text:
Đầu năm 2018, phòng Kinh doanh cho thuê căn hộ Vinhomes Gardenia nội thất cơ bản loại 2,3,4 phòng ngủ với đa dạng diện tích sử dụng.
Đầu năm 2018, nhằm đáp ứng nhu cầu thuê nhà của cư dân, chúng tôi cho thuê căn hộ Vinhomes Gardenia – Mỹ Đình, nội thất cơ bản.
Chúng tôi cho thuê căn hộ Vinhomes Gardenia có diện tích từ 54m2 đến 146m2 được thiết kế từ 01 phòng ngủ đến 04 phòng ngủ chia làm 2 loại sau:
Loại 1: Nội thất cơ bản: Điều hòa âm trần, nóng lạnh, tủ bếp, sàn gỗ, trần thạch cao, thiết bị vệ sinh cao cấp, Khóa vân tay, thẻ từ,
Loại 2: Nội thất đầy đủ: Điều hòa, sàn gỗ, nóng lạnh, bếp, tủ bếp, giường, tủ, bàn ghế, tivi, tủ lạnh, sofa… Khách thuê chỉ việc xách vali về ở. (Nội thất đồng bộ, cao cấp và hiện đại).
Dưới đây là danh sách cho thuê căn hộ Vinhomes Gardenia:
– Căn hộ diện tích 54m2, thiết kế 1,5 phòng ngủ, 1 WC, nội thất cơ bản giá thuê từ 7,5 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 75m2, thiết kế 2 phòng ngủ, 2 WC, nội thất cơ bản giá thuê từ 8 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 75m2, thiết kế 2 phòng ngủ, 2 WC, đầy đủ nội thất chỉ việc về ở giá thuê từ 10 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 86m2, thiết kế 2 phòng ngủ, 2 WC, nội thất cơ bản giá thuê từ 8,7 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 86m2, thiết kế 2 phòng ngủ, 2 WC, nội thất đầy đủ giá thuê từ 11 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 94m2, thiết kế 2 phòng ngủ, 2 WC, nội thất cơ bản giá thuê từ 9 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 94m2, thiết kế 2 phòng ngủ, 2 WC, nội thất đầy đủ giá thuê từ 12 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 110m2, thiết kế 3 phòng ngủ, 2 WC, nội thất cơ bản giá thuê từ: 9,5 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 110m2, thiết kế 3 phòng ngủ, 2 WC, nội thất đầy đủ giá thuê từ: 13 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 120m2, thiết kế 3 phòng ngủ, 2 WC, nội thất cơ bản giá thuê từ: 10 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 120m2, thiết kế 3 phòng ngủ, 2 WC, nội thất đầy đủ giá thuê từ: 14 triệu/tháng
– Căn hộ diện tích 146m2, thiết kế 3 phòng ngủ, 2 WC, nội thất cơ bản giá thuê từ: 10,5 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 146m2, thiết kế 3 phòng ngủ, 2 WC, nội thất đầy đủ giá thuê từ: 16 triệu/tháng.
Nếu quý khách hàng đang có nhu cầu tìm và cho thuê căn hộ Vinhomes Gardenia, quý khách vui lòng liên hệ ngay 096.159.399 để được tư vấn.
Xem thêm: Bảng giá cho thuê căn hộ Vinhomes Gardenia siêu hấp dẫn, hưởng trọn hệ thống tiện ích đẳng cấp cùng không gian sống vượt trội của khu đô thị “tốt nhất Việt Nam”.

markdown:
## Đầu năm 2018, phòng Kinh doanh
[cho thuê căn hộ Vinhomes Gardenia](https://chothuevinhomesgardenia.net) nội thất cơ bản loại 2,3,4 phòng ngủ với đa dạng diện tích sử dụng.
Đầu năm 2018, nhằm đáp ứng nhu cầu thuê nhà của cư dân, chúng tôi cho thuê căn hộ Vinhomes Gardenia – Mỹ Đình, nội thất cơ bản.
Chúng tôi cho thuê căn hộ Vinhomes Gardenia có diện tích từ 54m2 đến 146m2 được thiết kế từ 01 phòng ngủ đến 04 phòng ngủ chia làm 2 loại sau:
Loại 1: Nội thất cơ bản: Điều hòa âm trần, nóng lạnh, tủ bếp, sàn gỗ, trần thạch cao, thiết bị vệ sinh cao cấp, Khóa vân tay, thẻ từ,
Loại 2: Nội thất đầy đủ: Điều hòa, sàn gỗ, nóng lạnh, bếp, tủ bếp, giường, tủ, bàn ghế, tivi, tủ lạnh, sofa… Khách thuê chỉ việc xách vali về ở. (Nội thất đồng bộ, cao cấp và hiện đại).
Dưới đây là danh sách cho thuê căn hộ Vinhomes Gardenia:
– Căn hộ diện tích 54m2, thiết kế 1,5 phòng ngủ, 1 WC, nội thất cơ bản giá thuê từ 7,5 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 75m2, thiết kế 2 phòng ngủ, 2 WC, nội thất cơ bản giá thuê từ 8 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 75m2, thiết kế 2 phòng ngủ, 2 WC, đầy đủ nội thất chỉ việc về ở giá thuê từ 10 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 86m2, thiết kế 2 phòng ngủ, 2 WC, nội thất cơ bản giá thuê từ 8,7 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 86m2, thiết kế 2 phòng ngủ, 2 WC, nội thất đầy đủ giá thuê từ 11 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 94m2, thiết kế 2 phòng ngủ, 2 WC, nội thất cơ bản giá thuê từ 9 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 94m2, thiết kế 2 phòng ngủ, 2 WC, nội thất đầy đủ giá thuê từ 12 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 110m2, thiết kế 3 phòng ngủ, 2 WC, nội thất cơ bản giá thuê từ: 9,5 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 110m2, thiết kế 3 phòng ngủ, 2 WC, nội thất đầy đủ giá thuê từ: 13 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 120m2, thiết kế 3 phòng ngủ, 2 WC, nội thất cơ bản giá thuê từ: 10 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 120m2, thiết kế 3 phòng ngủ, 2 WC, nội thất đầy đủ giá thuê từ: 14 triệu/tháng
– Căn hộ diện tích 146m2, thiết kế 3 phòng ngủ, 2 WC, nội thất cơ bản giá thuê từ: 10,5 triệu/tháng.
– Căn hộ diện tích 146m2, thiết kế 3 phòng ngủ, 2 WC, nội thất đầy đủ giá thuê từ: 16 triệu/tháng.
Nếu quý khách hàng đang có nhu cầu tìm và cho thuê căn hộ Vinhomes Gardenia, quý khách vui lòng liên hệ ngay 096.159.399 để được tư vấn.
Xem thêm:
[Bảng giá cho thuê căn hộ Vinhomes Gardenia siêu hấp dẫn, hưởng trọn hệ thống tiện ích đẳng cấp cùng không gian sống vượt trội của khu đô thị “tốt nhất Việt Nam”.]

Server: LiteSpeed


text:
Trang chủ Tags Thuê xe 4 chỗ Đà Nẵng đi Quảng Trị
Tag: Thuê xe 4 chỗ Đà Nẵng đi Quảng Trị
Giá thuê xe 4 chỗ Đà Nẵng đi La Vang Quảng Trị
Giá vé
1.200k
Giá thuê xe 4 chỗ Đà Nẵng đi La Vang Quảng Trị - Đa dạng với các mẫu xe du lịch như Toyota Vios,...

markdown:
[Trang chủ](https://chothuexemientrung.com/)Tags Thuê xe 4 chỗ Đà Nẵng đi Quảng Trị
# Tag: Thuê xe 4 chỗ Đà Nẵng đi Quảng Trị
[Giá thuê xe 4 chỗ Đà Nẵng đi La Vang Quảng Trị](https://chothuexemientrung.com/gia-thue-xe-4-cho-da-nang-di-la-vang-quang-tri.html)
Giá vé
1.200k
Giá thuê xe 4 chỗ Đà Nẵng đi La Vang Quảng Trị - Đa dạng với các mẫu xe du lịch như Toyota Vios,...

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Link: </min/36941.css>; rel=preload; as=style,</min/b27f9.js>; rel=preload; as=script,</min/f0730.js>; rel=preload; as=script

X-Litespeed-Cache: miss

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked

X-Crawler-Content-Encoding: gzip

Vary: Accept-Encoding

Accept-Ranges: bytes

Connection: close


text:
Chắc hẳn khi đến với Christian Lenart, để chọn cho mình một sản phẩm làm sạch bạn cũng sẽ rất phân vân giữa 2 loại tẩy trang mà Christian Lenart là sữa tẩy trang và nước tẩy trang. Để hiểu hơn về công dụng nổi “bần bật” của 2 loại tẩy trang dạng sữa và dạng nước Mixen này, các bạn hãy cùng tham khảo sự khác nhau dưới đây để chọn cho mình một sản phẩm phù hợp cho mục đích sử dụng hằng ngày nhé.
1. Kết cấu và mùi hương
Sữa tẩy trang: dạng sữa mềm mịn, kết cấu lỏng nhẹ, có khả năng lấy sạch bụi bẩn sâu trong lỗ chân lông, làm sạch những vết trang điểm cứng đầu kể cả son lì, mascara chống nước, eyes line,… chỉ bằng động tác massage tròn đều sữa tẩy trang trên da mặt hay các vùng da cần làm sạch. Mùi hương nhẹ nhàng, dễ chịu lưu lại trên da sau mỗi lần sử dụng
Nước tẩy trang: bằng nước Mixen, lỏng và nặng hơn nước, mùi hương thiên nhiên từ các loài hoa được chiết xuất có trong nước tẩy trang như: hoa hồng, hoa cam, hoa kim mai và hoa xa cúc lam tạo nên đặc trưng của sản phẩm.
2. Thành phần
Sữa tẩy trang và nước tẩy trang đều chứa chiết xuất của các thực vật có giá trị làm đẹp cao, không những mang đến cảm giác sạch thoáng sau khi dùng mà còn hỗ trợ khắc phục các khuyết điểm trên da hiệu quả.
Sữa tẩy trang 2in1: Chứa tinh chất từ chồi non cây Sồi giúp hỗ trợ tái tạo lớp cấu trúc biểu bì dưới da, làm da săn chắc và khỏe mạnh, phục hồi vùng da hư tổn, khiếm khuyết; chiết xuất từ hoa xa cúc ngô giúp làm sạch da và thông thoáng lỗ chân lông, tuần hoàn các mao mạch dưới da; vitamin E thiên nhiên hỗ trợ đắc lực trong việc làm mềm mịn làn da và chống lão hóa da.
Nước tẩy trang : Công nghệ nước phân tử Mixen cải tiến, giúp lấy sạch khuẩn chất nhỏ nhất sâu trong chân lông. Kết hợp với 4 tinh chất chiết xuất từ 4 loại hoa: hoa hồng, hoa cam, hoa kim mai và hoa xa cúc lam, mang đặc tính thảo dược có tác dụng hỗ trợ cải thiện làn da săn chắc và khỏe khoắn hơn.
3. Công dụng
Cả 2, sữa tẩy trang 2in1 và nước tẩy trang Micellar Water đều là sản phẩm có vai trò tẩy đi lớp trang điểm, cặn nhờn cùng những mỹ phẩm che chắn hay làm đẹp gốc dầu trên da mà sửa rửa mặt hay nước không thể làm được. Nhưng 2 sản phẩm lại chứa những chiết xuất từ thực vật khác nhau, mang đến những công dụng khác nhau trên làn da cụ thể như sau:
Sữa tẩy trang 2in1: phù hợp với làn da hay trang điểm, khô và lão hóa, chống lại các gốc tự do từ môi trường ngoài, bảo vệ và làm mềm da.
Nước tẩy trang Eau Micellaire: phù hợp cho làn da dầu, mụn và da không đều màu. Hoa hồng – làm săn chắc làn da, hoa cam – giúp da mịn màng và sáng khỏe, hoa xa cúc lam – êm dịu cho vùng mắt và làn da nhạy cảm, hoa kim mai – diệt khuẩn và hỗ trợ điều trị mụn thâm.
Cả 2 đều không chứa Paraben và chất tẩy rửa, được kiểm định an toàn cho mắt, mô và làn da nhạy cảm như phụ nữ mang thai. Được khuyên dùng mỗi ngày từ bộ Y Tế Pháp.
4. Cách dùng
Sữa tẩy trang 2in1: cho một lượng sữa tẩy trang ra tay massage tròn đều khắp mặt, với vùng mắt dùng ngón tay cào nhẹ lông mi và massage theo chiều ngang. Sau đó, lấy bông tẩy trang lau đều khắp mặt để lấy hết cặn bẩn cùng với sữa tẩy trang, rồi rửa mặt lại bằng nước sạch.
- Nước tẩy trang Eau Micellaire: thấm ướt bông tẩy trang, đắp lên vùng mắt khoảng 5s sau đó kéo nhẹ theo chiều ngang và vuốt theo chiều lông mi. Đối với vùng mặt, lau bông tẩy trang đều khắp mặt theo chiều cơ mặt hướng lên, kéo vài vòng vùng khóe miệng, cánh mũi,… những vùng có mụn cám và lỗ chân lông to.
5. Hiệu quả
Sữa tẩy trang 2in1: Mang đến cảm giác êm dịu và mịn màng sau khi sử dụng, da trở nên khỏe và sáng hơn khi sử dụng một thời gian nhất định tùy theo cơ địa từng loại da.
Nước tẩy trang: ngoài khả năng phù hợp với nhu cầu làm sạch hàng ngày, nước tẩy trang còn mang lại hiệu quả sạch thoáng, giảm hẳn mụn đầu đen, mụn cám, cải thiện được làn da nhiều dầu, xỉn màu và kém đàn hồi sau khoảng 28 ngày sử dụng đều đặn hàng ngày.
6. Giá và dung tích
Sữa tẩy trang 2 in 1: Sử dụng chai nhựa màu xanh chống tai UV, có vòi cản khí tiện dụng, dễ dàng lấy sản phẩm ra đúng liều lượng và tiết kiệm. Dung tích 200ml có giá 280.000đ
Nước tẩy trang Eau Micellaire: thiết kế chai nhựa màu xanh chống tia UV, có nút điều tiết, dễ dàng lấy sản phẩm ra bông mà không bị quá tay. Nước tẩy trang có 3 dung tích cho các bạn dễ lựa chọn để trải nghiệm hay mang theo du lịch: 100ml có giá 172.000đ, 200ml có giá 280.000đ, 500ml có giá 420.000đ.
Là những sản phẩm an toàn và có sự bảo đảm từ các chuyên gia sức khỏe và làm đẹp. Bạn còn chần chừ gì mà không thử xem chúng có thể mang lại cảm nhận như thế nào trên làn da bạn? Các bạn có thể xem công dụng và tính chất của từng sản phẩm để chọn cho mình một sản phẩm phù hợp nhé.
Nguồn ảnh: Christian Lenart Việt Nam

markdown:
Chắc hẳn khi đến với
**Christian Lenart**, để chọn cho mình một sản phẩm làm sạch bạn cũng sẽ rất phân vân giữa 2 loại tẩy trang mà Christian Lenart là sữa tẩy trang và nước tẩy trang. Để hiểu hơn về công dụng nổi “bần bật” của 2 loại tẩy trang dạng sữa và dạng nước Mixen này, các bạn hãy cùng tham khảo sự khác nhau dưới đây để chọn cho mình một sản phẩm phù hợp cho mục đích sử dụng hằng ngày nhé. **1. Kết cấu và mùi hương**
Sữa tẩy trang: dạng sữa mềm mịn, kết cấu lỏng nhẹ, có khả năng lấy sạch bụi bẩn sâu trong lỗ chân lông, làm sạch những vết trang điểm cứng đầu kể cả son lì, mascara chống nước, eyes line,… chỉ bằng động tác massage tròn đều sữa tẩy trang trên da mặt hay các vùng da cần làm sạch. Mùi hương nhẹ nhàng, dễ chịu lưu lại trên da sau mỗi lần sử dụng
Nước tẩy trang: bằng nước Mixen, lỏng và nặng hơn nước, mùi hương thiên nhiên từ các loài hoa được chiết xuất có trong nước tẩy trang như: hoa hồng, hoa cam, hoa kim mai và hoa xa cúc lam tạo nên đặc trưng của sản phẩm.
** 2. Thành phần**
Sữa tẩy trang và nước tẩy trang đều chứa chiết xuất của các thực vật có giá trị làm đẹp cao, không những mang đến cảm giác sạch thoáng sau khi dùng mà còn hỗ trợ khắc phục các khuyết điểm trên da hiệu quả.
Sữa tẩy trang 2in1: Chứa tinh chất từ chồi non cây Sồi giúp hỗ trợ tái tạo lớp cấu trúc biểu bì dưới da, làm da săn chắc và khỏe mạnh, phục hồi vùng da hư tổn, khiếm khuyết; chiết xuất từ hoa xa cúc ngô giúp làm sạch da và thông thoáng lỗ chân lông, tuần hoàn các mao mạch dưới da; vitamin E thiên nhiên hỗ trợ đắc lực trong việc làm mềm mịn làn da và chống lão hóa da.
Nước tẩy trang : Công nghệ nước phân tử Mixen cải tiến, giúp lấy sạch khuẩn chất nhỏ nhất sâu trong chân lông. Kết hợp với 4 tinh chất chiết xuất từ 4 loại hoa: hoa hồng, hoa cam, hoa kim mai và hoa xa cúc lam, mang đặc tính thảo dược có tác dụng hỗ trợ cải thiện làn da săn chắc và khỏe khoắn hơn.
** 3. Công dụng**
Cả 2, sữa tẩy trang 2in1 và nước tẩy trang Micellar Water đều là sản phẩm có vai trò tẩy đi lớp trang điểm, cặn nhờn cùng những mỹ phẩm che chắn hay làm đẹp gốc dầu trên da mà sửa rửa mặt hay nước không thể làm được. Nhưng 2 sản phẩm lại chứa những chiết xuất từ thực vật khác nhau, mang đến những công dụng khác nhau trên làn da cụ thể như sau:
Sữa tẩy trang 2in1: phù hợp với làn da hay trang điểm, khô và lão hóa, chống lại các gốc tự do từ môi trường ngoài, bảo vệ và làm mềm da.
Nước tẩy trang Eau Micellaire: phù hợp cho làn da dầu, mụn và da không đều màu. Hoa hồng – làm săn chắc làn da, hoa cam – giúp da mịn màng và sáng khỏe, hoa xa cúc lam – êm dịu cho vùng mắt và làn da nhạy cảm, hoa kim mai – diệt khuẩn và hỗ trợ điều trị mụn thâm.
Cả 2 đều không chứa Paraben và chất tẩy rửa, được kiểm định an toàn cho mắt, mô và làn da nhạy cảm như phụ nữ mang thai. Được khuyên dùng mỗi ngày từ
![ nước tẩy trang và sữa tẩy trang](https://christianlenart3.r.worldssl.net/wp-content/plugins/lazy-load/images/1x1.trans.gif)
Nước Tẩy Trang và Sữa Tẩy Trang
** 4. Cách dùng**
Sữa tẩy trang 2in1: cho một lượng sữa tẩy trang ra tay massage tròn đều khắp mặt, với vùng mắt dùng ngón tay cào nhẹ lông mi và massage theo chiều ngang. Sau đó, lấy bông tẩy trang lau đều khắp mặt để lấy hết cặn bẩn cùng với sữa tẩy trang, rồi rửa mặt lại bằng nước sạch.
- Nước tẩy trang Eau Micellaire: thấm ướt bông tẩy trang, đắp lên vùng mắt khoảng 5s sau đó kéo nhẹ theo chiều ngang và vuốt theo chiều lông mi. Đối với vùng mặt, lau bông tẩy trang đều khắp mặt theo chiều cơ mặt hướng lên, kéo vài vòng vùng khóe miệng, cánh mũi,… những vùng có mụn cám và lỗ chân lông to.
** 5. Hiệu quả**
Sữa tẩy trang 2in1: Mang đến cảm giác êm dịu và mịn màng sau khi sử dụng, da trở nên khỏe và sáng hơn khi sử dụng một thời gian nhất định tùy theo cơ địa từng loại da.
Nước tẩy trang: ngoài khả năng phù hợp với nhu cầu làm sạch hàng ngày, nước tẩy trang còn mang lại hiệu quả sạch thoáng, giảm hẳn mụn đầu đen, mụn cám, cải thiện được làn da nhiều dầu, xỉn màu và kém đàn hồi sau khoảng 28 ngày sử dụng đều đặn hàng ngày.
** 6. Giá và dung tích**
Sữa tẩy trang 2 in 1: Sử dụng chai nhựa màu xanh chống tai UV, có vòi cản khí tiện dụng, dễ dàng lấy sản phẩm ra đúng liều lượng và tiết kiệm. Dung tích 200ml có giá 280.000đ
Nước tẩy trang Eau Micellaire: thiết kế chai nhựa màu xanh chống tia UV, có nút điều tiết, dễ dàng lấy sản phẩm ra bông mà không bị quá tay. Nước tẩy trang có 3 dung tích cho các bạn dễ lựa chọn để trải nghiệm hay mang theo du lịch: 100ml có giá 172.000đ, 200ml có giá 280.000đ, 500ml có giá 420.000đ.
Là những sản phẩm an toàn và có sự bảo đảm từ các chuyên gia sức khỏe và làm đẹp. Bạn còn chần chừ gì mà không thử xem chúng có thể mang lại cảm nhận như thế nào trên làn da bạn? Các bạn có thể xem công dụng và tính chất của từng sản phẩm để chọn cho mình một sản phẩm phù hợp nhé.
**Nguồn ảnh: Christian Lenart Việt Nam**

Server: nginx

Connection: keep-alive

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Cache-Control: max-age=0, public

X-Powered-By: W3 Total Cache/0.9.5.4

Pragma: public


text:
CNM365. Chào ngày mới 30 tháng 10. Ngày 30 tháng 10 năm 1821 là ngày sinh Fyodor Dostoevsky, Nhà văn Nga. Cùng với Lev Tolstoy, Dostoevsky được xem là một trong hai nhà văn Nga vĩ đại thế kỷ 19. Các tác phẩm của ông, như Anh em nhà Karamazov hay Tội ác và hình phạt đã khai thác tâm lí con người trong bối cảnh chính trị, xã hội và tinh thần của xã hội Nga thế kỷ 19. Ông được giới phê bình đánh giá rất cao, phần lớn xem ông là người sáng lập hay là người báo trước cho chủ nghĩa hiện sinh thế kỷ 20. Năm 1644, Thuận Trị Đế Phúc Lâm đăng quang hoàng đế tại Tử Cấm thành Bắc Kinh, khẳng định địa vị của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc. Năm 1973, Cầu Bosphorus tại Istanbul hoàn thành, trở thành cây cầu thứ hai kết nối châu Á và châu Âu qua eo biển Bosphore thuộc Thổ Nhĩ Kỳ… Bài viết chọn lọc: Đêm trắng và bình minh. Tình Mẹ và Đức Nhẫn. Nợ Duyên. Đức Thánh Trần và Chùa Thắng Nghiêm; xem tiếp https://cnm365.wordpress.com/category/chao-ngay-moi-30-thang-10/
Đêm trắng và bình minh
“Nhà văn Nga Dostoievski viết “Những đêm trắng” với sự sâu sắc lạ lùng mà tôi khi được trãi nghiệm mới thấu hiểu. Ông trò chuyện về du lịch mà thực ra đang nói về nhân tình thế thái, về những đêm trắng và ảo ảnh bình minh phương Bắc...” (Hoàng Kim)
DẠY VÀ HỌC. Mời bạn thưởng thức món quà xuân “Đêm trắng và bình minh”, câu chuyện về Ghent thành phố khoa học công nghệ; Sắn quà tặng thế giới người nghèo; Đêm trắng và bình minh phương Bắc. Nhà văn Nga Dostoievski viết “Những đêm trắng” với sự sâu sắc lạ lùng mà tôi khi được trãi nghiệm mới thấu hiểu. Ông trò chuyện về du lịch mà thực ra đang nói về nhân tình thế thái, về những đêm trắng và ảo ảnh bình minh phương Bắc. Bạn hãy ngắm nắng ấm và vườn cây trong bức ảnh lúc 7 giờ chiều chụp tiến sĩ Claude Fauquet với tôi. Ông là Chủ tịch Hội thảo Sắn Toàn cầu, Tổng Giám đốc của Viện Nghiên cứu Khoa học lừng danh ở Mỹ, người đã dành cho tôi sự ưu ái mời dự Hội thảo và đọc báo cáo. Bạn cũng hãy xem tiếp phóng sự ảnh chụp lúc gần nửa đêm mà ánh sáng vẫn đẹp lạ thường để đồng cảm cùng tôi về đêm trắng và bình minh. Bắc Âu là vùng đất lành có triết lý nhân sinh lành mạnh, chất lượng cuộc sống khá cao và những mô hình giáo dục tiên tiến nổi tiếng thế giới. Đi khắp quê người để hiểu đất quê hương. Mục đích sau cùng của dạy và học là thấu suốt bản chất sự vật, có lời giải đúng và làm được việc. Dạy và học thực tiễn trên chính Tổ quốc mình. Tôi tâm đắc với thầy Nguyễn Lân Dũng “Bác Hồ với hạnh phúc của dân”, tâm đắc với nhà văn Trần Đăng Khoa những suy tư chấn hưng giáo dục qua bài viết “Mở cửa nhìn sang nhà hàng xóm” trao đổi về dạy và học ở Bỉ và Ngoảng lại mà ngắm… Bạn cũng sẽ bắt gặp đêm trắng và bình minh trong những trăn trở suy tư của nhà báo Nguyễn Chu Nhạc ở câu chuyện “Hà Lan ký sự” và “Brussels, trái tim EU” trong thiên phóng sự “Châu Âu du ký” mà anh mới kịp viết phần đầu “Trở lại xứ Gà trống Gô-loa” trong năm 2012. Tôi biết tự lượng sức mình và không muốn nợ lâu hơn nên đã dành trọn khoảng lặng ngày cuối năm Rồng và bình minh ngày đầu Xuân mới để viết tản văn này. Nhớ nhà thơ Việt Phương: “Yêu biết mấy những đêm dài thức trắng/ Làm kỳ xong việc nặng sẵn sức bền/ Bình minh đuổi lá vàng trên đường vắng/ Như vì ta mà đời ửng hồng lên”. “Thăm làng, ta ghé trại mồ côi, Các cháu má hồng môi rất tươi. Nhưng một thoáng buồn trong khóa mắt, Ta biết rằng ta nợ suốt đời…”. “Trăng Trung Quốc tròn hơn trăng nước Mỹ. Đồng hồ Liên Xô tốt hơn đồng hồ Thụy Sĩ”. Tôi viết: Cửa Mở thao thức lòng tôi Đêm trắng và Bình Minh. Ai đi mang mang trên đời. Nghị lực, nhân từ, khờ dại mãi thôi. Hoàng Kim.
Ghent thành phố khoa học công nghệ
Tôi phải trả 400 đô la Mỹ cho bài học lãng phí đầu tiên đi xe taxi ở Ghent, thành phố khoa học và công nghệ sinh học (City of Science and Biotechnology) tại Bỉ vì đã không tận dụng phương tiện công cộng. Thất bại đáng tiếc này xẩy ra khi tôi vận dụng lặp lại kinh nghiệm thành công trước đó của mình tại thủ đô Luân Đôn “thành phố sương mù” ở Vương quốc Anh, tại thủ đô Helsinki thành phố di sản “Con gái của Baltic” đẹp nhất Bắc Âu ở Phần Lan và tại Roma “thủ đô của các bảo tàng nổi tiếng thế giới” ở Ý.
Sự khôn vặt của tôi là kiểu của Hai Lúa người Việt. Tôi tính mình chỉ cần bỏ ra một vài trăm đô thuê taxi “không thèm đi tàu điện ngầm vì chẳng chụp ảnh và thăm thú được gì cả”. So với tiền của chuyến bay xa xôi từ Việt Nam sang Bắc Âu cao ngất ngưỡng do phía bạn chi trả thì số tiền mình tự bỏ ra trả thêm cho việc học là rất hời. Bạn tính nhé. Giá của một tour du lịch trọn gói từ thành phố Hồ Chí Minh đến thủ đô Helsinki (Phần Lan) thăm cố đô Turku (thành phố cổ nhất của Phần Lan được xây dựng từ năm 1280, cũng là cửa khẩu thông thương quan trọng nhất giữa Phần Lan và Thuỵ Điển) và trở về thành phố Hồ Chí Minh trong 5 ngày 4 đêm chí ít là 53,70 triệu đồng. Giá tour của máy bay khứ hồi đi Anh hoặc đi Ý cũng tương tự, cao hoặc thấp hơn một chút. Đó là tài sản lớn của những nghề lương thiện và những người chân lấm tay bùn muốn mở cửa nhìn ra thế giới. Do vậy, ở nhiều lần đi trước tôi đã quyết ý tự chi thêm một vài trăm đô khi có điều kiện để thăm được một số địa danh lịch sử văn hóa mà tôi ngưỡng mộ, để e rằng sau này mình hiếm có dịp quay trở lại.
Nhờ thế tôi đã đến được cung điện Buckingham, đại học Oxford, Bảo tàng Nam Kensington, Nhà thờ Thánh Paul (ở Anh), thăm toà nhà Quốc hội City Hall và Parliament House, đến Phủ Chủ tịch The Presidential Palace, biểu tượng Railroad Station, ghé nhà thờ Uspenski ở trung tâm thủ đô Helsinki, thăm ông già Noel tại Santa Claus, 96930 Artic Circle, Finland cách thành phố Rovaniemi khoảng 8km xứ sở Lapland (ở Phần Lan). Tôi cũng chụp nhiều ảnh ở Đấu trường La Mã và Khải hoàn môn Arco di Costantino. Đài phun nước Trevi, một trong những đài phun nước nổi tiếng nhất thế giới. Đài tưởng niệm liệt sĩ Vittorio Emanuele II. Bảo tàng Vatican (tại thủ đô Roma của Ý) và các địa danh khắp bốn biển, bốn châu của nhiều lần khác …
Ghent có hệ thống giao thông công cộng giá hợp lý phát triển rất cao nên kinh nghiệm đi taxi trước đó của tôi trở thành nguyên nhân lãng phí. Giống như Tiệp Khắc (Czech Slovakia cũ), hầu hết mọi người đi học, đi làm đều bằng phương tiện công cộng, có chuyện cần kíp mới đi taxi, rất hiếm thấy Honda. Giá taxi ở Ghent cao gấp nhiều lần so với giá taxi ở Việt Nam và cũng cao hơn nhiều so với giá taxi ở Anh, Pháp, Mỹ, Nhật là những nơi giàu có và thành phố có tiếng đắt đỏ. Mô hình tổ chức giao thông thành phố hiện đại và hiệu quả ở Ghent đã được nghiên cứu học tập của nhiều nước và thành phố. Ngoài xa kia, đường phố rộng rãi, thỉnh thoảng mới thấy một chiếc xe ô tô chạy qua. Bạn thấy những cô gái và ông bà già dẫn chó đi dạo. Những đôi thanh niên đi xe đạp nhởn nhơ trò chuyện như không còn ai khác ngoài họ ở trên đời. Bạn tinh ý còn thấy trong tấm hình chụp tại cổng vào trường đại học, trên thảm cỏ xa xa có một cặp uyên ương đang sưởi nắng và … tự nhiên yêu đương.
Ghent là thành phố khoa học và công nghệ sinh học nổi tiếng. Đây là thành phố lớn nhất của tỉnh Đông Flanders và trong thời Trung cổ đã từng là một trong những thành phố lớn nhất và giàu nhất của Bắc Âu. Ngày nay Ghent là thành phố có diện tích 1205 km2 và tổng dân số 594.582 người kể từ ngày 1 tháng Giêng năm 2008 đứng thứ 4 đông dân nhất ở Bỉ. Ghent là viên ngọc ẩn ở Bỉ tuy it nổi tiếng hơn so với thành phố chị em của nó là Antwerp và Bruges, nhưng Ghent lại là một thành phố năng động, xinh đẹp về khoa học, nghệ thuật, lịch sử và văn hóa. Hàng năm có mười ngày “Ghent Festival” được tổ chức với khoảng hai triệu du khách tham dự.
Ghent được UNESCO công nhận là Di sản thế giới năm 1998 và 1999. Các điểm nhấn nổi bật là kiến trúc hiện đại của những tòa nhà trường đại học Henry Van de Velde và một số công trình liền kề. Louis Roelandt, kiến trúc sư nổi tiếng nhất của Ghent thế kỷ XIX đã xây dựng hệ thống các trường đại học, khu hội nghị, nhà hát opera và tòa thị chính. Bảo tàng quan trọng nhất ở Ghent là Bảo tàng Mỹ thuật Voor Schone Kunsten với các bức tranh nổi tiếng của Hieronymus Bosch, Peter Paul Rubens, kiệt tác của Victor Horta và Le Corbusier, Huis van Alijn. Nhà thờ Saint Bavo lâu đài Gravensteen và kiến trúc lộng lẫy của bến cảng Graslei cũ là những nơi thật đáng chiêm ngưỡng. Đó là sự pha trộn tốt đẹp giữa sự phát triển thoải mái của cuộc sống và lịch sử, mà không phải là một thành phố bảo tàng. Giở lại những trang sử của Ghent năm 1775, các bằng chứng khảo cổ cho thấy sự hiện diện của con người trong khu vực hợp lưu của Scheldt và Lys trong thời kỳ đồ đá và đồ sắt. Hầu hết các nhà sử học tin rằng tên cũ của Ghent có nguồn gốc từ ‘Ganda’ có nghĩa là hợp lưu có từ thời La Mã. Khoảng năm 650, Saint Amand thành lập hai tu viện tại Ghent đó là Saint Peter Abbey và Saint Bavo Abbey. Khoảng năm 800, Louis Pious con trai của Charlemagne đã bổ nhiệm Einhard, người viết tiểu sử của Charlemagne, làm trụ trì của cả hai tu viện. Trong những năm 851 đến 879, thành phố bị tấn công và cướp phá hai lần sau đó được phục hồi và phát triển rực rỡ từ thế kỷ 11. Cho đến thế kỷ 13, Ghent là thành phố lớn nhất ở châu Âu sau Paris, lớn hơn Luân Đôn và Mạc Tư Khoa. Thời Trung Cổ, Ghent là một trong những thành phố quan trọng nhất châu Âu đối với ngành công nghiệp len và dệt may. Vào năm 1500, Charles V, Hoàng đế La Mã và vua Tây Ban Nha đã được sinh ra ở Ghent. Sau nhiều thăng trầm của lịch sử và sự tàn phá của các cuộc chiến tranh Ghent kết thúc vai trò của một trung tâm địa chính trị quân sự quan trọng quốc tế và trở thành một thành phố bị chiếm đóng, bị giành giật giữa các thế lực. Sau khi trận chiến Waterloo, Ghent trở thành một phần của Vương quốc Anh và Hà Lan suốt 15 năm. Lạ kỳ thay, chính trong giai đoạn tổn thương nghiêm trọng này, Ghent thành lập trường đại học cho riêng mình năm 1817 để khai sáng văn minh dân tộc. Họ cũng chấn hưng kinh tế bằng quyết tâm kết nối cảng biển năm 1824-1827. Sau cuộc Cách mạng Bỉ, với sự mất mát của cảng biển nền kinh tế địa phương bị suy sụp và tê liệt. Ghent bị chiếm đóng bởi người Đức trong cả hai cuộc chiến tranh thế giới nhưng đã tránh được sự tàn phá nghiêm trọng và đã được giải phóng bởi Vương quốc Anh ngày 6 tháng 9 năm 1944. Điều bền vững trường tồn cùng năm tháng chính là con người, văn hóa và giáo dục. Phần lớn kiến trúc thời Trung cổ của thành phố hiện vẫn còn nguyên vẹn và được phục hồi, bảo tồn khá tốt cho đến ngày nay.
Ghent còn là thành phố lễ hội thường xuyên hàng năm với các nhà hàng ẩm thực nổi tiếng. Nhiều sự kiện văn hóa lớn như Lễ hội âm nhạc, Liên hoan phim quốc tế, Triển lãm lớn thực vật, Hội thảo Trường Đại học Ghent và các Công ty nghiên cứu … đã thu hút đông đảo du khách đến thành phố. Khoa học công nghệ và nghệ thuật thực sự được tôn trọng. Bạn có thành quả gì đóng góp cho chính sức khỏe, đời sống, niềm vui con người được vui vẻ đón nhận một cách thân thiện, hứng thú. Du lịch ngày càng trở thành ngành sử dụng lao động lớn tại địa phương.
Ghent cũng là vùng đất địa linh với quá nhiều những người nổi tiếng. Charles V, Hoàng đế La Mã và vua Tây Ban Nha đã được sinh ra ở Ghent năm 1500. Một danh sách dài những người đã và đang hóa thân cho sự phồn vinh của quê hương xứ sở với đủ loại ngành nghề khác nhau.
Phương Bắc đấy! Đi xa về Bắc Âu đến Phần Lan, Thụy Điển, Hà Lan, Đan Mạch, Na Uy là cả một vùng thiên nhiên, văn hóa mới lạ. Nơi đó không gian văn hóa thật trong lành. Chất lượng cuộc sống tốt hơn nhiều vùng tôi đã qua.
Tôi ngồi vào bàn và lưu lại điểm nhấn: “Đến Ghent nhớ những đêm trắng và bình minh phương Bắc cùng với phóng sự ành Memories from Ghent để hẹn ngày quay lại ngẫm và viết. Ghent lúc này đã gần nửa đêm tương ứng với Việt Nam khoảng bốn năm giờ sáng nhưng bầu trời mới bắt đầu tối dần như khoảng 7 giờ chiều ở Việt Nam. Ánh sáng trắng đang nhạt đi và trời như chạng vạng tối. Đẹp và hay thật !
Sắn quà tặng thế giới người nghèo
Hội nghị khoa học đầu tiên của các đối tác sắn toàn cầu (First Scientific Meeting of the Global Cassava Partnership GCP1) với chủ đề “Sắn đáp ứng các thách thức của thiên niên kỷ mới” (Cassava: Meeting the Challenges of the New Millennium) được mở ra ở Trường Đại học Ghent vương quốc Bỉ với hơn một ngàn người tham dự. 115 báo cáo và hơn 200 áp phích (poster) và gian hàng được trình bày, giới thiệu liên tục tại 13 tiểu ban trong ba ngày.
Tiến sĩ Claude Fauquet và tiến sĩ Joe Tohme có hai báo cáo thật ấn tượng: Cây sắn quà tặng của thế giới và cơ hội cho nông dân nghèo; Cây sắn quà tặng của thế giới và thách thức đối với các nhà khoa học. Những vấn đề khủng hoảng năng lượng toàn cầu, an ninh lương thực, môi sinh – môi trường đang thách thức thế giới hiện đại. Những câu hỏi đặt ra nhằm cải tiến cây sắn là cây chịu hạn, giàu tinh bột và năng lượng, đề mang lại thu nhập tốt hơn cho người dân nghèo.
Tôi tham dự hội nghị với ba bài viết S3-2 (trang 54) SP3-9 (trang 60) và SP03-16 trang 63) gồm một báo cáo trước hội nghị toàn thể và hai áp phích. Việt Nam là điển hình quốc tế về sự đột phá sản lượng và năng suất sắn với sản lượng sắn tăng gấp năm lần và năng suất sắn tăng gấp đôi sau tám năm (2000-2008). Đó quả là một điều kỳ diệu cho toàn thế giới! Việc chọn tạo và phát triển các giống sắn mới của Việt Nam đã mang lại bội thu cao trong sản xuất ước vượt trên 2.000 tỷ đồng mỗi năm từ năm 2003 (đạt quy mô 270 ngàn ha x 8,9 tấn bội thu/ha x 50 USD/ tấn x 16.000 VND/USD). Sự cần cù, năng động, chịu thương chịu khó của nông dân Việt Nam thật đáng tự hào!
Thành tựu sắn Việt Nam gắn liền với những bài học kinh nghiệm quý giá của đông đảo bà con nông dân, các nhà khoa học, khuyến nông, quản lý, doanh nghiệp … trong Chương trình Sắn Việt Nam (VNCP). Nước ta đã thành một trường hợp nghiên cứu điển hình (key study) của châu Á và Thế giới. Tôi bị vây kín giữa những người bạn suốt các lần giải lao một cách sung sướng và đáng thương. Đội ngũ đi họp của mình quá mỏng (chỉ một mình tôi) so với những đội hình sắn vững chãi của nhiều nước khác như Trung Quốc, Mỹ, Ấn Độ, Brazil, Thái Lan, Nigeria, Colombia, … Bài báo mà tôi viết chung với PGS.TS. Nguyễn Văn Bộ (Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam), tiến sĩ Reinhardt Howerler và tiến sĩ Hernan Ceballos (là hai chuyên gia nông học và chọn giống sắn hàng đầu của CIAT và thế giới) đã gây ấn tượng tốt và được nhiều người trao đổi, hỏi đáp.
Buổi tối tiến sĩ Boga Boma, giám đốc của một dự án sắn lớn của châu Phi đã mang đồ đạc sang đòi “chia phòng ngủ” với tôi để “trao đổi về bài học sắn Việt Nam và cùng cảm nhận đêm trắng”.
Boga Boma giàu, nhỏ tuổi hơn tôi, tính rất dễ thương, người cao lớn kỳ vĩ trên 1,90 m như một hảo hán. Lần trước Boga Boma làm trưởng đoàn 15 chuyên gia Nigeria sang thăm quan các giống sắn mới và kỹ thuật canh tác sắn của Việt Nam, đúc kết trao đổi về cách sử dụng sắn trong chế biến nhiên liệu sinh học. Anh chàng hảo hán này vừa ra đồng đã nhảy ngay xuống ruộng giống mới, đề nghị tôi nhổ thử một vài bụi sắn bất kỳ do anh ta chỉ định của giống mới KM140 (mà sau này đoạt giải Nhất VIFOTEC của Hội thi sáng tạo khoa học kỹ thuật toàn quốc lần thứ 10 trao giải ngày 19.1.2010 ở Hà Nội). Boga Boma ước lượng năng suất thực tế mỗi bụi sắn này phải sáu ký. Anh đo khoảng cách trồng rồi hồ hởi đưa lên một ngón tay nói với giọng thán phục “Sắn Việt Nam số 1”
Sau buổi tham quan đó, Boga Boma ngỏ lời đề nghị với tôi cho đoàn Nigeria được đến thăm nhà riêng để “tìm hiểu cuộc sống và điều kiện sinh hoạt làm việc của một thầy giáo nông nghiệp Việt Nam”. Anh chàng chăm chú chụp nhiều ảnh về tài liệu sắn của bảy Hội thảo Sắn châu Á và mười Hội thảo Sắn Việt Nam trong một phần tư thế kỷ qua. Anh cũng chụp bếp đèn dầu dùng ga của gia đình tôi. Boga Boma cũng như Kazuo Kawano, Reinhardt Howerler, Hernan Ceballos, Rod Lefroy, Keith Fahrney, Bernardo Ospina, S. Edison, Tian Ynong, Li Kaimian, Huang Jie, Chareinsak Rajanaronidpiched, Watana Watananonta, Jarungsit Limsila, Danai Supahan, Tan Swee Lian, J. Wargiono, Sam Fujisaca, Alfredo Alves, Alfred Dixon, Fernando A, Peng Zhang, Martin Fregene, Yona Beguma, Madhavi Sheela, Lee Jun, Tin Maung Aye, Guy Henry, Clair Hershey, … trong mạng lưới sắn toàn cầu với tôi đều là những người bạn quốc tế thân thiết. Hầu hết họ đều đã gắn bó cùng tôi suốt nhiều năm. Sự tận tâm công việc, tài năng xuất sắc, chân thành tinh tế của họ trong ứng xử tình bạn đời thường làm tôi thực sự cảm mến.
Bẳng đi một thời gian, Boga Boma thông tin Nigeria hiện đã ứng dụng bếp đèn dầu dùng cồn sinh học từ nguyên liệu sắn cho mọi hộ gia đình Nigeria trong toàn quốc. Nigeria đã thành công lớn trong phương thức chế biến sắn làm cồn gia đình phù hợp với đất nước họ, làm tiết kiệm được một khối lượng lớn xăng dầu với giá rất cạnh tranh cho tiêu thụ nội địa và xuất khẩu.
Lần này trong đêm trắng ở Ghent, Boga Boma lại hí húi ghi chép và ngẫm nghĩ về ba bài học kinh nghiệm sắn Việt Nam 6M (Con người, Thị trường, Vật liệu mới Công nghệ tốt, Quản lý, Phương pháp, Tiền: Man Power, Market, Materials, Management, Methods, Money), 10T (Thử nghiệm, Trình diễn, Tập huấn, Trao đổi, Thăm viếng, Tham quan hội nghị đầu bờ, Thông tin tuyên truyền, Thi đua, Tổng kết khen thưởng, Thiết lập mạng lưới người nông dân giỏi) và FPR (Thiết lập mạng lưới thí nghiệm đồng ruộng và trình diễn để nghiên cứu cùng nông dân chuyển giao tiến bộ kỹ thuật sản xuất sắn).
Buổi chiều Yona Beguma cùng các bạn châu Phi say mê trò chuyện cùng tôi về bài học sắn Việt Nam được giới thiệu trên trang của FAO với sự yêu thích, đặc biệt là “sáu em”(6M), “mười chữ T tiếng Việt” (10T) và “vòng tròn FPR dụ dỗ”. Sau này, anh chàng làm được những chuyện động trời của cây sắn Uganda mà tôi sẽ kể cho bạn nghe trong một dịp khác.
Nhìn lớp trẻ thân thương đầy khát vọng tri thức đang vươn lên đỉnh cao giúp xóa đói giảm nghèo và làm giàu cho quê hương xứ sở. Ngắm nhìn sự mê mãi của Boga Boma lúc bình minh vừa rạng lúc anh chàng đã thức gần trọn đêm. Tôi chợt nhớ câu thơ Việt Phương: “Yêu biết mấy những đêm dài thức trắng/ Làm kỳ xong việc nặng sẵn sức bền/ Bình minh đuổi lá vàng trên đường vắng/ Như vì ta mà đời cũng ửng hồng lên”.
Đêm trắng và bình minh phương Bắc
Tôi lục tìm trong khoang tư liệu, đọc lại trích đoạn “Những đêm trắng” của nhà văn Nga Dostoievski và đoạn viết về hiện tượng cực quang của bình minh phương Bắc: “Ở vùng cực của trái đất, ban đêm, thường thấy hiện tượng ánh sáng có nhiều màu sắc: trắng, vàng, đỏ, xanh, tím, rực rỡ có hình dáng như một bức rèm hoặc một cái quạt rất lớn. Có khi những tia sáng lại xòe ra như hình nạn quạt. Cái quạt ánh sáng ấy lấp lánh rung chuyển nhè nhẹ như một bàn tay khổng lồ rũ xuống rũ lên, lập lòe làm thành một quang cảnh kỳ vĩ lạ thường. Màn ánh sáng ấy trong suốt đến nỗi nhìn qua thấy rõ tất cả các ngôi sao trên bầu trời. Hướng của những tia sáng nói chung trùng với hướng của các đường sức của từ trường trái đất. Loại ánh sáng này xuất hiện từ độ cao 80 đến 1.000 km và nhiều nhất là ở độ cao trên dưới 120 km. Ở nước Nga thời trước người ra cho rằng đó là ánh hào quang của những đoàn thiên binh thiên tướng kéo đi trong không gian. Còn nhân dân Phần Lan cho đó là mặt trời giả của người xưa làm ra để soi sáng cho đêm trường Bắc Cực. Vì loại ánh sáng này chỉ thấy trong những miền gần hai cực nên gọi là cực quang. Ở Na Uy và Thụy Điển thì người ta gọi là ánh sáng “bình minh phương Bắc”.
Qua Ghent mới thấy đêm phương Bắc đến chậm và sớm nhanh Việt Nam như thế nào, mới thấm hiểu sự sâu sắc của Dostoievski nhà văn bậc thầy văn chương Nga và thế giới: Ông nói chuyện trời mà cũng là nói chuyện người. Ông trò chuyện về du lịch mà thực ra đang nói về nhân tình thế thái, những đêm trắng và ảo ảnh bình minh phương Bắc. Đó là câu chuyện thật như đùa và đùa như thật, ảo giác mà tưởng thật, thật mà tưởng ảo giác. Nhân loại đã đi qua vùng sáng tối đó, ánh sáng của thiên đường, những đêm trắng nối liền bình minh phương Bắc.
Thực ra, khi bạn đến thủ đô Helsinki của Phần Lan vào tháng 6,7 thì đêm trắng và ảo ảnh bình minh phương Bắc rõ hơn nhiều. Bạn hãy đến đúng dịp hè và chuẩn bị sẵn máy ảnh loại tốt, độ phân giải lớn, khẩu độ rộng để săn ảnh. Tôi buộc phải sử dụng chùm ảnh du lịch Phần Lan vì máy ảnh họ chụp tốt hơn những tấm ảnh đẹp mê hồn về đêm trắng, trời tím và ngủ lều tuyết.
Ở Phần Lan, nhiệt độ trung bình của tháng nóng nhất khoảng 15 độ C, và tháng lạnh nhất khoảng -9 độ C. Trung bình mỗi năm ở Phần Lan có hơn 100 ngày tuyết phủ ở phía nam và tây nam, còn ở phía bắc vùng Lappi thì tới hơn 200 ngày có tuyết. Nhiệt độ ban ngày và ban đêm chênh nhau tới 20 độ C, ngày lạnh nhất và ngày ấm nhất chênh nhau 80 độ C. Mặt trời mọc tháng 1, 2 lúc 9h30 sáng và lặn lúc 3h30 chiều là những ngày ngắn nhất trong năm. Tháng 6,7 mặt trời mọc lúc 4h00 sáng và lặn lúc 10h30 tối là những ngày dài nhất trong năm. Cá biệt ở phía Bắc vùng đất Lapland có những đêm trắng vào mùa hè, mặt trời không bao giờ lặn trong khoảng 60 ngày đêm nên có thể ngắm mặt trời lúc nửa đêm. Tiếp đó là khoảng thời gian chạng vạng không nhìn thấy mặt trời kéo dài trong khoảng 6 tháng vào mùa thu và đông. Không riêng gì Phần Lan mà hầu hết các nước Bắc Âu khí hậu lạnh và thời tiết thay đổi thất thường không được ấm áp thường xuyên như Việt Nam. Tôi lấy làm lạ khi sau này một số người đọc chưa hiểu đúng về sự khái quát cực kỳ tinh tế của Bác: “Nước ta: ở về xứ nóng, khí hậu tốt/ Rừng vàng biển bạc, đất phì nhiêu/ Nhân dân dũng cảm và cần kiệm/ Các nước anh em giúp đỡ nhiều.”
Tại Ghent của vương quốc Bỉ, nơi thành phố khoa học và công nghệ sinh học thì ấm hơn nhưng sự tiếp biến đêm trắng và bình minh phương bắc vẫn còn rất rõ nét. Ở đó, mặt trời tháng bảy mọc lúc hừng đông 4g30 -5g00 và lặn lúc 8g00- 9g00. Săn ảnh vào lúc bình minh vừa rạng cũng như ngắm mây ngũ sắc huyền thoại lúc mặt trời sắp lặn ở Việt Nam. Bạn hãy ngắm dòng tinh vân xinh đẹp lạ thường trước lúc bình minh.
Sau này ở Việt Nam tôi chỉ có cơ hội nhìn thấy được sự chuyển màu từ tối tím sang bảy màu, sang màu xanh ngọc và trắng hồng lúc 4g30 sáng ngày 18 tháng 1 năm 2010 tại chòm cao nhất của non thiêng Yên Tử. Tôi chụp trên 100 tấm ảnh mới chọn được tấm ảnh ưng ý nhất. Đó là dịp may hiếm có của đời người. Sau này chúng ta sẽ nhiều dịp trở lại với Trần Nhân Tông và Bình minh trên Yên Tử để học được bài học vô giá của ông cha mình.
Chúng tôi được giáo sư Marc Van Montagu, nhà bác học lừng danh thế giới cha đẻ GMO, vị chủ tịch của Liên đoàn Công nghệ sinh học châu Âu và hiệu trưởng của Trường Đại học Ghent hướng dẫn thăm quan lâu đài cổ, bảo tàng nghệ thuật và trường đại học nơi Ghent được UNESCO tôn vinh là di sản văn hóa thế giới năm 1998, 1999 và mời dự tiệc chiêu đãi. Tôi được mời ngồi bên cạnh ông và ba con người kỳ dị khác. Đó là Claude Fauquet (DDPSC, St Louis USA), Joe Tohme (CIAT, Colombia), G. Hawtin (CIAT, Colombia). Họ quá nổi tiếng trong số những con người đang làm thay đổi thế giới về bức tranh cây sắn và khoa học cây trồng những năm đầu thế kỷ 21. Tôi thực sự ngần ngại vị trí ngồi chung này và muốn thoái thác nhưng họ vui vẻ thân tình mời đại diện các châu lục. Họ đối xử với tôi và các đồng nghiệp với một sự tự nhiên, quý mến, trân trọng, và thực lòng ngưỡng mộ những kết quả đã đạt được của sắn Việt Nam (sau này khi nghĩ lại tôi ứa nước mắt hãnh diện về dân tộc mình đã cho chúng tôi cơ hội “O du kích bắn đại bác”). Tôi biết rõ những tài năng ưu tú xung quanh mình. Họ dung dị bình thường, thân tình lắng nghe nhưng đó là những con người khoa học đặc biệt. Họ không ham hố giàu sang và quyền lực mà chăm chú tận tụy giảng dạy và nghiên cứu, phát triển những thành tựu khoa học nông nghiệp mới, góp phần cải biến chất lượng thực phẩm thế giới theo hướng ngon hơn, tốt hơn, rẻ hơn và thân thiện môi trường hơn (HarvestPlus) nâng cao cuộc sống chúng ta. Tiến sĩ Rajiv J.Shah, giám đốc của Chương trình Phát triển Toàn cầu, Quỹ Bill Gate và Melinda (nơi tài trợ chính cho chuyến đi này của tôi) đã nói như vậy. Tôi ngưỡng mộ và tìm thấy ở họ những vầng sáng của trí tuệ và văn hóa.
Chợt dưng tôi nhớ đến Bernadotte với vợ là Déssirée trong tác phẩm “Mối tình đầu của Napoléon” của Annemarie Selinko. Vợ chồng hai con người kỳ vĩ này với lý tưởng dân chủ đã xoay chuyển cả châu Âu, giữ cho Thụy Điển tồn tại trong một thế giới đầy biến động và nhiễu nhương. Bắc Âu phồn vinh văn hóa, thân thiện môi trường và có nền giáo dục lành mạnh phát triển như ngày nay là có công và tầm nhìn kiệt xuất của họ. Bernadotte là danh tướng của Napoleon và sau này được vua Thụy Điển đón về làm con để trao lại ngai vàng. Ông xuất thân hạ sĩ quan tầm thường nhưng là người có chí lớn, suốt đời học hỏi và tấm lòng cao thượng rộng rãi. Vợ ông là Déssirée là người yêu đầu tiên của Napoleon nhưng bị Napoleon phản bội khi con người lừng danh này tìm đến Josephine một góa phụ quý phái, giàu có, giao du toàn với những nhân vật quyền thế nhất nước Pháp, và Napoleon đã chọn bà làm chiếc thang bước lên đài danh vọng. Bernadotte với vợ là Déssirée hiểu rất rõ Napoleon. Họ đã khéo chặn được cơn lốc cuộc chiến đẫm máu tranh giành quyền lợi giữa các tập đoàn thống trị và các nước có lợi ích khác nhau. Bernadotte và Déssirée đã đưa đất nước Thụy Điển và Bắc Âu thoát cuộc tranh giành. Họ đã khai sáng một vầng hào quang bình minh phương Bắc.
Việt Nam và khối Asean hiện cũng đang đứng trước khát vọng mở mang của “con sư tử phương Đông trỗi dậy” và sự vần vũ của thế giới văn minh nhiều cơ hội hơn cho người dân nhưng cũng tiềm ẩm lắm hiễm họa khó lường. Điều này dường như rất giống của thời người hùng Napoleon của một châu Âu và khao khát của nước Pháp muốn phục hưng dân tộc và mở rộng phạm vi ảnh hưởng. Bài học Bắc Âu miền đất trong lành, nước Bỉ trái tim của EU, và Ghent thành phố khoa học công nghệ là chỉ dấu minh triết chưa bao giờ sáng tỏ và cấp thiết như lúc này. Trước những khúc quanh của lịch sử, các dân tộc tồn tại và phát triển đều biết khéo tập hợp những lực lượng tinh hoa và sức mạnh dân chúng để thoát khỏi hiễm họa và bảo tồn được những viên ngọc quý di sản truyền lại cho đời sau. Trong vùng địa chính trị đầy điểm nóng tranh chấp biên giới hải đảo, sự tham nhũng chạy theo văn minh vật chất và nguy cơ tha hóa ô nhiễm môi trường, nguồn nước, bầu khí quyển, vệ sinh thực phẩm, văn hóa giáo dục và chất lượng cuộc sống thì bài học trí tuế càng cấp thiết và rõ nét. Ông José António Amorim Dias, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của nước Cộng hòa Dân chủ Timor-Leste tại UNESCO và Liên minh châu Âu trên chuyến tàu tốc hành từ Brussels đến Paris chung khoang với tôi đã trò chuyện và chia sẽ rất nhiều điều về triết lý nhân sinh và văn hóa giáo dục.
Đi đâu cũng không bằng Tổ quốc mình. Nói gì, làm gì cũng không bằng dạy, học và làm cho đồng bào đất nước mình. Đi khắp quê người để hiểu đất quê hương. Mục đích sau cùng của dạy và học là thấu suốt bản chất sự vật, có lời giải đúng và làm được việc. Dạy và học thực tiễn trên chính Tổ quốc mình. Việt Nam quê hương tôi! Đó là đất nước của biết bao nhiêu thế hệ xả thân vì nước để quyết giành cho được độc lập, thống nhất, tự do và toàn vẹn lãnh thổ. “Nếu chỉ để lại lời nói suông cho đời sau sao bằng đem thân đảm nhận trọng trách cho thiên hạ trước đã” nhưng “sức một người thì có hạn, tài trí thiên hạ là vô cùng”. “Lời nói là đọi vàng”. Làm nhà khoa học xanh hướng đến bát cơm ngon của người dân nghèo, đó là điều tôi tâm đắc nhất !
Nhân loại đã có một thời đi trong đêm trắng ánh sáng của thiên đường, đêm trắng bình minh phương Bắc. Sự chạng vạng tranh tối tranh sáng có lợi cho sự quyền biến nhưng khoảng khắc bình minh là sự kỳ diệu mở đầu cho Ngày mới, Xuân mới.
Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời bắt đầu từ tuổi trẻ. Tôi đã đi qua một vòng trái đất, một vòng cuộc đời, một vòng đêm trắng để bây giờ một ngày mới bắt đầu từ Bình minh.
Nguồn: https://hoangkimlong.wordpress.com/category/dem-trang-va-binh-minh/
Tình Mẹ thể hiện rõ nhất ở đức nhẫn: kiên nhẫn chăm sóc, kiên nhẫn chịu đựng, kiên nhẫn lắng nghe. Thương yêu con như mẹ hiền mới làm được chí thiện. Đức Nhẫn của Phật Di Đà ở chùa Chân Không là mẫu mực của tình yêu thương con người.
Thuở trước Di Đà tu luyện cùng 99 tăng ni tại một ngôi chùa. Di Đà ngày chuyên cần, đêm siêng năng làm lụng khiến bạn hữu nẩy sinh sự ghen ghét. Một lần nọ họ hùa nhau nói xấu Di Đà là đã làm vỡ chén ngọc và xin thầy đuổi Di Đà ra khỏi chùa. Thầy chủ trì gạn hỏi kỹ nhiều người thì ai cũng lặng thinh chẳng ai dám thề là minh thấy rõ việc đó. Nghe sư phụ la rầy mọi người, Di Đà đã năn nỉ khuyên can và tự mình ra dựng chòi ở ngoài để tu. Lần sau, trong chùa có một người ăn mày chết hôi thối tại chốn phật đường. 99 tăng ni nọ đùn đẩy nhau, né tránh việc chôn cất. Di Đà đi kiếm củi về nghe chuyện đã không kịp ăn cơm, xin sư phụ để cõng đi chôn ngay. Thây ma hôi thối bám trên lưng Di Đà mỗi lúc một nặng. Đến khi Di Đà muốn dừng lại để chôn thì thây ma ôm chặt cổ Di Đà không chịu rời. Di Đà cả cười không chút nóng giận cõng thây ma đi tìm nơi chôn cất suốt đêm. Mãi cho đến lúc ban mai, khi đến chòi của Di Đà thì thây ma mới buông tay và chịu nằm xuống. Di Đà đã cởi áo mình mặc cho thây ma, Thốt nhiên, nơi đó biến thành đài sen thơm ngát.
Chốn ấy, nay là chùa CHÂN KHÔNG.
Nhẫn là một đức tính tốt đẹp từ xưa đến nay của con người. Khoan dung, độ lượng không nóng giận là “Nhẫn”. Cốt lõi của “Nhẫn” là Nhân. Khổng Tử nói: “khắc kỷ phục lễ vi nhân” (Người biết ước thúc bản thân có lời nói và hành vi hợp lẽ phải là người nhân). Chiến thắng bản thân mình là chiến thắng khó khăn nhất.
Xưa có người cha dạy con lúc bực tức hãy cố nén giận chạy ra sau nhà và đóng một cây đinh lên chiếc hàng rào gỗ. Người con nghe lời bố làm vậy và dần biết tự kiềm chế, theo thời gian số lượng đinh đóng mỗi ngày một ít đi. Đến một ngày, cậu đã không nổi giận một lần nào suốt thời gian dài. Cậu đến thưa với cha và ông bảo : Tốt lắm, bây giờ con đã biết nhẫn thì cứ mỗi tháng con không nổi nóng nữa con hãy nhổ một cây đinh ra khỏi hàng rào. Ngày lại ngày trôi qua, rồi cũng đến một hôm người con đã vui mừng báo với cha rằng trên hàng rào đã không còn cây đinh nào nữa. Người cha nói : Con đã làm rất tốt, nhưng con hãy nhìn những lỗ đinh con để lại trên hàng rào để thấy những lời con nói lúc nóng giận như những lỗ đinh này, chúng để lại những vết thương khó lành trong lòng người. Lời nó như tên không nên bắn bậy, đã lọt vào tai ai, không sao rút ra được.
Hoàng Kim
Nguồn: https://cnm365.wordpress.com/category/tinh-me-va-duc-nhan/
NỢ DUYÊN
Nợ anh đi dạm miếng trầu
Em đem trọn kiếp dãi dầu nhớ thương.
Nợ em nửa sợi tơ vương
Anh mang vàng đá trãi đường nhân duyên.
ĐỨC THÁNH TRẦN VÀ CHÙA THẮNG NGHIÊM là nghiên cứu lịch sử văn hóa của Hoàng Kim, phần đầu của chuyên luận Nghiên cứu Kinh Dược Sư. Sức khỏe trí tuệ là căn bản của sự sống con người. An tâm, bồi bổ sinh khí, phòng trị tâm bệnh là chính yếu của triết lý giáo dục, nguyên lý căn bản của Kinh Dược Sư. Việc lớn đời người không gì lớn hơn Sống và Chết, mà vấn đề rất khó giải quyết cũng chỉ có sống chết mà thôi. Đại lão hòa thượng Pháp chủ Thiền sư Thích Phổ Tuệ ấn chứng và căn dặn tôi nên dành thời gian nghiên cứu Kinh Dược Sư khi đã có một nền tảng sinh học căn bản và sự yêu thích trọn đời sống giữa thiên nhiên…Lạ lùng thay bài đầu Nghiên cứu Kinh Dược Sư lại chính nơi này.
xem tiếp… https://hoangkimlong.wordpress.com/2016/10/30/duc-thanh-tran-va-chua-thang-nghiem/
Bài viết mới trên TÌNH YÊU CUỘC SỐNG
CNM365, ngày mới nhất bấm vào đây cập nhật mỗi ngày
Bài viết mới
Video yêu thích
Tuyển Tập Hòa Tấu Saxophone Trữ Tình Hay Nhất
The Best of Classical Music – Mozart, Beethoven, Bach, Chopin…
KimYouTube
Trở về trang chính
Hoàng Kim Ngọc Phương Nam Thung dung Dạy và học Cây Lương thực Dạy và Học Tình yêu cuộc sống Kim on LinkedIn Kim on Facebook KimTwitter

markdown:
**CNM365. Chào ngày mới 30 tháng 10**. Ngày 30 tháng 10 năm [1821](https://vi.wikipedia.org/wiki/1821) là ngày sinh [Fyodor Dostoevsky](https://vi.wikipedia.org/wiki/Fyodor_Mikhailovich_Dostoevsky), Nhà văn [Nga](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nga). Cùng với [Lev Tolstoy](https://vi.wikipedia.org/wiki/Lev_Nikolayevich_Tolstoy), Dostoevsky được xem là một trong hai nhà văn Nga vĩ đại thế kỷ 19. Các tác phẩm của ông, như [Anh em nhà Karamazov](https://vi.wikipedia.org/wiki/Anh_em_nh%C3%A0_Karamazov) hay [Tội ác và hình phạt](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%99i_%C3%A1c_v%C3%A0_h%C3%ACnh_ph%E1%BA%A1t) đã khai thác tâm lí con người trong bối cảnh chính trị, xã hội và tinh thần của xã hội Nga thế kỷ 19. Ông được giới phê bình đánh giá rất cao, phần lớn xem ông là người sáng lập hay là người báo trước cho chủ nghĩa hiện sinh thế kỷ 20. Năm [1644, ](https://vi.wikipedia.org/wiki/1644) [Thuận Trị Đế](https://vi.wikipedia.org/wiki/Thu%E1%BA%ADn_Tr%E1%BB%8B) Phúc Lâm đăng quang hoàng đế tại [Tử Cấm thành](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%91_Cung_%28B%E1%BA%AFc_Kinh%29) Bắc Kinh, khẳng định địa vị của [nhà Thanh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_Thanh) trong lịch sử Trung Quốc. Năm [1973,](https://vi.wikipedia.org/wiki/1973) [Cầu Bosphorus](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BA%A7u_Bosphorus) tại [Istanbul](https://vi.wikipedia.org/wiki/Istanbul) hoàn thành, trở thành cây cầu thứ hai kết nối châu Á và châu Âu qua eo biển [Bosphore](https://vi.wikipedia.org/wiki/Bosphore) thuộc Thổ Nhĩ Kỳ… Bài viết chọn lọc: Đêm trắng và bình minh. Tình Mẹ và Đức Nhẫn. Nợ Duyên. Đức Thánh Trần và Chùa Thắng Nghiêm; xem tiếp [https://cnm365.wordpress.com/category/chao-ngay-moi-30-thang-10/](https://cnm365.wordpress.com/category/chao-ngay-moi-30-thang-10/) **Đêm trắng và bình minh**
“
*Nhà văn Nga Dostoievski viết “Những đêm trắng” với sự sâu sắc lạ lùng mà tôi khi được trãi nghiệm mới thấu hiểu. Ông trò chuyện về du lịch mà thực ra đang nói về nhân tình thế thái, về những đêm trắng và ảo ảnh bình minh phương Bắc..*.” (Hoàng Kim)
DẠY VÀ HỌC. Mời bạn thưởng thức món quà xuân “Đêm trắng và bình minh”, câu chuyện về Ghent thành phố khoa học công nghệ; Sắn quà tặng thế giới người nghèo; Đêm trắng và bình minh phương Bắc. Nhà văn Nga Dostoievski viết “Những đêm trắng” với sự sâu sắc lạ lùng mà tôi khi được trãi nghiệm mới thấu hiểu. Ông trò chuyện về du lịch mà thực ra đang nói về nhân tình thế thái, về những đêm trắng và ảo ảnh bình minh phương Bắc. Bạn hãy ngắm nắng ấm và vườn cây trong bức ảnh lúc 7 giờ chiều chụp tiến sĩ Claude Fauquet với tôi. Ông là Chủ tịch Hội thảo Sắn Toàn cầu, Tổng Giám đốc của Viện Nghiên cứu Khoa học lừng danh ở Mỹ, người đã dành cho tôi sự ưu ái mời dự Hội thảo và đọc báo cáo. Bạn cũng hãy xem tiếp phóng sự ảnh chụp lúc gần nửa đêm mà ánh sáng vẫn đẹp lạ thường để đồng cảm cùng tôi về đêm trắng và bình minh. Bắc Âu là vùng đất lành có triết lý nhân sinh lành mạnh, chất lượng cuộc sống khá cao và những mô hình giáo dục tiên tiến nổi tiếng thế giới. Đi khắp quê người để hiểu đất quê hương. Mục đích sau cùng của dạy và học là thấu suốt bản chất sự vật, có lời giải đúng và làm được việc. Dạy và học thực tiễn trên chính Tổ quốc mình. Tôi tâm đắc với thầy Nguyễn Lân Dũng “
[Bác Hồ với hạnh phúc của dân](http://blogtiengviet.net/nguyenlandung/2012/12/27/ba_c_har_va_haonnh_pha_c_carba_da_n)”, tâm đắc với nhà văn Trần Đăng Khoa những suy tư chấn hưng giáo dục qua bài viết “ [Mở cửa nhìn sang nhà hàng xóm](http://laokhoa.blogtiengviet.net/2012/12/24/mar_carna_nha_n_sang_nha_ha_ng_xa_m)” trao đổi về dạy và học ở Bỉ và [Ngoảng lại mà ngắm…](http://laokhoa.blogtiengviet.net/2012/12/31/ngoaocnh_laoni_ma_ngaorm) Bạn cũng sẽ bắt gặp đêm trắng và bình minh trong những trăn trở suy tư của nhà báo Nguyễn Chu Nhạc ở câu chuyện “Hà Lan ký sự” và “Brussels, trái tim EU” trong thiên phóng sự “Châu Âu du ký” mà anh mới kịp viết phần đầu “Trở lại xứ Gà trống Gô-loa” trong năm 2012. Tôi biết tự lượng sức mình và không muốn nợ lâu hơn nên đã dành trọn khoảng lặng ngày cuối năm Rồng và bình minh ngày đầu Xuân mới để viết tản văn này. Nhớ nhà thơ Việt Phương: “Yêu biết mấy những đêm dài thức trắng/ Làm kỳ xong việc nặng sẵn sức bền/ Bình minh đuổi lá vàng trên đường vắng/ Như vì ta mà đời ửng hồng lên”. “Thăm làng, ta ghé trại mồ côi, Các cháu má hồng môi rất tươi. Nhưng một thoáng buồn trong khóa mắt, Ta biết rằng ta nợ suốt đời…”. “Trăng Trung Quốc tròn hơn trăng nước Mỹ. Đồng hồ Liên Xô tốt hơn đồng hồ Thụy Sĩ”. Tôi viết: Cửa Mở thao thức lòng tôi Đêm trắng và Bình Minh. Ai đi mang mang trên đời. Nghị lực, nhân từ, khờ dại mãi thôi. [Hoàng Kim](https://www.facebook.com/daihocnonglam). **Ghent thành phố khoa học công nghệ**
Tôi phải trả 400 đô la Mỹ cho bài học lãng phí đầu tiên đi xe taxi ở Ghent, thành phố khoa học và công nghệ sinh học (City of Science and Biotechnology) tại Bỉ vì đã không tận dụng phương tiện công cộng. Thất bại đáng tiếc này xẩy ra khi tôi vận dụng lặp lại kinh nghiệm thành công trước đó của mình tại thủ đô Luân Đôn “thành phố sương mù” ở Vương quốc Anh, tại thủ đô Helsinki thành phố di sản “Con gái của Baltic” đẹp nhất Bắc Âu ở Phần Lan và tại Roma “thủ đô của các bảo tàng nổi tiếng thế giới” ở Ý.
Sự khôn vặt của tôi là kiểu của Hai Lúa người Việt. Tôi tính mình chỉ cần bỏ ra một vài trăm đô thuê taxi “không thèm đi tàu điện ngầm vì chẳng chụp ảnh và thăm thú được gì cả”. So với tiền của chuyến bay xa xôi từ Việt Nam sang Bắc Âu cao ngất ngưỡng do phía bạn chi trả thì số tiền mình tự bỏ ra trả thêm cho việc học là rất hời. Bạn tính nhé. Giá của một tour du lịch trọn gói từ thành phố Hồ Chí Minh đến thủ đô Helsinki (Phần Lan) thăm cố đô Turku (thành phố cổ nhất của Phần Lan được xây dựng từ năm 1280, cũng là cửa khẩu thông thương quan trọng nhất giữa Phần Lan và Thuỵ Điển) và trở về thành phố Hồ Chí Minh trong 5 ngày 4 đêm chí ít là 53,70 triệu đồng. Giá tour của máy bay khứ hồi đi Anh hoặc đi Ý cũng tương tự, cao hoặc thấp hơn một chút. Đó là tài sản lớn của những nghề lương thiện và những người chân lấm tay bùn muốn mở cửa nhìn ra thế giới. Do vậy, ở nhiều lần đi trước tôi đã quyết ý tự chi thêm một vài trăm đô khi có điều kiện để thăm được một số địa danh lịch sử văn hóa mà tôi ngưỡng mộ, để e rằng sau này mình hiếm có dịp quay trở lại.
Nhờ thế tôi đã đến được cung điện Buckingham, đại học Oxford, Bảo tàng Nam Kensington, Nhà thờ Thánh Paul (ở Anh), thăm toà nhà Quốc hội City Hall và Parliament House, đến Phủ Chủ tịch The Presidential Palace, biểu tượng Railroad Station, ghé nhà thờ Uspenski ở trung tâm thủ đô Helsinki, thăm ông già Noel tại Santa Claus, 96930 Artic Circle, Finland cách thành phố Rovaniemi khoảng 8km xứ sở Lapland (ở Phần Lan). Tôi cũng chụp nhiều ảnh ở Đấu trường La Mã và Khải hoàn môn Arco di Costantino. Đài phun nước Trevi, một trong những đài phun nước nổi tiếng nhất thế giới. Đài tưởng niệm liệt sĩ Vittorio Emanuele II. Bảo tàng Vatican (tại thủ đô Roma của Ý) và các địa danh khắp bốn biển, bốn châu của nhiều lần khác …
Ghent có hệ thống giao thông công cộng giá hợp lý phát triển rất cao nên kinh nghiệm đi taxi trước đó của tôi trở thành nguyên nhân lãng phí. Giống như Tiệp Khắc (Czech Slovakia cũ), hầu hết mọi người đi học, đi làm đều bằng phương tiện công cộng, có chuyện cần kíp mới đi taxi, rất hiếm thấy Honda. Giá taxi ở Ghent cao gấp nhiều lần so với giá taxi ở Việt Nam và cũng cao hơn nhiều so với giá taxi ở Anh, Pháp, Mỹ, Nhật là những nơi giàu có và thành phố có tiếng đắt đỏ. Mô hình tổ chức giao thông thành phố hiện đại và hiệu quả ở Ghent đã được nghiên cứu học tập của nhiều nước và thành phố. Ngoài xa kia, đường phố rộng rãi, thỉnh thoảng mới thấy một chiếc xe ô tô chạy qua. Bạn thấy những cô gái và ông bà già dẫn chó đi dạo. Những đôi thanh niên đi xe đạp nhởn nhơ trò chuyện như không còn ai khác ngoài họ ở trên đời. Bạn tinh ý còn thấy trong tấm hình chụp tại cổng vào trường đại học, trên thảm cỏ xa xa có một cặp uyên ương đang sưởi nắng và … tự nhiên yêu đương.
Ghent là thành phố khoa học và công nghệ sinh học nổi tiếng. Đây là thành phố lớn nhất của tỉnh Đông Flanders và trong thời Trung cổ đã từng là một trong những thành phố lớn nhất và giàu nhất của Bắc Âu. Ngày nay Ghent là thành phố có diện tích 1205 km2 và tổng dân số 594.582 người kể từ ngày 1 tháng Giêng năm 2008 đứng thứ 4 đông dân nhất ở Bỉ. Ghent là viên ngọc ẩn ở Bỉ tuy it nổi tiếng hơn so với thành phố chị em của nó là Antwerp và Bruges, nhưng Ghent lại là một thành phố năng động, xinh đẹp về khoa học, nghệ thuật, lịch sử và văn hóa. Hàng năm có mười ngày “Ghent Festival” được tổ chức với khoảng hai triệu du khách tham dự.
Ghent được UNESCO công nhận là Di sản thế giới năm 1998 và 1999. Các điểm nhấn nổi bật là kiến trúc hiện đại của những tòa nhà trường đại học Henry Van de Velde và một số công trình liền kề. Louis Roelandt, kiến trúc sư nổi tiếng nhất của Ghent thế kỷ XIX đã xây dựng hệ thống các trường đại học, khu hội nghị, nhà hát opera và tòa thị chính. Bảo tàng quan trọng nhất ở Ghent là Bảo tàng Mỹ thuật Voor Schone Kunsten với các bức tranh nổi tiếng của Hieronymus Bosch, Peter Paul Rubens, kiệt tác của Victor Horta và Le Corbusier, Huis van Alijn. Nhà thờ Saint Bavo lâu đài Gravensteen và kiến trúc lộng lẫy của bến cảng Graslei cũ là những nơi thật đáng chiêm ngưỡng. Đó là sự pha trộn tốt đẹp giữa sự phát triển thoải mái của cuộc sống và lịch sử, mà không phải là một thành phố bảo tàng. Giở lại những trang sử của Ghent năm 1775, các bằng chứng khảo cổ cho thấy sự hiện diện của con người trong khu vực hợp lưu của Scheldt và Lys trong thời kỳ đồ đá và đồ sắt. Hầu hết các nhà sử học tin rằng tên cũ của Ghent có nguồn gốc từ ‘Ganda’ có nghĩa là hợp lưu có từ thời La Mã. Khoảng năm 650, Saint Amand thành lập hai tu viện tại Ghent đó là Saint Peter Abbey và Saint Bavo Abbey. Khoảng năm 800, Louis Pious con trai của Charlemagne đã bổ nhiệm Einhard, người viết tiểu sử của Charlemagne, làm trụ trì của cả hai tu viện. Trong những năm 851 đến 879, thành phố bị tấn công và cướp phá hai lần sau đó được phục hồi và phát triển rực rỡ từ thế kỷ 11. Cho đến thế kỷ 13, Ghent là thành phố lớn nhất ở châu Âu sau Paris, lớn hơn Luân Đôn và Mạc Tư Khoa. Thời Trung Cổ, Ghent là một trong những thành phố quan trọng nhất châu Âu đối với ngành công nghiệp len và dệt may. Vào năm 1500, Charles V, Hoàng đế La Mã và vua Tây Ban Nha đã được sinh ra ở Ghent. Sau nhiều thăng trầm của lịch sử và sự tàn phá của các cuộc chiến tranh Ghent kết thúc vai trò của một trung tâm địa chính trị quân sự quan trọng quốc tế và trở thành một thành phố bị chiếm đóng, bị giành giật giữa các thế lực. Sau khi trận chiến Waterloo, Ghent trở thành một phần của Vương quốc Anh và Hà Lan suốt 15 năm. Lạ kỳ thay, chính trong giai đoạn tổn thương nghiêm trọng này, Ghent thành lập trường đại học cho riêng mình năm 1817 để khai sáng văn minh dân tộc. Họ cũng chấn hưng kinh tế bằng quyết tâm kết nối cảng biển năm 1824-1827. Sau cuộc Cách mạng Bỉ, với sự mất mát của cảng biển nền kinh tế địa phương bị suy sụp và tê liệt. Ghent bị chiếm đóng bởi người Đức trong cả hai cuộc chiến tranh thế giới nhưng đã tránh được sự tàn phá nghiêm trọng và đã được giải phóng bởi Vương quốc Anh ngày 6 tháng 9 năm 1944. Điều bền vững trường tồn cùng năm tháng chính là con người, văn hóa và giáo dục. Phần lớn kiến trúc thời Trung cổ của thành phố hiện vẫn còn nguyên vẹn và được phục hồi, bảo tồn khá tốt cho đến ngày nay.
Ghent còn là thành phố lễ hội thường xuyên hàng năm với các nhà hàng ẩm thực nổi tiếng. Nhiều sự kiện văn hóa lớn như Lễ hội âm nhạc, Liên hoan phim quốc tế, Triển lãm lớn thực vật, Hội thảo Trường Đại học Ghent và các Công ty nghiên cứu … đã thu hút đông đảo du khách đến thành phố. Khoa học công nghệ và nghệ thuật thực sự được tôn trọng. Bạn có thành quả gì đóng góp cho chính sức khỏe, đời sống, niềm vui con người được vui vẻ đón nhận một cách thân thiện, hứng thú. Du lịch ngày càng trở thành ngành sử dụng lao động lớn tại địa phương.
Ghent cũng là vùng đất địa linh với quá nhiều những người nổi tiếng. Charles V, Hoàng đế La Mã và vua Tây Ban Nha đã được sinh ra ở Ghent năm 1500. Một danh sách dài những người đã và đang hóa thân cho sự phồn vinh của quê hương xứ sở với đủ loại ngành nghề khác nhau.
Phương Bắc đấy! Đi xa về Bắc Âu đến Phần Lan, Thụy Điển, Hà Lan, Đan Mạch, Na Uy là cả một vùng thiên nhiên, văn hóa mới lạ. Nơi đó không gian văn hóa thật trong lành. Chất lượng cuộc sống tốt hơn nhiều vùng tôi đã qua.
Tôi ngồi vào bàn và lưu lại điểm nhấn: “
[Đến Ghent nhớ những đêm trắng và bình minh phương Bắc](http://dayvahoc.blogtiengviet.net/2008/07/27/a_aoin_gent_nhar_nharmng_a_aom_traomng_b) cùng với phóng sự ành [Memories from Ghent](http://cassavaviet.blogspot.com/2008/07/memory-from-gent.html) để hẹn ngày quay lại ngẫm và viết. Ghent lúc này đã gần nửa đêm tương ứng với Việt Nam khoảng bốn năm giờ sáng nhưng bầu trời mới bắt đầu tối dần như khoảng 7 giờ chiều ở Việt Nam. Ánh sáng trắng đang nhạt đi và trời như chạng vạng tối. Đẹp và hay thật ! **Sắn quà tặng thế giới người nghèo**
Hội nghị khoa học đầu tiên của các đối tác sắn toàn cầu (First Scientific Meeting of the Global Cassava Partnership GCP1) với chủ đề “Sắn đáp ứng các thách thức của thiên niên kỷ mới” (Cassava: Meeting the Challenges of the New Millennium) được mở ra ở Trường Đại học Ghent vương quốc Bỉ với hơn một ngàn người tham dự. 115 báo cáo và hơn 200 áp phích (poster) và gian hàng được trình bày, giới thiệu liên tục tại 13 tiểu ban trong ba ngày.
Tiến sĩ Claude Fauquet và tiến sĩ Joe Tohme có hai báo cáo thật ấn tượng: Cây sắn quà tặng của thế giới và cơ hội cho nông dân nghèo; Cây sắn quà tặng của thế giới và thách thức đối với các nhà khoa học. Những vấn đề khủng hoảng năng lượng toàn cầu, an ninh lương thực, môi sinh – môi trường đang thách thức thế giới hiện đại. Những câu hỏi đặt ra nhằm cải tiến cây sắn là cây chịu hạn, giàu tinh bột và năng lượng, đề mang lại thu nhập tốt hơn cho người dân nghèo.
Tôi tham dự hội nghị với ba bài viết S3-2 (trang 54) SP3-9 (trang 60) và SP03-16 trang 63) gồm một báo cáo trước hội nghị toàn thể và hai áp phích. Việt Nam là điển hình quốc tế về sự đột phá sản lượng và năng suất sắn với sản lượng sắn tăng gấp năm lần và năng suất sắn tăng gấp đôi sau tám năm (2000-2008). Đó quả là một điều kỳ diệu cho toàn thế giới! Việc chọn tạo và phát triển các giống sắn mới của Việt Nam đã mang lại bội thu cao trong sản xuất ước vượt trên 2.000 tỷ đồng mỗi năm từ năm 2003 (đạt quy mô 270 ngàn ha x 8,9 tấn bội thu/ha x 50 USD/ tấn x 16.000 VND/USD). Sự cần cù, năng động, chịu thương chịu khó của nông dân Việt Nam thật đáng tự hào!
Thành tựu sắn Việt Nam gắn liền với những bài học kinh nghiệm quý giá của đông đảo bà con nông dân, các nhà khoa học, khuyến nông, quản lý, doanh nghiệp … trong Chương trình Sắn Việt Nam (VNCP). Nước ta đã thành một trường hợp nghiên cứu điển hình (key study) của châu Á và Thế giới. Tôi bị vây kín giữa những người bạn suốt các lần giải lao một cách sung sướng và đáng thương. Đội ngũ đi họp của mình quá mỏng (chỉ một mình tôi) so với những đội hình sắn vững chãi của nhiều nước khác như Trung Quốc, Mỹ, Ấn Độ, Brazil, Thái Lan, Nigeria, Colombia, … Bài báo mà tôi viết chung với PGS.TS. Nguyễn Văn Bộ (Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam), tiến sĩ Reinhardt Howerler và tiến sĩ Hernan Ceballos (là hai chuyên gia nông học và chọn giống sắn hàng đầu của CIAT và thế giới) đã gây ấn tượng tốt và được nhiều người trao đổi, hỏi đáp.
Buổi tối tiến sĩ Boga Boma, giám đốc của một dự án sắn lớn của châu Phi đã mang đồ đạc sang đòi “chia phòng ngủ” với tôi để “trao đổi về bài học sắn Việt Nam và cùng cảm nhận đêm trắng”.
Boga Boma giàu, nhỏ tuổi hơn tôi, tính rất dễ thương, người cao lớn kỳ vĩ trên 1,90 m như một hảo hán. Lần trước Boga Boma làm trưởng đoàn 15 chuyên gia Nigeria sang thăm quan các giống sắn mới và kỹ thuật canh tác sắn của Việt Nam, đúc kết trao đổi về cách sử dụng sắn trong chế biến nhiên liệu sinh học. Anh chàng hảo hán này vừa ra đồng đã nhảy ngay xuống ruộng giống mới, đề nghị tôi nhổ thử một vài bụi sắn bất kỳ do anh ta chỉ định của giống mới KM140 (mà sau này đoạt giải Nhất VIFOTEC của Hội thi sáng tạo khoa học kỹ thuật toàn quốc lần thứ 10 trao giải ngày 19.1.2010 ở Hà Nội). Boga Boma ước lượng năng suất thực tế mỗi bụi sắn này phải sáu ký. Anh đo khoảng cách trồng rồi hồ hởi đưa lên một ngón tay nói với giọng thán phục “Sắn Việt Nam số 1”
Sau buổi tham quan đó, Boga Boma ngỏ lời đề nghị với tôi cho đoàn Nigeria được đến thăm nhà riêng để “tìm hiểu cuộc sống và điều kiện sinh hoạt làm việc của một thầy giáo nông nghiệp Việt Nam”. Anh chàng chăm chú chụp nhiều ảnh về tài liệu sắn của bảy Hội thảo Sắn châu Á và mười Hội thảo Sắn Việt Nam trong một phần tư thế kỷ qua. Anh cũng chụp bếp đèn dầu dùng ga của gia đình tôi. Boga Boma cũng như Kazuo Kawano, Reinhardt Howerler, Hernan Ceballos, Rod Lefroy, Keith Fahrney, Bernardo Ospina, S. Edison, Tian Ynong, Li Kaimian, Huang Jie, Chareinsak Rajanaronidpiched, Watana Watananonta, Jarungsit Limsila, Danai Supahan, Tan Swee Lian, J. Wargiono, Sam Fujisaca, Alfredo Alves, Alfred Dixon, Fernando A, Peng Zhang, Martin Fregene, Yona Beguma, Madhavi Sheela, Lee Jun, Tin Maung Aye, Guy Henry, Clair Hershey, … trong mạng lưới sắn toàn cầu với tôi đều là những người bạn quốc tế thân thiết. Hầu hết họ đều đã gắn bó cùng tôi suốt nhiều năm. Sự tận tâm công việc, tài năng xuất sắc, chân thành tinh tế của họ trong ứng xử tình bạn đời thường làm tôi thực sự cảm mến.
Bẳng đi một thời gian, Boga Boma thông tin Nigeria hiện đã ứng dụng bếp đèn dầu dùng cồn sinh học từ nguyên liệu sắn cho mọi hộ gia đình Nigeria trong toàn quốc. Nigeria đã thành công lớn trong phương thức chế biến sắn làm cồn gia đình phù hợp với đất nước họ, làm tiết kiệm được một khối lượng lớn xăng dầu với giá rất cạnh tranh cho tiêu thụ nội địa và xuất khẩu.
Lần này trong đêm trắng ở Ghent, Boga Boma lại hí húi ghi chép và ngẫm nghĩ về ba bài học kinh nghiệm sắn Việt Nam 6M (Con người, Thị trường, Vật liệu mới Công nghệ tốt, Quản lý, Phương pháp, Tiền: Man Power, Market, Materials, Management, Methods, Money), 10T (Thử nghiệm, Trình diễn, Tập huấn, Trao đổi, Thăm viếng, Tham quan hội nghị đầu bờ, Thông tin tuyên truyền, Thi đua, Tổng kết khen thưởng, Thiết lập mạng lưới người nông dân giỏi) và FPR (Thiết lập mạng lưới thí nghiệm đồng ruộng và trình diễn để nghiên cứu cùng nông dân chuyển giao tiến bộ kỹ thuật sản xuất sắn).
Buổi chiều Yona Beguma cùng các bạn châu Phi say mê trò chuyện cùng tôi về bài học sắn Việt Nam được giới thiệu trên trang của FAO với sự yêu thích, đặc biệt là “sáu em”(6M), “mười chữ T tiếng Việt” (10T) và “vòng tròn FPR dụ dỗ”. Sau này, anh chàng làm được
[những chuyện động trời của cây sắn Uganda](http://www.ciatnews.cgiar.org/2012/05/29/uganda-cassava-conference-leading-scientists-confirmed/) mà tôi sẽ kể cho bạn nghe trong một dịp khác.
Nhìn lớp trẻ thân thương đầy khát vọng tri thức đang vươn lên đỉnh cao giúp xóa đói giảm nghèo và làm giàu cho quê hương xứ sở. Ngắm nhìn sự mê mãi của Boga Boma lúc bình minh vừa rạng lúc anh chàng đã thức gần trọn đêm. Tôi chợt nhớ câu thơ Việt Phương:
*“Yêu biết mấy những đêm dài thức trắng/ Làm kỳ xong việc nặng sẵn sức bền/ Bình minh đuổi lá vàng trên đường vắng/ Như vì ta mà đời cũng ửng hồng lên”.* **Đêm trắng và bình minh phương Bắc**
Tôi lục tìm trong khoang tư liệu, đọc lại trích đoạn “Những đêm trắng” của nhà văn Nga Dostoievski và đoạn viết về hiện tượng cực quang của bình minh phương Bắc:
*“Ở vùng cực của trái đất, ban đêm, thường thấy hiện tượng ánh sáng có nhiều màu sắc: trắng, vàng, đỏ, xanh, tím, rực rỡ có hình dáng như một bức rèm hoặc một cái quạt rất lớn. Có khi những tia sáng lại xòe ra như hình nạn quạt. Cái quạt ánh sáng ấy lấp lánh rung chuyển nhè nhẹ như một bàn tay khổng lồ rũ xuống rũ lên, lập lòe làm thành một quang cảnh kỳ vĩ lạ thường. Màn ánh sáng ấy trong suốt đến nỗi nhìn qua thấy rõ tất cả các ngôi sao trên bầu trời. Hướng của những tia sáng nói chung trùng với hướng của các đường sức của từ trường trái đất. Loại ánh sáng này xuất hiện từ độ cao 80 đến 1.000 km và nhiều nhất là ở độ cao trên dưới 120 km. Ở nước Nga thời trước người ra cho rằng đó là ánh hào quang của những đoàn thiên binh thiên tướng kéo đi trong không gian. Còn nhân dân Phần Lan cho đó là mặt trời giả của người xưa làm ra để soi sáng cho đêm trường Bắc Cực. Vì loại ánh sáng này chỉ thấy trong những miền gần hai cực nên gọi là cực quang. Ở Na Uy và Thụy Điển thì người ta gọi là ánh sáng “bình minh phương Bắc”*.
Qua Ghent mới thấy đêm phương Bắc đến chậm và sớm nhanh Việt Nam như thế nào, mới thấm hiểu sự sâu sắc của Dostoievski nhà văn bậc thầy văn chương Nga và thế giới: Ông nói chuyện trời mà cũng là nói chuyện người. Ông trò chuyện về du lịch mà thực ra đang nói về nhân tình thế thái, những đêm trắng và ảo ảnh bình minh phương Bắc. Đó là câu chuyện thật như đùa và đùa như thật, ảo giác mà tưởng thật, thật mà tưởng ảo giác. Nhân loại đã đi qua vùng sáng tối đó, ánh sáng của thiên đường, những đêm trắng nối liền bình minh phương Bắc.
Thực ra, khi bạn đến thủ đô Helsinki của Phần Lan vào tháng 6,7 thì đêm trắng và ảo ảnh bình minh phương Bắc rõ hơn nhiều. Bạn hãy đến đúng dịp hè và chuẩn bị sẵn máy ảnh loại tốt, độ phân giải lớn, khẩu độ rộng để săn ảnh. Tôi buộc phải sử dụng chùm ảnh du lịch Phần Lan vì máy ảnh họ chụp tốt hơn những tấm ảnh đẹp mê hồn về đêm trắng, trời tím và ngủ lều tuyết.
Ở Phần Lan, nhiệt độ trung bình của tháng nóng nhất khoảng 15 độ C, và tháng lạnh nhất khoảng -9 độ C. Trung bình mỗi năm ở Phần Lan có hơn 100 ngày tuyết phủ ở phía nam và tây nam, còn ở phía bắc vùng Lappi thì tới hơn 200 ngày có tuyết. Nhiệt độ ban ngày và ban đêm chênh nhau tới 20 độ C, ngày lạnh nhất và ngày ấm nhất chênh nhau 80 độ C. Mặt trời mọc tháng 1, 2 lúc 9h30 sáng và lặn lúc 3h30 chiều là những ngày ngắn nhất trong năm. Tháng 6,7 mặt trời mọc lúc 4h00 sáng và lặn lúc 10h30 tối là những ngày dài nhất trong năm. Cá biệt ở phía Bắc vùng đất Lapland có những đêm trắng vào mùa hè, mặt trời không bao giờ lặn trong khoảng 60 ngày đêm nên có thể ngắm mặt trời lúc nửa đêm. Tiếp đó là khoảng thời gian chạng vạng không nhìn thấy mặt trời kéo dài trong khoảng 6 tháng vào mùa thu và đông. Không riêng gì Phần Lan mà hầu hết các nước Bắc Âu khí hậu lạnh và thời tiết thay đổi thất thường không được ấm áp thường xuyên như Việt Nam. Tôi lấy làm lạ khi sau này một số người đọc chưa hiểu đúng về sự khái quát cực kỳ tinh tế của Bác: “
*Nước ta: ở về xứ nóng, khí hậu tốt/ Rừng vàng biển bạc, đất phì nhiêu/ Nhân dân dũng cảm và cần kiệm/ Các nước anh em giúp đỡ nhiều.*”
Tại Ghent của vương quốc Bỉ, nơi thành phố khoa học và công nghệ sinh học thì ấm hơn nhưng sự tiếp biến đêm trắng và bình minh phương bắc vẫn còn rất rõ nét. Ở đó, mặt trời tháng bảy mọc lúc hừng đông 4g30 -5g00 và lặn lúc 8g00- 9g00. Săn ảnh vào lúc bình minh vừa rạng cũng như ngắm mây ngũ sắc huyền thoại lúc mặt trời sắp lặn ở Việt Nam. Bạn hãy ngắm dòng tinh vân xinh đẹp lạ thường trước lúc bình minh.
Sau này ở Việt Nam tôi chỉ có cơ hội nhìn thấy được sự chuyển màu từ tối tím sang bảy màu, sang màu xanh ngọc và trắng hồng lúc 4g30 sáng ngày 18 tháng 1 năm 2010 tại chòm cao nhất của non thiêng Yên Tử. Tôi chụp trên 100 tấm ảnh mới chọn được tấm ảnh ưng ý nhất. Đó là dịp may hiếm có của đời người. Sau này chúng ta sẽ nhiều dịp trở lại với Trần Nhân Tông và Bình minh trên Yên Tử để học được bài học vô giá của ông cha mình.
Chúng tôi được giáo sư Marc Van Montagu, nhà bác học lừng danh thế giới cha đẻ GMO, vị chủ tịch của Liên đoàn Công nghệ sinh học châu Âu và hiệu trưởng của Trường Đại học Ghent hướng dẫn thăm quan lâu đài cổ, bảo tàng nghệ thuật và trường đại học nơi Ghent được UNESCO tôn vinh là di sản văn hóa thế giới năm 1998, 1999 và mời dự tiệc chiêu đãi. Tôi được mời ngồi bên cạnh ông và ba con người kỳ dị khác. Đó là Claude Fauquet (DDPSC, St Louis USA), Joe Tohme (CIAT, Colombia), G. Hawtin (CIAT, Colombia). Họ quá nổi tiếng trong số những con người đang làm thay đổi thế giới về bức tranh cây sắn và khoa học cây trồng những năm đầu thế kỷ 21. Tôi thực sự ngần ngại vị trí ngồi chung này và muốn thoái thác nhưng họ vui vẻ thân tình mời đại diện các châu lục. Họ đối xử với tôi và các đồng nghiệp với một sự tự nhiên, quý mến, trân trọng, và thực lòng ngưỡng mộ những kết quả đã đạt được của sắn Việt Nam (sau này khi nghĩ lại tôi ứa nước mắt hãnh diện về dân tộc mình đã cho chúng tôi cơ hội “
[O du kích bắn đại bác](http://cayluongthuc.blogspot.com/2011/08/o-du-kich-ban-ai-bac.html)”). Tôi biết rõ những tài năng ưu tú xung quanh mình. Họ dung dị bình thường, thân tình lắng nghe nhưng đó là những con người khoa học đặc biệt. Họ không ham hố giàu sang và quyền lực mà chăm chú tận tụy giảng dạy và nghiên cứu, phát triển những thành tựu khoa học nông nghiệp mới, góp phần cải biến chất lượng thực phẩm thế giới theo hướng ngon hơn, tốt hơn, rẻ hơn và thân thiện môi trường hơn (HarvestPlus) nâng cao cuộc sống chúng ta. Tiến sĩ Rajiv J.Shah, giám đốc của Chương trình Phát triển Toàn cầu, Quỹ Bill Gate và Melinda (nơi tài trợ chính cho chuyến đi này của tôi) đã nói như vậy. Tôi ngưỡng mộ và tìm thấy ở họ những vầng sáng của trí tuệ và văn hóa.
Chợt dưng tôi nhớ đến Bernadotte với vợ là Déssirée trong tác phẩm “Mối tình đầu của Napoléon” của Annemarie Selinko. Vợ chồng hai con người kỳ vĩ này với lý tưởng dân chủ đã xoay chuyển cả châu Âu, giữ cho Thụy Điển tồn tại trong một thế giới đầy biến động và nhiễu nhương. Bắc Âu phồn vinh văn hóa, thân thiện môi trường và có nền giáo dục lành mạnh phát triển như ngày nay là có công và tầm nhìn kiệt xuất của họ. Bernadotte là danh tướng của Napoleon và sau này được vua Thụy Điển đón về làm con để trao lại ngai vàng. Ông xuất thân hạ sĩ quan tầm thường nhưng là người có chí lớn, suốt đời học hỏi và tấm lòng cao thượng rộng rãi. Vợ ông là Déssirée là người yêu đầu tiên của Napoleon nhưng bị Napoleon phản bội khi con người lừng danh này tìm đến Josephine một góa phụ quý phái, giàu có, giao du toàn với những nhân vật quyền thế nhất nước Pháp, và Napoleon đã chọn bà làm chiếc thang bước lên đài danh vọng. Bernadotte với vợ là Déssirée hiểu rất rõ Napoleon. Họ đã khéo chặn được cơn lốc cuộc chiến đẫm máu tranh giành quyền lợi giữa các tập đoàn thống trị và các nước có lợi ích khác nhau. Bernadotte và Déssirée đã đưa đất nước Thụy Điển và Bắc Âu thoát cuộc tranh giành. Họ đã khai sáng một vầng hào quang bình minh phương Bắc.
Việt Nam và khối Asean hiện cũng đang đứng trước khát vọng mở mang của “
*con sư tử phương Đông trỗi dậy*” và sự vần vũ của thế giới văn minh nhiều cơ hội hơn cho người dân nhưng cũng tiềm ẩm lắm hiễm họa khó lường. Điều này dường như rất giống của thời người hùng Napoleon của một châu Âu và khao khát của nước Pháp muốn phục hưng dân tộc và mở rộng phạm vi ảnh hưởng. Bài học Bắc Âu miền đất trong lành, nước Bỉ trái tim của EU, và Ghent thành phố khoa học công nghệ là chỉ dấu minh triết chưa bao giờ sáng tỏ và cấp thiết như lúc này. Trước những khúc quanh của lịch sử, các dân tộc tồn tại và phát triển đều biết khéo tập hợp những lực lượng tinh hoa và sức mạnh dân chúng để thoát khỏi hiễm họa và bảo tồn được những viên ngọc quý di sản truyền lại cho đời sau. Trong vùng địa chính trị đầy điểm nóng tranh chấp biên giới hải đảo, sự tham nhũng chạy theo văn minh vật chất và nguy cơ tha hóa ô nhiễm môi trường, nguồn nước, bầu khí quyển, vệ sinh thực phẩm, văn hóa giáo dục và chất lượng cuộc sống thì bài học trí tuế càng cấp thiết và rõ nét. Ông José António Amorim Dias, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của nước Cộng hòa Dân chủ Timor-Leste tại UNESCO và Liên minh châu Âu trên chuyến tàu tốc hành từ Brussels đến Paris chung khoang với tôi đã trò chuyện và chia sẽ rất nhiều điều về triết lý nhân sinh và văn hóa giáo dục.
Đi đâu cũng không bằng Tổ quốc mình. Nói gì, làm gì cũng không bằng dạy, học và làm cho đồng bào đất nước mình. Đi khắp quê người để hiểu đất quê hương. Mục đích sau cùng của dạy và học là thấu suốt bản chất sự vật, có lời giải đúng và làm được việc. Dạy và học thực tiễn trên chính Tổ quốc mình. Việt Nam quê hương tôi! Đó là đất nước của biết bao nhiêu thế hệ xả thân vì nước để quyết giành cho được độc lập, thống nhất, tự do và toàn vẹn lãnh thổ. “Nếu chỉ để lại lời nói suông cho đời sau sao bằng đem thân đảm nhận trọng trách cho thiên hạ trước đã” nhưng “sức một người thì có hạn, tài trí thiên hạ là vô cùng”. “Lời nói là đọi vàng”. Làm nhà khoa học xanh hướng đến bát cơm ngon của người dân nghèo, đó là điều tôi tâm đắc nhất !
Nhân loại đã có một thời đi trong đêm trắng ánh sáng của thiên đường, đêm trắng bình minh phương Bắc. Sự chạng vạng tranh tối tranh sáng có lợi cho sự quyền biến nhưng khoảng khắc bình minh là sự kỳ diệu mở đầu cho Ngày mới, Xuân mới.
Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời bắt đầu từ tuổi trẻ. Tôi đã đi qua một vòng trái đất, một vòng cuộc đời, một vòng đêm trắng để bây giờ một ngày mới bắt đầu từ Bình minh.
Nguồn:
[https://hoangkimlong.wordpress.com/category/dem-trang-va-binh-minh/](https://hoangkimlong.wordpress.com/category/dem-trang-va-binh-minh/)
Tình Mẹ thể hiện rõ nhất ở đức nhẫn: kiên nhẫn chăm sóc, kiên nhẫn chịu đựng, kiên nhẫn lắng nghe. Thương yêu con như mẹ hiền mới làm được chí thiện. Đức Nhẫn của Phật Di Đà ở chùa Chân Không là mẫu mực của tình yêu thương con người.
Thuở trước Di Đà tu luyện cùng 99 tăng ni tại một ngôi chùa. Di Đà ngày chuyên cần, đêm siêng năng làm lụng khiến bạn hữu nẩy sinh sự ghen ghét. Một lần nọ họ hùa nhau nói xấu Di Đà là đã làm vỡ chén ngọc và xin thầy đuổi Di Đà ra khỏi chùa. Thầy chủ trì gạn hỏi kỹ nhiều người thì ai cũng lặng thinh chẳng ai dám thề là minh thấy rõ việc đó. Nghe sư phụ la rầy mọi người, Di Đà đã năn nỉ khuyên can và tự mình ra dựng chòi ở ngoài để tu. Lần sau, trong chùa có một người ăn mày chết hôi thối tại chốn phật đường. 99 tăng ni nọ đùn đẩy nhau, né tránh việc chôn cất. Di Đà đi kiếm củi về nghe chuyện đã không kịp ăn cơm, xin sư phụ để cõng đi chôn ngay. Thây ma hôi thối bám trên lưng Di Đà mỗi lúc một nặng. Đến khi Di Đà muốn dừng lại để chôn thì thây ma ôm chặt cổ Di Đà không chịu rời. Di Đà cả cười không chút nóng giận cõng thây ma đi tìm nơi chôn cất suốt đêm. Mãi cho đến lúc ban mai, khi đến chòi của Di Đà thì thây ma mới buông tay và chịu nằm xuống. Di Đà đã cởi áo mình mặc cho thây ma, Thốt nhiên, nơi đó biến thành đài sen thơm ngát.
Chốn ấy, nay là chùa CHÂN KHÔNG.
Nhẫn là một đức tính tốt đẹp từ xưa đến nay của con người. Khoan dung, độ lượng không nóng giận là “Nhẫn”. Cốt lõi của “Nhẫn” là Nhân. Khổng Tử nói: “khắc kỷ phục lễ vi nhân” (Người biết ước thúc bản thân có lời nói và hành vi hợp lẽ phải là người nhân). Chiến thắng bản thân mình là chiến thắng khó khăn nhất.
Xưa có người cha dạy con lúc bực tức hãy cố nén giận chạy ra sau nhà và đóng một cây đinh lên chiếc hàng rào gỗ. Người con nghe lời bố làm vậy và dần biết tự kiềm chế, theo thời gian số lượng đinh đóng mỗi ngày một ít đi. Đến một ngày, cậu đã không nổi giận một lần nào suốt thời gian dài. Cậu đến thưa với cha và ông bảo : Tốt lắm, bây giờ con đã biết nhẫn thì cứ mỗi tháng con không nổi nóng nữa con hãy nhổ một cây đinh ra khỏi hàng rào. Ngày lại ngày trôi qua, rồi cũng đến một hôm người con đã vui mừng báo với cha rằng trên hàng rào đã không còn cây đinh nào nữa. Người cha nói : Con đã làm rất tốt, nhưng con hãy nhìn những lỗ đinh con để lại trên hàng rào để thấy những lời con nói lúc nóng giận như những lỗ đinh này, chúng để lại những vết thương khó lành trong lòng người. Lời nó như tên không nên bắn bậy, đã lọt vào tai ai, không sao rút ra được.
Hoàng Kim
Nguồn:
[https://cnm365.wordpress.com/category/tinh-me-va-duc-nhan/](https://cnm365.wordpress.com/category/tinh-me-va-duc-nhan/)
NỢ DUYÊN
Nợ anh đi dạm miếng trầu
Em đem trọn kiếp dãi dầu nhớ thương.
Nợ em nửa sợi tơ vương
Anh mang vàng đá trãi đường nhân duyên.
![ 2017-10-30_DucThanhTranvaKinhDuocSu](https://cnm365.files.wordpress.com/2017/10/2017-10-30_ducthanhtranvakinhduocsu.png?w=584)
ĐỨC THÁNH TRẦN VÀ CHÙA THẮNG NGHIÊM là nghiên cứu lịch sử văn hóa của
[Hoàng Kim](https://www.facebook.com/daihocnonglam?fref=mentions), phần đầu của chuyên luận Nghiên cứu Kinh Dược Sư. Sức khỏe trí tuệ là căn bản của sự sống con người. An tâm, bồi bổ sinh khí, phòng trị tâm bệnh là chính yếu của triết lý giáo dục, nguyên lý căn bản của Kinh Dược Sư. Việc lớn đời người không gì lớn hơn Sống và Chết, mà vấn đề rất khó giải quyết cũng chỉ có sống chết mà thôi. Đại lão hòa thượng Pháp chủ Thiền sư Thích Phổ Tuệ ấn chứng và căn dặn tôi nên dành thời gian nghiên cứu Kinh Dược Sư khi đã có một nền tảng sinh học căn bản và sự yêu thích trọn đời sống giữa thiên nhiên…Lạ lùng thay bài đầu Nghiên cứu Kinh Dược Sư lại chính nơi này.
xem tiếp…
[https://hoangkimlong.wordpress.com/2016/10/30/duc-thanh-tran-va-chua-thang-nghiem/](https://hoangkimlong.wordpress.com/2016/10/30/duc-thanh-tran-va-chua-thang-nghiem/) **Bài viết mới trên TÌNH YÊU CUỘC SỐNG
** [CNM365, ngày mới nhất bấm vào đây](https://cnm365.wordpress.com/) *c* *ậ* *p nh* *ậ* *t m* *ỗ* *i ngày* **Bài viết mới** **Video yêu thích**
[Tuyển Tập Hòa Tấu Saxophone Trữ Tình Hay Nhất](https://youtu.be/-5Jyz9ggpPo)
[The Best of Classical Music – Mozart, Beethoven, Bach, Chopin…
](https://youtu.be/jgpJVI3tDbY) [KimYouTube](http://www.youtube.com/user/hoangkimvietnam) **Trở về trang chính**
[Hoàng Kim](https://hoangkimlong.wordpress.com/) [Ngọc Phương Nam](http://thochocon.wordpress.com/) [Thung dung](https://hoangkimvn.wordpress.com/) [Dạy và học](http://dayvahoc.blogtiengviet.net/) [Cây Lương thực](http://foodcrops.vn/) [Dạy và Học](http://fa.hcmuaf.edu.vn/hoangkim) [Tình yêu cuộc sống](https://cnm365.wordpress.com/) [Kim on LinkedIn](https://www.linkedin.com/in/foodcrops) [Kim on Facebook](https://www.facebook.com/daihocnonglam) [KimTwitter](https://twitter.com/hoangkimvietnam)

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

X-ac: 5.dca _dca


text:
Bạn muốn mua quạt điện giá rẻ tại thành phố Hồ Chí Minh, nhưng không biết địa chỉ ở đâu? Bạn đang băn khoăn không biết quạt điện có tốt không? Mẫu mã có đáp ứng nhu cầu của mình không?
Chúng tôi là nhà sản xuất quạt điện giá rẻ tại tphcm với chất lượng cao, bảo hành 1 năm và đa dạng về chủng loại và mẫu mã. Đặc biệt chúng tôi sản xuất trực tiếp tại nhà xưởng và đảm bảo về chứng nhận, kiểm tra nghiêm ngặt trước khi xuất xưởng nên quý khách có thể yên tâm khi mua hàng ở chỗ công ty chúng tôi.
Sau đây là một số mẫu quạt bán chạy của công ty chúng tôi
1, Quạt công nghiệp đứng
2, Quạt công nghiệp treo tường
Chúng tôi có các kích cỡ quạt từ nhỏ đến lớn như NS 50, NS65, NS 75 nên quý khách yên tâm lựa chọn. Nếu quý khách mua quạt điện giá rẻ tphcm hãy đến địa chỉ của chúng tôi để được tư vấn miễn phí
Ngoài ra chúng tôi còn có các loại quạt thông gió công nghiệp và quạt công nghiệp để quý khách có thể tham khảo và chọn cho mình nhiều mẫu mã hơn

markdown:
## Bạn muốn mua
** quạt điện giá rẻ tại thành phố Hồ Chí Minh**, nhưng không biết địa chỉ ở đâu? Bạn đang băn khoăn không biết quạt điện có tốt không? Mẫu mã có đáp ứng nhu cầu của mình không?
Chúng tôi là nhà sản xuất
**quạt điện giá rẻ tại tphcm** với chất lượng cao, bảo hành 1 năm và đa dạng về chủng loại và mẫu mã. Đặc biệt chúng tôi sản xuất trực tiếp tại nhà xưởng và đảm bảo về chứng nhận, kiểm tra nghiêm ngặt trước khi xuất xưởng nên quý khách có thể yên tâm khi mua hàng ở chỗ công ty chúng tôi.
Sau đây là một số mẫu quạt bán chạy của công ty chúng tôi
1, Quạt công nghiệp đứng
2, Quạt công nghiệp treo tường
Chúng tôi có các kích cỡ quạt từ nhỏ đến lớn như NS 50, NS65, NS 75 nên quý khách yên tâm lựa chọn. Nếu quý khách mua
**quạt điện giá rẻ tphcm** hãy đến địa chỉ của chúng tôi để được tư vấn miễn phí
Ngoài ra chúng tôi còn có các loại
[ quạt thông gió công nghiệp](https://congnghi.com/chuyen-muc/quat-thong-gio-cong-nghiep) và [quạt công nghiệp](https://congnghi.com/chuyen-muc/quat-cong-nghiep) để quý khách có thể tham khảo và chọn cho mình nhiều mẫu mã hơn

Cache-Control: public, max-age=0

Vary: Accept-Encoding,Accept-Encoding


text:
Gói cước Max90 Vinaphone là một trong số những gói cước làm mưa làm gió trên thị trường viễn thông trong thời gian vừa qua.Tuy nhiên, trước sự áp đảo của hàng loạt gói cước Vinaphone khác, người dùng có mong muốn hủy gói Max90 Vinaphone để tìm đến những gói cước mới và hấp dẫn hơn. Việc hủy gói cước này tưởng chừng rất dễ dàng nhưng khách hàng gặp rất nhiều rắc rối trong quá trình thực hiện.
Nếu bạn đang gặp khó khăn khi hủy gói cước Max90 mạng Vinaphone thì hãy thực hiện bằng cách gửi tin nhắn đến đầu số 888. Đây là cách tiến hành rất đơn giản, gọn nhẹ mà bạn hoàn toàn có thể hoàn thành trong vòng 30s và tiết kiệm cước phí 90.000đ trong tháng này rồi nhé! Ngay bây giờ, hãy cùng dangky3gvina.com tìm hiểu các thông tin liên quan đến việc hủy gói cước Max90 trong bài viết này nhé!
Hướng dẫn hủy gói Max90 mạng Vinaphone thông qua cách gửi tin nhắn
Với mong muốn mang đến cho khách hàng cơ hội trải nghiệm dịch vụ data chất lượng và giá cước rẻ, Vinaphone đã cho ra lò hàng loạt các gói cước với mức ưu đãi, giá gói và đối tượng áp dụng khác nhau. Tuy nhiên, để có thể thỏa sức trải nghiệm các gói cước mới lạ thì bạn nên bỏ túi cú pháp hủy gói Max90 để ngay bất kỳ lúc nào quý khách cũng có thể hủy gói nhanh chóng.
Với những khách hàng lần đầu hủy gói Max90 có lẽ rất bối rối và dễ xảy ra sai sót. Chính vì vậy, bạn nên chọn cách hủy qua SMS để vừa tiết kiệm thời gian vừa giảm tải sự phức tạp trong quá trình thực hiện
Cú pháp hủy gói cước Max90 Vinaphone theo quy định của nhà mạng như sau:
Soạn HUY MAX90 gửi 888
Thời điểm thích hợp để hủy gói lúc bạn đã sử dụng hết ưu đãi hoặc vào ngày 29 của chu kỳ. Điều này sẽ giúp bạn tránh được tình trạng lãng phí data đã trả tiền trước đó và tránh hệ thống gia hạn thành công, mất oan cước phí 90.000đ/tháng.
Lưu ý: Ngoài cách hủy gói qua SMS bạn còn rất nhiều cách thực hiện khác như hủy bằng cách gọi điện lên tổng đài Vina 9191 để nhân viên hỗ trợ. Tuy nhiên cách hủy gói qua SMS nhìn chung vẫn rất đơn giản và thích hợp với mọi khách hàng vì yêu cầu của bạn sẽ nhanh chóng gửi tới nhà mạng, khi hiện thành công bạn sẽ bảo toàn được số dư tài khoản đi động và mở ra những cơ hội đăng ký các gói cước mới và hấp dẫn hơn.
Hủy gói cước Max90 Vinaphone thành công bạn nên làm gì?
Nhiều khách hàng khi thực hiện hủy gói Max90 của Vinaphone đã phớt lờ những lưu ý hết sức quan trọng dẫn đến trường hợp tài khoản không cánh mà bay.
Theo đó, tính thời điểm từ khi hủy gói Max90 thành công ưu đãi 2GB sẽ hoàn toàn mất đi, nhưng bạn sẽ tiết kiệm đến 90.000đ/tháng. Tuy nhiên hệ thống sẽ tính cước phí phát sinh trong trường hợp khách hàng lướt web. Chính vì vậy, để tiết kiệm chi phí tiêu dùng bạn nên đăng ký gói 4G cực chất đơn cử như gói Speed199 Vinaphone (199.000đ/lần đăng ký) nhận ngay ưu đãi 6GB, tặng 30 phút gọi nội mạng Vinaphone, cố định VNPT và 30 tin nhắn nội mạng sử dụng trong 30 ngày đối với thuê bao trả trước và đến ngày 30 đối với thuê bao trả sau.Cú pháp đăng ký gói cước như sau: Soạn DK1 S199 gửi 1544
Dangky3gvina.com vừa thông tin đến quý khách tất tần tần những vấn đề quan trọng trong quá trình thực hiện hủy gói Max90 Vinaphone, vì vậy bạn có thể hủy yên tâm thực hiện hủy gói khi nào cảm thấy không phù hợp nữa nhé! Chúc bạn hủy gói cước Max90 Vinaphone bạn thành công!

markdown:
Gói cước Max90 Vinaphone là một trong số những gói cước làm mưa làm gió trên thị trường viễn thông trong thời gian vừa qua.Tuy nhiên, trước sự áp đảo của hàng loạt gói cước Vinaphone khác, người dùng có mong muốn
** để tìm đến những gói cước mới và hấp dẫn hơn. Việc hủy gói cước này tưởng chừng rất dễ dàng nhưng khách hàng gặp rất nhiều rắc rối trong quá trình thực hiện. hủy gói Max90 Vinaphone**
Nếu bạn đang gặp khó khăn khi
**hủy gói cước Max90 mạng Vinaphone** thì hãy thực hiện bằng cách gửi tin nhắn đến đầu số 888. Đây là cách tiến hành rất đơn giản, gọn nhẹ mà bạn hoàn toàn có thể hoàn thành trong vòng 30s và tiết kiệm cước phí 90.000đ trong tháng này rồi nhé! Ngay bây giờ, hãy cùng **dangky3gvina.com** tìm hiểu các thông tin liên quan đến việc hủy [gói cước Max90](http://dangky3gvina.com/dang-ky-goi-max90-vinaphone.html) trong bài viết này nhé!
**Hướng dẫn hủy gói Max90 mạng Vinaphone thông qua cách gửi tin nhắn**
Với mong muốn mang đến cho khách hàng cơ hội trải nghiệm dịch vụ data chất lượng và giá cước rẻ, Vinaphone đã cho ra lò hàng loạt các gói cước với mức ưu đãi, giá gói và đối tượng áp dụng khác nhau. Tuy nhiên, để có thể thỏa sức trải nghiệm các gói cước mới lạ thì bạn nên bỏ túi cú pháp hủy gói Max90 để ngay bất kỳ lúc nào quý khách cũng có thể hủy gói nhanh chóng.
Với những khách hàng lần đầu hủy gói Max90 có lẽ rất bối rối và dễ xảy ra sai sót. Chính vì vậy, bạn nên chọn cách hủy qua SMS để vừa tiết kiệm thời gian vừa giảm tải sự phức tạp trong quá trình thực hiện
Cú pháp hủy gói cước Max90 Vinaphone theo quy định của nhà mạng như sau:
Soạn HUY MAX90 gửi 888
Thời điểm thích hợp để hủy gói lúc bạn đã sử dụng hết ưu đãi hoặc vào ngày 29 của chu kỳ. Điều này sẽ giúp bạn tránh được tình trạng lãng phí data đã trả tiền trước đó và tránh hệ thống gia hạn thành công, mất oan cước phí 90.000đ/tháng.
Lưu ý: Ngoài cách hủy gói qua SMS bạn còn rất nhiều cách thực hiện khác như hủy bằng cách gọi điện lên
[tổng đài Vina](http://dangky3gvina.com/so-tong-dai-cham-soc-khach-hang-cua-vinaphone.html) 9191 để nhân viên hỗ trợ. Tuy nhiên cách hủy gói qua SMS nhìn chung vẫn rất đơn giản và thích hợp với mọi khách hàng vì yêu cầu của bạn sẽ nhanh chóng gửi tới nhà mạng, khi hiện thành công bạn sẽ bảo toàn được số dư tài khoản đi động và mở ra những cơ hội đăng ký các gói cước mới và hấp dẫn hơn.
**Hủy gói cước Max90 Vinaphone thành công bạn nên làm gì?**
Nhiều khách hàng khi thực hiện hủy gói Max90 của Vinaphone đã phớt lờ những lưu ý hết sức quan trọng dẫn đến trường hợp tài khoản không cánh mà bay.
Theo đó, tính thời điểm từ khi
**hủy gói Max90** thành công ưu đãi 2GB sẽ hoàn toàn mất đi, nhưng bạn sẽ tiết kiệm đến 90.000đ/tháng. Tuy nhiên hệ thống sẽ tính cước phí phát sinh trong trường hợp khách hàng lướt web. Chính vì vậy, để tiết kiệm chi phí tiêu dùng bạn nên [đăng ký gói 4G](http://dangky3gvina.com/cach-dang-ky-4g-vinaphone.html) cực chất đơn cử như [gói Speed199 Vinaphone](http://dangky3gvina.com/dang-ky-goi-cuoc-4g-speed199-vinaphone.html) (199.000đ/lần đăng ký) nhận ngay ưu đãi 6GB, tặng 30 phút [gọi nội mạng Vinaphone](http://dangky3gvina.com/dang-ky-cac-goi-cuoc-khuyen-mai-goi-noi-mang-vinaphone.html), cố định VNPT và 30 tin nhắn nội mạng sử dụng trong 30 ngày đối với thuê bao trả trước và đến ngày 30 đối với thuê bao trả sau.Cú pháp đăng ký gói cước như sau: Soạn DK1 S199 gửi 1544 [Dangky3gvina.com](http://dangky3gvina.com/) vừa thông tin đến quý khách tất tần tần những vấn đề quan trọng trong quá trình thực hiện **hủy gói Max90 Vinaphone**, vì vậy bạn có thể hủy yên tâm thực hiện hủy gói khi nào cảm thấy không phù hợp nữa nhé! Chúc bạn hủy gói cước Max90 Vinaphone bạn thành công! ** ** ** ** **

Set-Cookie: __cfduid=dcd010a6780f191598965bd5bb1133b3b1537523540; expires=Sat, 21-Sep-19 09:52:20 GMT; path=/; domain=.dangky3gvina.com; HttpOnly

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Server: cloudflare