều những thứ kiến thức cũ kỹ và lạc hậu. Môi trường giáo dục lại không tốt cho việc phát huy óc sáng tạo và khả năng tự học cũng như tự nghiên cứu của học sinh và sinh viên.

Người bạn đồng nghiệp của tôi, sau đó, nêu lên hai nhận xét mà tôi rất tâm đắc:

Thứ nhất, sự thất bại của một số học sinh trong lớp có thể xuất phát từ nhiều lý do, nhưng lý do quan trọng nhất là từ kiến thức và kỹ năng giảng dạy của các thầy cô giáo; nhưng sự thất bại của hầu hết các học sinh ở tất cả các trường thì lại có nguyên nhân từ nền giáo dục; trong khi đó, sự thất bại của cả nền giáo dục thì lại có nguyên nhân sâu xa từ các chính sách của nhà nước, trong đó, có cả vấn đề thể chế chính trị.

Thứ hai, người bạn đồng nghiệp của tôi lý luận tiếp: Nếu nguyên nhân sâu xa nằm ở thể chế chính trị thì để thay đổi hiện trạng giáo dục, người ta phải nhắm đến việc thay đổi hoặc cải thiện thể chế chính trị. Nhưng ở đây, chị lại bắt gặp hai hiện tượng nghịch lý: Một mặt, các sinh viên của chị đều tránh né nói chuyện chính trị, hoặc nếu nói, cũng không thể hiện một tầm nhìn nào thực sự sâu sắc và có tính chiến lược. Phần lớn chỉ dừng lại ở mức thở than. Mặt khác, hầu như tất cả đều chỉ nghĩ đến bản thân mình. Khi chị hỏi: Bi quan như vậy, tại sao các sinh viên lại chịu bỏ một số tiền khá lớn để theo học các trường quốc tế, tất cả đều trả lời có ba lý do chính: Một là để nâng cao tiếng Anh; hai là để học tập được các phương pháp giảng dạy mới từ Tây phương; và ba là để có một mảnh bằng quốc tế nhằm dễ xin dạy ở các trường lớn và lương cao. Không có động cơ nào gắn liền với hy vọng cải thiện giáo dục cả.

Chị so sánh với các sinh viên Úc: Thứ nhất, hầu hết các sinh viên Úc đều không có tâm trạng bi quan như vậy; thứ hai, trong các buổi thảo luận, sinh viên Úc không những chỉ quan tâm đến các phương pháp giảng dạy hay hiệu quả của việc giảng dạy mà còn để ý đến các chính sách giáo dục của chính phủ cũng như của các đảng phái đối lập và họ cũng thường có một thái độ rõ ràng về các chính sách ấy.

Thật ra, những nhận xét của người bạn đồng nghiệp, với tôi, không có gì mới lạ. Tôi biết tất cả những điều đó. Hầu hết người Việt Nam cũng đều biết rõ những điều đó: Sự bi quan và tuyệt vọng của mọi người đối với tình hình giáo dục cũng như tình hình đất nước nói chung. Tuy nhiên, nếu sự tuyệt vọng đối với viễn ảnh giáo dục hay đất nước là một hiện tượng đáng buồn thì thái độ không quan tâm đến chính trị và chỉ nghĩ đến bản thân mình của phần lớn giới trí thức lại là một hiện tượng rất đáng lo lắng: Đó là sự tuyệt vọng đối với tình hình chung của đất nước.

Người ngoại quốc, khi nhận định về Việt Nam, vẫn có sự dửng dưng của một kẻ ngoại cuộc. Với chúng ta, người Việt Nam, đối diện với những sự tuyệt vọng ấy, bao giờ cũng thấy nhói lên trong lòng những cảm giác xót xa.

Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-76609723177175464332015-07-03T16:24:00.000-07:002015-07-03T16:24:02.467-07:00Minh Văn - Mù, câm, điếc

Người ta nói lãnh đạo Việt Nam hiện nay chỉ có ba người, đó là: Mù, câm, điếc.

Mù vì họ không nhìn thấy dân tình đói khổ, xã hội bất công. Câm vì họ không bao giờ trả lời những câu hỏi sự thật của dân. Điếc vì họ không nghe dân nói.

Ba ông này cùng nhau dẫn dắt đất nước, thành ra 90 triệu đồng bào cũng bị thiểu năng trí tuệ cả. Những ai mà sáng mắt, thính tai, hoặc nói rõ ràng hơn họ một chút thì lập tức bị đàn áp và bỏ tù ngay. Vì đèn kia nào sáng hơn trăng bao giờ?

Xã hội bình thường vốn cơ quan nào chức năng nấy, ai giữ chức vụ gì thì thực thi nhiệm vụ đó. Như vậy mọi thứ mới có khuôn khổ, người dân cũng dựa vào đó mà kiểm tra và giám sát được. Nhưng ở đây, ba ông này đảm nhiệm chức năng lẫn lộn, vì thế mà không ai biết đường nào mà lần. Tình thế đó rất có lợi cho họ, vì chẳng ông nào phải chịu trách nhiệm trước dân, nhưng lại hưởng chung một niềm vinh quang thắng lợi. Cái thiệt thòi, khổ sở thì đều đổ hết lên đầu nhân dân cả.

 Tuy là mù, câm, điếc như vậy, nhưng việc cai trị và lừa dối nhân dân thì ba ông lại phối hợp với nhau một cách nhuần nhuyễn, như là người ta làm xiếc vậy. Dân chúng mãi xem xiếc mà cứ ngớ người ra, đến khi nhìn lại mới biết là mình bị lừa và bóc lột.

Số là thế này, mỗi khi cần nghe người dân chất vấn thì họ lại cử ông “Điếc” đi. Ông này ù ù cạc cạc, ai nói gì cũng mặc kệ, vì có nghe được gì đâu mà hiểu, mà giải quyết vấn đề?

Khi cần xem xét thực trạng quản lý đất nước, người ta lại cử ông “Mù” đi. Khổ nổi! Ông này có nhìn thấy gì đâu mà khảo với chả sát?

Kết quả là mọi chuyện lại đâu vào đấy, vẫn tốt đẹp cả. Chỉ có dân là dậm chân kêu trời.

Những lúc cần trả lời cho dân thì họ lại cử ông “Câm” đi. Chờ mãi chẳng nghe ông nói gì, dân tức muốn chết nhưng đành chịu. Thế nhưng người dân không làm cách nào để mà chống lại chiến thuật “luân phiên” và “xa luân chiến” của ba ông này cả.

Cứ mãi như thế thì dân thiệt thòi và khổ sở quá. Nhiều người đành liều mạng lên tiếng phản đối, kết quả là bị quy kết trở thành “phản động,” với tội danh “âm mưu lật đổ chính quyền nhân dân” hoặc “Tuyên truyền chống phá nhà nước xã hội chủ nghĩa.” Cho nên dân chỉ biết âm thầm gạt nước mắt nhịn nhục, cắn răng chịu đựng bất công.

Chuyện là thế, thật mà như bịa, mấy chục triệu dân mà phải chịu thua ba ông mù, câm, điếc này. Vì chẳng ai có thể trách người mù không nhìn thấy đường, người điếc không biết nghe và người câm không biết nói cả.

Kết quả là người ta bị thằng điếc đánh mỗi khi lên tiếng, vì cứ tưởng là chửi nó. Đánh dân xong rồi nó lại cho thằng câm ra giải thích và thằng mù đi kiểm tra, giám sát.

Quý vị có biết ba anh Mù, Câm, Điếc này là ai không? Xin thưa, đó là ba cơ quan Lập Pháp, Hành Pháp, Tư Pháp ở nước ta hiện nay. Tương đương với Quốc Hội (Lập Pháp), Chính Phủ (Hành Pháp), Tòa Án (Tư Pháp).

Ở một nước dân chủ, thì ba cơ quan này tồn tại và hoạt động độc lập, có nhiệm vụ giám sát và chế tài lẫn nhau. Đằng này ở Việt Nam, ba cơ quan này mang tiếng là riêng nhưng lại gộp làm một, dưới sự lãnh đạo của một ông chột mắt là Đảng Cộng Sản.

Con mắt duy nhất thị lực cũng rất yếu, đã thế ông lại nhìn cuộc đời qua lăng kính “Chủ nghĩa Mác-Lê Nin,” cho nên mọi thứ đã mờ càng thêm ảo.

Ông chột sử dụng ba lá bài “Mù, Câm, Điếc” trong tay thành thạo như một tay cờ bạc bịp vậy. Cần dùng anh nào, với mục đích gì đều do đảng tùy nghi sử dụng. Thành ra nó như một ma trận hãi hùng, vùi dập người dân trong vô vọng.

Khi cần đàn áp nhân dân thì ba ông đoàn kết làm một. Ông Lập pháp ra luật, ông Hành Pháp bắt, ông Tư Pháp xét xử. Nhưng khi nhận trách nhiệm thì ông này lại đùn đẩy và đổ lỗi cho ông kia. Quý vị thấy họ có tài không?

Một anh chột lãnh đạo toàn diện ba anh Mù, Câm, Điếc là thực trạng chính trị hiện nay ở Việt Nam. Đó là nguyên nhân dẫn đến nổi khổ của dân, cũng như biến họ trở thành những kẻ thiểu năng trí tuệ.

Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-48056666933399757592015-07-03T16:17:00.002-07:002015-07-03T16:25:31.046-07:00Tuấn Khanh - Hôn nhân đồng tính và LGBT Việt

Mặc dù sự kiện cho phép hôn nhân đồng tính chỉ diễn ra ở một quốc đơn lẻ, nhưng sức tác động từ đó, nước Mỹ, đã lan nhanh trên toàn thế giới. Và ở ngay trong cộng đồng Việt Nam, có thể nói sự hân hoan của giới LGBT, cũng như các nhóm ủng hộ, đã tràn ngập trên các trang facebook, bằng biểu tượng cờ lục sắc, kể từ ngày 26/6/2015.

Nước Mỹ không là tất cả, nhưng sự cho phép của Tòa án tối cao Mỹ về quyền con tự do cá nhân và bình đẳng của loài người đã là một lời thách thức cho phần còn lại của thế giới, bao gồm định kiến và tín ngưỡng. Nó giống như một niềm hy vọng cho những người thuộc LGBT, ở những quốc gia khác đang trong nghịch cảnh của mình. Trong khi ở San Francisco, hàng ngàn người xuống đường phất cờ lục sắc và reo hò, thì ở Syria, những người đồng tính vẫn đang bị thiêu sống. Việc chấp nhận công khai tồn tại của LGBT vẫn bị coi là ghê tởm ở nước Nga hoặc là bất hợp pháp ngay tại Singapore. Mỹ sẽ là quốc gia đầu tiên và cô đơn trong việc chấp nhận LGBT trên thế giới, so với 79 quốc gia ra mặt phản ứng, lúc này.

Chỉ vài mươi giờ ngay sau khi tin tức đầy chấn động này loan đi, đã có vô số những phản ứng xuất hiện và kết tội LGBT là phần hủy hoại nền văn minh nhân loại. Đã có những phân tích quan trọng về việc đào sâu sự chia rẽ của các tôn giáo như Công Giáo (chống), Tin Lành (thuận), cũng như những nhận định ngu ngốc (thậm chí được đăng tải trên tờ Guardian) rằng việc công nhận LGBT sẽ dẫn đến tràn ngập các vụ kết hôn, tụ tập đám đông khiến hậu quả làm nóng trái đất sẽ tăng nhanh.

Ngay tại Việt Nam, các lời tranh cãi bắt đầu nặng nề dần giữa các quan điểm chống và ủng hộ, xuất hiện trên các diễn đàn điện tử. Đây quả là một mối quan tâm có thật của công chúng. Nhất là theo một thăm dò của W.H.O, thì Việt Nam hiện nay có thể có đến 3 triệu người có khuynh hướng đồng tính, hầu hết tập trung về các thành phố lớn để tránh bị kỳ thị.

Những cuộc tranh cãi và phản ứng dữ dội về việc thế giới tương lai có nên phổ biến tình trạng chấp nhận LGBT đứng trong quyền con người hay không, cũng là dịp để nhìn thấy tất cả những sự thân thiện và cởi mở lâu nay của con người chứa đựng nhiều sự giả dối. Rất nhiều người thích bày tỏ tình thương hại, bày tỏ sự cao thượng của mình để nhìn nhận LGBT nhưng khi luật pháp và quốc gia chính thức công nhận thì họ không thể kìm nén được nữa và giận dữ ngăn cản. Ngôn luận chính thức của việc phủ nhận quyền bình đẳng LGBT, đều dựa trên suy nghĩ là sự chống lại tự nhiên và xúc phạm các niềm tin tín ngưỡng.

Trong phát ngôn của mình, Tòa án tối cao Mỹ cũng chỉ nói rằng, cuối cùng thì việc nhìn nhận quyền tự do cá nhân là mục đích tối thượng mà hiến pháp và nền văn minh đi tới. Nên, không thể ngụy biện vào điều gì để chống lại sự nhìn nhận LGBT trong đời sống con người. Và nếu chấp nhận họ, thì không thể từ chối quyền hạnh phúc cá nhân cơ bản của họ là hợp pháp chung sống.

LGBT có thể là một sản phẩm “lỗi” của tự nhiên, nhưng tự nhiên mới là nơi có trách nhiệm với LGBT, chứ con người không có thẩm quyền phủ nhận LGBT. Freddie Mercury, giọng ca lừng danh của nhóm Queen từng dùng bài hát Made in Heaven để nói về giới đồng tính của mình, rằng con người có thể LGBT là dị biệt, nhưng đó vẫn là một sản phẩm cũng đã được tạo dựng từ thượng đế, từ thiên đường.

Những gì nhìn thấy hôm nay, có thể là niềm vui lớn của giới LGBT Việt. Họ có thể sẽ được chấp nhận nhiều hơn nữa trong tương lai, vì dù chưa chính thức cho phép, nhưng Bộ Tư Pháp Việt Nam đã từng giới thiệu khả năng hôn nhân đồng tính tại Việt Nam vào năm 2012 và chờ thời cơ để lấy ý kiến từ Quốc Hội, trong xu hướng tiếp nhận và chấp thuận sự du nhập các đường lối văn minh bên ngoài. LGBT ở Việt Nam may mắn hơn ở nhiều quốc gia khác, do người Việt không quá nặng nề kỳ thị, cũng như dựa trên những tình thế chính trị ngoại giao quốc tế mà Việt Nam cần phải có trong giai đoạn này.

Trong những phương thức đối phó với thế giới về việc bắt buộc cải cách nhân quyền, chính phủ VN đang tập trung tạo nhiều tiếng vang về việc bảo vệ quyền con người với LGBT, nhằm khuất lấp những phần khác đang nhức nhối.

Đừng quên, việc đòi quyền LGBT trong xã hội, không phải là một cuộc khởi nghĩa để đích đến những lễ hội ích kỷ và phô trương. Đó chỉ là việc đòi hỏi được chấp nhận trên luật pháp, bình đẳng và xóa bỏ kỳ thị. Tất cả dựa trên nền tảng chia sẻ và yêu thương của con người với con người. Nó không phải là cơ hội để khoe khoang giới tính hay nhấn mạnh sự có mặt của mình trong xã hội. Được nhìn nhận là một bước đi của nền văn minh, nhưng đừng hủy diệt sự ưu ái của thế giới dành cho mình bằng những cuộc vui, trình diễn bản thân và lạm dụng sự chia sẻ của cộng đồng bằng những phong trào bề nổi lố lăng, mà LGBT vẫn hay tạo ác cảm cho cộng đồng chung bởi những điều nói trên.

Trong những bài viết của báo chí quốc tế, cũng như các ý kiến trên các trang mạng, người ta nhắc đến nhiều đến các quyền khác của con người, đang rên siết vì bị chà đạp khắp nơi. LGBT chỉ là một trong những quyền bức thiết mà con người đang giành giật từng ngày, ở mọi nơi, từ ngôn luận, dân chủ cho đến an sinh, giáo dục… Nếu LGBT đã có những thuận lợi và có được những quyền tạm thời cho mình, thì cũng nên dành năng lượng và trí tuệ của mình để chia sẻ với đất nước, dân tộc mình. Hãy nghĩ đến chế độ lao tù, những người oan khiên, khốn khó hơn mình. Hãy nghĩ về biển, về an nguy của tổ quốc mình, nghĩ về tương lai của người Việt bằng trái tim sâu sắc. LGBT không phải là một ốc đảo, LGBT cũng là người Việt và cũng có không ít những tài năng và trí tuệ trong đó.

Có một bức ảnh của AP phát đi trong dịp này, gây nhiều cảm giác lẫn lộn. Người đàn ông cầm tấm bảng nói về đời mình đói và không nhà chẳng có ai nhìn đến, còn bên ngoài thì đám đông đang hò reo về ngày LGBT được công nhận ở Mỹ. Thế giới hôm nay quả là nhiều điều để nghĩ. Chúng ta quá nhiều hội hè và ích kỷ vui quên những điều còn ở bên cạnh mình. Với người Việt, nếu LGBT là điều không thể thay đổi trong đời mình, và được pháp luật chấp nhận mai đây, thì LGBT biến niềm hạnh phúc của mình thành dành sức lực để thay đổi phần nào sự khốn khó của kẻ khác, chia sẻ với đời sống thật chung quanh mình. Chỉ biết miệt mài với những cuộc vui khi được công nhận, cũng có một ý nghĩa khác: bạn thật sự thấy mình thấp hèn trong xã hội, và vui vì được chọn để thí nghiệm cho đổi thay cho cuộc cờ cho kẻ khác. Đặc biệt ngay trên đất nước này.

______________________

(LGBT: đồng tính nữ (Lesbian), đồng tính nam (Gay), lưỡng tính (Bisexual) và hoán tính (Transgender)
Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-74641099789419757892015-07-03T16:15:00.001-07:002015-07-03T16:15:44.868-07:00Trọng Nghĩa - Nguyễn Phú Trọng : Mỹ là một đối tác quan trọng nhất của Việt Nam

Trước ngày lên đường công du Hoa Kỳ, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng đã trả lời phỏng vấn của hãng tin Mỹ Bloomberg hôm nay, 03/07/2015. Một trong những nhận xét nổi bật là việc ông Trọng khẳng định Việt Nam sẽ dành ưu tiên cho quan hệ với Mỹ.

Trả lời bài phỏng vấn bằng văn bản, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam nhận xét rằng Hoa Kỳ « là một trong những đối tác quan trọng nhất trong chính sách đối ngoại của chúng tôi ». Theo hãng Bloomberg, các quan hệ về kinh tế và an ninh giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đã phát triển trong thời gian qua, cho dù Mỹ vẫn tiếp tục gây sức ép trên Việt Nam trong địa hạt nhân quyền.

Trên vấn đề này, ông Nguyễn Phú Trọng hy vọng rằng chuyến công du Hoa Kỳ của ông sẽ là « cơ hội để hai bên thảo luận một cách cởi mở và thẳng thắn về những vấn đề bất đồng giữa hai bên ». Đối với ông Trọng, đối thoại sẽ cho phép tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, thu hẹp sự khác biệt và dần dần xây dựng lòng tin giữa hai bên, góp phần thúc đẩy thêm quan hệ lâu dài giữa hai nước. Ông Nguyễn Phú Trọng cũng xác nhận ba chủ đề chính sẽ được ông đề cập đến trong chuyến công du, cụ thể là Hiệp định thương mại Đối tác xuyên Thái Bình Dương TPP, hợp tác an ninh và biến đổi khí hậu.

Về Biển Đông, điều được giới quan sát chờ đợi, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam cho biết Việt Nam « đánh giá cao » việc Mỹ hỗ trợ một phương pháp hòa bình để giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia tranh chấp yêu sách Biển Đông. Ông cho rằng cả Mỹ lẫn Việt Nam đều nhận thức rõ vị trí chiến lược của Biển Đông, và ông hy vọng rằng Hoa Kỳ sẽ tiếp tục có tiếng nói và hành động thích hợp để góp phần giải quyết hòa bình các tranh chấp ở Biển Đông sao cho phù hợp với luật pháp quốc tế.
Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-78623693562217278502015-07-02T12:40:00.000-07:002015-07-02T12:40:06.894-07:00Bùi Tín - Món quà nào để chạm ngõ Tòa Bạch Ốc?

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sắp lên đường thăm Mỹ. Dự định đầu tiên là tháng 5, hoãn sang tháng 6, lại hoãn sang tháng 7, nay đã ấn định vào ngày 7 đến ngày 9 tháng 7. Ông Trọng sẽ được tiếp trong Tòa Bạch Ốc, nhưng không có đại yến tiệc Nhà nước, chỉ có mời ăn của Bộ Ngoại giao, tiếp xã giao của một số Thượng nghị sỹ và Dân biểu, của đại diện Đảng CS Mỹ - một đảng lu mờ trong nền chính trị Hoa Kỳ. Phía Hoa Kỳ cho biết Tổng thống Barack Obama sẽ tiếp ông Trọng với nghi thức cao, trong Tòa Bạch Ốc, nhưng không nói sẽ có duyệt đoàn quân danh dự, cũng không nói có 21 phát đại bác hay không. Ai cũng biết chính giới Hoa Kỳ không mặn mà gì với các chế độ toàn trị.
Ban Đối ngoại Trung Ương Đảng CS cùng Bộ Ngoại giao chắc đang chuẩn bị tặng phẩm để ông Trọng đưa sang Mỹ. Sẽ là cảnh đẹp Hồ Hoàn Kiếm, Ba cô gái Bắc Trung Nam trong áo dài truyền thống, hay Ngôi chùa Hương Tích cổ kính? Đều tốt cả. Chỉ xin đừng có dại dột như ông Phạm Quang Nghị từng vác sang Mỹ 2 bức ảnh lớn chụp cảnh Thiếu tá McCain bị tên lửa (do một chuyên gia Nga bấm nút) bắn rơi, nhảy dù xuống hồ Trúc Bạch, để tặng cho chính Thượng Nghị sỹ McCain. Còn hơn là lăng nhục người ta, vì đó chính là cái cảnh mà ông ta muốn quên đi nhất trong đời mình. Chửi xéo như thế không gì thâm, ngu, dại bằng. Thử hỏi 2 bức ảnh ấy, ông McCain lưu giữ ở đâu? Mới đây khi qua Hà Nội, ông McCain chẳng buồn hỏi thăm ông Nghị lấy một câu! Khéo mà ông Trọng lại học theo ông Nghị vác sang một mảnh máy bay B52 đồ sộ, thì hay đáo để, sẽ không gì «lú» bằng.

Thật ra, không có món quà nào quý hơn là ông Trọng trao tay cho Tổng thống Obama danh sách kha khá dài các tù nhân lương tâm, tù nhân chính trị đã hay sắp được trả tự do ngay, trong đó đại thể, không thể thiếu cô Tạ Phong Tần, gầy ốm sau 5 tuần nhịn ăn ; cô Hồ Thị Bích Khương, ốm nặng do bị tra tấn và đối xử tàn tệ; cô Bùi Minh Hằng, anh Trần Huỳnh Duy Thức, anh Đoàn Huy Chương, anh Nguyễn Hoàng Quốc Hùng, cô Nguyễn Đặng Minh Mẫn, anh Đặng Xuân Diệu, anh Hồ Đức Hòa, 2 nhạc sỹ Trần Vũ Anh Bình và Việt Khang, nhà báo Nguyễn Ngọc Già - Nguyễn Đình Ngọc, nhà báo Ba Sàm - Nguyễn Hữu Vinh…<o:p></o:p>

Đây là 13 nhà đấu tranh chống bành trướng TQ và dành tự do dân chủ cho toàn dân, không hề phạm một tội hình sự nào, đều đã được công luận Hoa Kỳ, chính giới Hoa Kỳ hiểu rõ từng người, được nhiều Thượng nghị sỹ, Dân biểu Hoa Kỳ đỡ đầu, yểm trợ tích cực nhất.<o:p></o:p>

Không có lý do gì khi chính quyền quân sự Miến Điện đã trả tự do cho hơn 200 tù chính trị, khi chính quyền CS Cuba trả tự do một lúc cho 53 tù chính trị để bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ mà chính quyền CS Việt Nam không trả tự do ngay lúc này cho tối thiểu là 13 nhân vật trên đây theo yêu cầu của phía Hoa Kỳ. Đây là món quà tối thiểu, không thể thiếu, không thể nhỏ hơn, mà Tòa Bạch Ốc mong chờ, vì «có qua có lại» như thế mới thật «toại lòng nhau».<o:p></o:p>

Tổng thống Obama đã nói rõ nhân quyền là yêu cầu hàng đầu trong cải thiện, nâng cao quan hệ với VN. Ý này được tô đậm thêm khi nhà lãnh đạo Mỹ tiếp đặc biệt thân mật và cởi mở nhà báo kiên cường Điếu Cày trong Tòa Bạch Ốc. Mong rằng ông Trọng hiểu cho thật rõ điều này.<o:p></o:p>

Phía Hoa Kỳ rất quan tâm đến chuyến đi của ông Trọng sang Hoa Kỳ. Chưa bao giờ nhiều khách quý từ Hoa Kỳ sang VN dồn dập như vừa qua, đủ các loại quan chức ngoại giao, quốc phòng, an ninh, kinh tế, giáo dục, thượng nghị sỹ, dân biểu, cùng với thái độ đi đôi với hành động mạnh mẽ lên án phía Trung Quốc xây dựng các cơ sở quân sự trên các đảo họ lấn chiếm và bồi đắp rộng thêm ở biển Đông. Lời nhắn quan trọng nhất của phía Hoa Kỳ với Hà Nội trước khi ông Trọng lên đường là «Việt Nam cần Hoa Kỳ hơn là Hoa Kỳ cần Việt Nam». Thật vậy, đây dù sao chỉ một vấn đề ở xa, bên lề của nước Mỹ, còn đây là vấn đề sinh tử của VN, cũng là vấn đề sinh tử của Đảng CS trong quan hệ với nhân dân VN, với dân tộc Việt Nam.<o:p></o:p>

Ông Trọng đã quá tuổi để hy vọng làm Tổng Bí thư thêm 5 năm nữa. Đây là chuyến đi lịch sử, chuyến đi dối già của ông, chuyến đi hệ trọng nhất trong đời ông. Ông hãy theo đúng nguyện vọng sâu sắc của đại đa số nhân dân, được thể hiện trong nhiều tuyên ngôn, kiến nghị tâm huyết của đông đảo trí thức dân tộc, trong đó không ít là đảng viên CS lâu năm, là phải biết cầm lái, bẻ lái, lựa chọn bạn tốt đáng tin cậy để kết thân, thậm chí để liên minh toàn diện.<o:p></o:p>

Ông hãy có sáng kiến mạnh mẽ triệu tập một phiên họp đặc biệt của Bộ Chính trị, rồi một phiên họp đặc biệt của Hội đồng Quốc phòng trước khi lên đường để chuyến đi của ông có trọng lượng ngoại giao đáng tin cậy, một chuyến đi có thể gọi là lịch sử, xoay chuyển tình thế có lợi cho quê hương, đất nước, một chuyến đi làm cho kẻ bành trướng phương Bắc phải vì nể và co vòi xâm lược vì thấy rõ cái thế mới của Việt Nam, cả nước chung một lòng, quân và dân chung một ý chí, được thế giới dân chủ tận lực ủng hộ, trong một mối quan hệ chiến lược toàn diện và thân thiết nhất. Tất cả đều trong tầm tay lúc này.<o:p></o:p>

Xin chớ để cho nhân dân phải thất vọng cay đắng do Bộ Chính trị ù lỳ, chia rẽ, để mất một thời cơ quý hơn vàng, khiến dân ta lại lỡ một chuyến tàu lịch sử không bao giờ trở lại, đất nước ta đắm chìm trong bóng đen của phụ thuộc và lạc hậu, của bất công và chia rẽ, khó lòng ngóc đầu lên nổi trong một tương lai mờ mịt. Nhân dân ta không đáng chịu và không thể chịu nổi một nỗi bất hạnh vô lý như thế.<o:p></o:p>
Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-77954674177112370462015-07-02T12:34:00.000-07:002015-07-02T12:34:04.739-07:00Nguyễn Trọng Bình - Nghĩ từ phát biểu của ông Vương Nghị

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị

Ngày 27.6, qua các phương tiện truyền thông, được biết ông Vương Nghị – Ngoại trưởng Trung Quốc đã có có một phát ngôn “bất hủ” liên quan đến vấn đề tranh chấp chủ quyền trên biển Đông hiện nay. Đại khái, ông này nói rằng, trong cuộc tranh chấp này thì Trung Quốc mới thật sự là “nạn nhân lớn nhất”. Và nếu như để mất chủ quyền trên biển Đông thì không còn mặt mũi nào nhìn “liệt tổ liệt tông” mình.<o:p></o:p>

Phát ngôn này của ông Nghị hẳn nhiên là một sự tráo trở của chính quyền ông Tập Cận Bình. Tuy vậy, ở góc nhìn khác, phải thừa nhận phát biểu này của ông ngoại trưởng Trung Quốc xứng đáng là một bài học để các lãnh đạo của Việt Nam hiện nay “học tập” và rút kinh nghiệm.
<o:p></o:p>

Bài học về đối ngoại<o:p></o:p>

Ông Vương Nghị hẳn là hiểu rất rõ trong thời đại thông tin ngày nay, phát biểu của ông sẽ nhanh chóng lan truyền khắp năm châu bốn biển. Và ông cũng thừa hiểu, người dân Việt Nam hay Philippines khi nghe phát biểu trên đương nhiên sẽ cho rằng chính quyền Bắc Kinh là kẻ “đổi trắng thay đen”. Nhưng có hề gì, ông cứ nói và buộc phải nói vì nhiệm vụ của ông là góp phần cụ thể hóa mục tiêu trong toàn bộ chiến lược tổng thể, khổng lồ nhằm độc chiếm biển Đông của đế chế Trung Hoa thời Tập Cận Bình. Cho nên, từ góc nhìn lịch sử về một nền văn hóa Trung Hoa lâu đời ở Châu Á, phát biểu của ông Nghị chắc chắn sẽ có tác động rất lớn đến dư luận quốc tế đặc biệt là những nước, những tổ chức, cá nhân ủng hộ quan điểm, lập trường của Trung Quốc (do bị lôi kéo, bị lệ thuộc về kinh tế hoặc do không có cơ hội tìm hiểu thực chất vấn đề tranh chấp trên biển Đông hiện nay). Nói cách khác, đây là một “chiêu thức” rất độc và tinh vi của chính quyền ông Tập Cận Bình hiện nay: kết hợp hài hòa giữa “sức mạnh cứng” (kinh tế, quân sự, tiền để mua chuộc…) với “sức mạnh mềm” (ngụy tạo về văn hóa, lịch sử…) để tạo ảnh hưởng và lợi thế cho mình trong cuộc tranh chấp chủ quyền trên biển Đông.<o:p></o:p>

Bài học về đối nội<o:p></o:p>

Về mặt đối nội (với nhân dân Trung Quốc), rõ ràng chỉ bằng mấy từ nhưng ông Nghị đã thành công khi đánh trúng vào tâm lý của một tỉ mấy dân Trung Quốc về vấn đề chủ nghĩa dân tộc (khoan nói đến chuyện cực đoan hay không cực đoan) và chủ nghĩa yêu nước (dĩ nhiên là theo quan điểm của họ).<o:p></o:p>

Đây là gì nếu không phải là sức mạnh của tinh thần “đại đoàn kết dân tộc”; tranh thủ lòng dân trong nước mà các lãnh đạo cộng sản Trung Quốc hiện nay đang lợi dụng một cách rất triệt để? Vấn đề mà các lãnh đạo Việt Nam cũng thường hay nhắc tới một cách rất chung chung là phải “dựa vào dân” hay “lấy dân làm gốc” nhưng trên thực tế thì tự biên tự diễn, “mọi chuyện đã có Đảng và Nhà nước lo”.<o:p></o:p>

Nói đâu cho xa, mới đây thôi, sau một tháng hội họp tốn không biết bao nhiêu tiền bạc của nhân dân nhưng khi được hỏi tại sao Quốc hội không ra một nghị quyết hay tuyên bố gì về chuyện Trung Quốc đang bồi đắp, cải tạo đảo trái phép ở biển Đông, xâm phạm chủ quyền của Việt Nam thì người phát ngôn của Quốc hội nước nhà đã trấn an dân chúng rằng: “Quốc hội sẽ ra tuyên bố khi thấy cần thiết”.<o:p></o:p>

Có thể thấy, trong cùng một thời điểm, cùng một vấn đề, trong khi ông Nghị đã rất khôn khéo mang “liệt tổ liệt tông” ra để thề bồi nhằm trấn an dân mình thì những người có trách nhiệm nước nhà lại nhìn vấn đề một cách nhẹ nhàng và bình thản. Thực ra, phát biểu trên cũng chính là một tuyên bố mà cơ quan đại diện cho quyền lực cao nhất của 90 triệu dân Việt Nam khẳng định việc Trung Quốc xây đảo trái phép hiện nay vốn “chẳng có gì mà ầm ĩ”.<o:p></o:p>

Nhân đây, với tư cách một cử tri với đầy đủ quyền lợi hợp pháp của một công dân, tôi cũng tuyên bố quan điểm này của Quốc hội Việt Nam hoàn toàn đi ngược lại với ý chí và nguyện vọng của cá nhân tôi. Và tôi cũng tin là đại bộ phận người dân Việt Nam cũng đồng quan điểm này với mình. Xin đơn cử ra đây câu hỏi của cử tri Hoàng Xuân Dương (quận 3 Tp Hồ Chí Minh) đặt cho Đại biểu quốc hội Trương Tấn Sang trong buổi tiếp xúc cử tri ngày 29/6/2015 như sau: “Hai năm qua Trung Quốc liên tục xâm phạm chủ quyền nước ta. Những nước ít liên quan hoặc không liên quan đã lên tiếng phản đối, còn ra hẳn Nghị quyết. Trong khi đó, Quốc hội Việt Nam là cơ quan đại diện cho tâm tư, nguyện vọng của dân mà vẫn chần chừ. Tại sao như vậy?” [1]. Từ đây, riêng về chuyện biển Đông, tôi cũng cho rằng phát biểu của ông chủ tịch Quốc hội Việt Nam trong phiên bế mạc, ngày 26/9/2015 rằng “Kỳ họp thứ thứ 9, Quốc hội khóa XIII đã thành công, để lại niềm tin, ấn tượng tốt đẹp trong lòng đồng bào, cử tri cả nước, đáp ứng kỳ vọng của cử tri….” là rất chủ quan và hoàn toàn không có cơ sở.<o:p></o:p>

Bài học về tài “ăn nói”, thuật ứng xử trước công chúng của những chính khách thực thụ<o:p></o:p>

Ở góc nhìn này, có thể nói phát ngôn của ông ngoại trưởng Trung Quốc một lần nữa cho thấy giới lãnh đạo ở Trung Quốc rất giỏi về khoản “ăn nói” nhằm trấn an và tạo niềm tin đối với dân chúng trong nước cũng như “ghi điểm” với dư luận quốc tế (ủng hộ Trung Quốc) liên quan đến những vấn đề quốc gia đại sự.<o:p></o:p>

Trong cái nhìn so sánh, nếu phải kiểm kê lại tất cả các phát ngôn của các lãnh đạo cấp cao của Việt Nam kể từ ngày Trung Quốc hạ đặt giàn khoan HD 981 trong vùng đặc quyền kinh tế và thêm lục địa nước nhà cách đây 1 năm sẽ thấy chỉ có duy nhất phát biểu của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (“không đánh đổi chủ quyền lấy hữu nghị viển vông”) trong chuyến thăm Philippines năm 2014 là đáng để suy ngẫm, còn lại thì chưa thấy một phát ngôn của bất kỳ lãnh đạo nào thật sự có sức nặng, nhằm trấn an hay xoa dịu nỗi bất bình, tạo niềm tin đối với dân chúng. Quanh đi quẩn lại vẫn là những cách nói chung chung của người phát ngôn ở Bộ ngoại giao; hoặc là những cách nói và lời lẽ (đã được soạn sẵn và duyệt trước) của hầu hết các lãnh đạo từ trung ương đến địa phương, đại loại như: “đây là vấn đề phức tạp”,“nhạy cảm”; “chúng ta phải bình tĩnh, khôn ngoan, khéo léo trong đấu tranh”, “phải làm sao giữ cho được sự ổn định, giữ cho được cái đại cuộc lâu dài của đất nước”…<o:p></o:p>

Thật lòng mà nói, nếu chỉ quanh đi quẩn lại những cách nói và lời lẽ như trên thì ai không nói được; cần gì đến tầm vóc, trí tuệ của những chính khách, của các chính trị gia – những người đại diện cho bộ mặt một quốc gia trong thời đại “sức mạnh tri thức”?<o:p></o:p>

Từ đây, không phải nói quá nhưng qua đây ít nhiều đã gián tiếp cho thấy cái mặt bằng về trình độ “quan trí” ở Trung Quốc có vẻ cao hơn ở Việt Nam dù rằng cả hai nước đều giống nhau về cơ chế, thể chế chính trị: chỉ có người trong Đảng mới được “cử” ra làm “quan”. Nói cách khác, nếu phải mang ra “cân, đo, đong, đếm”, dù có hơi “phũ” nhưng phải thừa nhận so với Trung Quốc thì các lãnh đạo Việt Nam nhìn chung đang thua họ một… “cái đầu” (trí tuệ, tầm nhìn, tri thức, mưu lược trong trị nước…). Có thể trong mắt chúng ta, các lãnh đạo Trung Quốc hiện nay là những kẻ hung hăng, ngang ngược, xảo ngôn… nhưng dù muốn dù không cũng phải thừa nhận họ là chính khách thực thụ, xứng đáng đại diện cho bộ mặt của quốc gia họ trên trường quốc tế hiện nay. Đây phải chăng cũng là một đáp án, một lời giải thích cho câu hỏi vì sao cả hai nước tuy cùng chung ý thức hệ và vô số những điểm tương đồng khác nhưng các lãnh đạo Trung Quốc đã đưa đất nước họ thoát nghèo và trở thành cường quốc còn Việt Nam thì ngược lại? Không những vậy còn bị họ bắt nạt và xem thường?<o:p></o:p>

Tạm kết<o:p></o:p>

Càng nghĩ, càng đau và càng buồn nếu biết rằng hiện nay không chỉ đang ráo riết thay đổi nguyên trạng các đảo đã chiếm đoạt của Việt Nam ở biển Đông mà hàng ngày, hàng giờ Trung Quốc còn tấn công, uy hiếp ngư dân ta ngay tại chính vùng biển, ngư trường truyền thống của mình bao đời nay. Không biết những người đang nắm quyền điều hành đất nước nghĩ gì về chuyện này, có đau xót không; có dám thẳng thắn “phê và tự phê” (vì đã không hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ dân mình) không? Và cũng không biết những người đang nắm quyền điều hành cơ quan quyền lực cao nhất của nhân dân còn muốn tập đoàn chính trị của ông Tập Cận Bình làm gì với đất nước và dân tộc này nữa thì mới thỏa mãn cái điều kiện về sự một “cần thiết” cho bản Nghị quyết thể hiện ý chí và nguyện vọng của 90 triệu dân Việt Nam ra đời?<o:p></o:p>

Một bản nghị quyết nhằm lên án hành động “vừa ăn cướp vừa la làng” của họ thực chất cũng là một biện pháp đấu tranh ngoại giao trong hòa bình. Đặc biệt sẽ là tài liệu – cơ sở pháp lý rõ ràng, cụ thể không những có sức nặng trong thời điểm hiện tại (giúp dư luận quốc tế hiểu rõ hơn về lập trường quan điểm của Việt Nam) mà còn có giá trị lịch sử để thế hệ con cháu sau này tiếp tục đấu tranh. Đây là điều không có gì phải bàn cãi và lo sợ cho cái “đại cuộc” bị phá vỡ cũng như không có cơ sở nào để suy diễn nếu bản nghị quyết ra đời sẽ kích động hận thù dân tộc, kích động chiến tranh. Nếu Đảng và Nhà nước đã nói và khẳng định mọi chuyện phải “dựa vào dân” thì không có lý do gì khi “giặc đã nhà” lại không nghe dân, không tin dân.<o:p></o:p>

Giới lãnh đạo Trung Quốc đã công khai nói rằng sẽ rất nhục nhã và có tội với “liệt tổ liệt tông” họ nếu như chủ quyền quốc gia bị mất (dù rằng chủ quyền ấy thực chất là kết quả từ việc ăn cướp mà có) vậy còn các lãnh đạo Việt Nam thì sao?<o:p></o:p>

Câu hỏi này trước hết, có lẽ xin được gửi đến ông Tổng Bí Thư Ban chấp hành Trung ương ĐCS Việt Nam. Hi vọng ông sẽ có câu trả lời rõ ràng, thích đáng trước toàn thể quốc dân đồng bào nước Việt trước khi có chuyến công du sang tận Huê Kỳ. Bằng không thì dù ông có đi hay không đi thì chuyến công du này đối với dân chúng cũng chẳng mang lại hy vọng gì cho họ (ít ra và trước hết là với cá nhân người viết bài này). Bởi nói cho cùng nếu mình không tự cứu mình thì dẫu có gặp 100 “chú” Obama thì cũng chết với “ông bạn vàng” ngay cạnh nhà mà thôi.<o:p></o:p>

CT, 30/6/2015<o:p></o:p>

 (1)  http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/chu-tich-nuoc-da-dam-phan-nay-lua-ve-chu-quyen-bien-dong-3241049.html<o:p></o:p>

N.T.B.<o:p></o:p>

Nguồn: viet-studies
Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-2768250574381156962015-07-02T12:30:00.000-07:002015-07-02T12:30:10.931-07:00Cao Huy Huân - Hội nhập - Lợi thì có lợi nhưng răng chẳng còn

Mấy hôm trước đi cùng đám bạn Việt Nam về miền Tây chơi một chuyến, vào tận vườn lúa, đồng tôm và mấy vườn trái cây xum xuê. Bà con ai nấy áo ướt mồ hôi, miệng lúc nào cũng cười toe tét, xởi lởi mời khách phương xa ăn uống đủ thứ. Cái chất miền Tây không lẫn vào đâu được của người Việt quê mình. Nhưng thấy bà con cần lao sớm nắng chiều mưa, thức khuya dậy sớm để rồi bán ra nông sản rẻ bèo, rẻ mạt mà bụng dạ xót xa.

Bộn bề chuyện dân làm mãi chẳng giàu

Ông chú lái đò đưa chúng tôi đi dạo một vòng, luồn qua từng con rạch, cái cầu khỉ rợp mát bóng cây bần hai bên bờ. “Nhà trồng lúa, làm hoài chẳng giàu nổi chú ơi. Năm nào trúng lúa thì thương lái vào mua giá rẻ như cho. Năm nào giá lúa tăng cao thì tụi tui chẳng tìm đâu ra hàng để bán vì bị mất mùa. Vậy nên, phận đời cứ nổi trôi như con nước ở đây. Riết rồi quen. Chỉ trông chờ con cháu, trẻ như mấy chú, lên Sài Gòn học rồi về giúp gia đình, chứ chật vật mãi cũng không xây được cái nhà”, ông đưa đò tâm sự. Rồi ông hát vài câu, nghe cứ như trong các bộ phim miền non nước. Buồn đến nao lòng. Lũ bạn tôi cũng cảm thông, và có phần ái ngại cho số phận của những người quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời nhưng chẳng thu lại được mấy đồng.
<o:p></o:p>

Có thằng bạn cũng đọc nhiều, viết nhiều kể lại. Dân mình làm cực khổ, nhưng việc buôn gánh bán bưng vốn đã quá lỗi thời. Dân nghèo, nhiều nông dân thất học, nên đâm ra chịu lỗ lã. Thương lái về đây, nói thế nào thì bà con nghe thế nấy. Năm bà con trúng mùa, thì họ bảo chợ ối hàng, bán đi, chứ không để hư hại (nông sản) mà chẳng ai thèm mua. Dân hoảng quá, bán lấy bán để, chỉ mong lại vốn, chấp nhận để thiệt tiền công. Tức nhất là có khi gạo thế giới tăng giá, dân quê mình vẫn phải bán rẻ như bèo. Thương lái vào vườn, bảo gạo chất lượng kém, thu hoạch không đúng quy trình, hạt gạo không ngon... Đủ thứ lý do, dân cũng không biết thật hư, vì tâm lý đám đông nên đua nhau bán. Tôi hỏi thế chính phủ đâu, nhà nước đâu, đứa bạn thở dài, mặc cho tôi đoán già đoán non ra hàng ngàn lý do, để rồi lòng cứ nặng trĩu như thể đang phải vác phải thứ gì đó vô hình. <o:p></o:p>

Về Sài Gòn, tôi đi cà phê với mấy thằng bạn cũ. Tụi nó lướt lượt mạng xã hội, rồi nhắc tôi: “Nè, mày xem để hiểu tại sao, nông sản quê mình cứ rẻ hoài, rẻ mãi”. Gạo Việt phụ thuộc thị trường Trung Quốc quá lớn, đến mức Bắc Kinh như cái máy “hút gạo”, bao nhiêu gạo dồn về đó. Dân Trung Quốc “cáo” ghê gớm. Chính phủ giàu gạo bạo tiền, tung mức giá cao mua gạo từ thương lái người Trung. Các tay mua bán người Trung bằng nhiều cách, qua Việt Nam mượn tay thương lái Việt để đi “gom gạo”. Nông dân Việt ít học, ít thông tin, bị bọn người Trung dở trò “bất đối xứng thông tin” để dọa đủ kiểu về giá cả, thị trường. Thế là đua nhau bán gạo, vỗ béo cho các tay đầu nậu người Việt và các thương lái người Trung – những kẻ ngồi rung đùi ở khách sạn 5 sao, và cười ngắc nghoẻo vì lợi cao bên kia biên giới. Nếu nhà nước có cơ chế kiểm soát thông tin, nghiên cứu và thông báo giá cả, nhu cầu về sản lượng, quy trình, chất lượng... để nông dân biết mà hướng theo sản xuất, thì nông dân chẳng cần phải lo đủ thứ chuyện, sợ đủ thứ điều, để rồi chỉ biết thở dài làm giàu cho những tay đầu nậu.<o:p></o:p>

Việc thiếu thông tin, mà một phần trách nhiệm lớn nằm ở chính sách hỗ trợ thông tin của chính phủ (thông qua các hiệp hội nông nghiệp, hiệp hội nhà nghề...), còn dẫn đến hệ lụy dân mình bị người Trung Quốc lừa suốt mấy năm qua, nhất là chuyện thương lái người Trung mua những món độc và lạ như lá điều, lá khoai, dứa xanh, dừa non, móng trâu, rễ sim, rễ hồ tiêu,... Kể cũng khổ cho dân nhà mình, chỉ cần vài ba tên thương lái Trung Quốc sang và chia nhau dở trò “thổi giá” – một chiêu trò quen thuộc của giới kinh doanh bất động sản, hay chứng khoán – thì dân mình mất bạc tỷ. Biết dân mình thiếu thông tin, cửa trước chúng rêu rao thu mua những món “hàng độc”, chưa từng có tiền lệ mua bán, rồi thổi giá lên cao ngất, kêu gọi thương lái thu gom. Cửa sau chúng tuồng hàng đã gom được (giá thấp) để bán lại, kiếm lời từ chênh lệch giá. Thế là đầu nậu quê mình sập bẫy, tốn kém tiền bạc tỷ đổi lại một kho hàng toàn những thứ cho không ai lấy, bỏ không ai thèm. Chiêu cũ này bọn thương lái Trung Quốc dùng đi dùng lại, vậy mà chính quyền nhà mình vẫn để dân mắc lừa hoài.<o:p></o:p>

Lo toan phá sản ngày hội nhập<o:p></o:p>

Hết chuyện dân thiếu thông tin lại đến chuyện doanh nghiệp nội rầu rĩ, cầu cứu khi Việt Nam tăng cường hội nhập, tham gia vào các hiệp định thương mại tự do. Xưa nay quanh đi quẩn lại cũng chỉ có mấy công ty “ông lớn” nhà mình. Từ xây dựng, dệt may, mía đường, chăn nuôi, năng lượng, lương thực... ở đâu cũng có doanh nghiệp nhà nước làm chủ đạo. Các “ông lớn” sống trong cảnh được nhà nước bao bọc, chở che, riết đâm ra chây ì và phản ứng kém.<o:p></o:p>

Hôm rồi báo chí đưa tin, khảo sát doanh nghiệp nội xong chẳng mấy ông biết chuyện Việt Nam sắp bãi miễn hàng tá thứ thuế quan nhập khẩu từ các nước. Càng chẳng ai để ý đến chuyện Việt Nam – EU đang đàm phán hiệp định thương mại tự do, ASEAN đang chuẩn bị ra mắt cộng đồng kinh tế AEC... Để rồi khi các doanh nghiệp ngoại nhập hàng “xịn” giá rẻ (vì không bị đánh thuế), thì doanh nghiệp đua nhau than trời than đất. Năm ngoái, ông bầu Đức qua Lào sản xuất đường công nghệ cao, nhập về Việt Nam giá rẻ bèo, doanh nghiệp bắt đầu la ó, bám víu vào những chính sách trợ cấp và thuế quan của nhà nước. Rồi năm nay Hiệp định Thương mại Xuyên Thái Bình Dương đang sắp sửa hoàn thành, thì con bò, con heo, con gà của cô bác nhà mình sắp gặp nạn “ế nhệ”, vì bò, heo, gà của các nước vừa ngon, vừa chất lượng, vừa rẻ... sắp ồ ạt đổ về.<o:p></o:p>

Nông dân khóc vì hội nhập đã đành, vì họ không nắm thông tin, và cũng không có mấy cơ hội, phương tiện, điều kiện để thích ứng khi chính sách hỗ trợ nông dân nói hoài mà chẳng thấy đâu. Ấy vậy mà các ông lớn ngành dệt may, nông nghiệp, mía đường – toàn những đại diện của kinh tế nhà nước – cũng than khóc, đòi “ngăn sông cấm chợ”, yêu cầu gia hạn, miễn giảm, hỗ trợ đủ thứ điều để còn đủ sức gồng gánh trước sức ép mạnh như vũ bão của các doanh nghiệp ngoại. Cơ chế xin-cho ăn sâu vào tâm lý và tác phong làm việc, nên khi báo chí, truyền hình phấn khởi vì dân sắp được mua hàng chất lượng cao giá rẻ, thì các doanh nghiệp – vốn sống dưới sự bảo bọc của nhà nước – cứ kêu than, khóc ròng.<o:p></o:p>

Tôi xin lấy chuyện con bò để nói chuyện nhà mình. Lẽ ra việc nuôi bò phải được nhà nước, kết hợp với mấy ông nhà khoa học – vốn “nghiền” hàng trăm tỷ đồng mỗi năm của dân – để xây dựng một quy trình nuôi bò chuẩn với quốc tế. Nói nôm na, bò Việt cũng ngon như bò ngoại. Thế chưa đủ, các ông doanh nghiệp phải được nhà nước kêu gọi, xúm nhau lại để xây dựng chuồng trại quy mô lớn, công nghệ hiện đại, phụ nông dân sản xuất để giảm tối đa giá thành sản phẩm. Các hiệp hội nhà nghề (của các ông doanh nghiệp), thay vì tối ngày tụ lại đòi quyền lợi và dùng đủ thứ trò để đòi quyền lợi từ chính sách nhà nước, thì phải có nghĩa vụ cung cấp thông tin về nhu cầu và yêu cầu sản phẩm từ thị trường trong nước lẫn quốc tế. Từ đó, nông dân vừa có thông tin, vừa đủ sức để sản xuất ra sản phẩm đủ về lượng, đầy về chất để bán ra thị trường, mang lại lợi ích về cho tất cả các bên.<o:p></o:p>

Thế nhưng cho đến nay, nhà nước chẳng hề quyết liệt để mặc cho nông dân tự bơi là chính. Doanh nghiệp núp bóng nhà nước, đòi hỏi quyền lợi, làm biếng lao động, tạo kẻ hở cho mấy tay đầu nậu (Trung Quốc) len lỏi xuống đồng ruộng để ép dân. Còn nói xa hơn, khi các tay đầu nậu này “cao cấp” hơn, chính là các doanh nghiệp khổng lồ ngoại quốc ùa vào Việt Nam, thì xin thưa con bò, con gà mà người Việt nuôi chẳng biết còn ai mua nữa không. Vì giá cao, chất lượng kém, và trên hết là chẳng ai còn đủ kiên trì để nuôi bò, nuôi gà mà thay vào đó đi làm thuê, làm mướn cho nước người ta.<o:p></o:p>
Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-24214064556881941732015-07-02T12:27:00.001-07:002015-07-02T12:27:24.794-07:00Kính Hòa/RFA - Tranh cãi giữa lãnh đạo không chắc là tự do báo chí

Thời gian qua trên báo chí chính thống tại Việt Nam xuất hiện những cuộc tranh luận khá cởi mở, liên quan cả đến những vấn đề lớn như là thể chế chính trị. Đó có phải là dấu hiệu tự do hơn của nền báo chí Việt Nam hay không?

Đầu tháng sáu trên báo Dân trí xuất hiện bài báo mang tựa đề Phải chăng kinh tế tư nhân là nền tảng của kinh tế quốc dân, của tác giả Lê Xuân Tùng, nguyên Ủy viên Bộ chính trị, Bí thư thành ủy Hà nội. Trong bài viết này tác giả cho rằng nền kinh tế tư nhân ở Việt nam mặc dù đã ‘tiến những bước dài’ nhưng không thể là trụ cột của nền kinh tế quốc dân được. Và ông cũng vận dụng những lý thuyết kinh điển của chủ nghĩa cộng sản để nói rằng kinh tế nhà nước phải có vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân.

Ngày 11 tháng sáu trên Thời báo kinh tế Sài gòn xuất hiện bài viết về nghiên cứu của nhóm học giả Fulbright tại Việt nam. Nghiên cứu này đưa ra những ý kiến xem kinh tế tư nhân là một đối tác liên minh với chính quyền trong việc tạo ra một nước Việt nam thịnh vượng. Ngoài ra các học giả được trích lời cũng cho rằng thời điểm cải cách thể chế đã đến, trong đó bao gồm cả việc tạo cho nền tư pháp một tư thế độc lập.

Ngày 30/6 nội dung tương tự như bài báo trên tờ Kinh tế Sài gòn xuất hiện trên báo online Vietnamnet với hình thức phỏng vấn.

Như vậy là những ý kiến rất khác biệt liên quan đến cả ý thức hệ xuất hiện một cách công khai trên phương tiện truyền thông chính thống. Đó có phải là một dấu hiệu cởi mở về chính trị hay ít nhất một sự cởi mở cho phép tranh luận trên truyền thông do nhà nước quản lý hay không?

Sự khác biệt trong đảng?

Khi được hỏi như thế, nhà hoạt động dân sự Tiến sĩ Nguyễn Quang A nhận xét về những khác biệt đó:

“Trước kia nó cũng thế, không bao giờ có cái gọi là thống nhất cả. Vấn đề là cái đó nó có bộc lộ ra trên truyền thông đại chúng hay không mà thôi.”

Một nhà quan sát chính trị xã hội trong nước là cựu tù nhân chính trị Thạc sĩ Nguyễn Tiến Trung cũng cho rằng có những khác biệt trong đảng cầm quyền, thậm chí là những ý tưởng cải cách chính trị mạnh mẽ:

“Theo quan điểm của tôi thì phía trong nội bộ đảng cũng có nhiều người người ta muốn bức phá, thay đổi thể chế, để có dân chủ hơn, cũng như bộ máy công quyền hoạt động hiệu quả hơn. Cho nên qua chuyện họ đặt hàng chương trình Fulbright hay Harvard để có ý kiến thì tôi thấy rất là tốt. Chúng ta thấy trong nội bộ đảng có nhiều phe nhóm chứ không phải chỉ có 1 nhóm muốn độc tài, độc quyền, độc đảng.”

Trở lại bài viết của nhóm Fulbright, các học giả có đề cập đến sự thiết kế một nền tư pháp độc lập, điều mà cho đến nay đều bị các quan chức cao cấp của đảng chính thức bác bỏ. Một ủy viên trung ương đảng cao cấp cũng có nói với chúng tôi rằng sự độc lập đó là cần thiết, và theo vị này thì nếu không thích cái tên tam quyền phân lập thì có thể dùng từ khác. Tam quyền phân lập vốn thường hay được nhắc tới như một đặc điểm của thể chế tư bản.

Truyền thông được phép tự do trong những dịp đặc biệt?!

Tiến sĩ Nguyễn Quang A nhận định về những bài viết có quan điểm mạnh mẽ khác nhau trên truyền thông chính thống trong thời gian gần đây:

“Tôi nghĩ rằng 10 năm trước cũng có những phát biểu không kém mạnh mẽ như của nhóm Fulbright, mà cũng không lạ gì cũng có những ông bộ chính trị rất là bảo thủ đứng lên phản bác lại. Tôi nghĩ rằng cái này nó chỉ phản ánh mỗi một chuyện là sắp tới đại hội đảng và người ta tranh luận, và cái chuyện tranh luận như thế này rất là tốt nếu nó tiếp tục trong một thời gian dài chứ không phải chỉ nhân một cơ hội. Tôi nhớ lại là vào khoảng năm 2005 cũng có những tranh luận trên báo chí khá là cởi mở.”

Như vậy có thể là chuyện đưa các ý kiến khác biệt công khai lên báo chí chưa chắc là một chỉ dấu cho sự nới lõng về tự do báo chí. Nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh nói rằng trang blog cá nhân của ông liên tục bị chặn đến mức ông không muốn dùng nữa mà chuyển qua mạng xã hội, mặc dù mạng xã hội ở Việt nam vẫn thường xuyên bị cản trở:

“Chận blog thì càng ngày càng khắc nghiệt hơn. Nhiều người than phiền không vào được, mà vào được thì có khi thấy mã độc nữa. Facebook thì những lúc trọng điểm lại nghe nói là cá mập cắn cáp.”

Một nguồn tin từ giới nhà báo trong nước cho chúng tôi biết về các bài báo mang tính phản biện chính sách trên tờ thời báo Kinh tế Sài gòn:

Có điều báo TBKTSG xưa nay vẫn đi theo tôn chỉ "phản biện chính sách" nên lâu lâu phản biện các chủ trương này nọ, đưa ra cách làm của nước khác hoặc nêu kiến nghị của giới nghiên cứu, học giả v.v... Hầu như tất cả các bài này đều "có chừng mực" và mang tính xây dựng nên tuyên giáo cũng khó bắt bẻ.

Bên cạnh chuyện cho phép các tờ báo do nhà nước quản lý nêu các tranh luận, và cũng có thể là những ý kiến khác biệt trong đảng, trong những khoảng thời gian trước đại hội đảng, người ta còn thấy có những lời kêu gọi dân chúng đóng góp ý kiến. Thạc sĩ Nguyễn Tiến Trung nêu lên sự khác biệt giữa hai vấn đề đó:

“Cũng lưu ý là chuyện các ý kiến khác nhau trong đảng được thấy rõ ở báo chí trong nước, đó là một chuyện. Còn chuyện khác mà tôi chứng kiến như là kêu gọi dân góp ý thì lại là để biết ai có tư tưởng trái ý với họ để họ sách nhiễu. Hồi 2006 có đại hội đảng thì người ta cũng kêu gọi góp những ý kiến khác biệt cho báo cáo chính trị của đảng cộng sản. Mình viết xong rồi thì sau này họ nói là bài viết đó chống phá đảng cộng sản, không thật tâm chút nào cả. Cần phân biệt những chuyện đó.”

Không rõ lần này sự tranh luận trên báo chí chính thống có được kéo dài thành một việc thường xuyên hay không, nhưng giới nhà báo vẫn còn dè dặt khi bàn đến những chuyện lâu nay được coi là nhạy cảm. Một nhà báo về hưu thì nói là ông không quan tâm đến những tranh luận trên báo trong thời gian gần đây. Một người khác hiện đang giữ trọng trách ở một tờ báo lớn thì nói là nếu muốn hỏi ý kiến ông về sự cởi mở của ngành truyền thông hiện nay thì ông phải có thời gian suy nghĩ vì chuyện đó đụng chạm đến cả một sự nghiệp chính trị của ông.
Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-35394221329677751152015-07-01T12:32:00.000-07:002015-07-02T12:24:59.089-07:00Ngô Nhân Dụng - Nếu Hy Lạp ly dị khối Euro

Mười hai giờ đêm 30 tháng Sáu (2 giờ chiều ở California), Hy Lạp bước vào tình trạng vỡ nợ. Hết trợ cấp, chính phủ Hy Lạp không thể trả cho IMF €1.55 tỷ (đồng euro), gần $1.73 tỷ (mỹ kim). Khi bà Christine Lagarde, chủ tịch IMF chính thức công bố tin này, trên nguyên tắc các định chế tài chánh khác ở Châu Âu có quyền đòi Hy Lạp phải trả hết €180 tỷ đã cho vay. Làm như vậy không khác gì “rút ống dưỡng khí” của kinh tế Hy Lạp. Cho nên chưa ai làm dữ cả, mà còn hứa hẹn sẽ nói chuyện tiếp về các biện pháp cứu giúp khác. Chính phủ Alexis Tsipras sẽ thở được ít nhất đến ngày Thứ Hai tuần tới.

Thủ tướng Alexis Tsipras, 40 tuổi, đã “đánh cuộc,” còn gọi là “đánh cá.” Cuối năm 2014, đảng Syriza của ông thắng cử nhờ hứa với cử tri rằng ông sẽ xóa bỏ các chính sách “thắt lưng buộc bụng” do nước khác ở Châu Âu ép buộc. Các chính phủ trước đều phải chấp nhận các chính sách này, khi châu Âu đưa tay cứu Hy Lạp thoát khỏi bị vỡ nợ, năm 2012, là tăng thuế, cắt giảm chi tiêu, khiến người già bị giảm bớt lương hưu, người thất nghiệp sớm mất trợ cấp, công chức bị cắt lương, vân vân. Các người lãnh lương hưu đã bị cắt 45% rồi, nạn thất nghiệp đã lên tới 25%, và tổng sản lượng nội địa Hy Lạp đã giảm một phần tư kể từ năm 2010. Dân Hy Lạp, với 2 triệu rưỡi người nghỉ hưu và 600 ngàn công chức, chịu khổ cực quá, cho nên thấy đảng Syriza hứa hẹn thì hoan nghênh; chấp nhận đối đầu với các nước chủ nợ!

Ông Alexis Tsipras chắc nghĩ rằng nếu Hy Lạp cứ làm găng đến cùng, các nước khác sẽ phải nhượng bộ chứ không dám bỏ rơi nước ông. Nếu Hy Lạp vỡ nợ thật, sẽ phải rút ra khỏi nhóm 24 nước Châu Âu đang dùng đồng euro, trong đó có Vatican và Monaco. Nếu chuyện đó xẩy ra, hậu quả sẽ rất lôi thôi, cho tất cả mọi người. Năm 2012 Liên hiệp Âu châu và IMF, Quỹ Tiền tệ Quốc tế dưới ảnh hưởng của châu Âu, đã hùn tiền giúp Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Hy Lạp thoát cảnh vỡ nợ. Lý do cũng vì nếu không cứu ba nước này thì thì giới đầu tư khắp nơi sẽ mất niềm tin, kinh tế cả Châu Âu, và cả thế giới, sẽ suy yếu. Cho nên ông Tsipras đánh cá rằng năm nay cũng vậy; sau cùng các chủ nợ sẽ phải cứu; không dám đá Hy Lạp ra khỏi Nhóm Euro; rồi ra khỏi Liên hiệp Châu Âu (EU) luôn.

Dân Hy Lạp có vẻ tin ông Tsipras. Một cuộc nghiên cứu dư luận cho biết 74% dân Hy Lạp muốn nước họ nằm trong khối EU, nhưng 50% vẫn hoan nghênh đường lối cứng rắn của ông Tsipras. Tức là họ tin các nước Châu Âu sẽ không dám làm dữ. Cho nên trong sáu tháng qua, chính phủ Tsipras nhất định không nhượng bộ các định chế cho vay nợ, là IMF, Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) và Hội đồng Liên hiệp Châu Âu (European Commission, EC). Các chủ nợ tỏ ra rất cương quyết, nhưng ông Tsipras vẫn làm như họ chỉ dọa, “tháu cáy,” chứ không dám đẩy Hy Lạp vào cảnh vỡ nợ.

Nhưng đêm hôm qua, ông Tsipras đã chịu thua một keo. Các nước Châu Âu không “tháu cáy.” IMF không cho trì hoãn món tiền €1.55 tỷ euro. Hy Lạp đã vỡ nợ thật dù bà Lagarde không dùng từ ngữ đó. Nhưng tai họa không chỉ có thế. Đến ngày 20 tháng Bảy tới, nếu không có tiền trả €3.5 nợ đáo hạn cho Ngân hàng Châu Âu thì chắc chắn Hy Lạp coi như sẽ tự động rút ra ngoài Khối 24 nước dùng đồng Euro. Vì lúc đó các ngân hàng Hy Lạp sẽ không được trợ cấp để có tiền trả cho các trương chủ muốn rút ra.

Nói “tự động” bởi vì nội quy Nhóm Euro không có điều khoản nào về “rút ra” hoặc “bị đuổi ra.” Trước đây chưa có nước nào đã ra cả. Nhưng việc Hy Lạp rút ra, gọi là “Grexit,” nếu xẩy ra sẽ là một chuỗi các biến cố, chứ không phải một biến cố gọn gàng. Khi nào chính phủ Hy Lạp tuyên bố sẽ phát hành một đồng tiền mới, gọi tên cũ là “drachma” thì hành động đó có thể đánh dấu biến cố “Hy Lạp Ra, Grexit.”

Thứ Bảy vừa qua, ông Tsipras đánh cá một cú chót. Ông tuyên bố sẽ tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý, đặt một câu hỏi cho dân Hy Lạp là họ có chấp thuận các điều kiện mới của Châu Âu hay không? Trong tuần lễ chờ đợi, ông ra lệnh các ngân hàng đóng cửa và hạn chế số tiền dân có thể rút ra từ các máy tự động (€60 mỗi ngày).

Biện pháp cho các ngân hàng tạm nghỉ nhằm cứu cả hệ thống khỏi cảnh dân ào ạt rút tiền ra. Từ khi chính phủ Tsipras nắm quyền, số tiền dân gửi trong các ngân hàng từ €164 tỷ đã giảm một phần năm, chỉ còn €130 tỷ. Trong mấy tuần qua, số tiền rút ra khỏi các ngân hàng lên gần €10 tỷ. Người ta đoán dân Hy Lạp đang cất trong nhà khoảng €45 tỷ.

Việc tổ chức trưng cầu dân ý là một hành động “trốn trách nhiệm” của Thủ tướng Alexis Tsipras để đảng Syriza có thể rút lại các lời hứa khi tranh cử. Nếu dân chúng chấp thuận các điều kiện của Châu Âu, ông Tsipras có thể coi là ông bị bắt buộc “thắt lưng buộc bụng” ngoài ý muốn. Chắc dân Hy lạp sẽ chấp thuận, nhưng họ sẽ “trừng phạt” đảng Syriza trong cuộc bỏ phiếu sắp tới. Các đảng đang liên hiệp với Syriza sẽ làm áp lực buộc ông Tsipras phải từ chức để bàu cử lại. Hai đảng được lợi nhất trong cơ khủng hoảng này là đảng Cộng sản và đảng Cực hữu Bình Minh Vàng (Golden Dawn), khuynh hướng phát xít. Nước Hy Lạp đã từng trải qua nhiều cuộc đảo chính trong quá khứ; dân chúng sẽ lo sợ tái diễn sau cuộc khủng hoảng này!

Đây không phải là lần đầu tiên, chính phủ Hy Lạp đã vỡ nợ bẩy lần trong 200 năm qua. Năm 1830 nước này không trả được nợ cho Anh quốc khiến Hải quân Hoàng Gia phải đưa tầu đến chiếm các tài sản gán nợ! Thực ra trên thế giới hầu hết các quốc gia đã vỡ nợ, trừ năm nước là Australia, New Zealand, Thái Lan, Đan Mạch, Canada và Mỹ. Vụ Hy Lạp vỡ nợ lần này gây to chuyện vì liên can đến cả Châu Âu và đồng euro.

Người ta đã tính toán xem nếu Hy Lạp phải rút ra khỏi khối Euco thì hai bên sẽ thiệt và lợi những gì. Khi tính sổ xong, thì đối với cả hai bên, lợi bất cập hại. Hy Lạp thiệt hại nhiều, khối châu Âu thiệt hại nhẹ hơn. Nếu các nhà lãnh đạo đều suy nghĩ một cách thuần lý thì họ sẽ tìm đủ mọi cách để việc “ly dị” không xẩy ra. Nhưng chúng ta biết, ngay trong hôn nhân, nhiều khi hai người quyết định ly dị nhau mà không ai suy nghĩ chín chắn.

Trước hết, đối với nước Hy Lạp, nếu chấp nhận “vỡ nợ” thì ích lợi đầu tiên là sẽ không phải lo trả ngay những món nợ ngập đầu €320 tỷ, trong đó có €240 tỷ mới được cấp từ năm 2012 và €56 tỷ nợ nước Đức. Nhưng thực ra, việc trả các món nợ này đều rất nhẹ. Lãi suất rất thấp, số tiền trả nợ mỗi năm chỉ chiếm 3% GDP, kinh tế Hy Lạp có thể chịu đựng được. Rút ra khỏi khối Euro, Hy Lạp sẽ khó vay được nợ với lãi suất thấp như vậy, trừ khi vay chính phủ Nga hay Trung Quốc, đánh đổi với các điều kiện chính trị mà dân chúng sẽ chống đối.

Việc thay đổi đồng tiền từ euro sang drachma, đồng tiền dân Hy Lạp dùng từ năm 1830 đến năm 2001, sẽ gây nhiều rắc rối. Năm 1993, nước Slovak tách ra khỏi Tiệp Khắc, phải mất sáu tháng việc đổi tiền mới làm xong. Sẽ cần đến 430 triệu mỹ kim để in tiền mới. Đồng tiền mới khiến cho mọi bản hợp đồng thương mại, trong nước và với nước ngoài, sẽ phải được viết lại, dùng đồng tiền drachma thay euro. Nhưng các món nợ sẽ được tính theo tỷ lệ hối suất nào? Rất nhiều cuộc giao thương sẽ đình trệ khi hai bên không đồng ý với nhau về tỷ giá. Đồng drachma của Hy Lạp chắc chắn sẽ mất giá ít nhất 50% ngay khi ra đời.

Một hậu quả khi đồng tiền xuống là hàng nhập cảng sẽ lên giá. Các nhà nhập cảng có thể không bán hàng ra trong khi chưa biết họ sẽ mua hàng mới với giá nào, vì hối suất bấp bênh thay đổi. Ngược lại, mối lợi khi tiền xuống giá là hàng Hy Lạp bán ra nước ngoài sẽ được lợi vì giá hạ hơn, dễ cạnh tranh hơn. Tuy nhiên, trong nền kinh tế Hy Lạp phần ngoại thương chiếm phần nhỏ cho nên mối lợi về xuất cảng nếu có cũng không đáng kể. Trong ba năm qua chính phủ Hy Lạp đã hạ giá hàng xuất cảng rồi, khi buộc các công nhân giảm lương 16%; nhưng sau đó số hàng xuất cảng cũng không thấy tăng lên.

Ảnh hưởng kinh tế sẽ kéo dài nếu Hy Lạp rút ra. Ngay lập tức, nhiều ngân hàng sẽ phá sản vì hiện nay họ sống nhờ Ngân hàng Châu Âu bơm tiền cấp cứu. Khi đồng tiền mất giá, mọi người dân tiết kiệm đều mất tiền, có thể mất một nửa. Người dân mất niềm tin thì số tiết kiệm và đầu tư sẽ giảm, mọi việc giao thương bị trì trệ. Nhiều thanh niên Hy Lạp sẽ đi ngoại quốc, người có tiền cũng đem ra ngoài làm ăn. Giới đầu tư quốc tế sẽ ngần ngại hơn khi muốn đưa tiền vào Hy Lạp. Một quốc gia vỡ nợ sẽ bị gạt ra ngoài thị trường vốn thế giới trong một thời gian dài, hàng chục năm trở lên. Nói tóm lại, Hy Lạp sẽ gặp nhiều khó khăn hơn là được lợi nếu ra khỏi khối Euro.

Đối với Liên hiệp Châu Âu việc xóa nợ cho Hy Lạp không gây thiệt hại lớn lắm. Nhưng nếu Hy Lạp rút ra thì khối Euro sẽ không vững chắc như trước nữa.

Các nước Đông Âu đã tỏ thái độ cứng rắn nhất đối với Hy Lạp trong thời gian qua, vì họ thấy không có lý do gì dân chúng nước họ chịu một mức sống thấp hơn dân Hy Lạp, mà tiền họ đóng góp cho Liên hiệp Châu Âu lại được đem giúp cho Hy Lạp. Nhưng nếu Grexit xẩy ra, vùng bị ảnh hưởng nặng nhất nằm ở Đông Âu vì niềm tin của giới đầu tư nói chung sẽ sụt giảm. Đồng zloty của Ba Lan, đồng florint của Hungary có thể sẽ mất giá 15 đến 20% so với đô la Mỹ. Số tiền đầu tư tại các nước Đông Âu có thể xuống vì, vì người ta bớt tin tưởng.

Tuy nhiên, những mối lo trên có thể rất nhẹ và sẽ thoáng qua rất nhanh; khác với tình trạng năm 2012. Nếu năm đó Hy Lạp rút ra thì Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha cũng ra đi. Nhưng năm nay, hai nước trên đã hồi phục, được thị trường tin tưởng hơn. Bằng cớ là chính phủ hai nước này đang vay nợ chỉ phải trả lãi suất hàng năm khoảng trên dưới 2% cho các trái khoán 10 năm; trong khi chính phủ Hy Lạp phải trả tới 10 hay 12%. Cho nên, nhiều người nghĩ rằng nếu Châu Âu dứt bỏ được một “của nợ” là nước Hy Lạp thì sau đó sẽ bớt được một vấn đề khó khăn! Đối với nước Mỹ, ảnh hưởng sẽ không đáng kể, trừ một số công ty làm ăn nhiều với Châu Âu. Thực ra kinh tế Hy Lạp còn nhỏ hơn kinh tế các thành phố lớn ở Mỹ!

Tuy nhiên, khối các nước dùng đồng Euro sẽ phải đối phó với một vấn đề mới: Việc tham gia vào khối từ nay sẽ không còn là những cam kết vĩnh viễn như trước nữa. Nếu Hy Lạp “bị đuổi ra” thì nhiều nước kinh tế yếu khác sẽ có thể sẽ phải ra đi, như Cyprus, Bồ Đào Nha; trong một cuộc khủng hoảng sau này. Tham vọng thống nhất Châu Âu sẽ mờ nhạt ít nhất mất nửa thế kỷ.

Có lẽ ông Tsipras đã đánh cá rằng khối Euro muốn tránh tình trạng đó bất cứ với giá nào. Cho nên ông mới “đánh cá” rằng Châu Âu không bao giờ dám “đuổi Hy Lạp” ra ngoài. Có điều, ông không biết nghĩ rằng một khối Châu Âu muốn tồn tại mà lại bỏ qua không tôn trọng các quy tắc tối thiểu của thị trường tài chính, thì cả khối sẽ mất uy tín và khó điều hành. Mối lo đó còn lớn hơn là chịu những thiệt hại nhỏ khi chịu mất một thành viên để bảo vệ các quy tắc tài chánh.

Nhưng dân Hy Lạp sẽ phải nhận ra rằng ông Tsipras thích đánh cá, và ông ta đã đem nền kinh tế cả nước và tương lai đất nước đặt lên bàn đánh cá! Năm 2014, kinh tế Hy Lạp thực ra đã ngưng suy thoái, bắt đầu tăng trưởng. Nhưng chính phủ Tsipras thiếu khả năng, bao cấp cho bè đảng nhiều hơn các chính phủ trước, khiến kinh tế khựng lại và nay lại đang xuống.

Chủ tịch Liên hiệp Châu Âu Jean-Claude Juncker đã mỉa mai rằng ông Tsipras tự nhận là theo chủ nghĩa xã hội; nhưng khi được yêu cầu tăng thuế các nhà giầu thì ông lại cưỡng đến phút chót mới làm. Ông Juncker kêu gọi dân Hy Lạp chấp thuận các đề nghị của các chủ nợ trong khi chính phủ Tsipras cổ động dân bỏ phiếu chống. Ông Juncker nhấn mạnh rằng các đề nghị mới của châu Âu không đòi phải cắt giảm lương và hưu bổng. Tuy nhiên, khi họ đòi Hy Lạp tăng thuế tiêu thụ (VAT) thì hậu quả là tất cả mọi người bị giảm lương! Tổng thống Pháp Francois Hollande nói thẳng rằng nếu dân Hy Lạp bỏ phiếu KHÔNG thì coi như họ muốn ra khỏi khối sử dụng đồng euro. Ngày Chủ Nhật tới, dân Hy Lạp sẽ cho biết quyết định của họ.

Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-10017136062069725152015-07-01T12:29:00.002-07:002015-07-01T12:29:48.997-07:00Đoàn Thanh Liêm - Vaclac Havel và Cách Mạng Nhung ở Tiệp Khắc

Vaclac Havel

Tài liệu tham khảo chính yếu :

HAVEL: A Life<o:p></o:p>

by Michael Zantovsky<o:p></o:p>

do Grove Press New York ấn hành<o:p></o:p>

năm 2014, sách dày 543 trang<o:p></o:p>

** Năm 1989, lịch sử thế giới đã ghi nhận một biến cố cực kỳ quan trọng: đó là sự sụp đổ của chế độ cộng sản tại khu vực Đông Âu để rồi kéo theo sự giải thể của Liên Bang Xô Viết vào cuối năm 1991. Và kể từ đó là sự kết thúc cuộc Chiến Tranh Lạnh (The Cold War) giữa hai khối Cộng sản và Tư bản – cuộc đối đầu thật căng thẳng liên miên giữa hai siêu cường Mỹ và Nga khởi sự ngay sau khi thế chiến II chấm dứt vào năm 1945.
<o:p></o:p>

Trong bối cảnh chính trị xã hội sôi động của Đông Âu vào thời kỳ đó, thì tuy chỉ là một nước nhỏ với dân số tổng cộng chỉ vào khỏang 15 triệu người, thì Tiệp khắc đã được cả thế giới chú ý và ca ngợi vì thành tích tranh đấu bền bỉ để dành lại Tự do và Nhân quyền thông qua Phong trào Hiến chương 77 khởi sự từ đầu năm 1977 (The Charter 77 Movement). Và đặc biệt là cuộc Cách Mạng Nhung diễn ra trong các năm 1988 - 1989 (The Velvet Revolution) cùng với một nhân vật lãnh đạo xuất chúng: đó là Vaclac Havel – người sau này được bàu vào chức vụ Tổng thống suốt mấy nhiệm kỳ kéo dài trên 13 năm. <o:p></o:p>

Bài viết này được xây dựng dựa trên những thông tin và tư liệu rất phong phú được chứa đựng trong cuốn sách có nhan đề là: “Havel: A Life” do tác giả Michael Zantovsky biên sọan và cho ấn hành mới đây vào năm 2014 - sau khi Vaclac Havel qua đời vào cuối năm 2011.<o:p></o:p>

I – Sơ lược về tác giả Michael Zantovsky<o:p></o:p>

Michael Zantovsky hiện đang là Đại sứ của Cộng hòa Czech tại Anh quốc và là Chủ tịch của Viện Aspen Praha. Ông là một trong những thành viên sáng lập phong trào điều hợp công cuộc lật đổ chế độ cộng sản ở Tiệp khắc.<o:p></o:p>

Năm 1990, ông trở thành phát ngôn viên, tùy viên báo chí và cố vấn cho Tổng thống Vaclac Havel. Sau đó, ông giữ chức vụ Đại sứ của Czech tại Washington và Tel Aviv. Ông họat động trên lãnh vực chính trị, ngọai giao và còn là một tác giả và dịch giả chuyên giới thiệu tác phẩm của các tác giả đương đại của Anh và Mỹ cho độc giả người Tiệp khắc.<o:p></o:p>

II – Giới thiệu tổng quát về cuốn sách “Havel: A Life”<o:p></o:p>

Là một bạn chiến đấu thân thiết đã từng sát cánh lâu năm với Havel, nên tác giả Zantovsky đã có thể cống hiến cho chúng ta rất nhiều tư liệu và thông tin về đời tư và nhất là về những họat động thật hăng say sôi động của Vaclac Havel (1936 – 2011), đó là một nhân vật cực kỳ nổi danh của Tiệp khắc vào cuối thế kỷ XX qua đầu thế kỷ XXI. <o:p></o:p>

Cuốn sách trải dài 543 trang, được phân chia thành 47 đề mục với mỗi tiêu đề riêng cho từng mục. Tuy vậy, tác giả lại không chia thành những chương, những phân đọan như thường gặp trong các sách khác và cũng không chịu ghi số thứ tự của mỗi mục. Vì thế mà người đọc gặp khó khăn trong việc theo dõi diễn biến của các sự việc với vô số chi tiết xảy ra xung quanh cuộc sống và họat động của Havel là nhân vật chính yếu của tác phẩm.<o:p></o:p>

Đại cương, ta có thể ghi nhận tóm lược về cuộc đời của Havel với mấy nét nổi bật như sau:<o:p></o:p>

21 – Trong thế chiến II, gia đình của Havel đã phải trải qua những đày đọa do chế độ độc tài Đức Quốc Xã gây ra cho tòan thể nước Tiệp Khắc. Rồi sau khi hết chiến tranh chẳng bao lâu, thì kể từ năm 1948 chế độ cộng sản do Stalin lãnh đạo đã bao trùm lên tòan thể khu vực Đông Âu và cậu bé Havel vừa đến tuổi 12, thì đã bị gạt ra ngòai lề xã hội, không được tiếp tục đi học và cũng thật khó mà kiếm được một việc làm tương đối ổn định - vì lý do là cậu xuất thân từ một gia đình tư sản địa chủ được coi như là một thứ “kẻ thù của cách mạng vô sản”.<o:p></o:p>

Tuy vậy, do cố gắng vượt bậc vào độ tuổi 30 Havel đã trở thành một nhà viết kịch có tên tuổi với nhiều vở kịch được công chúng trong nước cũng như ngòai nước yêu chuộng – nhờ vậy mà ông đã có thể sống tự túc được bằng công việc sáng tác.<o:p></o:p>

22 – Biến cố Mùa Xuân Praha năm 1968 và tiếp theo là cuộc “xâm lăng ào ạt” của các đạo quân thuộc khối Liên minh Quân sự Varsava do Liên Xô điều động để xâm nhập vào Tiệp khắc - nhằm dẹp bỏ cái chủ trương “Xã hội chủ nghĩa với bộ mặt nhân bản” (Socialism with Human Face) do giới lãnh đạo cộng sản địa phương phát động – đã khơi dậy tinh thần quật cường yêu nước của đa số nhân dân Tiệp khắc. Điển hình là vụ tự thiêu vào đầu năm 1969 của sinh viên Jan Palach tại công trường Wensceslav nơi trung tâm thủ đô Praha.<o:p></o:p>

Và rồi với Thỏa ước Helsinki năm 1975, phong trào tranh đấu nhân quyền trong các quốc gia do cộng sản Liên Xô cầm trịch đã nhất lọat vùng lên – sự kiện này lại càng tiếp sức cho công cuộc đòi hỏi tự do và nhân quyền ở Tiệp khắc kể từ ngày nước này bị Liên Xô chiếm đóng sau vụ Mùa Xuân Praha như đã ghi ở trên.<o:p></o:p>

Và chính trong bối cảnh chính trị xã hội sôi động đó mà Havel đã dấn thân nhập cuộc cùng với các bạn đồng chí hướng với mình trong việc đòi hỏi nhà nước cộng sản đương quyền phải trả tự do cho những tù nhân lương tâm bị giam giữ vô lý - điển hình như vụ các nghệ sĩ bị đàn áp vì lý do trình diễn lọai nhạc theo trào lưu Rock N Roll ở các nước Tây phương. Đó là điểm xuất phát của Phong trào Hiến chương 77 với sự phổ biến tòan văn Bản Hiến chương này được gửi đến chính quyền cộng sản. Ta sẽ bàn thảo chi tiết về biến cố cực kỳ quan trọng này khởi sự từ đầu năm 1977 ở mục sau.<o:p></o:p>

23 – Tiếp theo là cuộc Cách Mạng Nhung phát động vào năm 1988 – 89 đưa đến thắng lợi cuối cùng là giải thể được chế độ cộng sản vào cuối năm 1989 và sau đó Vaclac Havel được dân chúng tín nhiệm giao cho trách nhiệm lèo lái con thuyền quốc gia Tiệp khắc trong giai đọan xây dựng và tái thiết đất nước kể từ đầu thập niên 1990.<o:p></o:p>

Lãnh tụ Havel đã được cả thế giới biết đến và yêu chuộng vì phong cách hòa ái nhân hậu khi điều hành guồng máy nhà nước – mà cũng vì lập trường tranh đấu bất bạo động và hết sức kiên cường chống lại chế độ độc tài chuyên chế cộng sản. Ta sẽ ghi thêm chi tiết về họat động của người nghệ sĩ và chiến sĩ Havel trong mục sau.<o:p></o:p>

III - Vaclac Havel là một nghệ sĩ mà cũng là một chiến sĩ nữa<o:p></o:p>

Là người sọan kịch (playwright) với nhiều tác phẩm được công chúng tán thưởng yêu chuộng, Havel luôn cố gắng trau dồi về học thuật tư tưởng theo truyền thống nhân bản của Âu châu. Nhờ vậy mà ông đã có được một căn bản sở học vững vàng để hội nhập được với trào lưu văn hóa tiến bộ của thế giới.<o:p></o:p>

 Và mặc dầu phải sống trong khung cảnh ngột ngạt do sự kềm kẹp của Liên Xô sau biến cố Mùa Xuân Praha năm 1968, Havel vẫn tìm cách liên hệ được với giới văn nghệ sĩ trí thức tại các nước Âu Mỹ qua những vở kịch được trình diễn ở nước ngòai. Nhờ đó, mà ông được sự yểm trợ và bênh đỡ tận tình của những nhân vật có tên tuổi trên thế giới - mỗi khi bị nhà cầm quyền cộng sản đàn áp, bắt giam vì những họat động tranh đấu cho Tự do và Nhân quyền. Dưới đây, ta sẽ xem xét chi tiết hơn về sự nhập cuộc của Havel khi bước vào tuổi 30. Và sau đó, cũng điểm qua một số thành tích nổi bật nhất của ông trong thời giam giữ chức vụ Tổng thống của Tiệp khắc tự do dân chủ.<o:p></o:p>

31 – Cuộc tranh đấu kiên cường ròng rã suốt trên 20 năm (1968 – 1989)<o:p></o:p>

Nói chung, sau vụ khối Liên Xô kéo quân đội vào Tiệp khắc năm 1968, thì giới trí thức văn nghệ sĩ tại xứ này cũng như tại Đông Âu lại càng trở nên bất mãn và chống đối lại chính quyền cộng sản do Liên Xô áp đặt để kềm kẹp dân chúng chặt chẽ, khắc nghiệt hơn nữa – theo chính sách mà họ gọi là “bình thường hóa” (normalisation) để tái lập quyền thống trị tòan diện của đảng cộng sản chống lại khuynh hướng cải cách (reformist) do chính viên bí thư Alexander Dubcev phát động. Havel đã mỗi ngày tham gia nhiệt thành hơn vào cuộc tranh đấu của những phần tử cấp tiến nhất trong giới văn nghệ sĩ trí thức tại quê hương mình.<o:p></o:p>

Nổi bật nhất là việc Havel góp phần sọan thảo bản văn của Hiến Chương 77 và rồi được giao phó trách nhiệm là một trong ba người phát ngôn viên của tổ chức này (spokeman). Lời văn nhẹ nhàng, khiêm tốn, nhưng nội dung thật dứt khóat tập chú vào việc đòi hỏi chính quyền phải tôn trọng nhân quyền bằng cách thả những người bị bắt giữ vì lý do chính kiến bất đồng (dissident).<o:p></o:p>

Cũng vì tích cực hành động như vậy mà Havel đã bị giam giữ ngặt nghèo liên tục đến gần 5 năm từ năm 1978 đến 1983.<o:p></o:p>

Tiếp đến là vào năm 1988, nhân kỷ niệm 40 năm ngày công bố Bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền (1948 – 1988), giới tranh đấu lại quy tụ với nhau dưới danh nghĩa “Diễn Đàn Công Dân” (Civic Forum) để đẩy mạnh hơn nữa cuộc tranh đấu cho Tự do và Nhân quyền. Và đó là căn nguyên của cuộc Cách Mạng Nhung đưa đến sự sụp đổ dứt khóat của chế độ cộng sản ở Tiệp khắc vào cuối năm 1989. Gọi là Cách Mạng Nhung bởi vì không hề có bạo động đổ máu và cũng không có sự trả thù của bên thắng cuộc là phe tự do dân chủ của Havel đối với những cựu đảng viên cán bộ cộng sản ở bên thua cuộc. <o:p></o:p>

Tổng thống Havel được quốc tế ca ngợi và mến phục vì thái độ trượng phu quân tử khi nắm quyền lãnh đạo quốc gia sau khi chế độ cộng sản sụp đổ năm 1989 đó vậy, - mặc dầu ông cũng bị một số bà con đồng bào ấm ức bất mãn vì chuyện quá ư nhân đạo bao dung cho những kẻ đã từng gây ra bao nhiêu tội ác trong suốt hơn 40 năm đảng cộng sản nắm giữ quyền hành.<o:p></o:p>

32 – Một vị Tổng thống được nhiều người mến mộ.<o:p></o:p>

 Từ sau năm 1990, ít có vị lãnh đạo quốc gia nào mà lại được tòan thể chính giới quốc tế ca ngợi mến chuộng như là đối với Tổng thống Havel của Tiệp khắc, một nước nhỏ mà vừa mới thóat khỏi ách cộng sản do thắng lợi kỳ diệu của cuộc Cách Mạng Nhung. <o:p></o:p>

Nhưng thành tích nổi bật nhất của Tổng thống Havel là ông đã thật khôn ngoan nhiệt thành trong việc vận động để Tiệp khắc được gia nhập minh ước phòng thủ NATO và tiếp theo là gia nhập vào Liên Hiệp Âu Châu (EU = European Union). <o:p></o:p>

Đó quả thật là một kỳ công để Tiệp khắc có thể trở về trong vòng tay ấm cúng của đại gia đình Âu châu vốn có truyền thống văn hóa lịch sử cũng như học thuật tư tưởng sáng chói - mà nước này cũng như Ba Lan, Hungary ở Đông Âu đã chia sẻ chung với nhau từ cả ngàn năm trước. Chỉ có tầm nhìn thật bao quát rộng lớn của người nghệ sĩ trí thức như Vaclac Havel mới có thể lôi cuốn thuyết phục được giới lãnh đạo chính quyền cũng như xã hội dân sự tại các nước Tây Âu và Hoa kỳ chấp thuận cho Tiệp khắc hội nhập êm thắm với cộng đồng Tây Âu như vậy mà thôi.<o:p></o:p>

33 – Một số tác phẩm tiêu biểu của Vaclac Havel.<o:p></o:p>

Tại cuối sách “Havel:A Life”, tác giả Michael Zantovsky đã ghi ra khá nhiều tác phẩm của Havel mà ông đã trích dẫn trong sách. Xin ghi nơi đây một số tác phẩm tiêu biểu;<o:p></o:p>

A – “Disturbing the Peace” do Paul Wilson dịch, ấn hành năm 1990.<o:p></o:p>

B - “Letters to Olga” cũng do P.Wilson dịch, ấn hành 1990. Olga là bà vợ lâu năm của Havel, hai người không có con với nhau. Bà chết vì bệnh ung thư năm 1995. Sau khi Olga mất, Havel tục huyền với Dasa Dagmar.<o:p></o:p>

C – “Toward a Civil Society” do P. Wilson và những người khác dịch, ấn hành năm 1995.<o:p></o:p>

D - “The Power of the Powerless” tiểu luận viết năm 1978 (có đề tặng và tưởng niệm triết gia Jan Patocka người bị chết sau cuộc điều tra của công an mật vụ vì là đồng tác giả và phát ngôn nhân của Hiến chương 77). Bản dịch tiếng Anh ấn hành năm 1985 tại London.<o:p></o:p>

E - “Selected Plays, 1963 – 83”, do Vera Blackwell dịch ấn hành tại London năm 1992.<o:p></o:p>

**Tóm tắt lại, Vaclac Havel là một nhân vật xuất chúng của Tiệp khắc vào cuối thế kỷ XX sang đầu thế kỷ XXI. Ông là một đại diện nổi trội nhất của tầng lớp trí thức văn nghệ sĩ tại Đông Âu với lòng dũng cảm kiên trì trong phong trào tranh đấu bất bạo động cho Tự do, Dân chủ và Nhân quyền để đạt tới thắng lợi cuối cùng vào năm 1989 - là dẹp bỏ dứt khóat được chế độ cộng sản độc tài tòan trị do Liên Xô áp đặt trên quê hương đất nước ông từ năm 1948. Cả thế giới đều ngưỡng mộ con người kiệt xuất này của thời đại chúng ta ngày nay vậy.<o:p></o:p>

Costa Mesa California, Tháng Sáu 2015
Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-42238186183074419042015-07-01T12:26:00.002-07:002015-07-01T12:26:41.265-07:00Bùi Văn Phú - Quà quê nhà

Bánh đậu xanh đặc sản Hải Dương và cà-vạt lụa (ảnh Bùi Văn Phú)

Thỉnh thoảng ra phi trường đưa đón người thân quen, tôi thấy những chuyến bay về các nước châu Á như Việt Nam, Trung Quốc, Philippines có nhiều khách đi mang theo hành lý là những kiện hàng vuông vuông vừa đúng kích thước của luật hàng không.

So với những chuyến bay đi châu Âu, hành khách ít khi mang theo thùng hàng mà chỉ những chiếc vali to.
<o:p></o:p>

Quan sát và trò chuyện với một số người Việt về quê, tôi biết trong những thùng hàng đó có phôma, có thịt bò bí-tết, có những trái mận đỏ (cherry) là những sản phẩm Mỹ được người Việt trong nước ưa thích. Đem những thứ đó về làm quà cho gia đình, cho bạn bè thân thương là điều quí nhất sau một chuyến du hành Mỹ.<o:p></o:p>

Nếu không là thực phẩm, có người lại đóng vào thùng, giữa đống quần áo và bọc ni-lông có hơi là vài chai rượu ngon như Johnnie Walker Blue Label, hay những chai rượu vang đắt tiền, đặc sản từ thung lũng Napa.<o:p></o:p>

Ba mươi năm trước, những thùng quà gửi về Việt Nam là những thước vải, bánh xà-phòng, hộp kem đánh răng, lọ nước hoa, chai dầu xanh, hộp mỹ phẩm, kẹo bánh.<o:p></o:p>

Ngày nay Việt Nam không thiếu các mặt hàng đó loại thượng hạng, được bày bán trong các siêu thị sang trọng không thua gì như ở các nước tân tiến. Nhưng hàng đem về từ Mỹ hay từ châu Âu bảo đảm được chất lượng và không sợ mua nhầm đồ dổm.<o:p></o:p>

Dầu gió xanh nay cũng vẫn thường là sản phẩm được đem về làm quà. Có người còn đem cả xì-dầu Maggi sản xuất ở châu Âu, mua từ các siêu thị ở Mỹ, về làm quà hay cho người thân dùng.<o:p></o:p>

Tâm lí không tin hàng sản xuất trong nước, hay hàng được nhập vào thị trường Việt Nam là kém chất lượng hơn hàng Mỹ thường có trong giới tiêu dùng. Cũng có thể vì tâm lí sính hàng ngoại nên hàng từ Mỹ về là thơm, là tốt, là quí hơn.<o:p></o:p>

Giống như người Việt, người Philippines và người Trung Quốc khi về thăm quê hương cũng thường mang theo nhiều thùng quà, như tôi đã có nhiều dịp quan sát tại quầy gửi hành lý của Philippines Airlines và Air China tại phi cảng San Francisco.<o:p></o:p>

Trong dịp đi Cuba cũng thấy người Cuba từ Mỹ về thăm quê nhàmang theo những thùng hàng. Hành lý về Saigon, Manila hay Bắc Kinh gói trong kiện dán băng dính là đủ. Còn về Cuba, những kiện hành lý đã gói, nịt và còn được cuốn thêm nhiều lớp ni-lông vì sợ bị rạch, bị moi đồ trước khi đến nơi.<o:p></o:p>

Chè xanh và cốm vòng (ảnh Bùi Văn Phú)

Ngày xưa các hãng máy bay cho hành khách gửi theo mỗi người hai kiện hàng, mỗi kiện 70 cân Anh, nay giảm xuống chỉ còn mỗi kiện 50 cân, nên số lượng quà mang về quê cũng giảm đi.

Gia đình chúng tôi có liên hệ với xứ Quảng. Một lần đi xe qua cánh đồng lúa thấy một bác nông dân mặc áo com-plê đang cày dưới ruộng. Hỏi ra mới hiểu được vì nghèo quá, trời mùa lạnh nên có gì mặc đó để ra đồng làm việc. Những quần áo là hàng cũ người nước ngoài gửi về, dân ở quê xin được ai cái gì mặc cái nấy.<o:p></o:p>

Vì thế khi có thân nhân về thăm quê nhà, gia đình chúng tôi không quản ngại đem theo những thùng quần áo cũ để cho người nghèo khó ở quê, dù có tốn thêm một vài trăm đô gửi thêm hành lý.<o:p></o:p>

Quà tặng thì có quà nhận. Bạn bè biết tôi thích sách và các sản phẩm văn nghệ nên thường tặng sách, đĩa nhạc. Sách về văn chương, lịch sử, mỹ thuật. Các chương trình ca nhạc của Diva Việt Nam, Mỹ Linh, Thanh Lam, Hồng Nhung, Đức Tuấn, Quang Dũng hát nhạc Phạm Duy, Trịnh Công Sơn.<o:p></o:p>

Chè, cà-phê, bánh đậu xanh, mè xửng, kẹo mạch nha cũng là quà đặc biệt từ quê nhà. Có những loại chè từ miền thượng du Bắc Việt, uống thơm, nhưng tôi không quen nên nhiều đêm thức đến sáng. Cà-phê Trung Nguyên khá phổ thông và có hương vị đậm đà. Pha uống liền hay muốn nhìn ngắm từng giọt chầm chậm từ phin nhỏ xuống ly sữa thì tùy lúc, tùy nơi.<o:p></o:p>

Rượu bổ có rắn, tắc kè ngâm với các thứ sâm nhung. Uống vào dễ thấy lung linh đất trời.<o:p></o:p>

Có bạn từ bờ Đông nước Mỹ đi công tác ở Việt Nam về và có mua cốm xanh làm quà cho gia đình tôi. Không biết nửa ký cốm tốn bao nhiêu nhưng gửi Express qua California, cước bưu điện hơn 30 đô-la vì bạn biết để lâu cốm sẽ không còn tươi, thơm ngon. Thật đáng trân qúi.<o:p></o:p>

Một thứ quà Hà Nội mà tôi thích là mứt mơ cam thảo. Sau cơm chiều, uống trà thưởng thức loại mứt này thật là tuyệt vời.<o:p></o:p>

Những năm gần đây, quà quê nhà còn là nhiều thức ăn đặc sản. Ốc hút xào dừa, cá thác lác xay, cá lóc nướng là những sản phẩm không bị luật Mỹ cấm mang vào. Hôm trước được người nhà chuẩn bị nấu nướng ở Saigon, rồi đóng gói đưa lên máy bay là hôm sau thức ăn đến Mỹ cho bà con thưởng thức. Thỉnh thoảng gia đình tôi đã có những bữa ăn nhậu với ốc, chả cá chiên và cá cuốn bánh tráng.<o:p></o:p>

Nhiều món ăn khác từ quê nhà tôi đã có dịp thử và thấy ngon. Tôm rim, cá cơm chiên giòn, chỉ hâm nóng lại, ăn với rau luộc chấm nước mắm là một bữa ăn đậm đà hương vị quê nhà.<o:p></o:p>

 Quà quê nhà là những tác phẩm văn chương (ảnh Bùi Văn Phú)

Một thứ đặc sản của nhiều người Việt là mắm. Tuy trong các siêu thị Á đông ở Mỹ không thiếu loại mắm nào, nhưng có người bạn, theo tôi biết mỗi chuyến đi Việt Nam mang theo thịt cùng bơ sữa, khi về lại Hoa Kỳ là cả thùng mắm các loại, cá kèo, cá sặc đủ cả.

Không biết đã có bao giờ xảy ra sự cố những lọ mắm vỡ đổ trên đường bay giữa Saigon và San Francisco chưa.<o:p></o:p>

Nhà văn Linh Bảo có truyện ngắn “Hũ mắm nêm đi Hương Cảng” viết năm 1958 kể chuyện một hũ mắm được trân trọng đưa ra nước ngoài, nhưng đến nhiều nơi lại bị chê cười, hất hủi không dám gần. Nhưng chính nó lại là biểu hiệu của quê hương trong những ngày bà sống bôn ba nơi xứ người.<o:p></o:p>

Ngày nay, trên những chuyến bay từ quê nhà về lại Mỹ, nếu để ý bạn sẽ thấy từ Saigon hay Hà Nội sang Taipei, Seoul trong khoang máy bay thoang thoảng có mùi nước mắm, mùi dầu xanh là hương vị quê nhà mà nhiều du khách nước ngoài nay đã nhận ra.
Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-13748603941705957182015-07-01T12:21:00.001-07:002015-07-01T12:21:32.585-07:00Nguyễn Tuấn - Ông Nguyễn Văn Linh: công trạng với đảng và với dân

 ÔngNguyễn Văn Linh

Hôm còn ở Sài Gòn, đi trên đường thỉnh thoảng thấy hình ông Nguyễn Văn Linh (NVL) được treo khá ư trang trọng. Bây giờ mới biết là ngày mai là ngày lễ kỉ niệm 100 năm ngày sinh của ông. Nói đến tên ông này, rất nhiều người (trong đó có tôi) nghĩ rằng ông là người rất cấp tiến, người chủ xướng phong trào “Đổi mới” cứu Việt Nam khỏi sự suy sụp về kinh tế, người cởi trói văn nghệ, v.v. Nhưng sau này biết thêm chút thì thấy tất cả những hiểu biết đó đều … sai, vì trong thực tế ông là một người rất bảo thủ.
<o:p></o:p>

Chẳng cần tìm chứng cứ đâu xa về tính bảo thủ của ông. Ví dụ như hôm nay, có bài “Người không chấp nhận đa nguyên, đa đảng” trên Vietnamnet (1), và “người” ở đây chẳng ai khác hơn là ngài NVL! Tôi hết sức ngạc nhiên khi người ta chạy cái tít hết sức bảo thủ như thế trên báo, giữa thanh thiên bạch nhật. Điều đó cũng là một phát biểu của vài người đang lãnh đạo đất nước hiện nay.<o:p></o:p>

Nhưng đây không phải là lần đầu tiên chúng ta biết được tính bảo thủ của ông NVL. Theo Hồi kí “Hồi ức và Suy nghĩ” của Thứ trưởng Ngoại giao Trần Quang Cơ (ông mới qua đời tuần này) thì ngay từ thập niên 1980s khi thế giới XHCN sụp đổ, ông NVL đã triệu tập Bộ Chính trị là nói rằng: “Tranh thủ Trung Quốc, hợp tác với Trung Quốc, để bảo vệ Xã hội chủ nghĩa!” (2) Nói là làm. Sau đó, ông sang Tàu kí kết hiệp định Thành Đô mà cho đến nay chẳng ai biết nội dung là gì, chỉ biết ông Trần Quang Cơ nhận định rằng “Sở dĩ ta bị mắc lừa ở Thành Đô vì chính ta lừa ta! Ta ảo tưởng Trung Quốc giương cao ngọn cờ Xã hội chủ nghĩa, thay thế Liên Xô làm chỗ dựa vững chắc cho cách mạng Việt Nam và XHCN thế giới, chống lại hiểm họa “Diễn biến hòa bình” của chủ nghĩa đế quốc do Mỹ đứng đầu. Sai lầm đó đã dẫn đến sai lầm Thành Đô cũng như sai lầm: Giải pháp Đỏ”. Còn Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch nhận định rằng “Trung Quốc đã sử dụng Hội nghị Thành Đô để phá mối quan hệ Việt Nam với các nước, chia rẽ nội bộ ta, kéo lùi tiến trình đổi mới của ta” và ông cảnh báo rằng một thời Bắc thuộc thứ IV đã bắt đầu.<o:p></o:p>

Trong cuốn sách “Bên thắng cuộc”, Huy Đức thuật lại rằng năm 1989, khi mà thế giới XHCN đang sụp đổ liên hoàn, thì ông NVL có một chuyến công du sang Đông Đức với mục tiêu chính là cứu vãn chủ nghĩa xã hội. Ông định nhân dịp này triệu tập một hội nghị các đảng cộng sản để cứu phong trào cộng sản quốc tế. Trong buổi họp, ông NVL gọi Gorbachev là “kẻ cơ hội nhất hành tinh này”.<o:p></o:p>

Chẳng hiểu sao lời nói đó đến tai Gorbachev, và như là một trả đũa Gorbachev tỏ thái độ khinh miệt NVL ra mặt. Khi NVL xin được tiếp kiến Gorbachev (lúc đó cũng đang có mặt ở Đông Đức) để bàn việc cứu vãn tình thế, Gorbachev cố tình cho NVL “leo cây” vài lần. Nhưng cuối cùng thì Gorbachev cũng ban cho ông Linh một ân huệ: được diện kiến ông ấy. Huy Đức viết về buổi tiếp kiến như sau:<o:p></o:p>

“Cuộc gặp Gorbachev dự kiến diễn ra lúc 10:30 sáng 8-10-1989, nhưng chờ đến mười một giờ cũng không thấy văn phòng ông ta gọi lại. Ông Linh rất sốt ruột. […]<o:p></o:p>

Cuộc gặp Gorbachev được lùi lại 2:30 rồi 5:30 chiều cùng ngày. Gorbachev, khi ấy vẫn là nhà lãnh đạo của cả phe xã hội chủ nghĩa, được bố trí ở trong một tòa lâu đài. Nhưng, cuộc tiếp tổng bí thư Việt Nam đã không diễn ra trong phòng khách riêng mà ở ngay một phòng rộng mênh mông vừa dùng cho một tiệc chiêu đãi lớn, thức ăn thừa còn bề bộn trên các bàn. Nhân viên dọn một góc, kê bàn để Gorbachev tiếp ông Nguyễn Văn Linh. Gorbachev ra đón ông Linh ở sảnh và khi cửa xe mở, ông cúi đầu nói: ‘Kẻ cơ hội nhất hành tinh kính chào đồng chí Nguyễn Văn Linh’.”<o:p></o:p>

Đúng là một lời mỉa mai chẳng cần giấu giếm gì cả. Nhưng đọc đoạn Gorbachev đối xử với ông NVL mới thấy chua chát. Trong khi ông NVL nhiệt tình trình bày đại kế hoạch nhằm cứu phong trào cộng sản thì Gorbachev tỏ ra thờ ơ và lãnh đạm, và khinh thị ra mặt. Ý kiến nào của ông NVL cũng được Gorbachev phê là “rất tốt”, mà không buồn tình nói gì thêm. Khi NVL đề nghị Gorbachev đứng ra triệu tập hội nghị các đảng cộng sản quốc tế, thì “Gorbachev liền giơ hai tay lên tươi cười: ‘Ý này hay nhỉ. Để xem! Để xem! Rất tiếc là giờ tôi đang nhiều việc quá!’.” Vui nhất là khi ông NVL mời Gorbachev đến thăm Việt Nam, thì “Gorbachev lại kêu lên: ‘Hay quá nhỉ! Cám ơn! Cám ơn! Nhưng, tôi đang có nhiều lời mời quá mà chưa biết thu xếp cái nào trước’.” Khi ông NVL đề cập xin viện trợ thì “Gorbachev xua tay, không còn xã giao, lịch sự như phần trên nữa, Gorbachev nói: ‘Khó khăn lắm, khó khăn lắm, các đồng chí Việt Nam tự lo thôi’.” Ấy thế mà ngày hôm sau báo Nhân Dân đưa tin “cuộc gặp diễn ra trong “tình hữu nghị thắm thiết”.<o:p></o:p>

Câu chuyện trên cho thấy ông NVL hình như không biết những diễn biến trên thế giới, nên ông vẫn nghĩ rằng có thể cứu vãn chủ nghĩa xã hội và phong trào cộng sản. Ông không hề biết kẻ ông phê phán là “cơ hội” lại chính là kiến trúc sư đang giật sập bức tường Bá Linh. Chỉ hơn một tháng rưỡi sau khi hội kiến với ông NVL trong nỗ lực cứu vãn phe xã hội chủ nghĩa, ngày 25-12-1989, Tổng bí thư Nicole Ceausescu và vợ ông đã bị những người biểu tình đem ra xử bắn ở Romania.<o:p></o:p>

Trong “Bên thắng cuộc”, Huy Đức qua lời kể của những người trong cuộc mô tả ông NVL có tính hơi nhỏ mọn (3). Ít ai biết rằng ông NVL không ưa ông Võ Văn Kiệt. Khi ông NVL mất chức trong Bộ Chính trị và về sống ở Sài Gòn, ông phàn nàn rằng “Khi tôi mất Bộ Chính trị, về Sài Gòn, Sáu Dân không bao giờ gặp tôi.” Đó là một trong những lí do ông Linh không chọn ông Kiệt làm thủ tướng. Ông NVL từng nhận xét ông Kiệt như sau: “Dốt mà không chịu học. Làm Uỷ ban Kế hoạch còn không xong lấy đâu ra thủ tướng” (3). Chẳng những không ưa ông Kiệt, ông NVL còn làm hại đàn em của ông Kiệt, như cụ thể việc ông ra lệnh bắt giam ông Dương Văn Ba (4), một người từng giúp ông Kiệt trong thời chiến và sau này điều hành một công ty khai thác gỗ với Lào.<o:p></o:p>

Báo chí chính thống ngày nay viết rằng ông NVL là người có công Đổi mới. Nhưng hình như ông Trường Chinh (chứ không phải NVL) mới là người đề xướng chủ trương này. Mà thật ra, cũng chẳng có gì hay ho trong việc “Đổi mới” vì đó là điều tất yếu trong bất cứ xã hội nào. Nhưng tôi nghĩ báo chí đánh giá đúng là ông NVL có “cống hiến to lớn, quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng của đảng” (5), vì rõ ràng là ông đã thành công duy trì sự lãnh đạo của đảng CS ở VN trong khi các đảng CS khác bên Đông Âu đều tiêu tan. Còn công trạng của ông NVL đối với đất nước và nhân dân — nếu có — thì nên để cho các nhà sử học sau này đánh giá công minh hơn, nhất là đến ngày mà sự kiện “Thành Đô” sẽ được bạch hoá.<o:p></o:p>

N.T.<o:p></o:p>

(1) http://vietnamnet.vn/…/nguoi-khong-chap-nhan-da-nguyen–da-…<o:p></o:p>

(2) http://viet-studies.info/ki…/GiaiPhapDoNguyenVanLinh_BVB.htm<o:p></o:p>

(3) http://www.vinadia.org/ben-thang-cuoc-huy-duc-quyen-ii-q…/…/<o:p></o:p>

(4) http://www.viet-studies.info/kinhte/DuongVanBa_20.htm<o:p></o:p>

(5) http://www.voatiengviet.com/…/ong-nguyen-van-l…/2840474.html<o:p></o:p>

Nguồn: https://www.facebook.com/drtuanvnguyen/posts/1461996034113518<o:p></o:p>
Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-45862791740319774302015-07-01T12:18:00.003-07:002015-07-01T12:18:57.045-07:00VOA - Trung Quốc nói Nhật Bản không được chào đón ở Biển Đông

Phó Tổng tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc Tôn Kiến Quốc.

Một vị tướng nổi tiếng của Trung Quốc lên tiếng nói việc tuần tra của Nhật Bản ở Biển Đông là “không thể chấp nhận được”, trong khi quan chức cấp cao hàng thứ tư của nước này kêu gọi Nhật Bản “tránh xa” các tranh chấp Biển Đông, qua đó giúp cải thiện quan hệ song phương.

Ông Du Chính Thanh, nhân vật đứng thứ 4 trong Ban Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, một trong 7 người nắm quyền lãnh đạo tối cao của Bắc Kinh, hôm 29/6 nói với các thành viên Quốc hội, thuộc Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của Nhật Bản, trong chuyến thăm của nhóm này đến Bắc Kinh rằng: Các vấn đề trên “không liên can gì đến Nhật Bản cả”.

Ông Du nói “thật không công bằng” khi Nhật Bản cùng với Hoa Kỳ chỉ chỉ trích Trung Quốc mà không nói gì đến Philippines và các bên tranh chấp khác ở châu Á.

Trong khi đó, một vị tướng nổi tiếng của Trung Quốc lên tiếng nói việc tuần tra của Nhật Bản ở Biển Đông là “không thể chấp nhận được”.

Thiếu tướng Chu Thành Hổ, một giáo sư nghiên cứu chiến lược tại Đại học Quốc phòng Trung Quốc nói với đài NBC rằng: “Đối với sự hiện diện quân sự của Nhật Bản, thật khó cho người dân Trung Quốc và chính phủ Trung Quốc chấp nhận điều đó”. Trong khi đó, thiếu tướng Chu Thành Hổ cho rằng “Hoa Kỳ đã từng có các căn cứ quân sự ở Đông Nam Á như ở Philippines và ngay tại Việt Nam, và có hợp tác quân sự với Singapore, nên sự hiện diện quân sự của Mỹ ở Biển Đông là chấp nhận được đối với Trung Quốc”.

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền trên hầu hết Biển Đông, tuyến hàng hải quan trọng và được cho là rất giàu tài nguyên.

Hồi đầu tháng này, Trung Quốc cho biết một số hoạt động cải tạo đất xung quanh các bãi đá trong quần đảo Trường Sa sẽ sớm được hoàn thành, bất chấp lời kêu gọi trong khu vực là phải lập tức dừng lại.

 Phó Tổng tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc Tôn Kiến Quốc.

Trước đó tại hội nghị thượng đỉnh về an ninh được gọi là Đối thoại Shangri-La ở Singapore, Đô đốc Tôn Kiến Quốc, Phó Tổng tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc, nói rằng các công trình xây dựng của Trung Quốc là “hợp lý, hợp pháp và phải lẽ”, nhằm mục đích cung cấp các dịch vụ công cộng quốc tế. Ông Tô Kiến Quốc khẳng định: “Sẽ không có thay đổi trong các tuyên bố của Trung Quốc ở Biển Đông. Cũng không có sự thay đổi về vị trí của Trung Quốc trong việc giải quyết hòa bình các tranh chấp liên quan thông qua đàm phán và tham vấn”.

Những hoạt động gần đây của Trung Quốc đã làm tăng căng thẳng không chỉ với Philippines, đối thủ lên tiếng mạnh mẽ nhất trong những tháng gần đây đối với thái độ quyết đoán ngày càng tăng của Bắc Kinh trong khu vực Biển Đông, mà cả với Hoa Kỳ và các nước khác có tranh chấp trong khu vực.

Trong cuộc họp với các nhà lập pháp của LDP, ông Du Chính Thanh nói quan hệ Bắc Kinh - Tokyo đang ở trong một đường hướng tốt hơn so với một năm trước:

“Vào thời điểm đó, quan hệ Trung - Nhật vẫn còn khá nhiều vấn đề rắc rối”, ông nói với các nhà lập pháp, đề cập đến một cuộc họp của ông với một nhóm nhà lập pháp của LDP đến viếng thăm Trung Quốc hồi tháng 5 năm ngoái. “Thế nhưng tình hình bây giờ đã khác”.

“Trong tình hình này, tôi rất vui lòng tổ chức đối thoại", ông Du cho biết ngay từ đầu của cuộc họp tại Nhân dân Đại sảnh, vốn được mở cửa cho báo giới.

Cựu nghị sĩ LDP Takeshi Noda, người đứng đầu nhóm, cho biết cố vấn chính trị hàng đầu của Trung Quốc nói rằng để xây dựng lòng tin lẫn nhau, điều quan trọng là làm suy yếu nhận thức về “mối đe dọa Trung Quốc” đang gây chú ý ở Nhật Bản và các nhà lãnh đạo chính trị ở Tokyo phải đủ chân thành khi nói lời xin lỗi về các hành vi trong thời chiến của Nhật Bản.

Việc trao đổi chính trị ở cấp cao giữa Nhật Bản và Trung Quốc đã gia tăng kể từ cuộc họp đầu tiên của Thủ tướng Shinzo Abe với Chủ tịch Tập Cận Bình trong tháng 11, mặc dù tranh chấp vẫn tồn tại về chủ quyền quần đảo Điếu Ngư (Nhật gọi là Senkaku) và các vấn đề lịch sử chiến tranh.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị

Hôm thứ Bảy, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nói sự miễn cưỡng của Nhật Bản chấp nhận sự tái xuất hiện của Trung Quốc là “nguyên nhân gốc rễ” của rất nhiều các vấn đề hiện tại trong quan hệ ngoại giao.

Trong một diễn đàn với sự tham dự của các cựu quan chức và học giả tại Bắc Kinh, ông Vương kêu gọi Thủ tướng Nhật Abe hãy có quan điểm “đúng đắn” về chủ nghĩa quân phiệt trong quá khứ của Nhật Bản, nhưng không đề cập đến tên ông.

Mặc dù Nhật Bản không tuyên bố chủ quyền ở Trường Sa, nhưng Tokyo rất lo ngại về sự hiện diện và ảnh hưởng ngày càng tăng của hải quân Trung Quốc trong khu vực.

Ngũ Giác Đài nói Bắc Kinh muốn tăng cường quyền kiểm soát ở Biển Đông bằng cách xây dựng các đảo nhân tạo để có thể thiết lập các căn cứ quân sự và bố trí vũ khí hạng nặng.

Một quan chức Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ hôm 26/6 nói rằng sự bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông không khác gì với những mưu toan của Nga nhằm tách Donbas ở miền đông Ukraine ra khỏi Kiev.

Nguồn: Kyodo, International Business Times, VOA.

Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-3551633292831923312015-06-30T13:41:00.001-07:002015-06-30T13:41:54.852-07:00Nguyễn Hưng Quốc - Đi với Mỹ có mất Đảng?

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter duyệt hàng quân danh dự tại Hà Nội, ngày 1/6/2015.

Ở Việt Nam lâu nay có một câu nói nổi tiếng thể hiện hai khả năng chọn lựa trái ngang của đảng cầm quyền: “Đi với Trung Quốc thì mất nước; đi với Mỹ thì mất Đảng.”

Sự thật thế nào?<o:p></o:p>

Tôi không tin Trung Quốc có tham vọng đánh chiếm Việt Nam. Họ chỉ cần chiếm đảo và biển. Nhưng khi đã chiếm đảo và biển, cộng với những ảnh hưởng chằng chịt về cả kinh tế lẫn xã hội, Trung Quốc cũng dễ dàng khống chế Việt Nam. Lúc ấy, họ muốn gì Việt Nam cũng đều tuân theo. Không cần tốn đạn và không phải đối diện với rất nhiều rủi ro của chiến tranh, họ vẫn có thể có một chư hầu và vẫn đạt được tất cả những gì họ muốn.
<o:p></o:p>

Nhưng còn mệnh đề thứ hai? Liệu nếu đi với Mỹ trong trận chiến đối đầu với Trung Quốc, đảng Cộng sản có mất quyền lãnh đạo độc tôn tại Việt Nam?<o:p></o:p>

Tôi ngờ là không.<o:p></o:p>

Mỹ thường xây dựng các chính sách ngoại giao của họ trên hai nền tảng chính: nhân quyền và tinh thần thực tiễn luận (realism).<o:p></o:p>

Trong các cuộc đối thoại với các nước khác, chính phủ Mỹ vẫn thường xem việc tôn trọng nhân quyền như một trong những điều kiện đầu tiên để nhận được viện trợ cũng như để trở thành đồng minh của Mỹ. Điều này có ba lý do chính. Thứ nhất, người ta tin là để trở thành bạn, cả hai bên phải chia sẻ với nhau một số bảng giá trị chung. Trong số các bảng giá trị ấy, nhân quyền được xem là một giá trị có tính phổ quát nhất, được nhiều người tin tưởng và ủng hộ nhất. Thứ hai, nền chính trị của quốc gia chỉ thực sự bền vững khi những người cầm quyền biết tôn trọng nhân quyền, nghĩa là, với những mức độ khác nhau, được dân chủ hoá. Và thứ ba, ở Mỹ, không ai có quyền tuyệt đối. Ngay cả tổng thống Mỹ cũng chịu nhiều áp lực đến từ nhiều nguồn, trong đó, đáng kể nhất là ngành lập pháp, đảng đối lập, giới truyền thông, và sau cả ba, là dân chúng. Mà dân chúng Mỹ thì, theo truyền thống, vốn ưa chuộng tự do và đề cao tinh thần dân chủ, ở đó, các quyền làm người phải được tôn trọng. Dưới các áp lực ấy, dù muốn hay không, chính phủ Mỹ cũng xem nhân quyền là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc thiết lập các bang giao quốc tế.<o:p></o:p>

Nhưng nền tảng thứ hai, tinh thần thực tiễn luận, lại mâu thuẫn với nền tảng thứ nhất. Nói chung, các chính trị gia ở Mỹ hiếm khi là những người sùng bái ý thức hệ (ideologist). Người Mỹ, bắt chước câu châm ngôn của Lord Palmerston, một chính khách người Anh, thường nói: “Không có bạn vĩnh viễn, cũng không có kẻ thù vĩnh viễn. Chỉ có lợi ích quốc gia là vĩnh cửu.” Nói một cách vắn tắt: Họ chơi với bất cứ ai mang lại lợi ích cho nước Mỹ. Vì những lợi ích ấy, họ sẵn sàng nhân nhượng và hy sinh những đòi hỏi về nhân quyền và dân chủ. Điều này giải thích lý do tại sao trong quá khứ cũng như trong hiện tại, chính phủ Mỹ vẫn xem một số nhà độc tài là đồng minh thân cận. Trong quá khứ, họ từng ủng hộ các chính quyền quân phiệt ở Guatemala, Brazil, Nicaragua, Chile (thời Augusto Pinochet), Nam Triều Tiên (thời Park Chung-hee), Indonesia (thời Suharto), Tây Ban Nha (thời Francisco Franco), v.v… cũng như các chế độ độc tài ở Philippines (thời Ferdinand Marcos), Pakistan (thời Muhammad Zia-ul-Haq và Pervez Musharraf), Ai Cập (thời Hosni Mubarak), Tunisia (thời Zine El Abidine Ben Ali), v.v… Hiện nay, trong số các đồng minh gần gũi của Mỹ cũng không hiếm quốc gia vẫn còn nằm dưới các chế độ chuyên chế hà khắc, trong đó, tiêu biểu nhất là Saudi Arabia, Yemen, Oman, Equatorial Guinea và Turkmenistan.<o:p></o:p>

Trong các quốc gia vừa nêu ở trên, có thể lấy Turkmenistan là ví dụ. Tách ra khỏi khối Liên bang Xô Viết và trở thành một quốc gia độc lập từ năm 1991, cho tới năm 2012, dưới thời tổng thống Saparmurat Niyazov và sau đó, Gurbanguly Berdymuhamedov, Turkmenistan vẫn là một quốc gia độc tài độc đảng, nơi mọi quyền tự do công dân đều bị hạn chế ngặt nghèo. Theo bảng xếp hạng về tự do của tổ chức Phóng viên không biên giới năm 2014, Turkmenistan đứng hàng thứ 178 trong số 180 quốc gia, tức gần chót, về các quyền tự do ngôn luận. Nó được xem là một trong 10 quốc gia có chế độ kiểm duyệt khắt khe nhất thế giới. Hơn nữa, chính phủ Turkmenistan còn có những chính sách kỳ thị chủng tộc đến độ các học sinh có tên họ không phải người Turkmenistan đều bị gạch tên, không cho vào đại học. Thế nhưng bất chấp sự độc tài và kỳ thị ấy, Mỹ vẫn xem Turkmenistan là một đồng minh và vẫn viện trợ vũ khí cho Turkmenistan. Tại sao? Lý do chính là vì Mỹ cần sự hợp tác của Turkmenistan để làm cầu nối từ đó, chuyên chở vũ khí và các thiết bị quân sự phục vụ cho chiến trường ở Afghanistan.<o:p></o:p>

Việt Nam có thể được xem là ngoại lệ trong bang giao quốc tế của Mỹ như là Turkmenistan?<o:p></o:p>

Có thể. Nếu Trung Quốc xem việc chiếm cứ Biển Đông là một “lợi ích cốt lõi”, với Mỹ, Biển Đông cũng có một tầm quan trọng không kém. Đó là một trong những con đường hàng hải tấp nập nhất trên thế giới. Chiếm trọn Biển Đông, Trung Quốc không những khống chế được Việt Nam mà còn khống chế hầu hết các quốc gia khác trong vùng Đông Nam Á, trong đó, có nhiều nước là đồng minh hoặc đối tác thương mại của Mỹ. Mất Biển Đông, vị thế siêu cường quốc của Mỹ bị ảnh hưởng nặng nề. Hơn nữa, về phương diện quân sự, Mỹ cũng có nguy cơ bị Trung Quốc uy hiếp. Bởi vậy, bằng mọi cách, chắc chắn Mỹ sẽ bảo vệ Biển Đông. Nhưng việc bảo vệ ấy chỉ có hiệu quả với hai điều kiện: Một, Việt Nam phải cương quyết chống lại âm mưu bành trướng của Trung Quốc và hai, chính quyền Việt Nam phải mạnh mẽ và sinh hoạt chính trị tại Việt Nam phải ổn định. Điều kiện thứ hai này là một thuận lợi cho Việt Nam: Mỹ sẽ không mưu tính thay đổi chế độ tại Việt Nam.<o:p></o:p>

Dĩ nhiên, Mỹ cũng sẽ vẫn lên tiếng và gây sức ép để Việt Nam phải tôn trọng nhân quyền. Một mặt, đó là nguyên tắc ngoại giao họ thường theo đuổi. Mặt khác, để đáp ứng các đòi hỏi của các tổ chức nhân quyền và đặc biệt, của dân chúng Mỹ, trong đó, có nhiều người vẫn còn mang nặng những ký ức cay đắng về cuộc chiến đẫm máu và dai dẳng trước năm 1975. Những sức ép ấy, cuối cùng, tuy không làm thay đổi thể chế chịnh trị tại Việt Nam, nhưng ít nhất, chúng cũng làm cho Việt Nam được dân chủ hơn. Dù là thứ dân chủ có giới hạn.<o:p></o:p>

Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-42250995568759927692015-06-30T13:38:00.001-07:002015-06-30T13:38:16.754-07:00Trường hợp Trần Quang Cơ: Huy Đức - MỘT CÁI TÊN ĐÃ THÀNH DANH: TRẦN QUANG CƠ / TS Đinh Hoàng Thắng: KHÍ PHÁCH TRẦN QUANG CƠ

Ông Trần Quang Cơ (ở giữa, complet màu tối)
đã tham gia quá trình bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ.

Mấy ngày nay, cái tên Nguyễn Văn Linh tràn ngập báo chí lề phải, như một “kiến trúc sư” của Đổi mới. Toàn dân Việt Nam không còn phải XHCN (Xếp Hàng Cả Ngày), được làm ăn cá thể, là phải nhớ ơn ông Tổng Linh. Ấy, người ta muốn nhét vào đầu nhân dân điều ấy đấy!
Nhưng sâu xa là để chạy tội: dựng lên một công lao giả đối với Đổi mới (“công lao” của Nguyễn Văn Linh như thế nào, xin đọc Bên thắng cuộc của Huy Đức, thì sẽ rõ một phần), mà bỏ qua một tội ác thật: Nguyễn Văn Linh là tác giả chính của thỏa thuận Thành Đô – nói theo Nguyễn Cơ Thạch, Bộ trưởng Ngoại giao thời đó –, khởi sự cho “một thời kỳ Bắc thuộc mới rất nguy hiểm”.Chạy tội cho ông Tổng Linh, là chạy tội cho cả những người còn sống đang chịu trách nhiệm lãnh đạo cái Đảng mà ông Linh từng là đầu nậu.
Trong bối cảnh đó, hai bài báo của Huy Đức và của Đinh Hoàng Thắng dưới đây vinh danh khí phách Trần Quang Cơ, có một ý nghĩa đặc biệt. Đánh giá một nhân vật lịch sử chính là phải đứng ở góc độ dân tộc, chứ không phải trên lập trường của một đảng: Người đó đã làm gì cho đất nước, chứ không phải đã làm gì cho đảng. Lịch sử đã đánh giá Trần Ích Tắc, Lê Chiêu Thống nghiêm khắc như thế nào, sẽ đánh giá những kẻ đang tâm bán đứng dân tộc qua thỏa thuận Thành Đô, mà di lụy của nó cho đến nay vẫn chưa biết hết, như thế ấy.
Tám trăm tờ báo hay tám ngàn tờ báo theo lệnh trên cũng không thể nào thay đổi được Lịch sử.
Bauxite Việt Nam

Tuy từ chối chức Bộ trưởng Ngoại giao, ông Trần Quang Cơ vẫn là một trong những người có ảnh hưởng lớn nhất lên đường lối đối ngoại của Việt Nam – không phải bằng quyền lực, chức vụ mà bằng những gì ông bạch hóa trong cuốn Hồi ức & Suy nghĩ được “leak” ra hồi đầu thập niên 2000s. Cuốn hồi ký có giá trị cảnh báo nguy cơ Việt Nam rơi vào thời kỳ Bắc thuộc mới.

Năm 1991, ông Nguyễn Cơ Thạch chịu nhiều áp lực phải rời khỏi chính trường. Chiếc ghế Bộ trưởng Ngoại giao được chuẩn bị cho ông Trần Quang Cơ nhưng ông từ chối. Khi Quốc hội đã nhóm họp, ông Trần Quang Cơ vẫn “công tác” ở Lào. Ông Đỗ Mười tưởng ông Cơ “đòi” cái ghế ủy viên Bộ chính trị nên hứa là nếu ông Cơ nhận, Trung ương sẽ bổ sung. Ông Cơ kiên quyết từ chối.

Thật tình cờ, tôi nhận được điện thoại của Đại sứ Đinh Hoàng Thắng báo ông Trần Quang Cơ đồng ý trả lời phỏng vấn khi đang ở trong Thành phỏng vấn Tướng Lê Đức Anh. Phải ngồi với cả hai mới thấy được sự khác nhau giữa họ về nhân cách, tầm nhìn; sự khác nhau giữa tham vọng quyền lực và lòng yêu quê hương đất nước.

Trong cuộc gặp vào chiều cùng ngày (có đại sứ Đinh Hoàng Thắng), tôi hỏi, vì sao ông lại không nhận chức Bộ trưởng Ngoại giao. Ông Cơ thẳng thắn: “Lúc ấy, trong Bộ Chính trị đã phân công cho Tướng Lê Đức Anh, Chủ tịch Nước, phụ trách quốc phòng, an ninh và ngoại giao. Tướng Lê Đức Anh là kiến trúc sư chính của Hội nghị Thành Đô. Nghị quyết Đại hội VII xác định đường lối ngoại giao đa phương. Nhưng chúng tôi biết rõ ‘phương ưu tiên’ của ông ta là ai, là ngược lại với chúng tôi, dẫu có nhận chức, trước sau cũng mất chức”. Tôi nói: “Tại sao anh không nhận chức rồi đấu tranh, nếu có mất chức vì bất đồng quan điểm thì lịch sử càng làm rõ ai công, ai tội”. Ông Trần Quang Cơ cười: “Cậu nghĩ là người ta sẽ cho tôi mất chức vì bất đồng quan điểm ư”. Khi ông Cơ nói điều đó, chưa xảy ra vụ “hai bao cao su” nhưng tôi cũng phần nào hiểu được.

Rồi các đồng nghiệp của ông Trần Quang Cơ sẽ đánh giá về sự nghiệp ngoại giao của ông. Nhưng, việc ông và Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch bị gạt khỏi cuộc chơi hồi thập niên 1990s đã để lại một khoảng trống trí tuệ to lớn cho Hà Nội. Trong khoảng trống đó, người ta mặc sức sử dụng con ngoáo ộp “diễn biến hòa bình” những con ngoáo ộp “made in” Trung Quốc.

Chúng ta chỉ mới biết đến những mất mát ở thác Bản Giốc, bãi Tục Lãm, điểm cao 1509… Chúng ta còn rất ít biết đến những mất mát to lớn hơn: những cơ hội để cải cách chính trị; những cơ hội để cải cách kinh tế theo hướng thị trường; những cơ hội hội nhập sâu rộng hơn với các quốc gia tiến bộ; những cơ hội để ký BTA, đi trước Trung Quốc trong làm ăn với Mỹ.

Cho dù rất chia sẻ với quyết định của ông; vẫn kính trọng tài năng và tâm huyết của ông; không dám trách ông “bỏ cuộc chơi”… nhưng vẫn tiếc, vận nước vào những lúc khó khăn, lại quá thiếu vắng những con người tử tế.

Xin tiễn biệt ông. Ông ra đi nhưng người đời sẽ còn nhắc tên ông, một cái tên đã thành danh: TRẦN QUANG CƠ.

H. Đ.

Nguồn: FB Trương Huy San

KHÍ PHÁCH TRẦN QUANG CƠ

TS Đinh Hoàng Thắng

Chắc hẳn nhiều người còn nhớ buổi giao ban năm ấy… Với sắc mặt thất thần, ông Trần Quang Cơ gần như gào to giữa phòng họp: “Mọi người biết không, người ta sắp cắt thủ cấp Nguyễn Cơ Thạch để dâng cho nước ngoài rồi”.

Đoán “triều đình” có biến, lũ chúng tôi (những đứa lần đầu được dự giao ban), chẳng ai bảo ai, im thin thít. Tôi cố gắng tập trung vào “Bản tin A” (*) nhưng đầu óc thì nghĩ mông lung.

Không tham quyền cố vị

Trước tháng 12/1986, đại sứ Trần Quang Cơ được Bộ triệu tập về họp. Khi trở sang nhiệm sở (Bangkok), ông kể lại với một cán bộ tâm phúc về quyết định của “anh Thạch” dự kiến điều ông về nước làm thứ trưởng ngoại giao và giới thiệu ông vào Ban Chấp hành TƯ Đảng.

Ông lưỡng lự trước đề nghị của Bộ trưởng và tâm sự: “Với cơ chế của ta thì không thể làm việc được”. Sợ ông từ chối cái ghế nhiều người đang mơ ước, cán bộ tâm phúc ấy nói với ông rằng, anh nên nhận lời anh Thạch. Cố nhiên, anh không đi thì “chợ vẫn đông”, nhưng anh làm sẽ tốt hơn khối người khác.

Thế mới biết, tại sao năm 1991, rồi năm 1993 ông lại đề nghị được rút khỏi danh sách Ban Chấp hành TƯ. Đặc biệt và có thể nói vô tiền khoáng hậu (xin lỗi nếu có ngoại lệ), ông từ chối cả cái ghế Bộ trưởng Bộ Ngoại giao khi Tổng Bí thư Đảng đã có quyết định.

Khí phách Trần Quang Cơ hẳn nhiên đạt tới “đỉnh” khi ông quyết định công bố “Hồi ức và Suy nghĩ” khá sớm, khoảng đầu 2001. Chính nhà ngoại giao Dương Danh Dy cũng không hiểu vì sao được ông tín nhiệm, giao tận tay một lúc cả hai bản đánh máy. Thấy chắc chắn sẽ có ích cho cái chung, ông Dy góp thêm một số ý kiến, sau đó công khai đưa lên mạng.

Hồi ký Trần Quang Cơ lập tức trở thành sách gối đầu giường đối với nhiều nhà quan sát và giới cầm bút muốn có nguồn tư liệu trung thực để phân tích tình hình Việt Nam những năm hậu chiến, thậm chí để hiểu thấu được cả những sự kiện mà hệ lụy của chúng còn kéo dài mãi tới hôm nay và mai sau.

Cống hiến và phản biện

Trần Quang Cơ đóng góp nhiều cho Ngành từ những ngày ông về phụ trách Vụ 2, vụ đối sách với Mỹ, đàm phán tìm giải pháp cho vấn đề Campuchia, bình thường hóa với Trung Quốc. Từ những năm ấy, ông đã xác quyết các ý đồ và âm mưu của Trung Quốc đối với Việt Nam, đặc biệt là âm mưu cướp biển đảo.

Và Trần Quang Cơ đã bảo vệ đến tận cuối cuộc đời mình tất cả những kế sách mà ông cho là hiệu quả trong cuộc đấu tranh không cân sức với Trung Quốc.

Trần Quang Cơ đã bảo vệ đến tận cuối cuộc đời mình tất cả những kế sách mà ông cho là hiệu quả trong cuộc đấu tranh không cân sức với Trung Quốc.

Ông đã lên tiếng kêu gọi phải khẩn trương trong việc bình thường hóa quan hệ với Mỹ và sớm gia nhập ASEAN. Triết lý sống còn về an ninh của đất nước được ông khái quát khá sớm: “Trong cái thế anh nằm ngay cạnh nước lớn, nước khổng lồ, mà không có bạn thì anh sẽ bị ép”. Đối với ông, chiến lược an ninh và đối ngoại phải hết sức linh hoạt, phải phù hợp với xu hướng chung của cục diện chính trị-kinh tế thế giới, nhất thiết phải tương thích với những đặc điểm lớn của thời đại đại.

Nhưng rồi ông cũng cay đắng đưa ra nhận xét, ngày ấy, ta đã làm những việc cần thiết đối với Mỹ và ASEAN “chậm trễ tới cả mười năm”.

Sau này, ngay cả khi đã “rửa tay gác kiếm” ông vẫn sẵn lòng cho chúng tôi biết thêm một số chi tiết giá trị trong cuộc vật lộn ngoại giao đằng sau các cuộc chiến, đặc biệt là những bão táp thời hậu chiến mà ông là người trong cuộc, có lúc từng là tác nhân và nhờ sự tỉnh táo mách bảo, biết rút ra sớm khỏi cuộc chơi trước khi có thể trở thành nạn nhân.

Phản biện thông minh và luôn có ý thức tích lũy để cống hiến. Từng là cán bộ địch vận, thuyết phục binh lính Pháp, cùng làm việc với nhiều “cây đa, cây đề” trong làng ngoại giao và văn hóa, một thời dưới trướng Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Từ ngày chuyển về Bộ Ngoại giao, ông càng có cơ hội phát huy tầm nhìn xa trông rộng đối với các vấn đề mỗi khi góp phần vào việc đề xuất chính sách.

Có lẽ các phẩm chất tử tế nói trên đã làm Trần Quang Cơ thành danh như nhận xét của nhà báo tự do Huy Đức. Tuy nhiên, chiến cuộc ngoại giao mà suốt đời ông phụng sự một cách tận tụy thì vẫn còn đó… và đang hết sức nan giải.

Nhưng vận mệnh đất nước không thể cứ “bèo dạt mây trôi” như thế này mãi. Ông ra đi nhưng dường như vẫn muốn nán lại để hỏi chúng ta: “Những người đang sống phải làm gì?”

Bài viết phản ánh quan điểm và văn phong của riêng tác giả, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Hà Lan, nguyên Trưởng Nhóm Tư vấn Lãnh đạo Bộ Ngoại giao.

* Bản tin A: bản tin lưu truyền nội bộ hàng ngày của Bộ Ngoại giao

Đ. H. T.

Nguồn: Bauxite Việt Nam

Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-17861095034657478862015-06-30T13:30:00.001-07:002015-06-30T13:30:15.929-07:00Lê Diễn Đức - Nỗi lo Long Thành

Thế là dự án xây dựng sân bay quốc tế Long Thành được Quốc Hội Việt Nam thông qua ngày 25 tháng 6, 2015 với 86% số phiếu tán thành.

Tổng mức đầu tư khái toán cho toàn bộ dự án là 336.630 tỷ đồng (tương đương 16.03 tỷ USD, áp dụng đơn giá của năm 2014), trong đó giai đoạn 1 là 114.450 tỷ đồng (tương đương 5,45 tỷ USD).<o:p></o:p>

Quốc Hội “thông qua” thực chất chỉ là một việc mang tính thủ tục hành chính vì tại Hội Nghị Trung Ương 11 vào ngày 7 tháng 5, 2015, Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng đã tuyên bố, “Trung ương tiếp tục khẳng định sự cần thiết, đúng đắn của chủ trương đầu tư xây dựng cảng hàng không trung chuyển quốc tế Long Thành...”
 <o:p></o:p>

Dự án được sử dụng một phần vốn ngân sách nhà nước, vốn cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước của ngành hàng không, vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), vốn doanh nghiệp, vốn đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) và các loại vốn khác.<o:p></o:p>

Khi một đảng độc quyền lãnh đạo nhà nước và xã hội thì đương nhiên mọi chủ trương của đảng sẽ phải thực hiện bất chấp đúng hay sai.<o:p></o:p>

Đảng CSVN không phải đi “từ thắng lợi này đến thắng lợi khác” mà đã phạm rất nhiều sai lầm trong kinh tế, mà nhân dân là người lãnh đủ hậu quả. Có thể nêu một số ví dụ trong chủ trương đầu tư lớn của nhà nước kể từ khi “mở cửa” năm 1986. <o:p></o:p>

Nhà máy lọc dầu Dung Quất là dự án trọng điểm quốc gia, được làm bằng mọi giá. Xây dựng từ năm 1993, tiến độ dự án chậm khoảng 9 năm, chuyển đổi hình thức đầu tư nhiều lần, nâng tổng mức đầu tư ban đầu từ 1.5 tỷ USD lên 3.053 tỷ USD, cho ra sản phẩm đầu tiên vào ngày 22 tháng 2, 2009... Với công suất tối đa là 6.5 triệu tấn, nhà máy phải lọc trên 20 triệu tấn dầu hàng năm thì mới có lời. Hiện tại nếu tính sơ bộ nhà máy Dung Quất sẽ lỗ hàng năm khoảng 120 triệu USD. Dân Việt Nam đang phải mua xăng dầu giá cao hơn giá xăng dầu nhập từ nước ngoài về, gánh hết phần lỗ do chính sách đầu tư sai lầm.<o:p></o:p>

Thủy điện Sơn La, là công trình được Quốc Hội khóa 10 thông qua năm 2005, vốn đầu tư ban đầu là 36,786.97 tỷ đồng nhưng đã chi thực tế tới 60,196 tỷ đồng, tăng khoảng 60%. Chưa nói về tính an toàn do mực nước thiết kế cao lại nằm trong khu vực có thể có động đất, nếu chẳng may có chiến tranh với Trung Quốc, một sự phá hoại thủy điện sẽ dẫn tới 9.2 tỷ mét khối nước càn quét vùng hạ lưu Bắc Bộ.<o:p></o:p>

Các cảng nước sâu Cái Mép-Thị Vải chi phí gần 500 triệu USD được đầu tư bằng nguồn vốn ODA Nhật Bản, từ năm 2012 tới nay chỉ đạt 15-20% công suất, dẫn tới tình trạng hạ giá bốc xếp dưới mức bình thường để giành hàng.<o:p></o:p>

Làng văn hóa-du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Hà Nội) với vốn đầu tư hơn 3.2 tỷ, được kỳ vọng là “thánh địa” văn hóa-du lịch, chào mừng đại lễ 1,000 năm Thăng Long-Hà Nội, hiện nay như một khu “nhà ma” bỏ hoang nhiều năm. <o:p></o:p>

Khai thác bauxite Tây Nguyên cũng là một chủ trương lớn của Đảng CSVN, nên mặc dù có kiến nghị của hàng ngàn trí thức trong và ngoài nước, của một số đại biểu Quốc Hội và các vị lão thành cách mạng, vẫn được tiến hành. Các nguồn chi không tính đủ cho dự án như vận chuyển đã làm tăng vốn lên hàng ngàn tỷ đồng so với dự tính ban đầu, điện năng tiêu rất thụ lớn, với công suất 630.000 tấn alumin/năm, nhà máy sẽ lỗ khoảng 40 triệu USD mỗi năm, chưa kể các tác hại về an ninh và môi trường.<o:p></o:p>

Vinashine với tham vọng “vươn ra biển lớn,” trở thành một doanh nghiệp vận tải-đóng tàu có tầm khu vực và thế giới, được nhà nước rót tiền thoải mái từ ngân sách và tiền vay của nước ngoài, để rồi chết chìm với “những con tàu nát” và món nợ gần 4 tỷ USD, cuối cùng phải tuyên bố phá sản.<o:p></o:p>

Trong bối cảnh như thế, dự án sân bay quốc tế Long Thành gây rất nhiều tranh cãi, khá sôi động và công khai trên báo chí trong nước. <o:p></o:p>

Những người không ủng hộ dự án cho rằng, Việt Nam có 21 sân bay dân sự, trong đó có 10 sân bay quốc tế, quá nhiều so với các nước trong khu vực, chưa sử dụng hết công suất như: Cần Thơ, Phú Quốc, Liên Khương, Cam Ranh, Phú Bài... Vì vậy, việc xây dựng thêm sân bay Long Thành là một sự lãng phí rất lớn bởi chất lượng dịch vụ của Việt Nam kém, tính cạnh tranh quốc tế chưa cao, khó khai thác hết năng lực sân bay Long Thành theo dự án. Nếu chỉ khai thác khách đến Việt Nam thì Tân Sơn Nhất thừa khả năng.<o:p></o:p>

Để triển khai dự án sân bay Long Thành, Bộ Giao Thông Vận Tải nhấn mạnh đây sẽ trở thành một sân bay quốc tế trung chuyển, ngang tầm khu vực và quốc tế. Thế nhưng, muốn trở thành sân bay trung chuyển quốc tế, Long Thành phải đủ sức cạnh tranh với sân bay Changi (Singapore), Suvarnabhumi (Thái Lan), Kuala Lumpur (Malaysia) và Chek Lap Kok (Hồng Kông). Sự cạnh tranh này, không chỉ ở cơ sở vật chất mà quan trọng nhất là chất lượng dịch vụ. Hiện các hãng hàng không quốc tế đã chọn các sân bay trên làm địa điểm trung chuyển rồi thì sẽ khó có sự thay đổi sang Long Thành.<o:p></o:p>

Nguyễn Phụng Tâm, kỹ sư trưởng hãng hàng không Emirates (sân bay Kennedy, New York, Mỹ), nhận định vị trí của sân bay Long Thành gần như chỉ có thể trung chuyển cho các đường bay từ Châu Âu qua Việt Nam đến Châu Úc và ngược lại. Những đường bay này sẽ gặp nhiều thách thức vì vấp phải sự cạnh tranh gay gắt từ Singapore hay Thái Lan, thậm chí sân bay ở khu vực Trung Đông như Dubai, Abu Dhabi, Qatar... <o:p></o:p>

 “Họ có chi phí rẻ, chất lượng phục vụ 3-5 sao, dịch vụ khai thác đa dạng. Chưa hết, nhu cầu trung chuyển các chuyến bay tầm trung lại rất ít, chẳng ai dại gì bay từ Nhật qua quá cảnh ở Việt Nam rồi bay tiếp đến một nước Châu Á, Châu Úc,” ông Tâm phân tích.<o:p></o:p>

Theo ông Tâm, hầu hết các chuyên gia đều có ý kiến cho rằng nên tập trung nâng cấp sân bay Tân Sơn Nhất hơn là xây mới ở một nơi có vị trí quá xa như Long Thành. “Sân bay Narita ở Nhật cách Tokyo 58 km dù xây rất hiện đại nhưng cũng bị thất thế vì quá xa trung tâm. Có hơn 25 hãng hàng không (trong đó có Việt Nam) vẫn duy trì đường bay thẳng đến sân bay Haneda cách Tokyo 14 km vì gần trung tâm. Kịch bản tương tự có thể xảy ra với sân bay Long Thành,” ông Tâm nói. <o:p></o:p>

Chuyên gia hàng không Lê Trọng Sành, cựu trưởng Phòng Quản Lý sân bay Tân Sơn Nhất, đưa quan điểm, “Phía Nam chỉ cần nâng cấp 6 sân bay gồm Tân Sơn Nhất, Biên Hòa, Cam Ranh, Liên Khương, Cần Thơ, Phú Quốc và quản lý hiệu quả là có thể đạt sản lượng 100 triệu khách/năm. Không cần xây sân bay Long Thành quá tốn kém khi nợ công đã lên đến 80 tỷ USD.”<o:p></o:p>

Báo cáo mới nhất gửi Quốc Hội của chính phủ cho biết, tổng vốn dự án sân bay Long Thành cho cả 3 giai đoạn từ 2018-2050 đã giảm từ 18.7 tỷ USD xuống 15.8 tỷ USD, giảm 2.9 tỷ USD. Tổng mức đầu tư này thấp hơn nhiều so với con số 9.2 tỷ USD nếu mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất và 7.5 tỷ USD nếu cải tạo sân bay quân sự Biên Hòa thay cho sân bay mới Long Thành. <o:p></o:p>

Nhưng cái chết ở chỗ đây chỉ là “giá trị khái toán, xác định sơ bộ và mang tính tham khảo.” Chính phủ trưng ra con số thấp hơn nhằm đối phó dư luận và được thông qua. Trong khi đó, kinh nghiệm từ nhiều năm qua cho thấy các dự án kinh tế lớn khi thực hiện đều bị tăng vốn đầu tư, như tôi đã nêu trong các trường hợp trên. <o:p></o:p>

Một dự án đang tiến hành là đường sắt đô thị Cát Linh-Hà Đông bị “đội” vốn lên 868.06 triệu USD (tăng 315.18 triệu USD) so với mức đầu tư ban đầu.<o:p></o:p>

Có thể xây dựng sân bay quốc tế Long Thành là cần thiết cho sự phát triển của đất nước, nhưng theo tôi, đây là mối quan tâm và lo lắng lớn nhất.<o:p></o:p>

Đại biểu Quốc Hội Trương Trọng Nghĩa nói, “Nếu con đường 3 tỷ mà làm đến 9 tỷ thì hiệu quả giảm 3 lần rồi. Đấy là những điều mà cử tri, nhiều cán bộ hưu trí, cán bộ công chức, đảng viên băn khoăn. Cử tri bình thường trong xã hội càng băn khoăn. Bởi suy cho cùng việc xây dựng sân bay Long Thành là vì lợi ích của xã hội, của dân, nhưng gánh cái nợ này cũng là xã hội, nhân dân chứ không phải những người ngồi đây, thông qua quyết định này.”<o:p></o:p>

Nguyễn Văn Giàu, chủ nhiệm Ủy Ban Kinh Tế Quốc Hội, thừa nhận, đã có “nhiều ý kiến yêu cầu phải tăng tính công khai, minh bạch, tính chịu trách nhiệm, phải có những giải pháp tiết kiệm, chống lãng phí, thất thoát, tiêu cực trong quá trình đầu tư, ngăn chặn không để nhóm lợi ích chi phối quá trình triển khai thực hiện dự án.”<o:p></o:p>

Thế nhưng bằng cách nào có thể công khai, minh bạch trong một nhà nước mà tiến trình đấu thầu thiếu vắng hoàn toàn hình thức dân chủ. Từ khâu cấp giấy phép đầu tư, chọn tổng thầu rồi chọn đơn vị thi công, đều thuộc đặc quyền của nhà nước. Ít nhất 30% số tiền đầu tư bị rơi rớt qua các giai đoạn. Trong quá trình thi công, rút ruột công trình bỏ túi riêng cũng đã trở thành hiện tượng phổ biến. Thế nên mới có chuyện làm đường cao tốc đắt nhất hành tinh, nhưng mới đưa vào sử dụng đã lún, nứt nẻ.<o:p></o:p>

Dự án đang ở giai đoạn trình làng nhưng người ta đã chuẩn bị đường sá, có các phương án làm đường sắt Sài Gòn - sân bay Long Thành, mở rộng cao tốc Sài gòn - Long Thành - Dầu Giây lên 8 làn xe và các công trình giao thông kết nối với sân bay Long Thành. Nhiều dự án bán đất nền xung quanh sân bay quốc tế Long Thành được quảng bá rầm rộ khiến giá nhà đất ở đây đang biến động mạnh...<o:p></o:p>

Vì thế, dễ hiểu vì sao Phó Thủ Tướng Hoàng Trung Hải nói, “Không thể dừng xây dựng sân bay quốc tế Long Thành.”<o:p></o:p>

Nỗi lo lắng của dư luận đang trở thành hiện thực!<o:p></o:p>

Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-56219474763156236942015-06-30T13:26:00.002-07:002015-06-30T13:26:54.815-07:00Nguyễn Đình Cống - LỜI NGUYỀN XUYÊN THẾ KỶ

1- Đại cương về lời nguyền<o:p></o:p>

Lời nguyền thể hiện lòng mong ước của một hoặc một số người nhằm mang lại một điều gì đó xấu xa cho kẻ đã gây ra điều hại cho họ hoặc cho người mà họ quan tâm (nguyền rủa). Khoa học, đặc biệt là trường phái duy vật phủ nhận tác dụng của lời nguyền. Tâm linh công nhận nó. Lời nguyền chỉ đạt được kết quả khi người ta có lòng thành, có năng lượng tinh thần và phải được thế lực tâm linh chấp nhận (thế lực mà mình hướng tới, mình cầu khẩn). Lòng thành càng cao, năng lượng càng lớn, thế lực tâm linh càng mạnh thì kết quả sẽ khả quan và ngược lại. Không phải mọi lời nguyền đều có kết quả vì thế lực tâm linh có thể chấp nhận toàn bộ, chỉ một phần hoặc không chấp nhận. Lời nguyền không tồn tại vĩnh viễn mà có giới hạn về thời gian. Khi đã chấp nhận lời nguyền thì thế lực tâm linh sẽ đưa ra điều kiện để hóa giải nó (điều kiện để lời nguyền hết tác dụng). Điều kiện này thường phụ thuộc vào cách hành xử của người bị nguyền. Như vậy mức độ và thời gian tác dụng của lời nguyền không phải chỉ do người đưa ra mong muốn mà còn phụ thuộc vào thế lực tâm linh được thỉnh cầu và cách hành xử của người chịu sự tác dụng của lời nguyền đó (Có Trời mà cũng có ta – Kiều).
<o:p></o:p>

Về quan hệ giữa khoa học và tâm linh, TS Trịnh Xuân Thuận, Việt kiều, nhà khoa học lớn về Thiên văn có viết: “Khoa học, để phát triển không cần đến tâm linh. Tâm linh, để phát triển không cần đến khoa học, nhưng một con người, để có thể phát triển toàn diện nên hiểu biết cả hai”. Tôi đang cố gắng theo phương châm đó và chiêm nghiệm thấy rằng có một số vấn đề tâm linh đạt trình độ cao hơn khoa học, chưa thể dùng khoa học để giải thích, trong đó có lời nguyền.<o:p></o:p>

2- Lời nguyền của Tecumseh<o:p></o:p>

Còn gọi là lời nguyền Tippecanoe. Đó là lời nguyền của thủ lĩnh người thổ dân da đỏ khi bị người Mỹ da trắng lừa đảo và đàn áp đến mức bị tiêu diệt. Nội dung lời nguyền tóm lược như sau: “Tổng thống nước Mỹ được bầu vào các năm dương lịch có số 0 ở cuối sẽ chết bất đắc kỳ tử lúc đang tại nhiệm”. Điều kiện hóa giải (lời nguyền hết tác dụng) như sau: “Khi nước Mỹ có đóng góp đáng kể cho tiến bộ của nhân loại và tổng thống được bầu vào năm có số không ở cuối chứng tỏ có bản lĩnh, được Thượng đế che chở”.<o:p></o:p>

Lời nguyền có từ năm 1832, nhưng mãi đến năm 1931 mới được trình bày trong một quyển sách (Rippley’ s Believe It or Not).<o:p></o:p>

Kết quả theo dõi thấy như sau: Tổng thống Mỹ được bầu vào các năm 1840, 1860, 1880, 1900, 1920, 1940, 1960 đều chết bất đắc kỳ tử giữa nhiệm kỳ, trong đó có một số bị ám sát. Tổng thống Reagan được bầu năm 1980, bị ám sát nhưng thoát chết. Người ta cho rằng đến đây lời nguyền đã được hóa giải vì Reagan được Thượng đế che chở và trong một thời gian dài nước Mỹ đã góp phần tích cực trong việc ngăn chặn thảm họa cho nhân loại. Tổng thống được bầu năm 2000 là George Bush con tại vị được cả 2 nhiệm kỳ. <o:p></o:p>

3- Sự mất nước và lời nguyền của người Chăm<o:p></o:p>

Nước Chăm pa (Chiêm Thành) đã từng là một Quốc vương hùng mạnh trong thời gian dài. Vào thế kỷ 15 vua Chế Bồng Nga của Chăm pa vài lần đem thủy quân ra tấn công vào Thăng Long, triều đình nhà Trần đã phải bỏ chạy lánh nạn, kinh thành bị tàn phá. Năm 1653 chúa Nguyễn Phúc Chu sai quân đánh Chăm pa, vua Chăm là Bà Tranh bị bắt giam và chết ở Hòn Chén. Trước khi chết, vua Bà Tranh có lời nguyền sẽ báo thù không những giòng dõi chúa Nguyễn mà cả dân tộc Việt. Biết được lời nguyền đó, nhằm làm giảm nhẹ hậu quả của nó, chúa Nguyễn đã để cho người Chăm được hưởng chế độ tự trị. Năm 1832, dưới triều Minh Mạng người Chăm khởi nghĩa, định giành lại độc lập. Cuộc khởi nghĩa thất bại, vua Minh Mạng bãi bỏ chế độ tự trị của người Chăm, nước Chăm pa hoàn toàn bị xóa sổ. Một đất nước hùng mạnh, có nền văn hóa rực rỡ một thời gian dài bỗng dưng bị tiêu diệt chỉ vì sai lầm của một số vị vua chúa, chỉ lo đến quyền lợi của cá nhân và hoàng tộc mà coi thường quyền lợi của dân tộc, để cho nạn tham nhũng, nạn mua quan bán tước hoành hành, (ngày nay người ta gọi là vì lợi ích nhóm). Nhân dân bị oan khuất tràn lan, mất niềm tin vào bề trên. Chăm pa mất nước còn vì triều đình ngu muội, mắc phải mưu mô xảo quyệt của nước láng giềng đang muốn bành trướng. <o:p></o:p>

Tôi không có đủ cơ sở khoa học, không có đủ bằng chứng vật chất của lời nguyền, chỉ nhận thức được bằng trực giác của tâm linh. Tôi viết ra không nhằm chứng minh một vấn đề khoa học mà chỉ là trao đổi một cảm nhận. Vị nào thấy phù hợp và có điều kiện thì tìm hiểu thêm, vị nào không tin, cho rằng không có bằng chứng thì tôi cũng không dám cãi.<o:p></o:p>

Lời nguyền của vua Bà Tranh năm 1653, nhờ sự sám hối của chúa Nguyễn Phúc Chu, để dân Chăm tự trị mà được hóa giải một phần. Tuy vậy nó vẫn phảng phất trong tâm linh của một số thủ lĩnh người Chăm. Năm 1832, trước khi chết, vị thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa đã dựa vào nỗi oan khuất của cả dân tộc, vận dụng hết năng lượng tinh thần, cầu nguyện thượng đế và các vị anh linh chứng cho lời nguyền có nội dung sau: “Triều Nhà Nguyễn độc ác đối với dân Chăm rồi sẽ bị trừng phạt. Dân tộc Việt cậy mạnh hiếp yếu rồi sẽ bị các nước mạnh hơn áp bức, lợi dụng, làm tay sai cho họ, nội bộ sẽ chia bè phái chém giết lẫn nhau”. Điều kiện hóa giải lời nguyền là: “Khi nào dân Việt biết tôn trọng người Chăm và tổ tiên họ như người Chăm mong muốn và biết sám hối về những sai lầm mắc phải trong lịch sử”.<o:p></o:p>

4 –Những cuộc chiến không có lời nguyền<o:p></o:p>

Lời nguyền thườngdo bên bị thất bại trong cuộc chiến hoặc cuộc tranh giành, trong việc bị kết tội mà không tâm phục khẩu phục bên thắng hoặc người kết tội, họ thấy bị đối xử bất công, bị áp bức, bị oan sai quá đáng. Tuy vậy có nhiều cuộc chiến tranh khá khốc liệt nhưng khi kết thúc bên thất bại không những không nguyền rủa bên thắng mà còn hợp tác thân thiện. Xin kể vài cuộc như vậy.<o:p></o:p>

Trong truyện Tam Quốc, khi Khổng Minh đánh Phương Nam đã nêu cao phương châm thu phục nhân tâm quan trọng hơn chiếm đất, vì thế đã 7 lần bắt, 7 lần tha Mạnh Hoạch và sau khi chiến thắng đã làm lễ giải oan cho chiến sĩ trận vong cả hai bên. Mạnh Hoạch hoàn toàn tâm phục khẩu phục người chiến thắng. Ở nước Mỹ, sau khi kết thúc cuộc nội chiến Bắc – Nam, sĩ quan và binh lính bên thất bại được hoàn toàn tự do, không một ai bị bắt đi học tập cải tạo hoặc giam giữ, tử sĩ của hai bên được chôn chung nghĩa trang và được đối xử như nhau, sau chiến tranh bên thắng đã cúi xuống nâng đỡ bên bại và đạt được sự hòa hợp dân tộc thực sự.<o:p></o:p>

Chuyện đời thường. Dục Quyền là quan tư pháp của triều đình, xử tội chặt chân tên Mỗ vì phạm pháp. Sau biết tên Mỗ thân cô thế cô nên ông tìm cho một việc để kiếm ăn qua ngày. Gặp khi giặc tràn đến, tính mạng Dục Quyền bị đe dọa, ông chạy trốn thì gặp Mỗ. Anh ta tìm cách che giấu ông quan đã chặt chân mình, nay thất thế phải tìm chỗ ẩn thân. Sau khi tan giặc Quyền hỏi Mỗ: Tôi từng luận tội chặt chân anh thế mà anh không thù hận tôi , lại giúp tôi trốn giặc, vì sao vậy. Mỗ trả lời: Con không thù hận mà còn biết ơn ông. Con mắc tội, ông xử theo pháp luật chứ không tức giận hoặc ghét bỏ gì con cả. Khi luận tội ông tỏ ra thông cảm, khi thấy con bị chặt chân ông tỏ ra thương xót. Con hoàn toàn tâm phục khẩu phục việc ông làm. Sau đó ông còn giúp con kiếm việc làm ăn, ơn ấy con chưa báo được.<o:p></o:p>

5- Lời nguyền 1975 và sau đó<o:p></o:p>

Tháng 4 năm 1975 chiến tranh Việt nam kết thúc mang lại sự thống nhất lãnh thổ, làm cho hàng chục triệu người vui mừng thì cũng đồng thời làm cho hàng triệu người khác lâm vào tủi nhục. Bên chiến thắng quá say sưa với chiến công, quá đề cao ý thức hệ, quá để tâm đến đấu tranh giai cấp và kẻ thù giai cấp, không biết cúi xuống nâng đỡ người bại trận mà còn làm cho họ thấy bị vùi dập, bị sỉ nhục để lòng mang nặng hận thù. Có thể những người cầm đầu phe bại trận đã không có một lời nguyền nào nhưng hàng vạn, hàng chục vạn những người khác đã công khai hoặc bí mật nguyền rủa vì cho rằng họ bị đối xử bất công, tàn bạo, bị phản bội lời hứa và lòng tin. Đó là những người bị triệu tập vào các trại cải tạo, bị giam giữ không kết án, bị tước đoạt tài sản và tự do, bị ép buộc đến các vùng kinh tế mới, bị trở thành “thuyền nhân” với không biết bao nhiêu tai họa. Đó là những dân oan khắp mọi miền. Phần lớn lời nguyền tập trung vào chế độ độc tài, đàn áp, thiếu công bằng và dân chủ, tập trung vào những tên quan lại cậy thế cậy quyền áp bức người dân. Mỗi lời nguyền riêng lẻ của người thường có thể chỉ như hơi thở, như gió nhẹ, nhưng hàng vạn, hàng triệu lời nguyền thấu đến “Cửu Trùng Thiên”thì xin chớ coi thường. <o:p></o:p>

6- Đôi lời bình luận<o:p></o:p>

Tình hình thế giới và trong nước mỗi thời có khác nhau, nhưng nguyên nhân làm mất nước Chăm pa vào tay Triều Nguyễn và nguyên nhân làm mất nước Việt vào tay thực dân Pháp ở thế kỷ 19 đang lặp lại cho nước Việt ngày nay. Liệu rồi những người cầm đầu, tầng lớp ưu tú và đại đa số dân tộc này có tỉnh ngộ ra được, có biết sám hối về những sai lầm đã mắc phải trong lịch sử để tránh thảm họa hay là vẫn u mê lao theo vết xe đổ. Vấn đề quan trọng không phải có hoặc không có lời nguyền của ai và tìm cách hóa giải nó, quan trọng là phải thật sự bình tĩnh, sáng suốt, dũng cảm phân tích sự thật lịch sử và hiện tại xem con đường đã đi, sự việc đã làm đúng sai, hay dở, khôn dại chỗ nào, cái gì nên làm, cái gì cần loại bỏ.<o:p></o:p>

Từ cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, nhiều phong trào yêu nước Việt Nam lần lượt thất bại. Từ 1930 những người yêu nước thế hệ mới đã theo Chủ nghĩa Mác Lênin (CNML), lập ra Đảng Cộng sản, Đảng đã lãnh đạo dân tộc đạt được một số vinh quang. Tuy vậynhững vinh quang đó của Đảng buộc dân tộc trả bằng giá quá đắt. Và mỗi lần Đảng cố tình vận dụng CNML như cải cách ruộng đất, cải tạo tư sản, hợp tác hóa nông nghiệp, kinh tế quốc doanh, cải tạo tư tưởng, chuyên chính vô sản là mỗi lần thất bại, đẩy dân tộc, đẩy nền kinh tế và đạo đức vào những thảm họa. Lịch sử không thể làm lại nhưng có thể phân tích để rút ra bài học cho tương lai. Phân tích kỹ lịch sử trong gần một thế kỷ vừa qua thấy rằng con đường đã chọn, đã đi là nhầm lẫn, mang lại lợi ít hại nhiều.<o:p></o:p>

Trong mấy chục năm qua, cứ mỗi lần Đại hội Đảng là mỗi lần đánh giá tình hình, báo cáo thành tích và tồn tại, tìm nguyên nhân và rút bài học. Tuy vậy vì cách nhìn bị hạn chế, vì bị ý thức hệ khống chế, vì quá chủ quan nên sự đánh giá chỉ đúng được một phần còn phần nữa là sai lầm, là một chiều, là phiến diện, là duy ý chí, là rập khuôn theo lối mòn. Những sai lầm đó nhiều người không thấy được vì trình độ thấp, vì cả tin, vì quen thói lười suy nghĩ, họ bị nhầm vì cho rằng mọi báo cáo và nghị quyết của Đảng đều hay, đều đúng. Số người thấy được cái sai mà dám nói ra sự thật thì bị đe dọa, bị bắt bớ. Số đông thấy được nhưng không dám nói vì sợ. Có một số ít thực tình thấy sai nhưng vì một lý do nào đó mà cho là đúng, mà phụ họa theo, làm cho sự nhầm lẫn càng tăng lên.<o:p></o:p>

Trong mấy năm gần đây tình hình đất nước lâm vào tình trạng mà những người có quan tâm rất lo ngại, bêntrong thì nhiều thứ xuống cấp, bên ngoài thì bị Trung Quốc uy hiếp. Phải chăng một phần là do tác dụng của lời nguyền? Chưa biết Đảng sẽ dắt dẫn dân tộc theo con đường nào, Đại hội XII sắp tới sẽ diễn ra như thế nào.<o:p></o:p>

Quan trọng của việc lãnh đạo và quản lý là thu thập và xử lý thông tin. Nhưng đó phải là thông tin chân thật và trí tuệ sáng suốt, còn dựa vào thông tin sai lạc và trí tuệ mờ mịt thì vô cùng nguy hiểm. Để có được thông tin chân thật thì không gì hơn là dám chấp nhận sự thật và mở rộng tự do đối thoại về các quan điểm khác nhau. Một trong những vấn đề mà những người hoạt động dân chủ đề xuất là trong mấy chục năm qua Đảng đã lãnh đạo dân tộc đi theo CNML là một sự nhầm lẫn. Phải thấy được sự nhầm lẫn đó để từ bỏ, để quay lại. Như vậy, theo khoa học thì đó là việc làm hợp quy luật để phát triển đất nước, còn theo tâm linh, nếu quả thật có lời nguyền thì đó là việc góp phần hóa giải, là nghĩa vụ của thế hệ sau sửa chữa sai lầm của thế hệ trước.<o:p></o:p>

N.Đ.C.<o:p></o:p>

Tác giả gửi BVN<o:p></o:p>

Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-24496752841708629382015-06-30T13:18:00.001-07:002015-06-30T13:18:53.069-07:00Kurt Achin - Người Cơ Đốc phản đối Lễ hội đồng tính ở Hàn Quốc

Một nhà hoạt động cầm lá cờ màu cầu vồng và cờ quốc gia Nam Triều Tiên trong Lễ hội đồng tính ở Seoul ngày 28/6/2015.

Phán quyết của Tối cao Pháp viện Mỹ về quyền bình đẳng của các cuộc hôn nhân đồng tính luyến ái trên toàn nước Mỹ đã gây hứng khởi cho những người ủng hộ quyền của người đồng tính luyến ái trên toàn thế giới. Quyền của những người đồng tính luyến ái còn là một vấn đề gây tranh cãi mạnh mẽ tại Nam Triều Tiên, một đồng minh chính của Hoa Kỳ. Ngày hôm qua, cảnh sát Nam Triều Tiên đã khôn khéo ngăn ngừa được các cuộc xung đột giữa các tín đồ Cơ đốc giáo và những người tranh đấu cho đồng tính luyến ái.

Sự hiện diện đông đảo của cảnh sát và các rào cản hôm qua đã giúp không cho hàng ngàn nhà hoạt động Cơ Đốc Giáo đến gần một lễ hội của người đồng tính luyến ái gần Tòa thị chính Seoul.<o:p></o:p>

Tuy nhiên bên ngoài vòng rào này, những người biểu tình đã dùng mọi cách để lên án lễ hội. Các nhóm thuộc các nhà thờ cầm những biểu ngữ đổ lỗi cho đồng tính luyến ái làm lây lan bệnh AIDS và nói rằng tình yêu của những người đồng tính luyến ái và hôn nhân đồng tính luyến ái không có chỗ đứng tại Triều Tiên.<o:p></o:p>

Mục sư Joy Kim nói:<o:p></o:p>

“Khi có điều gì sai trái thì chúng ta phải nói với họ điều đó sai. Bạn không thể thờ ơ hay cố tình che giấu việc này. Bạn cần phải nói với họ một cách chắc chắn là nếu họ sống như thế và những lạc thú nhỏ nhoi của họ sẽ làm cho gia đình và quốc gia bị tổn thương”.<o:p></o:p>

Tuy nhiên bên trong vòng rào được bảo vệ chặt chẽ, không khí ngày hội diễn ra tưng bừng tại lễ hội đồng tính luyến ái.<o:p></o:p>

Khách du lịch có cơ hội chụp ảnh chung với hình của Tổng thống Barack Obama và Đệ nhất phu nhân Michelle Obama tại một quầy triển lãm do tòa đại sứ Hoa Kỳ bảo trợ.<o:p></o:p>

Ông Anthony Tranchina, một nhà ngoại giao Mỹ nói:<o:p></o:p>

“Chúng tôi xem việc này là một phần chính sách của chúng tôi về nhân quyền trên thế giới. Sự kiện chúng tôi có mặt ở đây để ủng hộ cho một lễ hội Triều Tiên đã diễn ra từ 16 năm nay với khoảng hơn một chục tòa đại sứ khác. Tôi nghĩ tất cả chúng tôi thực sự muốn chứng tỏ là chúng tôi ủng hộ nhân quyền của những người đồng tính luyến ái ở đây, tại Nam Triều Tiên”.<o:p></o:p>

Sự kiện ngày Chủ Nhật lên tới cao điểm với một cuộc tuần hành của hàng chục ngàn người ủng hộ quyền của những người đồng tính luyến ái.<o:p></o:p>

Dù thỉnh thoảng có những lời chế nhạo từ hai bên rào cản, những vụ đụng độ mà nhiều người lo ngại đã không xảy ra. Nhiều người cho rằng đó là công của lực lượng cảnh sát kiểm soát một cách hữu hiệu đám đông biểu tình.<o:p></o:p>

Các nhà tranh đấu của những người đồng tính luyến ái chỉ trích lập trường của những tổ chức Cơ Đốc Giáo cực đoan đối với vấn đề đồng tính luyến ái.<o:p></o:p>

Ông Gabriel Angel nói:<o:p></o:p>

“Họ nói họ hiểu Kinh thánh. Họ nói là Kinh thánh dạy đồng tính luyến ái là xấu, nhưng điều họ chứng tỏ không phải là tình yêu thương. Đây là thái độ đạo đức giả. Đây là tiêu biểu của đạo đức giả. Đây là tiêu biểu của thù hận”.<o:p></o:p>

Hiện nay, tuy tình hình có vẻ phấn khởi nhưng những nhà hoạt động về quyền của những người đồng tính luyến ái Nam Triều Tiên biết là họ còn có một cuộc tranh đấu gay go hơn nữa để đạt được kết quả như phán quyết mới đây của Tối cao Pháp viện Mỹ dành cho những người đồng tính luyến ái như họ tại Mỹ.<o:p></o:p>

Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-51899356131601432232015-06-29T14:46:00.002-07:002015-06-29T14:46:32.937-07:00Lê Phan - Một bức tượng cho Thánh Vladimir
Cao đến 25m, pho tượng dự định cho Vladimir vĩ đại sẽ nhìn xuống toàn thành phố Moscow. Vấn đề cho nhiều người dân Moscow tuy vậy là vì hầu hết thủ đô nước Nga cũng sẽ bị “cưỡng bách” ngắm Thánh Vladimir hàng ngày.

Phần đầu của bức tượng Thánh Vladimir. (Hình: Getty Images)

Hẳn độc giả cũng muốn biết Thánh Vladimir là ai, phải chăng có phải là thánh bổn mạng của ông Vladimir Vladimirovich Putin hay không? Thưa về chuyện liệu Thánh Vladimir có phải là thánh bổn mạng của ông Putin không thì quả thật chúng tôi không biết nhưng điều chắc chắn ngài là thánh bổn mạng của nước Nga.
 <o:p></o:p>

Thánh Vladimir, Vladimir vĩ đại hay là ông hoàng vĩ đại đều là những tước hiệu để chỉ một lãnh chúa của một tộc người Slav cai trị một lãnh thổ có tên là Rus, được coi như là tiền thân của nước Nga ngày nay. Ông cũng là nhà vua đầu tiên của nước Nga chuyển đạo sang Ki-tô giáo vào cuối năm 900 sau công nguyên. Dĩ nhiên rồi thì ông buộc toàn thể dân chúng đều phải theo. Và đó là khởi đầu của Giáo Hội Chính Thống Nga. <o:p></o:p>

Thánh Vladimir, sinh năm 958, là con út của ông Hoàng Sviatoslav I của Kiev với bà quản gia của ông tên là Malusha. Khi dời đô về Pereyaslavets năm 969, Sviatoslav chỉ định Vladimir cai trị Novgorod nhưng trao Kiev oai hùng cho người con chính thống của mình là Yaropolk. <o:p></o:p>

Sau khi ông bố chết, một cuộc chiến tranh huynh đệ tương tản xảy ra giữa các anh em. Vladimir bỏ trốn sang Đan Mạch nhờ vả người bà con là vua Na Uy. Với viện binh nhiều trăm chiến sĩ Norse của Bắc Âu, ông đã chiếm lại được Novgorod. Sang năm sau ông tấn công Kiev. Theo truyền thuyết trên đường đi tấn công, ông cầu hôn với cô con gái của ông Hoàng Polotsk nhưng công chúa từ chối một kẻ không hoàn toàn thuộc dòng máu quý tộc, ông bèn tấn công luôn nước của nàng và giết bố nàng rồi cưỡng bách nàng lấy mình. Sử còn ghi là trước khi tỉnh ngộ thấy ánh sáng đức tin ông là một kẻ hoàn toàn theo đạo cổ truyền, có lúc có đến 8 cô hầu chưa kể vô số vợ và dựng tượng các thần của người dân Norse. Ông đã thành công trong việc dành Kiev khỏi tay người anh cùng cha khác mẹ. Điều mỉa mai là người Ukraine cũng coi ông là thánh bổn mạng nữa. <o:p></o:p>

Nhưng quý vị sẽ thắc mắc tại sao chuyện dựng tượng của vị thánh bổn mạng của quốc gia trong dịp kỷ niệm ngày giỗ 1000 năm lại trở thành lắm chuyện. <o:p></o:p>

Caroline Wyatt, nay là thông tín viên tôn giáo của đài BBC, kể là kế hoạch dựng bức tượng khổng lồ này của thánh bổn mạng của nước Nga đang gây lo ngại. Có điều ở nước Nga ngày nay biểu tình phản đối không phải là chuyện dễ làm. Caroline kể là đã gặp một nhóm sinh viên của viện đại học Quốc gia Moscow đang túm quanh một người mà cô diễn tả là “người Cộng Sản ăn mặc đẹp nhất mà tôi được thấy.” Người phụ nữ xinh đẹp trong bộ đồ màu xám lạt, tóc búi cao, trông như một vũ nữ ballet đó lại chính là Nghị Sĩ Yelena Shuvalova, thành viên hội đồng thành phố Moscow và cũng là đảng viên Đảng Cộng Sản.<o:p></o:p>

Bao quanh bà nghị viên là một đám đông sinh viên và giáo sư. Họ muốn biết làm sao phản đối chống lại Thánh Vladimir, hay đúng hơn, chống lại pho tượng khổng lồ của ông thánh, vốn sẽ chế ngự thành phố. Điều còn làm các sinh viên và giáo sư lo sợ hơn là pho tượng nằm không xa viện đại học nổi tiếng này. Cuối năm nay Thánh Vladimir sẽ được dựng lên nếu họ không làm gì được. <o:p></o:p>

Cuộc tụ họp bên ngoài viện đại học, các sinh viên khẳng định, không phải là một cuộc biểu tình, bởi biểu tình phải có giấy phép của nhà nước. Đây chỉ là một cuộc họp về triển vọng phản đối thôi, họ bảo nhà báo. <o:p></o:p>

Nhưng tại sao lại cần phải có Nghị Viên Shuvalova và tại sao bà lại không thích ông thánh. Con mắt xanh nghiêm nghị, miệng tủm tỉm, bà bảo “Trước hết, ổng sẽ cao trên 25m. Và ổng sẽ đứng trên một ngọn đồi nhìn xuống toàn thể thành phố Moscow, cản trở tầm nhìn mà xưa nay vốn Viện đại học và các sinh viên được độc quyền hưởng, thấy thành phố trải dài dưới chân mình.”<o:p></o:p>

Cũng xin thêm viện đại học quốc gia Moscow là một công trình kiến trúc kỳ quan, một trong bảy tòa nhà chọc trời kiểu gothic mà ông Stalin đã dựng lên thời thập niên 1950 sử dụng những người bị bắt vào tù như là nô lệ. Mục đích là để cho thế giới thấy sức mạnh của con người Xô Viết, có khả năng xây dựng một tòa nhà cao đến nỗi mà nó chọc thủng cả trời. Lúc đó, cũng xin thêm, những người cộng sản đã cấm không cho theo đạo nữa. <o:p></o:p>

Khi cô bạn của tôi ở đài BBC hỏi, “Vậy thì không thể chống trên căn bản tôn giáo hay chính trị hả?” Vừa hỏi, cô vừa nghĩ đến thời thập niên 1930 khi ông Stalin đã chọn thánh đường lớn nhất thành phố cho phá nổ để làm gương cho những ai còn theo đạo. Thánh đường đó nay đã được dựng lại, ngay ở chỗ cũ, và ngày nay cái mái vòm bằng vàng lại một lần nữa tiêu biểu cho sự liên hệ chặt chẽ giữa nhà nước Nga và Giáo Hội. Có người còn thì thầm “quá gần gũi.”<o:p></o:p>

Bà Shuvalova, người Cộng Sản Nga thời không còn cai trị nữa vội bảo, “Ồ không, không thể chống vì lý do tôn giáo.” Họ chỉ chống hoàn toàn vì lý do thẩm mỹ, hoàn toàn vì lý do kiến trúc. Pho tượng là đúng nhưng chỗ đặt sai. Và một phụ tá trẻ tuổi của bà nghị thêm, các nhà địa chất nói Thánh Vladimir sẽ làm cho toàn thể khu vực đỉnh đồi rất lung lay. <o:p></o:p>

Bà nghị giải thích, “Thực vậy, nếu Thánh Vladimir đổ nhào xuống, ổng có thể phá hủy toàn thể viện đại học và nhiều người sẽ bị thương vong lắm.” <o:p></o:p>

Nhà báo còn chưa hiểu nên rời xa viện đại học cho đến khi ngôi sao đỏ của Liên sô trên đỉnh ngọn tháp chỉ còn điểm sáng nhỏ xíu trên bầu trời hoàng hôn. Và cùng với một người bạn, mới chợt hiểu là nơi mà pho tượng đứng sẽ nhìn qua thành phố đến ngay các mái vòm của các nhà thờ hiện đang phải tranh chỗ với các nhà chọc trời thực sự, những đền đài mới của giai cấp giàu có của Nga. <o:p></o:p>

Khi Caroline hỏi cô bạn Svetlana một lần nữa tại sao bà Shuvalova và các sinh viên bảo là họ không chống pho tượng vì lý do tôn giáo hay chính trị thì Svetlana nhìn bà như là một đứa nhỏ ngu đần “Ở đây có những chuyện mà mình không thể nói lên được.” <o:p></o:p>

Và đúng vậy, người Nga nay ngần ngại lớn tiếng chỉ trích Giáo Hội, chả nhà nước đã ra luật phỉ báng thần thánh cho phép trừng phạt nặng nề những kẻ đã “xâm phạm tôn giáo.” Ngay cả đến Đảng Cộng Sản nay cũng đã trở thành ngoan đạo và Giáo Hội nay cũng đi vận động dành phiếu. Tôn giáo đã trở lại là một phần của cá tính người Nga, mấy chục năm Cộng Sản có vẻ như chỉ là một giấc mơ thoáng qua. <o:p></o:p>

Và ngày nay, thánh bổn mạng của nước Nga đã trở thành một khí cụ tốt cho việc dành quyền chính trị rộng lớn hơn: Mục tiêu hiện nay của điện Kremlin muốn đưa Ukraine trở về với “mẹ Nga,” sau khi đã thành công sát nhập Crimea.<o:p></o:p>

Chỉ mới cách đây có vài tháng, Tổng Thống Vladimir Putin đã nói đến Crimea như là một thánh địa của người Nga, với vùng bán đảo mà ông đã sát nhập khỏi tay người Ukraine được coi như là “long mạch” của một nước Nga mới, vì Crimea vốn là nơi Thánh Vladimir được rửa tội trước khi kêu toàn dân cũng rửa tội. Có điều Kiev vẫn cứ nhất định coi Thánh Vladimir và Crimea là của mình. <o:p></o:p>

Một người bạn Nga khác tên là Alexei bảo với nhà báo lý do tại sao ông chống lại việc dựng tượng Thánh Vladimir. Ông bảo, “Tôi là người vô thần. Tôi tin vào khoa học. Không tin mê tín dị đoan và thần thánh. Dưới thời chế độ cũ do người Cộng Sản cai trị, chúng tôi không được phép tin vào Chúa. Tôn giáo bị cấm. Ngày nay, chúng tôi bị cưỡng bách phải theo đạo.” <o:p></o:p>

Ông Alexei không phải là người duy nhất khó chịu về Thánh Vladimir, à không, về bức tượng của Thánh Vladimir. Nhiều chục ngàn người dân Moscow đã ký vào một kiến nghị chống lại việc dựng tượng ông thánh trên đồi chim sẻ, sau khi điện Kremlin và Giáo Hội đã chọn địa điểm này mà không hỏi ý dân chúng. <o:p></o:p>

Có thể nhà chức trách nghe lời phản đối lặng lẽ này, một lời khẩn khoản yêu cầu một Thánh Vladimir nhỏ hơn và được đặt ở một chỗ tốt không kém nhưng vững chãi hơn. Nhưng nếu Giáo Hội chính thống và ông tổng thống vốn có cái tên là Vladimir Vladimirovich thích như vậy thì không có gì có thể làm cản trở tầm nhìn của pho tượng hay là một năm dài ăn mừng đánh dấu ngày giỗ thứ 1000 năm của Thánh Vladimir.<o:p></o:p>

Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-56471340921612674912015-06-29T14:43:00.001-07:002015-06-29T14:43:17.652-07:00Cao Huy Huân - Nước ngập và lòng người cũng ngập

Mấy hôm nay, chỉ sau vài cơn mưa không quá hãi hùng nhưng lòng người đã trở nên hoang mang thấy rõ vì những dòng nước xoáy cứ xuất hiện như thể chuyện thường tình. Nhiều tuyến đường trọng điểm và khu dân cư thường xuyên ở TP HCM, Đồng Nai, Bình Dương đối mặt với nguy cơ ngập lụt do quá trình phát triển công nghiệp và đô thị hóa đã làm thu hẹp, ảnh hưởng nhiều dòng chảy thoát nước tự nhiên.

Nhấn chìm miền Trung, ngập tràn miền Nam<o:p></o:p>

Chuyện mưa ngập đường, ngập sá vốn chẳng còn là câu chuyện nóng hổi được đưa lên trang bìa chính của những tờ nhật báo. Tuy nhiên, cảnh người dân rơi nước mắt, đổ mồ hôi, và sôi cái đầu vì những dòng nước đục ngầu không khỏi khiến mọi người cũng nao lòng. Theo thông tin từ Trung tâm Điều hành chương trình chống ngập nước, từ đầu năm 2015 đến nay, khu vực trung tâm TP được xác định còn 68 điểm ngập, so với năm 2011 số điểm ngập trên nhiều hơn 10 điểm. Công tác chống ngập thời gian qua cứ loay hoay với câu chuyện xóa, giảm điểm ngập này lại phát sinh điểm ngập khác, thời gian qua tại TP đã phát sinh tới 29 điểm ngập. Năm ngoái miền Trung ruột thịt khóc than vì trận lụt lịch sử do quá trình quy hoạch và tổ chức thủy điện chứa đựng quá nhiều rủi ro không được lường trước. Để rồi đêm đêm, trong giấc ngủ ai nấy cũng chập chờn chờ chạy lũ vốn có thể ập đến bất kể lúc nào, nhất là khi báo chí thường xuyên đưa nghi án nhà đầu tư “lén xả lũ thủy điện vào ban đêm”, càng khiến lòng dân hoang mang cực độ, chẳng biết những cột nước hung thần sẽ tìm đến gia đình, vườn tược, hoa màu của mình khi nào.
<o:p></o:p>

Và rồi năm nay, những tuyến đường khắp các tỉnh Nam bộ bắt đầu trở thành nạn nhân kế tiếp của hai chữ “quy hoạch” thị thành. Người dân chẳng biết nói gì. Họ chỉ biết khóc, chỉ biết cùng nhau chung tay chống đỡ trước dòng nước ngày một cao, rượt đuổi việc họ nâng nhà, có khi lên đến cả mét vẫn còn rượt đuổi. Dường như tất cả sự giận giữ từ những dòng nước “không chỗ thoát” đã đổ hết lên đầu người dân, lên cả cái số phận vốn đang mệt nhoài của họ vì chuyện áo cơm, chuyện mưu sinh trong một xã hội vốn muốn sống tốt cũng không phải dễ dàng, nếu không muốn nói là khắc nghiệt.<o:p></o:p>

Ai chịu trách nhiệm?<o:p></o:p>

Theo đánh giá của Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bình Dương, nguyên nhân ngập quốc lộ 13 một phần do việc thi công hệ thống cống băng ngang quốc lộ làm dòng chảy bị thu hẹp tạm thời, nhưng cũng có nguyên nhân do đây là điểm ngập có sẵn từ nhiều năm trước. Nhưng cho đến nay, cũng như thường ngày, chẳng một ai lên tiếng xác định trách nhiệm, hoặc tuyên bố sẽ tìm hiểu về những dòng nước vốn chẳng hề bình thường, đúng hơn không phải “tự dưng mà có” khiến dân chúng lao đao.<o:p></o:p>

Nhưng nếu có ai lên tiếng hoặc buộc phải lên tiếng, có lẽ câu chuyện sẽ không thể nào đi xa hơn việc diễn giải, biện hộ, hay bao biện theo hướng “chúng tôi đã làm đúng quy trình”. Không tin xin hãy nhìn về những chuyện cũ nhưng chỉ mới “hôm qua”. Chuyện thủy điện xả lũ đúng quy trình bất chấp dân hạ nguồn lãnh đủ. Chuyện quan chức quản lý thủy điện vẫn ung dung trên chiếc xe hơi cao cấp đi thị sát dân tình, tỏ lòng thông cảm rồi quay đi; để lại phía sau một mớ hỗn độn, mọi thứ lộn xộn, và lòng người cũng rối như tơ vò.<o:p></o:p>

Có người trong cơn khó bất giác than thở vài câu để lòng được nhẹ. Nhưng rồi lời than của họ cũng như những câu chửi cha, chửi mẹ, chửi ông trời của thằng Chí phèo ở cái lò gạch cũ. Chẳng ai nghe, chẳng ai lên tiếng, chẳng ai chịu trách nhiệm. Lời than trách cứ thế theo gió lốc, theo nước xoáy bay đi rồi tan biến nhẹ nhàng đến tàn nhẫn, xót xa hết cả cõi lòng. Ở kiếp nhà mình, mấy vị quan nào dám chịu trách nhiệm “nhân tai”, trong khi đó “thiên tai” thì đầy rẫy. Họ cứ bảo thiên tai, đến nỗi có khi trời giận quá, trời càng trút thiên tai xuống thật. Thủy điện, đường sá, lô cốt, đô thị,… nếu biết nói, chắc cũng ngán ngẫm lắc đầu vì “ai đặt đâu, chúng tôi nằm đấy”. Có tội là tội cho dân, vì người ta đặt để không đúng chỗ, bao nhiêu vấn nạn nước ngập, kẹt đường, sụp lún,…dân mình lãnh hết. <o:p></o:p>

Có người vẫn trông chờ vào những hành động đẹp, như kiểu quan chức từ chức vì nông nghiệp mất mùa hay không được giá; hay như ông kỹ sư tự sát để giữ lòng tự trọng sau vụ sập cầu dù không người nào bỏ mạng; hay hàng loạt vụ “trả mũ từ quan” của những người ở bên Tây – điều mà dân nhà mình gọi là văn hóa từ quan khi để dân tình chịu cảnh lầm than khổ cực. Anh làm “quan phụ mẫu”, dân chúng khổ thì anh phải gánh phần, phải sẻ chia trách nhiệm ngay cả khi thiên tai bất khả kháng. Ở Tây, quy hoạch đô thị mà để ngập úng, không kể vì bất kỳ lý do nào (mưa lũ hay thiên tai đổ xuống), quan chức không trả mũ thì lòng chẳng an; thậm chí có khi dân còn nổi lên mà đòi lại mũ quan vốn được họ bỏ tiền thuế ra để mua sắm và nuôi sống.<o:p></o:p>

Rượt đuổi phận người<o:p></o:p>

Ông bà nhà mình hay nói “trông trời trông đất trông mây, trông mưa trông nắng trông ngày trông đêm. Trông cho chân cứng đá mềm, trời yên bể lặng mới yên tấm lòng”. Cứ tưởng câu ca dao ám chỉ đúng vào những ngày mông muội, khi người nông dân chỉ có đôi tay cần lao và khối óc cần cù. Chẳng ai ngờ trong cái xã hội đang mạnh dạn lên tiếng “công nghiệp hóa – hiện đại hóa” suốt bao năm qua, dường như cũng đang phải bám víu theo câu ca dao có từ trăm năm trước.<o:p></o:p>

Bất kể những tòa cao ốc đua nhau mọc lên mà không theo một bản đồ quy hoạch tổng thể nào từ khi đặt móng những viên gạch, viên đá đầu tiên; bất kể những hệ thống cống rãnh tốn tiền tỷ; bất kể những xa lộ rộng lớn khiến ai nấy cũng mơ về một cuộc sống phồn thịnh… hàng triệu người vẫn đang vật lộn với sự thiếu an ninh ngay tại đất Sài Gòn vốn được xem là điểm hẹn của nhiều nhà đầu tư công nghiệp, dịch vụ. Và giờ đây, “giấc mơ Sài Gòn” càng trở thành ác mộng vào những ngày mưa, ngày gió.<o:p></o:p>

Ai cũng sợ con đường tan ca chiều trở nên chật chội hơn bao giờ hết. Ai cũng lo cảnh phải dắt chiếc xe máy nặng trịch, ì ạch lội nước cao tới bẹn ngay giữa phố Sài Gòn. Ai cũng hoảng hốt khi một mình trơ trọi chống chọi với dòng nước vốn chẳng hề biết ai là kẻ ác, ai là người ngay. Cái cảm giác lọt thỏm giữa Sài Gòn và bất lực trước chiếc xe đạp hoài không thể nổ, còn dòng nước cứ chảy xiết vô tình chỉ khiến người ta muốn hét lên thật lớn và vỡ òa giữa chốn đông người nhưng lạnh lẽo đến lạ lùng.<o:p></o:p>

Thế mới nói người dân thời hiện đại mà vẫn phải trông vào trời đất, thần linh để mưu sinh, để sống còn. Nghe nói ở Biên Hòa, Bình Dương hay nơi nào đó ở Sài Gòn, cột nước vẫn đang rượt đuổi người dân. Nhưng nước ơi, nước còn rượt đuổi số phận vốn đã đen đủi của họ cho đến bao giờ?<o:p></o:p>
Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-64266555751395924842015-06-29T14:41:00.000-07:002015-06-29T14:41:53.529-07:00Tương Lai - Rất nhỏ và rất lớn

Rất nhỏ thì như đảo quốc Singapore. Diện tích chỉ cỡ huyện Cần Giờ của TP HCM, với dân số hơn 5,2 triệu người. Thế nhưng bình quân thu nhập tính trên đầu người của họ thì gấp 30 lần nước ta. Người ta đưa ra một con số thật chua chát rằng nếu họ cứ “kiên trì” đứng yên tại chỗ như ta kiên trì lập trường xã hội chủ nghĩa thì cũng phải 158 năm nữa nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam ta mới đuổi kịp họ! <o:p></o:p>

Nhưng đâu chỉ thu nhập đầu người! Nước có thu nhập đứng thứ ba thế giới này cũng là nước được xếp hạng cao trên các lĩnh vực giáo dục, chăm sóc sức khoẻ và đặc biệt là sự minh bạch của guồng máy quản lý và tính cạnh tranh kinh tế! Vậy mà vào trước sau 1975, bình quân thu nhập của người dân quốc đảo này cũng thấp như dân mình buổi ấy!

Dõi theo lễ khai mạc rồi lễ bế mạc SEA Games do Singapore đăng cai mà báo chí trong, ngoài nước đều đồng thanh tán thưởng đây là kỳ SEA Games thành công nhất trong lịch sử những ngày hội thể thao các nước Đông Nam Á từng tổ chức, càng cảm phục đất nước của ông Lý Quang Diệu. Những người tham dự ngày hội thể thao này phải thốt lên hai tiếng “siêu việt” về trình độ tổ chức của nước chủ nhà. Không chỉ về ứng dụng những thành tựu khoa học và công nghệ cao mà thời đại đạt được, họ còn chu đáo đến từng chi tiết, thể hiện được bản sắc văn hoá trong những ứng xử nhuần nhuyễn và tế nhị. <o:p></o:p>

Thật xúc động nghe phóng viên tác nghiệp tại Singapore nhắc đến một chi tiết: khi Ánh Viên vừa chạm đích thì đã nghe một giai điệu Việt Nam được tấu lên. Động thái tuyệt vời thể hiện được cái tầm văn hoá của người tổ chức được thực hiện đối với tất cả các vận động viên phá kỷ lục hoặc cán đích đầu tiên với bài hát quen thuộc của nước mình! Họ chu đáo từ các giải pháp vĩ mô với những sự việc ấn tượng như đặt máy điều hoà, mái che sân vận động cũng đồng thời là màn hình tivi… cho đến việc nhỏ như cái tăm xỉa răng được cẩn thận cài vào suất ăn của vận động viên Việt Nam. <o:p></o:p>

Tại sao họ làm được vậy? Chẳng thấy họ nói đến một cái “kim chỉ nam” nào cả! Phải chăng vì họ không nô lệ sao chép và làm theo ai cả. Họ biết tiếp nhận một cách sáng tạo những thành tựu văn minh của thế giới, đồng thời biết khôn ngoan ứng xử với thế giới. Đảo quốc bé nhỏ này biết kết bạn với ai và cảnh giác với ai từ vị thế một nước nhỏ, rất nhỏ. Trong cái guồng máy tàn khốc “cá lớn nuốt cá bé”, nhất là khi quốc đảo này nằm trong đường cắt khúc 9 đoạn của cái lưỡi bò ghê tởm siêu cường Đại Hán đang thè ra định liếm trọn Biển Đông, họ biết cách làm thế nào để mình không bị nuốt. <o:p></o:p>

Đó là, như lời ông Lý Quang Diệu, phải biết cách trở thành con cá bé rất độc mà cá lớn nuốt vào thì chết liền! Thế rồi, từ vai trò của một hải cảng trung chuyển họ trở thành một quốc gia có một vị trí quốc tế hấp dẫn. Vì thế mà nước họ rất nhỏ nhưng sức hấp dẫn của đảo quốc này thật đáng nể trong cái nhìn đầy thiện cảm của thế giới. <o:p></o:p>

Điều này thì ngược hẳn với cái nhìn của khu vực và thế giới đối với một nước lớn, rất lớn với số dân hơn tỷ người đang nuôi mộng siêu cường. Nhưng là “siêu cường cưỡng bức” quen thói hung đồ như nhận định của nhật báo Le Monde của Pháp trong bài phân tích mang tựa đề ”Trung Quốc, siêu cường cưỡng bức”. <o:p></o:p>

Tác giả của bài báo lưu ý: Sự tích cực xúc tiến “mô hình Trung Quốc” và nâng cao năng lực kinh tế là cơ sở cho một sự đô hộ mới. Và như vậy thì thế giới cần phải cân nhắc trước vai trò siêu cường Trung Quốc tương lai, cho một thế giới tốt đẹp hơn hoặc tệ hại đi khi Tập Cận Bình đeo đuổi tham vọng làm cho số phận của các quốc gia mới nổi dậy và thịnh vượng ở châu Á đang ngày càng tăng lên phải lệ thuộc vào Trung Quốc với tư cách đại cường. Một thứ đại cường “mang màu sắc Trung Quốc” mà điểm then chốt là duy trì quyền hành độc đảng. <o:p></o:p>

Nhà nước độc đảng này chưa bao giờ đặt ra câu hỏi về giới hạn pháp luật và đạo đức cho hành động của họ. Bắc Kinh chỉ quan tâm đến kết quả, từ việc quản thúc các nhà tranh đấu, ngăn cản các nhà báo làm việc cho đến đóng cửa nhiều tổ chức phi chính phủ. Phân tích về hậu quả của chủ nghĩa bành trướng Trung Quốc với tính chất toàn trị của chế độ này, Le Monde dẫn lời cựu Thủ tướng Úc Kevin Rudd, “hy vọng về dân chủ hóa Trung Quốc nhờ sự trỗi dậy của giai cấp trung lưu và toàn cầu hóa chỉ là hoang tưởng. Tập Cận Bình không cảm thấy rằng khi vừa dấn sâu vào cải cách thị trường để đạt được mục tiêu, đồng thời áp đặt thêm những hạn chế về tự do chính trị cá nhân, là một nghịch lý. Trên thực tế, ông ta còn coi đây là tinh túy của “mô hình Trung Hoa” trước tự do dân chủ phương Tây mà Tập cho là hoàn toàn không thích hợp. Vì vậy phải bằng mọi giá để bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa theo kiểu Trung Quốc, có nghĩa là duy trì quyền hành độc đảng.<o:p></o:p>

Mục tiêu tối thượng này định ra các hành động của chế độ Bắc Kinh trong đối nội cũng như đối ngoại. Hai cột trụ cho tính chính danh của Đảng Cộng sản Trung Quốc là dân tộc chủ nghĩa cực đoan với một Trung Quốc bất di bất dịch trong vấn đề chủ quyền và phát triển kinh tế được tăng cường với việc bành trướng ra khỏi biên giới về mọi phương diện. Để đạt mục tiêu đó, Trung Quốc bất chấp luật pháp và đạo đức. <o:p></o:p>

Chiến dịch thanh toán đối thủ, một chiêu bài dễ tranh thủ được công luận, đã và đang diễn ra tàn khốc. Cuộc “đả hổ diệt ruồi” của Tập đã phơi bày trước thế giới sự thối nát đến tận gốc khi mà những kẻ mới hôm nao còn lừng lẫy trên cái quyền uy tối thượng của Đảng Cộng sản và của Nhà nước, những người được quy định trong bộ luật bất thành văn là không được chạm tới các “ông cốp” như cỡ Uỷ viên Thường vụ Bộ Chính trị, thì nay đang hiện lên mặt báo như là những tội đồ lịch sử. <o:p></o:p>

Chẳng hạn như Chu Vĩnh Khang với những chứng cứ về các tội tham nhũng cực lớn, sống đồi trụy với nhiều cô nhân tình, nghi án giết vợ, đặc biệt là vụ âm mưu chính biến chống Tập Cận Bình… đã bị phanh phui. Nhưng đâu chỉ có Chu. Tạp chí Động Hướng phân tích rằng vây cánh của Chu cũng chính là vây cánh của Giang ở Tứ Xuyên, Trùng Khánh, Thượng Hải, Giang Tô. Phanh phui thế lực của Chu Vĩnh Khang đã giáng một đòn chí tử vào Giang Trạch Dân. Đến lượt Giang, từng là Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch Nước, cha đẻ của thuyết “ba đại diện” từng một thời soi đường chỉ lối cho Đảng và là “kim chỉ nam” cho dân tộc Trung Hoa cuối thế kỷ XX bước sang thế kỷ XXI được hiện nguyên hình là một kẻ có cuộc sống truỵ lạc và tham nhũng. Nhưng tội lớn nhất là định lật đổ Tập Cận Bình. Chuyện này cũng chẳng có gì lạ. <o:p></o:p>

Thanh toán một cách đẫm máu và tàn khốc đối với những người vừa hôm qua còn là đồng chí tin cậy cùng chung lý tưởng, cùng tôn thờ một ý thức hệ thì như cơm bữa ở cái quốc gia xã hội chủ nghĩa đặc sắc Trung Quốc này! Mao thanh toán Lưu Thiếu Kỳ là một ví dụ quá điển hình. Tiếp đó các nguyên lão của Đảng Cộng sản lật đổ “bè lũ bốn tên” trong đó có vợ Mao. Rồi cứ thế triền miên những cuộc thanh toán đẫm máu để tranh giành quyền lực trong giới chóp bu ở Trung Nam Hải nhầy nhụa “màu sắc Trung Quốc” cho đến thời Đặng, Giang, Hồ, Tập hiện nay. Nhưng man rợ và ghê tởm nhất của Giang và cả của Tập là tội ác thảm sát, tiêu diệt Pháp luân công và mổ cướp nội tạng của nạn nhân đang còn sống.<o:p></o:p>

Cuốn sách Bloody Harvest (Thu hoạch đẫm máu) của David Matas và David Kilgour ước tính rằng mỗi năm có 8.000 học viên bị giết bởi thu hoạch nội tạng sống. Sự kiện này đã làm kinh động công luận khắp thế giới. Quốc hội Mỹ đã phải thông qua Nghị quyết 281 lên án việc mổ cướp tạng sống. Nghị sĩ Ileana Ros-Lehtinen, người đảm nhiệm Nghị quyết 281, cho biết có một lượng lớn các bằng chứng cho thấy việc buôn bán các nội tạng được thu hoạch cưỡng bức, và tội ác cực kỳ ghê tởm này phải chấm dứt. Luật sư Han Zhiguang viết: “Thu hoạch nội tạng sống là một tội ác mà một số người không thể tin nổi vì đã không tận mắt chứng kiến; tôi khó có thể tin rằng tội ác này thực sự tồn tại bởi vì nó quá tàn nhẫn và khiến bất cứ ai cũng phẫn nộ”.<o:p></o:p>

Dana Rohrabacher, nghị sĩ Quốc hội Mỹ, Chủ tịch của Tiểu ban Giám sát và Điều tra, thuộc Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Hoa Kỳ nói: “Sự tha hóa đạo đức đến mức mổ cưỡng bức lấy tạng nạn nhân để bán là một hiện tượng chưa từng có… Tập Cận Bình lo ngại sự sụp đổ của chính quyền Trung Quốc khi toàn dân và thế giới biết sự thật nên đã tiếp tục im lặng và tội ác vẫn đang tiếp diễn. Thật quá bi hài khi tội ác giết người mổ nội tạng, tra tấn dã man được xem là “tuyệt mật quốc gia””. <o:p></o:p>

Thật ra thì chuyện mổ thi thể người sống để cướp nội tạng không là chuyện lạ ở nước Tàu, chỉ có điều là nó chưa trở thành “tuyệt mật quốc gia” như thời Tập hôm nay. Người Việt đọc sách Tàu chắc không quên chuyện thời Đông Chu, Dịch Nha giết con trai lên ba để xào cho Tề Hoàn Công ăn khi nghe vua nói các giống điểu, thú, trùng, ngư đã nếm đủ, chỉ còn thiếu vị thịt người là chưa biết. Giới Tử Thôi cắt thịt đùi của mình nấu cháo cho Tấn Văn Công khi còn phải tha phương lánh nạn! Đấy là chuyện xưa. Vào thế kỷ XX, văn hào Lỗ Tấn quyết liệt phơi lên sách báo thời hiện đại vấn nạn khủng khiếp này để đánh thức lương tri người Trung Hoa. Trong Nhật ký người điên viết vào tháng 1 năm 1918, qua nhân vật Nguỵ Liên Thù, ngòi bút của ông rỉ máu: “Cổ lai, việc ăn thịt người thường lắm, mình cũng còn nhớ, nhưng không được thật rõ. Liền giở lịch sử ra tra cứu thử. Lịch sử không đề niên đại, có điều trang nào cũng có mấy chữ “nhân, nghĩa, đạo đức” viết lung tung tí mẹt. Trằn trọc không sao ngủ được, đành cầm đọc thật kỹ, mãi đến khuya mới thấy từ đầu chí cuối, ở giữa các hàng, ba chữ: “Ăn thịt người”. … Không thể nghĩ được nữa… Bây giờ mới biết mình đã sống bao nhiêu năm ở một nơi mà người ta ăn thịt lẫn nhau từ bốn nghìn năm nay”. <o:p></o:p>

Mà đâu chỉ Lỗ Tấn, Mạc Ngôn, người vừa được giải Nobel văn chương trong thế kỷ XXI này, tiếp tục đưa món thịt người mang “đặc sắc Trung Quốc” vào văn chương của mình trong nỗi ám ảnh khủng khiếp về người ăn thịt người của nền văn minh Trung Hoa.<o:p></o:p>

Năm 1992, vợ chồng ký giả Nicholas D. Kristof và Sheryl Wudunn của tờ New York Timestìm được một số hồ sơ tiết lộ chi tiết về những vụ ăn thịt người tập thể trong giai đoạn Đại Cách mạng Văn hóa tại một số khu vực ở tỉnh Quảng Tây hồi cuối thập niên 60. Theo những tài liệu kể trên, đã có ít nhất 137 người đã bị ăn thịt, mỗi nạn nhân bị cả chục người cùng ăn. Hầu hết những người liên quan đến việc ăn thịt người tại tỉnh Quảng Tây chỉ bị phạt nhẹ sau khi kết thúc Đại Cách mạng Văn hóa. <o:p></o:p>

Xin dừng lại thôi. Tiếp tục phơi bày chuyện “rất lớn” của “người đồng chí cùng chung ý thức hệ” với ông cốp gắn tên tuổi cùng nỗi nhục Thành Đô mà người ta đang rầm rộ nêu gương, treo ảnh với áp phích, băng rôn đầy đường kia thì hãi quá. <o:p></o:p>

Mà “hãi quá hoá lú” thì còn “mênh mông thế sự” thế quái nào được nữa!<o:p></o:p>

T. L.<o:p></o:p>

Tác giả gửi BVN.<o:p></o:p>
Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-81215256352785419332015-06-29T14:39:00.001-07:002015-06-29T14:40:01.674-07:00TS Luật Cù Huy Hà Vũ - Chống lại quy định quyền im lặng trong tố tụng hình sự VN là tội ác

Năm 2013, ông Nguyễn Thanh Chấn, bị kết án chung thân về tội giết người, được minh oan sau 10 năm ở tù do hung thủ đầu thú. Sở dĩ ông Chấn bị tù oan đến như vậy là do ông đã không chịu nổi tra tấn của công an nên nhận tội bừa. Năm 2014, 7 người ở Sóc Trăng được minh oan về tội giết người cũng do hung thủ đầu thú, sau khi họ đã phải nhận tội này do bị công an tra tấn. Cuối năm 2014, Hồ Duy Hải và Nguyễn Văn Chưởng (1) được hoãn trong gang tấc thi hành án tử hình về tội giết người vì có những bằng chứng cho thấy hai người này nhận tội do bị công an ép cung, tra tấn. Vẫn năm 2014, 5 điều tra viên công an thành phố Tuy Hòa (Phú Yên), lĩnh án tù do đánh chết nghi phạm. Đầu tháng 5 vừa qua 4 công an xã Kim Nỗ (Hà Nội) lĩnh án tù cũng do đánh chết người bị bắt giữ. Rồi trong vỏn vẹn 3 năm, từ tháng 10/2011 đến tháng 9/2014 trên toàn quốc đã có 226 người chết do “bệnh lý” và “tự sát” khi bị tạm giữ, tạm giam, một thống kê khủng khiếp do chính Trung tướng Công an Trần Trọng Lượng đưa ra tại cuộc họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 19/3 vừa qua. Do không có bất cứ vụ án hình sự nào được khởi tố để làm rõ nguyên nhân của 226 người chết trong tay công an nói trên trong khi về nguyên tắc là phải làm, dư luận trong và ngoài nước càng tin rằng những người này chết là do bị công an tra tấn nhằm buộc họ nhận tội.
Trước thực trạng tội ác kinh hoàng do công an gây ra nói trên, Quốc hội Việt Nam tại kỳ họp thứ 9 đang diễn ra cuối cùng cũng đã phải bàn đến việc quy định Quyền im lặng của nghi phạm trong Bộ luật tố tụng hình sự (BLTTHS).

Vậy Quyền im lặng là gì?

Quyền im lặng bắt nguồn từ “Cảnh báo Miranda” trong luật pháp Mỹ theo đó cảnh sát phải thông báo cho nghi phạm ngay tại thời điểm họ bị bắt giữ những nội dung sau đây:
<o:p></o:p>

•Ông (bà) có Quyền im lặng khi bị thẩm vấn.

•Bất cứ điều gì ông (bà) nói hay làm đều có thể được sử dụng để chống lại ông (bà) trước tòa.

•Ông (bà) có quyền tham khảo luật sư trước khi trả lời thẩm vấn và quyền có luật sư bên cạnh khi bị thẩm vấn bất kể bây giờ hay sau này.

•Nếu ông (bà) không có khả năng thuê luật sư, một luật sư sẽ được chỉ định cho ông (bà).

•Nếu bây giờ ông (bà) muốn trả lời thẩm vấn mà không cần có luật sư hiện diện thì ông (bà) vẫn có quyền ngưng trả lời vào bất cứ lúc nào cho đến khi luật sư hiện diện.
<o:p></o:p>

Vẫn theo luật pháp Mỹ, nếu quên hay vì một lý do nào đó mà cảnh sát không đưa ra “Cảnh báo Miranda” thì lời khai của nghi phạm sẽ không được sử dụng làm chứng cứ. Hiện nay Liên hiệp châu Âu và nhiều nước trên thế giới đã theo gương Mỹ luật hóa Quyền im lặng.<o:p></o:p>

Tuy nhiên Quyền im lặng áp dụng cho nghi phạm đã bị các đại biểu Quốc hội Việt Nam là người của các cơ quan tiến hành tố tụng, đặc biệt công an, lớn tiếng phản đối.<o:p></o:p>

Đặng Văn Hiếu, thượng tướng, thứ trưởng Thường trực Bộ Công an: “Quy định không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc tự nhận mình có tội thì không chuẩn lắm, làm khó khăn cho hoạt động điều tra.”<o:p></o:p>

Lê Quý Vương, thượng tướng thứ trưởng Bộ Công an: “Chém, giết người mà đưa vào cơ quan điều tra lại im lặng mấy ngày chờ luật sư đến theo đúng luật thì không ai làm được.”<o:p></o:p>

Nguyễn Đức Chung, thiếu tướng, giám đốc Công an Hà Nội: “Thực tế ở Hà Nội có 58-60% các vụ là bắt phạm tội quả tang, còn lại án truy xét. Cho nên việc quy định Quyền im lặng là không phù hợp với thực tiễn hiện nay.”

Trịnh Xuyên, thiếu tướng, giám đốc Công an Thanh Hóa: “Quyền im lặng là rất vô nghĩa, nhất là nước ta trong giai đoạn hiện nay khi trình độ dân trí, nhận thức như thế. … Có những vụ đánh người gây thương tích như thế mà im lặng không trình bày thì không được.”
<o:p></o:p>
Lê Đông Phong, thiếu tướng, phó giám đốc Công an TP. Hồ Chí Minh: “Quy định bị can, bị cáo không cần khai là máy móc. Đừng vì một số vụ án oai sai mà làm đảo lộn tất cả.”<o:p></o:p>

Nguyễn Hòa Bình, thiếu tướng Công an, Viện trưởng Viện kiểm sát tối cao: “Không nên quy định trong luật là Quyền im lặng vì dễ dẫn đến hiểu lầm là bị can, bị cáo có Quyền im lặng không khai báo gì… Anh ta im lặng khi khai về tội của mình thì đấy không phải tình tiết tăng nặng, nhưng anh ta im lặng khi khai về đồng bọn thì hoặc đó là tình tiết tăng nặng, hoặc anh ta sẽ bị truy tố thêm về tội không tố giác tội phạm.”<o:p></o:p>

Nguyễn Văn Hiện, chủ nhiệm Ủy ban tư pháp của Quốc hội, nguyên chánh án Tòa án tối cao: “Luật không cấm nhưng ai cũng hiểu rằng chúng ta không khuyến khích bị can, bị cáo im lặng. Chúng ta dạy con chúng ta cũng không khuyến khích chúng im lặng.”

Đỗ Văn Đương, nguyên kiểm sát viên, ủy viên thường trực Ủy ban Tư pháp của Quốc hội: “Quyền im lặng không phải là quyền con người… Nếu chỉ vì số ít trường hợp bị oan mà chiều chuộng tội phạm là không phù hợp. Chúng ta quy định như là Quyền im lặng của người phạm tội là không đúng, giết người cướp của cũng không khai báo là không đúng.”

Tựu trung, những ý kiến phản đối Quyền im lặng nói trên đưa ra những lý do sau đây:<o:p></o:p>

1.Quyền im lặng không phải là quyền con người;

2.Quyền im lặng vô nghĩa vì dân trí thấp;

3.Nghi phạm phải nhận tội;

4.Nghi phạm không buộc phải nhận tội nhưng phải khai về tội của đồng phạm;

5.Thà làm oan người vô tội còn hơn bỏ lọt tội phạm;

6.Quyền im lặng khuyến khích nghi phạm im lặng;

7.Cản trở hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng.
<o:p></o:p>

Thế nhưng những lý do này hoàn toàn phản pháp luật.<o:p></o:p>

Khi nói “Quyền im lặng không phải là quyền con người”, Đỗ Văn Đương dứt khoát bị tâm thần nặng vì một khi “im lặng” được nguyên kiểm sát viên này thừa nhận là “quyền” thì “im lặng” tất phải là “quyền con người”, kể cả trong trường hợp nhân vật này muốn nói Quyền im lặng có đấy, nhưng là quyền của con vật!<o:p></o:p>

Nhận định “dân trí thấp” của tướng công an Trịnh Xuyên không sai vì đó là hậu quả của ít nhất 40 năm cai trị độc đoán, từ 1975 đến nay, của Đảng Cộng sản Việt Nam. Vấn đề ở chỗ chính vì dân trí thấp dẫn đến tình trạng người dân không tự biết bảo vệ các quyền hiến định của mình thì Nhà nước mệnh danh “của dân, do dân, vì dân” lại càng phải bảo vệ họ bằng cách một mặt làm cho các quyền ấy ngày càng dễ hiểu, ngày càng dễ sử dụng thông qua cụ thể hóa, chi tiết hóa các quyền ấy và mặt khác, giới hạn tối đa khả năng Nhà nước xâm phạm các quyền của người dân. Suy cho cùng, các quyền hiến định của người dân được cụ thể hóa, chi tiết hóa bao nhiêu thì khả năng Nhà nước xâm phạm các quyền ấy giảm thiểu bấy nhiêu. Ngược lại, làm cho người dân ai cũng hiểu và vì vậy dễ dàng thực hiện các quyền hiến định của họ theo cái cách như vậy, trong trường hợp này là luật hóa Quyền im lặng của nghi phạm trước hết để bảo đảm “quyền bất khả xâm phạm về thân thể, không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình” quy định tại Khoản 1 Điều 20 Hiến pháp Việt Nam, chính là một trong những biện pháp nâng cao dân trí hiệu quả nhất.<o:p></o:p>

Tóm lại, một khi Hiến pháp Việt Nam long trọng “công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân” (Khoản 1 Điều 14), nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang là thành viên Hội đồng nhân quyền Liên Hiệp Quốc thì những người yếu thế nhất trong xã hội bao gồm những người ít học nhất, ít hiểu biết pháp luật nhất càng phải là mục tiêu bảo vệ hàng đầu của luật pháp cũng như các lực lượng thực thi luật pháp.

Về quan điểm “nghi phạm phải nhận tội”, quan điểm này rõ ràng đi ngược lại nguyên tắc “suy đoán vô tội” được quy định bởi chính luật pháp Việt Nam.

Khoản 1 Điều 31 Hiến pháp quy định: “Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự luật định và có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực pháp luật”.
<o:p></o:p>

Điều 9 BLTTHS quy định: “Không ai bị coi là có tội và phải chịu hình phạt khi chưa có bản án kết tội của toà án đã có hiệu lực pháp luật”.<o:p></o:p>

Khoản 2 Điều 14 Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị mà Việt Nam là thành viên quy định: “Người bị cáo buộc phạm tội hình sự có quyền được suy đoán vô tội cho tới khi hành vi phạm tội của người đó được chứng minh theo luật”.<o:p></o:p>

Chính nguyên tắc “suy đoán vô tội” đã dẫn đến một nguyên tắc khác trong tố tụng hình sự, đó là “không ai bị buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận là mình có tội” như được nêu tại Điểm g Khoản 3 Điều 14 Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị.<o:p></o:p>

Tất nhiên quan điểm “nghi phạm không buộc phải nhận tội nhưng phải khai về tội của đồng phạm” cũng phản pháp luật nốt vì là dụ cung, dẫn dắt nghi phạm tự buộc tội mình hay buộc nghi phạm làm cái việc “lạy ông tôi ở bụi này!” như cách nói dân gian.<o:p></o:p>

Tiếp theo, quan điểm “thà làm oan người vô tội còn hơn bỏ lọt tội phạm” hiển nhiên là chống lại quyền con người. Thực vậy, cũng như Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị, Hiến pháp Việt Nam đề cập quyền con người như là quyền của từng con người, điều này có nghĩa trong mọi trường hợp, không ai, không tổ chức nào có thể nhân danh số đông người để xâm phạm quyền của từng con người. Cũng cần nói thêm rằng quyền con người không thể bị xâm phạm nhưng có thể bị hạn chế vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng, nhưng việc hạn chế quyền con người phải do luật định (Khoản 2 Điều 14 Hiến pháp), điều này có nghĩa không thể đánh đồng xâm phạm quyền con người dẫn đến làm oan người vô tội với hạn chế quyền con người vì lợi ích chung.<o:p></o:p>

Tóm lại, bảo vệ quyền của từng con người là căn cứ để bảo vệ quyền của số đông người, hay có bảo vệ được quyền của từng con người thì mới bảo vệ được quyền của số đông người.<o:p></o:p>

Ngoài ra, quan điểm “thà làm oan người vô tội còn hơn bỏ lọt tội phạm” là dựa trên “suy đoán có tội” và tư duy phản pháp luật này, trớ trêu thay, lại bắt nguồn từ chính một quy định của Bộ luật tố tụng hình sự.<o:p></o:p>

Điều 1 BLTTHS quy định “không để lọt tội phạm, không làm oan người vô tội”. Đây là quy định hoàn toàn mâu thuẫn vì “không làm oan người vô tội” thể hiện nguyên tắc “suy đoán vô tội” như trên đã đề cập trong khi “không để lọt tội phạm” tạo điều kiện cho “suy đoán có tội”. Nói cách khác, quy định “không để lọt tội phạm” mở đường cho “làm oan người vô tội” trong khi quy định “không làm oan người vô tội” bao hàm khả năng “để lọt tội phạm”.<o:p></o:p>

Thực tế cho thấy các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan điều tra trước hết, đã dựa vào quy định “không để lọt tội phạm” đồng nhất với “suy đoán có tội” này để không thực hiện nguyên tắc “suy đoán vô tội” dẫn tới vô hiệu hóa trên thực tế quy định “không làm oan người vô tội”. Bên cạnh đó, quy định “không bỏ lọt tội phạm” hẳn cũng gây sức ép lên cơ quan điều tra khiến các cơ quan này phải tìm “con dê tế thần”, phải khép tội ai đó cho dù không có chứng cứ khách quan về hành vi phạm tội của người đó.<o:p></o:p>

Tuy nhiên, do xử lý tội phạm chỉ là phương tiện để bảo vệ quyền con người mà không phải là mục đích tự thân, “không làm oan người vô tội” phải là kim chỉ nam của Bộ luật tố tụng hình sự. Để nói, loại bỏ quy định “không bỏ lọt tội phạm” trong Bộ luật tố tụng hình sự là việc mà các nhà lập pháp Việt Nam dứt khoát phải làm không chỉ để loại trừ mâu thuẫn với quy định “không làm oan người vô tội” mà nhất là để bảo đảm nguyên tắc “suy đoán vô tội” nhằm bảo vệ tối đa quyền con người được Hiến pháp quy định.<o:p></o:p>

Còn ý kiến cho rằng Quyền im lặng là khuyến khích nghi phạm im lặng theo nghĩa không trả lời thẩm vấn thì ý kiến này cũng bất chấp pháp luật nốt vì quy định “Bị can, bị cáo có quyền nhưng không buộc phải chứng minh là mình vô tội” tại Điều 10 BLTTHS cũng như quy định “Người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo có quyền nhưng không buộc phải chứng minh sự vô tội của mình” tại Điều 10 Dự thảo BLTTHS đang được Quốc hội xem xét đã bao hàm quyền không trả lời thẩm vấn của nghi phạm. Thực vậy, im lặng là cách đơn giản nhất để nghi phạm không buộc phải chứng minh mình vô tội.<o:p></o:p>

Bất luận thế nào, quy định Quyền im lặng trong Bộ luật tố tụng hình sự không hề và không thể cản trở hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng. Thực vậy, quy định “Trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc về các cơ quan tiến hành tố tụng. Bị can, bị cáo có quyền nhưng không buộc phải chứng minh là mình vô tội” tại Điều 10 BLTTHS có nghĩa là cơ quan điều tra và các cơ quan tiến hành tố tụng khác buộc phải tìm chứng cứ khách quan về tội ác đã diễn ra (và, nhân chứng và thông tin có liên quan khác thu thập từ nguồn ngoài nghi phạm) để rồi trên cơ sở đó xác định nghi phạm có phải là thủ phạm hay không. Nói cách khác, nghi phạm cho dù im lặng hay từ chối trả lời thẩm vấn vẫn có thể bị các cơ quan tiến hành tố tụng xác định có tội với những chứng cứ khách quan. Có thể lấy những vụ phá án mà thủ phạm đã chết trước khi tội phạm được phát hiện hoặc nghi phạm bị câm lẫn điếc hoặc thiểu năng trí tuệ để chứng minh cho việc không nhất thiết phải có lời khai của nghi phạm mới xác định được thủ phạm.<o:p></o:p>

Có một thực tế là cho đến nay ở Việt Nam vẫn thực hiện tố tụng xét hỏi theo đó lời nhận tội của nghi phạm được coi là chứng cứ quyết định để thẩm phán đưa ra phán quyết, điều này giải thích vì sao cơ quan điều tra tìm mọi cách, kể cả tra tấn, để lấy cho được lời nhận tội của nghi phạm. Do đó, một cách dễ nhìn thấy nhất, Quyền im lặng là công cụ loại bỏ mớm cung, dụ cung, ép cung, bức cung cũng như tra tấn gắn liền với gây chết người tiềm năng nhằm vào nghi phạm từ phía cơ quan điều tra vì Quyền im lặng đặt sự có mặt của luật sư hay người bào chữa khác (gọi tắt là “luật sư”) như điều kiện tiên quyết cho mọi cuộc thẩm vấn trong bối cảnh mọi quy định cấm tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình đề ra trong Hiến pháp cũng như Bộ luật tố tụng hình sự hoàn toàn mất hiệu lực vì dựa vào sự tự giác tuân thủ của cơ quan điều tra.<o:p></o:p>

Mặc dầu vậy, chức năng chính của Quyền im lặng lại là đảm bảo tính hợp pháp của lời khai của nghi phạm vốn được điều chỉnh bởi chính Bộ luật tố tụng hình sự.<o:p></o:p>

Khoản 1 Điều 66 BLTTHS quy định: “Mỗi chứng cứ phải được đánh giá để xác định tính hợp pháp, xác thực và liên quan đến vụ án”. Điều này có nghĩa nếu những lời khai của nghi phạm nếu không được thu thập hợp pháp thì không được coi là chứng cứ.<o:p></o:p>

Chắc chắn rằng tính hợp pháp của lời khai của nghi phạm là ở chỗ lời khai này được đưa ra một cách tự nguyện, không bị sức ép dưới bất cứ hình thức nào. Do đó, sự có mặt của luật sư khi nghi phạm bị thẩm vấn chính là để bảo đảm tính hợp pháp của lời khai, và để được như vậy thì không thể không bảo đảm cho nghi phạm Quyền im lặng đồng nhất với không trả lời thẩm vấn cho đến khi luật sư có mặt. Tất nhiên để làm điều đó, các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan điều tra trước hết, phải thông báo cho nghi phạm ngay khi họ bị bắt là họ có Quyền im lặng, không trả lời thẩm vấn cho đến khi luật sư có mặt.<o:p></o:p>

Cuối cùng, quy định Quyền im lặng trong Bộ luật tố tụng hình sự còn đưa lại những thay đổi pháp lý tích cực nhằm bảo đảm hơn nữa quyền con người của nghi phạm.<o:p></o:p>

Thứ nhất, bảo đảm triệt để quyền có luật sư của nghi phạm, loại bỏ việc cơ quan điều tra ép nghi phạm từ chối luật sư.<o:p></o:p>

Thứ hai, loại bỏ việc các cơ quan tiến hành tố tụng cố tình trì hoãn, cấm, cản luật sư tham gia tố tụng ngay khi nghi phạm bị bắt, điều này góp phần quan trọng trong việc thiết lập sự bình đẳng giữa bên buộc tội và bên gỡ tội trong thu thập chứng cứ nhằm thực hiện tố tụng tranh tụng thay cho tố tụng xét hỏi.<o:p></o:p>

Thứ ba, loại bỏ việc coi nghi phạm không khai báo, không nhận tội là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, như Viện kiểm sát thể hiện tại phiên tòa ngày 4/4/2011 xét xử Cù Huy Hà Vũ về “Tội tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”. (2)<o:p></o:p>

Kết luận lại, để loại trừ một cách căn bản việc mớm cung, dụ cung, ép cung, bức cung, tra tấn để buộc nghi phạm nhận tội dẫn đến án oan và tước đoạt mạng sống của người vô tội nói riêng, xây dựng Nhà nước pháp quyền bảo đảm tối đa quyền con người nói chung, Quốc hội Việt Nam hãy khẩn trương quy định trong Bộ luật tố tụng hình sự Quyền im lặng với nội dung sau đây:<o:p></o:p>

1.Người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo có quyền nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa, quyền được cung cấp luật sư nếu bản thân không có khả năng tìm luật sư hay người bào chữa khác;<o:p></o:p>

2.Người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo có Quyền im lặng, từ chối trả lời thẩm vấn cho đến khi luật sư hoặc người bào chữa khác có mặt.<o:p></o:p>

3.Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, Viện kiểm sát, Toà án có nhiệm vụ thông báo ngay cho người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo rằng họ có quyền im lặng, từ chối trả lời thẩm vấn cho đến khi luật sư hoặc người bào chữa khác có mặt.<o:p></o:p>

4.Mọi lời khai của người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo sẽ không được sử dụng làm chứng cứ nếu họ không được Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, Viện kiểm sát, Toà án thông báo như trên.<o:p></o:p>

Còn ngược lại, chống lại Quyền im lặng là tội ác!<o:p></o:p>

Chú thích:

(1) Nguyễn Văn Chưởng bị tòa án VN kết án tử hình trái pháp luật, VOA, 26.12.2014.

(2) Ông Cù Huy Hà Vũ nhận 7 năm tù giam, Vietnamnet, 4.4.2011

“Trong phiên xử ngày 4/4, đại diện VKS cho rằng, tại tòa, bị cáo có thái độ ngoan cố, không chịu nhận tội, ngoài ra hành vi phạm tội của bị cáo được thực hiện nhiều lần trong thời gian dài. VKS coi đây là tình tiết tăng nặng. Xét tính chất nguy hiểm của hành vi phạm tội của bị cáo, VKS đề nghị HĐXX tuyên phạt ông Vũ mức án 7- 9 năm tù giam, quản chế 3 năm tại địa phương.”
<o:p></o:p>

Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-72347906082940845882015-06-29T14:36:00.001-07:002015-06-29T14:39:35.488-07:00Cánh Cò - Hội chứng Đảng

Các nhà lãnh đạo hàng đầu Việt Nam trước kỳ họp thường niên
của Quốc hội tại Hà Nội vào ngày 22 tháng 10 năm 2012.

Nếu ai hỏi Chủ nghĩa xã hội là gì, thì hoặc anh ta là người ngoại quốc vừa đặt chân xuống Việt Nam hoặc anh ta là một gã điên.

Bởi Chủ nghĩa xã hội không là gì cả, bản chất nó là một câu thần chú đọc thật to để các tín đồ của nó quỳ mọp run sợ, còn gã phù thủy đọc nó cũng không hiểu gì hơn. Vì đã là thần chú thì sự linh thiêng nằm trong ý nguyện của kẻ tin vào nó chứ bản chất một câu thần chú luôn vô nghĩa và chẳng ai rỗi hơi tìm hiểu nó là gì.

<o:p></o:p>
Người tin vào thần chú thường nghèo túng cùng cực, đam mê thần linh cùng cực và nhất là luôn ước ao có nhiều người tin theo nó như mình tin. Thiếu một trong những yếu tố ấy thì thần chú chỉ là trò chơi trẻ con, dù múa may cách nào cũng chỉ nhận được những tiếng vỗ tay là cùng.<o:p></o:p>

Dân tộc Việt Nam rơi vào cả ba tình huống ấy nên những câu thần chú đại loại như Chủ nghĩa xã hội có điều kiện ăn sâu bám rễ vào tâm thức một số lớn cán bộ cộng sản rồi tràn lan ra xã hội ám ảnh cả một cộng đồng.<o:p></o:p>

Trước, thần chú về cộng sản sống sót nẩy mầm nhờ yếu tố nghèo nàn, cơ cực của người dân chốn thôn quê. Cùng với sự đô hộ của Pháp, chiến tranh với Mỹ đã là mảnh đất màu mỡ cho những câu chữ kéo người dân ra khỏi những năm tháng tối tăm cùng quẫn. Vài chục năm sau, khi người cộng sản chiến thắng và chiếm giữ toàn cõi đất nước thì những câu chữ thần chú khác được nghĩ ra nhằm trấn an người dân, khi họ mỗi ngày một héo hắt chờ đợi điều mà trước đây họ nghe hằng ngày nhưng chưa khi nào giờ trở thành hiện thực: Con đường tất yếu dẫn đến dân giàu nước mạnh duy nhất chỉ là "Chủ Nghĩa Xã hội".<o:p></o:p>

Tuy nhiên trước cánh cửa Internet mở rộng ra với thế giới cũng là lúc giới tinh hoa của đất nước công khai hạch hỏi Đảng về tính tất yếu của Chủ nghĩa xã hội và khẳng định rằng cái gọi là lý luận mà Đảng dùng để định nghĩa Chủ nghĩa xã hội đã phá sản. Phá sản vì nó là một mớ câu chữ vô nghĩa, rỗng tuếch mà các chuyên viên về lãnh vực này có sứ mạng tiếp tục đánh lừa quần chúng cũng như ngay chính trong các đảng viên của họ, đặc biệt những người mù quáng và cả tin.<o:p></o:p>

Trước câu hỏi lý luận có phá sản hay không ông TS Nhị Lê viết một bài hơn 10 ngàn chữ đăng trên Tạp Chí Cộng Sản, là cơ quan lý luận chỉ chuyên trách việc dẫn dắt những ai muốn tìm hiểu lý luận cộng sản để... làm ăn, chí ít là có cái để khoe với những tay tư bản đỏ điều mà họ có thể dùng làm quà trong một cuộc làm ăn nào đó.<o:p></o:p>

Trong hơn 10 ngàn chữ ấy, người tỉnh táo chỉ cần đọc lời giới thiệu là đủ biết nó nói gì:<o:p></o:p>

TCCS - Cách đây hai năm, có ý kiến khẳng định rằng: Chúng ta đang khủng hoảng lý luận (!). Sự thật thì, ngược lại. Vì, lịch sử thiếu triết học là lịch sử mù quáng; và, triết học thiếu lịch sử chỉ là triết học trống rỗng; và căn cứ vào thực tiễn qua gần 30 năm đổi mới, dưới ngọn cờ của Đảng, không thấy cái gọi là “khủng hoảng lý luận”!<o:p></o:p>

Suốt bài viết là hàng chục nhóm từ quen thuộc mà ban Tuyên giáo vẫn dùng hàng ngày đễ tự vỗ béo ý chí kiên quyết tiến tới Chủ nghĩa xã hội mà không hể thấy bóng dáng cái chủ nghĩa kỳ diệu ấy nó ra sao, nó làm cho người dân hạnh phúc giàu có như thế nào và nhất là nếu không có cái chủ nghĩa ấy thì kết quả của một đất nước là gì?<o:p></o:p>

Ông Nguyễn Phú Trọng, kẻ được cho là "phò" Chủ nghĩa xã hội một cách cuồng nhiệt nhất đảng cũng đã từng thở dài thườn thượt thú nhận, liệu đến cuối thế kỷ này người ta có thấy được diện mạo của nó ra sao hay chưa.<o:p></o:p>

So với tuyên bố của ông Trọng vào năm ngoái với bài lý luận hết sức dài dòng của ông Nhị Lê năm nay người ta ngờ rằng bài viết này chỉ dùng để lĩnh lương vì nếu một tạp chí to đùng như Tạp chí Cộng sản mà không viết lý luận thì viết cái gì cho phải phép?<o:p></o:p>

Để phải phép với số đông mù quáng, Nhị Lê đành liều mạng nói khác với Tổng bí thư khi cho rằng phải "Tiếp tục tìm tòi và phát triển con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam".<o:p></o:p>

Ông Nhị Lê viết: "Đó là một quyết sách đúng đắn, hợp quy luật, hợp lòng dân trên nguyên tắc xã hội chủ nghĩa và hợp với xu thế phát triển của thời đại của Đảng ta, một đóng góp to lớn và mới mẻ của công tác lý luận."<o:p></o:p>

"Lòng dân" thì đã rõ: thứ lý luận này là một loại thần chú cốt mê hoặc kẻ nhẹ dạ và háo danh. "Quyết sách đúng đắn" thì ngược lại hoàn toàn, nói lấy được và dùng thứ vải mùng che mắt nhân dân. Còn "hợp với xu thế phát triển" là một cụm từ hoang dã, sơ khai chỉ dùng cho học sinh cấp I.<o:p></o:p>

Những lý luận kiểu ấy đã từ lâu gây mầm tai họa cho đất nước một cách tiệm tiến. Nó là những tế bào độc có khả năng nằm yên khi bị vạch mặt và sẽ tự phát khi cơ thể người bệnh mất khả năng kháng sinh. Có thể ví Đảng, kẻ nâng cao vai trò lý luận để cầm quyền đang tự biến mình thành con bệnh từ những lý luận mù quáng và sáo rổng đó. Những mầm mống bệnh hoạn từ Đảng có thể ví von như một thứ "hội chứng Đảng", đang hoành hành trên cơ thể Việt Nam và Đảng là thứ liên kết chặt chẽ nhất lãnh đủ mọi hậu quả mà nó gây ra khi căn bệnh tiến tới thời kỳ mạn tính.<o:p></o:p>

Đảng, tác nhân đầu tiên gây cho người cộng sản trở nên kiêu ngạo bởi vỗ ngực tự xưng mình bằng tất cả các mỹ từ tốt đẹp nhất. "Đảng là đạo đức là văn minh" đã được lấp vào khoảng trống vô nghĩa của cả hệ thống lý luận nay đã thành chiếc bứu trong hệ thống tuần hoàn, nằm ì ra chắn biết bao mạch sống khác. "Còn Đảng còn mình" là tác nhân gây tha hóa trong ngành công an, chỉ một lòng vì Đảng gây nên biết bao oan khiên trong công chúng. Mầm họa công an nằm sâu trong từng tế bào đất nước khiến người dân không thể yên tâm trong khi kiếm sống. Bất kể là ai cũng có thể là nạn nhân và một ngày nào đó có thể chết trong đồn công an với các lý do coi thường dư luận một cách trơ tráo nhất.<o:p></o:p>

Lý luận của Đảng đưa ra về Chủ nghĩa xã hội đã vượt qua khỏi sự trơ trẻn bởi tính "lộng ngôn" của nó. "Yêu nước là yêu chủ nghĩa xã hội" là một trong những món ăn mà Đảng mớm cho đảng viên hàng ngày. Thứ thực phẩm biến đổi gene này làm cho người ăn trở thành cừu, thành giun dế để từ đó vấn đề Trung Quốc được nhìn dưới lăng kính của hai đảng anh em, Chủ nghĩa xã hội đặt ngang với lòng yêu nước và mọi tranh chấp trở thành "chuyện vặt vãnh trong nhà" cần được giải quyết trong tinh thần hòa hiếu.<o:p></o:p>

Hội chứng tất cả các di căn của Đảng tuy chưa tới thời kỳ phát tán rộng khắp nhưng mọi lý luận nhằm kéo Đảng ra khỏi sự nghi ngờ của người dân đều là ngụy biện và dù có mở hẳn một Bách khoa Toàn thư do hai ngàn "trí thức" hùn nhau lại làm mà còn gạch đầu dòng: "Phải đúng quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lenin và Tư tưởng Hồ Chí Minh"như ông Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam ra giá thì chỉ làm cho Đảng xấu mặt thêm.<o:p></o:p>

Nhưng suy cho cùng, trước khi nằm xuống lại được chuẩn bị an táng trọng thế như thế không phải là một an ủi lớn cho người cộng sản lắm hay sao?<o:p></o:p>
Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-34162679648097313402015-06-28T18:13:00.000-07:002015-06-28T18:13:30.812-07:00Hoàng Quân - Madrid Du Ký
Giấc Mơ <o:p></o:p>

Năm 2007, khi sang làm việc tại văn phòng Miami, tôi mê tơi không khí Florida. Mơ màng một ngày nào đó, có dịp tha phương cầu thực ở xứ nắng ấm, trời xanh này. Lúc ngồi tán dóc với đồng nghiệp, mới hay mình lạc lõng. Cả đám xí xố với nhau bằng tiếng Tây Ban Nha. Có tôi, cả bọn phải chuyển sang tiếng Anh. Nhưng rồi mỗi khi kể chuyện gì thích chí, chúng lại đổi giọng qua Espagnol. Về Đức, tôi ngẫm nghĩ, nếu muốn “di dân” qua bển, phải biết nói tiếng ét-pa-nhôn. Đang trong cơn “say” qua xứ Cờ Hoa, tôi băng băng phóng ra thư viện thành phố, khuân ngay một lô sách nào là Học Tiếng Tây Ban Nha Trong 30 Ngày, Tiếng Tây Ban Nha Sơ Cấp, Tiếng Tây Ban Nha Cấp Tốc... Đêm đêm chong đèn i tờ. Học văn phạm, ngữ vựng, luyện giọng... Thay vì nghe nhạc như thường lệ, tôi thâu các mẫu đối thoại vào điện thoại, nghe rỉ rả trên đường đi làm. Tôi dương đông, kích tây. Mấy tuần đầu, rất xôm trò. Khắp nơi trong nhà, tôi dán tờ giấy nho nhỏ để ôn ngữ vựng. Có những chữ chẳng bà con họ hàng gì đến tiếng Anh, tiếng Đức, tôi nghĩ ra mẹo để nhớ. Ví dụ cái món mát lạnh ưa chuộng mùa hè, tiếng Anh là ice cream, tiếng Đức Eis, hay Eiscreme, tiếng Việt cà-rem nghe cũng hao hao. Vậy mà, tiếng Tây Ban Nha là helado, đọc ra nghe hổng giống ai (phát âm đại khái ê - lá-đồ). Tôi bèn đặt thành câu đố để dễ nhớ chữ helado: Hỏi rằng, bán hàng món gì “Ế là đổ”? Xin thưa, đó chính là món cà-rem helado. Tôi tập nghe các đàm thoại đi hỏi đường, vào nhà hàng...Nhưng, có ai để dợt đâu. Chỉ mỗi anh bạn đồng nghiệp người Thụy Điển, có cô bồ người Tây Ban Nha, anh biết nói sơ sơ. Gặp anh, chỉ hỏi được? Qué tal? Khỏe không? Muy bien. Tốt lắm. Vậy là xong vốn liếng tiếng Tây Ban Nha. Không khí tự học của tôi nô nức, rộn ràng kéo dài vài tuần. Sách của thư viện đến hạn phải trả. Nhiệt tình học của tôi từ từ nguội xuống. Tình cờ tôi có những cám dỗ, bận rộn khác. Tôi lơ là với tập vở. Nhưng đâu đó trong trí, tôi vẫn mơ có ngày học hành cái ngôn ngữ “Tây Bán Nhà“ này cho ngay ngắn, đàng hoàng.

Cơ Hội<o:p></o:p>

Mọi người nhốn nháo, khi hãng báo tin sẽ đóng cửa văn phòng ở Munich-Đức Quốc. Ai muốn theo, mau mau nộp đơn tìm chỗ ở những văn phòng bên Anh, Pháp, Thụy Điển....Còn không, hãng xin gởi một lời chào và dấm dúi chút tiền bồi thường. Đa số, có lẽ không muốn rời xa thành phố non nước hữu tình Munich, nên đồng ý chia tay với hãng. Nhiều người, bỗng nhiên nhận ra một vấn đề nho nhỏ, khi quyết định bám trụ ở đây: tiếng Đức. Bao lâu nay, trong hãng nói tiếng Anh. Họ chỉ cần bập bẹ vài chữ tiếng Đức, buổi sáng mua ly cà phê, ổ bánh mì. Đọc hiểu bảng hiệu giao thông. Vậy là đủ. Ở Đức, mấy khi họ cần tới tiếng Đức tươm tất đâu. Tiếng Anh trong nhà hàng cũng lẹ, trong phòng mạch bác sĩ cũng xong. Bây giờ, với mảnh bằng MBA đó, biểu họ viết tờ đơn tiếng Đức, chỉ có nước phải chạy vào Google translate, chớ biết làm sao. Bởi thế, hãng làm một cử chỉ đẹp, chi cho mỗi người một số tiền để học ...nội ngữ. Thế là, dân chúng thi nhau ghi danh ở Goethe Institut, Linguarama, các trường dạy tiếng Đức cao cấp... Phần tôi, tủm tỉm cười khoái chí. Sau nhiều năm bị tiếng Đức “quay” nhừ tử ở trung học và đại học, vốn tiếng Đức của tôi xem như “dừa đủ xoài”. Tôi nhớ ngay giấc mơ học tiếng Tây Ban Nha. Món quà học chữ của hãng sẽ giúp tôi thực hiện điều ước của mình. Phải rồi, không thầy đố mầy làm nên!

Tôi xin cuộc hẹn ở trường Linguarama. Ông hiệu trưởng vồn vã tiếp đón. Trường ông trúng mối “sộp”. Ông cắt nghĩa: “Một trong những cách học ngoại ngữ hiệu quả nhất là học thứ tiếng trên ngay đất nước đó. Cô thích học español? Vậy, hãy đến España. Cô có thể chọn <st1:state w:st="on">Madrid</st1:state> hoặc <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Barcelona</st1:city></st1:place>. Cô sẽ ở lại với một gia đình, host family. Ngoài giờ học ở trường, cô sẽ cùng sinh hoạt với họ. Tất nhiên, chỉ nói tiếng español mà thôi.” Tôi đã có lần đến <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Barcelona</st1:city></st1:place>. Nên lần này tôi chọn thủ đô <st1:place w:st="on"><st1:state w:st="on">Madrid</st1:state></st1:place>. Nghe ông hoạch định chương trình, tôi mơ màng trên mây. Ăn, chơi, học, … gì cũng ét- pa-nhôn tất-tần-tật. Học cấp tốc, tập trung như vậy, sau ba tuần chắc sẽ có chút hơi hướm Tây Ban Nha, đặng đi lòe con cháu nữa chứ.<o:p></o:p>

Nhà trường sắp xếp xong xuôi. Tôi sẽ ở ba tuần với gia đình bà Hermosilla. Trước khi bay qua <st1:state w:st="on"><st1:place w:st="on">Madrid</st1:place></st1:state>, tôi gọi điện thoại đến bà, hỏi thăm sơ sơ, báo tin cho bà biết ngày giờ tôi sẽ đến. Tôi “thủ” sẵn mấy câu tiếng Tây Ban Nha. Tôi vừa nói xong, bà trả lời bằng một tràng liên thanh. Tôi tắt tiếng, bèn chậm từng chữ tiếng Anh. Rằng ngày mai tôi sẽ đến nhà bà, lúc mấy giờ....Chỉ nghe bà nói: “Sí sí, ya sé,...Biết rồi, biết rồi.”<o:p></o:p>

Ngôn Ngữ<o:p></o:p>

Kể ra, tiếng Tây Ban Nha cũng có điểm giống tiếng Việt. Giống chỗ ít dùng chủ từ. Tưởng tượng đôi trẻ đang đứng ở nhà ga xe lửa <st1:place w:st="on"><st1:state w:st="on">Madrid</st1:state></st1:place> tiễn nhau. Cậu hỏi: Piensas de este lugar? Cô không trả lời trực tiếp, chỉ nói: Te extraño. Tiếng Anh, tiếng Đức, tiếng Pháp phải có chủ từ, “you”, “du”, “tu” đàng hoàng. Tiếng Tây Ban Nha nói trống không như vậy, chẳng có chủ từ, chỉ chia động từ cho ngôi thứ hai mà thôi. Nếu không gian là bến xe đâu đó ở Sài Gòn, mẫu đối thoại cũng tương tự. Chàng nói bâng quơ: Có nhớ chốn này không? Nàng chỉ thì thầm: Nhớ anh. Thì rõ là nàng nhớ chàng, chứ ai trồng khoai đất này. Không có chủ từ, đôi khi lại thành ra rất tình, rất dễ thương. Theo như so sánh rất chi là phản khoa học của tôi, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Việt có giông giống nhau kiểu lửng lơ con cá vàng khi dùng chủ từ. Chỉ chừng đó thôi. Ngoài ra, hai ngôn nhữ cách nhau một trời, một vực. Văn phạm tiếng Việt dung dị. Thì quá khứ thêm chữ “đã”. Thì tương lai thêm chữ “sẽ”. Đơn giản như đang giỡn. Đại khái, nói sơ sơ, cũng lờ mờ hiểu được nhau. <o:p></o:p>

Văn phạm của tiếng Tây Bán Nhà lại bày đặt nhiều thì, nhiều cách. Các động từ thay đổi tứ tung. Đã vậy, lủ khủ bao nhiêu động từ bất quy tắc. Hồi giờ, tôi cứ đinh ninh, Đức ngữ khó nuốt nhất. Tưởng mình nói được tiếng Đức, coi như ngon cơm, muốn học tiếng gì thì học. Giờ mới hay là bé cái nhầm, nhầm to. <o:p></o:p>

Buổi sáng đầu tiên, bà chủ chuẩn bị điểm tâm cho tôi. Bà dọn cho tôi một tô (loại xe lửa) hột yến mạch ngâm trong sữa, một khúc bánh mì ăn với jamón serrano (một loại thịt sống sấy khô). Thêm một ly cối cà phê. Bằng vốn liếng tiếng Tây Ban Nha sơ cấp, tôi cắt nghĩa cho bà hiểu, tôi cần ít nhất ba tiếng đồng hồ mới “hoàn tất” bữa ăn của bà. Tôi hoa tay, múa chân, trộn thêm vài chữ tiếng Anh diễn tả rằng, bà làm đồ ăn rất ngon, nhưng bao tử tôi bé tí, không xơi được nhiều. Chớ thiệt ra, thì tôi muốn nói, đã nhiều, mà lại không hợp khẩu vị. Tôi nhìn mâm đồ ăn sáng mà ngao ngán. Ngày hôm sau, tôi thay đổi chiến thuật. Tôi dậy sớm hơn, ra làm phụ với bà, rồi chủ động giảm lượng đồ ăn ngay từ ban đầu. Nghe bà lục đục trong bếp, tôi phóng ra, tươi tắn chào bà: Buenos días.? Qué tal?

Bà vui vẻ trả lời:

- Tốt tốt, cô ngủ được không?

Bà vừa nói, tay đang nhanh nhẹn chuẩn bị đồ ăn. Tôi mau mắn hỏi:

- Tôi được phép giúp chị chứ?

Vì lẽ gì đó, tôi hay lẫn lộn động từ ayudar (giúp đỡ) với động từ desayunar (ăn sáng, dùng điểm tâm). Cho nên câu hỏi của tôi trở thành: Tôi được phép “xơi” chị cho bữa điểm tâm chứ?

Tôi phát âm chắc cũng rõ, nên bà nghe câu hỏi, mà chẳng biết tại sao bữa nay tôi lại đòi …“xực phàn” bả. Bà trợn tròn con mắt, lắc lắc đầu:

- Ăn sáng tôi, ăn sáng tôi. No te entiendo, Tôi chẳng hiểu gì cả. <o:p></o:p>

Tôi biết ngay là mình đã nhất ngôn (kỳ quái) ký xuất, vội vàng ngoác miệng cười giả lả: <o:p></o:p>

- Ồ, ồ tôi nói lộn. Ý tôi là muốn giúp chị đó mà.<o:p></o:p>

Chiều tối, tôi đang ngồi hóng gió ngoài sân thượng. Bà ra kéo ghế tán dóc. Bà nói lăng răng, líu ríu. Tôi chỉ có bắt kịp vài chữ, nghe như “mô-kí-tồ”. Nghĩ ngay đến chữ con muỗi trong tiếng Đức Moskito. Tôi làm ra vẻ hiểu biết, nhéo da tay mình, rồi làm dấu, như con muỗi trong bài hát thuở bé....đêm khuya con muỗi vo ve, cắn tay, cắn đùi, còn bay lên khoe... Bà chăm chú ngó tôi múa máy chân tay. Rồi hiểu ra, cười ngặt nghẽo:

- No mosquito. Có con muỗi gì đâu. Tôi chỉ nói là un poquito de frío (đọc đại khái là un pồ-kí-tồ đờ phờ-rí-ồ), buổi tối hơi mát mát một chút đó thôi.<o:p></o:p>

Tôi cười, hơi quê quê. Thầm nghĩ: “Chờ đó nghen bà! Hồi nào bà phải học tiếng Việt của tui, thì chắc chắn bà sẽ cống hiến cho tui nhiều trận cười còn ác liệt hơn nữa nghe bà. ”<o:p></o:p>

Trường Lớp<o:p></o:p>

Nhà trường giới thiệu, chủ nhà là một hơi hơi old but very nice lady. Hỏi ra, old lady đó 50 tuổi… Ô là la, dzậy là “bà già” đó già bằng... con em kế tôi. Bà “cụ” lo cho ăn sáng và tối trong suốt thời gian tôi ở đây. Ngày đầu, bà “dắt” tôi đi học. Bà chỉ dẫn cách mua vé xe. Bà nói líu lo, rằng đi đứng phải cẩn thận, vì những nơi đông người hay có ăn cắp. Bà phăng phăng đi trước, tôi chạy lúp xúp theo sau. Đây nhé, đây là trạm gần nhà Diego de León. Đi xe số 10, xuống trạm <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Cuzco</st1:city></st1:place>. Bà đưa tôi đến tận trường, xí xa xí xồ, giao tôi cho ông thầy, rồi mới vẫy tay chào ra về. Ngày đầu đến trường, dù đã “già đầu”, tôi vẫn cảm nhận những rộn ràng của học trò. Làm học trò bao giờ cũng vui. Cho dù đã xa lăng lắc thuở: <o:p></o:p>

Làm học trò không sách vở cầm tay, <o:p></o:p>

Có tâm sự đi nói cùng cây cỏ. <o:p></o:p>

Đi học, thấy mình như trẻ ra một chút. Vui là đầu óc không đến nỗi như đêm ba mươi. Sáng học với thầy. Chiều ngồi cặm cụi làm bài tập. Hai thầy giáo đặc trách dạy dỗ tôi trong thời gian này. “Ông” thầy già, tuổi vừa ngũ tuần, độc thân vui tính, “xí trai” mà lại không đẹp lão. “Ông” thầy trẻ, ngoại tam tuần, mặt mày bảnh bao, có điều ổng là dân “ghê”. Ổng chỉ mê trai, chớ không mê gái. Ổng đi đứng coi bộ còn yểu điệu hơn các cô. Thôi, vậy là tôi chẳng có cơ hội mộng ngoài cửa lớp. Chỉ chí thú học hành. Thì cũng tiện, khỏi bị phân tâm. Có những chữ, những câu, tôi biết chắc đã học rồi, còn biết ghi ở đâu trong vở, nhưng lại quên nghĩa. Cho nên phải mằn mò, lật lui tới cuốn tập chi chít chữ của mình để tìm.

Một thầy, một trò - Madrid 2012

Tan trường, về đến nhà chừng 5 giờ chiều. Khoảng 6 giờ, hai con mắt nặng trĩu. Nếu không cố gắng hết sức, tôi lăn đùng ra, làm một giấc đến chạng vạng. Mãi đến chín giờ rưỡi mới có cơm tối. Sang đây, chưa biết học espanol tới đâu. Mà đã học ngay cái thói quen (xấu) siesta -ngủ trưa.

Sau mấy tuần học cấp tốc, nhiều ngày miệt mài đèn sách, tôi rút ra một chân lý cực kỳ ba phải. Rằng 30 năm trước, khi đến nước Đức, hồi đó mình trẻ hơn, lanh hơn, nhạy bén hơn, nên học chi cũng nhanh, cũng gọn. Chừ thì rù rờ, đủng đà, đủng đỉnh bước, mà vẫn cứ vấp váp, trật trìa tùm lum.

Chủ Nhà<o:p></o:p>

Bà chủ nhà của tôi thuộc loại ái quốc cực đoan. Bà chê, bếp Ý có gì, ba cái xốt cà chua, dở ẹc. Tụi tây à, cứ nghe tiếng rượu Bordeaux, ôi, xưa lắc xưa lơ rồi. Rượu Tây Ban Nha mới là tuyệt vời.

Bà chủ lo lắng cho tôi rất chỉnh chu. Bà đãi tôi những món hình như rất tâm đắc của bà. Có điều, cao lương mỹ vị của bà không hạp khẩu vị của tôi. Nhiều bữa, bà chủ nấu ăn dở thầy chạy, món gì cũng lạt lạt, nguội ngắt, không tiêu, không ớt. Tối nọ, bà chủ đãi món paella, cơm hải sản thập cẩm, món quốc hồn quốc túy của xứ Tây Ban Nha. Tôi ráng đóng tuồng, chớ thiệt, trong héo ngoài tươi. Đau khổ nuốt, mà tôi phải vờ gật gù, muy bien, muy bien, quá chiến, quá chiến. Hột cơm, có màu vàng ệch của hóa chất tartrazin, nhai sừn sựt như cơm sống, cơm sượng. Cơm trộn muối và vài gia vị khác tôi không nhận ra, kèm theo vài con tôm heo héo. Đang cố gắng nhơi nhơi những hột gạo dôn dốt, tôi nghe cái rột. May, chỉ là hạt cát be bé, chưa làm sứt mẻ cái răng nào. Nhưng tôi khựng, kín đáo vô nhà bếp, tìm chỗ nhổ nhúm cơm trộn cát nhuyễn trong miệng. Bà chủ “âu yếm” nhìn tôi ăn, luôn miệng hỏi ngon không? Tôi vờ ra vẻ tự nhiên: “muy delicioso, ngon ghê”. Mà trong bụng than thầm, không biết làm sao giải quyết hết dĩa cơm chù ụ của bà. Bà hớn hở kể, nhiều người mê món này của bà lắm. Họ cứ khen bà hoài, mong được bà nấu cho ăn. Tôi nghĩ, mấy người khách của bà chắc mấy ai lịch sự, tế nhị, chịu khổ như tôi mà bưng bít sự thật. Ờ, biết đâu! Họ nói thật lòng. Vì ăn những món bà nấu, họ sẽ hết thèm ăn. Nhờ vậy, họ sẽ mau chóng xuống cân, có được thân hình thon thả. “Đai-ợt” như dzậy thì hiệu quả quá trời. Bà chủ mời thêm mấy con tôm. Bà gắp mấy cái thủ cấp của bầy tôm dứ dứ, hỏi tôi có thích ăn không? Tôi lắc đầu, bà có vẻ tiếc cho tôi. Bà tấm tắc: <o:p></o:p>

- Đầu tôm phenomenal, phantastico...nói chung là ngon kinh khủng!<o:p></o:p>

Trong lúc lan man nghe bà ríu rà, ríu rít, tôi có cảm tưởng như răng tôi đang được se tơ, kết tóc. Lại ngừng nhai, lừa lừa miếng cơm trong miệng, kéo ra sợi tóc hoe hoe. Không phải tóc tôi. Vì tóc tôi chỉ hoặc màu tiêu đen, hoặc màu muối trắng, chớ không có màu hạt dẻ nâu đỏ. Bà chủ hơi ngường ngượng, nói: <o:p></o:p>

- Chắc là tóc của tôi. Hồi nãy tôi nấu ăn, lật đật, quên kẹp tóc.<o:p></o:p>

Tôi nghẹn ngào trả lời:<o:p></o:p>

- Không sao, no importa.<o:p></o:p>

Mà thật sự, tôi không thể nào ăn tiếp được nữa. Tôi đành giả lả:<o:p></o:p>

- Nhiều quá chị ơi. Mai tôi ăn tiếp nghe.<o:p></o:p>

Chỉ là hoãn binh, chớ chắc tôi không bao giờ rớ tới paella nữa. Hay đúng hơn món cơm hải sản thập cẩm của bà chủ nấu.<o:p></o:p>

Có hôm bà chơi sang, cho tôi ăn cá chẻm chiên dòn. Con cá chiên vàng tươm, nằm chỏng chơ trên dĩa, chỉ có mỗi lát chanh mỏng te làm bạn. Chà, phải chi có chút nước mắm gừng chấm cá thì tuyệt cú mèo. Tuy thiếu nước chấm, con cá chiên vẫn ngon miệng. Tôi ăn một loáng là xong. Chứ không nhơi nhơi như mấy hôm khác. Bà chủ có vẻ rất hài lòng, “đắm đuối” nhìn tôi, nhìn cái dĩa, rồi nhận xét: <o:p></o:p>

- Cô ăn cái dĩa sạch trơn, giống y chang con chó của tôi - <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">como</st1:city></st1:place> mi perro.<o:p></o:p>

Chèn đét ơi, phải chi vốn tiếng Ét-pa-nhôn của tôi kha khá một chút, tôi dũa cho bả một trận te tua, dám đem tôi so sánh linh tinh, lang tang. Mà bây giờ, chữ nghĩa hãy còn lem nhem. Đành cười trừ, chớ biết sao.<o:p></o:p>

Buổi chiều đi học về, tôi thả bộ dạo loanh quanh gần nhà, đi tìm thùng thư. Tình cờ thấy tiệm trái cây, bày biện trông mát mắt, hấp dẫn. Vào tiệm, ngay quày rau, phía trên ghi cilantro, nhìn giống ngò. Tôi mừng rỡ lại sát quày, len lén nhéo một lá, đưa lên mũi. Thơm phức. Đúng mùi ngò. <o:p></o:p>

Thò tay mà ngắt ngọn ngò, <o:p></o:p>

Thương ai đứt ruột giả đò ngó lơ. <o:p></o:p>

Tôi rinh ngay bó ngò to như bó rau muống bên quê nhà, phom phom lại quày trả tiền. Tôi hí hửng khoe bà chủ món rau mới mua. Hôm đó bà làm mì xào tôm. Tôi tưởng tượng dĩa mì chắc sẽ ngon nhức răng, nếu bỏ ngò vào. Tôi ngỏ ý với bà chủ. Bà ngúng nguẩy, vùng vằng: <o:p></o:p>

- Không được, không được. Món này của tôi là tuyệt hảo. Không bỏ gì khác vào, làm hư đi.<o:p></o:p>

Thấy tôi có vẻ thất vọng. Bà đấu dịu:<o:p></o:p>

- Đưa cilantro đây. Tôi làm cho cô dĩa xà lách nhé.<o:p></o:p>

Bà thêm vài lát cà chua, dưa leo, rồi xịt dấm, dầu. Dọn kèm dĩa xà lách ngò cho tôi. Ăn là lạ. Thôi thì cũng có chút hương vị quê nhà. Bó ngò to quá. Liên tiếp ba ngày, bữa nào bà cũng chu đáo làm cho tôi một dĩa xà lách ngò trộn dầu dấm. Tôi hết cả hào hứng. Hơi lo lo trong bụng. Không biết bà có làm lanh, đi sắm thêm bó khác, để đãi tiếp món xà lách ngò không. <o:p></o:p>

Ra Phố<o:p></o:p>

Mặt trước của Museo del Prado

<o:p></o:p>

Tôi mua vé trọn ngày đi ngoạn cảnh <st1:place w:st="on"><st1:state w:st="on">Madrid</st1:state></st1:place>. Ngồi cho xe chạy, cầm theo bản đồ, đến đâu phong cảnh hữu tình, xuống xe, thăm thú xong xuôi, chờ chuyến tiếp leo lên.

Museo del Prado là một trong những bảo tàng viện nghệ thuật lớn nhất và quan trọng nhất thế giới, với hơn ba triệu khách vào thăm mỗi năm. Đến bảo tàng viện Prado, tôi tấp vào, tính xếp hàng mua vé vào cửa. Rồi nghĩ, trời đẹp quá, hôm nay đi chơi ngoài trời. Hôm nào thời tiết không đẹp, sẽ mua vé vào xem. Dọc bên hông của bảo tàng viện có những lề đường thoai thoải. Du khách lẫn dân bản xứ đứng ngồi khắp nơi.<o:p></o:p>

Bên hiên phải của Museo del Prado

Có nhạc công ngồi bên lề cỏ, đang chơi đàn tây ban cầm. Nắng chiều đã dịu. Hít thở không khí của Tây Ban Nha, lắng nghe tiếng đàn tây ban cầm, độc tấu tác phẩm Recuerdos de la Alhambra (Memories of the <st1:city w:st="on"><st1:place w:st="on">Alhambra</st1:place></st1:city>). Tuyệt vời!<o:p></o:p>

Trong vai du khách, tôi có dịp gặp gỡ nhiều tuýp người dọc đường. Thường là những trao đổi ngắn gọn mà lý thú. Nhưng cũng có khi gặp người tưng tửng. Cặp vợ chồng Đức khó chịu, vì tôi tình cờ đứng gần bức tượng mà bà vợ muốn chụp hình. Thay vì nói tôi tránh ra. Bà vợ lầu bầu bằng tiếng Đức: Cái con nhỏ Tàu này đứng đây làm choán chỗ. Tôi định trả lời bằng tiếng Đức cho bả hết hồn chơi. Gần trạm Sevilla, thấy ở băng ghế có cặp đang ngồi, tôi hỏi bằng tiếng Tây Ban Nha, cho tôi ngồi chung được không, ông bà vui vẻ trả lời “oui”. À ha, ông tây, bà đầm, sẵn dịp tôi bèn xổ vài câu tiếng Pháp. Thế là tôi vừa đổi đôi giày thể thao để lội bộ tiếp, tôi vừa bặp bẹ hỏi chuyện. Ông bà đã du lịch ở Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>, rất thích, có nhiều ấn tượng tốt. Đứng trước nhà hát lớn, tôi nhờ cặp tre trẻ chụp hình. Lại tán dóc, đó là những người Ý tươi tắn, đầy sức sống. Cậu là ca sĩ tỉnh lẻ, cô hãnh diện viết cái link có nhạc của cậu, rủ tôi nghe thử. <o:p></o:p>

Tôi xuống trạm <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Temple</st1:city></st1:place> of Debod, đang đứng ngó trái, ngó phải để định hướng. Tình cờ, (không biết có thật tình cờ chăng) có cô du khách, dáng vẻ như người xứ Trung Đông đến hỏi đường đi. Tôi nói, tôi cũng là du khách mới đến. Cô đề nghị: “Vậy chúng mình cùng đi chung vào tìm hiểu”. Đền thờ Templo de Debod là đền thờ cổ Ai Cập, thờ thánh nữ Ai Cập Isis. Ngày xưa đền nằm dọc bờ sông Nil. Để đáp lại thiện chí của Tây Ban Nha trong chương trình gìn giữ bảo tồn đền Abu Simbel, chính phủ Ai Cập đã tặng đền Debod cho Tây Ban Nha vào năm 1968. Đền được tháo gỡ ra thành nhiều phần, được chuyên chở bằng tàu thủy đến <st1:place w:st="on"><st1:state w:st="on">Madrid</st1:state></st1:place> vào năm 1970. Sau đó, được xây dựng phục chế lại ở một trong những khu đẹp nhất <st1:place w:st="on"><st1:state w:st="on">Madrid</st1:state></st1:place>. Ngày nay, du khách có thể thưởng ngoạn một di tích của kiến trúc Ai Cập cổ ở thủ đô Tây Ban Nha. Cô du khách kể, cô là người Kuwait, khi dự định đến Madrid, cô nhất định phải đến xem cho bằng được đền thờ này. Tôi vui, vì bất ngờ có người đồng hành. Khi hai đứa lò mò đến cổng, mới biết, đã hết giờ mở cửa cho vào xem. Hơi thất vọng, hai đứa đi lòng vòng chung quanh khuôn viên đền. Sẵn dịp, tôi chụp hình cho cô, cô chụp hình cho tôi. Lúc đó, (lại) tình cờ, có một ông trung niên mặc bộ vét màu sáng đi ngang qua. Chúng tôi nhờ ông chụp cho tấm hình chung hai đứa. Bỗng nhiên, tôi nghe hai người nói với nhau bằng thứ tiếng khác. Tôi hỏi cô:<o:p></o:p>

- Ông này là đồng hương của chị hả? <o:p></o:p>

Cô nói:<o:p></o:p>

- Không. Ông người Ả Rập. Nhưng tụi tôi nói cùng một thứ tiếng.

Ổng ấy nói gần đây có giếng nước uống. <o:p></o:p>

Đang khát nước, nghe vậy, tôi liền theo hai người đến giếng nước. Hứng đầy chai, uống ừng ực. Cô khách lại thông dịch:<o:p></o:p>

- Ông này biết coi chỉ tay. Mình lại ghế công viên ngồi nghỉ chân đi. <o:p></o:p>

Thế là ngồi đó, ông coi chỉ tay cho cô trước. Ông xì xà, xì xồ gì với cô ta. Tôi tò mò hỏi. Cô gục gặc: <o:p></o:p>

- Ừ, ổng nói tôi là người đa đoan, lo ôm đồm nhiều việc, và đang có vấn đề trong tình cảm. <o:p></o:p>

- Mà chị thấy có đúng không? <o:p></o:p>

Cô có vẻ như tin lắm: <o:p></o:p>

- Trúng phóc hà. Em có muốn ổng coi chỉ tay không? <o:p></o:p>

Tôi nghĩ vui vui. Kệ cứ đưa tay thử. Ổng coi bàn tay tôi, rồi rì rầm gì với cô <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Kuwait</st1:country-region></st1:place>. <o:p></o:p>

- Cô này may mắn lắm! Cổ mơ gì là được đó. <o:p></o:p>

Nghe thông dịch như vậy, tôi mát mẻ trong ruột. Ông bảo cô ta nói tôi nhắm mắt và phải mở lòng thì ông mới “đọc” tiếp được. Tôi lật đật rụt tay lại: <o:p></o:p>

- Thôi cám ơn ông. Ông coi cho như vậy là đủ rồi. <o:p></o:p>

Tôi cáo từ, rảo bước về trạm xe. Cô <st1:country-region w:st="on">Kuwait</st1:country-region> cũng đi cùng chuyến xe bus, nhưng khi tôi xuống trạm <st1:place w:st="on"><st1:placename w:st="on">Royal</st1:placename> <st1:placetype w:st="on">Palace</st1:placetype></st1:place> thì cô không xuống theo, mà vẫy tay bye bye. Về nhà tôi kể cho mấy chị em nghe. Em tôi phán: <o:p></o:p>

- Ổng nói chị may mắn là quá đúng. Chị hên lắm mới không bị trấn lột đó. Chớ mấy màn gạt gẫm trá hình qua bói toán, chỉ tay, đầy dẫy ở những thành phố du khách. <st1:state w:st="on"><st1:place w:st="on">Madrid</st1:place></st1:state> đứng đầu bảng đó. <o:p></o:p>

Lúc đó tôi mới giật mình. Hú hồn.

Plaza Mayor

Đến Plaza Mayor, ngắm những quày hàng bán các loại y phục để nhảy flamenco. Một dọc những họa sĩ vẽ tranh cho khách. Thấy vui vui, tôi chậm chân ngắm một họa sĩ có dáng vẻ Á Châu, đang vẽ chân dung cho một phụ nữ Âu Châu. Không hiểu sao, tôi chắc chắn đó là người Việt. Ông chăm chú vẽ, ngước lên nhìn người, rồi lại cúi xuống với nét vẽ. Dù trời nóng, ông mặc áo sơ mi, quần tây nghiêm chỉnh, khác với các họa sĩ quanh đó, đa số trẻ hơn ông, mặc quần jeans, áo thun sặc sỡ. Người họa sĩ Việt giữa quảng trường Mayor sao lạc lõng, cô đơn lạ. Dù ông đang tập trung vào bức họa của ông, nhưng ánh mắt của ông như trĩu nặng u buồn, bất an. Nửa muốn đứng lại xem ông vẽ, đợi lúc thuận tiện chào ông một câu tiếng Việt. Nửa lại băn khoăn, e làm ông ta bối rối, khi gặp đồng hương trong một tình huống không mấy thuận tiện. Dợm chân bước đi, ông họa sĩ quày bên cạnh lôi kéo ngay: <o:p></o:p>

- Tôi vẽ cho cô một bức hí họa thật đặc biệt nhé. <o:p></o:p>

- Thôi, tôi không còn nhiều thì giờ ông ạ. <o:p></o:p>

Ông khoát tay: <o:p></o:p>

- Nhanh lắm cô à. Tôi chỉ cần 15 phút thôi. <o:p></o:p>

Tôi nhìn những tranh mẫu ông trưng bày. Trông rất vui, đa số là các ca sĩ, diễn viên, với những nét hí họa xuất sắc. Tôi xiêu lòng, ngồi xuống ghế đẩu ông chỉ. Ông vờn tay, vẽ nhanh. Ông vẽ mặt mũi, đầu tóc. Tôi nhìn, mà nghĩ ông đang vẽ ai. Tôi lúc lắc đầu: <o:p></o:p>

- Có giống gì tôi đâu? <o:p></o:p>

Ông cười lỏn lẻn: <o:p></o:p>

- Tôi sẽ cố gắng. Nhưng không sao. Tôi sẽ vẽ vóc dáng thiệt đẹp. <o:p></o:p>

Ông quẹt quẹt nhanh nhiều nét. Trời đất, đây là thân hình của...Jennifer Lopez. Vòng một, vòng ba gấp đôi của tôi, còn vòng hai chỉ bằng phân nửa. Ổng hớn hở đưa tôi:<o:p></o:p>

- Đẹp chưa! Xin cô cho 15 EUR. <o:p></o:p>

Tôi trao tiền cho ông, phì cười: <o:p></o:p>

- Ông ghi giùm tôi trên tranh: “Đây là Thúy” để về nhà tui có bằng chứng nữa chứ. <o:p></o:p>

Cũng vui vui. Tôi cuộn bức tranh, nhàn tản, vòng vòng quanh phố. Phố xá đông đúc, du khách tấp nập. Trời trong, nắng ấm. Trong không gian tươi sáng, ai nấy như mở lòng, vui vẻ với nhau. Thích chụp hình ở đâu, cứ chọn chỗ, điệu rơi, điệu rụng, xìa máy hình cho người đứng gần, nhờ nháy là xong. Tôi lững thững dạo. Một cô bé người Á Châu chạy lại, nhờ tôi chụp hình. Cô kể nhanh, rằng cô ở Mỹ, đón mẹ từ Hongkong qua đi chơi cùng. Tôi chụp nhiều hình cho hai mẹ con cô. Thật dễ thương, lúc ôm vai mẹ, choàng tay qua eo mẹ... Tôi bỗng nghe mũi mình nong nóng. Tôi thôi không bao giờ có diễm phúc như cô bé. Mạ tôi qua đời đã mấy năm, mà niềm thương nhớ khôn vơi.<o:p></o:p>

Rời quảng trường Mayor, tôi thả bộ đến khu chợ nhà lồng Mercado de San Miguel. Đây là khu chợ sống động, nhộn nhịp nhất nằm ngay trung tâm của <st1:place w:st="on"><st1:state w:st="on">Madrid</st1:state></st1:place>, rất được du khách ưa chuộng. Chợ đã lâu đời, xây xong từ năm 1916. Chợ có nhiều quày hàng bán những mặt hàng với phẩm chất thượng hạng, giới thiệu cho du khách văn hóa ẩm thực của Tây Ban Nha. Chợ nhà lồng, với kiến trúc thích hợp cho nhiều sinh hoạt. Từ buôn bán, đến trưng bày các mặt món ăn mới. Tôi liên tưởng đến khu ăn uống của các chợ Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>, đầy đủ sơn hào hải vị. Đến hàng bán nước sinh tố, những trái dâu mọng đỏ, trái mận tím, đào lông vàng ươm... trông thật hấp dẫn. Chen giữa những trái cây màu sắc tươi mát, tôi thấy mấy lóng mía. Tôi mừng tí tởn. Mơ được, ước thấy. Xăng xái tiến đến quày hàng, tay chỉ, miệng dõng dạc gọi một ly sugarcane juice. Thời gian ở <st1:place w:st="on"><st1:state w:st="on">Madrid</st1:state></st1:place> tôi luôn tập nói tiếng Tây Ban Nha. Nhưng chuyện này quan trọng lắm. Phải tránh hiểu lầm, nên tôi nói tiếng Anh cho chắc ăn. Vả lại, tôi chưa học chữ mía trong tiếng Tây Ban Nha. Ông bán hàng cười lắc đầu. Không có mía cô ạ. Cô muốn món trái cây nào trong tủ to tướng này, tôi cũng làm nước ép cho cô. Nhưng mía chỉ để trưng bày thôi. Tôi tiu nghỉu. Tôi tà tà dọc theo các hàng bán thức ăn. Thấy quày đồ biển, người ta bày sò móng tay trông ngon lành. Xào nấu hành tiêu ớt tỏi thơm phức. Tôi tính kéo ghế, nhậu chơi. Mà sực nhớ, nghêu sò ốc hến thuộc dạng hàn. Ăn vào dễ lạnh bụng. Tào Tháo rượt, có mà chạy sút dép. Thôi, để sức còn đi chơi tiếp nữa. Tấp qua hàng bên cạnh, thấy món râu bạch tuộc lăn bột chiên. Ngó bộ, chân đi không rời. Tôi nói, muốn mua một phần ăn. Thấy bảng giá ghi một phần (portion) là 8 EUR. Cô bán hàng trao cho tôi gói giấy be bé xinh xinh, trong có 5 khúc râu mực cỡ ngón tay...út của con nít. Chà, vầy thì phải làm bộ khảnh ăn để được tiếng thực như miêu. Ngon thiệt, mà ít quá. Hay tại ít, nên ngon.

Vậy đó, tự nhiên tôi có được dịp cỡi ngựa, xem hoa nơi thủ đô đất nước của nhạc flamenco, quê hương của những cây cọ Picasso, Goya, Dalí…, của những ngòi bút Cervantes, Hernández..., của những ngón đàn Tárrega, Sor, Segovia...<o:p></o:p>

Đôi khi tôi làm “đày” với mình, gạt ngang những ước mơ có vẻ giả tưởng, bất chợt lởn vởn trong trí: “Hứ! Đừng mơ với mộng”. Nhưng ngoái nhìn lại con đường mình đã đi qua, hình như, hễ tôi chịu khó lì lợm mơ, chẳng chóng, thì chầy, tôi cũng được thỏa ước. <o:p></o:p>

Vậy là thêm một giấc mơ thành hiện thực. Tôi nghiệm ra rằng, thỉnh thoảng cao hứng, mình cứ vẽ ra vài giấc mơ trong trí. Cứ tiếp tục ấp ủ, nâng niu giấc mơ. Rồi ra, sẽ có lúc mình reo lên rằng: Ôi, đời đẹp như mơ!<o:p></o:p>

Hoàng Quân<o:p></o:p>

Tháng Tám 2012<o:p></o:p>

25 Tháng Sáu 2015<o:p></o:p>

Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3812916178480479173.post-27025962337775245542015-06-28T18:03:00.003-07:002015-06-28T18:03:58.131-07:00Miêng - Biển Đêm

Người đàn bà hối hả quay lưng hướng biển bước ngược con đường đã đến, lưng cong cong đổ nhào về phía trước. Hoa công viên nháy nhó rì rầm tình tự. Dãy đèn dọc biển sáng quắc, lung linh. Hơi ẩm trong không khí phả lên nồng nàn mùi nước mặn. Giờ này bãi biển đã vắng lắm rồi, thảng hoặc chỉ vài ba thanh niên bước hờ bên mép nước, tiếng chuyện trò loang loãng trên mặt phẳng gợn lăn tăn. Giờ này công viên thênh thang hẳn ra, trải dài tận phố trên phố dưới, không người ngồi hóng mát hay tập thể dục trông nó xa lạ hẳn, điềm đạm ngọt ngào. Bầu không khí âm thầm, tĩnh lặng.

Đã xa, bên kia đường, người đàn bà lặng lẽ ngồi xuống bệ đá một nhà hàng đã ngủ, dưới tàng cây thông cắt tỉa hình vuông. Bóng tối che khuất phần trên, chỉ nhìn thấy đôi chân gầy guộc, lủng lẳng ống quần đen trên đôi chân xỏ dép nhựa cũng đen. Không nhìn rõ, chỉ thấy mặt bà hướng về phía biển, nơi hàng dừa thẳng đứng cọ tàn lá tán tỉnh nhau. Dưới một trong những gốc dừa già tuổi ấy, có thân hình ai ngồi bất động, cũng nhìn ra biển, lưng quay về phía phố…

- Ối bà ơi, bày đặt chính thức làm chi, giấy tờ rắc rối nhiêu khê lắm, rách việc ra. Ở đây chỉ nhận người không thân thích kìa. Chớ họ biết nó có mẹ thì ai nhận, họ cho rằng có mẹ thì mẹ phải nuôi.

- Nhưng mà…

- Tui hiểu rồi.

- Ông hiểu ? Ông hiểu cái gì?

- Thì bà lo cho nó không nổi chớ gì, muốn rứt ra chớ gì.

- Không phải muốn rứt ra, mà đỡ tay chân cho tui làm lụng kiếm ăn. Với lại ở đây nghe nói họ có lớp dạy cho những người cùng cảnh như nó thì nó học được cái gì…

- Không phải dạy học hành gì đâu. Vào đây thì họ bắt phải làm, sức nào việc ấy. Mà nó biết làm gì?

- Thợ nề. Nó biết đặt viên đá nọ so le chồng lên viên kia…

- Vậy thì tốt rồi, sao bà không nhờ ai cho nó làm việc đó?

- Nó đi làm rồi, ngày thứ hai thì vác gạch tố chân ông chủ, ổng đuổi.

- Thôi bà nghe tui, cho nó ăn một bụng no nê, bỏ vài bộ đồ vô bao ny lông, dẫn nó ra bãi biển, bà nói dối biểu ngồi đó mẹ đi mua kem hay bánh gì cho con ăn, rồi bà ngồi xa xa rình chừng, khoảng mười giờ hơn là có xe lính đi tuần, họ thấy nó, hỏi vài câu, mà nó biết nói tên tuổi không?

- Không.

- Nó biết số nhà hay điện thoại gì không?

- Không.

- Vậy thì tốt rồi, cái gì nó cũng ngu ngơ thì họ hốt nó về đây. Chỉ có cách đó là thượng sách.

- Nhưng nó biết gọi mẹ, nó sẽ nói nó nhớ mẹ. Lần nào cho ở trên con chị bán cà phê, nó thích lắm, vì lúc chị ngủ trưa thì nó tự pha cà phê sữa uống, hai ba ly, thích chí vài ngày đầu, sau đó nằng nặc đòi dẫn về nhà vì nhớ mẹ.

- Nhưng khi hỏi nhà mẹ ở đâu mà nó không biết thì họ sẽ nghĩ nó nói linh tinh, không tin. (Thở phù) Mà có ai chăm lo hỏi han để biết nó nói dối hay thiệt đâu bà ơi, bà yên trí đi. Cứ làm như tui bày. Có người thành công rồi đó.

Người đàn bà bật lên khi thân hình dưới gốc dừa đứng dậy, cao long nhong, từ từ quay nhìn vào phố. Nó đứng đó, bất động, hai tay buông thỏng xuôi theo người. Bóng tàng lá phất phơ che khuất mặt, chỉ thấy phần dưới chiếc áo sơ mi bỏ ngoài quần tây đàn ông, khẳng khiu. Chung quanh nó vắng lặng, ánh đèn khoan khoái nhìn đám hoa lá cỏ cây thì thầm trò chuyện trong không khí mát dịu. Những đợt sóng lao xao gió đuổi rúc rích cười với nhau trên cát. Giờ này thủy triều đang cao, nước đen thui liếm những mảnh vụn gỗ và rác rưởi rồi đùa nghịch thả nổi lều bều đây đó. Hơi thở biển khơi bình an tràn lan thành phố.

Một lát, thân hình con trai cứng đơ đó quay ra biển, ngồi xuống như cũ. Người đàn bà thở ra ngồi xuống bệ đá, nhìn chiếc xe gắn máy cà tàng đã khoá cổ còn khoá thêm mắc xích…

- Đi đâu chị cũng đèo nó theo chi cho mệt vậy, sao không để nó ở nhà?

- Hổng dám chị ơi. Sợ nó làm bậy.

- Phá phách hay làm gì?

- Tui với nó ở chung nhà chị ba nó, có hai đứa con gái. Mèng, ổng đem thương con cháu lớn, tức kêu ổng bằng cậu.

- Thương kiểu nào?

- Kiểu trai gái đó mà.

- Chà. Cho nên sợ nó ở nhà lỡ làm gì con nhỏ hả.

- Ờ, mà đó là mấy năm trước, hồi con nhỏ mười bảy tuổi. Bây giờ con chị lớn rồi đi làm, thì ổng thương con em, mười sáu tuổi.

- Chết. Tụi nó biết bị cậu thương không?

- Biết chớ. Đi đâu về ổng cứ sà xuống ngồi gần, nắm tay, rò rè, tụi nó nạt đuổi đi, một lát lại tới rò rè nữa. Rồi chuyên môn giấu quần áo con nhỏ, có bữa gần giờ đi học kiếm cái áo dài hết hơi, té ra ổng cuộn lại nhét chỗ nọ chỗ kia, có khi bị ướt lấm, phải gụt rồi ủi gấp cho con nhỏ đi học. Rồi ăn cắp tiền nữa, tiền ai không thèm lấy, chỉ lấy tiền của con cháu đó thôi.

- Nè chị coi chừng cẩn thận, lỡ lúc cả nhà vắng nó nổi cơn làm bậy con nhỏ thì chết.

- Bởi vậy đi đâu tui cũng phải đèo ổng theo như cái đuôi.

- Tui không dám hứa gì nghe, nhưng để tui hỏi thử cô bạn, cô này chuyên lo cho trẻ em khuyết tật.

Từ xa đầu phố trên, một chiếc xe tuần đêm chạy tới chầm chậm. Người đàn bà đứng lên, nhìn theo. Tay bà đưa lên chặn ngực khi xe tới gần, tới gần, tới gần, và khi nó dừng lại, bà ngồi bịch xuống, nhìn xa tưởng như té. Đèn đường xen qua nhánh lá thông chiếu xuống cắt mặt bà từng mảnh nhỏ sáng tối. Bà đăm đăm hướng theo chiếc xe, ba nhân viên tuần tra đang bước xuống đi dọc dài trong công viên. Một luồng đèn pin trong tay họ quét nhanh hàng dừa cạnh bãi tắm. Ba người trò chuyện vui vẻ, hít thở làm vài động tác vươn vai và đấm nhau ngả nghiêng rồi tiếp tục đi ngược lên phía bồn hoa, nơi có vòi xịt nước đã ngừng từ chặp tối. Tay người đàn bà hạ xuống. Có tiếng thở dài…

- Rồi, bữa trước tui hỏi cô bạn rồi, cổ nói chỗ đó họ chỉ nhận tới mười sáu tuổi thôi, nó hăm ba thì không được. Mà sao chị để nó lớn vậy, sao không nghĩ đến chuyện gửi nó tới những lớp học này hồi còn nhỏ?

- Tại ông xã tui, bây giờ nghĩ lại thì thấy ích kỷ. Ông bạn ổng coi tử vi sao đó, nói thằng này sinh ra là rước cái xấu cho ổng, đỡ cho ổng đủ thứ. Hồi nó sáu tuổi tui đã nói cho nó đi học ở mấy ông phe, nhà đạo họ có mở lớp, mà ổng nhứt định hổng chịu, nói để nó ở nhà đỡ cho ổng. Chừng ổng chết thì nó đã hai mươi rồi, ai nhận nữa. Bởi vậy tui mới nghĩ đến cái trung tâm tâm thần đó chớ.

- Mà chị đã biết bên trong trung tâm đó ra sao chưa ?

- Chưa, nghe nói thôi. Có ông kia ở tận Sài gòn, có ba thằng con, vợ chết thì ổng bán hết nhà cửa chia cho con, rồi mỗi tháng ở với một đứa. Bữa nọ tình cờ nghe thằng anh nói với thằng em nè, bữa nay hăm tám rồi đó nghe, còn hai bữa nữa lo lên cõng đi đi. Ổng buồn quá, bỏ nhà đi biệt, lang thang ra tận đây, may tới trung tâm này, hỏi gì ổng cũng không nói, họ đem ổng vô nuôi, ổng khai tên bậy bạ nào đó. Con cái đi khắp nơi tìm, rồi tìm ra, xin lỗi năn nỉ ổng về, ổng nhứt định không, ban đầu còn chối bai bải nói tui không biết các cậu là ai, các cậu lầm rồi… Bởi vậy tui nghĩ nó có thể ở đây được, ai ngờ khó khăn quá.

- Theo như vậy thì chị phải bỏ nó đi một mình tới đây họ mới nhận.

- Nếu dẫn tới đây rồi biểu vô một mình, nó lại nói có mẹ chờ thì cũng không ổn.

- Vậy càng tốt, họ ra không thấy ai thì nghĩ là nó nói lung tung bậy bạ.

- (Chép miệng) Lúc nào nó cũng nói có mẹ chờ chị à, dù khi tui đang nói chuyện với bạn và nó đứng bên cạnh chờ tui. Nó chờ cả ngày cũng được, cả tuần cũng đuợc. Chị thấy đó, lớn xác rồi mà con nít không ra con nít, người lớn không ra người lớn.

- Nhà nước có giúp đỡ chị gì không ?

- Mấy năm trước ông trưởng công an phường là chỗ thân tình, xin cho được mỗi tháng hơn trăm nghìn, ổng đổi đi thì bị cúp ngay, nói không đủ tiêu chuẩn. (Thở dài) Tui nuôi con mấy chục năm nay được mà, đói no gì cũng có nhau. Tui chỉ nghĩ nếu nó xa tui được để coi có khá hơn chút nào không, chớ ở nhà cái gì cũng ngơ ra chờ mẹ.

- Nhưng nếu không ở đâu nhận thì chị tính sao ?

- Cùng lắm… cùng lắm thì chắc cũng phải làm như ông gác cổng trung tâm đó bày thôi.

- Thôi chị, nếu được thì tốt cho cả nhà, thì đừng khóc…

- Nghĩ mà đứt ruột chị à, xấu tốt gì cũng da thịt của mình. Mà lạ, cứ rằm mồng một sao nó biết ngày hổng hiểu, đòi lên chùa ăn cơm chay. Bữa nào không đi nó hành hung tui lắm, đang nằm nó tới nó đá, nó kéo tui dậy, nó túm giựt tóc tui, nó la hét lên cơn ghê gớm lắm, đạp nhà đạp cửa bể sứt hết. Nên nhiều khi tức quá chịu không nổi, tui cũng đánh nó. Mà đánh gì đánh, mình mỏi tay nó cũng tỉnh bơ không khóc. Tới lúc chính mình ân hận khóc. (Nấc lên) Vậy rồi có khi như có ai nhập, nó ôm chân tui, nhìn tui hiền lành tha thiết nói mẹ ơi con thương mẹ lắm, đi đâu cũng nhớ mẹ, con không muốn xa mẹ chút nào…

Ba người đàn ông đi ngược về, oai vệ hiên ngang, ma trắc lủng lẳng cạnh sườn, bước gần hàng dừa. Đèn pin quét nhiều vòng mỗi gốc cây, trên từng băng đá, sục sạo đống ghế mỗi đêm ngủ chồng chất lên nhau dưới mái chòi, quét dài tận ra mép nước. Bên bệ đá nhà hàng, người đàn bà đứng bật lên…

- Ê bây ơi, có đứa nào ngồi ở kia kìa…

- Ở đâu?

- Đó, gốc dừa kia.

- Thằng nào thất tình giờ này còn hóng mát ta…

- Bên cạnh có túi rác hay túi gì… ê cậu kia!

Nhưng cậu kia không trả lời, không quay lại, vẫn thản nhiên nhìn ra phía biển, ba ánh đèn pin của nhân viên bỡ ngỡ giao nhau trên lưng cậu.

- Con ơi, về con!

Tiếng đàn bà lanh lảnh vang lên cùng tiếng dép tất bật sau lưng khiến họ quay lại:

- Con bác đó hả?

- Ờ, tui chạy tới kia một chút, để nó ngồi đây chơi. Đi con, tiệm kem đóng cửa rồi mẹ không mua được. Chào mấy chú đi con.

Rồi một tay nắm tay con, tay kia xách túi ny lông đựng áo quần, bà kéo thằng con đi băng băng qua bên kia đường, nơi nhà hàng đã ngủ say và chiếc xe gắn máy cà tàng với hai lần khóa, vẫn kiên nhẫn thức chờ đợi họ…

MIÊNG

Paris, Sept. 2011

Kelvin Tranhttps://plus.google.com/114701146901621763504noreply@blogger.com0

Content-Type: application/atom+xml; charset=UTF-8

Server: blogger-renderd

Cache-Control: public, must-revalidate, proxy-revalidate, max-age=1

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block

X-Frame-Options: SAMEORIGIN