text:
Vologda (tỉnh)
Tọa độ: 60°00′B 42°00′Đ / 60°B 42°Đ
Tỉnh Vologda (tiếng Nga: Вологoдская oбласть) là một đơn vị hành chính của Liên bang Nga, được thành lập ngày 23 tháng 9 năm 1937. Tỉnh này nằm ở phần tây bắc thuộc khu vực châu Âu của nước Nga.
Diện tích lãnh thổ 145.700 km², dân số khoảng 1.269 triệu người (năm 2002). Trung tâm hành chính của tỉnh là thành phố Vologda (292.800 người năm 2002).
Tỉnh này là một phần của Vùng liên bang tây bắc.
Mục lục
- 1 Lịch sử
- 2 Vị trí địa lý, khí hậu, thiên nhiên
- 3 Hình ảnh xã hội
- 4 Dân số
- 5 Tổ chức chính quyền
- 6 Kinh tế, công nghiệp
- 7 Vận tải
- 8 Liên lạc viễn thông
- 9 Thông tin, báo chí
- 10 Phân chia hành chính
- 11 Các thành phố
- 12 Các điểm dân cư lớn khác
- 13 Văn hóa, du lịch
- 14 Thư viện ảnh
- 15 Tham khảo
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Trong những thế kỷ đầu tiên kể từ Công Nguyên, dân cư địa phương là người Ves, sinh sống trong khu vực hồ Trắng, và người "Chud ngoại Vologda", phân bổ tới miền đông của hồ Kuben.
Trong khoảng thời gian từ thế kỷ 5 đến thế kỷ 7 người Slav bắt đầu khai thác khu vực này, đã kéo theo sự đồng hóa các dân tộc gốc Phần Lan-Ugor. Sự xâm lấn vùng đất bắc Nga này diễn ra từ phía tây (người Sloven), cũng như từ phía nam (các bộ lạc người Krivich).
Sử sách có nhắc tới thành phố cổ Belozersk từ năm 862.
Trong thế kỷ 12 một số thành phố như Vologda, Veliki Ustjug đã được thành lập.
Trong thời kỳ phân chia quyền lực thời phong kiến, các khu vực phía tây của tỉnh Vologda ngày nay nằm dưới ảnh hưởng của nhà nước phong kiến Novgorod. Các vùng đất phía đông và trung tâm dưới sự cai trị của Công quốc Rostov.
Năm 1238 khu vực này tách khỏi công quốc Rostov thành công quốc độc lập Belozer. Trong thế kỷ 14 công quốc này rơi vào tay chính quyền Moskva và trở thành một huyện của nhà nước Nga duy nhất.
Phần lớn các thành phố của tỉnh Vologda ngày nay được thành lập trong thời kỳ cải cách hành chính của Ekaterina.
Năm 1780, Vоlogodskoe namestnichestvo (một kiểu đơn vị hành chính gồm vài ba tỉnh) được thành lập.
Năm 1796, namestnichestvo này được đổi thành tỉnh Vologda có 10 huyện.
Năm 1918, trong 5 tháng thì Vologda đã là "thủ đô ngoại giao của Nga", là nơi mà 11 cường quốc trên thế giới đặt trụ sở cho đại sứ quán và công sứ quán.
Xem chi tiết trong các bài:
Vị trí địa lý, khí hậu, thiên nhiên[sửa | sửa mã nguồn]
Tỉnh này có ranh giới về phía bắc với tỉnh Arkhangel, về phía đông với tỉnh Kirov, về phía nam với các tỉnh Kostroma và Yaroslavl, về phía tây nam với các tỉnh Tver và Novgorod, về phía tây với tỉnh Leningrad, về phía tây bắc với nước cộng hòa Karelia.
Tỉnh Vologda nằm ở phần đông bắc của đồng bằng đông châu Âu, địa hình ở đây có nhiều gò đồi — kế tiếp với các vùng đất thấp (Prionestkaia, Mologo-Sheksninskaia), các dãy (Andogskaia, Belozerskaia, Kirillovskaia) là các vùng đất cao (Andomskaia, Vepsovskaia, Vologodskaia, Galichskaia, Verkhnevatskaia). Ở phần phía đông của tỉnh là Severnưie Uvalư. Tỉnh này không giàu tài nguyên khoáng sản — có vài mỏ than bùn, vật liệu xây dựng và nước khoáng. Khí hậu mang đặc trưng của khí hậu lục địa vừa phải với mùa đông lạnh (nhiệt độ trung bình trong tháng 1 là −14 °C) và mùa hè mát mẻ (nhiệt độ trung bình tháng 7 là 18 °C). Lượng mưa tương đối nhiều — 500 mm/năm, sự bay hơi nhỏ hơn nhiều nên tỉnh này có nhiều sông, hồ và đầm lầy.
Có nhiều sông lớn chảy qua tỉnh này như: sông Sukhona với các sông nhánh là sông Vologda và sông Dvinisa, sông Iug với sông Luza, sông Mologa với sông Tragodosha, sông Sheksna, thượng nguồn sông Unja, Andoma. Hồ chứa nước lớn Rưbin nằm ở phía tây nam, ở phía tây là các hồ: hồ Trắng, hồ Kuben và Voje. Hồ Onez ở phía bắc tỉnh này nối với sông Volga tạo thành tuyến đường thủy Volga-Ban Tích. Thực vật chủ yếu là các loài đặc trưng cho các vùng miền nam và trung tâm của rừng taiga. Rừng chiếm khoảng 2/3 lãnh thổ của tỉnh, chủ yếu là thông. Đất đai chủ yếu là podzol và dernovo-podzol, một số chỗ là đất đầm lầy. Thế giới động vật chủ yếu là các loài của rừng taiga: nai, gấu nâu, thỏ trắng, chồn rừng, lửng, sói, cáo; chim — gà gô xám, gà lôi, gà thông (đa đa). Trong các sông và hồ có cá hồi, cá vền, cá vược, cá rô, cá măng v.v. Các khu bảo tồn quốc gia có Bắc Nga và khu bảo tồn Darwin.
Hình ảnh xã hội[sửa | sửa mã nguồn]
Theo số liệu của Viện nghiên cứu chính sách xã hội độc lập giai đoạn 2003—2005.
Các lợi thế xã hội: sự chuyên môn hóa xuất khẩu của công nghiệp đã đảm bảo thu nhập cao hơn của ngân sách khu vực này và cho dân cư của trung tâm công nghiệp của tỉnh — thành phố Cherepovets, san bằng sự chênh lệch ngành nghề trong tiền công và làm giảm mức nghèo khổ, hạ tỷ lệ thất nghiệp nói chung trong tỉnh, đảm bảo một cách tương đối cao các dịch vụ cơ bản trong y tế, chăm sóc trẻ em và giáo dục phổ cập.
Các vấn đề xã hội: sự phụ thuộc của kinh tế tỉnh vào một vài xí nghiệp; làm tăng sự phân hóa theo không gian — sự tập trung hóa của dân cư, hoạt động kinh tế và thu nhập vào 2 thành phố lớn nhất cũng như khu vực ngoại thành của chúng trên bối cảnh suy thoái dân số và kinh tế của các khu vực ngoại vi nói chung; chất lượng cuộc sống thấp trong các dịch vụ xã hội dành cho dân cư các vùng đó; các vấn đề về chất lượng dân số, trong đó có tuổi thọ trung bình và mức phổ cập giáo dục bị suy giảm.
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Tên gọi: người Vologda (Vologzan)
Thành phần dân tộc (năm 2002): người Nga - 96,56%, người Ukraina - 0,97%, những người không rõ dân tộc - 0,45%, người Belarus - 0,39%, người Azerbaidjan - 0,21%, người Armenia - 0,17%, người Di Gan (Xứgan) - 0,16%, ngoài ra còn có 1.858 người Tatar, 987 người Gruzia, 955 người Đức, 439 người Evrei, 426 người Vepsư, 320 người Chechnia, 250 người Việt. Người Vepsư là một loại đặc biệt, do họ đại diện cho dân tộc ít người chính gốc thuộc nhóm người Phần Lan-Ugor hiện đang ở tình trạng cần có sự bảo vệ đặc biệt.
Với mật độ dân số trung bình 8,7 người/km² nhưng tại các huyện ở phía bắc và đông tỉnh này thì mật độ này không quá 4 người/km², ngang bằng với chỉ số của Siberi. Chỉ ở các hạt nhân đô thị hóa nhiều hơn (các huyện ven đô như Cherepovetskii hay Vologodskii và các huyện cạnh đó như Sheksninskii, Grjazovetskii và Sokolskii) thì mật độ dân số dày hơn (từ 10 tới 70 người/km²).
Trong phần lớn lãnh thổ thì lượng dân số của tỉnh gần như không có khác biệt với các khu vực không lớn của miền Trung tâm và Tây Bắc.
So sánh với phần lớn các khu vực của vùng Trung tâm và Tây Bắc thì tỉnh Vologda có tỷ lệ đô thị hóa thấp hơn (phần dân thành thị chỉ có 69%) và có hệ thống các thành phố phát triển yếu ớt — các trung tâm địa phương. Trong một nửa các huyện thì trung tâm hành chính của nó hoặc là làng (8 trên 26 huyện) hoặc là xã kiểu đô thị (5 huyện). Trong số 15 thành phố thì 11 là nhỏ, với dân số từ 5.000 tới 16.000 người. Trong tỉnh chỉ có 2 thành phố cỡ trung bình là Velikii Ustjug và Sokol, dân số hai thành phố này không nhiều hơn 40.000 người. Trong số hai thành phố lớn nhất thì thành phố công nghiệp Cherepovets (312.200 người) lớn hơn trung tâm hành chính của tỉnh (thành phố Vologda với 292.800 người) về mặt dân số. Hai trung tâm là đặc trưng nét nhất về phân bổ dân số của tỉnh Vologda.
Số lượng dân số của tỉnh do tỷ lệ tăng trưởng tự nhiên âm nên liên tục giảm.
Tổ chức chính quyền[sửa | sửa mã nguồn]
Tỉnh trưởng của tỉnh và các cơ quan quản lý được ông lập ra tạo thành hệ thống cơ quan hành pháp của tỉnh. Tỉnh trưởng cũng là đại diện của tỉnh trong quan hệ với các cơ quan liên bang của Nga và với các tổ chức, cơ quan nhà nước của các chủ thể liên bang khác (tỉnh, nước cộng hòa tự trị v.v). Từ năm 1996, tỉnh trưởng là ông Pozgalev Viacheslav Evgenjievich).
Đại diện hiện hành và là cơ quan lập pháp của tỉnh là Hội đồng lập pháp (HĐLP). Hội đồng này có 34 đại biểu. Các công việc của Hội đồng lập pháp được Chủ tịch HĐLP lãnh đạo, người này được các đại biểu bầu ra bằng bỏ phiếu kín.
Trên lãnh thổ của tỉnh có 28 đơn vị thị chính. Đó là các thành phố Vologda và Cherepovets và 26 huyện. Tỉnh này có 8.108 điểm dân cư, 384 hội đồng xã. Những người đứng đầu của các cơ quan thị chính được bầu ra là đại diện của chính quyền tỉnh trong việc tự quản của các huyện.
Kinh tế, công nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Theo sản xuất công nghiệp trên đầu người thì tỉnh này chiếm vị trí thứ hai ở Liên bang Nga. Theo tổng số năm 2004 tỉnh này chiếm 17% sản lượng trong nước của các sản phẩm cán, 16% - thép, 11% - phân hóa học, 14,5% - vòng bi, 7% - gỗ kinh tế, 11,4% - vải lanh, 1,5% tổng kim ngạch xuất khẩu của Liên bang Nga là sản phẩm của các xí nghiệp trong tỉnh (số liệu chính thức của chính quyền tỉnh).
Tỉnh Vologda đã hòa nhập mạnh mẽ vào nền kinh tế thế giới. Doanh số ngại thương năm 2004 đạt $ 3,082 tỷ. Giá trị hàng xuất khẩu đạt $ 2,741 tỷ. THeo khối lượng xuất khẩu trên đầu người thì tỉnh này chiếm vị trí thứ 6 trong số tất cả các đơn vị cùng cấp của Liên bang Nga và vị trí thứ 2 trong Vùng liên bang Tây Bắc. Cấu trúc hàng hóa trong xuất khẩu của tỉnh được xác định trên hết là bằng các sản phẩm của các xí nghiệp lớn nhất — các xí nghiệp luyện kim đen, hóa chất, máy móc như ОАО "Severstal", ОАО "nhà máy cán thép Cherepovets", ОАО "Ammophos", ОАО "Azot", ZАО "nhà máy vòng bi Vologda".
Nông nghiệp, giống như ở các tỉnh phi đất đen khác, vẫn là ngành nghề đang gặp khó khăn của kinh tế tỉnh này. Trong giai đoạn 1990—2003 số đầu gia súc trong tỉnh giảm 2,9 lần (trung bình toàn Nga là 2,2 lần). Nông nghiệp tỉnh này chủ yếu là sản xuất sữa, nhưng sản lượng chỉ tăng ở các huyện gần các thành phố đông dân và dễ vận chuyển ở phía nam, nghĩa là gần với thị trường tiêu thụ. Trong 4 huyện trên tổng số 26 (Vologodskii, Cherepovetskii, Griazovétkii và Sheksninskii) diễn ra sản xuất của 55% sản lượng sữa của tỉnh. Trong các lĩnh vực khác của khu vực nông nghiệp thì sự tăng trưởng bền vững chỉ có ở các xí nghiệp nuôi gà lớn, tất cả các xí nghiệp này đều nằm gần Vologda và Cherepovets hoặc là giữa chúng (huyện Sheksninskii). Kết quả là nông nghiệp hàng hóa chỉ tập trung ở một vài nơi gần thành phố, còn trên bình diện chung thì khu vực nông nghiệp của tỉnh đang chịu sự suy thoái, giữ được chỉ là nhờ khai thác gỗ. Tuy thế, tỉnh này vẫn xuất khẩu một lượng đáng kể các sản phẩm hàng hóa nông nghiệp: sữa, thịt gà, thịt gia súc, một lượng đáng kể dầu ăn.
Hiện nay ở tỉnh này vẫn còn giữ được một số ngành thủ công mỹ nghệ truyền thống như hàng thêu ren, trung tâm lớn nhất về thêu ren ở Nga là xí nghiệp "Snetzinka" (Bông tuyết) ở Vologda; các ngành thủ công hiếm có của Velikii Ustjug là chạm trổ vỏ bạch dương và chạm khắc bạc.
Vận tải[sửa | sửa mã nguồn]
Khoảng cách từ Vologda tới Moskva là 497 km.
Giao thông đường bộ[sửa | sửa mã nguồn]
- 35 RUS
- Đường cao tốc liên bang — М8 "Kholmogori" (Мoskva — Iaroslavl — Vologda — Arkhangelsk)
- Đường liên bang — А114 (Vologda — Novaia Ladoga — nối với M18)
- Các trục đường chính trong khu vực:
- Tuyến đường Sukhonskii (Тotjma — Njuksenitsa — Velikii Ustjug)
- Р5 (Vologda — Kirillov — Vưtegra)
- Р6 (Cherepovets — Belozersk — Lipin Bor)
- Р7 (Cheksino — Тotjma — Nikolsk)
Đường sắt[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà ga Vologda là một nhà ga đường sắt lớn. Các tuyến bao gồm:
- Hướng nam: Iaroslavl — Moskva
- Hướng tây: Cherepovets — Sankt-Peterburg
- Hướng bắc: Аrkhangelsk, Murmansk, Severodvinsk, Kotlas, Sưktưvkar, Vorkuta, Sosnogorsk
- Hướng đông: Kirov — Ekaterinburg (Sverdlovsk) — Astana
Hàng không[sửa | sửa mã nguồn]
Sân bay ở Vologda bay tới Moskva, Velikii Ustjug, Kichmenskii Gorodok, Vưtegra).
Sân bay ở Cherepovets bay tới Moskva, Saint Peterburg và Petrozavodsk.
Đường thủy[sửa | sửa mã nguồn]
Cảng Cherepovets là một trong những cảng lớn nhất trên tuyến đường thủy Volga-Baltic. Cầu cảng dài hơn 900 mét có thể tiếp nhận cả tàu thủy chạy trên sông cũng như tàu thủy pha sông biển. Các tàu vận tải của cảng này có tải trọng lớn hơn 61.000 tấn, các cần trục nâng hạ có sức nâng tải từ 5 tới 40 tấn, Cảng cũng có các tàu khách, các khu vực kho tàng kín và mở.
Liên lạc viễn thông[sửa | sửa mã nguồn]
- Liên lạc hữu tuyến: chi nhánh độc quyền "Electro Svjaz tỉnh Vologda" của ОАО "Severo-Zapdnưi Telecom".
- Điện thoại di động: Đầu năm 2005 trên lãnh thổ của tỉnh có 3 hãng cung cấp dịch vụ ở cấp độ toàn Nga. Theo trật tự giảm của thời gian cung cấp và số thuê bao là: Megaphon (khoảng 70% thị trường), MTS, Biline. Dịch vụ liên lạc có sẵn tại lãnh thổ của 19 huyện (bao phủ không đều — chủ yếu là ở khu vực miền nam phát triển về công nghiệp, cũng như phần trung tâm và miền tây của tỉnh. Các huyện miền đông, trừ Totjma và Velikii Ustjug, không có đủ dịch vụ. Số lượng thuê bao khoảng 600.000 người.
- Bưu chính: Được quản lý bởi Sở bưu chính tỉnh.
Thông tin, báo chí[sửa | sửa mã nguồn]
Các hãng thông tấn, báo chí không nhiều và dưới sự kiểm soát của chính quyền tỉnh. Tờ báo lớn nhất tỉnh này là Krasnưi Sever (Phương Bắc đỏ - từ năm 1917). Các tờ báo khác có: Russkii Sever (Phương Bắc Nga), Nash region (Vùng chúng ta), Premjer (Đầu tiên), Khronometr (Thời kế).
Truyền hình của tỉnh là chi nhánh của VGTRK. Phát thanh: "Transmit", "Premjer", "Vologodskoe radio".
Các hãng thông tấn: Trung tâm thông tin Vologda, Tin tức tỉnh Vologda, Sever-Inform (Thông tin phương Bắc).
Phân chia hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Các thành phố[sửa | sửa mã nguồn]
- Babaevo
- Belozersk
- Velikii Ustjug
- Vologda
- Vưtegra
- Grjazovets
- Kadnikov
- Kirillov
- Krasavino
- Nikolsk
- Sokol
- Totjma
- Ustjuzna
- Kharovsk
- Cherepovets
Các điểm dân cư lớn khác[sửa | sửa mã nguồn]
- Babushkino
- Verkhovazje
- Vozega
- Kadui
- Kitchmenskii gorodok
- Lipin Bor
- Njuksenitsa
- Sjamza
- Tarnoga
- Ustje-Kubenskoe
- Chagoda
- Sheksna
- Shuiskoe
Văn hóa, du lịch[sửa | sửa mã nguồn]
Một loạt các thành phố và điểm dân cư của tỉnh này như Belozersk, Velikii Ustjug, Vologda, Ustjuzha, Totjma v.v. là những thành phố lịch sử của Nga và là các viện bảo tàng ngoài trời. Vilikii Ustjug từ năm 1999 được công nhận là quê hương của ông già Nô-en của Nga.
Các viện bảo tàng chính: viện bảo tàng kiến trúc-lịch sử và viện bảo tàng nghệ thuật, các khu bảo tồn Vologodskii, Kirillo-Belozerskii, Veliko-Ustjugskii; các tổ hợp viện bảo tàng Totemskoe và Cherepovetskoe. Tại Semenkovo gần Vologda còn có viện bảo tàng dân tộc-kiến trúc.
Sự quan tâm đặc biệt là các công trình kiến trúc văn hóa, trong đó có tổ hợp các nhà thờ như Spaso-Prilutskii, Kirillo-Belozerskii và các nhà thờ khác. Nổi tiếng nhất là Tu viện Pherapontov nhờ có các tổ hợp bích họa được hoàn thành vào năm 1502 bởi họa sĩ Nga thời Trung cổ là Dionisii, đã được đưa vào danh dách di sản thế giới của UNESCO.
Vologda còn nổi tiếng với sự phong phú của các công trình kiến trúc gỗ còn được giữ gìn tới ngày nay. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau, số lượng và sự nguyên vẹn của các hiện vật liên tục suy giảm. Ví dụ, năm 1963 thánh đường Pokrova thờ Đức Mẹ đồng trinh (nghĩa trang Vưtegorskii) gần Vưtagra đã bị cháy. Nhà thờ này là mẫu hình trực tiếp của thánh đường nổi tiếng Preobrazenskii (nghĩa trang Kizskii).
Trong tỉnh này còn phát triển ngành du lịch săn bắn-câu cá, cũng như có các cơ sở tốt để phát triển du lịch sinh thái.
Thư viện ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
-
ZAKAT.jpg
Mùa thu
-
-
-
-
-
-
-
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Website chính thức của chính quyền tỉnh Vologda bằng tiếng Nga, tiếng Anh và tiếng Đức
- Hội đồng lập pháp tỉnh Vologda
- «Vologda» — các tài nguyên của Vologda. Thông tin về thành phố và tỉnh
- Văn hóa ở tỉnh Vologda
- «СеверИнформ» — hãng thông tấn
- Tin tức tỉnh Vologda
- Trung tâm thông tin tỉnh Vologda
- «R35.ru» — Cẩm nang hướng dẫn về tỉnh Vologda
- Hệ thống tìm kiếm theo tỉnh Vologda
- Dành cho những người đi du lịch
- Báo «Красный Север» (Phương bắc đỏ)
- Báo «Премьер» (Vai chính?)

markdown:
# Vologda (tỉnh)
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [60°00′B 42°00′Đ / 60°B 42°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Vologda_%28t%E1%BB%89nh%29¶ms=60_00_N_42_00_E_region:RU_type:adm1st_source:GNS-enwiki)
|Tỉnh Vologda
|(tiếng Việt) Вологодская область (tiếng Nga)
|
|![]()
Vị trí tỉnh Vologda tại Nga
[Phù hiệu](/w/index.php?title=Ph%C3%B9_hi%E1%BB%87u&action=edit&redlink=1) [Cờ](/wiki/C%E1%BB%9D) ![ Coat of Arms of Vologda oblast.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Coat_of_Arms_of_Vologda_oblast.png/90px-Coat_of_Arms_of_Vologda_oblast.png)
![ Coat of Arms of Vologda oblast.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Coat_of_Arms_of_Vologda_oblast.png/90px-Coat_of_Arms_of_Vologda_oblast.png)
![ Flag of Vologda Oblast.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Flag_of_Vologda_Oblast.png/100px-Flag_of_Vologda_Oblast.png)
![ Flag of Vologda Oblast.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Flag_of_Vologda_Oblast.png/100px-Flag_of_Vologda_Oblast.png)
[Bài hát](/wiki/Qu%E1%BB%91c_ca): [Vologda](/wiki/Vologda) **Thành lập** [23/9](/wiki/23_th%C3%A1ng_9)/ [1937](/wiki/1937) [Địa vị chính trị](/wiki/C%C3%A1c_ch%E1%BB%A7_th%E1%BB%83_li%C3%AAn_bang_c%E1%BB%A7a_Nga) [Vùng liên bang](/wiki/V%C3%B9ng_li%C3%AAn_bang_c%E1%BB%A7a_Nga) [Vùng kinh tế](/wiki/V%C3%B9ng_kinh_t%E1%BA%BF_c%E1%BB%A7a_Nga) [Oblast](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Nga) [Tây bắc](/wiki/V%C3%B9ng_li%C3%AAn_bang_T%C3%A2y_B%E1%BA%AFc) [phía bắc](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_kinh_t%E1%BA%BF_ph%C3%ADa_b%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) **Mã** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) **Diện tích**
-
[Thứ tự toàn Nga](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_ch%E1%BB%A7_th%E1%BB%83_li%C3%AAn_bang_Nga_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch&action=edit&redlink=1) [km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng)
27
[Dân số](/w/index.php?title=D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Nga&action=edit&redlink=1)(theo kết quả [Điều tra năm 2002](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_tra_d%C3%A2n_s%E1%BB%91_Nga_(2002)&action=edit&redlink=1)) **Dân số**
-
[Thứ tự toàn Nga](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_ch%E1%BB%A7_th%E1%BB%83_li%C3%AAn_bang_Nga_theo_d%C3%A2n_s%E1%BB%91&action=edit&redlink=1)
- Mật độ
- Đô thị
- Nông thôn
42
8,7 người / km²
**Ngôn ngữ chính thức** [tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga) **Chính quyền** [Thống đốc](/w/index.php?title=Th%E1%BB%91ng_%C4%91%E1%BB%91c_t%E1%BB%89nh_Vologda&action=edit&redlink=1) [Vyacheslav Pozgalyov](/w/index.php?title=Vyacheslav_Eevgenyevich_Pozgalyov&action=edit&redlink=1) [Cơ quan lập pháp](/wiki/L%E1%BA%ADp_ph%C3%A1p) [Hiến chương](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_c%C6%A1_s%E1%BB%9F&action=edit&redlink=1) [Trang web chính thức](/wiki/Website) [http://www.vologda-oblast.ru/](http://www.vologda-oblast.ru/) **Tỉnh Vologda** ( [tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga): **Вологoдская oбласть**) là một đơn vị hành chính của [Liên bang Nga](/wiki/Nga), được thành lập ngày [23 tháng 9](/wiki/23_th%C3%A1ng_9) năm [1937](/wiki/1937). Tỉnh này nằm ở phần tây bắc thuộc khu vực [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) của nước Nga.
Diện tích lãnh thổ 145.700 km², dân số khoảng 1.269 triệu người (năm
[2002](/wiki/2002)). Trung tâm hành chính của tỉnh là [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) [Vologda](/wiki/Vologda) (292.800 người năm 2002).
Tỉnh này là một phần của
[Vùng liên bang tây bắc](/wiki/V%C3%B9ng_li%C3%AAn_bang_T%C3%A2y_B%E1%BA%AFc).
## Mục lục
[1 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [2 Vị trí địa lý, khí hậu, thiên nhiên](#V.E1.BB.8B_tr.C3.AD_.C4.91.E1.BB.8Ba_l.C3.BD.2C_kh.C3.AD_h.E1.BA.ADu.2C_thi.C3.AAn_nhi.C3.AAn) [3 Hình ảnh xã hội](#H.C3.ACnh_.E1.BA.A3nh_x.C3.A3_h.E1.BB.99i) [4 Dân số](#D.C3.A2n_s.E1.BB.91) [5 Tổ chức chính quyền](#T.E1.BB.95_ch.E1.BB.A9c_ch.C3.ADnh_quy.E1.BB.81n) [6 Kinh tế, công nghiệp](#Kinh_t.E1.BA.BF.2C_c.C3.B4ng_nghi.E1.BB.87p) [7 Vận tải](#V.E1.BA.ADn_t.E1.BA.A3i) [8 Liên lạc viễn thông](#Li.C3.AAn_l.E1.BA.A1c_vi.E1.BB.85n_th.C3.B4ng) [9 Thông tin, báo chí](#Th.C3.B4ng_tin.2C_b.C3.A1o_ch.C3.AD) [10 Phân chia hành chính](#Ph.C3.A2n_chia_h.C3.A0nh_ch.C3.ADnh) [11 Các thành phố](#C.C3.A1c_th.C3.A0nh_ph.E1.BB.91) [12 Các điểm dân cư lớn khác](#C.C3.A1c_.C4.91i.E1.BB.83m_d.C3.A2n_c.C6.B0_l.E1.BB.9Bn_kh.C3.A1c) [13 Văn hóa, du lịch](#V.C4.83n_h.C3.B3a.2C_du_l.E1.BB.8Bch) [14 Thư viện ảnh](#Th.C6.B0_vi.E1.BB.87n_.E1.BA.A3nh) [15 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=1)]
Trong những thế kỷ đầu tiên kể từ
[Công Nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn), dân cư địa phương là người [Ves](/w/index.php?title=Ves_(b%E1%BB%99_l%E1%BA%A1c)&action=edit&redlink=1), sinh sống trong khu vực [hồ Trắng](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Tr%E1%BA%AFng_(Vologda)&action=edit&redlink=1), và người " [Chud](/w/index.php?title=Chud_(b%E1%BB%99_l%E1%BA%A1c)&action=edit&redlink=1) ngoại Vologda", phân bổ tới miền đông của [hồ Kuben](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Kuben&action=edit&redlink=1).
Trong khoảng thời gian từ
[thế kỷ 5](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_5) đến [thế kỷ 7](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_7) [người Slav](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Slav) bắt đầu khai thác khu vực này, đã kéo theo sự đồng hóa các [dân tộc gốc Phần Lan-Ugor](/w/index.php?title=D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_g%E1%BB%91c_Ph%E1%BA%A7n_Lan-Ugor&action=edit&redlink=1). Sự xâm lấn vùng đất bắc Nga này diễn ra từ phía tây (người Sloven), cũng như từ phía nam (các bộ lạc người Krivich).
Sử sách có nhắc tới thành phố cổ
[Belozersk](/w/index.php?title=Belozersk&action=edit&redlink=1) từ năm [862](/wiki/862).
Trong
[thế kỷ 12](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_12) một số thành phố như Vologda, Veliki Ustjug đã được thành lập.
Trong thời kỳ phân chia quyền lực thời phong kiến, các khu vực phía tây của tỉnh Vologda ngày nay nằm dưới ảnh hưởng của nhà nước phong kiến Novgorod. Các vùng đất phía đông và trung tâm dưới sự cai trị của
[Công quốc Rostov](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_qu%E1%BB%91c_Rostov&action=edit&redlink=1).
Năm
[1238](/wiki/1238) khu vực này tách khỏi công quốc Rostov thành công quốc độc lập [Belozer](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_qu%E1%BB%91c_Belozer&action=edit&redlink=1). Trong [thế kỷ 14](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_14) công quốc này rơi vào tay chính quyền [Moskva](/wiki/Moskva) và trở thành một huyện của nhà nước Nga duy nhất.
Phần lớn các thành phố của tỉnh Vologda ngày nay được thành lập trong thời kỳ
[cải cách hành chính của Ekaterina](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3i_c%C3%A1ch_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_c%E1%BB%A7a_Ekaterina&action=edit&redlink=1).
Năm
[1780](/wiki/1780), *Vоlogodskoe namestnichestvo* (một kiểu đơn vị hành chính gồm vài ba tỉnh) được thành lập.
Năm
[1796](/wiki/1796), *namestnichestvo* này được đổi thành [tỉnh Vologda](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Vologda_th%E1%BB%9Di_Nga_ho%C3%A0ng&action=edit&redlink=1) có 10 huyện.
Năm
[1918](/wiki/1918), trong 5 tháng thì Vologda đã là "thủ đô ngoại giao của Nga", là nơi mà 11 cường quốc trên thế giới đặt trụ sở cho [đại sứ quán](/wiki/Ph%C3%A1i_b%E1%BB%99_ngo%E1%BA%A1i_giao) và [công sứ quán](/wiki/C%C3%B4ng_s%E1%BB%A9_qu%C3%A1n).
Xem chi tiết trong các bài:
## Vị trí địa lý, khí hậu, thiên nhiên[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=2)]
Tỉnh này có ranh giới về phía bắc với tỉnh
[Arkhangel](/w/index.php?title=Arkhangel_(t%E1%BB%89nh)&action=edit&redlink=1), về phía đông với tỉnh [Kirov](/wiki/Kirov_(t%E1%BB%89nh)), về phía nam với các tỉnh [Kostroma](/wiki/Kostroma_(t%E1%BB%89nh)) và [Yaroslavl](/wiki/Yaroslavl_(t%E1%BB%89nh)), về phía tây nam với các tỉnh [Tver](/w/index.php?title=%D0%A2ver_(t%E1%BB%89nh)&action=edit&redlink=1) và [Novgorod](/wiki/Novgorod_(t%E1%BB%89nh)), về phía tây với tỉnh [Leningrad](/wiki/Leningrad_(t%E1%BB%89nh)), về phía tây bắc với nước cộng hòa [Karelia](/wiki/Karelia).
Tỉnh Vologda nằm ở phần đông bắc của
[đồng bằng đông châu Âu](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_%C4%91%C3%B4ng_ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1), địa hình ở đây có nhiều gò đồi — kế tiếp với các vùng đất thấp (Prionestkaia, Mologo-Sheksninskaia), các dãy (Andogskaia, Belozerskaia, Kirillovskaia) là các vùng đất cao (Andomskaia, Vepsovskaia, Vologodskaia, Galichskaia, Verkhnevatskaia). Ở phần phía đông của tỉnh là [Severnưie Uvalư](/w/index.php?title=Severn%C6%B0ie_Uval%C6%B0&action=edit&redlink=1). Tỉnh này không giàu tài nguyên khoáng sản — có vài mỏ than bùn, vật liệu xây dựng và nước khoáng. Khí hậu mang đặc trưng của khí hậu lục địa vừa phải với mùa đông lạnh (nhiệt độ trung bình trong tháng 1 là −14 °C) và mùa hè mát mẻ (nhiệt độ trung bình tháng 7 là 18 °C). Lượng mưa tương đối nhiều — 500 mm/năm, sự bay hơi nhỏ hơn nhiều nên tỉnh này có nhiều sông, hồ và đầm lầy.
Có nhiều sông lớn chảy qua tỉnh này như:
[sông Sukhona](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Sukhona&action=edit&redlink=1) với các sông nhánh là [sông Vologda](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Vologda&action=edit&redlink=1) và [sông Dvinisa](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Dvinisa&action=edit&redlink=1), [sông Iug](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Iug&action=edit&redlink=1) với [sông Luza](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Luza&action=edit&redlink=1), [sông Mologa](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Mologa&action=edit&redlink=1) với [sông Tragodosha](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Tragodosha&action=edit&redlink=1), [sông Sheksna](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Sheksna&action=edit&redlink=1), thượng nguồn [sông Unja](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Unja&action=edit&redlink=1), [Andoma](/w/index.php?title=Andoma&action=edit&redlink=1). Hồ chứa nước lớn [Rưbin](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_R%C6%B0bin&action=edit&redlink=1) nằm ở phía tây nam, ở phía tây là các hồ: [hồ Trắng](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Tr%E1%BA%AFng_(Vologda)&action=edit&redlink=1), [hồ Kuben](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Kuben&action=edit&redlink=1) và [Voje](/w/index.php?title=Voje&action=edit&redlink=1). [Hồ Onez](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Onez&action=edit&redlink=1) ở phía bắc tỉnh này nối với [sông Volga](/wiki/S%C3%B4ng_Volga) tạo thành tuyến đường thủy [Volga-Ban Tích](/w/index.php?title=Volga-Ban_T%C3%ADch&action=edit&redlink=1). Thực vật chủ yếu là các loài đặc trưng cho các vùng miền nam và trung tâm của [rừng taiga](/wiki/Taiga). Rừng chiếm khoảng 2/3 lãnh thổ của tỉnh, chủ yếu là thông. Đất đai chủ yếu là [podzol](/wiki/Podzol) và [dernovo-podzol](/w/index.php?title=Dernovo-podzol&action=edit&redlink=1), một số chỗ là đất đầm lầy. Thế giới động vật chủ yếu là các loài của rừng taiga: [nai](/wiki/Nai), [gấu nâu](/wiki/G%E1%BA%A5u_n%C3%A2u), [thỏ trắng](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8F_tr%E1%BA%AFng&action=edit&redlink=1), [chồn](/wiki/Chi_Ch%E1%BB%93n) rừng, [lửng](/wiki/L%E1%BB%ADng), [sói](/wiki/S%C3%B3i_x%C3%A1m), [cáo](/wiki/C%C3%A1o); chim — [gà gô](/wiki/G%C3%A0_g%C3%B4) xám, [gà lôi](/wiki/G%C3%A0_l%C3%B4i), [gà thông](/w/index.php?title=G%C3%A0_th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) (đa đa). Trong các sông và hồ có [cá hồi](/wiki/C%C3%A1_h%E1%BB%93i), [cá vền](/wiki/C%C3%A1_v%E1%BB%81n), [cá vược](/wiki/C%C3%A1_v%C6%B0%E1%BB%A3c), [cá rô](/wiki/C%C3%A1_r%C3%B4_%C4%91%E1%BB%93ng), [cá măng](/wiki/C%C3%A1_m%C4%83ng) v.v. Các khu bảo tồn quốc gia có [Bắc Nga](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_vi%C3%AAn_B%E1%BA%AFc_Nga_(b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n)&action=edit&redlink=1) và [khu bảo tồn Darwin](/w/index.php?title=Khu_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Darwin&action=edit&redlink=1).
## Hình ảnh xã hội[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=3)] *Theo số liệu của Viện nghiên cứu chính sách xã hội độc lập giai đoạn 2003—2005.* **Các lợi thế xã hội**: sự chuyên môn hóa xuất khẩu của công nghiệp đã đảm bảo thu nhập cao hơn của ngân sách khu vực này và cho dân cư của trung tâm công nghiệp của tỉnh — thành phố [Cherepovets](/wiki/Cherepovets), san bằng sự chênh lệch ngành nghề trong tiền công và làm giảm [mức nghèo khổ](/wiki/Ngh%C3%A8o), hạ tỷ lệ [thất nghiệp](/wiki/Th%E1%BA%A5t_nghi%E1%BB%87p) nói chung trong tỉnh, đảm bảo một cách tương đối cao các dịch vụ cơ bản trong y tế, chăm sóc trẻ em và giáo dục phổ cập. **Các vấn đề xã hội**: sự phụ thuộc của kinh tế tỉnh vào một vài xí nghiệp; làm tăng sự phân hóa theo không gian — sự tập trung hóa của dân cư, hoạt động kinh tế và thu nhập vào 2 thành phố lớn nhất cũng như khu vực ngoại thành của chúng trên bối cảnh suy thoái dân số và kinh tế của các khu vực ngoại vi nói chung; chất lượng cuộc sống thấp trong các dịch vụ xã hội dành cho dân cư các vùng đó; các vấn đề về chất lượng dân số, trong đó có tuổi thọ trung bình và mức phổ cập giáo dục bị suy giảm.
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=4)]
Tên gọi: người Vologda (Vologzan)
Thành phần dân tộc (năm 2002):
[người Nga](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Nga) - 96,56%, [người Ukraina](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ukraina) - 0,97%, những người không rõ dân tộc - 0,45%, [người Belarus](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Belarus&action=edit&redlink=1) - 0,39%, [người Azerbaidjan](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Azerbaidjan&action=edit&redlink=1) - 0,21%, [người Armenia](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Armenia) - 0,17%, [người Di Gan](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Di-gan) (Xứgan) - 0,16%, ngoài ra còn có 1.858 [người Tatar](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tatar), 987 [người Gruzia](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Gruzia), 955 [người Đức](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%90%E1%BB%A9c), 439 người Evrei, **426** [người Vepsư](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Veps%C6%B0&action=edit&redlink=1), 320 [người Chechnia](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Chechnia&action=edit&redlink=1), 250 [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t). Người Vepsư là một loại đặc biệt, do họ đại diện cho dân tộc ít người chính gốc thuộc nhóm [người Phần Lan-Ugor](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ph%E1%BA%A7n_Lan-Ugor&action=edit&redlink=1) hiện đang ở tình trạng cần có sự bảo vệ đặc biệt.
Với
[mật độ dân số](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) trung bình 8,7 người/km² nhưng tại các huyện ở phía bắc và đông tỉnh này thì mật độ này không quá 4 người/km², ngang bằng với chỉ số của [Siberi](/wiki/Xibia). Chỉ ở các hạt nhân đô thị hóa nhiều hơn (các huyện ven đô như Cherepovetskii hay Vologodskii và các huyện cạnh đó như Sheksninskii, Grjazovetskii và Sokolskii) thì mật độ dân số dày hơn (từ 10 tới 70 người/km²).
Trong phần lớn lãnh thổ thì lượng dân số của tỉnh gần như không có khác biệt với các khu vực không lớn của miền Trung tâm và Tây Bắc.
So sánh với phần lớn các khu vực của vùng Trung tâm và Tây Bắc thì tỉnh Vologda có tỷ lệ
[đô thị hóa](/wiki/%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_h%C3%B3a) thấp hơn (phần dân thành thị chỉ có 69%) và có hệ thống các thành phố phát triển yếu ớt — các trung tâm địa phương. Trong một nửa các huyện thì trung tâm hành chính của nó hoặc là làng (8 trên 26 huyện) hoặc là xã kiểu đô thị (5 huyện). Trong số 15 thành phố thì 11 là nhỏ, với dân số từ 5.000 tới 16.000 người. Trong tỉnh chỉ có 2 thành phố cỡ trung bình là Velikii Ustjug và Sokol, dân số hai thành phố này không nhiều hơn 40.000 người. Trong số hai thành phố lớn nhất thì thành phố công nghiệp Cherepovets (312.200 người) lớn hơn trung tâm hành chính của tỉnh (thành phố Vologda với 292.800 người) về mặt dân số. Hai trung tâm là đặc trưng nét nhất về phân bổ dân số của tỉnh Vologda.
Số lượng dân số của tỉnh do
[tỷ lệ tăng trưởng tự nhiên](/w/index.php?title=T%E1%BB%B7_l%E1%BB%87_t%C4%83ng_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_t%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) âm nên liên tục giảm.
## Tổ chức chính quyền[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=5)] [Tỉnh trưởng](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng&action=edit&redlink=1) của tỉnh và các cơ quan quản lý được ông lập ra tạo thành hệ thống cơ quan hành pháp của tỉnh. Tỉnh trưởng cũng là đại diện của tỉnh trong quan hệ với các cơ quan liên bang của Nga và với các tổ chức, cơ quan nhà nước của các chủ thể liên bang khác (tỉnh, nước cộng hòa tự trị v.v). Từ năm 1996, tỉnh trưởng là ông [Pozgalev Viacheslav Evgenjievich](/w/index.php?title=Pozgalev_Viacheslav_Evgenjievich&action=edit&redlink=1)).
Đại diện hiện hành và là cơ quan lập pháp của tỉnh là Hội đồng lập pháp (HĐLP). Hội đồng này có 34 đại biểu. Các công việc của Hội đồng lập pháp được Chủ tịch HĐLP lãnh đạo, người này được các đại biểu bầu ra bằng bỏ phiếu kín.
Trên lãnh thổ của tỉnh có 28 đơn vị thị chính. Đó là các thành phố Vologda và Cherepovets và 26 huyện. Tỉnh này có 8.108 điểm dân cư, 384 hội đồng xã. Những người đứng đầu của các cơ quan thị chính được bầu ra là đại diện của chính quyền tỉnh trong việc tự quản của các huyện.
## Kinh tế, công nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=6)]
Theo sản xuất công nghiệp trên đầu người thì tỉnh này chiếm vị trí thứ hai ở
[Liên bang Nga](/wiki/Nga). Theo tổng số năm 2004 tỉnh này chiếm 17% sản lượng trong nước của các sản phẩm cán, 16% - thép, 11% - phân hóa học, 14,5% - vòng bi, 7% - gỗ kinh tế, 11,4% - vải lanh, 1,5% tổng kim ngạch xuất khẩu của Liên bang Nga là sản phẩm của các xí nghiệp trong tỉnh (số liệu chính thức của chính quyền tỉnh).
Tỉnh Vologda đã hòa nhập mạnh mẽ vào nền kinh tế thế giới. Doanh số ngại thương năm 2004 đạt $ 3,082 tỷ. Giá trị hàng xuất khẩu đạt $ 2,741 tỷ. THeo khối lượng
[xuất khẩu](/wiki/Xu%E1%BA%A5t_kh%E1%BA%A9u) trên đầu người thì tỉnh này chiếm vị trí thứ 6 trong số tất cả các đơn vị cùng cấp của Liên bang Nga và vị trí thứ 2 trong [Vùng liên bang Tây Bắc](/wiki/V%C3%B9ng_li%C3%AAn_bang_T%C3%A2y_B%E1%BA%AFc). Cấu trúc hàng hóa trong xuất khẩu của tỉnh được xác định trên hết là bằng các sản phẩm của các xí nghiệp lớn nhất — các xí nghiệp luyện kim đen, hóa chất, máy móc như [ОАО "Severstal"](/w/index.php?title=Severstal_(c%C3%B4ng_ty)&action=edit&redlink=1), ОАО "nhà máy cán thép Cherepovets", ОАО "Ammophos", ОАО "Azot", ZАО "nhà máy vòng bi Vologda". [Nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p), giống như ở các tỉnh [phi đất đen](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_%C4%91en&action=edit&redlink=1) khác, vẫn là ngành nghề đang gặp khó khăn của kinh tế tỉnh này. Trong giai đoạn 1990—2003 số đầu gia súc trong tỉnh giảm 2,9 lần (trung bình toàn Nga là 2,2 lần). Nông nghiệp tỉnh này chủ yếu là sản xuất [sữa](/wiki/S%E1%BB%AFa), nhưng sản lượng chỉ tăng ở các huyện gần các thành phố đông dân và dễ vận chuyển ở phía nam, nghĩa là gần với thị trường tiêu thụ. Trong 4 huyện trên tổng số 26 (Vologodskii, Cherepovetskii, Griazovétkii và Sheksninskii) diễn ra sản xuất của 55% sản lượng sữa của tỉnh. Trong các lĩnh vực khác của khu vực nông nghiệp thì sự tăng trưởng bền vững chỉ có ở các xí nghiệp nuôi gà lớn, tất cả các xí nghiệp này đều nằm gần Vologda và Cherepovets hoặc là giữa chúng (huyện Sheksninskii). Kết quả là nông nghiệp hàng hóa chỉ tập trung ở một vài nơi gần thành phố, còn trên bình diện chung thì khu vực nông nghiệp của tỉnh đang chịu sự suy thoái, giữ được chỉ là nhờ khai thác gỗ. Tuy thế, tỉnh này vẫn xuất khẩu một lượng đáng kể các sản phẩm hàng hóa nông nghiệp: sữa, thịt gà, thịt gia súc, một lượng đáng kể dầu ăn.
Hiện nay ở tỉnh này vẫn còn giữ được một số ngành thủ công mỹ nghệ truyền thống như
[hàng thêu ren](/w/index.php?title=H%C3%A0ng_th%C3%AAu_ren&action=edit&redlink=1), trung tâm lớn nhất về thêu ren ở Nga là xí nghiệp "Snetzinka" (Bông tuyết) ở Vologda; các ngành thủ công hiếm có của Velikii Ustjug là chạm trổ vỏ bạch dương và [chạm khắc](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%A1m_kh%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) [bạc](/wiki/B%E1%BA%A1c).
## Vận tải[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=7)]
Khoảng cách từ
[Vologda](/wiki/Vologda) tới [Moskva](/wiki/Moskva) là 497 km.
### Giao thông đường bộ[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=8)] **35 RUS**
- Đường cao tốc liên bang —
[М8](/w/index.php?title=%D0%9C8&action=edit&redlink=1)"Kholmogori" (Мoskva — [Iaroslavl](/w/index.php?title=Iaroslavl&action=edit&redlink=1)— Vologda — [Arkhangelsk](/wiki/Arkhangelsk))
- Đường liên bang —
[А114](/w/index.php?title=%D0%90114&action=edit&redlink=1)(Vologda — [Novaia Ladoga](/w/index.php?title=Novaia_Ladoga&action=edit&redlink=1)— nối với M18)
- Đường cao tốc liên bang —
- Các trục đường chính trong khu vực:
- Tuyến đường Sukhonskii (
[Тotjma](/w/index.php?title=%D0%A2otjma&action=edit&redlink=1)— [Njuksenitsa](/w/index.php?title=Njuksenitsa&action=edit&redlink=1)— [Velikii Ustjug](/w/index.php?title=Velikii_Ustjug&action=edit&redlink=1))
- Р5 (Vologda —
[Kirillov](/w/index.php?title=Kirillov&action=edit&redlink=1)— [Vưtegra](/w/index.php?title=V%C6%B0tegra&action=edit&redlink=1))
- Р6 (
[Cherepovets](/wiki/Cherepovets)— [Belozersk](/w/index.php?title=Belozersk&action=edit&redlink=1)— [Lipin Bor](/w/index.php?title=Lipin_Bor&action=edit&redlink=1))
- Р7 (
[Cheksino](/w/index.php?title=Cheksino&action=edit&redlink=1)— Тotjma — [Nikolsk](/w/index.php?title=Nikolsk_(Vologda)&action=edit&redlink=1))
- Tuyến đường Sukhonskii (
### Đường sắt[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=9)]
Nhà ga Vologda là một nhà ga
[đường sắt](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_ray) lớn. Các tuyến bao gồm:
- Hướng nam: Iaroslavl — Moskva
- Hướng tây: Cherepovets —
[Sankt-Peterburg](/wiki/Sankt-Peterburg)
- Hướng bắc: Аrkhangelsk,
[Murmansk](/wiki/Murmansk), [Severodvinsk](/wiki/Severodvinsk), [Kotlas](/wiki/Kotlas), [Sưktưvkar](/w/index.php?title=S%C6%B0kt%C6%B0vkar&action=edit&redlink=1), [Vorkuta](/wiki/Vorkuta), [Sosnogorsk](/wiki/Sosnogorsk)
- Hướng đông:
[Kirov](/wiki/Kirov_(t%E1%BB%89nh))— [Ekaterinburg](/wiki/Yekaterinburg)(Sverdlovsk) — [Astana](/wiki/Astana)
### Hàng không[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=10)]
Sân bay ở Vologda bay tới Moskva, Velikii Ustjug, Kichmenskii Gorodok, Vưtegra).
Sân bay ở Cherepovets bay tới Moskva, Saint Peterburg và
[Petrozavodsk](/wiki/Petrozavodsk).
### Đường thủy[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=11)]
Cảng Cherepovets là một trong những cảng lớn nhất trên tuyến đường thủy Volga-Baltic. Cầu cảng dài hơn 900 mét có thể tiếp nhận cả tàu thủy chạy trên sông cũng như tàu thủy pha sông biển. Các tàu vận tải của cảng này có tải trọng lớn hơn 61.000 tấn, các cần trục nâng hạ có sức nâng tải từ 5 tới 40 tấn, Cảng cũng có các tàu khách, các khu vực kho tàng kín và mở.
## Liên lạc viễn thông[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=12)]
- Liên lạc hữu tuyến: chi nhánh độc quyền "Electro Svjaz tỉnh Vologda" của ОАО "Severo-Zapdnưi Telecom".
[Điện thoại di động](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i_di_%C4%91%E1%BB%99ng): Đầu năm [2005](/wiki/2005)trên lãnh thổ của tỉnh có 3 hãng cung cấp dịch vụ ở cấp độ toàn Nga. Theo trật tự giảm của thời gian cung cấp và số thuê bao là: Megaphon (khoảng 70% thị trường), MTS, Biline. Dịch vụ liên lạc có sẵn tại lãnh thổ của 19 huyện (bao phủ không đều — chủ yếu là ở khu vực miền nam phát triển về công nghiệp, cũng như phần trung tâm và miền tây của tỉnh. Các huyện miền đông, trừ Totjma và Velikii Ustjug, không có đủ dịch vụ. Số lượng thuê bao khoảng 600.000 người.
- Bưu chính: Được quản lý bởi Sở bưu chính tỉnh.
## Thông tin, báo chí[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=13)]
Các hãng thông tấn, báo chí không nhiều và dưới sự kiểm soát của chính quyền tỉnh. Tờ báo lớn nhất tỉnh này là
*Krasnưi Sever* (Phương Bắc đỏ - từ năm 1917). Các tờ báo khác có: *Russkii Sever* (Phương Bắc Nga), *Nash region* (Vùng chúng ta), *Premjer* (Đầu tiên), *Khronometr* (Thời kế). [Truyền hình](/wiki/Truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh) của tỉnh là chi nhánh của VGTRK. [Phát thanh](/wiki/Radio): "Transmit", "Premjer", "Vologodskoe radio".
Các
[hãng thông tấn](/wiki/H%C3%A3ng_th%C3%B4ng_t%E1%BA%A5n): Trung tâm thông tin Vologda, Tin tức tỉnh Vologda, Sever-Inform (Thông tin phương Bắc).
## Phân chia hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=14)]
|Cấp||Tên||Cấp||Tên|
|thành phố||
|[Cherepovets](/wiki/Cherepovets) [Babaevskii](/w/index.php?title=Babaevskii_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Babushkinskii](/w/index.php?title=Babushkinskii_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Belozerskii](/w/index.php?title=Belozerskii_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Bashkinskii](/w/index.php?title=Bashkinskii_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Velikoustjug](/w/index.php?title=Velikoustjug_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Verkhovadskii](/w/index.php?title=Verkhovatdskii_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Votdegodskii](/w/index.php?title=Votdegodskii_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Vưtegorskii](/w/index.php?title=V%C6%B0tegorskii_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Kaduiskii](/w/index.php?title=Kaduiskii_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Kitch-Gorodeskii](/w/index.php?title=Kitch-Gorodeskii_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Nikolskii](/w/index.php?title=Nikolskii_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Sokolskii](/w/index.php?title=Sokolskii_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Tarnogskii](/w/index.php?title=Tarnogskii_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Ustj-Kubinskii](/w/index.php?title=Ustj-Kubinskii_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Kharovskii](/w/index.php?title=Kharovskii_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Cherepovetskii](/w/index.php?title=Cherepovetskii_(Vologda)&action=edit&redlink=1)
## Các thành phố[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=15)] [Babaevo](/w/index.php?title=Babaevo&action=edit&redlink=1) [Belozersk](/w/index.php?title=Belozersk&action=edit&redlink=1) [Velikii Ustjug](/w/index.php?title=Velikii_Ustjug&action=edit&redlink=1) [Vologda](/wiki/Vologda) [Vưtegra](/w/index.php?title=V%C6%B0tegra&action=edit&redlink=1) [Grjazovets](/w/index.php?title=Grjazovets&action=edit&redlink=1) [Kadnikov](/w/index.php?title=Kadnikov&action=edit&redlink=1) [Kirillov](/w/index.php?title=Kirillov&action=edit&redlink=1) [Krasavino](/w/index.php?title=Krasavino&action=edit&redlink=1) [Nikolsk](/w/index.php?title=Nikolsk_(Vologda)&action=edit&redlink=1) [Sokol](/w/index.php?title=Sokol_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit&redlink=1) [Totjma](/w/index.php?title=Totjma&action=edit&redlink=1) [Ustjuzna](/w/index.php?title=Ustjuzna&action=edit&redlink=1) [Kharovsk](/w/index.php?title=Kharovsk&action=edit&redlink=1) [Cherepovets](/wiki/Cherepovets)
## Các điểm dân cư lớn khác[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=16)] [Babushkino](/w/index.php?title=Babushkino_(l%C3%A0ng)&action=edit&redlink=1) [Verkhovazje](/w/index.php?title=Verkhovazje&action=edit&redlink=1) [Vozega](/w/index.php?title=Vozega&action=edit&redlink=1) [Kadui](/w/index.php?title=Kadui&action=edit&redlink=1) [Kitchmenskii gorodok](/w/index.php?title=Kitchmenskii_gorodok&action=edit&redlink=1) [Lipin Bor](/w/index.php?title=Lipin_Bor&action=edit&redlink=1) [Njuksenitsa](/w/index.php?title=Njuksenitsa&action=edit&redlink=1) [Sjamza](/w/index.php?title=Sjamza&action=edit&redlink=1) [Tarnoga](/w/index.php?title=Tarnoga&action=edit&redlink=1) [Ustje-Kubenskoe](/w/index.php?title=Ustje-Kubenskoe&action=edit&redlink=1) [Chagoda](/w/index.php?title=Chagoda&action=edit&redlink=1) [Sheksna](/w/index.php?title=Sheksna&action=edit&redlink=1) [Shuiskoe](/w/index.php?title=Shuiskoe&action=edit&redlink=1)
## Văn hóa, du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=17)]
Một loạt các thành phố và điểm dân cư của tỉnh này như
[Belozersk](/w/index.php?title=Belozersk&action=edit&redlink=1), [Velikii Ustjug](/w/index.php?title=Velikii_Ustjug&action=edit&redlink=1), [Vologda](/wiki/Vologda), [Ustjuzha](/w/index.php?title=Ustjuzha&action=edit&redlink=1), [Totjma](/w/index.php?title=Totjma&action=edit&redlink=1) v.v. là những thành phố lịch sử của Nga và là các viện bảo tàng ngoài trời. Vilikii Ustjug từ năm [1999](/wiki/1999) được công nhận là quê hương của [ông già Nô-en](/wiki/%C3%94ng_gi%C3%A0_Noel) của Nga.
Các viện bảo tàng chính: viện bảo tàng kiến trúc-lịch sử và viện bảo tàng nghệ thuật, các khu bảo tồn Vologodskii, Kirillo-Belozerskii, Veliko-Ustjugskii; các tổ hợp viện bảo tàng Totemskoe và Cherepovetskoe. Tại Semenkovo gần Vologda còn có viện bảo tàng dân tộc-kiến trúc.
Sự quan tâm đặc biệt là các công trình kiến trúc văn hóa, trong đó có tổ hợp các nhà thờ như
[Spaso-Prilutskii](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_Spaso-Prilutskii&action=edit&redlink=1), [Kirillo-Belozerskii](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_Kirillo-Belozerskii&action=edit&redlink=1) và các nhà thờ khác. Nổi tiếng nhất là [Tu viện Pherapontov](/wiki/Tu_vi%E1%BB%87n_Pherapontov) nhờ có các tổ hợp bích họa được hoàn thành vào năm [1502](/wiki/1502) bởi họa sĩ Nga thời Trung cổ là [Dionisii](/w/index.php?title=Dionisii_(h%E1%BB%8Da_s%C4%A9)&action=edit&redlink=1), đã được đưa vào danh dách [di sản thế giới](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) của [UNESCO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c,_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c).
Vologda còn nổi tiếng với sự phong phú của các công trình
[kiến trúc gỗ](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc_g%E1%BB%97&action=edit&redlink=1) còn được giữ gìn tới ngày nay. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau, số lượng và sự nguyên vẹn của các hiện vật liên tục suy giảm. Ví dụ, năm [1963](/wiki/1963) [thánh đường Pokrova](/w/index.php?title=Th%C3%A1nh_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng_Pokrova&action=edit&redlink=1) thờ Đức Mẹ đồng trinh (nghĩa trang Vưtegorskii) gần Vưtagra đã bị cháy. Nhà thờ này là mẫu hình trực tiếp của thánh đường nổi tiếng Preobrazenskii ( [nghĩa trang Kizskii](/w/index.php?title=Kizi&action=edit&redlink=1)).
Trong tỉnh này còn phát triển ngành du lịch săn bắn-câu cá, cũng như có các cơ sở tốt để phát triển du lịch sinh thái.
## Thư viện ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=18)]
-
ZAKAT.jpg
Mùa thu
-
-
-
-
-
-
-
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vologda_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=19)]
|
|![]()
[Vologda (tỉnh)](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Vologda_Oblast?uselang=vi) [Website chính thức của chính quyền tỉnh Vologda bằng tiếng Nga, tiếng Anh và tiếng Đức](http://www.vologda-oblast.ru/) [Hội đồng lập pháp tỉnh Vologda](http://www.zs.gos35.ru/) [«Vologda» — các tài nguyên của Vologda. Thông tin về thành phố và tỉnh](http://www.www.vologda.ru/) [Văn hóa ở tỉnh Vologda](http://www.www.cultinfo.ru/) [«СеверИнформ» — hãng thông tấn](http://www.severinform.ru/) [Tin tức tỉnh Vologda](http://www.newsvo.ru/) [Trung tâm thông tin tỉnh Vologda](http://www.vic35.ru/) [«R35.ru» — Cẩm nang hướng dẫn về tỉnh Vologda](http://www.www.r35.ru/) [Hệ thống tìm kiếm theo tỉnh Vologda](http://region35.ru/) [Dành cho những người đi du lịch](http://avp.travel.ru/rus/35_rus.htm/) [Báo «Красный Север» (Phương bắc đỏ)](http://www.krassever.ru/) [Báo «Премьер» (Vai chính?)](http://premier.region35.ru/)
|
|![]()


text:
Xe tăng hạng nhẹ kiểu 62
Xe tăng hạng nhẹ kiểu 62 (Type 62) là loại xe tăng hạng nhẹ do hãng Norinco của Trung Quốc sản xuất, phát triển từ năm 1960. Đây là một phiên bản thu nhỏ của xe tăng Type-59 (1 bản sao của xe tăng T-54) nên hình dạng của nó rất giống T-54A chỉ có điều nhỏ hơn, giáp mỏng nhẹ hơn, pháo nhỏ hơn và dùng các thiết bị điện tử khác nhằm giảm trọng lượng.
Hiện tại, loại xe tăng này vẫn còn được sử dụng trong Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc cùng quân đội một số quốc gia khác và đang được hiện đại hóa dần lên.
Tên công nghiệp của Type 62 là WZ132. Ở Việt Nam, nó được gọi là xe tăng K62.
Mục lục
Lịch sử phát triển[sửa | sửa mã nguồn]
Khi xe tăng Type-59 được sản xuất, nó đã thể hiện rõ sự khó khăn khi hoạt động ở vùng phía nam Trung Quốc. Khu vực này chủ yếu bao gồm các dãy núi, đồi, ruộng lúa, hồ và sông ngòi mà không có một cây cầu hoặc cầu không thể chịu được trọng lượng của xe tăng Type-59 hay T-54. Vì vậy, vào năm 1950, Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã đề nghị sản xuất một loại xe tăng có thể hoạt động dễ dàng ở khu vực này nhưng sức chiến đấu lại tương đương T-54. Sau đó, nhà máy 674 bắt đầu phát triển loại xe tăng này vào năm 1958. Mẫu đầu tiên mang tên Type 59-16, bắt đầu được nghiên cứu từ năm 1960-1962, đến năm 1963 thì việc nghiên cứu kết thúc và mẫu chính thức Type-62 bắt đầu được Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc sử dụng.
Sau những kinh nghiệm thu được từ Chiến tranh biên giới Việt-Trung, một phiên bản Type-62 mới bắt đầu được nghiên cứu, 33 mẫu cải tiến đã được thử nghiệm rồi cho ra đời mẫu nâng cấp Type-62-I.
Trung Quốc từng cố gắng lắp đặt tháp pháo của Type 63 lên Type 62 nhưng không thành công. Sau đó, một tháp pháo dành riêng cho mẫu Type 62 mới bắt đầu được vẽ ra. Mẫu xe này được gọi là Type 62G.
Miêu tả[sửa | sửa mã nguồn]
Type 62 như một mô hình thu nhỏ của T-54A, với pháo 62-85TC 85mm đơn giản và nhỏ hơn rất nhiều so với pháo DT-10 100mm của T-54. Vỏ giáp cũng mỏng và ít đi nhằm giảm trọng lượng tổng thể. Xe có 3 khoang: Khoang lái phía trước, khoang chiến đấu ở giữa, khoang động cơ phía sau. Kíp chiến đấu gồm 4 người: lái xe ngồi phía trước bên trái, chỉ huy và pháo thủ ngồi ở bên trái ở tháp pháo, lính nạp đạn ngồi ở bên tay phải phía sau tháp pháo. Mỗi bên tháp pháo có 1 khối kính nhỏ giúp người ngồi trong xe nhìn ra ngoài. Nóc xe có trang bị 1 súng 12,7mm DShK loại 54 (Type 54) do Trung Quốc sản xuất.
Pháo 85 mm cùng cỡ với chiếc Type 63 có thể bắn đạn AP, APHE, HE, Frag-HE, HEAT, APFSDF-T, mang theo 47 viên đạn. Tốc độ bắn khá chậm 3-5 viên 1 phút. Súng có thể bắn xa đến 12,2 km. Pháo 85 mm của loại 62 có độ chính xác kém, hơi thiếu ổn định, gây khó khăn cho xạ thủ, dù nó được trang bị thêm 1 thiết bị nhìn đêm. Ngoài ra, xe còn có 1 súng máy hạng nặng 12,7 mm DShK loại 54 (1.250 viên), có thể thay thế bằng súng 7,62 mm 2.000 viên. Xe còn có 1 súng máy đồng trục 7,62 mm lắp ở mũi xe.
Hệ thống treo của Type 62 là hệ thống thanh xoắn. Bánh xe cũng như xích đều nhỏ hơn so với bánh xích của Type-59 nhằm để giảm trọng lượng. Động cơ Diesel 12150L-3 V-12 làm mát bằng chất lỏng là loại động cơ nhỏ hơn so với động cơ 12150L 12 xi-lanh làm mát bằng chất lỏng của Type-59, đem lại công suất 20,5 mã lực/tấn. Điều này làm xe chỉ có tầm hoạt động 500 km, tốc độ chỉ đạt từ 35–60 km/h. Type 62 có thể vượt qua chướng ngại vật cao 0,8 m theo chiều dọc, 2,85 m hào, 30° sườn bên và khả năng lội nước ở độ sâu 1,4 m (5 m khi được trang bị một ống thở).
Phần giáp dày nhất của xe chỉ có 50 mm, đây chính là điểm yếu lớn nhất của Type 62. Với giáp quá mỏng, nó có thể dễ dàng trở thành mục tiêu của súng phóng lựu chống tăng RPG.
Phục vụ[sửa | sửa mã nguồn]
Type 62 bắt đầu phục vụ trong quân đội Trung Quốc từ năm 1963. Từ năm 1963-1989, hơn 1.500 chiếc Type 62 đã được sản xuất. Tất cả các đơn vị Type 62 của Trung Quốc đều ở phía nam.
Type 62 vẫn còn hoạt động trong quân đội nhiều nước với các biến thể khác nhau. Chúng có mặt trong Quân đội Nhân dân Việt Nam từ những năm 1965, tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975, thậm chí và trong cả Chiến tranh biên giới Việt-Trung 1979.
Trong Chiến tranh biên giới Việt-Trung 1979, Type 62 được phía Trung Quốc sử dụng nhiều, nhưng phía Việt Nam lại sử dụng khá hạn chế, bên cạnh số lượng T-54 chủ lực. Khoảng 200 xe Type 62 đã được PLA dùng tại biên giới Việt - Trung và chịu thiệt hại nặng khoảng nửa trong số tham chiến (tức 100 chiếc) do vỏ giáp quá mỏng, trở thành một mục tiêu ngon ăn của súng chống tăng RPG.
Rút kinh nghiệm này, các đơn vị tăng - thiết giáp của Trung Quốc phải hiện đại hóa các xe Type 62 mà mình có bằng cách gia tăng độ dày và độ chuẩn xác của pháo. 400 chiếc Type 62 của PLA gần như đã được hiện đại hóa lên phiên bản Type 62I và Type 62G.
Đơn vị còn sử dụng Type 62 nhiều nhất của Trung Quốc là trung đoàn tăng thiết giáp số 43 tại Quảng Châu. Tuy vậy, ngày nay Type 62 chỉ phục vụ trong vai trò trinh sát, pháo binh và yểm trợ hỏa lực như xe tăng hạng nhẹ PT-76 trong biên chế Quân đội Nhân dân Việt Nam. Vẫn chưa có dấu hiệu cho thấy Type 62 sẽ nghỉ hưu trong tương lai gần tại Trung Quốc.
Type 62 đã được xuất khẩu tới nhiều quốc gia nhưng cho tới nay mới chỉ có Triều Tiên cho loại xe này ngừng hoạt động. Quân đội Nhân dân Việt Nam đang có kế hoạch nâng cấp Type 62 cùng nhiều loại xe tăng cũ khác.[1]
Biến thể[sửa | sửa mã nguồn]
Bangladesh[sửa | sửa mã nguồn]
- Type 62 chuyển đổi thành xe bọc thép chở quân.
- Type 62 chuyển đổi thành pháo tự hành.
Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa[sửa | sửa mã nguồn]
- Type 62-16: Mẫu đầu tiên
- Type 62I: Mẫu nâng cấp sau kinh nghiệm từ cuộc chiến tranh biên giới Việt-Trung, tăng độ bọc giáp cho xe và lắp đặt thêm 1 lá chắn ở vị trí súng 7,62 mm. Tên công nghiệp của nó là WZ132-1.
- Type 62 phiên bản dùng đạn xuyên giáp HEAT.
- Type 62 G
- Type 70: giống với Type 62I nhưng tăng thêm giáp ở vị trí pháo thủ và thêm thiết bị ổn định pháo.
- Type 79 phiên bản dùng làm xe bọc thép
- GJT 211: xe ủi đất
- GSL 131: xe dò mìn. Còn gọi là Type 82.
Tham chiến[sửa | sửa mã nguồn]
Các nước sử dụng[sửa | sửa mã nguồn]
Còn sử dụng[sửa | sửa mã nguồn]
- Albania
- Bangladesh
- Campuchia - 30
- Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa - Hơn 1499 được sản xuất. 400 hiện đang phục vụ một số trong đó được hiện đại hóa.
- Cộng hòa Congo - 8
- Cộng hòa Dân chủ Congo - 48
- Mali - 18
- Sudan - 70
- Tanzania - 66
- Việt Nam - 200
Đã cho nghỉ hưu[sửa | sửa mã nguồn]
- Bắc Triều Tiên Cho nghỉ hưu năm 1995
- Bắc Việt Nam: chuyển cho Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
- Zaire

markdown:
# Xe tăng hạng nhẹ kiểu 62
|Xe tăng kiểu 62|
|
|![]()
Type 62 tại Bảo tàng Quân đội Cách mạng nhân dân Trung Quốc
[xe tăng hạng nhẹ](/wiki/Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/22px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
[Trung Quốc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)
5,6 m chỉ thân
[Bọc giáp](/wiki/Xe_b%E1%BB%8Dc_th%C3%A9p)
15 mm (tối thiểu ở thân xe) 50 mm tháp pháo
Súng máy chống máy bay
[DShK](/wiki/DShK) 12,7mm loại 54 của [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) (1250 viên) hoặc súng máy 7,62mm 59T của [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)
430 hp (321 kW)
[thanh xoắn](/w/index.php?title=Thanh_xo%E1%BA%AFn&action=edit&redlink=1) **Xe tăng hạng nhẹ kiểu 62** ( *Type 62*) là loại [xe tăng](/wiki/Xe_t%C4%83ng) hạng nhẹ do hãng Norinco của [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) sản xuất, phát triển từ năm 1960. Đây là một phiên bản thu nhỏ của xe tăng [Type-59](/wiki/T-54/55) (1 bản sao của [xe tăng](/wiki/Xe_t%C4%83ng) [T-54](/wiki/T-54/55)) nên hình dạng của nó rất giống [T-54A](/wiki/T-54/55) chỉ có điều nhỏ hơn, giáp mỏng nhẹ hơn, [pháo](/wiki/Ph%C3%A1o) nhỏ hơn và dùng các thiết bị điện tử khác nhằm giảm trọng lượng.
Hiện tại, loại xe tăng này vẫn còn được sử dụng trong
[Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc](/wiki/Qu%C3%A2n_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Qu%E1%BB%91c) cùng quân đội một số quốc gia khác và đang được hiện đại hóa dần lên.
Tên công nghiệp của Type 62 là
**WZ132**. Ở [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), nó được gọi là **xe tăng K62**.
## Mục lục
## Lịch sử phát triển[
[sửa](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&action=edit§ion=1)]
Khi xe tăng
[Type-59](/wiki/T-54/55) được sản xuất, nó đã thể hiện rõ sự khó khăn khi hoạt động ở vùng phía nam [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c). Khu vực này chủ yếu bao gồm các dãy núi, đồi, ruộng lúa, hồ và sông ngòi mà không có một cây cầu hoặc cầu không thể chịu được trọng lượng của [xe tăng](/wiki/Xe_t%C4%83ng) [Type-59](/wiki/T-54/55) hay [T-54](/wiki/T-54/55). Vì vậy, vào năm 1950, [Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc](/wiki/Qu%C3%A2n_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Qu%E1%BB%91c) đã đề nghị sản xuất một loại xe tăng có thể hoạt động dễ dàng ở khu vực này nhưng sức chiến đấu lại tương đương [T-54](/wiki/T-54/55). Sau đó, nhà máy 674 bắt đầu phát triển loại [xe tăng](/wiki/Xe_t%C4%83ng) này vào năm 1958. Mẫu đầu tiên mang tên **Type 59-16**, bắt đầu được nghiên cứu từ năm 1960-1962, đến năm 1963 thì việc nghiên cứu kết thúc và mẫu chính thức Type-62 bắt đầu được [Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc](/wiki/Qu%C3%A2n_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Qu%E1%BB%91c) sử dụng.
Sau những kinh nghiệm thu được từ
[Chiến tranh biên giới Việt-Trung](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi_Vi%E1%BB%87t-Trung), một phiên bản Type-62 mới bắt đầu được nghiên cứu, 33 mẫu cải tiến đã được thử nghiệm rồi cho ra đời mẫu nâng cấp Type-62-I. [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) từng cố gắng lắp đặt tháp pháo của [Type 63](/wiki/Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_63) lên Type 62 nhưng không thành công. Sau đó, một tháp pháo dành riêng cho mẫu Type 62 mới bắt đầu được vẽ ra. Mẫu xe này được gọi là Type 62G.
## Miêu tả[
[sửa](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&action=edit§ion=2)]
Type 62 như một mô hình thu nhỏ của
[T-54A](/wiki/T-54/55), với pháo 62-85TC 85mm đơn giản và nhỏ hơn rất nhiều so với pháo DT-10 100mm của T-54. Vỏ giáp cũng mỏng và ít đi nhằm giảm trọng lượng tổng thể. Xe có 3 khoang: Khoang lái phía trước, khoang chiến đấu ở giữa, khoang động cơ phía sau. Kíp chiến đấu gồm 4 người: lái xe ngồi phía trước bên trái, chỉ huy và pháo thủ ngồi ở bên trái ở tháp pháo, lính nạp đạn ngồi ở bên tay phải phía sau tháp pháo. Mỗi bên tháp pháo có 1 khối kính nhỏ giúp người ngồi trong xe nhìn ra ngoài. Nóc xe có trang bị 1 súng 12,7mm [DShK](/wiki/DShK) loại 54 (Type 54) do [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) sản xuất.
Pháo 85 mm cùng cỡ với chiếc
[Type 63](/wiki/Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_63) có thể bắn đạn AP, APHE, HE, Frag-HE, HEAT, APFSDF-T, mang theo 47 viên đạn. Tốc độ bắn khá chậm 3-5 viên 1 phút. Súng có thể bắn xa đến 12,2 km. Pháo 85 mm của loại 62 có độ chính xác kém, hơi thiếu ổn định, gây khó khăn cho xạ thủ, dù nó được trang bị thêm 1 thiết bị nhìn đêm. Ngoài ra, xe còn có 1 súng máy hạng nặng 12,7 mm DShK loại 54 (1.250 viên), có thể thay thế bằng súng 7,62 mm 2.000 viên. Xe còn có 1 súng máy đồng trục 7,62 mm lắp ở mũi xe.
Hệ thống treo của Type 62 là hệ thống thanh xoắn. Bánh xe cũng như xích đều nhỏ hơn so với bánh xích của
[Type-59](/wiki/T-54/55) nhằm để giảm trọng lượng. Động cơ Diesel 12150L-3 V-12 làm mát bằng chất lỏng là loại động cơ nhỏ hơn so với động cơ 12150L 12 xi-lanh làm mát bằng chất lỏng của Type-59, đem lại công suất 20,5 mã lực/tấn. Điều này làm xe chỉ có tầm hoạt động 500 km, tốc độ chỉ đạt từ 35–60 km/h. Type 62 có thể vượt qua chướng ngại vật cao 0,8 m theo chiều dọc, 2,85 m hào, 30° sườn bên và khả năng lội nước ở độ sâu 1,4 m (5 m khi được trang bị một ống thở).
Phần giáp dày nhất của xe chỉ có 50 mm, đây chính là điểm yếu lớn nhất của Type 62. Với giáp quá mỏng, nó có thể dễ dàng trở thành mục tiêu của súng phóng lựu chống tăng
[RPG](/wiki/S%C3%BAng_ch%E1%BB%91ng_t%C4%83ng_B41).
## Phục vụ[
[sửa](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&action=edit§ion=3)]
Type 62 bắt đầu phục vụ trong quân đội Trung Quốc từ năm 1963. Từ năm 1963-1989, hơn 1.500 chiếc Type 62 đã được sản xuất. Tất cả các đơn vị Type 62 của Trung Quốc đều ở phía nam.
Type 62 vẫn còn hoạt động trong quân đội nhiều nước với các biến thể khác nhau. Chúng có mặt trong
[Quân đội Nhân dân Việt Nam](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam) từ những năm 1965, tham gia [Chiến dịch Hồ Chí Minh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) năm 1975, thậm chí và trong cả [Chiến tranh biên giới Việt-Trung](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi_Vi%E1%BB%87t-Trung) 1979.
Trong
[Chiến tranh biên giới Việt-Trung](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi_Vi%E1%BB%87t-Trung) 1979, Type 62 được phía Trung Quốc sử dụng nhiều, nhưng phía Việt Nam lại sử dụng khá hạn chế, bên cạnh số lượng [T-54](/wiki/T-54/55) chủ lực. Khoảng 200 xe Type 62 đã được [PLA](/wiki/Qu%C3%A2n_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Qu%E1%BB%91c) dùng tại biên giới Việt - Trung và chịu thiệt hại nặng khoảng nửa trong số tham chiến (tức 100 chiếc) do vỏ giáp quá mỏng, trở thành một mục tiêu ngon ăn của súng chống tăng [RPG](/wiki/S%C3%BAng_ch%E1%BB%91ng_t%C4%83ng_B41).
Rút kinh nghiệm này, các đơn vị tăng - thiết giáp của Trung Quốc phải hiện đại hóa các xe Type 62 mà mình có bằng cách gia tăng độ dày và độ chuẩn xác của pháo. 400 chiếc Type 62 của PLA gần như đã được hiện đại hóa lên phiên bản Type 62I và Type 62G.
Đơn vị còn sử dụng Type 62 nhiều nhất của
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) là trung đoàn tăng thiết giáp số 43 tại [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u). Tuy vậy, ngày nay Type 62 chỉ phục vụ trong vai trò trinh sát, pháo binh và yểm trợ hỏa lực như xe tăng hạng nhẹ [PT-76](/wiki/PT-76) trong biên chế [Quân đội Nhân dân Việt Nam](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam). Vẫn chưa có dấu hiệu cho thấy Type 62 sẽ nghỉ hưu trong tương lai gần tại [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c).
Type 62 đã được xuất khẩu tới nhiều quốc gia nhưng cho tới nay mới chỉ có
[Triều Tiên](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) cho loại xe này ngừng hoạt động. [Quân đội Nhân dân Việt Nam](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam) đang có kế hoạch nâng cấp Type 62 cùng nhiều loại xe tăng cũ khác. [[1]](#cite_note-1)
## Biến thể[
[sửa](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&action=edit§ion=4)]
### Bangladesh[
[sửa](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&action=edit§ion=5)]
- Type 62 chuyển đổi thành xe bọc thép chở quân.
- Type 62 chuyển đổi thành pháo tự hành.
### Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa[
[sửa](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&action=edit§ion=6)] **Type 62-16**: Mẫu đầu tiên **Type 62I**: Mẫu nâng cấp sau kinh nghiệm từ cuộc [chiến tranh biên giới Việt-Trung](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi_Vi%E1%BB%87t-Trung), tăng độ bọc giáp cho xe và lắp đặt thêm 1 lá chắn ở vị trí súng 7,62 mm. Tên công nghiệp của nó là **WZ132-1**. **Type 62**phiên bản dùng đạn xuyên giáp HEAT. **Type 62 G** **Type 70**: giống với Type 62I nhưng tăng thêm giáp ở vị trí pháo thủ và thêm thiết bị ổn định pháo. **Type 79**phiên bản dùng làm xe bọc thép **GJT 211**: xe ủi đất **GSL 131**: xe dò mìn. Còn gọi là **Type 82**.
## Tham chiến[
[sửa](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&action=edit§ion=7)]
## Các nước sử dụng[
[sửa](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&action=edit§ion=8)]
### Còn sử dụng[
[sửa](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&action=edit§ion=9)] [Albania](/wiki/Albania) [Bangladesh](/wiki/Bangladesh) [Campuchia](/wiki/Campuchia)- 30 [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa)- Hơn 1499 được sản xuất. 400 hiện đang phục vụ một số trong đó được hiện đại hóa. [Cộng hòa Congo](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Congo)- 8 [Cộng hòa Dân chủ Congo](/wiki/C%E1%BB%99ng_ho%C3%A0_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Congo)- 48 [Mali](/wiki/Mali)- 18 [Sudan](/wiki/Sudan)- 70 [Tanzania](/wiki/Tanzania)- 66 [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)- 200
### Đã cho nghỉ hưu[
[sửa](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&action=edit§ion=10)] [Bắc Triều Tiên](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn)Cho nghỉ hưu năm 1995 [Bắc Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a): chuyển cho [Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Zaire](/wiki/Zaire)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&action=edit§ion=11)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9_ki%E1%BB%83u_62&action=edit§ion=12)]
|
|![]()

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1053 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=29-Jun-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Fri, 31 Jul 2015 12:00:00 GMT