markdown:
# Sơn Tây (Trung Quốc)
|Giản xưng: Tấn (晋)
|
(
|
|Xuất xứ tên gọi |山 sơn - núi
|
西 tây - phía tây
"phía tây của
|
|Kiểu hành chính |
|**Thủ phủ**và **thành phố lớn nhất** [Thái Nguyên](/wiki/Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn,_S%C6%A1n_T%C3%A2y) **Bí thư tỉnh ủy Sơn Tây** [Lạc Huệ Ninh](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_Hu%E1%BB%87_Ninh&action=edit&redlink=1)骆惠宁 **Tỉnh trưởng** [Lâu Dương Sinh](/w/index.php?title=L%C3%A2u_D%C6%B0%C6%A1ng_Sinh&action=edit&redlink=1)楼阳生 [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [km²](/wiki/Ki-l%C3%B4-m%C3%A9t_vu%C3%B4ng)( [thứ 19](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Trung_Qu%E1%BB%91c_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)) **(** [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) [2010](/wiki/2010))
-
[Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u) [thứ 18](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Trung_Qu%E1%BB%91c_theo_s%E1%BB%91_d%C3%A2n))
229/km² (
[thứ 20](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Trung_Qu%E1%BB%91c_theo_m%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) **(** [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_qu%E1%BB%91c_n%E1%BB%99i) [2011](/wiki/2011))
- trên đầu người
[NDT](/wiki/Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_t%E1%BB%87)( [thứ 21](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Trung_Qu%E1%BB%91c_theo_GDP))
31.357
[NDT](/wiki/Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_t%E1%BB%87)( [thứ 18](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Trung_Qu%E1%BB%91c_theo_GDP_tr%C3%AAn_%C4%91%E1%BA%A7u_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)) **(** [HDI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) [2008](/wiki/2008)) [thứ 16](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Trung_Qu%E1%BB%91c_theo_HDI)) — cao **Các**(2000) [dân tộc](/wiki/D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Trung_Qu%E1%BB%91c)chính [Hán](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A1n)– 99,7% [Hồi](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%E1%BB%93i)– 0,2% [Ngôn ngữ và phương ngôn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_t%E1%BA%A1i_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) [tiếng Tấn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_T%E1%BA%A5n&action=edit&redlink=1), [Quan thoại Trung Nguyên](/w/index.php?title=Quan_tho%E1%BA%A1i_Trung_Nguy%C3%AAn&action=edit&redlink=1) [Cấp địa khu](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_c%E1%BA%A5p_th%E1%BB%8B) [Cấp huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_Trung_Qu%E1%BB%91c) [Cấp hương](/wiki/H%C6%B0%C6%A1ng_Trung_Qu%E1%BB%91c)
(
[31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12), [2004](/wiki/2004)) [ISO 3166-2](/wiki/ISO_3166-2) **:** [Website](/wiki/Website)chính thức [www.shanxigov.cn](http://www.shanxigov.cn)( [Tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c))
《中国统计年鉴—2005》/
*Niên giám thống kê Trung Quốc 2005* [ISBN 7503747382](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/7503747382)
Nguồn lấy dữ liệu dân tộc:
《2000年人口普查中国民族人口资料》/
*Tư liệu nhân khẩu dân tộc dựa trên điều tra dân số năm 2000 của Trung Quốc* [ISBN 7105054255](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/7105054255) **Sơn Tây** ( [tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung): 山西; [Bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m): Shānxī; [Wade-Giles](/wiki/Wade-Giles): Shan-hsi, ; [bính âm bưu chính](/w/index.php?title=B%C3%ADnh_%C3%A2m_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh&action=edit&redlink=1): *Shansi*) là một [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) ở [phía bắc](/wiki/Hoa_B%E1%BA%AFc) của [Trung Quốc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa). [Giản xưng](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3n_x%C6%B0ng&action=edit&redlink=1) của Sơn Tây là "Tấn" (晋), theo tên của [nước Tấn](/wiki/T%E1%BA%A5n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)) tồn tại trong thời kỳ [Tây Chu](/wiki/Nh%C3%A0_Chu) và [Xuân Thu](/wiki/Xu%C3%A2n_Thu).
Tên gọi Sơn Tây có nghĩa là "phía tây núi", ý đề cập đến vị trí của tỉnh ở phía tây của
[Thái Hành Sơn](/wiki/Th%C3%A1i_H%C3%A0nh_S%C6%A1n). Sơn Tây giáp [1] [Hà Bắc](/wiki/H%C3%A0_B%E1%BA%AFc_(Trung_Qu%E1%BB%91c))về phía đông, [Hà Nam](/wiki/H%C3%A0_Nam_(Trung_Qu%E1%BB%91c))về phía nam, [Thiểm Tây](/wiki/Thi%E1%BB%83m_T%C3%A2y)về phía tây và [Nội Mông](/wiki/N%E1%BB%99i_M%C3%B4ng)về phía bắc. Tỉnh lỵ của Sơn Tây là thành phố [Thái Nguyên](/wiki/Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn,_S%C6%A1n_T%C3%A2y).
## Mục lục
[1 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [2 Địa lý](#.C4.90.E1.BB.8Ba_l.C3.BD) [3 Nhân khẩu](#Nh.C3.A2n_kh.E1.BA.A9u) [4 Các đơn vị hành chính](#C.C3.A1c_.C4.91.C6.A1n_v.E1.BB.8B_h.C3.A0nh_ch.C3.ADnh) [5 Kinh tế](#Kinh_t.E1.BA.BF) [6 Văn hóa](#V.C4.83n_h.C3.B3a) [7 Du lịch](#Du_l.E1.BB.8Bch) [8 Giao thông](#Giao_th.C3.B4ng) [9 Các trường đại học và cao đẳng](#C.C3.A1c_tr.C6.B0.E1.BB.9Dng_.C4.91.E1.BA.A1i_h.E1.BB.8Dc_v.C3.A0_cao_.C4.91.E1.BA.B3ng) [10 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [11 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=1)]
### Từ thời cổ đến Tiên Tần[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=2)]
Sơn Tây được xem là một trong những phát địa của dân tộc Trung Hoa,
có lịch sử thành văn trong ba nghìn năm. Các di chỉ văn hóa Tây Hà Độ và văn hóa Đinh Thôn thể hiện rằng ngay từ [2] [thời đại đồ đá cũ](/wiki/Th%E1%BB%9Di_%C4%91%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BB%93_%C4%91%C3%A1_c%C5%A9), loài người đã có nhiều hoạt động sinh hoạt trên địa bàn Sơn Tây ngày nay. Trong [truyền thuyết](/wiki/Truy%E1%BB%81n_thuy%E1%BA%BFt), Sơn Tây là khu vực hoạt động chủ yếu của [Hoàng Đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%BF)và [Viêm Đế](/wiki/Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng)- thủy tổ của dân tộc Trung Hoa. Ba vị vua thời thượng cổ nổi tiếng của Trung Quốc là [Nghiêu](/wiki/Nghi%C3%AAu), [Thuấn](/wiki/Thu%E1%BA%A5n), [Vũ](/wiki/H%E1%BA%A1_V%C5%A9)đều kiến đô lập nghiệp trên đất Sơn Tây: kinh đô của Nghiêu nằm ở Bình Dương (nay thuộc Lâm Phần), kinh đô của Thuấn nằm ở Bồ Bản (nay thuộc [Vĩnh Tế](/wiki/V%C4%A9nh_T%E1%BA%BF,_V%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh)), kinh đô của Vũ nằm ở An Ấp (nay thuộc huyện [Hạ](/wiki/H%E1%BA%A1_(huy%E1%BB%87n))). Chính quyền nô lệ đầu tiên trong [[2]](#cite_note-sst-2) [lịch sử Trung Quốc](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Qu%E1%BB%91c)- [vương triều Hạ](/wiki/Nh%C3%A0_H%E1%BA%A1)đã được thành lập trên khu vực bao gồm nam bộ tỉnh Sơn Tây ngày nay. Sang thời [nhà Thương](/wiki/Nh%C3%A0_Th%C6%B0%C6%A1ng), Sơn Tây cũng là một khu vực thống trị chủ yếu của triều đình. Ở Lâm Phần ngày nay có Nghiêu miếu và Nghiêu lăng, ở [Thấm Thủy](/wiki/Th%E1%BA%A5m_Th%E1%BB%A7y)có khu Thuấn Vương Bình, Long Môn ở [Hà Tân](/wiki/H%C3%A0_T%C3%A2n,_V%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh)được xem là nơi vua Vũ trị thủy, còn được gọi là Vũ Môn Khẩu.
Theo
[Sử ký](/wiki/S%E1%BB%AD_k%C3%BD_T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn), khi [Chu Công Đán](/wiki/Chu_C%C3%B4ng_%C4%90%C3%A1n) phụ chính [Chu Thành Vương](/wiki/Chu_Th%C3%A0nh_v%C6%B0%C6%A1ng), có một chư hầu là nước Đường nổi loạn, Chu công Đán mang quân tiêu diệt. Sau đó, Chu Thành Vương bèn chính thức phong cho Cơ Ngu làm vua chư hầu nước Đường, gọi là [Đường Thúc Ngu](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Th%C3%BAc_Ngu). Đất Đường ở khu vực phía đông [Hoàng Hà](/wiki/Ho%C3%A0ng_H%C3%A0) và [Phần Hà](/wiki/S%C3%B4ng_Ph%E1%BA%A7n), sau này nước Đường đổi tên thành [nước Tấn](/wiki/T%E1%BA%A5n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)). Thời kỳ đầu [Tây Chu](/wiki/Nh%C3%A0_Chu), lãnh thổ của [nước Ân](/wiki/%C3%82n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)) bao gồm một phần đông nam bộ tỉnh Sơn Tây ngày nay; [nước Hàn](/wiki/H%C3%A0n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc_T%C3%A2y_Chu)) tập trung quanh khu vực Hàn Thành thuộc tỉnh Thiểm Tây và [Hà Tân](/wiki/H%C3%A0_T%C3%A2n,_V%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh) thuộc tỉnh Sơn Tây ngày nay.
Năm 805 TCN,
[Tấn Mục hầu](/wiki/T%E1%BA%A5n_M%E1%BB%A5c_h%E1%BA%A7u) nghe lệnh [Chu Tuyên vương](/wiki/Chu_Tuy%C3%AAn_v%C6%B0%C6%A1ng), đem quân đánh [tộc Nhung](/wiki/T%C3%A2y_Nhung), năm 802 TCN, ông đánh thắng đất Thiên Mẫu. Thời Xuân Thu, đại bộ phận tỉnh Sơn Tây thuộc về nước Tấn. Đến thời [Tấn Văn công](/wiki/T%E1%BA%A5n_V%C4%83n_c%C3%B4ng), nước Tấn xưng bá [Trung Nguyên](/wiki/Trung_Nguy%C3%AAn). Các kinh đô của Tấn trước sau đều nằm trên địa phận Sơn Tây: Đường (sau gọi là Tấn) , Khúc Ốc [chú 1] , Giáng (còn gọi là Dực) [[chú 2]](#cite_note-4) , Tân Giáng (nguyên gọi là Tân Điền) [[chú 3]](#cite_note-5) Đầu thời Đông Chu, hai chi trưởng – thứ nước Tấn tại đất Dực và đất Khúc Ốc đã nổ ra chiến tranh giành ngôi vị quân chủ. Chiến tranh kéo dài gần 100 năm, trải qua 4 thế hệ mới kết thúc bằng thắng lợi của chi thứ Khúc Ốc với kết quả 5 vua Tấn ngành trưởng bị giết. Các [[chú 4]](#cite_note-6) [khanh tộc](/wiki/L%E1%BB%A5c_khanh)tại nước Tấn về sau tiến hành tranh chấp quyền lực với nhau, lấn át cả vua Tấn. Năm 453 TCN, trong [trận Tấn Dương](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_T%E1%BA%A5n_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1), ba nhà Triệu, Hàn, Ngụy hợp binh đánh bại quân họ Trí, ba nhà này sau đó cùng chia đất của họ Trí và nắm quyền nước Tấn. Nước Tấn sau đó hình thành cục diện bị chia ba, đến năm 403 TCN thì nước Tấn diệt vong, đây cũng là mốc thời gian mà nhiều học giả nhận định là khởi đầu thời kỳ [Chiến Quốc](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_Qu%E1%BB%91c), cũng vì nguyên do này mà Sơn Tây còn được gọi là "Tam Tấn".
Thời
[Chiến Quốc](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_Qu%E1%BB%91c), [nước Triệu](/wiki/Tri%E1%BB%87u_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)) đặt kinh đô tại Tấn Dương , [chú 5] [nước Hàn](/wiki/H%C3%A0n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc))đặt kinh đô tại Bình Dương , [[chú 6]](#cite_note-8) [nước Ngụy](/wiki/Ng%E1%BB%A5y_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc))trong thời gian 403 TCN-361 TCN đặt đô thành tại An Ấp Sau trung kỳ Chiến Quốc, kinh đô của Triệu và Ngụy phân biệt di dời đến địa phận Hà Bắc và Hà Nam ngày nay. [[chú 7]](#cite_note-9)
### Thời Tần, Hán đến Nam-Bắc triều[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=3)]
Sau khi thống nhất Trung Quốc,
[Tần Thủy Hoàng](/wiki/T%E1%BA%A7n_Th%E1%BB%A7y_Ho%C3%A0ng) phân [thiên hạ](/wiki/Thi%C3%AAn_h%E1%BA%A1) thành 49 quận, ban đầu trên địa bàn Sơn Tây có Thái Nguyên quận và Thượng Đảng quận, về sau phân tách thành 5 quận: Nhạn Môn quận, Đại quận, Thái Nguyên quận, Thượng Đảng quận, Hà Đông quận. Trong những năm Nguyên Phong thời [Hán Vũ Đế](/wiki/H%C3%A1n_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF), [triều Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) thiết lập Tịnh châu thứ sử bộ trên địa phận Sơn Tây. Đến thời [Hán Quang Vũ Đế](/wiki/H%C3%A1n_Quang_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF), người [Hung Nô](/wiki/Hung_N%C3%B4) tiến gần hơn vào Trung Nguyên, nuôi ngựa trên [Lã Lương Sơn](/w/index.php?title=L%C3%A3_L%C6%B0%C6%A1ng_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1) (呂梁山) và lưu vực [chú 8] [Phần Hà](/wiki/S%C3%B4ng_Ph%E1%BA%A7n). Thời Đông Hán, Tịnh châu được phân thành 9 quận: Thái Nguyên, Thượng Đảng, Tây Hà, Vân Trung, Định Tương, Nhạn Môn, Sóc Phương, Ngũ Nguyên, đến những năm cuối Đông Hán thì được nhập vào Ký châu.
Năm 216,
[Tào Tháo](/wiki/T%C3%A0o_Th%C3%A1o) phân người Hung Nô ở Sơn Tây ngày nay thành 5 bộ: Tịnh châu Tư thị (tại [Phần Dương](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_D%C6%B0%C6%A1ng) ngày nay) là tả bộ, Kì (tại [huyện Kỳ](/wiki/K%E1%BB%B3_(huy%E1%BB%87n)) ngày nay) là hữu bộ, Bồ Tử (tại [huyện Thấp](/wiki/Th%E1%BA%A5p_(huy%E1%BB%87n)) ngày nay) là nam bộ, Tân Hưng (tại [Hãn Châu](/wiki/H%C3%A3n_Ch%C3%A2u) ngày nay) là bắc bộ, Đại Lăng (tại [Văn Thủy](/wiki/V%C4%83n_Th%E1%BB%A7y,_L%E1%BB%AF_L%C6%B0%C6%A1ng) ngày nay) là trung bộ, nhân khẩu đạt vài trăm nghìn người. Ngoài ra, trên địa bàn Sơn Tây còn có người [Yết](/wiki/Y%E1%BA%BFt) ở [Vũ Hương](/wiki/V%C5%A9_H%C6%B0%C6%A1ng), bộ lạc Thát Bạt của người [Tiên Ti](/wiki/Ti%C3%AAn_Ti) cư trú tại [huyện đại](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_(huy%E1%BB%87n)) và [Đại Đồng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%90%E1%BB%93ng,_S%C6%A1n_T%C3%A2y). Năm 220, [Tào Ngụy](/wiki/T%C3%A0o_Ng%E1%BB%A5y) thiết lập Tịnh châu trên địa phận Sơn Tây, chia làm 6 quận: Thái Nguyên, Thượng Đảng, Tây Hà, Nhạn Môn, Nhạc Bình, Tân Hưng.
Đến thời
[Tây Tấn](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A5n), Sơn Tây thuộc về Tịnh châu: Thượng Đảng quận , Thượng Cốc quận [chú 9] . Sau khi [[chú 10]](#cite_note-12) [triều Tấn](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A5n)suy yếu do [loạn bát vương](/wiki/Lo%E1%BA%A1n_b%C3%A1t_v%C6%B0%C6%A1ng), vào năm 304, thủ lĩnh Hung Nô là [Lưu Uyên](/wiki/L%C6%B0u_Uy%C3%AAn)đã lập quốc, đặt quốc hiệu là [Hán](/wiki/H%C3%A1n_Tri%E1%BB%87u), định đô tại Li Thạch , năm 305, sau một nạn đói, ông dời đô đến Lê Đình [[chú 11]](#cite_note-13) Sau đó, khu vực Sơn Tây trước sau thuộc nước [[chú 12]](#cite_note-14) [Hậu Triệu](/wiki/H%E1%BA%ADu_Tri%E1%BB%87u)của tộc Yết, nước [Nhiễm Ngụy](/wiki/Nhi%E1%BB%85m_Ng%E1%BB%A5y)của tộc Hán, nước [Tiền Yên](/wiki/Ti%E1%BB%81n_Y%C3%AAn)của người Tiên Ti, nước [Tiền Tần](/wiki/Ti%E1%BB%81n_T%E1%BA%A7n)của tộc [Đê](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%90%C3%AA), nước [Hậu Tần](/wiki/H%E1%BA%ADu_T%E1%BA%A7n)của tộc [Khương](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kh%C6%B0%C6%A1ng). Do chiến loại trong thời [Ngũ Hồ thập lục quốc](/wiki/Ng%C5%A9_H%E1%BB%93_th%E1%BA%ADp_l%E1%BB%A5c_qu%E1%BB%91c), kinh tế Sơn Tây bị phá hoại nghiêm trọng. [Thác Bạt Khuê](/wiki/B%E1%BA%AFc_Ng%E1%BB%A5y_%C4%90%E1%BA%A1o_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF) đã lập ra [Bắc Ngụy](/wiki/B%E1%BA%AFc_Ng%E1%BB%A5y) vào năm 386, hai năm sau, để gần hơn về mặt địa lý với các lãnh thổ mới chinh phục được, ông đã thiên đô Bắc Ngụy đến Bình Thành . Bắc Ngụy sau đó thống nhất phương bắc Trung Quốc, mở ra thời kỳ [chú 13] [Nam-Bắc triều](/wiki/Nam-B%E1%BA%AFc_tri%E1%BB%81u_(Trung_Qu%E1%BB%91c))trong lịch sử Trung Quốc. Sau đó, đến năm 534, Bắc Ngụy phân liệt thành [Đông Ngụy](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Ng%E1%BB%A5y)và [Tây Ngụy](/wiki/T%C3%A2y_Ng%E1%BB%A5y). Thực quyền Đông Ngụy nằm trong tay đại tướng [Cao Hoan](/wiki/Cao_Hoan). Năm 543, nhà Đông Ngụy cho đắp thêm Trường thành tại Sơn Tây dài 150 dặm. Năm 550, con của Cao Hoan là [Cao Dương](/wiki/B%E1%BA%AFc_T%E1%BB%81_V%C4%83n_Tuy%C3%AAn_%C4%90%E1%BA%BF)tiếm vị Đông Ngụy, lập ra [Bắc Tề](/wiki/B%E1%BA%AFc_T%E1%BB%81), cha con Cao Hoan lấy Tấn Dương làm biệt đô. Thực quyền Tây Ngụy nằm trong tay [Vũ Văn Thái](/wiki/V%C5%A9_V%C4%83n_Th%C3%A1i), đến năm 557 thì hậu duệ của Vũ Văn Thái là [Vũ Văn Giác](/wiki/V%C5%A9_V%C4%83n_Gi%C3%A1c)cũng tiếm vị Tây Ngụy, lập ra [Bắc Chu](/wiki/B%E1%BA%AFc_Chu). Thời Bắc Ngụy, [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o)lần đầu tiên có được sự hưng thịnh tại Trung Quốc, có tới ba vạn chùa viện, tăng ni lên đến 200 vạn, nhà sư [Pháp Hiển](/w/index.php?title=Ph%C3%A1p_Hi%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1)bắt đầu chuyến đi huyền thoại tới [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)của ông từ Sơn Tây. Việc xây đục [hang đá Vân Cương](/wiki/Hang_%C4%91%C3%A1_V%C3%A2n_C%C6%B0%C6%A1ng)đã được hoàn thành trong khoảng thời gian 453-495.
### Từ thời Tùy đến Kim[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=4)]
Thời
[Tùy](/wiki/Nh%C3%A0_T%C3%B9y), Sơn Tây thuộc về Ký châu, có vị thế quan trọng về mặt kinh tế. Tháng 9 năm 617, [Lý Uyên](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Cao_T%E1%BB%95) từ nơi khởi binh tại [Thái Nguyên](/wiki/Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn,_S%C6%A1n_T%C3%A2y) đã vượt qua Hoàng Hà, đến tháng 11 thì công chiếm kinh đô [Trường An](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_An). Năm 618, Lý Uyên lập nên [triều Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), bảy năm sau thì thống nhất toàn Trung Quốc. Triều đình nhà Đường có thái độ trọng thị với Sơn Tây, xem đây là đất "Long Hưng", định Thái Nguyên làm Bắc Đô, kinh tế của Sơn Tây cũng đứng vào hàng đầu tại Trung Quốc. Khi đó, toàn Đại Đường có 18 hồ muối, vùng Hà Đông có 5 hồ, một hồ sản xuất được cả vạn [hộc](/w/index.php?title=H%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1) muối, cung cấp cho kinh thành, được [Liễu Tông Nguyên](/wiki/Li%E1%BB%85u_T%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn) gọi là "quốc chi đại bảo". Thời Đường, xuất hiện nhiều danh nhân là người Sơn Tây, như [Tiết Nhân Quý](/wiki/Ti%E1%BA%BFt_Nh%C3%A2n_Qu%C3%BD), [Võ Tắc Thiên](/wiki/V%C3%B5_T%E1%BA%AFc_Thi%C3%AAn), [Địch Nhân Kiệt](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bch_Nh%C3%A2n_Ki%E1%BB%87t). Trong thời Tùy Đường, Phật giáo hưng thịnh, [Ngũ Đài sơn](/wiki/Ng%C5%A9_%C4%90%C3%A0i_s%C6%A1n) tại Hãn châu từ thời gian đó đã là một thánh địa của [Phật giáo Trung Quốc](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o_Trung_Qu%E1%BB%91c).
Đến thời
[Ngũ Đại Thập Quốc](/wiki/Ng%C5%A9_%C4%90%E1%BA%A1i_Th%E1%BA%ADp_Qu%E1%BB%91c), [Lý Tồn Úc](/wiki/H%E1%BA%ADu_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Trang_T%C3%B4ng), [Thạch Kính Đường](/wiki/H%E1%BA%ADu_T%E1%BA%A5n_Cao_T%E1%BB%95) và [Lưu Trí Viễn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Tr%C3%AD_Vi%E1%BB%85n&action=edit&redlink=1) lần lượt thành lập các triều đại [Hậu Đường](/wiki/H%E1%BA%ADu_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), [Hậu Tấn](/wiki/H%E1%BA%ADu_T%E1%BA%A5n), [Hậu Hán](/wiki/H%E1%BA%ADu_H%C3%A1n), Thái Nguyên khi đó là một nơi trọng yếu. Em trai của Lưu Trí Viễn là [Lưu Mân](/wiki/L%C6%B0u_M%C3%A2n) đã lập ra nước [Bắc Hán](/wiki/B%E1%BA%AFc_H%C3%A1n) tại bắc bộ và trung bộ Sơn Tây, nước này nằm kẹp giữa [Hậu Chu](/wiki/H%E1%BA%ADu_Chu) về phía nam và [Đại Liêu](/wiki/Nh%C3%A0_Li%C3%AAu) của người [Khiết Đan](/wiki/Khi%E1%BA%BFt_%C4%90an) ở phía bắc, được Liêu bảo hộ.
Sau khi
[triều Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) được thành lập, nước Bắc Hán ỷ thế có người Khiết Đan chống lưng ở phương Bắc, tiến hành đối kháng với Tống. Năm 979, [Tống Thái Tông](/wiki/T%E1%BB%91ng_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng) Triệu Khuông Nghĩa thống lĩnh đại quân diệt nước Bắc Hán, phóng hỏa thiêu hủy thành Tấn Dương. Năm 982, triều Tống phái đại tướng [Phan Mỹ](/wiki/Phan_M%E1%BB%B9) (潘美) xây thành mới tại khu vực Thái Nguyên ngày nay. Đầu thời Bắc Tống, Sơn Tây thuộc Hà Đông lộ, lại khôi phục cảnh phồn vinh. Thái Nguyên sản xuất ra gương đồng và kéo đồng, được xuất đi tiêu thụ ở các địa phương khác. Sau thời [Tống Chân Tông](/wiki/T%E1%BB%91ng_Ch%C3%A2n_T%C3%B4ng), tại Sơn Tây người ta cũng bắt đầu sử dụng [than đá](/wiki/Than_%C4%91%C3%A1) làm nhiên liệu.
Sau
[sự biến Tĩnh Khang](/wiki/S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_T%C4%A9nh_Khang) năm 1125-1127, Sơn Tây chuyển sang thuộc quyền cai quản của [triều Kim](/wiki/Nh%C3%A0_Kim), quân Kim đã tàn phá nghiêm trọng nền kinh tế phương Bắc Trung Quốc. Do Sơn Tây có [Thái Hành Sơn](/wiki/Th%C3%A1i_H%C3%A0nh_S%C6%A1n) làm chướng ngại tự nhiên, khói lửa chiến tranh gây cho Sơn Tây thiệt hại nhỏ hơn các địa phương khác. Kinh tế và văn hóa Sơn Tây phát triển trong thời Đại Định chi trị dưới sự cai trị của [Kim Thế Tông](/wiki/Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng) và thời Minh Xương chi trị dưới sự cai trị của [Kim Chương Tông](/wiki/Kim_Ch%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%B4ng). Bình Dương phủ (nay là Lâm Phần) trở thành trung tâm sản xuất giấy của Kim Quốc.
### Thời Nguyên, Minh, Thanh[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=5)]
Khi
[đế quốc Mông Cổ](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95) xâm lược Hà đông bắc lộ và Hà đông nam lộ của Kim, họ đã tàn phá Sơn Tây, cả nghìn [lý](/w/index.php?title=L%C3%BD_(%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B_%C4%91o_l%C6%B0%E1%BB%9Dng)&action=edit&redlink=1) không có bóng người. Trong thời [Nguyên](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%C3%AAn), Sơn Tây thuộc Trung thư tỉnh, chịu sự quản lý trực tiếp của triều đình. Năm 1271, triều Nguyên thành lập Hà Đông Sơn Tây đạo tuyên úy ti tại khu vực phía đông Hoàng Hà, phía tây của Thái Hành Sơn, danh xưng Sơn Tây từ đó cũng bắt đầu được sử dụng.
Năm 1368, Minh Thái Tổ
[Chu Nguyên Chương](/wiki/Minh_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) phái [Từ Đạt](/wiki/T%E1%BB%AB_%C4%90%E1%BA%A1t), [Thường Ngộ Xuân](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ng%E1%BB%99_Xu%C3%A2n) suất lĩnh quân Minh tiến vào Sơn Tây, thiết lập Sơn Tây hành tỉnh. Chu Nguyên Chương sau này phong cho ba nhi tử làm phiên vương, trú trát tại Sơn Tây: [Chu Vi](/w/index.php?title=Chu_Vi&action=edit&redlink=1) là Tấn vương, trú tại Thái Nguyên; [Chu Quế](/w/index.php?title=Chu_Qu%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) là Đại vương, trú tại Đại Đồng; [Chu Mô](/w/index.php?title=Chu_M%C3%B4&action=edit&redlink=1) là Thẩm vương, trú tại Lộ An (Trường Trị), xây dựng [Minh Trường Thành](/wiki/V%E1%BA%A1n_L%C3%BD_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Th%C3%A0nh) để phòng bị [Bắc Nguyên](/wiki/B%E1%BA%AFc_Nguy%C3%AAn) xâm lược. Đầu thời Minh, có một lượng lớn di dân từ Sơn Tây đến vùng [bình nguyên Hoa Bắc](/wiki/B%C3%ACnh_nguy%C3%AAn_Hoa_B%E1%BA%AFc)- vùng mà khi ấy đang vắng bóng người. [Đại hòe thụ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%C3%B2e_th%E1%BB%A5_(H%E1%BB%93ng_%C4%90%E1%BB%99ng)&action=edit&redlink=1) ở [Hồng Động](/w/index.php?title=H%E1%BB%93ng_%C4%90%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1) trở thành một địa điểm tập hợp nổi tiếng, đến nay cư dân các tỉnh vẫn lưu truyền ngạn ngữ: "Nếu hỏi tổ tiên đến từ xứ nào? Đại hòe thụ ở Hồng Động, Thiểm Tây". Triều Minh sau đó đã thiết lập Sơn Tây thừa tuyên bố chính sứ ti, tiền thân của Sơn Tây ngày nay. Thời Minh, thương nhân Sơn Tây kiểm soát phần lớn việc buôn bán muối và dịch vụ ngân hàng trong cả nước. [[3]](#cite_note-eb4-16)
Đến thời
[nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh), triều đình đã đem một số khu vực ở bên ngoài Minh Trường Thành để nhập vào Sơn Tây. Sơn Tây tổng cộng có 9 phủ, 16 châu, 108 huyện. Thời gian này, ngành thương mại và tài chính của Sơn Tây hoạt động rất tích cực, xuất hiện văn danh "Sơn Tây phiếu hiệu" trên quy mô toàn quốc. Thương nhân Sơn Tây lập ra nhiều Sơn Tây hội quán hoặc Sơn Thiểm hội quán trên khắp Trung Quốc. Thời Thanh, Sơn Tây ít chịu ảnh hưởng của ngoại quốc, song một vài cơ sở sản xuất đã được thành lập tại Thái Nguyên vào năm 1898, và một tuyến đường sắt bằng vốn Pháp-Thanh đã được xây dựng từ năm 1904 đến 1907 để kết nối Thái Nguyên và [Thạch Gia Trang](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_Gia_Trang) ở tỉnh Hà Bắc ngày nay. Năm 1900, tổ chức [bài ngoại](/wiki/B%C3%A0i_ngo%E1%BA%A1i) Nghĩa Hòa đoàn đã đốt cháy một nhà thờ truyền giáo Anh tại Thái Nguyên, sau đó giết chết những người ngoại quốc và người Trung Quốc cải đạo theo Tây giáo. Điều này đã khiến [phong trào Nghĩa Hòa Đoàn](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Ngh%C4%A9a_H%C3%B2a_%C4%90o%C3%A0n) bùng nổ, cuối cùng lan đến [Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh). Nghĩa Hòa Đoàn được cho là đã giết chết 100.000 thường dân khắp miền Bắc Trung Quốc, [3] trong đó có 32.000 người Trung Quốc theo Tây giáo. [[4]](#cite_note-hawaii1900-17) [[5]](#cite_note-18)
### Sau năm 1911[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=6)]
Trong
[Cách mạng Tân Hợi](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i), quân phiệt [Diêm Tích Sơn](/wiki/Di%C3%AAm_T%C3%ADch_S%C6%A1n) tại Thiểm Tây đã chỉ huy lực lượng cách mạng địa phương đánh đuổi quân Thanh khỏi tỉnh, rồi tuyên bố độc lập khỏi triều Thanh. Diêm Tích Sơn sau đó được chính phủ [Trung Hoa Dân Quốc](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c_(1912-1949)) bổ nhiệm chức Sơn Tây đô đốc, ông ủng hộ [Viên Thế Khải](/wiki/Vi%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_Kh%E1%BA%A3i) xưng đế, vì thế được phong làm "nhất đẳng [hầu](/wiki/H%E1%BA%A7u_t%C6%B0%E1%BB%9Bc)". Năm 1917, không lâu sau khi Viên Thế Khải chết, Diêm Tích Sơn củng cố quyền thống trị Sơn Tây. Cho tới năm 1911, Sơn Tây là một trong những tỉnh nghèo nhất Trung Hoa. Diêm Tích Sơn tin rằng, nếu không hiện đại hóa kinh tế cũng như cơ sở hạ tầng, Sơn Tây sẽ không chống nổi các quân phiệt từ các nơi khác.
Ngày 18 tháng 12 năm 1931, một nhóm sinh viên tại Thái Nguyên tập hợp phản đối chính sách nhân nhượng
[Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) của chính phủ Nam Kinh. Cuộc biểu tình trở nên bạo lực đến nỗi cảnh sát [Quốc dân đảng](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c_Qu%E1%BB%91c_D%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%A3ng) đã nổ súng vào đám đông. Sự kiện "Thảm sát 18/12" gây ra một làn sóng giận dữ, tạo điều kiện cho các thuộc hạ của Diêm Tích Sơn thừa cơ trục xuất các viên chức Quốc dân đảng khỏi tỉnh, viện cớ là để đảm bảo an ninh. Sau vụ này, tổ chức Quốc dân đảng tại Sơn Tây chỉ còn trên danh nghĩa, trung thành với Diêm Tích Sơn còn hơn cả với [Tưởng Giới Thạch](/wiki/T%C6%B0%E1%BB%9Fng_Gi%E1%BB%9Bi_Th%E1%BA%A1ch). Năm 1934, Tưởng Giới Thạch đi máy bay đến Thái Nguyên, tại đó ông ta ca ngợi chính quyền của Diêm Tích Sơn có công giúp đỡ, ủng hộ Chính phủ Nam Kinh, trên thực tế là thừa nhận quyền thống trị Sơn Tây của Diêm Tích Sơn. [6]
Quan hệ
[tài chính](/wiki/T%C3%A0i_ch%C3%ADnh) giữa Sơn Tây và chính phủ trung ương rất phức tạp. Diêm Tích Sơn đã tạo ra được một tổ hợp [công nghiệp nặng](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_n%E1%BA%B7ng) xung quanh Thái Nguyên, nhưng không công khai ra bên ngoài Sơn Tây, có lẽ là để đánh lừa Tưởng Giới Thạch. Dù đạt được những thành công nhất định trong công cuộc hiện đại hóa nền công nghiệp Sơn Tây, Diêm Tích Sơn vẫn liên tiếp yêu cầu chính phủ trung ương hỗ trợ tài chính để dùng mở rộng đường sắt và những việc khác, nhưng đều bị từ chối. [[7]](#cite_note-20)
Năm 1916, ít nhất 10% trong số 11 triệu dân Sơn Tây nghiện
[thuốc phiện](/wiki/Thu%E1%BB%91c_phi%E1%BB%87n), điều này khiến Diêm Tích Sơn quyết định phải tiêu diệt nạn thuốc phiện sau khi lên nắm quyền. Trước tiên, Diêm Tích Sơn xử lý bọn buôn thuốc phiện và những người nghiện nặng, đưa những người nghiện nặng vào [tù](/wiki/Nh%C3%A0_t%C3%B9) và đưa họ và [gia đình](/wiki/Gia_%C4%91%C3%ACnh) họ ra trước công chúng để làm nhục. Rất nhiều người bị kết án đã chết vì bị cắt cơn đột ngột. Sau năm 1922, một phần do sự phản đối của công chúng, Diêm Tích Sơn từ bỏ chính sách trừng phạt, chuyển sang chính sách phục hồi nhân phẩm cho người nghiện, thông qua gia đình họ mà buộc họ phải bỏ thuốc phiện, và xây dựng các trại cai nghiện cho mục đích này. [[8]](#cite_note-21)
Tháng 2 năm 1936, dưới sự chỉ huy của
[Lưu Chí Đan](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Ch%C3%AD_%C4%90an&action=edit&redlink=1) và [Từ Hải Đông](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_H%E1%BA%A3i_%C4%90%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), 34.000 quân Cộng sản đã xâm nhập vào tây nam Sơn Tây. Những người Cộng sản có được sự ủng hộ phổ biến của người dân, và, mặc dù họ ít hơn và được vũ trang kém, song đã thành công trong việc chiếm một phần ba phía nam của Sơn Tây trong vòng chưa đầy một tháng. Những người Cộng sản ở Sơn Tây đã hợp tác thông tin với các nông dân địa phương để né tránh và dễ dàng xác định vị trí các lực lượng của Diêm Tích Sơn. Khi quân chính phủ Trung ương được phái đến chi viện, quân Cộng sản buộc phải rút khỏi Sơn Tây, sau đó lực lượng Quốc Dân đảng vẫn còn ở Sơn Tây thể hiện sự thù địch với quyền cai trị của Diêm Tích Sơn, nhưng không ảnh hưởng đến quyền cai quản của ông. [[9]](#cite_note-22)
Năm 1936, quân Nhật và lực lượng
[Mông Cương](/wiki/M%C3%B4ng_C%C6%B0%C6%A1ng) đã xâm lược khu vực do Diêm Tích Sơn kiểm soát, gián điệp Nhật Bản đã phá hủy một kho hậu cần lớn ở [Đại Đồng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%90%E1%BB%93ng) và thực hiện các hành vi phá hoại khác. Trong [chiến tranh Trung-Nhật](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Trung-Nh%E1%BA%ADt) (1937-1935), hầu hết Sơn Tây đã nhanh chóng bị người Nhật tàn phá. Sau khi để mất thủ phủ Thái Nguyên, Diêm Tích Sơn di chuyển trụ sở của mình đến một nơi ẩn náu biệt lập ở Lâm Phần, chống lại nỗ lực kiểm soát hoàn toàn Sơn Tây của Nhật Bản. Sau [Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), quân của Diêm Tích Sơn (bao gồm cả quân Nhật cũ) đã tổ chức chống lại những người Cộng sản trong cuộc [nội chiến Trung Quốc](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Trung_Qu%E1%BB%91c) kéo dài trong bốn năm. Đến tháng 4 năm 1949, chính phủ Quốc dân để mất quyền kiểm soát miền Bắc Trung Quốc, quân cộng sản bao vây lực lượng của Diêm Tích Sơn. Sau chiến thắng trong [chiến dịch Thái Nguyên](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn&action=edit&redlink=1), lực lượng cộng sản đã hoàn toàn kiểm soát Sơn Tây.
Sau khi
[Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) được thành lập, Sơn Tây nằm trong các kế hoạch "Tiểu [tam tuyến kiến thiết](/w/index.php?title=Tam_tuy%E1%BA%BFn_ki%E1%BA%BFn_thi%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1)" và "Chi viện nội địa", kinh tế xã hội vì thế từng có thời điểm đã phát triển một cách nhanh chóng. Trong thời kỳ [Cách mạng Văn hóa](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_v%C4%83n_h%C3%B3a), tại Sơn Tây đã tiến hành xây dựng [chủ nghĩa tập thể](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_t%E1%BA%ADp_th%E1%BB%83), trong đó nổi bật là mô hình kinh tế tập thể chủ nghĩa tại thôn [Đại Trại](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_Tr%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1), [Mao Trạch Đông](/wiki/Mao_Tr%E1%BA%A1ch_%C4%90%C3%B4ng) từng ban ra lời hiệu triệu " [Nông nghiệp học Đại Trại](/w/index.php?title=N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%E1%BA%A1i_Tr%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1)". Sau [cải cách kinh tế](/wiki/C%E1%BA%A3i_c%C3%A1ch_kinh_t%E1%BA%BF_Trung_Qu%E1%BB%91c), kinh tế Sơn Tây chuyển từ phụ thuộc vào nguồn tài nguyên than đá phong phú dưới lòng đất sang dùng than đá để phát triển điện lực, than hóa học. Bước sang thế kỷ 21, Sơn Tây đang nỗ lực tiến hành chuyển đổi mô hình kinh tế từ tập trung vào các ngành sử dụng nhiều tài nguyên sang phát triển công nghệ cao, các ngành công nghiệp có giá trị cao, và đã đạt được một số thành công.
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=7)]
Sơn Tây nằm ở trung bộ lưu vực
[Hoàng Hà](/wiki/Ho%C3%A0ng_H%C3%A0), ở phía tây của [Thái Hành Sơn](/wiki/Th%C3%A1i_H%C3%A0nh_S%C6%A1n), có tọa độ giới hạn từ 34°34′-40°43′ vĩ Bắc và 110°14′—114°33′ kinh Đông. Lãnh thổ Sơn Tây có hình bình hành kéo dài từ đông bắc đến tây nam, với diện tích là khoảng 156.700 km², chiếm 1,6% tổng diện tích Trung Quốc, dài khoảng 682 km theo chiều bắc-nam, rộng khoảng 385 km theo chiều đông-tây. Thái Hành Sơn ngăn cách Sơn Tây với [Hà Bắc](/wiki/H%C3%A0_B%E1%BA%AFc_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) ở phía đông; ở phía tây thì [Hoàng Hà](/wiki/Ho%C3%A0ng_H%C3%A0) ngăn cách Sơn Tây với Thiểm Tây; nam và đông nam của Sơn Tây là [Hà Nam](/wiki/H%C3%A0_Nam_(Trung_Qu%E1%BB%91c)); phía bắc Sơn Tây là khu tự trị [Nội Mông](/wiki/N%E1%BB%99i_M%C3%B4ng).
Địa thế điển hình của Sơn Tây là lớp đất
[hoàng thổ](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_th%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) bao trùm các cao nguyên sơn địa, bị giới hạn bởi Ngũ Đài Sơn và [Hằng Sơn](/wiki/H%E1%BA%B1ng_S%C6%A1n) ở phía bắc, [Thái Hành Sơn](/wiki/Th%C3%A1i_H%C3%A0nh_S%C6%A1n) ở phía đông, [Lã Lương Sơn](/w/index.php?title=L%C3%A3_L%C6%B0%C6%A1ng_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1) ở phía tây. Địa thế của Sơn Tây nói chung là cao ở đông bắc, thấp ở tây nam. Vùng cao nguyên trong tỉnh nhấp nhô chứ không bằng phẳng, có các thung lũng sông dọc ngang. Địa mạo của Sơn Tây phức tạp và đa dạng: núi non, gò đồi, đài địa, bình nguyên, nhìn chung là núi nhiều sông ít, trong đó vùng núi non và gò đồi chiếm 80,1% diện tích của tỉnh, vùng đồng bằng và thung lũng sông chiếm 19,9% diện tích của tỉnh. Phần lớn Thiểm Tây có [10] [cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)trên 1.500 mét so với mực nước biển, điểm cao nhất là đỉnh chính Hiệp Đầu của [Ngũ Đài Sơn](/wiki/Ng%C5%A9_%C4%90%C3%A0i_s%C6%A1n)với cao độ 3061,1 mét trên mực nước biển, cũng là đỉnh cao nhất vùng [Hoa Bắc](/wiki/Hoa_B%E1%BA%AFc). Bồn địa thung lũng lớn nhất Sơn Tây là [bồn địa Thái Nguyên](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_%C4%91%E1%BB%8Ba_Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn&action=edit&redlink=1)kéo dài 160 km. Ở phía bắc Thái Nguyên có ba bồn địa riêng biệt, chúng đều là các khu vực canh tác, bồn địa Đại Đồng nằm xa hơn về phía bắc.
Sơn Tây có trên 1.000 sông lớn nhỏ, thuộc hai hệ thống sông lớn là
[Hoàng Hà](/wiki/Ho%C3%A0ng_H%C3%A0) và [Hải Hà](/wiki/H%E1%BA%A3i_H%C3%A0_(s%C3%B4ng)). Trong đó, con sông lớn thứ hai tại Trung Quốc- Hoàng Hà chảy từ bắc xuống nam dọc theo một hẻm núi ở ranh giới phía tây giữa Sơn Tây và Thiểm Tây, ở [Phong Lăng Độ](/w/index.php?title=Phong_L%C4%83ng_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) (風陵渡), Hoàng Hà chuyển hướng tây-đông và tạo thành một đoạn ranh giới giữa Sơn Tây và Hà Nam, tổng chiều dài Hoàng Hà tại Sơn Tây là 968 km. Ngoài Hoàng Hà ra, Sơn Tây có 5 sông có diện tích lưu vực trên 10.000 km², có 48 sông có diện tích lưu vực từ 1.000 km² đến 10.000 km², có 397 sông có diện tích lưu vực từ 100 km² đến 1.000 km². [[10]](#cite_note-stg-23) [Phần Hà](/wiki/S%C3%B4ng_Ph%E1%BA%A7n) là sông lớn nhất trong nội bộ Sơn Tây, chảy từ đông bắc xuống tây nam, chiều dài dòng chính là 694 km. Các [chi lưu](/wiki/Ph%C3%A2n_l%C6%B0u) lớn của Hoàng Hà ở Sơn Tây bao gồm: Phần Hà, [Thấm Hà](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A5m_H%C3%A0&action=edit&redlink=1), [Đan Hà](/wiki/%C4%90an_H%C3%A0), [Tốc Thủy Hà](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_T%E1%BB%91c_Th%E1%BB%A7y&action=edit&redlink=1), [Tam Xuyên Hà](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Tam_Xuy%C3%AAn&action=edit&redlink=1). Các chi lưu lớn của hệ thống Hải Hà trên địa bàn Sơn Tây là: [Tang Can Hà](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Tang_Can&action=edit&redlink=1), [Hô Đà Hà](/wiki/S%C3%B4ng_H%C3%B4_%C4%90%C3%A0), [Trạc Chương Hà](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_H%C3%A0_(S%C6%A1n_T%C3%A2y)&action=edit&redlink=1), [Thanh Chương Hà](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_H%C3%A0_(S%C6%A1n_T%C3%A2y)&action=edit&redlink=1). Diện tích lưu vực Hoàng Hà tại Sơn Tây là 97.138 km², chiếm 62% diện tích toàn tỉnh; diện tích lưu vực Hải Hà tại Sơn Tây là 59.133 km², chiếm 38% diện tích toàn tỉnh.
Ở các dãy núi, thường thấy một vài loại đất nâu nhạt hoặc đất rừng nâu, các
[thảo nguyên](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_c%E1%BB%8F) xuất hiện trên cao độ lớn hơn. Đất [phù sa](/wiki/Ph%C3%B9_sa) xuất hiện ở các khu vực trung bộ và nam bộ của Sơn Tây và chủ yếu tạo thành từ đất nâu đá vôi do Phần Hà bồi đắp. Tỉnh Sơn Tây cũng có trầm tích hoàng thổ và đá vôi. Nguồn tài nguyên hữu cơ tự nhiên của Sơn Tây không phải là nhiều, và có độ mặn quá mức. [[11]](#cite_note-eb1-24)
Sơn Tây nằm ở vùng có vĩ độ trung bình ở nội lục, thuộc vùng
[khí hậu ôn đới](/w/index.php?title=Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_%C3%B4n_%C4%91%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1) lục địa gió mùa, bán khô hạn. Do ảnh hưởng từ các nhân tố [bức xạ Mặt Trời](/wiki/B%E1%BB%A9c_x%E1%BA%A1_M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di), hoàn lưu [gió mùa](/wiki/Gi%C3%B3_m%C3%B9a) và vị trí địa lý, khí hậu Sơn Tây có đủ bốn mùa phân biệt, mưa nhiệt cùng lúc, ánh nắng đầy đủ, có sự khác biệt khí hậu đáng kể giữa nam và bắc, có sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa [mùa đông](/wiki/M%C3%B9a_%C4%91%C3%B4ng) và [mùa hè](/wiki/M%C3%B9a_h%E1%BA%A1), ngoài ra giữa [ngày](/wiki/Ng%C3%A0y) và [đêm](/wiki/%C4%90%C3%AAm) cũng có sự chênh lệch [nhiệt độ](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99) lớn. Nhiệt độ bình quân năm của các địa phương tại Sơn Tây biến đổi từ 4,2-14,2 °C, về tổng thể thì tăng dần từ bắc xuống nam, thấp dần từ bồn địa lên vùng núi cao. Nhiệt độ trung bình tại Thái Nguyên vào tháng giêng là −7 °C và tăng lên 24 °C trong tháng 7; các số liệu tương ứng tại Đại Đồng là −16 °C và 22 °C. [10] Lượng [[11]](#cite_note-eb1-24) [giáng thủy](/wiki/Gi%C3%A1ng_th%E1%BB%A7y)trung bình năm của các địa phương tại Sơn Tây dao động từ 358-621 [mm](/wiki/MM), thấp dần từ tây bắc đến đông nam, phân bố không đều theo mùa, tương đối tập trung vào mùa hè (từ tháng 6-8), chiếm 60% tổng lượng giáng thủy cả năm. Trong mùa đông, Sơn Tây thường xảy ra [hạn hán](/wiki/H%E1%BA%A1n_h%C3%A1n)do các cơn gió tây bắc khô thổi đến từ [cao nguyên Mông Cổ](/w/index.php?title=Cao_nguy%C3%AAn_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95&action=edit&redlink=1). Trong mùa hè, gió mùa đông nam mang theo lượng [ẩm](/w/index.php?title=%E1%BA%A8m&action=edit&redlink=1)thì lại bị Thái Hành Sơn chặn. [Mưa đá](/wiki/M%C6%B0a_%C4%91%C3%A1)là một mối nguy hiểm tự nhiên thường xuất hiện tại Sơn Tây, cùng với đó là nạn [lũ lụt](/wiki/L%E1%BB%A5t)mà chủ yếu đe dọa khu vực dọc theo Phần Hà.
### Sinh vật[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=8)]
Mặc dù đã bị con người khai phá để tiến hành hoạt động canh tác trong một thời gian dài, người ta đã phát hiện được hơn 2700 loài
[thực vật có mạch](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_m%E1%BA%A1ch) trên địa bàn Sơn Tây, trong đó có 463 loài [cây thân gỗ](/wiki/C%C3%A2y_th%C3%A2n_g%E1%BB%97). Thảm thực vật Sơn Tây từ nam lên bắc có thể phân thành: nam bộ và đông nam bộ chủ yếu là rừng lá rộng rụng lá và cây bụi rụng lá thứ sinh: rừng lá rộng xanh mùa hè hoặc rừng hỗn giao lá kim lá rộng, có nhiều loại thực vật nhất; trung bộ chủ yếu là rừng lá kim và cây bụi trung sinh, cũng có các rừng lá rộng xanh hè, là khu vực có diện tích rừng lớn nhất; bắc bộ và tây bắc bộ là nơi phân bố của các đám cây bụi cỏ và thảo nguyên bán khô hạn, rất ít thực bì rừng, các loại thực vật chiếm ưu thế là cỏ ngọn dài (Stipa bungeana), các loại cỏ sống được trong môi trường hạn và ninh điều ( *Caragana intermedia intermedia*), sa cức ( *) và các loại khác. Thông đỏ bắc phương Nam (南方红豆杉, Taxus chinensis var. mairei) là loài thực vật được bảo hộ cấp một quốc gia tại Trung Quốc; các loài được bảo hộ ở cấp hai có mặt trên địa bàn Sơn Tây là: cây liên hương ( Hippophae* *), cây sí quả du (* [Cercidiphyllum japonicum](/wiki/Cercidiphyllum_japonicum) *), liễu thủy khúc (* [Elaeagnus mollis](/wiki/Elaeagnus_mollis) *), thu hạch đào (* [Fraxinus mandschurica](/w/index.php?title=Fraxinus_mandschurica&action=edit&redlink=1) *Juglans mandshurica Maxim*), đoạn Amur "( *). Sơn Tây có hơn 1000 loài thực vật có thể dùng làm dược liệu, phân bố rộng rãi trên vùng đồi núi, có tiếng là* [Tilia amurensis](/wiki/Tilia_amurensis) [đảng sâm](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_s%C3%A2m)( *Codonopsis pilosula*), [hoàng kỳ](/wiki/Ho%C3%A0ng_k%E1%BB%B3)( *Radix astragali*), [cam thảo](/wiki/Cam_th%E1%BA%A3o)( *Glycyrrhiza uralensis*), [liên kiều](/wiki/Li%C3%AAn_ki%E1%BB%81u)( *Forsythia suspensa*) và các loại khác.
Tỷ lệ che phủ rừng của Sơn Tây đạt 18,03%,
rừng chiếm khoảng một phần năm diện tích của tỉnh. [10] Tuy nhiên, tỉnh còn lại khá ít các khu rừng tự nhiên, chúng nằm ở những vùng đất nhỏ biệt lập tại sườn núi hướng về phía bắc. Tại [[11]](#cite_note-eb1-24) [Trung Điều Sơn](/w/index.php?title=Trung_%C4%90i%E1%BB%81u_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1)(中条山) ở xa về góc đông nam của tỉnh, gần ranh rới với tỉnh Hà Nam, có một dải rừng nguyên sinh lớn. Sơn Tây cũng tiến hành trồng rừng trên khắp địa bàn, bao gồm cả việc trồng cây ở sát ngay các khu đất canh tác và trên các sườn núi.
Việc phá hủy các khu rừng nguyên sinh trong thời cổ đại đã loại bỏ hầu hết các loại động vật hoang dã tại Sơn Tây. Hiện nay, các loài động vật hoang dã ở Sơn Tây chủ yếu là loài sống trên cạn, đã biết được 439 loại (kể cả các loài đã tuyệt chủng). Trong đó, tỉnh có 71 loài động vật quý hiếm được bảo hộ trọng điểm cấp quốc gia, trong đó có 17 loại được bảo hộ cấp 1:
[Gà lôi tai nâu](/wiki/G%C3%A0_l%C3%B4i_tai_n%C3%A2u) ( *Crossoptilon mantchuricum*), [đại bàng vàng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_b%C3%A0ng_v%C3%A0ng) ( *Aquila chrysaetos*), [cò quăm mào Nhật Bản](/wiki/C%C3%B2_qu%C4%83m_m%C3%A0o_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) ( *Nipponia nippon*), [hạc trắng](/wiki/H%E1%BA%A1c_tr%E1%BA%AFng) ( *Ciconia ciconia*), [hạc đen](/wiki/H%E1%BA%A1c_%C4%91en) ( *Ciconia nigra*), [đại bàng biển đuôi trắng](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_b%C3%A0ng_bi%E1%BB%83n_%C4%91u%C3%B4i_tr%E1%BA%AFng&action=edit&redlink=1) ( *Haliaeetus leucoryphus*), [đại bàng đuôi trắng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_b%C3%A0ng_%C4%91u%C3%B4i_tr%E1%BA%AFng) ( *Haliaeetus albicilla*), [sếu Nhật Bản](/wiki/S%E1%BA%BFu_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) ( *Grus japonensis*), [ô tác lớn](/wiki/%C3%94_t%C3%A1c_l%E1%BB%9Bn) ( *Otis tarda*), [chim diều râu](/wiki/Chim_di%E1%BB%81u_r%C3%A2u) ( *Gypaetus barbatus*), *, Ichthyaetus relictus* [hổ](/wiki/H%E1%BB%95), [báo hoa mai](/wiki/B%C3%A1o_hoa_mai), [hươu xạ Siberi](/wiki/H%C6%B0%C6%A1u_x%E1%BA%A1_Siberi)( *Moschus moschiferus*), [hươu xạ lùn](/wiki/H%C6%B0%C6%A1u_x%E1%BA%A1_l%C3%B9n)( *Moschus berezovskii*). Các loài động vật hoang dã được bảo hộ trọng điểm cấp tỉnh có [diệc xám](/wiki/Di%E1%BB%87c_x%C3%A1m)( *Ardea cinerea*), [gõ kiến nhỏ đầu xám](/w/index.php?title=G%C3%B5_ki%E1%BA%BFn_nh%E1%BB%8F_%C4%91%E1%BA%A7u_x%C3%A1m&action=edit&redlink=1)( *Picoides canicapillus*) và 27 loại khác. [[10]](#cite_note-stg-23)
## Nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=9)]
Theo điều tra mẫu, cuối năm 2011, tỉnh Sơn Tây có 35.933.000 người, tăng 192.000 người so với năm trước. Trong năm này, tỷ lệ sinh của Sơn Tây là 10,47‰, còn tỷ lệ tử vong là 5,61‰, tỷ số giới tính khi sinh là 113,14 nam/100 mữ.
Hầu hết cư dân Sơn Tây là [10] [người Hán](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A1n), cuối năm 2011 họ chiếm 99,7% tổng số dân cư.
Phần lớn người Hán tại Sơn Tây nói
[tiếng Tấn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_T%E1%BA%A5n&action=edit&redlink=1), riêng cư dân hai địa cấp thị Lâm Phần và Vận Thành ở hạ du Phần Hà, tại tây nam của Sơn Tây, nói phương ngữ Phần Hà của [Quan thoại Trung Nguyên](/w/index.php?title=Quan_tho%E1%BA%A1i_Trung_Nguy%C3%AAn&action=edit&redlink=1). Tiếng Tấn được một số người phân là một nhánh của [Quan thoại](/wiki/Quan_tho%E1%BA%A1i), song cũng có người xem nó là một nhánh riêng biệt của [tiếng Hán](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c). Trên địa phận Sơn Tây, phương ngữ Tịnh Châu của tiếng Tấn được nói tại trung bộ, bao gồm Thái Nguyên và [Tấn Trung](/wiki/T%E1%BA%A5n_Trung); phương ngữ Lữ Lương được nói tại phía tây của trung bộ, bao gồm Lữ Lương và 5 huyện tây bắc của Lâm Phần; phương ngữ Thượng Đản được nói tại đông nam bộ ở chân núi phía tây Thái Hành Sơn, bao gồm Trường Trị và Tấn Thành; phương ngữ Ngũ Đài được nói tại bắc bộ Sơn Tây, bao gồm [Hãn Châu](/wiki/H%C3%A3n_Ch%C3%A2u); phương ngữ Đại Đồng được nói tại khu vực Đại Đồng. [[12]](#cite_note-25)
Các cộng đồng thiểu số tại Sơn Tây bao gồm người Hồi ở khu vực Thái Nguyên-
[Du Thứ](/wiki/Du_Th%E1%BB%A9), và một số [người Mông Cổ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) và [người Mãn](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C3%A3n) sinh sống quanh Đại Đồng. Cư dân Sơn Tây tập trung đông đúc tại bồn địa Thái Nguyên, khu vực đông nam quanh Trường Trị và thung lũng Phần Hà.
## Các đơn vị hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=10)]
Tỉnh Sơn Tây được chia ra 11
[đơn vị cấp địa khu](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Trung_Qu%E1%BB%91c#c.E1.BA.A5p_.C4.91.E1.BB.8Ba_khu), tất cả đều là [địa cấp thị](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_c%E1%BA%A5p_th%E1%BB%8B):
|Bản đồ||#||Tên||Thủ phủ||
|[2010](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_%C4%91i%E1%BB%81u_tra_nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_s%C3%A1u_(C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa)&action=edit&redlink=1))
(km²)
(người/km²)
![ Shanxi prfc map.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Shanxi_prfc_map.png/233px-Shanxi_prfc_map.png)
![ Shanxi prfc map.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Shanxi_prfc_map.png/233px-Shanxi_prfc_map.png)
**—** [Địa cấp thị](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_c%E1%BA%A5p_th%E1%BB%8B)— [Thái Nguyên](/wiki/Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn,_S%C6%A1n_T%C3%A2y) [Hạnh Hoa Lĩnh](/wiki/H%E1%BA%A1nh_Hoa_L%C4%A9nh)
Tàiyuán Shì
[Trường Trị](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Tr%E1%BB%8B) [Thành khu](/wiki/Th%C3%A0nh,_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Tr%E1%BB%8B)
Chángzhì Shì
[Đại Đồng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%90%E1%BB%93ng,_S%C6%A1n_T%C3%A2y) [Thành khu](/wiki/Th%C3%A0nh,_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%90%E1%BB%93ng)
Dàtóng Shì
[Tấn Thành](/wiki/T%E1%BA%A5n_Th%C3%A0nh) [Thành khu](/wiki/Th%C3%A0nh,_T%E1%BA%A5n_Th%C3%A0nh)
Jìnchéng Shì
[Tấn Trung](/wiki/T%E1%BA%A5n_Trung) [Du Thứ](/wiki/Du_Th%E1%BB%A9)
Jìnzhōng Shì
[Lâm Phần](/wiki/L%C3%A2m_Ph%E1%BA%A7n) [Nghiêu Đô](/wiki/Nghi%C3%AAu_%C4%90%C3%B4)
Línfén Shì
[Lã Lương](/wiki/L%E1%BB%AF_L%C6%B0%C6%A1ng) [Ly Thạch](/wiki/Ly_Th%E1%BA%A1ch)
Lǚliáng Shì
[Sóc Châu](/wiki/S%C3%B3c_Ch%C3%A2u) [Sóc Thành](/wiki/S%C3%B3c_Th%C3%A0nh)
Shuòzhōu Shì
[Hãn Châu](/wiki/H%C3%A3n_Ch%C3%A2u) [Hãn Phủ](/wiki/H%C3%A3n_Ph%E1%BB%A7)
Xīnzhōu Shì
[Dương Tuyền](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Tuy%E1%BB%81n) [Thành khu](/wiki/Th%C3%A0nh,_D%C6%B0%C6%A1ng_Tuy%E1%BB%81n)
Yángquán Shì
[Vận Thành](/wiki/V%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh) [Diêm Hồ](/wiki/Di%C3%AAm_H%E1%BB%93)
Yùnchéng Shì
11
[đơn vị cấp địa khu](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Trung_Qu%E1%BB%91c#c.E1.BA.A5p_.C4.91.E1.BB.8Ba_khu) này được chia ra 119 [các đơn vị cấp huyện](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Trung_Qu%E1%BB%91c#c.E1.BA.A5p_huy.E1.BB.87n) (23 [quận](/wiki/Khu_(Trung_Qu%E1%BB%91c)), 11 [thành phố cấp huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BA%A5p_th%E1%BB%8B), và 85 [huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_(Trung_Qu%E1%BB%91c))). Các đơn vị này lại được chia ra làm 1388 [các đơn vị cấp hương](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Trung_Qu%E1%BB%91c#C.E1.BA.A5p_h.C6.B0.C6.A1ng) (561 [trấn](/wiki/Tr%E1%BA%A5n_(Trung_Qu%E1%BB%91c)), 634 [hương](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1ng_c%E1%BB%A7a_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1), và 193 [phó quận](/w/index.php?title=Ph%C3%B3_qu%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1)).
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=11)]
Do xảy ra hiện tượng
[xói mòn](/wiki/X%C3%B3i_m%C3%B2n) trên phạm vi rộng, chỉ một phần ba diện tích Sơn Tây là đất canh tác. Sau khi thành lập Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, đã có những nỗ lực nhằm bảo toàn đất và nước trên quy mô rộng lớn, tạo ra loại ruộng bậc thang, trồng cây gây rừng, đào kênh mương thủy lợi, đắp bờ các mảnh đất canh tác, khử mặn, và cải tạo đất ven sông. Ở cực bắc của tỉnh, mùa sinh trưởng của cây trồng rất ngắn chỉ với 120 ngày, mùa đông lạnh và kéo dài khiến cho chỉ canh tác được một vụ kê có bông, lùa mì xuân, yến mạch trần, khoai tây và vừng mỗi năm. Ở phần còn lại của tỉnh, ngoại trừ các khu vực đồi núi, mùa sinh trưởng kéo dài hơn (210 ngày), cho phép canh tác ba vụ hai năm hoặc hai vụ một năm. Một số [thuốc lá](/w/index.php?title=Thu%E1%BB%91c_l%C3%A1_(c%C3%A2y)&action=edit&redlink=1) và [lạc](/wiki/L%E1%BA%A1c) cũng như [cây ăn quả](/wiki/C%C3%A2y_%C4%83n_qu%E1%BA%A3) được trồng tại các vùng bồn địa trung bộ và đồng bằng ven Hoàng Hà. Năm 2011, đầu tư cho "tam nông" tại Sơn Tây đạt 65 tỷ NDT, tổng sản lượng lương thực đạt 11.930.000 tấn. [13] [[10]](#cite_note-stg-23)
Trên địa bàn Sơn Tây đã phát hiện được hơn 120 loại
[khoáng sản](/wiki/Kho%C3%A1ng_s%E1%BA%A3n), trong đó đã xác minh được trữ lượng của 70 loại. Vào năm 2011, trữ lượng [than đá](/wiki/Than_%C4%91%C3%A1) của Sơn Tây đạt 267,379 tỷ tấn, chiếm 20% tổng trữ lượng than đá của Trung Quốc. Các chủng loại khoáng sản có trữ lượng đứng vào hàng đầu toàn quốc của Sơn Tây là: khí vỉa than, [bô xít](/wiki/B%C3%B4_x%C3%ADt), [perlite](/w/index.php?title=Perlite&action=edit&redlink=1), [gali](/wiki/Gali), [zeolit](/wiki/Zeolit), [rutile](/wiki/Rutile), muối magiê, [mirabilite](/w/index.php?title=Mirabilite&action=edit&redlink=1), [feldspat](/wiki/Feldspat) [kali](/wiki/Kali), [ilmenite](/w/index.php?title=Ilmenite&action=edit&redlink=1), [đá vôi](/wiki/%C4%90%C3%A1_v%C3%B4i), [feldspat](/wiki/Feldspat), [thạch cao](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_cao), [coban](/wiki/Coban), [đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng) và các loại khác. [[10]](#cite_note-stg-23)
Theo hạch toán sơ bộ, tổng
[GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) của Sơn Tây vào năm 2011 là 1.110,02 tỷ NDT, tăng trưởng 13% so với năm trước. Trong đó, [khu vực một](/wiki/Khu_v%E1%BB%B1c_m%E1%BB%99t_c%E1%BB%A7a_n%E1%BB%81n_kinh_t%E1%BA%BF) đạt giá trị 64,14 tỷ NDT, [khu vực hai](/wiki/Khu_v%E1%BB%B1c_hai_c%E1%BB%A7a_n%E1%BB%81n_kinh_t%E1%BA%BF) đạt giá trị 657,78 tỷ NDT, [khu vực ba](/wiki/D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5) đạt giá trị 388,09 tỉ NDT. Trong năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Sơn Tây là 14,76 tỷ USD, trong đó kim ngạch xuất khẩu đạt 9,33 tỷ USD và kim ngạch nhập khẩu đạt 5,43 tỷ USD. [[10]](#cite_note-stg-23)
Ngành công nghiệp của Sơn Tây dựa trên cơ sở nguồn tài nguyên than đá phong phú, tập trung vào phát triển các ngành công nghiệp nặng tại Thái Nguyên-Tấn Trung. Ngành gang thép sản xuất ra thép thỏi, gang thỏi, và các sản phẩm thép hoàn chỉnh. Ngoài ra Sơn Tây còn có các ngành cơ cấu hạng nặng, hóa chất công nghiệp, phân bón hóa học, như xi măng, giấy, dệt may, xay bột, và rượu. Các trung tâm khai mỏ và gang thép khác bao gồm Dương Tuyền, Trường Trị, Đại Đồng và Lâm Phần. Từ thập niên 1980, Sơn Tây cũng phát triển mạnh mẽ các ngành điện tử, dệt may, chế biến thực phẩm, nhựa gia dụng. Các sản phẩm đặc sản của địa phương phải kể đến như
[Phần tửu](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A7n_t%E1%BB%ADu&action=edit&redlink=1) (汾酒), một loại rượu mùi làm từ [lúa miến](/wiki/Chi_L%C3%BAa_mi%E1%BA%BFn) của thôn Hạnh Hoa. [[13]](#cite_note-eb2-26)
## Văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=12)] [Ẩm thực Sơn Tây](/w/index.php?title=%E1%BA%A8m_th%E1%BB%B1c_S%C6%A1n_T%C3%A2y&action=edit&redlink=1) được biến đến nhiều nhất với đặc điểm sử dụng rộng rãi các loại [giấm](/wiki/Gi%E1%BA%A5m) địa phương làm gia vị và với các món [mì](/wiki/M%C3%AC_s%E1%BB%A3i). Một món ăn bắt nguồn từ Thái Nguyên có tên là [Thái Nguyên đầu não](/w/index.php?title=Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn_%C4%91%E1%BA%A7u_n%C3%A3o&action=edit&redlink=1) (太原头脑), món canh này nấu với các nguyên liệu gồm [thịt cừu](/wiki/Th%E1%BB%8Bt_c%E1%BB%ABu), [sơn dược](/wiki/Dioscorea_opposita), rễ sen, [hoàng kì](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_k%C3%AC&action=edit&redlink=1), hành củ, cũng như rượu để thêm mùi vị, thưởng thức bằng cách nhúng những chiếc bánh không có men vào canh, và được cho là có thể chữa bệnh. Không kể việc sử dụng [thịt lợn](/wiki/Th%E1%BB%8Bt_l%E1%BB%A3n) và [thịt gà](/wiki/Th%E1%BB%8Bt_g%C3%A0), một trong những loại thịt phổ biến nhất ở Sơn Tây là thịt cừu non, cũng như một số bộ phận khác trong cơ thể của dê hoặc cừu. Chẳng hạn, súp thịt cừu thường được nấu với [gan](/wiki/Gan), [dạ dày](/wiki/D%E1%BA%A1_d%C3%A0y), và một số các cơ quan khác của cừu. [Tấn kịch](/w/index.php?title=T%E1%BA%A5n_k%E1%BB%8Bch&action=edit&redlink=1) (晋剧) là một thể loại [hí khúc](/w/index.php?title=H%C3%AD_kh%C3%BAc&action=edit&redlink=1) phổ biến tại Sơn Tây. Loại hình nghệ thuật này được đại chúng hóa trong thời gian cuối thời nhà Thanh, với sự trợ giúp của các thương nhân Sơn Tây-những người mà khi ấy hoạt động trên khắp Trung Quốc. Cũng được gọi là *Trung lộ bang tử* (中路梆子), nó là một loại hình *bang tử*(梆子), một nhóm các loại hình nhạc kịch thường được phân biệt bằng việc sử dụng sinh tiền để tạo ra nhịp và bởi một phong cách hát mạnh mẽ hơn; Tấn kịch cũng được bổ sung bằng *khúc tử* (曲子), một thuật ngữ chung để chỉ các loại nhạc kịch du dương hơn ở xa về phía nam. [Bồ kịch](/w/index.php?title=B%E1%BB%93_k%E1%BB%8Bch&action=edit&redlink=1) (蒲剧), bắt nguồn từ nam bộ Sơn Tây, là một thể loại *bang tử* cổ xưa hơn, sử dụng [âm trình](/wiki/%C3%82m_v%E1%BB%B1c) rất rộng. [Tấn thương](/w/index.php?title=T%E1%BA%A5n_th%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) (晋商), tức các thương nhân Sơn Tây đã tạo thành một hiện tượng lịch sử kéo dài trong nhiều thế kỷ từ thời Tống đến thời Thanh, Các thương nhân Sơn Tây có phạm vi hoạt động xa và rộng kéo dài từ [Trung Á](/wiki/Trung_%C3%81) đến vùng bờ biển phía đông Tung Quốc. Thời Thanh, các thương nhân Sơn Tây kiểm soát giao thương cả hai phía của Trường Thành. Đến cuối thời Thanh, một sự phát triển mới lại xuất hiện: việc tạo ra *phiếu hiệu* (票号), mà về bản chất cung cấp các dịch vụ như chuyển tiền, giao dịch, tiền gửi và vay mượn giống như [ngân hàng](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng). Sau khi *phiếu hiệu* đầu tiên được thành lập tại [Bình Dao](/wiki/B%C3%ACnh_Dao), các chủ hiệu Sơn Tây đã thống trị thị trường tài chính Trung Quốc trong hàng thế kỷ cho đến khi triều Thanh sụp đổ và các ngân hàng Anh xuất hiện.
## Du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=13)]
- Thành cổ
[Bình Dao](/wiki/B%C3%ACnh_Dao)là một [di sản thế giới](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)nằm ở huyện cùng tên thuộc Tấn Trung, cách thủ phủ [Thái Nguyên](/wiki/Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn)80 km. Nơi đây từng là một trung tâm tài chính lớn của Trung Quốc, nổi danh với việc còn bảo tồn được nhiều đặc điểm văn hóa, kiến trúc và lối sống Hán từ thời Minh-Thanh. [Hang đá Vân Cương](/wiki/Hang_%C4%91%C3%A1_V%C3%A2n_C%C6%B0%C6%A1ng), hang đá nhân tạo nông nằm gần Đại Đồng. Có trên 50.000 hình và tượng Phật và Bồ Tát được trạm khắc bên trong các hang động, cao từ 4 cm đến 7 mét và cũng là một [di sản thế giới](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi). [Ngũ Đài Sơn](/wiki/Ng%C5%A9_%C4%90%C3%A0i_s%C6%A1n)có điểm cao nhất của Sơn Tây. Nó được biết đến như là nơi cư trú của [Văn Thù](/wiki/V%C4%83n-th%C3%B9-s%C6%B0-l%E1%BB%A3i)Bồ Tát, và vì thế cũng là một điểm hành hương Phật giáo lớn, với nhiều chùa và cảnh đẹp tự nhiên. Các điểm đáng chú ý bao gồm các chính điện làm bằng gỗ có niên đại từ thời Đường của [chùa Nam Thiền](/w/index.php?title=Ch%C3%B9a_Nam_Thi%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1)và [chùa Phật Quang](/w/index.php?title=Ch%C3%B9a_Ph%E1%BA%ADt_Quang&action=edit&redlink=1), cũng như Đại Bạch tháp tại [chùa Tháp Viện](/w/index.php?title=Ch%C3%B9a_Th%C3%A1p_Vi%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1)được xây dựng từ thời Minh. [Hằng Sơn](/wiki/H%E1%BA%B1ng_S%C6%A1n), tại Hồn Nguyên, là một trong " [Ngũ Lạc](/wiki/Ng%C5%A9_L%E1%BA%A1c)" của Trung Quốc, và cũng là một địa điểm tâm linh chính của [Đạo giáo](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_gi%C3%A1o). Không xa Hằng Sơn là [của Huyền Không](/w/index.php?title=C%E1%BB%A7a_Huy%E1%BB%81n_Kh%C3%B4ng&action=edit&redlink=1)nằm trên vách đá và đã tồn tại trong suốt 1400 bất chấp các trận [động đất](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t)đã từng xảy ra trong khu vực. [Phật Cung tự Thích Ca tháp](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%ADt_Cung_t%E1%BB%B1_Th%C3%ADch_Ca_th%C3%A1p&action=edit&redlink=1), nằm ở huyện Ứng, là một ngôi tháp được xây dựng vào năm 1056 dưới thời Liêu. Tháp có hình bát giác với chín tầng (từ ngoài có thể nhận thấy là có năm tầng), và cao 67 m (220 ft), là tháp gỗ cao nhất trên thế giới. Đây cũng là tháp hoàn toàn bằng gỗ cổ nhất còn tồn tại ở Trung Quốc. [Thác Hồ Khẩu](/w/index.php?title=Th%C3%A1c_H%E1%BB%93_Kh%E1%BA%A9u&action=edit&redlink=1)nằm trên dòng chính của [Hoàng Hà](/wiki/Ho%C3%A0ng_H%C3%A0)trên ranh giới giữa Sơn Tây và Thiểm Tây. Với độ cao 50 mét, nó là tháp cao thứ hai tại Trung Quốc. [Đại Trại](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_Tr%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1)là một thôn tại huyện [Tích Dương](/wiki/T%C3%ADch_D%C6%B0%C6%A1ng). Thôn nằm trên địa hình đồi núi, khó khăn, song là một điểm linh thiêng trong [Cách mạng Văn hóa](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_v%C4%83n_h%C3%B3a), khi nó trở thành gương mẫu cho toàn thể dân tộc về sức mạnh của [giai cấp vô sản](/wiki/Giai_c%E1%BA%A5p_c%C3%B4ng_nh%C3%A2n), đặc biệt là [nông dân](/wiki/N%C3%B4ng_d%C3%A2n). [Nương Tử Quan](/w/index.php?title=N%C6%B0%C6%A1ng_T%E1%BB%AD_Quan&action=edit&redlink=1)nằm ở đông bắc của huyện [Bình Định](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh,_D%C6%B0%C6%A1ng_Tuy%E1%BB%81n), thuộc ranh giới giữa Sơn Tây và Hà Bắc, là một quan ải trứ danh của Vạn Lý Trường Thành, thôn Nương Tử Quan là một thôn cổ nổi tiếng.
- Sơn Tây cũng từng là vùng căn cứ địa cách mạng của Đảng Cộng sản Trung Quốc, các di tích nổi tiếng là tổng bộ Bát lộ quân, công xưởng binh khí Bát lộ quân động Hoàng Nhai ở
[Lê Thành](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A0nh), nhà kỉ niệm [Lưu Hồ Lan](/w/index.php?title=L%C6%B0u_H%E1%BB%93_Lan&action=edit&redlink=1)ở [Văn Thủy](/wiki/V%C4%83n_Th%E1%BB%A7y,_L%E1%BB%AF_L%C6%B0%C6%A1ng).
## Giao thông[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=14)]
Sơn Tây có các sân bay dân dụng:
[sân bay Vương Thôn Trường Trị](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_V%C6%B0%C6%A1ng_Th%C3%B4n_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Tr%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1), [sân bay Vân Cương Đại Đồng](/wiki/S%C3%A2n_bay_V%C3%A2n_C%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%90%E1%BB%93ng), [sân bay Kiều Lý Lâm Phần](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Ki%E1%BB%81u_L%C3%BD_L%C3%A2m_Ph%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1), [sân bay Lã Lương](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_L%C3%A3_L%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1), [sân bay quốc tế Vũ Túc Thái Nguyên](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_V%C5%A9_T%C3%BAc_Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn), [sân bay Ngũ Đài Sơn](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Ng%C5%A9_%C4%90%C3%A0i_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1), [sân bay Quan Công Vận Thành](/wiki/S%C3%A2n_bay_Quan_C%C3%B4ng_V%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh). Trong năm 2011, các sân bay dân dụng của Sơn Tây đã khởi hành 76.300 chuyến bay, vận chuyển được 7.260.000 lượt khách và 44.500 tấn hàng hóa. Sân bay quốc tế Vũ Túc Thái Nguyên có 85 đường bay nối đến 54 thành phố. [[10]](#cite_note-stg-23)
Sơn Tây phụ thuộc nhiều vào vận tải
[đường sắt](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_ray), loại hình vận tải này đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển nguyên liệu, hàng hóa công nghiệp và thực phẩm trong và liên tỉnh. Tuyến đường sắt dài nhất của Sơn Tây là [đường sắt Đồng-Bồ](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%E1%BA%AFt_%C4%90%E1%BB%93ng-B%E1%BB%93&action=edit&redlink=1), chạy từ Đại Đồng ở cực bắc xuống đến [Phong Lăng Độ](/w/index.php?title=Phong_L%C4%83ng_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) ở tây nam (giao giới giữa Sơn Tây-Thiểm Tây-Hà Nam). Có nhiều tuyến đường sắt khác chạy ngang qua Sơn Tây, quan trọng nhất là tuyến [đường sắt Kinh-Bao](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%E1%BA%AFt_Kinh-Bao&action=edit&redlink=1), ngoài ra còn có nhiều tuyến nhánh được xây dựng trong thời gian gần đây để kết nối các tuyến đường sắt chính với các điểm công nghiệp và khai mỏ. Năm 2011, tổng lý trình đường sắt hoạt động của Sơn Tây là 3773,7 km.
Sơn Tây đã mở rộng các tuyến đường cao tốc, đường dài và đường mọi thời tiết, đặc biệt là tại hay gần các đô thị lớn và các khu khai mỏ, nhiều tuyến đường đóng vai trò là tuyến trung chuyển đến mạng lưới đường sắt. Năm 2011, tổng lý trình công lộ thông xe của Sơn Tây là 135.000 km, trong đó có 4.005 km công lộ cao tốc. Từ Thái Nguyên đến các địa cấp thị khác chỉ mất có ba giờ nếu đi theo đường cao tốc, 82% số huyện/thị/khu có đường cao tốc chạy qua. Năm 2011, hệ thống công lộ của Sơn Tây đã thực hiện vận chuyển 652 triệu tấn hàng hóa và 329 triệu lượt người.
[[10]](#cite_note-stg-23)
Các thuyền đáy bằng nhỏ có thể thông hành trên Phần Hà, xa đến Lâm Phần về phía bắc. Tuy nhiên, việc vận chuyển hàng hóa trên Phần Hà, cũng như đoạn chảy theo hướng bắc-nam của Hoàng Hà, là không đáng kể.
## Các trường đại học và cao đẳng[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=15)]
Các trường đại học và cao đẳng lớn ở Sơn Tây:
[Đại học Sơn Tây](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_S%C6%A1n_T%C3%A2y&action=edit&redlink=1)(山西大学) [Đại học Trung Bắc](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Trung_B%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1)(中北大学) [Đại học Công nghệ Thái Nguyên](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit&redlink=1)(太原理工大学) [Đại học Kinh tế Tài chính Sơn Tây](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Kinh_t%E1%BA%BF_T%C3%A0i_ch%C3%ADnh_S%C6%A1n_T%C3%A2y&action=edit&redlink=1)(山西财经大学) [Đại học Y khoa Sơn Tây](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Y_khoa_S%C6%A1n_T%C3%A2y&action=edit&redlink=1)(山西医科大学) [Đại học Khoa học Công nghệ Thái Nguyên](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Khoa_h%E1%BB%8Dc_C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit&redlink=1)(太原科技大学) [Đại học Công nghiệp Thái Nguyên](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit&redlink=1)(太原工业学院) [Đại học Sư phạm Thái Nguyên](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_S%C6%B0_ph%E1%BA%A1m_Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit&redlink=1)(太原师范学院) [Học viên Trung y Sơn Tây](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%C3%AAn_Trung_y_S%C6%A1n_T%C3%A2y&action=edit&redlink=1)(山西中医学院) [Đại học Sư phạm Sơn Tây](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_S%C6%B0_ph%E1%BA%A1m_S%C6%A1n_T%C3%A2y&action=edit&redlink=1)(山西师范大学) [Đại học Nông nghiệp Sơn Tây](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_S%C6%A1n_T%C3%A2y&action=edit&redlink=1)(山西农业大学) [Học viện Y Trường Trị](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_Y_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Tr%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1)(长治医学院) [Học viện Trường Trị](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Tr%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1)(长治学院) [Học viện Vận Thành](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_V%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh&action=edit&redlink=1)(运城学院) [Đại học Đại Đồng Sơn Tây](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%90%E1%BB%93ng_S%C6%A1n_T%C3%A2y&action=edit&redlink=1)(山西大同大学) [Học viện Tấn Trung](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_T%E1%BA%A5n_Trung&action=edit&redlink=1)(晋中学院) [Học viện Khoa học Công nghệ Hoa Bắc](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_Khoa_h%E1%BB%8Dc_C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_Hoa_B%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1)(华北工学院) [Học viện Sư phạm Hãn Châu](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_S%C6%B0_ph%E1%BA%A1m_H%C3%A3n_Ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1)(忻州师范学院)
Tất cả các trường trên trực thuộc quản lý của chính quyền tỉnh Sơn Tây
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=16)] **nay thuộc địa cấp thị** [^](#cite_ref-3) [Thái Nguyên](/wiki/Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn,_S%C6%A1n_T%C3%A2y), Sơn Tây) **nay thuộc huyện** [^](#cite_ref-4) [Khúc Ốc](/wiki/Kh%C3%BAc_%E1%BB%90c), Sơn Tây **nay thuộc đông nam huyện** [^](#cite_ref-5) [Dực Thành](/wiki/D%E1%BB%B1c_Th%C3%A0nh), Sơn Tây **nay thuộc huyện cấp thị** [^](#cite_ref-6) [Hầu Mã](/wiki/H%E1%BA%A7u_M%C3%A3), Sơn Tây **nay thuộc Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây** [^](#cite_ref-7) **nay thuộc địa cấp thị Lân Phần, tỉnh Sơn Tây** [^](#cite_ref-8) **nay thuộc tây bắc** [^](#cite_ref-9) [huyện Hạ](/wiki/H%E1%BA%A1_(huy%E1%BB%87n)), tỉnh Thiểm Tây **dãy núi nằm ở phía tây tỉnh Sơn Tây, phía tây dãy núi này là Thiểm Tây** [^](#cite_ref-10) **trung tâm ở** [^](#cite_ref-11) [Trường Trị](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Tr%E1%BB%8B), đông nam bộ Sơn Tây ngày nay **ở bắc bộ Thiểm Tây ngày nay** [^](#cite_ref-12) **nay thuộc địa cấp thị Lữu Lương, tỉnh Sơn Tây** [^](#cite_ref-13) **nay thuộc địa cấp thị Trường Trị, tỉnh Sơn Tây** [^](#cite_ref-14) **nay thuộc địa cấp thị Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây** [^](#cite_ref-15)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)&action=edit§ion=17)] [^](#cite_ref-1) [“趣味文字：中国各省及自治区名称历史由来和变化”](http://www.people.com.cn/GB/shenghuo/1090/2435218.html). 人 民 网. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2013.
- ^
**a** **ă** [“历史沿革”](http://www.shanxi.gov.cn/n16/n8319541/n8319597/n8319807/8497344.html). 山西门户网站. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2013.
- ^
**a** [Boxer, Baruch.](#cite_ref-eb4_16-1) **ă** [“Shanxi”](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/538602/Shanxi/71120/History). Encyclopædia Britannica. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2013. **Rummel, Rudolph J.: China's Bloody Century: Genocide and Mass Murder Since 1900 (1991); Lethal Politics: Soviet Genocide and Mass Murder Since 1917 (1990); Democide: Nazi Genocide and Mass Murder (1992); Death By Government (1994),** [^](#cite_ref-hawaii1900_17-0) [http://www2.hawaii.edu/~rummel/welcome.html](http://www2.hawaii.edu/~rummel/welcome.html). **Hammond Atlas of the 20th century (1996)** [^](#cite_ref-18) **Gillin, Donald G. (1967).** [^](#cite_ref-19) *Warlord: Yen Hsi-shan in Shansi Province 1911-1949*. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. tr. 122–123. **Gillin, Donald G. (1967).** [^](#cite_ref-20) *Warlord: Yen Hsi-shan in Shansi Province 1911-1949*. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. tr. 193. **Gillin, Donald G. (1967).** [^](#cite_ref-21) *Warlord: Yen Hsi-shan in Shansi Province 1911-1949*. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. tr. 38–40. **Gillin, Donald G. (1967).** [^](#cite_ref-22) *Warlord: Yen Hsi-shan in Shansi Province 1911-1949*. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. tr. 220–221.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** **đ** **e** **ê** **g** **h** [“山西”](http://www.gov.cn/test/2012-04/06/content_2107687.htm). 中央政府门户网站. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2013.
- ^
**a** **ă** [Baruch Boxer.](#cite_ref-eb1_24-2) **â** [“Shanxi”](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/538602/Shanxi). Encyclopædia Britannica,. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2013. **Kurpaska, Maria (2010).** [^](#cite_ref-25) *Chinese Language(s): A Look Through the Prism of The Great Dictionary of Modern Chinese Dialects*. Walter de Gruyter. tr. 68. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-3-11-021914-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-3-11-021914-2).
- ^
**a** [Boxer, Baruch.](#cite_ref-eb2_26-1) **ă** [“Shanxi”](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/538602/Shanxi/71112/People). Encyclopædia Britannica. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2013.
|
|
Xem thêm
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1054 miss, cp1054 miss

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


markdown:
Nửa đầu 2015, một loạt những smartphone như bộ đôi Galaxy S6 của Samsung, HTC One M9, Huawei P8, LG G4 và Xperia Z4 đã trình diện. Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia thì nửa cuối 2015 còn chứng kiến nhiều tên tuổi mới đến từ Trung Quốc, đặc biệt sự hiện diện của những siêu phẩm đích thực đến từ Apple và Samsung.
*Dưới đây là những smartphone dự đoán sẽ ra mắt trong nửa cuối năm 2015. * **1. Samsung Galaxy Note 5 ** ![](https://i0.wp.com/24h-img.24hstatic.com/upload/2-2015/images/2015-05-20/1432084830-70.jpg)
Với màn hình 4K đang rục rịch đi vào sản xuất, người dùng hoàn toàn có thể lạc quan vào việc
**Galaxy Note 5** sẽ được Samsung trang bị những công năng “khủng” hơn hẳn phiên bản hiện hành. Cụ thể là chipset mới mạnh mẽ hơn, màn hình siêu phân giải, bộ nhớ gia tăng, camera công nghệ mới nhất.
Ngoài ra, sau khi chứng kiến bộ đôi Galaxy S6 và S6 Edge với vỏ kim loại, và màn hình tràn ra hai cạnh độc đáo thì Note 5 sắp tới cũng rất đáng được chờ đợi.
**2. Apple iPhone 6S và 6S Plus ** ![](https://i0.wp.com/24h-img.24hstatic.com/upload/2-2015/images/2015-05-20/1432084830-71--dt.jpg)
Những mẫu iPhone tiếp theo của Apple được dự kiến sẽ ra mắt trong tháng 9 với nhiều nâng cấp chất lượng về cấu hình và phần mềm. Model này có thể được Apple đặt tên là
**iPhone 6S**, hoặc iPhone 7. Thế hệ iPhone mới được cho là sẽ sử dụng màn hình hiển thị Force Touch, máy ảnh độ phân giải cao hơn (có thể là 10 MP hoặc thậm chí là 12 MP), bộ vi xử lý Apple A9 và dung lượng RAM được tăng lên gấp đôi. **3. Sony Xperia Z5 ** ![](https://i2.wp.com/24h-img.24hstatic.com/upload/2-2015/images/2015-05-20/1432084830-72.jpg)
Thông tin về việc Sony tung phiên bản kế thừa của chiếc Xperia Z3 với chipset Snapdragon 810 tại thị trường Nhật Bản là hoàn toàn có thật, và nó được gọi với cái tên
[Sony Xperia Xperia Z4](http://bachlongmobile.com/sony-xperia-z4.html). Điều đó không có nghĩa Sony sẽ ngừng ra mắt một phiên bản cao cấp trong năm 2015 này, mới đây xuất hiện thông tin hãng này vẫn đang phát triển một siêu phẩm thực thụ để nối tiếp thành công của Xperia Z3 với rất nhiều sự thay đổi, đặc biệt là về thiết kế.
Theo những thông tin rò rỉ từ vụ hack Sony Pictures thì hãng đã đang thử nghiệm hàng loạt phong cách thiết kế mới cho
**Sony Xperia Z5**, bao gồm khung viền kim loại kiểu mới hay phím nguồn lớn và tích hợp cảm biến vân tay, camera tích hợp chống rung quang học. Nếu chu kỳ 6 tháng cho một sản phẩm mới thì nhiều khả năng Xperia Z5 sẽ ra mắt cuối tháng 10. **4. Microsoft Lumia 940 và 940XL ** ![](https://i0.wp.com/24h-img.24hstatic.com/upload/2-2015/images/2015-05-20/1432084830-73.jpg)
“Gã khổng lồ phần mềm” vừa xác nhận rằng, sẽ khởi động những mẫu smartphone cao cấp chạy Windows 10 ngay trong mùa hè này. Dự kiến sẽ có hai thiết bị cao cấp được Microsoft công bố với tên mã lần lượt là Cityman và Talkman, máy đi kèm màn hình 5,7 inch và 5,2 inch độ phân giải QHD, tương ứng.
Phiên bản phablet (Cityman), nhiều khả năng có tên chính thức là
**Lumia 940 XL**, sử dụng vi xử lý Snapdragon, RAM 3GB, bộ nhớ trong 32GB kèm khe cắm thẻ nhớ, trong khi Lumia 940 (Talkman) sẽ dùng bộ vi xử lý 6 nhân (Snapdragon 808?) và phần cứng tương tự. **5. Oppo Find 9 ** ![](https://i1.wp.com/24h-img.24hstatic.com/upload/2-2015/images/2015-05-20/1432084830-74.jpg)
Phiên bản cao cấp kế thừa chiếc Find 7 gần như chắc chắn dùng chipset Snapdragon 810, bộ nhớ RAM 4GB. Những hình ảnh rò rỉ gần đây của Find 9 cho chúng ta thấy máy được bọc ngoài bằng da động vật, mặt lưng là cụm camera kép.
Như chúng ta đã biết, Oppo thường có những chiếc camera rất “dị”, như camera xoay trên N3, do đó, một cụm camera kép trên Find 9 là hoàn toàn trong tầm tay của hãng.
**6. Google Nexus ** ![](https://i1.wp.com/24h-img.24hstatic.com/upload/2-2015/images/2015-05-20/1432084830-75.jpg)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Connection: close

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/p3zGaE-bt>; rel=shortlink

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-ac: 1.dca _dca


markdown:
###### An Toàn Tài Chính
Bảo vệ tương lai những người thân yêu trước mọi rủi ro
Tìm kiếm sản phẩm bảo hiểm phù hợp cho bạn và gia đính bạn
Cá nhân
Doanh nghiệp
Điều mà bạn quan tâm nhất là gì?
Gần một thế kỷ qua, AIA đã phục vụ cho nhu cầu không ngừng đổi thay của hàng triệu người dân khắp khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.
Chúng tôi luôn nỗ lực để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.
Nhằm tiếp tục mang đến sự thuận tiện và an toàn cho Quý khách khi đóng phí bảo hiểm, AIA Việt Nam vừa triển khai
**Dịch vụ thanh toán Payoo (gọi tắt là Dịch vụ Payoo).**
Dịch vụ Payoo được cung cấp bởi Công ty CP Cộng Đồng Việt (Vietunion), một công ty được thành lập
Dịch vụ này đang được triển khai qua hơn 70 nhà cung cấp hoạt động ở nhiều lĩnh vực và ngành nghề khác nhau, với gần 3.000 điểm giao dịch tại các chuỗi cửa hàng tiện lợi uy tín phục vụ 24/7, hệ thống siêu thị, cửa hàng công nghệ có thương hiệu, và tại các khu chung cư cao cấp, căn hộ, văn phòng…trên toàn quốc.
**THUẬN TIỆN** **ĐƠN GIẢN**
Khi đóng phí bảo hiểm, Quý khách chỉ cần cung cấp hai thông tin sau đây:
Chúng tôi đã triển khai dịch vụ tại 20 chuỗi cửa hàng, hệ thống siêu thị và cửa hàng công nghệ có thương hiệu với hơn 1400 điểm giao dịch.
Quý khách có thể tìm thấy thông tin chi tiết các điểm giao dịch gần nhất
[tại đây.](/vi/dich-vu-khach-hang/payoo.html)
Trong thời gian sắp tới, chúng tôi sẽ mở rộng các địa điểm giao dịch, trong đó, Quý khách sẽ có thể thanh toán phí bảo hiểm tại các quầy giao dịch hoặc thanh toán trực tuyến (internet banking) với 20 ngân hàng hợp tác của Vietunion.
Quý khách hãy ghé thăm trang này thường xuyên để được cập nhật thông tin.
**LƯU Ý:**
Quý khách vui lòng yêu cầu
**Biên nhận thanh toán **và lưu giữ để đối chiếu khi cần. Quý khách có thể tham khảo mẫu Biên nhận thanh toán [tại đây.](/content/dam/vn/vi/kenh-thanh-toan-phi-bao-hiem/AIA_Payoo_Mau%20phieu%20thu_2016.04.08.jpg)

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-Control: public, max-age=43200

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
### Dao chà láng mặt cong 11 cm
Mã sản phẩm:
* là dụng cụ làm bánh cơ bản, và cần thiết nhất trong việc làm bánh kem. Để có được chiếc bánh gato có lớp kem mịn và đều thì cần sự kết hợp giữa dao chà láng và sự khéo léo của người làm bánh. Dao chà láng mặt cong 16cm*
Kích thước:
Chiều dài dao :25cm,
Chiều dài lưỡi dao: 15cm
- Dao chà láng mặt cong giúp dễ dàng phết kem mịn và chà láng mặt bánh dễ dàng.
- Dao chà láng cong được làm từ thép không gỉ nên nó có ưu điểm là nhẹ, dễ sử dụng và làm sạch.
- Có tay cầm tiện lợi, dễ chà láng mặt bánh
- Chất liệu: lưỡi dao làm bằng inox nhôm sáng bóng, chuôi làm làm bằng gỗ an toàn, dễ cầm nắm
Bạn có thể mua sản phẩm này tại
[Beemart](https://www.beemart.vn/) nơi đến của những người yêu bánh nha.
.
## Bình luận facebook
**Chọn khu vực của bạn**

Cache-Control: private

X-Page: product-detail

X-Cache: miss

P3P: CP="NOI DSP COR NID ADMa OPTa OUR NOR"

X-XSS-Protection: 1; mode=block


markdown:
back-to-top
TOP
Gọi
Toggle navigation
Tính năng
Tổng quan
Bán hàng
Marketing
Chăm sóc khách hàng
Bảng giá
Hỏi đáp
Blog
Kỹ năng quản trị
Quản lý khách hàng
Quản lý đội ngũ bán hàng
Quản lý công việc
Email Marketing
SMS Marketing
Call Center
Đại lý
Trải nghiệm thử
Bản Đồ Văn Phòng
Inbox Facebook
(04) 6262 7662
Trang chủ
Quản lý khách hàng
Quản lý khách hàng
Quản lý khách hàng
01 May 2017
CUSTOMER INSIGHT LÀ CÁI QUÁI GÌ ? THẤU HIỂU ĐÃ LÀ ĐỦ?
Quản lý khách hàng
11 April 2017
Tổng hợp các kênh Marketing trong Bất động sản ưu điểm và nhược…
Quản lý khách hàng
07 April 2017
Phân tích khách hàng dựa trên yếu tố gì?
Quản lý khách hàng
22 March 2017
Đừng gọi khách hàng là Nó!
Quản lý khách hàng
12 March 2017
15 kỹ năng chăm sóc khách hàng (CSKH) mà mỗi nhân viên của…
Quản lý khách hàng
06 March 2017
Bạn đang nắm giữ bao nhiêu khách hàng trong tay?
Quản lý khách hàng
26 December 2016
4 bệnh thường gặp của các doanh nghiệp Việt
Quản lý khách hàng
22 December 2016
Chăm sóc khách hàng dịp Lễ Tết – doanh nghiệp bạn đã làm…
Quản lý khách hàng
22 December 2016
Áp dụng CRM cho doanh nghiệp, bạn cần lưu ý gì?
Quản lý khách hàng
19 November 2016
Bí quyết tạo dựng niềm tin nơi khách hàng
Quản lý khách hàng
19 November 2016
Học cách bán hàng qua điện thoại như Donald Trump chắc chắn bạn…
Quản lý khách hàng
18 November 2016
Bí quyết chăm sóc khách hàng đỉnh cao
Quay lại
1
2
3
4
Tiếp theo
Trang cuối
Quản lý & chăm sóc khách hàng
Tăng hiệu suất làm việc & Tự động hóa doanh nghiệp
Đăng ký (Trải nghiệm thử 30 ngày miễn phí)
© Copyright GetFly CRM 2017 - Giải pháp quản lý & chăm sóc khách hàng dành cho SME
×
Tất cả
khách hàng được tư vấn
đều hài lòng
Gặp chuyên gia tư vấn trực tiếp (Hà Nội - Hồ Chí Minh)

Server: Apache


markdown:
Forum
Petites-Annonces
Partenaires
Photos
Vidéos
Code Promo
Bienvenue, Visiteur !
Connexion
S’enregistrer
Se connecter
Utilisateur :
Mot de passe :
Mot de passe oublié ?
Se rappeler
Aide
Liste des membres
Recherche
Japan Car
Sujets techniques
Honda
Accord
[Accord '2002] Vos avis ?
Note de ce sujet :
Moyenne : 0 (0 vote(s))
1
2
3
4
5
[Accord '2002] Vos avis ?
Auteur
Message
Partager
bilcrx
Junior Member
Messages : 37
Sujets : 2
Inscription : May 2002
Réputation :
0
Post #1
06-07-2003, 18:35:11 -
[Accord '2002] Vos avis ?
que pensez vous de la nouvelle accord en version 2.0i (155ch)
les pours et contres!
merci d avance
------> BmW 318Ci (2002)
Retourner en haut
Trouver
Répondre
louicifer
Active Member
Messages : 495
Sujets : 14
Inscription : May 2002
Réputation :
0
Post #2
06-07-2003, 19:28:51 -
elle sent la croquette c'te voiture :]
non je déconne , elle est tres sympa , beau look , belle finition , de bons moteurs , que des qualités.
dj-day pourrait te renseigner car il en a une.
par contre , je l'aime po en break , j'en ai vu une noire l'autre jour , et il ne lui manque plus que les petits rideau en velour à l'arriere, pour en faire un corbillard
Visitez le site de sihem
je vends mon toyota rav4
Le book de ma tite soeur adorée
Retourner en haut
Trouver
Répondre
Fred-CTR
Active Member
Messages : 266
Sujets : 1
Inscription : Dec 2002
Réputation :
0
Post #3
06-07-2003, 19:50:52 -
la break est superbe aussi!
Retourner en haut
Trouver
Répondre
dadou1981
Senior Member
64 - Pyrénées-Atlantiques France
Messages : 2 398
Sujets : 64
Inscription : Sep 2002
Réputation :
1
Post #4
07-07-2003, 13:24:26 -
je la trouve trrès joli, ma_is ya franchement besoin de grosses jantes
TOSH Track Day 25/10/2014
Retourner en haut
Trouver
Répondre
jesus
Senior Member
Messages : 2 059
Sujets : 7
Inscription : May 2003
Réputation :
0
Post #5
07-07-2003, 13:37:31 -
Bof niveau look elle ressemble fortement à une Audi (= mastok). Je préfère largement les générations précédentes..
Sinon niveau efficacité, confort, finition rien à redire.
Retourner en haut
Trouver
Répondre
blackandwhite
Junior Member
Messages : 8
Sujets : 2
Inscription : Nov 2002
Réputation :
0
Post #6
25-07-2003, 12:03:31 -
Mon pere se tate pour revendre le stream et acheter le accord sport 2.0.
Mais du coté des perfs et autres ca donne quoi?
La team BadBikes :
http://www.badbikes.clan.st
Retourner en haut
Trouver
Répondre
n0angel
Active Member
Messages : 114
Sujets : 15
Inscription : Oct 2002
Réputation :
0
Post #7
25-07-2003, 13:23:48 -
j'ai vu une type s en noir l'autre jour
elle est trop belle :lov:
Retourner en haut
Trouver
Répondre
private
Junior Member
Messages : 30
Sujets : 1
Inscription : Feb 2003
Réputation :
0
Post #8
25-07-2003, 13:55:59 -
Moi j'aime bien la nouvelle Accord mais dommage pas de version type R dispo !!
Sinon belle voiture a voir au niveau des perfs car elle doit etre lourd comme caisse mais c une voiture super bien équipé !
Retourner en haut
Trouver
Répondre
VIBO
Active Member
Messages : 584
Sujets : 23
Inscription : Jul 2002
Réputation :
0
Post #9
25-07-2003, 14:44:06 -
Salut,
Elle est très belle, mais, je trouve les feux arrières trop fins et placés un peu trop haut, sinon, c'est une superbe réalisation HONDA POWWWWWWWAAAAAAAAAAAA
La version I-VTEC 2.4 litres est un peu légère en puissance, surtout pour le marché français qui produit des diesel pépére à 2000 tr/min,
Les bons pères de famille, ne veulent plus de 7500tr/m, sauf, les TALIBAN HONDA. bien sur.
Retourner en haut
Trouver
Répondre
bilcrx
Junior Member
Messages : 37
Sujets : 2
Inscription : May 2002
Réputation :
0
Post #10
26-07-2003, 14:42:53 -
merci
moi des mon retour de vacs je prend la 2.0i sport couleur graphite :lov:
------> BmW 318Ci (2002)
Retourner en haut
Trouver
Répondre
isterios
Active Member
Honda Accord K24
93 - Seine-Saint-Denis France
Messages : 521
Sujets : 118
Inscription : Sep 2003
Réputation :
0
Post #11
14-11-2003, 18:54:10 -
top
Belle finition, un peu plus de plastique que les versions precedentes mais très bien finie. L'allure générale je le trouve très bien. Le silencieux est bcp plus joli que la sortie double des anciennes.Les phares arrière font un peu Lexus.
Sinon dedans c'est confort et impression de robustesse.
Retourner en haut
Trouver
Répondre
MarcusCTR
Active Member
Messages : 245
Sujets : 18
Inscription : Jul 2003
Réputation :
0
Post #12
14-11-2003, 18:57:07 -
J'aime beaucoup !
Mais en version 2.4 190 ch , elle doit etre tres sympa à conduire .
Civic Type R n° 22969
Retourner en haut
Trouver
Répondre
Benji...tr
Senior Member
Messages : 2 092
Sujets : 47
Inscription : May 2003
Réputation :
6
Post #13
14-11-2003, 19:19:15 -
La version 2.4 est une référence en matière de perfs. Elle est aussi bien voir mieux que les 6 cylindres
Life begins at 8000rpm ...
--------------------------------------
Retourner en haut
Trouver
Répondre
ATR
Junior Member
Messages : 43
Sujets : 7
Inscription : Sep 2003
Réputation :
0
Post #14
14-11-2003, 19:20:51 -
Pour ma part je trouve que cette nouvelle génération d'accord à perdu de sa personnalité. Elle ressemble plus à une européenne qu'a une japonnaise. En tout cas la qualité de fabrication est top.
Retourner en haut
Site web
Trouver
Répondre
[ED9]Arno
Senior Member
Messages : 1 013
Sujets : 42
Inscription : Sep 2003
Réputation :
0
Post #15
14-11-2003, 19:36:46 -
Je l'ai croisée hier soir vers 18H00 en bleu foncé. Elle est absolument splendide! A mon avis, il devait s'agir de la *Type S* car elle avait la double sortie de pot (une à gauce, une à droite). Ces pots semblaient d'origine car ils étaient plus dicrets que des pots Inox ou look inox.
[ED9]Arno
Subaru Impreza D [Blanche]
Mini Cooper D [Grise souris / Noire]
Retourner en haut
Trouver
Répondre
repyt
Junior Member
Messages : 9
Sujets : 0
Inscription : May 2003
Réputation :
0
Post #16
14-11-2003, 20:27:43 -
Slt
Je suis assez bien placé pour t'en parler vu que mon père à une 2,0 et mon frère a une Type S.
C'est 2 excellentes voitures assez perfermante, personnelement la 2,0l je l'a mets quand même à 230 km/h compteur et la diffèrence avec la 2,4l se fait à 6000 tr où la 2,0 l s'essouffle et la 2,4 redonne un petit coup supplèmentaire.
Sinon bonne finition, bonne tenue de route (un peu molle d'origine), mais la motricité fait défaut aux deux.
Retourner en haut
Trouver
Répondre
[ED9]Arno
Senior Member
Messages : 1 013
Sujets : 42
Inscription : Sep 2003
Réputation :
0
Post #17
15-11-2003, 14:30:51 -
repyt a écrit :
mais la motricité fait défaut aux deux.
Comme la plus part des Honda quoi
Faut voir avec de très très bons pneus...
[ED9]Arno
Subaru Impreza D [Blanche]
Mini Cooper D [Grise souris / Noire]
Retourner en haut
Trouver
Répondre
steuve91
Active Member
Ej8 rhd
91 - Essonne France
Messages : 201
Sujets : 6
Inscription : Nov 2009
Réputation :
12
Post #18
22-06-2010, 17:55:51 -
J'suis fan
Ej8 rhd h22 red -> daily drive
Retourner en haut
Trouver
Répondre
«
Sujet précédent
|
Sujet suivant
»
Japan Car
Sujets techniques
Honda
Accord
[Accord '2002] Vos avis ?
Sujets apparemment similaires...
Sujet
Auteur
Réponses
Affichages
Dernier message
[ Accord Coupé CG4 ] 2.0 boite automatique des avis ?
Furious Vtec
1
967
16-06-2015, 19:02:26
Dernier message
:
aeHKS
[accord type r] avis sur achat
slimen75
5
1 266
04-05-2015, 09:00:12
Dernier message
:
TsoF
[Accord 2L TDI 1998]avis et conseils
ballernumber13
21
7 437
02-05-2015, 18:36:53
Dernier message
:
slimen75
[Accord type R] Besoin d'avis
francopis
4
1 424
13-01-2015, 23:45:28
Dernier message
:
ch1_rhd
[CB3 ACCORD] Avis 2.0i
ghostrider88
1
1 874
07-12-2014, 01:24:31
Dernier message
:
Tiammax
[accord type r] Avis
christo78-civic
6
2 083
04-05-2014, 22:25:44
Dernier message
:
ch1_rhd
[CG] Avis sur Honda Accord Coupé 2.0L
GRV4
10
2 439
08-04-2014, 21:18:48
Dernier message
:
GRV4
[Accord CG4] questions et avis avant l'achat
Frank
3
1 682
11-10-2012, 00:52:15
Dernier message
:
Frank
[Accord] Avis coupé 3.0i v6 vtec 200cv BA
Vin Cyan
13
7 104
05-11-2011, 14:41:00
Dernier message
:
euroblack
[Accord Type R] Avis
Vin Cyan
91
15 178
18-10-2011, 18:30:33
Dernier message
:
david91
Voir une version imprimable
Mentions légales
|
Accueil Japan Car
|
Retourner en haut
|
Version bas-débit (Archivé)
|
Marquer tous les forums comme lus
|
Syndication RSS
|
Changer de thème
Version Mobile
Version Fixe
Moteur
MyBB
, © 2002-2017
MyBB Group
.
Copyright © JapanCar 2017 - Tous droits réservés
Affichage linéaire
Affichage hiérarchique

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Pragma: no-cache

Mobiquo_is_login: false

Cache-Control: no-cache, must-revalidate


markdown:
UBND THÀNH PHỐ MÓNG CÁIGiấy phép: 391/GP-BC ngày 25/12/2006
ĐÀI TRUYỀN THANH - TRUYỀN HÌNH MÓNG CÁIChịu trách nhiệm nội dung: Nhà báo Đỗ Bá Khang

Cache-Control: private, max-age=30


markdown:
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Thanh toán
|
Liên Hệ
Giỏ hàng
(0)
Gioi thieu
Hình ảnh hoạt động
Sơ đồ tổ chức
Lịch sử hình thành
Giới thiệu công ty
Danh muc
Vật liệu mài mòn
Dụng cụ cầm tay
Dụng cụ dùng điện
Dụng cụ đo chính xác
Thiết bị ngành hàn
Điện và thiết bị điện
Bảo hộ lao động
Vệ sinh công nghiệp
Vận chuyển nâng đỡ
Bảo quản đóng gói
Sản phẩm hóa chất
Dụng cụ dùng khí nén
Thiết bị viễn thông
Thiết bị y tế
Xem tất cả
Nha san xuat
3M
Advance
AEG
Agilent
AGP
Aikyo
Alspec
AMP
Amtek
Apech
Asak
Asaki
Barker
BDS
Xem tất cả
Tin tuc
Nha san xuat
Dang nhap
Nhà sản xuất
» Maktec
Dụng cụ dùng điện (1)
Dụng cụ dùng pin (10)
Máy bào (4)
Máy cắt góc đa năng (1)
Máy cắt gạch, đá (4)
Máy cắt sắt (3)
Máy chà nhám (2)
Máy chà nhám băng (5)
Máy chà nhám rung (1)
Máy cưa lọng (2)
Máy cưa đĩa (4)
Máy khoan bê tông (2)
Máy khoan búa (14)
Máy khoan tốc độ cao (9)
Máy mài góc (20)
Máy mài khuôn (3)
Máy phay (4)
Máy đục bê tông (1)
Súng thổi hơi nóng (2)
Các loại máy khác (1)
Máy cắt cỏ (1)
Máy cưa kiếm (1)
CÔNG TY THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP GTG
2/64C Đất Thánh, P.6, Q.Tân Bình, TP HCM
Điện thoại: 08 3868 6666
Fax: 08 3868 6688
Giấy ĐKKD số: 0303059482 tại TP HCM
CHÍNH SÁCH BÁN HÀNG
- Chính sách bảo mật thông tin
- Chính sách vận chuyển
- Quy trình giao hàng
- Chính sách đổi trả hàng
HỖ TRỢ KHÁCH HÀNG
- Hướng dẫn mua hàng
- Hướng dẫn thanh toán
- Các hình thức mua hàng
- Sơ đồ đường đi
Trụ sở tại Hà Nội:
Địa chỉ: 71 Hoàng Cầu, P. Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa
Điện thoại: 04 3901 6666 - Fax: 04 3910 6666
Tắt [X]
Dụng cụ cầm tay:
Chìa lục giác
,
Búa rìu
,
Cảo
,
Cờ lê mỏ lếch
,
Dụng cụ cắt
,
Dụng cụ dùng pin
,
Dụng cụ tổng hợp
,
Êtô
,
Kiềm
,
Ống đếu
,
Tuốt nơ vít
Dụng cụ dùng điện:
Máy bào
,
Máy cắt
,
Máy chà nhám
,
Máy cưa
,
Máy đánh bóng
,
Máy đục bê tông
,
Máy khoan
,
Máy mài
,
Súng thổi hơi nóng
Thiết bị ngành hàn:
Kính hàn
,
Que hàn
,
Máy hàn
Thiết bị điện:
Ampe kìm
,
Đo điện trở cách điện
,
Đồng hồ vạn năng
Dụng cụ đo chính xác:
Máy đo khoảng cách
,
Dụng cụ cân bằng laser
,
Máy đo nhiệt độ
,
Máy đo độ ẩm
,
Thước kẹp caliper
,
Thước panme
Bảo hộ lao động:
Bình chữa cháy
,
Nón, mặt nạ
,
Quạt công nghiệp
,
Thang
,
Quần áo bảo hộ
,
Găng tay bảo hộ
,
Giày ủng bảo hộ
Thiết bị ngành nước:
Máy hút bụi
,
Máy phun nước
,
Bơm nước
Vận chuyển, bảo quản:
Con đội
,
Palăng, tời
,
Xe đẩy
,
Thùng đựng dụng cụ
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Tin tức
|
Liên hệ
Đang online :147 - Tổng truy cập : 183,785,754
+ + + + + + + +
Dụng cụ cầm tay nhập khẩu
Dụng cụ điện cầm tay
Dụng cụ đo chính xác

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


markdown:
[Vật liệu mài mòn](/danh-muc/vat-lieu-mai-mon-28.sttb)» [Roto, chổi than](/danh-sach/roto-choi-than-438.sttb)» Rotor máy đục bê tông HM0810, HM0810TA Makita 516148-3
# Rotor máy đục bê tông HM0810, HM0810TA Makita 516148-3
![Rotor máy đục bê tông HM0810, HM0810TA Makita 516148-3 Rotor máy đục bê tông HM0810, HM0810TA Makita 516148-3](../products/rotor-may-duc-be-tong-hm0810-hm0810ta-makita-516148-3.jpg)
|
|
**MKT-516-651** **Đang có hàng**
-
##### Chổi than Makita (CB-253) 194547-5Giá:
###### 55,000 VNĐ
-
##### Chổi than Makita (CB-204) 191957-7Giá:
###### 61,000 VNĐ
-
##### Rotor máy đục bê tông HM0810, HM0810TA Makita 516148-3Giá:
###### 750,000 VNĐ
-
##### Rotor máy mài khuôn GD0600, GD0601 Makita 515678-1Giá:
###### 266,000 VNĐ
-
##### Bộ Chổi than Makita (CB-100A) B-80298Giá:
###### 27,000 VNĐ
-
##### Bộ Chổi than Makita (CB-303A) B-80379Giá:
###### 37,000 VNĐ
-
##### Chổi than Makita (CB-65A) B-80260Giá:
###### 33,000 VNĐ
-
##### Rotor máy đục HM1306 Makita 517773-3Giá:
###### 2,114,000 VNĐ
## Rotor máy đục bê tông HM0810, HM0810TA Makita 516148-3
**Các sản phẩm khác:**
Công ty Makita Việt Nam là công ty con thứ 46 được thành lập vào ngày 12 tháng 11 năm 2009 tại Việt Nam.
Makita Việt Nam là doanh nghiệp hàng đầu về dòng sản phẩm máy công nghiệp với sản phẩm
**Rotor máy đục bê tông HM0810, HM0810TA Makita 516148-3**, với phương châm hoạt động cung cấp các dịch vụ hậu mãi một cách nhanh chóng, nhờ vào đó mà hiện đang đứng vị trí số 1 ở Việt Nam.
**Rotor máy đục bê tông HM0810, HM0810TA Makita 516148-3**
Chúng tôi luôn nghĩ đến những sản phẩm có hiệu quả cao mà vẫn tiết kiệm được sức lao động, ngoài ra thân thiện với môi trường, đóng góp cho sự phát triển Việt Nam .
Năm 1915 Makita đã được thành lập, chuyên kinh doanh và sửa chữa các động cơ motor, sau đó vào năm 1958 lần đầu tiên ra mắt sản phẩm máy bào cầm tay. Trải qua 40 năm đặt nền móng cho ngành sản xuất công cụ cầm tay trong đó có sản phẩm
**Rotor máy đục bê tông HM0810, HM0810TA Makita 516148-3**, và chúng tôi không ngừng khám phá các dịch vụ và sản phẩm mang đến cho người tiêu dùng đặc biệt các khách hàng liên quan đến xây dựng nhà cửa như **Rotor máy đục bê tông HM0810, HM0810TA Makita 516148-3**. Lịch sử của Makita nói một cách khác là quá trình tiến hóa của công cụ điện động, cũng là lịch sử gắn liền với khách hàng.
**Rotor máy đục bê tông HM0810, HM0810TA Makita 516148-3**
Vốn điều lệ: 24 tỷ 205.610.000 yên (tính đến ngày 31 tháng 3 năm 2010). Số nhân viên: 10.328người (tính đến 31 tháng 3 năm 2010,tổng nhân viên cả tập đoàn).