markdown:
Thủ đô Hà Nội:
TP Hồ Chí Minh:
Trong quá trình trao đổi, hội thoại về những
thông tin sinh học dù bằng bất kỳ tiếng nước nào trên thế
giới, lắm lúc phải đọc tên các taxon thực vật, động vật bằng
tiếng Latin. Phát âm không chuẩn xác cũng dễ gây hiểu lầm, có
khi từ một loài cần quan tâm lại khiến người nghe hiểu đến
một loài khác, thậm chí có khi họ không thể nhận ra được là
loài gì mặc dù loài muốn nêu là rất quen thuộc. Do vậy, việc
phát âm chuẩn xác tiếng Latin là một yêu cầu thiết thực đối với
những ai quan tâm đến lĩnh vực phân loại học sinh vật. Nhằm góp phần
giúp các bạn thực hiện mục đích vừa nêu, tôi xin giới thiệu cách phát
âm tiếng Latin như sau
I. Các nguyên âm
Viết hoa
Viết thường
anatomia, aqua, camphora, tabella
cera, arteria, cerebrum, ceratus, cicade
iecur, labium. liber, digitalis, meninx
jodum, injectio, jus, jocur
collum, ovum, dosis, mono, hetero
anus, nervus, maximum, caecum
oxygenium, larynx, hybridus
II. Các nguyên âm kép Trong
tiếng Latinh có 4 nguyên âm kép có cách phát âm riêng, nhưng
nhiều trường hợp do thói quen người ta đã phát âm theo âm tiếng
Pháp, điều này khiến người nghe hiểu nhầm qua một nguyên âm
khác, từ đó có thể hiểu sai nghĩa thuật ngữ hoặc nhận định
nhầm một taxon sinh vật.
1. Nguyên âm kép ae: phát âm như âm [e] trong tiếng Việt
Ví dụ:
saepe (nhiều khi), aeger (ốm đau), aether (ete), aetheroleum (tinh dầu), aequalis (bằng), aequivalens (tương đương) ...
2. Nguyên âm kép oe: phát âm như âm [ơ] trong tiếng Việt
Ví dụ:
foetus (thai), oedema (bệnh phù), oenanthe (cây rau cần), ...
3. Nguyên âm kép au:
do thói quen theo âm Pháp, nhiều người phát âm âm này như âm [ô]
tiếng Việt, khiến người nghe nhầm với nguyên âm o. Bởi vậy phải chú ý phát âm chuẩn và cách phát âm đúng cho âm này là như âm [au] trong tiếng Việt.
Ví dụ:
aurum (vàng kim), aureus (như vàng kim), auris (tai), auricula (tai nhỏ), aurantium (quả cam) ...
4. Nguyên âm kép eu:
phải được phát âm như âm [êu] trong tiếng Việt, nhưng do thói
quen theo âm Pháp, nhiều người đã phát âm thành âm [ơ] khiến
người nghe nhầm với nguyên âm kép oe
Ví dụ:
euglena (Trùng mắt), eucalyptus (cây Bạch đàn), leucaena (cây Keo dậu), Melaleuca leucadendra (cây Tràm), leucaemia (bệnh bạch cầu), seu (hoặc)...
Lưu ý: aë, oë không phải là nguyên âm kép, khi phát âm phải tách thành 2 âm:
aë: phát thành a - ê oë: phát thành ô - ê
III. Các phụ âm
Hình thái chữ
Tên gọi
Phát âm
Ví dụ
B
b
bê
bờ
bonus, borax, botanica, bufo
C
c
xê
Cờ
xờ
camphora, collum, corolla
caecum, cera, coena, cerebrum
D
d
đê
đờ
dosis, deformis, divisio, duodenum
F
epphơ
phờ
facies, fel, finis, flos, folium, functio
G
g
ghê
gờ
ganglion, gaster, gemma, giganteus
H
h
hát
hờ
herba, homo, hora, hybridus
K
k
ca
cờ
kaolinum, keratoma, kola
L
l
enlơ
lờ
labium, larynx, levis, liber, locus
M
m
emmơ
mờ
maximum, meninx, minimum, mutatio
N
n
ennơ
nờ
nasus, nervus, nomen, numero
P
p
pê
pờ
pancreas, penicillinum, pestis, porcus
Q
q
cu
q(u): quờ
quadruplex, quercus, quinque
R
r
errơ
rờ
radix, recipe, rosa, ruber
S
s
etxơ
xơ,
dờ
saccharum, semen, solutio
sinensis, plasma, dosis, mensa
T
t
tê
tờ
xờ
taenia, terra, tinctura, toxinum, tuber
solutio, natio, scientia
V
v
vê
vờ
vaccinia, variolla, vesper, virus
X
x
ichxơ
kxờ
kdờ
simplex, thorax, xanthomonas
exemplum, maxima
Z
z
dêta
dờ
zanthoxylum, zea, protozoa
IV. Các phụ âm kép
1. Những phụ âm kép phát ra một âm
1.1. Phụ âm kép ch: là phụ âm kép có nguồn gốc Hilạp (X, x: khi), nên phát âm theo âm Hilạp, như [kh] trong tiếng Việt.
Ví dụ:
charta (giấy), character (tính chất), chemia (hóa học), chlorophyllum (diệp lục tố), cholera (bệnh tả), chromosoma (nhiễm sắc thể), arachis (cây lạc, đậu phụng)...
1.2. Phụ âm kép ph: cũng có nguồn gốc Hilạp (Φ,ф: phi), nên phát âm như âm [ph] trong tiếng Việt.
Ví dụ:
pharmacia (tiệm thuốc), pharmacologia (dược lý học), pharmacopola (người bán thuốc), pharynx (họng), phoenix (cây chà là), philosophia (triết học), calophyllum (cây mù u)...
1.3. Phụ âm kép rh: phát âm như âm [r] có rung lưỡi.
Ví dụ:
rheum (cây đại hoàng), rheumatismus (tê thấp), rhizoma (thân rễ), diarrhoea (bệnh tiêu chảy), rhodomyrtus (cây sim)...
1.4. Phụ âm kép th: là phụ âm kép có nguồn gốc Hilạp (Θ,
θ: thêta), nên phát âm theo âm Hilạp, như âm [th] của tiếng Việt.
Tuy nhiên, do thói quen phát âm tiếng Pháp nên nhiều người đã
phát thành âm [t].
Ví dụ:
thea (cây Chè), theatrum (nhà hát), theophylinum (theophylin), anthera (bao phấn), thermometrum (nhiệt kế), thorax (lồng ngực, ức), thymus (tuyến ức)...
2. Phụ âm kép vừa phát ra 1 âm vừa phát ra 2 âm: đó là phụ âm kép sc, tùy thuộc nguyên âm theo sau mà có cách phát âm như sau:
Phát thành 1 âm như âm [s] trong tiếng Việt khi đứng trước các nguyên âm e, i, y, ae, eu, oe.
Ví du:
scelus (tội ác), scientia (kiến thức, khoa học), scyphus (cốc uống rượu).
Phát thành 2 âm [xk] khi đứng trước các nguyên âm o, u, au, aị,
oị. Cần nhớ rằng khi phát âm trong trường hợp thứ hai này, âm
s phát yếu và lướt nhanh để cho âm c thành âm chính.
Ví dụ:
sclera (củng mạc), scrotum (bìu), sculptura (nghệ thuật điêu khắc)...
3. Những phụ âm kép phát ra 2 âm, nhưng phụ âm sau mạnh và dài hơn.
Ví dụ:
agricultura (nông nghiệp), atrophia (sự teo), fabriqua (cấu trúc), chlorophylla (diệp lục tố), chromosoma (nhiễm sắc thể), pluvialis (thuộc nước mưa), pneumonia (bệnh viêm phổi), primus (thứ nhất), classis (lớp), crystallus (tinh thể), fractura (sự gãy xương), spora (bào tử), tabletta (thuốc phiến)...
ps là phụ âm kép có nguồn gốc Hilạp (Ψ, φ: pxi), được phát âm là [px], ví dụ như Pseudopoda (chân giả), Pseudoryx nghetinhensis (loài Sao la)...
4. Phụ âm ghép đặc biệt
Các phụ âm đơn "n" và "g" khi đi liền nhau cần được lưu ý rằng:
a. Khi chúng ghép thành "ng": tưởng như phụ âm kép, nhưng thật ra đây không phải là phụ âm kép, khi phát âm phải tách ra từng âm một, n cho âm tiết trước và g cho âm tiết sau.
Ví dụ:
lingua (ngôn ngữ) phát âm thành lin-gua
fungus (nấm) phát âm thành fun-gus
mangifera (cây xoài) phát âm thành man-gifera
unguentum (thuốc bôi dẽo) phát âm thành un-guentum...
b. Khi chúng ghép thành "gn": có hai trường hợp:
Đứng đầu từ: là một phụ âm kép
Ví dụ:
Gnetum (cây Dây gắm)
Đứng giữa từ: phát âm tách rời 2 phụ âm ra, phụ âm g cho âm tiết trước và phụ âm n
cho âm tiết sau. Do thói quen phát âm tiếng Pháp nên nhiều người
phát âm 2 phụ âm này như phụ âm kép nh trong tiếng Việt.
Ví dụ:
lignum (gỗ), lignosus (cứng như gỗ), magnesium (manhê)...
V. Những nguyên âm và phụ âm có cách phát âm cần lưu ý
Có một số nguyên âm và phụ âm có cách phát âm đặc biệt cần
được lưu ý, thông thường do thói quen phát âm tiếng Việt và
tiếng Pháp khiến một số người hay nhầm lẫn.
1. Nguyên âm i và j:
tuy có cách viết khác nhau nhưng cả hai đều cùng một cách
phát âm là [i]. Do vậy có thể viết cách này hay cách khác
nhưng vẫn đồng nhất cách đọc.
Ví dụ:
iod có thể viết iodum hay jodum
Tương tự như thế, chữ j trong các từ sau đây đều được phát âm là [i]:
jecur (gan), jecuroleum (dầu gan), jecuroleum jecuris aselli (dầu gan cá thu), jus (nước ép), injectio (thuốc tiêm)...
2. Nguyên âm y: là một nguyên âm gốc Hilạp (Y, u: ipxilon) được Latinh hóa, phải phát âm như nguyên âm u
trong tiếng Pháp, nhưng có lẽ do thói quen và cũng có thể do
để dễ phát âm hơn mà người ta đã phát âm trại thành [i[.
Ví dụ:
Tất cả các nguyên âm y trong các từ sau đây đều phải được phát âm chuẩn như âm [u] của tiếng Pháp: larynx (thực quản), hybridus (lai tạo), glycogenum (glycogen), hydroxidum (hidroxit), hydragyrum (thủy ngân)...
3. Phụ âm c: có hai cách phát âm khác nhau:
a. Phát âm như âm [k] tiếng Việt khi nó đứng trước các nguyên âm a, o, u
Ví dụ:
calyx (đài hoa), camphora (long não), collum (cổ), cor (tim), cubitus (khuỷu tay), collenchyma (mô dày)...
b.Phát âm như âm [x] tiếng Việt khi nó đứng trước các nguyên âm i, e, y, ae, oe
Ví dụ:
centum (một trăm), cerebrum (não), ceratus (có sáp), citratus (mùi chanh), cicade (ve sầu), cyathium (cái chén), cyathiformis (dạng chén), caecum (manh tràng), coena (bữa ăn chiều)...
4. Phụ âm g:
phát âm như âm [gh] tiếng Việt trong mọi trường hợp. Tuy nhiên
cũng có người quen phát âm như âm [j] của tiếng Pháp với 1 số
trường hợp.
Ví dụ:
ganglion (hạch), geminatus (sinh đôi), gemma (chồi, búp), glycogenium (glycogen), digitalis (cây Dương địa hoàng)...
5. Phụ âm q: không đi một mình, muốn phát âm được nó phải đi kèm với nguyên âm u tạo thành phụ âm đặc biệt và được phát âm như âm [qu] trong tiếng Việt.
Ví dụ:
aqua (nước), quercus (cây sồi), quisqualis (cây sử quân tử)...
6. Phụ âm r: khi phát âm phải rung lưỡi.
Ví dụ:
ren (thận), resina (nhựa), rosa (hoa hồng), ruber (màu đỏ), spora (bào tử)...
7. Phụ âm s: có hai cách phát âm:
a. Phát âm như [dờ] tiếng Việt khi nó bị kẹp giữa hai nguyên âm hoặc giữa một nguyên âm và phụ âm m hay n
Ví dụ:
plasma (huyết tương), gargarisma (thuốc súc miệng), sinensis (ở Trung quốc), tonkinensis (ở Bắc bộ), dosis (liều lượng), resina (nhựa)...
b. Phát âm như âm [x] tiếng Việt đối với những trường hợp còn lại.
Ví dụ:
saepe (nhiều khi), saccharum (mía), simplex (giản đơn), spora (bào tử), stigma (nuốm nhụy), suber (chất bần, sube), syrupus (xiro), semen (hạt), sucrosum (đường)...
8. Phụ âm t: có hai cách phát âm:
a. Phát âm như âm [x] tiếng Việt khi nó đứng trước nguyên âm i mà sau nguyên âm i lại có thêm một nguyên âm khác nữa.
Ví dụ:
natio (quốc gia), copulatio (sự giao hợp), dehiscentia (sự nứt nẻ), factitius (nhân tạo), aurantium (quả cam)...
b. Phát âm như âm [t] của tiếng Việt khi kết cấu như trên nhưng có thêm một trong 3 phụ âm s, t, x đi liền trước phụ âm t
Ví dụ:
ustio (sự đốt cháy), mixtio (sự trộn lẫn), poinsettia (cây Trạng nguyên)...
c. Những trường hợp còn lại đều được phát âm như âm [t] tiếng Việt.
Ví du:
asteria (động mạch), costa (xương sườn), stomata (khí khổng), taenia (sán dây), tunica (áo)...
9. Phụ âm x: có hai cách phát âm:
a. Phát âm [kz]khi nó bị kẹp giữa hai nguyên âm.
Ví dụ:
exemplar (bản), exemplum (ví dụ), maximum (cực đại), maxilla (hàm trên)...
b. Phát âm [kx]ở những trường hợp còn lại.
Ví dụ:
radix (rễ), meninx (màng não), extractum (cao)...
10. Phụ âm z:
là một phụ âm có nguồn gốc Hilạp (Z, ζ : zêta), ngoài ra trong
tiếng Latinh nhiều lúc cũng tồn tại một số thuật ngữ có
nguồn gốc tiếng Đức.
Trong mỗi trường hợp đều có cách phát âm riêng.
a. Nếu nguồn gốc tiếng Hilạp thì được phát âm [z]
Ví dụ:
zea (cây ngô), rhizoma (thân rễ), rhizobium (nấm rễ)...
b. Nếu nguồn gốc tiếng Đức thì phát âm [tx]
Ví dụ:
zincum (kẽm)
11. Phụ âm w: Trong bộ mẫu chữ cái tiếng Latinh không có phụ âm w,
nhưng do yêu cầu xây dựng những thuật ngữ khoa học người ta đã
đưa thêm nó vào. Cách phát âm tùy thuộc nguồn gốc thuật ngữ
có chứa phụ âm w.
a. Nếu nguồn gốc tiếng Đức thì phát âm như âm [v] tiếng Việt.
b. Nếu nguồn gốc tiếng Anh, Mỹ thì phát âm như âm [w] của tiếng Anh
CÁCH VIẾT TÊN LATINH
Trong quá trình học tập và nghiên cứu các dược liệu
có nguồn gốc thực vật, sinh viên ngành Dược và cán bộ nghiên cứu liên
quan thường xuyên tiếp cận tên khoa học của các dược liệu và cây dược
liệu. Tên khoa học của cả hai thành phần vừa nói thuộc phạm trù
danh pháp, nên luôn tuân thủ nguyên tắc quốc tế. Nguyên tắc đó bao gồm
cả nguyên tắc về đặt tên thuốc và nguyên tắc đặt tên cây. Mặt khác, do
danh pháp sử dụng tiếng Latin, nên đồng thời cũng phải tuân thủ nguyên
tắc ngữ pháp của tiếng Latin. Chính vì những yêu cầu nghiêm ngặt đó
khiến cho những người ít nghiên cứu hoặc ít quan tâm các nguyên tắc nói
trên dễ nhầm lẫn khi sử dụng tài liệu. Thực tế cho thấy, cũng có một số
tài liệu đã có những nhầm lẫn trong cách viết tên dược liệu và tên cây
dược liệu, có lẽ phần lớn do lỗi in ấn.
Như vậy, tốt hơn hết, trước khi thâm nhập nghiên cứu tên dược liệu và tên cây dược liệu, người học nên biết:
I. Nguyên tắc viết tên Latin các dược liệu có nguồn gốc thảo dược
Trong thực tế, tên Latin một dược liệu có thể được viết theo một trong bốn dạng sau:
1. Dạng thứ nhất: Danh từ chỉ dạng thuốc viết ở thể chủ cách (nominativus) + tên chi cây dược liệu viết ở thể sở hữu cách (genitivus).
Ví dụ: Herba ocimi (Hương nhu)
Trong đó:
- herba: thân thảo, được hiểu là toàn thân cây thảo;
- ocimi: sở hữu cách của Ocimum, tên khoa học của chi Hương nhu.
Dạng này không cụ thể, vì có trường hợp nhiều loài cây dược liệu cùng
chi thực vật có thể dùng thay nhau vì có tính chất tương đồng, có tác
dụng dược học gần giống nhau; nhưng cũng rất nhiều trường hợp các loài
cùng chi có tác dụng dược học khác nhau hoặc chưa được nghiên cứu, rất
dễ gây nhầm lẫn.
Ví dụ:
Nếu chỉ viết Radix angelicae thì người sử dụng không rõ đó là Bạch chỉ hay Đương qui. Hai vị thuốc này có nguồn gốc từ hai loài khác nhau trong chi Angelica. Trường hợp này phải viết theo dạng thứ hai dưới đây.
2. Dạng thứ hai: Danh từ chỉ dạng thuốc viết ở thể chủ cách + tên loài cây dược liệu viết ở thể sở hữu cách.
Ví dụ 1: Radix stemonae tuberosae (Bách bộ)
Trong đó:
- radix: rễ cây
- stemonae tuberosae: sở hữu cách của Stemona tuberosa, tên khoa học của cây Bách bộ.
Ví dụ 2: Radix angelicae dahuricae (Bạch chỉ)
Trong đó:
- angelicae dahuricae: sở hữu cách của Angelica dahurica, tên khoa học của cây Bạch chỉ.
Ví dụ 3: Radix angelicae sinensis (Đương qui)
Trong đó:
- angelicae sinensis: sở hữu cách của Angelica sinensis, tên khoa học của cây Đương qui
3. Dạng thứ ba:
Danh từ chỉ dạng thuốc viết ở thể chủ cách + tên chi cây dược liệu viết
ở thể sở hữu cách + tính ngữ chỉ tính chất của dạng thuốc.
Ví dụ 1: Lignum aquilariae resinatum (Gỗ có nhựa của cây Dó trầm)
Trong đó:
- lignum: gỗ
- resinatum: có nhựa (tính từ giống trung, bổ nghĩa cho lignum)
- aquilariae: sở hữu cách của Aquilaria, tên khoa học của chi Dó (Dó trầm).
Ví dụ 2: Semen vignae praeparatum (Hạt của cây Đậu đen chế)
Trong đó:
- semen: hạt
- praeparatum: được chế (tính từ giống trung, bổ nghĩa cho semen)
- vignae: sở hữu cách của Vigna, tên khoa học của chi Đậu đen.
4. Dạng thứ tư:
Danh từ chỉ dạng thuốc viết ở thể chủ cách + tên loài cây dược liệu
viết ở thể sở hữu cách + tính ngữ chỉ tính chất của dạng thuốc.
Ví dụ:
Radix rehmanniae glutinosae praeparata (Rễ cây Địa hoàng chế)
Trong đó:
- radix: rễ cây
- praeparata: được chế (tính từ giống cái, bổ nghĩa cho radix)
- rehmanniae glutinosae: sở hữu cách của Rehmannia glutinosa, tên khoa học của cây Địa hoàng
Danh từ chỉ dạng thuốc thường chỉ một bộ phận, cơ quan của cây dược
liệu. Nhưng cũng có nhiều trường hợp nhiều cơ quan, bộ phận khác nhau
của cùng một loài cây được dùng làm thuốc, lúc đó trong tên dược liệu
sẽ xuất hiện cùng lúc nhiều danh từ chỉ dạng thuốc. Các danh từ đó có
thể được liệt kê theo dạng dùng dấu phẩy, hoặc liên từ Latin "et", tất
cả đều được viết ở thể chủ cách, ví dụ: Gemma et cortex
psidii: búp và vỏ cây Ổi. Các danh từ đó cũng có thể được nối nhau bởi
một giới từ Latin, lúc đó danh từ đi sau giới từ phải được viết ở thể
tạo cách (ablativus), ví dụ: Flos cum folio daturae: Hoa cùng với lá cây Cà độc dược (lúc này không thể viết cum folium được).
Cũng có khi phải dùng danh từ kép để chỉ dạng thuốc thì danh từ chính
viết ở thể chủ cách, danh từ bổ nghĩa viết ở thể sở hữu cách, ví dụ: Cortex licii radicis hoặc Cortex radicis licii:Địa cốt bì, vỏ rễ cây Câu kỉ.
Trong tên dược liệu, tên khoa học của cây dược liệu đã chuyển sang thể sở hữu cách, về mặt ngữ pháp nó đóng vai trò một tính ngữ, không còn là danh pháp loài, theo tôi không nên viết hoa.
(Nhiều tài liệu vẫn viết hoa, như vậy là không đúng luật ngữ pháp
Latin. Có lẽ do thói quen viết hoa để nhấn mạnh các thành tố trong từng
cụm từ, một số tài liệu tiếng Anh đã viết hoa cả tính ngữ. Tuy nhiên,
chúng ta cần phân định rõ văn phong tiếng Anh với văn phong tiếng
Latin).
Khi chúng ta chuyển ngữ tên dược liệu thì tên cây lại trở về thể chủ cách, lúc ấy mới viết hoa.
Ví dụ: Radix stemonae tuberosae → Rễ cây Bách bộ Stemona tuberosa → The root of Stemona tuberosa species
II. Nguyên tắc viết tên Latin cây dược liệu:
Tên khoa học các cây dược liệu phải được viết theo nguyên tắc quốc tế về đặt tên thực vật. Nguyên tắc đó là:
1. Tên chi: là một danh từ luôn được viết hoa ở thể chủ cách.
2. Tên loài:
Là một tập hợp hai từ, trong đó từ thứ nhất là tên chi, từ thứ hai là
tính ngữ khoa học chỉ đặc điểm của loài, không viết hoa. Từ thứ hai có
thể là danh từ hoặc tính từ.
Nếu là danh từ thì có hai khả năng:
- Danh từ đồng vị (cùng nghĩa hoặc có nghĩa gần) với danh từ chỉ tên chi: được viết ở thể chủ cách.
Ví dụ:
Cinnamomum cassia (Quế)
Areca catechu (Cau)
Danh từ không đồng vị với danh từ chỉ tên chi: phải viết ở thể sở hữu
cách. Lúc này dù nó bắt nguồn từ tên người hoặc tên quốc gia cũng không
viết hoa (vì không còn là danh từ riêng).
Ví dụ:
Pueraria thomsonii (Sắn dây)
Nếu là tính từ (có thể tính từ nguyên cấp hay tính từ so sánh) thì phải viết hợp giống với danh từ chỉ tên chi.
Ví dụ:
Taraxacum officinalis (Bồ công anh Trung Quốc)
Zingiber officinale (Gừng)
3. Nguyên tắc trích dẫn tên tác giả:
Để đảm bảo tính chính xác, sau tên khoa học của chi hay loài còn yêu
cầu viết kèm tên tác giả công bố. Có thể đó là tên một người hoặc cùng
lúc tên của nhiều người. Các tên này thường được viết tắt.
Để tránh nhầm lẫn, luật quốc tế về đặt tên thực vật qui định: Trong văn
bản viết tay hoặc đánh máy chữ, tên loài phải được gạch chân, tên tác
giả không gạch. Trong văn bản đánh máy vi tính hoặc in offset, tên loài
phải được in nghiêng, còn tên tác giả in đứng.
Khi học tập, nghiên cứu phân loại học sinh vật, một
phạm trù không thể bỏ qua được là "Nguyên tắc phân loại". Một trong
những nội dung cơ bản và quan trọng của nguyên tắc phân loại là "Bậc
phân loại", trong đó bậc loài được gọi là bậc phân loại cơ sở. Thuật
ngữ quốc tế (viết bằng tiếng Latin) dành cho bậc này là species. Ngoài
thuật ngữ quốc tế đó, sẽ có rất nhiều thuật ngữ tương đương do các nhà
khoa học chuyên ngành của từng quốc gia chọn. Chẳng hạn như thuật ngữ
tiếng Việt là "loài", tiếng Anh là "species", tiếng Pháp là "espèce"…
Một bậc phân loại trên bậc loài được viết bằng tiếng Latin là "genus",
trong khi các nhà khoa học trên thế giới thống nhất dùng tiếng Anh là
"genus", tiếng Pháp là "genre", thì các nhà khoa học Việt Nam đã không
đồng nhất khi chọn một thuật ngữ tiếng Việt tương đương. Các nhà phân
loại học thực vật dùng thuật ngữ "chi", các nhà phân loại học động vật dùng thuật ngữ "giống".
Chính đây là khía cạnh chúng tôi muốn trao đổi.
Sinh viên khi được học cùng lúc cả hai môn học "phân loại thực vật" và
"phân loại động vật" không khỏi băn khoăn về sự thiếu đồng nhất này và
đôi khi lẫn lộn trong quá trình kiểm tra, thi cử hay viết khóa luận
cuối khóa. Sự nhầm lẫn không dừng lại ở đó, đôi khi nó còn đeo đẳng gây
bức rức cho họ suốt cả cuộc đời gắn bó với nghề nghiệp. Đó là một trùng
lặp gây phiền toái về mặt học thuật cho bất kì ai khi thâm nhập vào
lĩnh vực sản xuất nông lâm ngư nghiệp. Bởi rằng, ai đã một lần học phân
loại động, thực vật đều biết dưới bậc loài còn có những bậc phân loại
dành để chỉ cho những nhóm sinh vật tuy cùng loài, nhưng mang những đặc
điểm di truyền thể hiện qua kiểu hình (đặc điểm hình thái, cấu tạo,
sinh lí…) khác nhau rõ nét, khiến loài người nói chung và các nhà sản
xuất, các nhà khoa học nói riêng phân chúng thành những nhóm nhỏ và
dùng một thuật ngữ nào đó gọi chung là các bậc dưới loài.
Trong khoa học, các bậc đó theo trình tự từ loài xuống dần là phân loài
(L.: subspecies; E.: subspecies; F.: subespèce) thứ (L.: varietas; E.:
variety; F.: variété), dạng (L.: forma; E.: form; F.: forme)*... Trong
số đó, ở động vật học, cấp thường được dùng là phân loài, còn ở thực
vật học thì cả phân loài và thứ, đôi khi còn cả dạng nữa.
Trong sản xuất, các cây trồng và vật nuôi luôn được chỉ thị bằng cấp
bậc giống. Để biểu thị cho bậc giống này, đối với cây trồng gần như đa
số nhiều nước trên thế giới dùng thuật ngữ "cultivar" là một từ viết
gọn từ tiếng Anh cultivated variety, còn đối với vật nuôi thì "breed"
là dạng viết gọn của "animal breed".
Đối chiếu với hệ thống phát sinh chủng loại, giống trong nông nghiệp có
lúc là thứ (varietas), cũng có lúc là dạng (forma), thậm chí là một cấp
thấp hơn. Ví dụ: trong lâm nghiệp vẫn thường gọi "giống thông Bahama,
giống thông Honduras" để chỉ các thứ (varietas) thông thuộc loài thông
Caribe (Pinus caribaea) được phát hiện ở Bahama và Honduras. Và giống thông Bahama đó mang tên khoa học là Pinus caribaea var. bahamensis, giống thông Honduras mang tên khoa học là Pinus caribaea var. hondurensis.
Trong các tên khoa học đó, var. là từ viết tắt của varietas (thứ).
Tương tự như thế, trong ngành cây cảnh và hoa, người ta vẫn gọi giống
cô-tòng lá vặn với tên khoa học Codiaeum variegatum var. pictum f. spirale. Trong đó f. là dạng viết tắt của forma (dạng).
Đôi khi, giống còn được chỉ tên bằng một kí hiệu hay một từ địa phương,
chẳng hạn như trong nghề sản xuất lúa nước, ở Việt Nam đã và đang trồng
phổ biến nhiều giống lúa thuộc loài Oryza sativa như Thần nông, VN, Khang dân, OM, MTL, CN, CR, IR, 13/2, gie, chùm, hẻo, chiêm…
Như vậy, đối với Thực vật học, chuyện dùng thuật
ngữ cho các bậc phân loại dưới loài và cho bậc "genus" không có gì để
bàn, vì không có sự trùng lặp. Điều cần bàn là đối với lĩnh vực Động
vật học.
Như đã nói ở trên, trong Phân loại học động vật, cấp "genus" không được
gọi là chi như Thực vật học, mà được gọi là giống. Chính cách gọi này
đã gây không ít khó khăn cho việc tiếp cận sản xuất. Nhiều giống vật
nuôi hiện nay đều là những nhóm quần thể sinh học mang kiểu gen ở cấp
dưới loài. Ngành nông nghiệp Việt Nam cũng đồng nhất với nông dân dùng
thuật ngữ giống để chỉ một cấp bậc phân loại dưới loài. Chẳng hạn như
cùng một loài heo nhà Sus domesticus,
ở nông thôn Việt Nam đang tồn tại nhiều giống như Ba xuyên, Đại bạch,
Ỉ, Lan Hồng, Mông cái, Thuộc nhiêu, Trắng Phú Khánh, Beshire, Duroc,
Hamshire, Landrace,Yorshire… Tương tự như thế, trong mỗi loài bò, dê,
gà, vịt cũng gồm nhiều giống khác nhau.
Suy cho cùng, người Việt Nam học phân loại sinh
vật cuối cùng cũng để phục vụ sản xuất, bảo tồn đa dạng sinh học. Có
nghĩa là,người học phân loại động vật khi ra trường cũng có lúc phải
tiếp cận với môi trường chăn nuôi. Lúc đó, họ sẽ nhận ra điều gì khi
phải lập một sơ đồ hệ thống phát sinh chủng loại, trong đó có đến 2 cấp giống như sau:
Ngay thành ngữ "Con dòng cháu giống" cũng cho thấy
rằng người Việt chúng ta đã dùng thuật ngữ giống từ xưa để chỉ một cấp
phân loại dưới loài rồi. Tương tự như vậy, cụm từ cửa miệng của dân
gian "giống nòi" lại là một minh chứng cho thấy từ "giống" luôn bao hàm
một khái niệm về một quần thể sinh học dưới cấp loài. Vì ai cũng hiểu
rằng, cho dù bất kì một chủng loại người nào, cho dù thuộc một dòng
giống người nào… thì họ cũng chung một loài Homo sapiens và tất nhiên cùng thuộc "genus" Homo.
Ở đây tôi tạm dùng thuật ngữ genus, vì tôi không muốn để từ giống vào,
còn để từ chi thì chưa được phép. Bây giờ chúng ta thử thay thuật ngữ
genus đó bằng thuật ngữ giống như lâu nay trong phân loại học động vật
thường dùng thì sẽ thấy thế nào?
Vậy theo tôi, tại sao chúng ta không thống nhất dùng
thuật ngữ "chi" cho cả phân loại học thực vật và phân loại học động
vật? Dù sao thì đó cũng chỉ là một qui ước, và qui ước đó cũng chỉ cho
chúng ta - người Việt. Làm như thế sẽ có được hai điểm lợi, thứ nhất là
nhất quán trong lĩnh vực phân loại học sinh vật và thứ hai là tránh
được sự trùng lặp khó hiểu. Từ đó cũng ít gây nhẫm lẫn trong truyền
thông khoa học.
Danh pháp loài bắt nguồn từ cách đặt tên đôi bằng tiếng Latinh (nomenclature binomial) do C. V. Linnaeus
đề xướng năm 1753 và mãi tới năm 1867 mới chính thức được thế
giới công nhận thông qua hội nghị quốc tế về thực vật học họp
lần thứ nhất ở Paris. Về sau nhiều hội nghị thực vật học và
động vật học tiếp theo đều thống nhất thừa kế qui tắc của
Linnaeus để sửa đổi, bổ sung thành luật quốc tế về cách đặt tên thực vật (International Code Botanical Nomenclature, viết tắt là ICBN) và luật quốc tế về cách đặt tên động vật (International Code Zoological Nomenclature, viết tắt ICZN).
Theo luật Seattle
(qua hội nghị quốc tế về luật danh pháp lần thứ XI năm 1969
tại Seattle - USA) và các luật bổ sung (qua các hội nghị quốc
tế tiếp theo) thì danh pháp loài là một tổ hợp hai từ Latinh:
1. Từ thứ nhất: là danh từ chỉ tên chi (đọng vật học gọi giống), luôn luôn viết hoa và viết ở chủ cách.
2. Từ thứ hai: được gọi là tính ngữ,
nói lên đặc điểm nào đó của loài để phân biệt với các loài
cùng chi, không viết hoa (kể cả trường hợp từ thứ hai là danh
từ chỉ về tên người hay địa danh, bởi lẽ lúc đó nó đã được
viết ở dạng thuộc cách hoặc đã được tính từ hóa). Tính ngữ
có thể là danh từ hoặc tính từ:
2.1. Tính ngữ là danh từ: thì có 2 trường hợp xảy ra:
2.1.1. Danh từ đồng vị (đồng nghĩa hoặc gần đồng nghĩa) với danh từ chỉ tên chi:
Trường hợp này danh từ thứ hai (dù thuộc Kiểu biến cách* nào) phải được viết cùng cách với danh từ chỉ tên chi.
Ví dụ:
Tính ngữ là danh từ Kiểu biến cách I, viết ở dạng chủ cách:
Achras sapota (cây Xa-pô-chê)
Cinnamomum cassia (cây Quế)
Sus scrofa (Lợn rừng)
Tính ngữ là danh từ Kiểu biến cách II, viết ở dạng chủ cách:
Gliricidia sepium (cây Đỗ mai)
Nicotiana tabacum (cây Thuốc lá)
Tính ngữ là danh từ Kiểu biến cách III, viết ở dạng chủ cách:
Felis leo (Sư tử)
Panthera tigris (Hổ)
Panthera pardus (Báo hoa mai)
Trong một số danh pháp loài động vật có lúc danh từ thứ hai
không những đồng vị mà là lặp lại danh từ chỉ tên chi và
cũng phải được viết ở dạng chủ cách.
Ví du:
Astacus astacus (Tôm sông)
Bubalus bubalis (Trâu rừng)
Chanos chanos (cá Măng sữa)
Gallus gallus (Gà rừng)
Lutra lutra (Rái cá thường)
2.1.2. Tính ngữ không đồng vị với danh từ chỉ tên chi:
Trường hợp này danh từ thứ hai luôn luôn được viết ở thuộc
cách. Danh từ đó có thể là tên người, địa danh, tên vật chủ
kí sinh hay môi trường sống của loài.
Ví dụ:
Tính ngữ thuộc Kiểu biến cách I, viết ở cách 2:
Saccharomyces cerevisiae (nấm men lên men rượu) (cerevisia, ae. f.: rượu , bia)
Cercospora musae (nấm bệnh đốm lá Chuối) (musa, ae. f.: cây Chuối)
Cinnamomum balansae (cây Vù hương) (Balansa, ae. f.: Latinh hóa tên riêng Balanse)
Tính ngữ thuộc Kiểu biến cách II, viết ở cách 2:
Bombyx mori (Tằm tơ, Tằm dâu) (morus, i. n.: cây Dâu tằm)
Hopea pierrei ( cây Kiền kiền) (Pierreus, i. m.: Latinh hóa tên riêng Pierre)
Tính ngữ thuộc Kiểu biến cách III, viết ở cách 2:
Aphis maydis (Rệp hại Ngô) (mays, maydis. f.: cây Ngô)
Puccinia arachidis (nấm bệnh rỉ sắt ở cây Lạc) (Arachis, -idis. f.: cây Lạc)
2.2. Tính ngữ là tính từ:
2.2.1. Tính ngữ là tính từ nguyên cấp
Nếu từ thứ hai là tính từ, thì nó phải được viết hợp từ
với từ thứ nhất về giống, số và cách. Tính từ dùng có thể
thuộc bất kì một Kiểu biến cách** nào kể cả tính từ cấp so
sánh. Nó được dùng nhằm diễn đạt một đặc điểm nào đó của
loài.
Ví dụ:
Tính ngữ là tính từ thuộc Kiểu biến cách đầu:
Anopheles vagus (Muỗi sốt rét) (vagus, a, um: ngao du, hay thay đổi)
Sus domesticus (Lợn nhà) (domesticus, a, um: thuộc về nhà, thuần dưỡng)
Neofelis nebulosa (Báo gấm) (nebulosus, a, um: như sương mù, như gấm)
Tính ngữ là tính từ thuộc Kiểu biến cách sau:
Citrus grandis (cây Bưởi) (grandis, is, e: to lớn)
Dalbergia bariensis (cây Cẩm lai) (bariensis, is, e: ở Bà Rịa)
Prionodon pardiciolor (Cầy gấm) (pardicolor, -oris: có màu như Báo đực)
2.2.1. Tính ngữ là tính từ cấp so sánh
Tính từ cấp so sánh đôi lúc cũng được dùng đặt ở vị trí
thứ hai trong danh pháp loài. Cũng như tính từ nguyên cấp, ở
đây tính từ cấp so sánh cũng chỉ đặc điểm của loài và được
viết hợp từ với danh từ chỉ tên chi.
Ví dụ:
Anopheles minimus (muỗi sốt rét) (minimus, a, um: nhỏ nhất)
Caesalpinia pulcherrima (cây Kim phượng) (pulcherrimus, a, um: đẹp nhất)
Elephas maximus (Voi châu Á) (maximus, a, um: lớn nhất)
Parus major (chim Bạc má) (major, -jor, -jus: lớn hơn)
3. Trường hợp ngoại lệ:
Trường hợp trong danh pháp loài thực vật, sau tên chi cần thiết
phải dùng hai từ để diễn đạt đủ ý về loài, thì hai từ đó
phải nối với nhau bằng dấu gạch ngang, ví dụ như Lagerstroemia flos-reginae (Bằng lăng nước), Strychnos nux-vomica (Mã tiền), Coix lacryma-jobi
(Bo bo)... Trong danh pháp loài động vật, nếu sau tên chi phải
dùng hai từ thì hai từ đó được viết liền nhau, ví dụ như Coluber novaehispaniae (thay vì C. novae hispaniae), Calliphora terraenovae (thay vì C. terrae novae)
[Mayer, 1969]. Nếu thấy một danh pháp động vật bao gồm 3 từ
viết độc lập nhau thì đó là danh pháp của phân loài
(subspecies), ví dụ như Prestylis francoisi francoisi (Voọc đen má trắng), Prestylis francoisi delacouri (Voọc đen mông trắng), Prestylis francoisi hatinhensis
(Voọc đen Hà Tĩnh)... Ở danh pháp thực vật có cách viết hơi
khác, khi muốn chỉ tên một phân loài người ta viết tên loài
rồi viết tiếp chữ viết tắt ssp. (subspecies) sau đó thêm một
tính ngữ,. ví dụ: Dimocarpus fumatus ssp. indochinensis
(Nhãn Đông dương). Hoặc để chỉ tên một taxon dưới loài, người
ta cũng dùng 3 từ nhưng giữa từ thứ hai và thứ ba có viết
chèn chữ viết tắt thứ bậc phân loại var.(varietas: thứ), f. (forma: dạng).... Ví dụ Avicennia marina var. rhumphiana [Mắm đen, một thứ (varietas) trong loài Mắm biển].
Một loài nào đó được xác định là có thực nhưng chưa được
giám định chính xác, chưa thể công bố tên thì người ta viết
tên chi kèm chữ sp., ví dụ như Acacia sp..
Khi muốn ám chỉ nhiều loài cùng chi trong một quần xã thực
vật nào đó chưa được xác định chính xác người ta ghi tên chi
kèm chữ spp., ví dụ như Acacia spp.
1. DANH PHÁP CHI Là một danh
từ hoặc một từ nào đó được coi là danh từ chủ số ít được
viết ở vị trí thứ nhất trong danh pháp loài. Danh từ này có
thể bắt nguồn từ nhiều nguồn khác nhau:
Từ tên gọi Latin của một cây, con nào đó đã có sẵn hoặc một
tên gọi cây, con bằng tiếng Anh, Pháp,... được Latin hóa như: Quercus(cây Sồi), Rosa (cây Hoa hồng), Piper(cây Tiêu)...
Bắt nguồn từ tên một nhà thực vật học như: Caesalpinia (từ tên riêng Caesalpin), Bauhinia (từ tên riêng Bauhin), Tournefortia (từ tên riêng Tournefort)...
Từ một địa danh như: Washingtonia (từ địa danh Washington), Taiwania (từ địa danh Taiwan)...
Ghép một tiếp đầu ngữ hay một gốc từ với một tên chi có sẵn như:
Neolitsea
Nothofagus
Notho + Fagus
Dendropanax
Dendro + Panax
Acanthopanax
Acantho + Panax
Allospondias
Allo + Spondias
Parashorea
Para + Shorea
Neofelis
Neo + Felis
Metapenaeus
Meta + Penaeus
Parapenaeus
Para + Penaeus
Ghép một tiếp đầu ngữ hay một gốc từ với một gốc từ bất kì như:
Rhododendron
Rhodo + dendron
Pterospermum
Ptero + spermum
Pterocarpus
Ptero + carpus
Dipterocarpus
Diptero + carpus
Calophyllum
Calo + phyllum
Ophiocephalus
Ophio + cephalus
Decapterus
Deca + pterus
Pseudoryx
Pseud + oryx
Capricornis
Capri + cornis
2. DANH PHÁP HỌ
Trong thực vật học, để có danh pháp các taxon bậc họ người ta lấy thân từ của chi mẫu (chi tiêu biểu của họ) ghép thêm hậu tố -aceae.
Cần biết rằng, tên chi có thể là danh từ thuộc nhóm đồng âm
tiết, cũng có thể thuộc nhóm dị âm tiết. Trong mỗi trường
hợp cách lấy thân từ có khác nhau:
Đối với những tên chi là danh từ thuộc nhóm đồng âm tiết, chỉ
cần cắt bỏ đuôi từ (âm cuối bắt đầu bằng nguyên âm) là có
thân từ
Ví dụ:
Magnolia
Magnoli
Magnoliaceae
Pinus
Pin
Pinaceae
Podocarpus
Podocarp
Podocarpaceae
Pterocarpus
Pterocarp
Pterocarpaceae
Đối với những tên chi là danh từ thuộc nhóm
dị âm tiết, phải lấy thân từ ở cách 2 (sở hữu cách) số ít, có
nghĩa là chuyển danh từ tên chi sang cách 2 số ít rồi bỏ đuôi
từ để có thân từ
Juglans
Juglandis
Jugland-
Juglandaceae
Salix
Salicis
Salic-
Salicaceae
Styrax
Styracis
Styrac-
Styracaceae
Trong động vật học, để có tên họ người ta lại dùng hậu tố -idae (trùng với hậu tố trong danh pháp phân lớp ở thực vật) để nối vào thân từ của danh pháp chi.
Ví dụ :
Hylobates
Hylobat
Hylobatidae
Canis
Can
Canidae
Felis
Fel
Felidae
Nhưng một số họ thì:
Anas
Anatis
Anat
Anatidae
Gecko
Geckonis
Geckon
Geckonidae
3. DANH PHÁP CÁC TAXON TRÊN HỌ
Trong thực vật học, để có danh pháp taxon các bậc trên họ, người ta thực hiện như sau:
Danh pháp bộ: ghép hậu tố -ales vào thân từ của tên họ mẫu
Danh pháp lớp: ghép hậu tố -opsida vào thân từ của tên bộ mẫu
Danh pháp ngành: thay hậu tố -psida của tên lớp mẫu bằng hậu tố -phyta
Trong động vật học thì rất phức tạp, tùy nhóm thú, chim, cá,
thân mềm... và thậm chí trong từng nhóm còn tùy thuộc từng
bậc mà có những hậu tố khác nhau rất nhiều. Chẳng hạn như
* Lớp chim (Aves) và lớp cá (Pisces) có các bộ mang hậu tố -iformes
* Lớp thú (Mammalia), lớp côn trùng (Insecta) có các bộ mang những hậu tố rất đa dạng, khó hệ thống hóa như: -ptera, -odea, -ates, idea,
... có khi là một danh từ ghép bởi một tiền tố hay một gốc từ
với một gốc từ hay với một hậu tố nào đó, như Taxo-donta, Archae-o-gastro-poda, Deca-poda...
Trong lúc đó ở thực vật học, chỉ có một số trường hợp đặc
biệt có dùng những hậu tố khác đi, nhưng cũng được qui tắc
hóa:
Đối với Tảo:
* Danh pháp lớp có hậu tố -phyceae
Đối với Nấm:
* Danh pháp ngành có hậu tố -mycota
* Danh pháp lớp có hậu tố -mycetes
* Danh pháp phân lớp có hậu tố -mycetidae.
Sign in|Recent Site Activity|Report Abuse|Print Page|Powered By Google Sites

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Robots-Tag: noarchive

Cache-Control: public, max-age=5

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE


markdown:
I.Giới thiệu
Trico
là mobil thuộc hàng mạnh nhất trong GB.Có khả năng bunge cao ( đạn 1 )
, delay ít , máu nhiều (1100) , dam cực mạnh thuộc dạng nổ, dễ max dam
, 6 in 1 bao h cũng tầm >500, SS dễ sử dụng.Nói chung là khá hoàn
hảo và linh hoạt( với người biết bắn).Việc trở thành pro trico có thể
nói là khá dễ dàng , nhanh chóng hơn so với trở thành pro turtle ,
bommer.Đạn 2 trico là 3 viên xoay vòng <== đây vừa là ưu và cũng vừa
là nhược điểm .Vì khác với rùa , bommer với 1 cú dual trúng là trúng
hết, mis là mis hết thì trico bắn ko cẩn thận thì khó trúng hết , nhưng
miss thì cũng liếm 1 khoản đam tương đối của đối thủ .Cho nên tâm lý
ngồi bắn trico sẽ khác hoàn toàn với khi ngồi bomer và rùa.Bài viết
dưới đây sẽ hướng dẫn 1 cách cơ bản về con trico cho những người muốn
tập trico.Còn trở thành pro hay ko thì tùy thuộc vào khả năng tiếp thu
, thời gian luyện tập nâng cao skill , và tự tìm cho mình cách bắn hiệu
quả nhất
II.Trico toàn tập
1. Quỹ đạo
Hãy
tưởng tượng bạn ném 1 chiếc đũa lên trên trời và nó rơi xuống . Trong
quá trình bay trên không thì chiếc đũa vừa tự xoay tròn và vừa chuyển
động tịnh tiến theo hình vòng cung ( parabol).Thì đạn trico cũng y sì
vậy , có điều võng xoay của đạn 2 trico nó diễn ra chậm chạp.Cách bắn 3
in 1 là ke làm sao cho ở cuối quỹ đạo đạn gần chạm vào đối thủ , 3 viên
đạn này nằm xếp dọc theo quỹ đạo, hay nói cách toán học là trục của 3
viên đạn trùng với đường bay quỹ đạo . Minh họa :
Còn
1 điều đặc biệt nữa là trico bắn từ bên phải -> trái sẽ khác với
cách bắn trừ trái-> phải. Lý do là 3 viên đạn trico khi quay mặt
sang phải đc xếp theo hàng dọc, đạn bay ra là 1 tia . Còn khi quay mặt
sang trái đạn trico lại xếp theo hàng ngang , đạn bay ra nhìn như là 1
chùm .Minh họa :
Lí
do tại sao lại thế có lẽ là hỏi chúa.Nói cho dễ hiểu hơn thì có lẽ là
đạn của trico 2 bên sẽ lệch nhau nửa vòng .Chính thế nên ta sẽ có công
thức bắn 2 bên là khác nhau.
2. Tọa độ gió 0
1
spin từ phải sang trái ko post vì đạn quay rất nhanh, trong khoảng 1/3
màn hình đổ lại bắn feeling cũng dc, gom đạn dễ dàng vì có thể hình
dung đc. đường đạn
2. Winchart kết hợp góc lực
Tính
gió cho trico có thể nói cùng là cách tính time , na ná timebomb , fork
rùa.Và có 1 điều phải hiểu là với mỗi 1 loại spin thì gió sẽ ảnh hưởng
đến lực bắn là khác nhau.Power càng cao trong cùng 1 góc bắn thì gió sẽ
ảng hưởng đến độ tăng giảm lực càng nhiều.Chính vì thế mà hệ số lực cho
từng loại fix spin sẽ khác , tăng dần theo spin.Dưới đây là vài WC cơ
bản cho từng góc
Các
WC chỉ có hệ số cho những góc gió cơ bản. WC 70 và 80 gồm các fix 2.2(
màu vàng trong cùng), 2.6 , 3.2 , 3.7. WC 60 gồm các fix 2.2 và 2.6 .
WC 50, 40 là chỉ cho fix 2.2. Các WC 60 50 40 cho các fix 2.6 hoặc 3.2
tôi ko làm vì các hệ số góc vẫn như thế , chỉ có hệ số lực là khác (
cao hơn ), các bạn chỉ việc trù hoặc tăng nhiều lực hơn , còn tăng trù
bao nhiêu là max thì có thể dựa vào WC lực của 70 và 80. WC đc test với
gió 20 , cho nên những gió to hoặc bé hơn có thể sẽ khác 1 chút.Tôi thì
ko pro trico cho lắm nên có thể WC cũng mang tính tương đối.Chúc các
bạn luyện tập thành công
III.Backshoot Trico và trico 4-5 spin(Bổ sung)
BS trico tính na nà skybomb.Dưới đây là bảng lực . Tính lực trước rồi dùng lực đấy fix ra góc gió 0, rồi mới tính gió bt
Sign in|Recent Site Activity|Report Abuse|Print Page|Powered By Google Sites

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Content-Encoding: gzip


markdown:
# (5876) 1990 DM
2
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**(5876) 1990 DM 2** là một [tiểu hành tinh](/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) [vành đai chính](/wiki/V%C3%A0nh_%C4%91ai_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh). Nó được phát hiện bởi [Henri Debehogne](/w/index.php?title=Henri_Debehogne&action=edit&redlink=1)ở [Đài thiên văn La Silla](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_thi%C3%AAn_v%C4%83n_La_Silla&action=edit&redlink=1)ở [Chile](/wiki/Chile)ngày 24 tháng 2, 1990.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=(5876)_1990_DM2&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=(5876)_1990_DM2&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=(5876)_1990_DM2&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=(5876)_1990_DM2&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=(5876)_1990_DM2&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=(5876)_1990_DM2&action=edit§ion=3)]
|
|
|
|
|Danh sách/danh mục
|

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=31-Aug-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Fri, 02 Oct 2015 12:00:00 GMT


markdown:
# 12435 Sudachi
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**12435 Sudachi** (tên chỉ định: **1996 BX**) là một [tiểu hành tinh](/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) [vành đai chính](/wiki/V%C3%A0nh_%C4%91ai_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh). Nó được phát hiện bởi [Kin Endate](/w/index.php?title=Kin_Endate&action=edit&redlink=1) và [Kazuro Watanabe](/w/index.php?title=Kazuro_Watanabe&action=edit&redlink=1) ở [Đài thiên văn Kitami](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_thi%C3%AAn_v%C4%83n_Kitami&action=edit&redlink=1) ở [Hokkaidō](/wiki/Hokkaid%C5%8D), Nhật Bản, ngày 17 tháng 1, 1996. Nó được đặt theo tên [sudachi](/w/index.php?title=Sudachi&action=edit&redlink=1), a small green citrus fruit native to Japan.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=12435_Sudachi&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=12435_Sudachi&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=12435_Sudachi&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=12435_Sudachi&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=12435_Sudachi&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=12435_Sudachi&action=edit§ion=3)] [NASA](/wiki/NASA) [JPL](/wiki/Jet_Propulsion_Laboratory)Cơ sở dữ liệu thiên thể nhỏ [12435 Sudachi](http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=12435+Sudachi)
|
|
|
|
|Danh sách/danh mục
|

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# Cheiry
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Cheiry|
|Quốc gia||
|[Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9) [Fribourg](/wiki/Bang_Fribourg) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9#Bang_Fribourg) [Broye](/wiki/Broye_(huy%E1%BB%87n)) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD) [46°45′B 6°50′Đ / 46,75°B 6,833°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Cheiry¶ms=46_45_N_6_50_E_region:CH-FR_type:city(349)) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [46°45′B 6°50′Đ / 46,75°B 6,833°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Cheiry¶ms=46_45_N_6_50_E_region:CH-FR_type:city(349)) [[1]](#cite_note-SFSO_2010-1) 2(139 /sq mi) 2(2,51 sq mi) [Mã bưu chính](/w/index.php?title=Postal_codes_in_Switzerland_and_Liechtenstein&action=edit&redlink=1) [Số SFOS](/w/index.php?title=Community_Identification_Number&action=edit&redlink=1) [Chapelle](/w/index.php?title=Chapelle,_Broye&action=edit&redlink=1), [Coumin-Dessus](/w/index.php?title=Coumin-Dessus&action=edit&redlink=1), [Coumin-Dessous](/w/index.php?title=Coumin-Dessous&action=edit&redlink=1) [Combremont-le-Grand](/w/index.php?title=Combremont-le-Grand&action=edit&redlink=1)(VD), [Combremont-le-Petit](/w/index.php?title=Combremont-le-Petit&action=edit&redlink=1)(VD), [Forel-sur-Lucens](/w/index.php?title=Forel-sur-Lucens&action=edit&redlink=1)(VD), [Granges-près-Marnand](/w/index.php?title=Granges-pr%C3%A8s-Marnand&action=edit&redlink=1)(VD), [Prévondavaux](/wiki/Pr%C3%A9vondavaux), [Sassel](/w/index.php?title=Sassel&action=edit&redlink=1)(VD), [Surpierre](/wiki/Surpierre) [Cheiry.ch](http://Cheiry.ch/) [SFSO statistics](http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/regionen/02/key.html) **Cheiry** là một [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9&action=edit&redlink=1) trong huyện [Broye](/wiki/Broye_(huy%E1%BB%87n)) thuộc [bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9) [Fribourg](/wiki/Fribourg_(bang)) ở [Thụy Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9). Khu vực này được đề cập lần đầu năm 1184 trong tài liệu dưới tên *Chirie*. Diện tích được mở rộng năm 2005 khi đô thị này nhận thêm đô thị cũ [Chapelle](/w/index.php?title=Chapelle,_Broye&action=edit&redlink=1).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Cheiry&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cheiry&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-SFSO_2010_1-0) [Swiss Federal Statistics Office – STAT-TAB](http://www.pxweb.bfs.admin.ch/Dialog/varval.asp?ma=px-d-01-2A01&ti=St%E4ndige+und+Nichtst%E4ndige+Wohnbev%F6lkerung+nach+Region%2C+Geschlecht%2C+Nationalit%E4t+und++Alter&path=../Database/German_01%20-%20Bev%F6lkerung/01.2%20-%20Bev%F6lkerungsstand%20und%20-bewegung/&lang=1&prod=01&openChild=true&secprod=2) *Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter* **(tiếng Đức)**accessed 10 December 2011 *Cheiry*bằng các tiếng [Đức](http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D806.php), [Pháp](http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/f/F806.php), và [Ý](http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/i/I806.php)trong quyển *.* [Từ điển lịch sử Thụy Sĩ](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_%C4%91i%E1%BB%83n_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9&action=edit&redlink=1)
|
|
|
|![]()

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# Hanur, Kollegal
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Hanur|
|—
|[Quốc gia](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Flag_of_India.svg/22px-Flag_of_India.svg.png)
[Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Bang](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Karnataka](/wiki/Karnataka) [Huyện](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Chamarajanagar](/wiki/Chamarajanagar_(huy%E1%BB%87n)) [Thành phố/thị trấn](/wiki/Tehsil) [Kollegal](/wiki/Kollegal) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [IST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)( [UTC+5:30](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) **Hanur** là một [làng](/wiki/L%C3%A0ng) thuộc [tehsil](/wiki/Tehsil) [Kollegal](/wiki/Kollegal), huyện [Chamarajanagar](/wiki/Chamarajanagar_(huy%E1%BB%87n)), bang [Karnataka](/wiki/Karnataka), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99). [[1]](#cite_note-1) [[2]](#cite_note-2)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Hanur,_Kollegal&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hanur,_Kollegal&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Danh sách làng thuộc bang Karnataka”](http://censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/List_of_Villages/List_of_Villages_Alphabetical.aspx?cki=&ComboState_Code=29). [Bộ Nhà ở Ấn Độ](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Nh%C3%A0_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2012. [^](#cite_ref-2) [“Làng Hanur”](http://www.onefivenine.com/india/villages/Chamarajanagar/Kollegal/Hanur). Onefivenine.com. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# Lučina
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Lučina|
|—
|![ CZE Lučina Obecní úřad.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/CZE_Lu%C4%8Dina_Obecn%C3%AD_%C3%BA%C5%99ad.jpg/250px-CZE_Lu%C4%8Dina_Obecn%C3%AD_%C3%BA%C5%99ad.jpg)
![ CZE Lučina Obecní úřad.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/CZE_Lu%C4%8Dina_Obecn%C3%AD_%C3%BA%C5%99ad.jpg/250px-CZE_Lu%C4%8Dina_Obecn%C3%AD_%C3%BA%C5%99ad.jpg)
|
|![]()
**Hiệu kỳ** ![ Hiệu huy của Lučina](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Lucina_znak.svg/100px-Lucina_znak.svg.png)
![ Hiệu huy của Lučina](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Lucina_znak.svg/100px-Lucina_znak.svg.png)
**Hiệu huy** ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Flag_of_the_Czech_Republic.svg/22px-Flag_of_the_Czech_Republic.svg.png)
[Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c) [Vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Moravskoslezský](/wiki/Morava-Slezsko) [Huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Frýdek-Místek](/wiki/Fr%C3%BDdek-M%C3%ADstek_(huy%E1%BB%87n)) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [NUTS 5](/wiki/C%C3%A1c_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) **Lučina** là một [làng](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) thuộc huyện [Frýdek-Místek](/wiki/Fr%C3%BDdek-M%C3%ADstek_(huy%E1%BB%87n)), vùng [Moravskoslezský](/wiki/Morava-Slezsko), [Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c). [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Lu%C4%8Dina&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lu%C4%8Dina&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”](http://www.czso.cz/csu/klasifik.nsf/i/ii_struktura_uzemi_ceske_republiky/). Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.


markdown:
# Mai Kiều Liên
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Mai Kiều Liên|
|Sinh||Mai Kiều Liên
|
|Quốc gia||Việt Nam|
|Dân tộc||
|[Chủ tịch](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_t%E1%BB%8Bch&action=edit&redlink=1)& [CEO](/wiki/T%E1%BB%95ng_gi%C3%A1m_%C4%91%E1%BB%91c_%C4%91i%E1%BB%81u_h%C3%A0nh) [Vinamilk](/wiki/Vinamilk) **Mai Kiều Liên** sinh năm [1953](/wiki/1953), là một nữ doanh nhân [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), Chủ tịch [Hội đồng Quản trị](/wiki/H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_qu%E1%BA%A3n_tr%E1%BB%8B) kiêm [Tổng Giám đốc](/wiki/T%E1%BB%95ng_gi%C3%A1m_%C4%91%E1%BB%91c_%C4%91i%E1%BB%81u_h%C3%A0nh) Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam ( [Vinamilk](/wiki/Vinamilk)), là người Việt Nam duy nhất trong số 50 nữ doanh nhân quyền lực nhất châu Á bình chọn bởi [Forbes](/wiki/Forbes). Khởi nghiệp với tấm bằng kỹ sư công nghệ chế biến sữa từ năm 1976, qua nhiều năm bà đã vươn lên để trở thành người lãnh đạo cao nhất của [Vinamilk](/wiki/Vinamilk), đóng góp rất lớn trong việc xây dựng Công ty Sữa Việt Nam có được vị thế như hiện nay. Bà từng là Ủy viên [1] [Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá VIII](/wiki/Ban_Ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam_kho%C3%A1_VIII).
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Mai_Ki%E1%BB%81u_Li%C3%AAn&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mai_Ki%E1%BB%81u_Li%C3%AAn&action=edit§ion=1)]
- Bà sinh ngày
[1 tháng 9](/wiki/1_th%C3%A1ng_9)năm [1953](/wiki/1953)tại [Paris](/wiki/Paris), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p); nguyên quán: Thị xã [Vị Thanh](/wiki/V%E1%BB%8B_Thanh), Tỉnh [Hậu Giang](/wiki/H%E1%BA%ADu_Giang), là người dân tộc [Kinh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t). [1976](/wiki/1976): tốt nghiệp Đại học từ năm 1976 về chế biến thịt và sữa tại Moscow, [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4). [[2]](#cite_note-2)
- 8/1976 – 8/1980: Kỹ sư phụ trách Khối sản xuất sữa đặc và sữa chua Nhà máy sữa Trường Thọ, Công ty Sữa – Cà phê Miền Nam (tiền thân của Công ty Sữa Việt Nam).
- 8/1980 – 2/1982: Kỹ sư Công nghệ Phòng Kỹ thuật Xí nghiệp Liên hợp Sữa Cà phê Bánh kẹo 1.
- 2/1982 – 9/1983: Trợ lý Giám đốc, Phó Giám đốc Kỹ thuật Nhà máy Sữa Thống Nhất, Xí nghiệp Liên hợp Sữa Cà phê Bánh kẹo 1.
- 9/1983 - 6/1984, bà đi học Quản lý Kinh tế tại Đại học Kinh tế
[Leningrad](/wiki/Sankt-Peterburg), Liên Xô.
- 7/1984 – 11/1992: Phó Tổng Giám đốc
[Công ty Sữa Việt Nam](/wiki/Vinamilk).
- 12/1992 - nay: Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam.
- 1996 - 2001: Ủy viên
[Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá VIII](/wiki/Ban_Ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam_kho%C3%A1_VIII) [[3]](#cite_note-3)
- 11/2003 - nay: Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk).
[[4]](#cite_note-4)
## Danh hiệu[
[sửa](/w/index.php?title=Mai_Ki%E1%BB%81u_Li%C3%AAn&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mai_Ki%E1%BB%81u_Li%C3%AAn&action=edit§ion=2)] [Huân chương Lao động](/wiki/Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_Lao_%C4%91%E1%BB%99ng)hạng Nhì (năm 2001) [Anh hùng Lao động](/wiki/Anh_h%C3%B9ng_Lao_%C4%91%E1%BB%99ng) [Thời Kỳ Đổi Mới](/wiki/%C4%90%E1%BB%95i_m%E1%BB%9Bi)(năm 2005) [Huân chương Lao động](/wiki/Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_Lao_%C4%91%E1%BB%99ng)hạng Nhất (năm 2006)
- Đứng thứ 25 trong số 50 nữ doanh nhân quyền lực nhất châu Á, là người duy nhất mang quốc tịch Việt Nam trong danh sách do
[Forbes](/wiki/Forbes)bình chọn và công bố tháng 2/2012. [[5]](#cite_note-5)
## Gia đình[
[sửa](/w/index.php?title=Mai_Ki%E1%BB%81u_Li%C3%AAn&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mai_Ki%E1%BB%81u_Li%C3%AAn&action=edit§ion=3)]
Phu quân là
*Nguyễn Hiệp*, công tác tại [Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87n_H%C3%A0n_l%C3%A2m_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_Vi%E1%BB%87t_Nam).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Mai_Ki%E1%BB%81u_Li%C3%AAn&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mai_Ki%E1%BB%81u_Li%C3%AAn&action=edit§ion=4)] [^](#cite_ref-1) [Forbes tôn vinh bà Mai Kiều Liên](http://www.bbc.co.uk/vietnamese/business/2012/03/120301_mai_kieu_lien_vn_forbes.shtml) [^](#cite_ref-2) [Vinamilk](http://www.vinamilk.com.vn/uploads/Download/Baocaothuongnien2010.pdf) [^](#cite_ref-3) [Đồng chí Mai Kiều Liên](http://123.30.190.43:8080/tiengviet/tulieuvankien/details.asp?topic=105&subtopic=211&leader_topic=505&id=BT1611038175)- Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, Ngày 15/1/2010. Cập nhật lúc 10h 42'. [^](#cite_ref-4) [Mai Kiều Liên - người phụ nữ và thương hiệu 1 tỷ USD](http://hiv.com.vn/tuoi-tre/doanh-nhan/0901443026.aspx)HIV Online, Theo Phununet - 00:00' 20/01/2009 (GMT+7). [^](#cite_ref-5) [“Asia's 50 Power Businesswomen”](http://www.forbes.com/sites/forbesasia/2012/02/29/asias-50-power-businesswomen/)(Thông cáo báo chí). Forbes. [29/2](/wiki/29_th%C3%A1ng_2)/ [2012](/wiki/2012)@ 6:03PM. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2012. [“Complete list”](http://www.forbes.com/lists/2012/13/power-women-asia-12_rank.html)(Thông cáo báo chí). Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2012.

X-Cache: cp1053 hit (1), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# Port Victoria P.V.8
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|P.V.8 / Eastchurch Kitten|
|Kiểu||
|[Trạm Máy bay Thử nghiệm Hàng hải Cảng Victoria](/wiki/Port_Victoria_Marine_Experimental_Aircraft_Depot) **Port Victoria P.V.8 Eastchurch Kitten** là một mẫu thử [máy bay tiêm kích](/wiki/M%C3%A1y_bay_ti%C3%AAm_k%C3%ADch) của [Anh](/wiki/Anh) trong [Chiến tranh thế giới I](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t), được thiết kế chế tạo tại [Trạm Máy bay Thử nghiệm Hàng hải Cảng Victoria](/wiki/Port_Victoria_Marine_Experimental_Aircraft_Depot) trên đảo Grain.
## Tính năng kỹ chiến thuật[
[sửa](/w/index.php?title=Port_Victoria_P.V.8&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Port_Victoria_P.V.8&action=edit§ion=1)] *Dữ liệu lấy từ* War Planes of the First World War: Volume One Fighters [[1]](#cite_note-Bruce_V1_p186-1) **Đặc điểm tổng quát** **Kíp lái:**1 **Chiều dài:**15 ft 7½ in (4,76 m) **18 ft 11½ in (5,78 m)** [Sải cánh](/wiki/S%E1%BA%A3i_c%C3%A1nh): **Chiều cao:**5 ft 2 in (1,58 m) **Diện tích cánh:**106 ft² (9,85 m²) **340 lb (155 kg)** [Trọng lượng rỗng](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_r%E1%BB%97ng_c%E1%BB%A7a_nh%C3%A0_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1): **Trọng lượng có tải:**586 lb (266 kg) **1 ×** [Động cơ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_m%C3%A1y_bay&action=edit&redlink=1): [ABC Gnat](/w/index.php?title=ABC_Gnat&action=edit&redlink=1), 35 hp (26 kW) **Hiệu suất bay** **82 knot (94,5 mph, 152 km/h) trên độ cao 2.500 ft (760 m)** [Vận tốc cực đại](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADn_t%E1%BB%91c_V&action=edit&redlink=1): **14.900 ft (4.540 m)** [Trần bay](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_bay&action=edit&redlink=1): **5,53 lb/ft² (27 kg/m²)** [Tải trên cánh](/w/index.php?title=T%E1%BA%A3i_tr%C3%AAn_c%C3%A1nh&action=edit&redlink=1): **0,060 hp/lb (0,098 kW/kg)** [Công suất/trọng lượng](/w/index.php?title=T%E1%BB%89_s%E1%BB%91_c%C3%B4ng_su%E1%BA%A5t/tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1): **Trang bị vũ khí** **Súng:**1x [Súng máy Lewis](/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y_Lewis) [.303 in](/w/index.php?title=.303_British&action=edit&redlink=1)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Port_Victoria_P.V.8&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Port_Victoria_P.V.8&action=edit§ion=2)]
- Máy bay có tính năng tương đương
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Port_Victoria_P.V.8&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Port_Victoria_P.V.8&action=edit§ion=3)]
- Ghi chú
**Bruce 1965, p.186.** [^](#cite_ref-Bruce_V1_p186_1-0)
- Tài liệu
- Bruce, J.M.
*War Planes of the First World War: Volume One Fighters*. London:Macdonald, 1965.
- Collyer, David. "Babies Kittens and Griffons".
*, Number 43, 1991. Stamford, UK:Key Publishing. ISSN 0143 5450. pp. 50–55.* [Air Enthusiast](/w/index.php?title=Air_Enthusiast&action=edit&redlink=1)
- Green, William and Swanborough, Gordon.
*The Complete Book of Fighters*. New York:Smithmark, 1994. [ISBN 0-8317-3939-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0831739398).
- Mason, Francis K.
*The British Fighter since 1912*. Annapolis, Maryland:Naval Institute Press, 1992. [ISBN 1-55750-082-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1557500827).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Port_Victoria_P.V.8&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Port_Victoria_P.V.8&action=edit§ion=4)] [http://web.archive.org/20020106112005/www.fortunecity.com/tattooine/farmer/120/kitten.html](http://web.archive.org/20020106112005/www.fortunecity.com/tattooine/farmer/120/kitten.html) *Flight*1920
|
|
|
|


markdown:
# Xã Richland, Quận Holmes, Ohio
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ
[Richland, Quận Holmes, Ohio](/w/index.php?title=Richland,_Qu%E1%BA%ADn_Holmes,_Ohio&redirect=no))
|Xã Richland
|
Richland Township
|—
|![ Vị trí trong Quận Holmes, Ohio](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/Map_of_Holmes_County_Ohio_With_Municipal_and_Township_Labels.PNG/250px-Map_of_Holmes_County_Ohio_With_Municipal_and_Township_Labels.PNG)
Vị trí trong
[Quận Holmes](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Holmes,_Ohio), [Ohio](/wiki/Ohio) ![ Vị trí quận Holmes trong tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Map_of_Ohio_highlighting_Holmes_County.svg/250px-Map_of_Ohio_highlighting_Holmes_County.svg.png)
![ Vị trí quận Holmes trong tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Map_of_Ohio_highlighting_Holmes_County.svg/250px-Map_of_Ohio_highlighting_Holmes_County.svg.png)
Vị trí quận Holmes trong tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Ohio](/wiki/Ohio) [Quận](/w/index.php?title=Danh_d%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Ohio&action=edit&redlink=1) [Quận Holmes](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Holmes,_Ohio) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **EDT**( [UTC-4](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) **Xã Richland** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Richland Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Holmes](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Holmes,_Ohio), tiểu bang [Ohio](/wiki/Ohio), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 1.284 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Richland,_Qu%E1%BA%ADn_Holmes,_Ohio&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Richland,_Qu%E1%BA%ADn_Holmes,_Ohio&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
*Cầy mangut đuôi nâu* [Salanoia concolor](/w/index.php?title=Salanoia_concolor&redirect=no))
|
|Salanoia concolor
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Carnivora](/wiki/B%E1%BB%99_%C4%82n_th%E1%BB%8Bt) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Eupleridae](/wiki/Eupleridae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Salanoia](/wiki/Salanoia) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **S. concolor** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Salanoia concolor*
(
[I. Geoffroy Saint-Hilaire](/w/index.php?title=Isidore_Geoffroy_Saint-Hilaire&action=edit&redlink=1), 1837) [[2]](#cite_note-msw3-2) ![ Phân bố](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Salanoia_concolor_range_map.svg/272px-Salanoia_concolor_range_map.svg.png)
![ Phân bố](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Salanoia_concolor_range_map.svg/272px-Salanoia_concolor_range_map.svg.png)
* là một loài Cầy mangut đuôi nâu* [động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA)trong họ [Eupleridae](/wiki/Eupleridae), [bộ Ăn thịt](/wiki/B%E1%BB%99_%C4%82n_th%E1%BB%8Bt). Loài này được I. Geoffroy Saint-Hilaire mô tả năm 1837. [[1]](#cite_note-iucn-1) [[2]](#cite_note-msw3-2)
## Mô tả[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7y_mangut_%C4%91u%C3%B4i_n%C3%A2u&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7y_mangut_%C4%91u%C3%B4i_n%C3%A2u&action=edit§ion=1)] *Cầy mangut đuôi nâu* thường có màu nâu với những đốm màu tối hoặc màu nhạt. Đuôi cùng màu với cơ thể. Các móng vuốt không phải là rất cong. Chúng có tai ngắn, rộng và mõm nhọn. Chúng có chiều dài cơ thể từ 25 đến 30 cm và một cái đuôi dài từ 20 đến 25 cm. [3] [[4]](#cite_note-mm-4)
## Phân bố và lối sống[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7y_mangut_%C4%91u%C3%B4i_n%C3%A2u&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7y_mangut_%C4%91u%C3%B4i_n%C3%A2u&action=edit§ion=2)] *Cầy mangut đuôi nâu* là một loài thú ăn thịt nhỏ đặc hữu của Madagaxca. Chúng có lối sống ban ngày trong các khu rừng ẩm nhiệt đới của vùng đất thấp và nghỉ ngơi trong các hang hoặc thân cây rỗng vào ban đêm. Chúng sinh sống cả trên mặt đất và trên cây. Thường được tìm thấy đơn lẻ hoặc theo cặp. Thời gian mang thai là khoảng ba tháng và có một con non duy nhất. Con non sinh ra trong mùa hè. Đây là loài nhút nhát và nhạy cảm với yếu tố con người. Chúng ăn chủ yếu là côn trùng, nhưng cũng sẽ ăn trái cây, ếch nhái, bò sát nhỏ và động vật gặm nhấm. [1] [[3]](#cite_note-archive-3) [[4]](#cite_note-mm-4) *Cầy mangut đuôi nâu* phân bố ở vùng cao nguyên trung tâm đông bắc Madagascar. [[3]](#cite_note-archive-3) [[4]](#cite_note-mm-4)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7y_mangut_%C4%91u%C3%B4i_n%C3%A2u&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7y_mangut_%C4%91u%C3%B4i_n%C3%A2u&action=edit§ion=3)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7y_mangut_%C4%91u%C3%B4i_n%C3%A2u&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7y_mangut_%C4%91u%C3%B4i_n%C3%A2u&action=edit§ion=4)]
- ^
**a** **ă** **â** [http://www.iucnredlist.org/details/19852/0](http://www.iucnredlist.org/details/19852/0)
- ^
**a** [Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005).](#cite_ref-msw3_2-1) **ă** [“](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=14000469). *Salanoia concolor*” *Mammal Species of the World*. Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-8221-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-8221-0). [OCLC](/wiki/OCLC) [62265494](//www.worldcat.org/oclc/62265494).
- ^
**a** **ă** **â** [http://archive.today/Glv8O#selection-873.0-873.93](http://archive.today/Glv8O#selection-873.0-873.93)
- ^
**a** **ă** **â** [http://www.theanimalfiles.com/mammals/carnivores/mongoose_brown_tailed.html](http://www.theanimalfiles.com/mammals/carnivores/mongoose_brown_tailed.html)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7y_mangut_%C4%91u%C3%B4i_n%C3%A2u&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7y_mangut_%C4%91u%C3%B4i_n%C3%A2u&action=edit§ion=5)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7y_mangut_%C4%91u%C3%B4i_n%C3%A2u&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7y_mangut_%C4%91u%C3%B4i_n%C3%A2u&action=edit§ion=6)]
Phương tiện liên quan tới
[Salanoia concolor](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Salanoia_concolor) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)


markdown:
# Skarn
**Skarn** hay **skacnơ** là những silicat có chứa canxi. Skarn chủ yếu được hình thành trong đới tiếp xúc giữa các xâm nhập mácma granit vào các [1] [đá trầm tích](/wiki/%C4%90%C3%A1_tr%E1%BA%A7m_t%C3%ADch) [cacbonat](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1_cacbonat&action=edit&redlink=1)như đá vôi và [doloston](/w/index.php?title=Doloston&action=edit&redlink=1). Nước mang nhiệt từ mácma granit chứa nhiều silica, sắt, nhôm, và magie. Dung dịch này hòa trộn trong đới tiếp xúc làm hòa tan các đá cacbonat giàu canxi, và biến đá cacbonat ban đầu thành các tích tụ skarn. Đá biến chất được hình thành có thể bao gồm nhiều tập hợp khoáng vật khác nhau phụ thuộc phần lớn vào thành phần ban đầu của dung dịch mácma và độ tinh khiết của các đá trầm tích cacbonat.
## Hình thành[
[sửa](/w/index.php?title=Skarn&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Skarn&action=edit§ion=1)]
Skarn thuộc nhóm đá silicat canxi và liêu quan đến sự xâm nhập của granit thường là granit kiểu S (nguồn góc biến chất từ vỏ hay trầm tích). Skarn hiếm thấy trong các loại đá granit kiểu khác, do đặc điểm hóa của dung dịch và ứng xử kết tinh của kiểu M (nguồn từ manti) và kiểu I (nguồn gốc biến chất xâm nhập mácma). Granit kiểu S có khả năng tạo ra chất lỏng ở pha cuối giàu
[silica](/wiki/Silica), các nguyên tốc không tương thích và [halua](/wiki/Halua) do chúng thường chứa nhiều kali, bị ôxy hóa và ngậm nước.
Exoskarn được hình thành khi chất lỏng còn lại từ quá trình kết tinh của granit tách khỏi khối đá ở giai đoạn cuối của sự thay thế. Khi các chất lỏng này tiếp xúc với đá phản ứng, thường là các đá cacbonat, như
[limestone](/w/index.php?title=Limestone&action=edit&redlink=1) hay [dolostone](/w/index.php?title=Dolostone&action=edit&redlink=1), các chất lỏng phản ứng với chúng tạo ra các đá biến chất trao đổi.
Do các chất lỏng này mang các chất ở dạng hòa tan của silica, sắt, kim loại, halua. lưu huỳnh nên đá được thành tạo thường có sự kết hợp phức tạp của các khoáng vật giàu canxi, magie và cacbonat.
## Tích tụ quặng[
[sửa](/w/index.php?title=Skarn&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Skarn&action=edit§ion=2)]
Skarn thường là đá chứa các quặng
[đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng), [chì](/wiki/Ch%C3%AC), [kẽm](/wiki/K%E1%BA%BDm), [sắt](/wiki/S%E1%BA%AFt), [vàng](/wiki/V%C3%A0ng), [molypdem](/w/index.php?title=Molypdem&action=edit&redlink=1), [thiếc](/wiki/Thi%E1%BA%BFc), và [wolfram](/wiki/Wolfram). Các ví dụ về các mỏ skarn nổi tiếng:
- Mỏ Pine Creek (tungsten),
[Quận Inyo, California](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Inyo,_California), USA [Mỏ Ok Tedi](/w/index.php?title=M%E1%BB%8F_Ok_Tedi&action=edit&redlink=1)(vàng và đồng), [Western Province (Papua New Guinea)](/w/index.php?title=Western_Province_(Papua_New_Guinea)&action=edit&redlink=1)
- Mỏ Avebury (Nickel),
[Zeehan, Tasmania](/w/index.php?title=Zeehan,_Tasmania&action=edit&redlink=1), (Australia)


markdown:
# Služátky
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Služátky|
|—
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Flag_of_the_Czech_Republic.svg/22px-Flag_of_the_Czech_Republic.svg.png)
[Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c) [Vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Vysočina](/wiki/Vyso%C4%8Dina_(v%C3%B9ng)) [Huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Havlíčkův Brod](/wiki/Havl%C3%AD%C4%8Dk%C5%AFv_Brod_(huy%E1%BB%87n)) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [NUTS 5](/wiki/C%C3%A1c_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) **Služátky** là một [làng](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) thuộc huyện [Havlíčkův Brod](/wiki/Havl%C3%AD%C4%8Dk%C5%AFv_Brod_(huy%E1%BB%87n)), vùng [Vysočina](/wiki/Vyso%C4%8Dina_(v%C3%B9ng)), [Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c). [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Slu%C5%BE%C3%A1tky&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Slu%C5%BE%C3%A1tky&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”](http://www.czso.cz/csu/klasifik.nsf/i/ii_struktura_uzemi_ceske_republiky/). Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.


markdown:
# Thập niên 690 TCN
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
||
|[Thế kỷ](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7): [thế kỷ 8 TCN](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_8_TCN)– **–** [thế kỷ 7 TCN](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_7_TCN) [thế kỷ 6 TCN](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_6_TCN) [Thập niên](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn): [thập niên 700 TCN](/w/index.php?title=709%E2%80%93700_TCN&action=edit&redlink=1)– **–** **thập niên 690 TCN** [thập niên 680 TCN](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_680_TCN) **Năm:** **Thể loại:** [Sinh](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_690_TCN&action=edit&redlink=1)– [Mất](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_690_TCN&action=edit&redlink=1)– [Kiến trúc](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_690_TCN&action=edit&redlink=1) [Thành lập](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%C3%A0nh_l%E1%BA%ADp_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_690_TCN&action=edit&redlink=1)– [Phá hủy](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ph%C3%A1_h%E1%BB%A7y_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_690_TCN&action=edit&redlink=1) **Thập niên 690 TCN** hay **thập kỷ 690 TCN** chỉ đến những năm từ [690 TCN](/w/index.php?title=690_TCN&action=edit&redlink=1) đến [699 TCN](/w/index.php?title=699_TCN&action=edit&redlink=1).
## Sự kiện[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_690_TCN&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_690_TCN&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_690_TCN&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_690_TCN&action=edit§ion=2)]
|
|![]()


markdown:
# Vachdorf
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Vachdorf
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Thüringen](/wiki/Th%C3%BCringen) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Schmalkalden-Meiningen](/wiki/Schmalkalden-Meiningen) [Cộng đồng hành chánh](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_h%C3%A0nh_ch%C3%A1nh&action=edit&redlink=1) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) [CDU](/wiki/Li%C3%AAn_minh_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%C6%A1_%C4%91%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c)) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2006)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [Vachdorf](http://www.vg-salzbruecke.de/gemeinden/vachdorf.html) **Vachdorf** là một đô thị tại huyện [Schmalkalden-Meiningen](/wiki/Schmalkalden-Meiningen), trong [Thüringen](/wiki/Th%C3%BCringen), nước [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Đô thị này có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 15,9 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), [dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) thời điểm [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) năm [2006](/wiki/2006) là 849 người.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Vachdorf&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vachdorf&action=edit§ion=1)]
|
|![]()

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
Thông báo về các vấn đề của diễn đàn hiện tại và giải pháp đề xuất
vozForums
>
Sản phẩm công nghệ
>
Multimedia
Tư Vấn máy nghe nhạc cowon
User Name
Remember Me?
Password
FAQ
Social Groups
Calendar
Mark Forums Read
Page 1 of 4
1
2
3
>
Last
»
Thread Tools
#
1
29-12-2011, 14:18
xxxfbsxxx
Senior Member
Join Date: 06-2010
Posts: 2,434
máy nghe nhạc cowon
các bác cho em hỏi máy cowon i9 , i10 và c2 chất âm có khác nhau ko vậy
trong 3 em đó em nào đáng mua nhất
xxxfbsxxx
View Public Profile
Send a private message to xxxfbsxxx
Find all posts by xxxfbsxxx
#
2
29-12-2011, 14:21
Shim Carolina
Senior Member
Join Date: 10-2011
Location: Hà Lội
Posts: 2,979
Re: máy nghe nhạc cowon
Quote:
Originally Posted by
xxxfbsxxx
các bác cho em hỏi máy cowon i9 , i10 và c2 chất âm có khác nhau ko vậy
trong 3 em đó em nào đáng mua nhất
J3 có chất âm khá nhất trong đám cowon, à quên
chưa tính loại premium siêu đắt
còn lại thấy cũng na ná
Shim Carolina
View Public Profile
Send a private message to Shim Carolina
Find all posts by Shim Carolina
#
3
29-12-2011, 14:42
bipro
Senior Member
Join Date: 03-2010
Posts: 708
Re: máy nghe nhạc cowon
i9 i10 c2 có chất âm tương tự. sáng,mỏng, bass có người bảo thiếu, có người bảo đủ..
Đáng mua nhất là c2, pin trâu, có khe cắm thẻ microSD.. con không đáng mua nhất là i9. i10 không bàn luận, vì chưa nghe, vả lại đó chỉ là bản hoàn thiện của i9 chứ theo mình nghĩ cũng không có gì nổi bật.
nhưng với mình, cầm 2tr6 đi mua máy thì mình sẽ chọn sansa cz + mini3 nếu đã có headphone, nếu chưa có thì mình sẽ chọn cz + cw31
chúc vui !
bipro
View Public Profile
Send a private message to bipro
Find all posts by bipro
#
4
29-12-2011, 14:44
Shim Carolina
Senior Member
Join Date: 10-2011
Location: Hà Lội
Posts: 2,979
Re: máy nghe nhạc cowon
vote bác chủ thớt mua C2, mình cũng đang dùng, thấy ổn
Shim Carolina
View Public Profile
Send a private message to Shim Carolina
Find all posts by Shim Carolina
#
5
29-12-2011, 14:55
bipro
Senior Member
Join Date: 03-2010
Posts: 708
Re: máy nghe nhạc cowon
mua máy thì tùy gu thôi, nên đi nghe thử xem, nghe đông nghe tây nghe ca tụng thì thấy khoái lắm..mua về lỡ mà hối hận.
theo cảm nhận riêng của mình, trước cũng tính mua cowon, nhưng khi được nghe thử thì..âm sáng quá, nghe có cảm giác mỏng mỏng, không được ấm, nghe cứ ái ái thế nào ấy, chăc mình ghét kpop nên em nó bị lây..sau khi nghe qua cz, tối cũng ko phải tối như clip, vừa đủ, tốt. hốt ngay
bipro
View Public Profile
Send a private message to bipro
Find all posts by bipro
#
6
29-12-2011, 17:41
hoangtuden109
Senior Member
Join Date: 07-2007
Location: Shop HuyMp3 (www.huymp3.com) - Đại lý COWON, iRIVER, SAMSUNG, SANSA
Posts: 2,518
Re: máy nghe nhạc cowon
Quote:
Originally Posted by
xxxfbsxxx
các bác cho em hỏi máy cowon i9 , i10 và c2 chất âm có khác nhau ko vậy
trong 3 em đó em nào đáng mua nhất
03 Em này có chất âm cơ bản là tương tự nhau, nhưng về độ chi tiết và khả năng kéo HP thì
C2 > i10 = i9
.
Đáng mua nhất là
Cowon C2
vì:
- Nhỏ gọn, đẹp
- Cảm ứng
- Hỗ trợ thẻ nhớ MicroSD
- Khả năng kéo HP khủng, đáp ứng được cả những HP full size khó tính.
hoangtuden109
View Public Profile
Send a private message to hoangtuden109
Visit hoangtuden109's homepage!
Find all posts by hoangtuden109
#
7
29-12-2011, 17:49
hoangtuden109
Senior Member
Join Date: 07-2007
Location: Shop HuyMp3 (www.huymp3.com) - Đại lý COWON, iRIVER, SAMSUNG, SANSA
Posts: 2,518
Re: máy nghe nhạc cowon
Cowon chất âm trong trẻo, sáng, chi tiết, tách bạch, âm trường rộng rãi, mid & treble ngọt ngào, trong vắt, bass chắc, gọn vừa đủ. Đặc biệt Em nó có thêm bộ EQ Jet Effect 3.0 và BBE+ với khả năng tùy biến âm thanh cao rất giá trị. Ngoài 35 EQ do Cowon chỉnh sẵn thì còn có 4 EQ để tự chỉnh và để vọc.
Bổ sung thêm với các bác là Cowon vừa chỉnh EQ, vừa nghe nhạc được nhé. Hay nói cách khác là vừa chỉnh, vừa cảm nhận sự biến đổi của âm thanh. Đây là cái rất hay để mình tự tìm được chất âm phù hợp
hoangtuden109
View Public Profile
Send a private message to hoangtuden109
Visit hoangtuden109's homepage!
Find all posts by hoangtuden109
#
8
29-12-2011, 17:53
tamle_o
Senior Member
Join Date: 04-2010
Location: Đà Nẽng Vịt Nam
Posts: 779
Re: máy nghe nhạc cowon
Bác thik âm thế nào vì mình xài J3 thấy bass nó chán lắm bạn à. Nge lâu thấy cũng quen tai thấy đủ. Bác coi chừng mua cowon về mấy tháng đầu uất ức vì thiếu máu trong bass. Nhưng vocal, jazz thì..chẹp ko thể chê. Âm cowon mọi ng bảo nó mỏng, lạnh hay ai ái vì nó thoáng quá, ko bị bí và tách bạch thôi, bác đừng lo lắng vụ đấy, nó như thế nên nge lâu mới chịu đc, mấy con âm bí nge 1 lúc nghẹt thở lém. Hơn nữa cowon có mấy cái UI tùy chỉnh siu đẹp luôn, đập chết bọn sony, creative hay sansa bùn tẻ. Bác cố lên cowon j3 nhé
p/s: e nói theo quan điểm riêng ko phải dealer như bác hoangtuden đâu nhé
tamle_o
View Public Profile
Send a private message to tamle_o
Find all posts by tamle_o
#
9
29-12-2011, 17:57
plainseed
Senior Member
Join Date: 10-2011
Posts: 1,132
Re: máy nghe nhạc cowon
C2 có cái thiết kế rất "đáng yêu" (giao diện cũng bắn toàn tiếng anh mà sai ngữ pháp, nhưg vẫn đáng yêu lắm =]]). còn s9 J3 có vẻ đẹp trang trọng hơn. Chất âm khá là same same (mình nghĩ chắc chỉ khác công suất thôi). Tùy chủ thớt chọn, mình đang dùng và rất thỏa mãn
Chất âm về thứ hạng không dám phán, nhưng hay nhất là cái khả năng tinh chỉnh, có eq riêng cho mỗi thể loại nhạc mà khi dùng không hề làm méo nhạc hay chỉ là biến đổi ti tí mà là HOÀN TOÀN, rất phong phú
Mua loại có thẻ SD (C2 J3) dùng cực tiện, mỗi tội máy tính đồ apple (mac) nó không nhận và phá hỏng cowon của bạn ngay tức khắc. window thì không sao.
plainseed
View Public Profile
Send a private message to plainseed
Find all posts by plainseed
#
10
29-12-2011, 19:14
khoirc
Senior Member
Join Date: 09-2011
Posts: 676
Re: máy nghe nhạc cowon
Gì chứ không biết tai em trâu hay sao mà chỉnh qua chỉnh lại mấy cái EQ thì em thấy nghe như nhau
khoirc
View Public Profile
Send a private message to khoirc
Find all posts by khoirc
Page 1 of 4
1
2
3
>
Last
»
«
Previous Thread
|
Next Thread
»
Thread Tools
Show Printable Version
Email this Page
Posting Rules
You
may not
post new threads
You
may not
post replies
You
may not
post attachments
You
may not
edit your posts
BB code
is
On
Smilies
are
On
[IMG]
code is
On
HTML code is
Off
Forum Rules
Forum Jump
User Control Panel
Private Messages
Subscriptions
Who's Online
Search Forums
Forums Home
Đại sảnh
Thông báo
Thắc mắc & Góp ý
Thread post sai mục
Tin tức iNet
Review sản phẩm
Máy tính để bàn
Overclocking & Cooling
Modding
AMD
Intel
Mainboard & Memory
Đồ họa máy tính
Phần cứng chung
Thiết bị ngoại vi & Phụ kiện
Game máy tính
MMO -- Game Online
Liên Minh Huyền Thoại
Phần mềm
Download
Phát triển Phần mềm
Trường đua
Sản phẩm công nghệ
Máy tính xách tay
Tất tần tật thông tin về Dell anh em cần biết
Các sản phẩm Apple
Máy tính chuyên dụng
Thiết bị di động
Đồ điện tử & Thiết bị gia dụng
Multimedia
HDmedia
Online Events
Thế giới game mobile đỉnh cao
9K Truyền Kỳ
Tạo playlist rinh điện thoại khủng
Thật Sảng Khoái hội
Chinh phục bức tường hổ
Giao lưu Doanh nghiệp & Người dùng (theo Alphabet)
AMD VIETNAM
Anh Đức JSC - Supermicro - NVIDIA Quadro
DELL - Thông tin sản phẩm và dịch vụ chính hãng
DiDong.Net - Game Mobile
Genius - Thiết bị ngoại vi cho máy tính
Công ty TNHH thiết bị kỹ thuật tin học Hải Anh
Hoanghamobile.com
Business & Home Networking Linksys VietNam
Công ty TNHH Tin học Mai Hoàng
MSI Gaming Notebook Việt Nam
Công ty TNHH Thương mại – Dịch vụ Tân Doanh
Công ty TNHH Thương mại Quốc tế Thủy Linh
Công ty cổ phần máy tính Vĩnh Xuân
WD - Thương hiệu ổ cứng tin cây, dịch vụ hỗ trợ tốt nhất
We can do
ZOTAC Việt Nam - Công ty Công nghệ Đạt Khang
Khu vui chơi giải trí
Chuyện trò linh tinh™
Superthreads
From f17 with Love
Offline
Các món ăn chơi
Trưng cầu dân ý
Khu thương mại - Mua và Bán
Máy tính để bàn
Máy tính xách tay
Điện thoại di động
Các thiết bị công nghệ khác
All times are GMT +7. The time now is
02:49
.
Contact Us
-
vozExpress
-
Archive
-
Top
Steam Powered by vBulletin® 0.1 pre-alpha
Copyright ©2000 - 2015, Jelsoft Enterprises Ltd.

Set-Cookie: vflastactivity=0; expires=Tue, 30-Aug-2016 19:49:33 GMT; path=/; domain=vozforums.com

Cache-Control: private, post-check=0, pre-check=0, max-age=0

Pragma: no-cache

Via: 1.1 varnish