text:
...loại rủi ro pháp lý, nắm cơ hội làm giàu...
VĂN BẢN GỐC
Điều 87 Nghị định 34/2016/NĐ-CP
X
Từ khoá: Số Hiệu, Tiêu đề hoặc Nội dung ngắn gọn của Văn Bản...
Thành Viên
THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
-------
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ
NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------
Số: 243/2005/QĐ-TTg
Hà Nội, ngày 05 tháng
10 năm 2005
QUYẾT ĐỊNH
BAN
HÀNH CHƯƠNG TRÌNH HÀNH ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ THỰC HIỆN NGHỊ QUYẾT SỐ 46-NQ/TW NGÀY
23 THÁNG 02 NĂM 2005 CỦA BỘ CHÍNH TRỊ VỀ CÔNG TÁC BẢO VỆ, CHĂM SÓC VÀ NÂNG CAO
SỨC KHỎE NHÂN DÂN TRONG TÌNH HÌNH MỚI
THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
Căn cứ Luật Tổ chức Chính phủ ngày 25 tháng 12
năm 2001;
Căn cứ Nghị quyết số 46-NQ/TW ngày 23 tháng 02 năm 2005 của Bộ Chính trị về
công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới;
Xét đề nghị của Bộ trưởng Bộ Y tế,
QUYẾT ĐỊNH :
Điều 1. Ban
hành kèm theo Quyết định này Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện
Nghị quyết số 46-NQ/TW ngày 23 tháng 02 năm 2005 của Bộ Chính trị về công tác
bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.
Điều 2. Quyết
định này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày, kể từ ngày đăng Công báo.
Điều 3. Các
Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ
tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm
thi hành Quyết định này. Bộ Y tế chịu trách nhiệm theo dõi và định kỳ báo cáo
Thủ tướng Chính phủ về tình hình thực hiện Chương trình hành động này./.
Nơi nhận:
-
Ban Bí thư Trung ương Đảng;
- Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính phủ;
- Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ;
- HĐND, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương;
- Văn phòng Trung ương và các Ban của Đảng;
- Văn phòng Chủ tịch nước;
- Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội;
- Văn phòng Quốc hội;
- Toà án nhân dân tối cao;
- Viện Kiểm sát nhân dân tối cao;
- Cơ quan Trung ương của các đoàn thể;
- Học viện Hành chính quốc gia;
- VPCP: BTCN, TBNC, các PCN, BNC, Ban Điều hành 112, Người phát ngôn của Thủ
tướng Chính phủ, các Vụ, Cục, đơn vị trực thuộc, Công báo;
- Lưu: Văn thư, VX(5b). (Hoà 310b).
KT. THỦ TƯỚNG
PHÓ THỦ TƯỚNG
Phạm Gia Khiêm
CHƯƠNG TRÌNH HÀNH
ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ
THỰC
HIỆN NGHỊ QUYẾT SỐ 46-NQ/TW NGÀY 23 THÁNG 02 NĂM 2005 CỦA BỘ CHÍNH TRỊ VỀ CÔNG
TÁC BẢO VỆ, CHĂM SÓC VÀ NÂNG CAO SỨC KHỎE NHÂN DÂN TRONG TÌNH HÌNH MỚI (BAN
HÀNH KÈM THEO QUYẾT ĐỊNH SỐ 243/2005/QĐ-TTg NGÀY 05 THÁNG 10 NĂM 2005 CỦA THỦ
TƯỚNG CHÍNH PHỦ)
I. MỤC TIÊU
Ngày 23 tháng 02 năm 2005, Bộ Chính trị Ban
chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam đã ban hành nghị quyết số 46-NQ/TW
về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.
Đây là nghị quyết rất quan trọng đối với toàn đảng, toàn dân, là định hướng để
phát triển công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân phù hợp với
tình hình mới.
1. Mục tiêu chung
Mục tiêu của Chương trình hành động này là cụ
thể hoá các nhiệm vụ, giải pháp để thực hiện tốt các nội dung của Nghị quyết số
46-NQ/TW; xác định và phân công rõ trách nhiệm của các Bộ, ngành, Ủy ban nhân
dân các cấp trong việc tổ chức thực hiện; đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc
sống, tạo bước chuyển biến rõ rệt trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao
sức khỏe nhân dân, củng cố và phát triển hệ thống chăm sóc sức khỏe đồng bộ từ
trung ương đến cơ sở. Mục tiêu cuối cùng là làm giảm tỷ lệ mắc bệnh, tật và tử
vong, nâng cao sức khỏe, tăng tuổi thọ, cải thiện chất lượng giống nòi, góp phần
nâng cao chất lượng cuộc sống, chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu công
nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
2. Mục tiêu cụ thể
a) Các chỉ tiêu chung
về sức khỏe cần đạt được vào năm 2010:
- Tuổi thọ trung bình tăng lên trên 72 tuổi.
- Tỷ suất chết mẹ giảm xuống dưới 70/100.000
trẻ đẻ sống.
- Tỷ lệ chết trẻ em dưới 1 tuổi giảm xuống dưới
16%o trẻ đẻ sống.
- Tỷ lệ chết trẻ em dưới 5 tuổi giảm xuống dưới
25%o trẻ đẻ sống.
- Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng
giảm xuống dưới 20%.
b) Các chỉ tiêu dịch vụ
y tế đến năm 2010
- Đạt tỷ lệ trên 7 bác sỹ/10.000 dân.
- Đạt tỷ lệ trên 1 dược sỹ đại học/10.000 dân.
- Bảo đảm 60% thuốc chữa bệnh được sản xuất
trong nước.
- Sản xuất trong nước trang thiết bị y tế thông
dụng, đáp ứng 60% nhu cầu.
II. NHIỆM VỤ
1. Tăng cường công tác
truyền thông, nâng cao nhận thức và trách nhiệm về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao
sức khỏe nhân dân trong tình hình mới
Tổ chức phổ biến, quán triệt sâu rộng Nghị
quyết của Bộ Chính trị, Chương trình hành động của Chính phủ, các chủ trương, đường
lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước về công tác bảo vệ, chăm
sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.
Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ
Đảng, chính quyền, đặc biệt là ở cơ sở, phải xác định việc lãnh đạo, chỉ đạo
công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là một trong những
nhiệm vụ chính trị quan trọng; quy định rõ trách nhiệm và kiểm tra hoạt động
của các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội trong công tác bảo vệ, chăm sóc và
nâng cao sức khỏe nhân dân ở từng địa phương, đơn vị.
Nâng cao nhận thức của người dân về công tác
bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe. Cần nhận thức sâu sắc quan điểm sức khỏe
là vốn quý nhất của mỗi con người, mỗi gia đình và toàn xã hội. Bảo vệ, chăm
sóc và nâng cao sức khỏe là bổn phận của mỗi người dân, mỗi gia đình và cộng
đồng, là trách nhiệm của các cấp uỷ Đảng, chính quyền, các đoàn thể nhân dân và
các tổ chức xã hội; góp phần bảo đảm nguồn nhân lực cho công cuộc xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc, là một trong những chính sách ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà
nước. Đầu tư cho công tác chăm sóc sức khỏe phải được coi là đầu tư cho phát
triển, thể hiện bản chất tốt đẹp của chế độ.
Nghề y là một nghề đặc biệt, cần được tuyển
chọn, đào tạo, sử dụng và đãi ngộ đặc biệt. Mỗi cán bộ, nhân viên y tế phải
không ngừng nâng cao đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn, xứng đáng với
sự tin cậy và tôn vinh của xã hội, thực hiện tốt lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí
Minh “Lương y phải như từ mẫu”.
Đa dạng hóa các loại hình truyền thông để nhân
dân tự giác và tích cực tham gia vào các hoạt động chăm sóc sức khỏe như phong
trào vệ sinh phòng bệnh, rèn luyện thân thể, phòng chống bệnh dịch, phòng chống
các tệ nạn xã hội, hạn chế những lối sống và thói quen có hại cho sức khỏe, xây
dựng nếp sống văn minh, lành mạnh, tạo ra phong trào “Toàn dân vì sức khỏe”.
2. Đổi mới và hoàn
thiện hệ thống y tế Việt Nam
theo hướng công bằng, hiệu quả và phát triển
a) Xây dựng quy hoạch
phát triển hệ thống y tế
Xây dựng và phát triển hệ thống y tế Việt Nam
theo hướng tăng cường xã hội hoá, trong đó y tế công lập đóng vai trò chủ đạo,
đủ khả năng giải quyết về cơ bản nhu cầu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe
của nhân dân trong từng thời kỳ với kỹ thuật chuyên môn cao; bảo đảm sự công
bằng và hiệu quả trong khám chữa bệnh, phục hồi chức năng, dự phòng và nâng cao
sức khỏe nhân dân.
Nhà nước thống nhất quản lý về chuyên môn kỹ
thuật y tế trên phạm vi cả nước từ Trung ương đến địa phương, bao gồm cả y tế
công lập và y tế tư nhân.
Y tế công do Nhà nước thành lập và làm chủ sở
hữu, quản lý, điều hành và đầu tư phát triển nhằm phục vụ mọi tầng lớp nhân dân
trong lĩnh vực bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe, đặc biệt là phục vụ người
nghèo, người có thu nhập thấp, trẻ em dưới 6 tuổi và các đối tượng hưởng chính
sách bảo trợ xã hội.
Trên cơ sở Pháp lệnh Hành nghề y dược tư nhân,
Nhà nước tạo điều kiện và khuyến khích phát triển các cơ sở y tế tư nhân. Các
cá nhân hoặc tổ chức tư nhân được phép đăng ký thành lập cơ sở hành nghề y
dược, đặc biệt là các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa tư nhân tại các thành phố,
thị xã và các phòng khám đa khoa ở những nơi tập trung đông dân cư và các khu
vực xa cơ sở y tế công lập. Đến năm 2010, các tỉnh, thành phố lớn đều có bệnh
viện tư nhân. Khuyến khích các phòng mạch tư nhân hiện có nâng cấp thành các
phòng khám đa khoa hoặc chuyên khoa, bảo đảm chất lượng chuyên môn theo quy
định của Bộ Y tế. Đến năm 2020, hầu hết các tỉnh đều có bệnh viện tư nhân.
Khuyến khích phát triển các trung tâm tư vấn
sức khỏe; phát triển mô hình “Bác sỹ gia đình”, trước mắt là thực hiện ở các
thành phố lớn nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cộng đồng, đồng thời
tạo sự cạnh tranh lành mạnh giữa các cơ sở y tế. Triển khai thực hiện khám,
chữa bệnh cho các đối tượng có thẻ bảo hiểm y tế tại các cơ sở y tế tư nhân
theo Nghị định số 63/2005/NĐ-CP ngày 16 tháng 5 năm 2005 của Chính phủ về Điều
lệ Bảo hiểm y tế.
Phát triển các nhà điều dưỡng tư nhân, trong đó
chú trọng chăm sóc sức khỏe và phục hồi chức năng cho người cao tuổi, người tàn
tật.
Nhà nước tạo điều kiện phát triển các bệnh viện
liên doanh, liên kết với nước ngoài và phát triển các bệnh viện 100% vốn nước
ngoài.
b) Phát triển và hoàn
thiện mạng lưới y tế dự phòng
Phát triển mạng lưới y tế dự phòng một cách
toàn diện và hợp lý, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân dân trong lĩnh
vực phòng bệnh; bảo đảm cho các cơ sở y tế dự phòng đủ điều kiện và năng lực
thực hiện tốt các nhiệm vụ chuyên môn trong tình hình mới.
Tiếp tục phát triển các đơn vị y tế dự phòng
tuyến Trung ương với chức năng đầu ngành trong lĩnh vực y tế dự phòng trên phạm
vi cả nước hoặc trên phạm vi vùng. Nâng cấp các phòng xét nghiệm an toàn sinh
học đạt tiêu chuẩn quốc tế cấp 3 vào năm 2010 tại Viện Vệ sinh dịch tễ Trung
ương và tại các Viện khu vực: Viện Pasteur thành phố Hồ Chí Minh, Viện Pasteur
Nha Trang, Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên. Đến năm 2020, có ít nhất 1 phòng
xét nghiệm an toàn sinh học của Việt Nam đạt tiêu chuẩn quốc tế cấp 4 tại Viện
Vệ sinh dịch tễ Trung ương.
Đến năm 2010, đầu tư nâng cấp 100% các phòng
xét nghiệm của trung tâm y tế dự phòng tuyến tỉnh đạt tiêu chuẩn Labo sinh học
an toàn cấp 1. Tất cả các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đều thành lập
trung tâm phòng, chống và kiểm soát HIV/AIDS trên cơ sở các đơn vị đang thực
hiện công tác phòng, chống HIV/AIDS thuộc các trung tâm y tế dự phòng hiện nay.
Đến hết năm 2005, hoàn thành việc thành lập các
trung tâm y tế dự phòng tuyến huyện do Sở Y tế quản lý và chỉ đạo để thực hiện
tốt công tác y tế dự phòng tuyến huyện. Đến năm 2010, các trung tâm y tế dự
phòng tuyến huyện tối thiểu phải có các khoa dịch tễ, khoa phòng, chống HIV/AIDS,
khoa phòng, chống các bệnh xã hội.
Tập trung thực hiện tốt công tác phòng, chống
dịch bệnh; phòng, chống HIV/AIDS; củng cố và phát triển y tế học đường.
Kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước về an toàn vệ
sinh thực phẩm từ Trung ương đến địa phương. Đến năm 2010, tất cả các trung tâm
y tế dự phòng tỉnh, thành phố có khoa an toàn vệ sinh thực phẩm, tại trung tâm
y tế dự phòng tuyến huyện có khoa an toàn vệ sinh thực phẩm.
Xây dựng và phát triển hệ thống kiểm nghiệm an
toàn vệ sinh thực phẩm trong ngành Y tế. Đến năm 2010, có 5 trung tâm kiểm
nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm (1 trung tâm quốc gia tại Hà Nội và 4 trung
tâm vùng đặt tại: Viện Pasteur Nha Trang, Viện Vệ sinh y tế công cộng thành phố
Hồ Chí Minh, Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên và thành phố Cần Thơ).
Bộ Y tế phối hợp với các Bộ, ngành liên quan
xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ “Kế hoạch hành động quốc gia bảo đảm an
toàn vệ sinh thực phẩm đến năm 2010” nhằm thiết lập và duy trì thị trường thực
phẩm an toàn, phục vụ người tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, thực hiện Hiệp
định của WTO về an toàn vệ sinh thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS) và
Hiệp định về rào cản kỹ thuật trong thương mại (TBT) trong quá trình gia nhập
WTO. Nghiên cứu, đề xuất trình Chính phủ mô hình tổ chức thích hợp cho công tác
quản lý nhà nước về thuốc và mỹ phẩm, thực phẩm.
Đánh giá hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc
gia thanh toán một số bệnh xã hội, bệnh dịch nguy hiểm và HIV/AIDS giai đoạn
2001 - 2005, trên cơ sở đó nghiên cứu mở rộng và tiếp tục triển khai có hiệu
quả Chương trình mục tiêu y tế quốc gia giai đoạn 2006 - 2010.
Phát huy vai trò và tính hiệu quả của chương
trình kết hợp quân - dân y trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân
và các lực lượng vũ trang, nhất là ở các vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.
Đưa chương trình kết hợp quân - dân y thành một nội dung của chương trình mục
tiêu y tế quốc gia. Kiện toàn tổ chức, phân công rõ trách nhiệm, có lực lượng
chuyên trách nòng cốt đủ mạnh để thực hiện chức năng chỉ đạo và triển khai các
nội dung kết hợp quân - dân y.
c) Củng cố, hoàn thiện
mạng lưới và nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh
Xây dựng quy hoạch mạng lưới khám, chữa bệnh
trên phạm vi cả nước, từng vùng và từng địa phương phù hợp với sự phát triển
kinh tế - xã hội trong tình hình mới. Củng cố và sắp xếp mạng lưới khám, chữa
bệnh công lập theo cụm dân cư; phân tuyến chuyên môn kỹ thuật và có quy định
chuyển tuyến chặt chẽ. Chuẩn hoá các phương tiện và kỹ thuật thường quy, sử
dụng có hiệu quả và khai thác hết công suất các thiết bị y tế trong chẩn đoán
và điều trị.
Đẩy mạnh và tăng cường các hoạt động phục hồi
chức năng, phòng ngừa các di chứng; ưu tiên đầu tư nâng cấp các cơ sở khám,
chữa bệnh tuyến huyện để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân được chăm sóc và
bảo vệ sức khỏe khi có nhu cầu.
Phát triển các cơ sở khám, chữa bệnh tư nhân,
đặc biệt là các bệnh viện, phòng khám đa khoa và chuyên khoa tư nhân, nhằm góp phần
đẩy mạnh công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình
mới.
Song song với việc củng cố, hoàn thiện mạng
lưới y tế cơ sở, ưu tiên đầu tư phát triển y tế kỹ thuật cao đạt trình độ
chuyên môn kỹ thuật ngang tầm với các nước tiên tiến trong khu vực, đáp ứng nhu
cầu khám, chữa bệnh ngày càng cao và đa dạng của nhân dân. Đặc biệt quan tâm
khám, chữa bệnh cho người nghèo, đồng bào các dân tộc thiểu số để góp phần bảo
đảm công bằng trong chăm sóc sức khỏe.
Tiếp tục ưu tiên đầu tư phát triển và khai thác
có hiệu quả 3 trung tâm y tế chuyên sâu tại Hà Nội, Huế - Đà Nẵng và thành phố
Hồ Chí Minh. Đến năm 2010, các trung tâm y tế chuyên sâu có đủ cơ sở vật chất,
trang thiết bị và cán bộ có trình độ ngang tầm với các nước tiên tiến trong khu
vực. Tạo cơ chế để các trung tâm này phát triển các kỹ thuật cao để có khả năng
thu hút người nước ngoài đến Việt Nam điều trị bệnh hoặc kết hợp giữa du lịch
và điều trị bệnh.
Chuẩn bị các điều kiện về cơ sở vật chất và
nhân lực để sớm thành lập trung tâm y tế chuyên sâu tại thành phố Cần Thơ.
Thành lập mới các bệnh viện chuyên khoa đầu
ngành về các bệnh truyền nhiễm, da liễu, lão khoa và tim mạch.
Xây dựng các trung tâm y tế vùng tại Sơn La,
Thái Nguyên, Hải Phòng, Nam Định, Nghệ An, Bình Định, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Kiên
Giang và Tiền Giang. Các bệnh viện đa khoa vùng được xây dựng hoàn chỉnh, đầu
tư đồng bộ và phát triển đạt tiêu chuẩn bệnh viện hạng I, có kỹ thuật chuyên
môn cao nhất trong vùng, bảo đảm đủ khả năng giải quyết tốt nhu cầu khám, chữa
bệnh của nhân dân trong vùng với chất lượng cao.
Xây dựng đề án củng cố và hoàn thiện các bệnh
viện đa khoa tuyến tỉnh giai đoạn 2006 - 2010 để các bệnh viện đa khoa tuyến
tỉnh có đủ năng lực thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân
địa phương.
Triển khai thực hiện có hiệu quả đề án củng cố
và nâng cấp các bệnh viện tuyến huyện giai đoạn 2005 - 2008 để các bệnh viện
tuyến huyện có khả năng hoàn thành tốt công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao
sức khỏe nhân dân địa phương.
Thực hiện đạt chỉ tiêu 20,5 giường bệnh/10.000
dân vào năm 2010 (trong đó có 10% là giường bệnh tư nhân) và đạt 25 giường bệnh/10.000
dân vào năm 2020 (trong đó có 20% là giường bệnh tư nhân).
d) Phát triển mạng lưới
y tế cơ sở
Tiếp tục củng cố và hoàn thiện mạng lưới y tế
cơ sở cả về cơ sở vật chất, trang thiết bị và cán bộ y tế để nâng cao chất
lượng dịch vụ y tế tuyến cơ sở, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe cơ bản của
toàn dân, đặc biệt là của người nghèo.
Củng cố tổ chức, mạng lưới và hoạt động chuyên
môn y tế xã. Đến năm 2010, tại 100% xã, phường có trạm y tế kiên cố phù hợp với
điều kiện kinh tế, địa lý, môi trường sinh thái và nhu cầu khám, chữa bệnh của
nhân dân trên địa bàn.
Bảo đảm 80% số xã có bác sỹ, trong đó 100% các
xã ở đồng bằng và 60% các xã miền núi có bác sỹ.
Phấn đấu đến hết năm 2010 có 75% số xã trong cả
nước đạt chuẩn quốc gia về y tế xã.
3. Nâng cao sức khỏe
nhân dân
a) Xây dựng Làng Văn hoá - Sức khỏe: phát triển
mạnh mẽ các phong trào vệ sinh phòng bệnh; đưa các tiêu chí về sức khoẻ vào chương
trình xây dựng Làng Văn hoá - Sức khỏe. Tăng cường công tác truyền thông, giáo
dục nâng cao nhận thức của chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể và các tầng
lớp nhân dân về mục đích, ý nghĩa và nội dung của phong trào Làng Văn hoá - Sức
khỏe. Đến năm 2010, có 80% số thôn, bản, làng và khu dân cư đạt các tiêu chí về
sức khỏe trong phong trào “Làng Văn hoá - Sức khỏe”.
b) Tăng cường luyện tập thể dục, thể thao: đẩy
mạnh phong trào rèn luyện thân thể, tập thể dục, thể thao. Phát huy vai trò của
công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe, nâng cao hiểu biết, thái độ và chuyển
đổi hành vi của mỗi cá nhân để hoạt động này trở thành nếp sống phổ biến,
thường xuyên của cộng đồng.
c) Xây dựng nếp sống có lợi cho sức khỏe, bảo
đảm an toàn cộng đồng: trang bị kiến thức và kỹ năng để mỗi người dân, mỗi gia
đình, mỗi cộng đồng chủ động xây dựng nếp sống văn minh, hạn chế lối sống và
các thói quen gây tác hại đối với sức khỏe như uống rượu, bia, hút thuốc
lá, không chấp hành an toàn lao động và an toàn giao thông.
Tích cực triển khai có hiệu quả chương trình
phòng, chống tác hại thuốc lá; chương trình phòng, chống tai nạn, thương tích.
Xây dựng đề án phòng, chống tác hại của rượu, bia đối với sức khỏe.
Nghiêm cấm các hoạt động quảng cáo thuốc lá,
rượu mạnh và các chất kích thích có hại cho sức khỏe.
d) Sức khỏe môi trường: tăng cường công tác
quản lý về bảo vệ môi trường. Chỉ đạo, hướng dẫn, vận động, tổ chức cho nhân
dân tham gia các hoạt động làm lành mạnh môi trường sống và môi trường lao
động.
đ) Chăm sóc sức khỏe cho các đối tượng ưu tiên:
tăng cường công tác giáo dục, bảo vệ và chăm sóc sức khỏe học đường để làm tốt
công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh, sinh viên. Chăm sóc và bảo vệ
sức khỏe bà mẹ - trẻ em, chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe sinh sản vị thành
niên, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.
e) Dinh dưỡng hợp lý và an toàn vệ sinh thực
phẩm: đổi mới và kiện toàn cơ quan quản lý nhà nước về an toàn vệ sinh thực
phẩm. Đa dạng hoá các loại hình truyền thông để nâng cao nhận thức và huy động
nhiều hơn nữa sự tham gia của cộng đồng trong quản lý an toàn vệ sinh thực
phẩm. Đến năm 2010, có 90% người sản xuất, 80% người kinh doanh thực phẩm, 100%
người quản lý và 80% người tiêu dùng có hiểu biết và thực hành đúng về an toàn
vệ sinh thực phẩm.
Gắn kết chặt chẽ việc xây dựng các mô hình điểm
về bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm với phong trào toàn dân đoàn kết, xây dựng
đời sống văn hoá. Nhân rộng các điển hình về bảo đảm an toàn vệ sinh thức ăn
đường phố, đặc biệt là tại các thành phố lớn. Đến năm 2010, có 70% số phường,
xã của các đô thị đặc biệt, đô thị loại I và loại II đạt tiêu chuẩn bảo đảm an
toàn vệ sinh thức ăn đường phố.
4. Nghiên cứu, kế thừa,
bảo tồn và phát triển y dược học cổ truyền
Xây dựng Quy hoạch mạng lưới y dược học cổ
truyền Việt Nam làm căn cứ để đầu tư phát triển và hoàn thiện mạng lưới. Đầu tư
phát triển nhanh Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Thành lập bệnh viện
kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại với quy mô 300 giường làm cơ sở thực
hành của Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam.
Thành lập trường Đại học Y dược học cổ truyền
thuộc Đại học Y dược thành phố Hồ Chí Minh vào giai đoạn 2010 - 2020, kết hợp
với việc mở rộng Viện Y dược học cổ truyền thành phố Hồ Chí Minh vào giai đoạn
sau năm 2010 để làm cơ sở thực tập cho sinh viên.
Củng cố và hiện đại hoá Bệnh viện Y học cổ
truyền Trung ương, Bệnh viện Châm cứu tại Hà Nội đạt tiêu chuẩn bệnh viện hạng
I để thực hiện chức năng bệnh viện đầu ngành về y học cổ truyền.
Phát triển bệnh viện y học cổ truyền ở các
tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Bệnh viện đa khoa các tuyến đều có khoa
y học cổ truyền. Các trạm y tế xã, phường có cán bộ chuyên trách hoặc kiêm
nhiệm khám, chữa bệnh cho nhân dân bằng y học cổ truyền.
Đẩy mạnh việc nghiên cứu, kế thừa, bảo tồn và
phát triển y dược học cổ truyền thành một chuyên ngành khoa học. Mở rộng vùng
nuôi, trồng nguyên liệu làm thuốc, bào chế và sản xuất thuốc. Thành lập và phát
triển bộ môn y học cổ truyền tại các trường đại học, cao đẳng và trung học y tế
trong toàn quốc để đáp ứng nguồn nhân lực làm công tác y học cổ truyền đang
thiếu hụt.
5. Phát triển nguồn
nhân lực
Phát triển nguồn nhân lực y tế cân đối và hợp
lý. Bảo đảm đạt được các chỉ tiêu cơ bản: có trên 7 bác sỹ/10.000 dân vào năm
2010 và có trên 8 bác sỹ/10.000 dân vào năm 2020; 1 dược sỹ đại học/10.000 dân
vào năm 2010 và 1,5 dược sỹ/10.000 dân vào năm 2020, trong đó tuyến huyện có ít
nhất từ 1 đến 3 dược sỹ đại học. Bảo đảm cơ cấu cán bộ y tế tại các cơ sở khám,
chữa bệnh là 3,5 điều dưỡng/1 bác sỹ. Phát triển nguồn nhân tài, cán bộ y tế
trên đại học để cung cấp cho các cơ sở y tế.
Xây dựng và ban hành Quy hoạch mạng lưới các cơ
sở đào tạo cán bộ y tế; tiêu chuẩn định mức và cơ cấu nhân lực y tế hợp lý để
kiện toàn đội ngũ cán bộ y tế, nâng cao chất lượng và hiệu quả của các hoạt
động chăm sóc sức khỏe. Sắp xếp, mở rộng và nâng cấp các cơ sở đào tạo, đáp ứng
nhu cầu về số lượng và chất lượng cán bộ y tế phù hợp với quy hoạch phát triển
ngành Y tế. Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và đội ngũ giảng viên có năng
lực để đào tạo đáp ứng tăng nhanh về số lượng và chất lượng dược sỹ đại học, điều
dưỡng và nữ hộ sinh. Bảo đảm cơ cấu cán bộ y tế cân đối nhằm nâng cao hiệu quả
công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Xây dựng 2 trung tâm đào tạo cán bộ y tế tại Hà
Nội và thành phố Hồ Chí Minh ngang tầm các nước tiên tiến trong khu vực. Xây
dựng cơ chế hoạt động phù hợp để các trung tâm này có khả năng liên kết đào tạo
với một số trường đại học của nước ngoài trong lĩnh vực chuyên môn và quản lý y
tế.
Xây dựng kế hoạch nâng cấp hầu hết các trường
trung học y, dược của các tỉnh, thành phố thành trường cao đẳng y, dược.
Đẩy mạnh công tác đào tạo cán bộ dược theo
nhiều hình thức: dài hạn và chuyên tu; liên kết đào tạo nhằm đáp ứng số lượng
và chất lượng cán bộ dược cho các cơ sở sự nghiệp y tế và cho các doanh nghiệp
dược. Mở các khóa đào tạo ngắn hạn về quản lý cho cán bộ y tế, đặc biệt là quản
lý bệnh viện trong tình hình mới.
Xây dựng đề án đào tạo nhân tài, đào tạo kỹ
thuật cao cho các cơ sở cung cấp dịch vụ y tế tuyến tỉnh và tuyến trung ương.
Xây dựng đề án đào tạo theo hình thức cử tuyển
cho con em đồng bào các dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc, miền Trung và đồng
bằng sông Cửu Long. Ủy ban nhân dân các tỉnh miền núi phía Bắc, miền Trung và
đồng bằng sông Cửu Long có trách nhiệm tạo nguồn là con em của đồng bào các dân
tộc thiểu số để các đối tượng này có đủ điều kiện được đào tạo phù hợp với nhu
cầu và trình độ.
Tiếp tục tổ chức triển khai thực hiện tốt đề án
đào tạo theo hình thức cử tuyển đối với vùng Tây Nguyên.
Xây dựng và đề xuất các chính sách để tuyển
chọn, đào tạo, sử dụng và đãi ngộ nhân tài trong ngành Y tế. Đẩy mạnh việc đưa
cán bộ y tế đi đào tạo nâng cao ở nước ngoài bằng nguồn kinh phí Nhà nước,
nguồn viện trợ nước ngoài; khuyến khích tự túc kinh phí đào tạo.
Xây dựng và đề xuất các chính sách ưu đãi đối
với cán bộ, nhân viên y tế, đặc biệt là cán bộ y tế tuyến cơ sở, cán bộ y tế
làm việc ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, biên giới, hải đảo. Xây
dựng và thực hiện kế hoạch luân chuyển cán bộ, chế độ nghĩa vụ phục vụ công tác
ở miền núi, vùng sâu, vùng xa đối với bác sỹ mới tốt nghiệp. Bảo đảm có chế độ
phụ cấp đãi ngộ thích hợp đối với cán bộ đi công tác tăng cường cho tuyến dưới.
Xây dựng và ban hành chế độ phụ cấp ưu đãi nghề
thích hợp cho cán bộ, nhân viên ngành Y tế tương đương với ngành giáo dục, vì
nghề y là một nghề đặc biệt, cần được tuyển chọn, đào tạo, sử dụng và đãi ngộ
đặc biệt.
Thực hiện tốt chế độ bảo hiểm xã hội và bảo
hiểm y tế đối với cán bộ công tác tại trạm y tế xã. Xây dựng cơ chế áp dụng chế
độ bảo hiểm đối với những trường hợp bị rủi ro xảy ra do tai nạn nghề nghiệp
đối với cán bộ y tế khi đang làm nhiệm vụ.
6. Sản xuất, cung ứng
thuốc, vắc xin và sinh phẩm y tế
Xây dựng và phát triển ngành dược thành một
ngành kinh tế - kỹ thuật mũi nhọn theo hướng công nghiệp hoá, chuyên môn hóa và
hiện đại hoá; nâng cao năng lực sản xuất trong nước, chủ động hội nhập khu vực
và thế giới, ưu tiên các dạng bào chế công nghệ cao, nhằm bảo đảm cung ứng đủ
thuốc thiết yếu thường xuyên và có chất lượng, bảo đảm sử dụng thuốc hợp lý và
an toàn, đáp ứng nhu cầu bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Đến năm 2010, bảo đảm sản xuất và cung ứng được
tối thiểu 60% nhu cầu thuốc có chất lượng để phòng bệnh và chữa bệnh cho nhân
dân, trong đó 20% là thuốc y học cổ truyền, với mức tiêu dùng thuốc bình quân
đầu người đạt 12 - 15 USD/năm. Trước hết phải đầu tư chiều sâu, nâng cấp các cơ
sở sản xuất thuốc trong nước, tăng cường hợp tác quốc tế để tiếp cận với công
nghệ hiện đại, tiên tiến của thế giới.
Nghiên cứu và sản xuất vắc xin, sinh phẩm y tế
theo hướng hiện đại hóa, sử dụng công nghệ mới, nâng cao năng lực sản xuất
trong nước, đáp ứng đủ nhu cầu về sử dụng vắc xin và sinh phẩm y tế thiết yếu
có chất lượng cho nhân dân. Bảo đảm sản xuất để cung cấp đủ 10 loại vắc xin cho
Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia, trong đó một số loại có khả năng xuất
khẩu; đồng thời cung ứng được ít nhất 50% nhu cầu các loại vắc xin, sinh phẩm y
tế khác cho thị trường trong nước.
Đa dạng hóa các loại hình sản xuất và kinh
doanh vắc xin, sinh phẩm y tế, trong đó các doanh nghiệp nhà nước là nòng cốt.
Khuyến khích tư nhân và nước ngoài đầu tư vào lĩnh vực này.
Đến năm 2010, các cơ sở sản xuất thuốc, vắc xin
và sinh phẩm y tế của Việt Nam đều đạt tiêu chuẩn về thực hành sản xuất tốt
(GMP), thực hành kiểm nghiệm tốt (GLP), và thực hành bảo quản tốt (GSP) của Tổ
chức Y tế thế giới.
7. Trang thiết bị và
nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ trong y tế
Phát triển công nghiệp trang thiết bị y tế theo
hướng hiện đại. Đẩy mạnh nghiên cứu, tiếp cận và ứng dụng những thành tựu về
khoa học kỹ thuật, công nghệ hiện đại và hợp tác quốc tế trong quá trình phát
triển nền công nghiệp trang thiết bị y tế. Từng bước nâng cao chất lượng sản
phẩm và mở rộng chủng loại trang thiết bị y tế phục vụ yêu cầu sử dụng trong
nước tiến tới xuất khẩu. Đến năm 2020, trang thiết bị y tế của Việt Nam
đạt ngang tầm với các nước tiên tiến trong khu vực.
Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực có chuyên
môn về lĩnh vực trang thiết bị y tế, tăng cường đào tạo cán bộ có đủ trình độ
chuyên môn, kỹ năng khai thác, sử dụng, cũng như bảo trì các trang thiết bị
hiện đại để sử dụng được lâu dài và khai thác tối đa công suất sử dụng trang
thiết bị.
Bên cạnh việc đầu tư nâng cấp, phát triển mạng
lưới y tế phổ cập nhằm bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe đại đa số tầng lớp
nhân dân, cần phát triển khoa học công nghệ và khoa học ứng dụng với trình độ
kỹ thuật cao tại các cơ sở y tế trung ương, vùng và các tỉnh, thành phố nhằm
giải quyết được hầu hết các bệnh, tật đòi hỏi phải có kỹ thuật cao trong chẩn
đoán và điều trị.
Từng bước hiện đại hoá kỹ thuật chẩn đoán hình
ảnh, chẩn đoán hoá sinh, lý sinh, miễn dịch, di truyền và sinh học phân tử. Áp
dụng các kỹ thuật và công nghệ tiên tiến về tim mạch, chỉnh hình, vi phẫu
thuật, thay thế và ghép tạng. Xây dựng một số phòng xét nghiệm chuẩn và trung
tâm kiểm nghiệm chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm tại một số vùng trọng điểm.
Phát triển công nghệ sinh học, đặc biệt là công
nghệ gen, công nghệ nhân giống và nuôi cấy mô phục vụ cho sản xuất thuốc, sản
xuất vắc xin, chế phẩm sinh học sử dụng cho chẩn đoán và điều trị. Phát triển
công nghệ tự động hoá trong sản xuất trang thiết bị y tế, xử lý chất thải bệnh
viện, quản lý bệnh viện.
Tăng cường công tác thông tin y tế, ứng dụng
các phần mềm tin học, củng cố hệ thống báo cáo thống kê, cung cấp thông tin kịp
thời với độ tin cậy cao cho công tác quản lý ở các cấp. Phát triển công nghệ
thông tin y học từ xa áp dụng trong chẩn đoán và điều trị.
8. Tăng cường sự lãnh
đạo, chỉ đạo đối với công tác y tế
a) Đổi mới cơ chế,
chính sách
Tăng nhanh tỷ trọng các nguồn tài chính công
cho y tế (bao gồm ngân sách nhà nước, bảo hiểm y tế), giảm dần hình thức thanh
toán viện phí trực tiếp từ người bệnh. Bảo đảm tốc độ tăng chi từ ngân sách nhà
nước cho ngành y tế cao hơn tốc độ tăng chi ngân sách nhà nước hàng năm; trong
đó ưu tiên đầu tư cho y tế cơ sở, cho các vùng nghèo, vùng núi, vùng sâu, vùng
xa, y tế dự phòng và chú trọng phát triển y tế kỹ thuật cao.
Thực hiện giao quyền tự chủ, tự chịu trách
nhiệm về tổ chức, bộ máy, biên chế và tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp có
thu trong lĩnh vực y tế. Riêng đối với các cơ sở khám, chữa bệnh công lập, việc
thực hiện tự chủ về tài chính cần được tiến hành từng bước, song song với việc
bảo đảm hỗ trợ người nghèo, các đối tượng chính sách xã hội và tiến trình mở
rộng bảo hiểm y tế, tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân vào năm 2010.
Xây dựng và ban hành Nghị định về điều chỉnh
viện phí trên cơ sở tính đủ các chi phí trực tiếp phục vụ người bệnh. Công khai
các khoản thu, mức thu viện phí tại các cơ sở khám, chữa bệnh của Nhà nước.
Khuyến khích các cơ sở y tế huy động các nguồn
vốn ngoài ngân sách nhà nước để đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, nâng cấp trang
thiết bị và cung cấp các dịch vụ y tế phù hợp với yêu cầu và nhiệm vụ trong
tình hình mới.
Khuyến khích các Bộ, ngành tăng cường nguồn vốn
đầu tư để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và phục hồi chức năng, bảo đảm
môi trường lao động và sức khỏe cho người lao động.
Đảm bảo ngân sách và tổ chức tốt việc khám,
chữa bệnh cho người nghèo, cho trẻ em dưới 6 tuổi và các đối tượng chính sách
xã hội; xây dựng chính sách trợ giúp đối với những người có thu nhập thấp (cận
nghèo), đảm bảo công bằng trong chăm sóc sức khỏe.
Chuyển dần chi thường xuyên ngân sách nhà nước
từ hình thức cấp cho các cơ sở khám, chữa bệnh sang hỗ trợ trực tiếp cho người
sử dụng dịch vụ.
Nghiên cứu xây dựng dự thảo Luật Bảo hiểm y tế.
Tổ chức triển khai tốt Nghị định số 63/2005/NĐ-CP của Chính phủ về Điều lệ Bảo
hiểm y tế. Xây dựng và triển khai tốt lộ trình tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân
vào năm 2010. Đa dạng hóa các loại hình bảo hiểm y tế, phát triển các loại hình
bảo hiểm y tế dựa vào cộng đồng. Xây dựng chính sách hỗ trợ một phần kinh phí
để khuyến khích những người có thu nhập thấp, tham gia bảo hiểm y tế. Tổ chức
tốt việc cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế; mở rộng triển khai
khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế đến trạm y tế các xã/phường. Điều chỉnh mệnh giá
bảo hiểm y tế, tăng mức trần chi trả, bổ sung kịp thời danh mục thuốc, dịch vụ
y tế được bảo hiểm y tế thanh toán. Đổi mới thủ tục và phương thức thanh toán,
tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng có thẻ bảo hiểm y tế trong khám, chữa
bệnh.
b) Nâng cao hiệu lực
quản lý nhà nước
Đẩy mạnh cải cách hành chính trong ngành Y tế;
hoàn thiện hệ thống pháp luật về y tế phù hợp với tình hình phát triển kinh tế
- xã hội của đất nước. Nghiên cứu và đề xuất với Quốc hội xây dựng Luật Khám,
chữa bệnh để bảo vệ tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm của người bệnh và của cán bộ
y tế trong lúc làm nhiệm vụ; xây dựng Luật Bảo hiểm y tế; thực hiện bảo hiểm
rủi ro nghề nghiệp đối với cán bộ y tế khi làm nhiệm vụ.
Chuẩn bị các điều kiện cần thiết về các lĩnh
vực quản lý, sản xuất và cung cấp dịch vụ y tế nhằm từng bước sẵn sàng đáp ứng
với các quy định của WTO và các điều ước quốc tế trong quá trình toàn cầu hoá
và hội nhập kinh tế quốc tế.
Kiện toàn hệ thống thanh tra y tế, nâng cao
hiệu lực hoạt động thanh tra để thực hiện tốt quản lý nhà nước bằng pháp luật.
Xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị định về Thanh tra y tế. Tăng cường
đội ngũ cán bộ thanh tra y tế, đảm bảo tăng số lượng thanh tra y tế từ 200 cán
bộ (tương đương 0,025 cán bộ/10.000 dân) hiện nay lên 400 cán bộ (tương đương
0,05 cán bộ/10.000 dân) vào năm 2010.
Nâng cao năng lực lập kế hoạch và quản lý tài
chính trong các lĩnh vực hoạt động của ngành Y tế. Thường xuyên theo dõi, giám
sát và đánh giá kết quả hoạt động xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch.
Phân cấp quản lý rõ ràng cho các tuyến y tế, các địa phương. Tăng cường quản lý
chất lượng dịch vụ y tế, quản lý chặt chẽ và sử dụng có hiệu quả nguồn tài
chính của các cơ sở y tế công lập nhằm bảo đảm thực hành tiết kiệm, chống lãng
phí.
Triển khai thực hiện Nghị quyết số 05/2005/NQ-CP
ngày 18 tháng 4 năm 2005 của Chính phủ về đẩy mạnh xã hội hoá các hoạt động
giáo dục, y tế, văn hoá và thể dục thể thao. Triển khai thực hiện Pháp lệnh
Hành nghề y dược tư nhân, làm tốt vai trò quản lý nhà nước đối với hệ thống y
tế tư nhân. Tăng cường thanh tra, kiểm tra để các cơ sở y tế ngoài công lập
hoạt động theo đúng quy định của pháp luật, đặc biệt là quy chế kê đơn và bán
thuốc. Khuyến khích các cơ sở y tế ngoài công lập tham gia khám, chữa bệnh bảo
hiểm y tế và hoạt động nhân đạo vì sức khỏe.
9. Tăng cường hợp tác
quốc tế
Tăng cường hợp tác đa phương và song phương với
các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ, các tổ chức ngân hàng quốc tế và
Chính phủ các nước đã và đang có chính sách hỗ trợ, hợp tác với Việt Nam.
Xây dựng cơ chế sử dụng hiệu quả các nguồn viện
trợ nước ngoài. Xây dựng một số đề án đầu tư trọng điểm để kêu gọi đầu tư, phát
triển y tế vùng, y tế tuyến tỉnh, huyện và cho từng lĩnh vực của ngành y tế
trong từng giai đoạn phát triển.
Tích cực huy động các nguồn viện trợ không hoàn
lại hỗ trợ khám, chữa bệnh cho người nghèo, trẻ em, người tàn tật và phòng,
chống một số bệnh, dịch nguy hiểm như Lao, Sốt rét, HIV/AIDS và các bệnh, dịch
mới xuất hiện.
Mở rộng hợp tác song phương và đa phương trong
việc phát triển, ứng dụng kỹ thuật y dược học tiên tiến.
Khuyến khích viện trợ cho công tác xây dựng
chính sách phát triển ngành Y tế và cho nghiên cứu khoa học.
Tăng cường đào tạo cán bộ y tế tại các nước
phát triển nhằm tiếp thu các thành quả tiến bộ khoa học y học trên thế giới.
Mở rộng liên doanh, liên kết với các tổ chức,
cá nhân nước ngoài tham gia đầu tư phát triển các lĩnh vực của ngành y tế.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1. Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc
Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách
nhiệm:
- Nghiên cứu, quán triệt các nội dung của Nghị
quyết và Chương trình hành động; cụ thể hoá các quan điểm, mục tiêu của Nghị
quyết và Chương trình hành động này trong kế hoạch hàng năm, kế hoạch 5 năm của
các Bộ, ngành và địa phương.
- Tổ chức triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, chương
trình, đề án, dự án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
- Ủy ban nhân dân các cấp ở địa phương trình
Hội đồng nhân dân cùng cấp phân bổ, bố trí chi ngân sách nhà nước cho hoạt động
bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, bảo đảm phù hợp với yêu cầu thực tế tại địa
phương, phù hợp với định hướng, mục tiêu chung đã được xác định tại Nghị quyết số
46-NQ/TW.
2. Bộ Y tế có trách nhiệm:
- Phối hợp với Ban Khoa giáo Trung ương, Đoàn
Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các Bộ, ngành, địa
phương, các đoàn thể tổ chức phổ biến rộng rãi nội dung Nghị quyết của Bộ Chính
trị và Chương trình hành động này.
- Xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ các đề
án, dự án theo sự phân công của Thủ tướng Chính phủ.
- Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Chương
trình này và định kỳ hàng năm báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
3. Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với
Bộ Tài chính bố trí đủ vốn đầu tư xây dựng cơ bản hàng năm nhằm đầu tư mạnh,
tạo bước bứt phá để nâng cấp, hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở, y tế dự phòng,
các bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh, huyện, các trung tâm y tế vùng và các trung
tâm y tế chuyên sâu.
4. Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế
và các Bộ, ngành có liên quan đổi mới và hoàn thiện chính sách tài chính y tế
theo hướng tăng nhanh tỷ trọng các nguồn tài chính từ ngân sách nhà nước, bảo
hiểm y tế; giảm dần hình thức thanh toán viện phí trực tiếp từ người bệnh, bảo
đảm cung cấp đủ kinh phí khám, chữa bệnh cho người có công với cách mạng, người
nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi và các đối tượng chính sách xã hội khác.
5. Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế và
các cơ quan có liên quan sớm hoàn thiện đề án tăng cường tính tự chủ cho các
bệnh viện; đề án đổi mới và kiện toàn cơ quan quản lý nhà nước về dược, an toàn
vệ sinh thực phẩm trình Thủ tướng Chính phủ trong năm 2005.
6. Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Y tế
xây dựng một số trung tâm đào tạo cán bộ y tế ngang tầm các nước tiên tiến
trong khu vực, tăng cường đào tạo cán bộ y tế theo hình thức cử tuyển cho miền
núi và đồng bằng sông Cửu Long, mở rộng việc đưa cán bộ y tế có trình độ cao đi
đào tạo ở nước ngoài bằng ngân sách nhà nước.
7. Bộ Văn hóa - Thông tin phối hợp với Bộ Y tế
đẩy mạnh công tác truyền thông giáo dục sức khỏe trên các phương tiện thông tin
đại chúng. Đồng thời phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
và Bộ Y tế đẩy mạnh việc triển khai phong trào xây dựng “Làng Văn hóa - Sức
khỏe” ở mọi thôn, bản.
8. Bộ Quốc phòng phối hợp với Bộ Y tế đẩy mạnh Chương
trình kết hợp quân - dân y trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân
và các lực lượng vũ trang.
9. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp
với Bộ Y tế xây dựng và thực hiện các chương trình phòng, chống tai nạn lao
động, chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho người lao động; triển khai tốt công tác
khám, chữa bệnh cho người nghèo; triển khai có hiệu quả hoạt động của các trung
tâm cai nghiện, chữa bệnh cho đối tượng tệ nạn ma tuý, mại dâm.
10. Ủy ban Thể dục Thể thao phối hợp chặt chẽ
với Bộ Y tế và các Bộ, ngành có liên quan tổ chức có hiệu quả đề án: “Nâng cao
tầm vóc và thể chất người Việt Nam” và các hoạt động khác góp phần nâng cao sức
khỏe cho con người Việt Nam.
11. Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em phối hợp
chặt chẽ với Bộ Y tế để triển khai tổ chức tốt công tác khám, chữa bệnh cho trẻ
em dưới 6 tuổi.
12. Bảo hiểm Xã hội Việt Nam
có nhiệm vụ triển khai các chính sách về bảo hiểm y tế nhằm thực hiện đúng lộ
trình tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân vào năm 2010.
13. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực
thuộc Trung ương có trách nhiệm:
Chỉ đạo, tổ chức triển khai toàn diện và có
hiệu quả các nội dung nêu trong Nghị quyết của Bộ Chính trị và Chương trình
hành động này tại địa phương mình.
- Hoàn thành việc xây dựng Chương trình hành
động của tỉnh, thành phố trước ngày 31 tháng 10 năm 2005 để triển khai cụ thể
Nghị quyết của Bộ Chính trị và Chương trình hành động của Chính phủ.
- Huy động các nguồn lực tại địa phương, bố trí
ngân sách cho các hoạt động chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân trên địa bàn
tỉnh. Đặc biệt chú trọng đến công tác xây dựng kế hoạch, kế hoạch hoạt động cần
được xây dựng trên cơ sở những nguồn lực có sẵn và giải quyết cụ thể những vấn
đề sức khỏe của nhân dân trong địa phương.
- Xây dựng cơ chế chính sách phù hợp với từng điều
kiện hoàn cảnh của địa phương nhằm tạo lập một hành lang pháp lý để các tổ
chức, tập thể và nhân dân tham gia tích cực vào công tác chăm sóc và bảo vệ sức
khỏe nhân dân trên địa bàn.
- Tổ chức tốt công tác chỉ đạo, kiểm tra, giám
sát và định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ về kết quả của hoạt động chăm sóc
sức khỏe tại địa phương.
Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính
phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương căn cứ vào Chương
trình hành động này của Chính phủ và xuất phát từ tình hình thực tế của từng
Bộ, ngành, địa phương tổ chức ngay việc thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị
về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới./.
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ
NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
-----------------------
DANH MỤC
CÁC
ĐỀ ÁN QUY ĐỊNH TẠI CHƯƠNG TRÌNH HÀNH ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ TRIỂN KHAI THỰC HIỆN
NGHỊ QUYẾT SỐ 46-NQ/TW CỦA BỘ CHÍNH TRỊ VỀ CÔNG TÁC BẢO VỆ, CHĂM SÓC VÀ NÂNG
CAO SỨC KHỎE NHÂN DÂN TRONG TÌNH HÌNH MỚI
(Ban hành kèm theo
Quyết định số 243/2005/QĐ-TTg ngày 05 tháng 10 năm 2005 của Thủ tướng Chính
phủ)
TT
Nội dung công việc
Hình thức văn bản
Cơ quan chủ trì thực
hiện
Cơ quan phối hợp
thực hiện
Thời gian dự kiến
1
Luật Chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân
(sửa đổi)
Luật sửa đổi trình QH
Bộ Y tế
Bộ Tư pháp
2006
2
Luật Khám bệnh, chữa bệnh
Luật trình QH
2007
3
Luật Bảo hiểm y tế
Bảo hiểm Xã hội Việt Nam
4
Luật Phòng chống HIV/AIDS
Bộ Công an, Bộ Lao động - Thương binh và Xã
hội
5
Luật Y Dược học cổ truyền
2010
6
Pháp lệnh Phòng, chống các bệnh truyền nhiễm
Pháp lệnh trình UBTVQH
7
Pháp lệnh Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể
người
2005
8
Pháp lệnh về an toàn truyền máu
2008
9
Pháp lệnh Phòng, chống tác hại của thuốc lá
Bộ Tư pháp, Bộ Thương mại
10
Pháp lệnh Bảo vệ sức khỏe tâm thần
Bộ Tư pháp, Bộ Lao động - Thương binh và Xã
hội
2009
11
Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Chăm sóc và
bảo vệ sức khỏe nhân dân
Nghị định trình CP
12
Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Bảo hiểm y
tế
13
Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Y Dược học
cổ truyền
14
Nghị định của Chính phủ về Thanh tra y tế
15
Nghị định hướng dẫn thi hành Pháp lệnh Bảo vệ
sức khỏe tâm thần
16
Nghị định hướng dẫn thi hành Pháp lệnh Phòng,
chống tác hại của thuốc lá
17
Nghị định hướng dẫn thi hành Pháp lệnh về an
toàn truyền máu
18
Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi
hành Pháp lệnh hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và khám nghiệm tử thi
19
Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi
hành Luật Phòng, chống HIV/ AIDS
Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Lao động - Thương
binh và Xã hội
20
Nghị định của Chính phủ ban hành Điều lệ kiểm
dịch biên giới nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Bộ Ngoại giao
21
Nghị định của Chính phủ về kinh doanh và sử
dụng các sản phẩm thay thế sữa mẹ để bảo vệ và khuyến khích việc nuôi con
bằng sữa mẹ.
Nghị định (sửa đổi, bổ sung) trình CP
Bộ Y tế
Bộ Thương mại
22
Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống y tế
Việt Nam giai đoạn đến 2010 và định hướng đến 2020.
Đề án trình TTCP
23
Quy hoạch mạng lưới khám, chữa bệnh
24
Quy hoạch về hệ thống đào tạo của ngành Y tế
Bộ Giáo dục và Đào tạo
25
Xây dựng quy hoạch tổng thể các phòng kiểm
nghiệm chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm
26
Đề án đào tạo nhân tài, đào tạo kỹ thuật cao
cho các cơ sở cung cấp dịch vụ y tế tuyến tỉnh và tuyến Trung ương
27
Đề án đào tạo bác sỹ cử tuyển cho con em đồng
bào dân tộc khu vực đồng bằng sông Cửu Long, Trung Bộ và miền núi phía Bắc
28
Đề án xây dựng chế độ chính sách thu hút cán
bộ y tế về vùng sâu, vùng xa
Bộ Nội vụ
29
Đề án xây dựng định mức lao động trong các cơ
sở y tế
30
Đề án về chế độ phụ cấp, ưu đãi nghề cho cán
bộ, công chức, viên chức ngành Y tế
Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính
31
Đề án về chính sách viện phí
Bộ Tài chính
32
Đề án quản lý nhà nước về Dược:
1. Đề án phát triển công nghiệp Dược và xây
dựng mô hình hệ thống cung ứng thuốc của Việt Nam giai đoạn đến năm 2015
2. Xây dựng mô hình tổ chức bộ máy cơ quan
quản lý nhà nước về Dược giai đoạn đến năm 2015
33
Đề án đầu tư xây dựng và hoàn thiện bệnh viện
đa khoa tuyến tỉnh
34
Đề án nâng cấp hệ thống bệnh viện tuyến huyện
35
Đề án đầu tư xây dựng, cải tạo và nâng cấp
trạm y tế xã
36
Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc
khám, chữa bệnh cho người nghèo và người dân tộc thiểu số
Quyết định của Thủ tướng Chính phủ
Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội
37
Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường
công tác y tế trường học
Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ
Bộ Giáo dục và
Đào tạo
38
Chương trình mục tiêu y tế quốc gia về phòng,
chống các bệnh xã hội và các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm gây dịch giai đoạn
2006 - 2010
39
Đề án củng cố mạng lưới y tế cơ sở vùng đồng
bào dân tộc theo tôn giáo và hành nghề khám, chữa bệnh của cá nhân, các tổ
chức theo tôn giáo
40
Kế hoạch hành động quốc gia bảo đảm vệ sinh
an toàn thực phẩm đến năm 2010
41
Đề án hình thành tổ chức và cơ chế phối hợp
giữa các cơ quan có trách nhiệm trong việc bảo vệ sức khỏe, nâng cao thể chất
và tầm vóc của con người Việt Nam
Ủy ban Thể dục Thể thao
Bạn Chưa Đăng Nhập Thành Viên!
Vì chưa Đăng Nhập nên Bạn chỉ xem được Thuộc tính của văn bản.
Bạn chưa xem được Hiệu lực của Văn bản,
Văn bản liên quan, Văn bản thay thế, Văn bản gốc, Văn
bản tiếng Anh,...
Nếu chưa là Thành Viên, mời Bạn Đăng ký Thành viên
tại đây
Tải Văn bản tiếng Việt
Tải Văn bản gốc
Bạn Đang Đăng Nhập Thành Viên Free!
Vì Đăng Nhập Thành Viên Free nên Bạn chỉ xem được
Thuộc tính và Nội dung của văn bản.
Bạn chưa xem được Nội dung toàn văn, Hiệu lực của Văn bản, Văn bản liên quan, Văn bản thay thế,
Văn bản gốc, Văn bản tiếng Anh,...
Nếu muốn làm Thành Viên Basic / Pro, mời Bạn Chuyển
Đổi loại Thành Viên
tại đây.
Bạn Đang Đăng Nhập Thành Viên Basic!
Vì Đăng Nhập Thành Viên Basic nên Bạn chỉ xem
được Thuộc tính, Nội dung của văn bản, Nội dung toàn
văn, Hiệu lực của Văn bản, Văn bản
liên quan, Văn bản thay thế,
Văn bản gốc.
Bạn chưa xem được Văn bản tiếng Anh, ...
Nếu muốn làm Thành Viên Pro, mời Bạn Chuyển Đổi
loại Thành Viên
tại đây.
Chú thích:
Rà chuột vào nội dụng văn bản để sử dụng.
<Nội dung> = Nội dung thay
thế tương ứng;
<Nội dung> =
Không có nội dung thay thế tương ứng;
<Nội dung> = Không có
nội dung bị thay thế tương ứng;
<Nội dung> = Nội dung được sửa đổi, bổ
sung.
Click trái để xem cụ thể từng nội dung cần so sánh
và cố định bảng so sánh.
Click phải để xem những nội dung sửa đổi, bổ sung.
Double click để xem tất cả nội dung không có thay
thế tương ứng.
Tắt so sánh [X] để
trở về trạng thái rà chuột ban đầu.
Họ & Tên:
Email:
Điện thoại:
Nội dung:
Tên truy cập:
Mật khẩu cũ:
Mật khẩu mới:
E-mail:
Email người nhận:
Tiêu đề Email:
Nội dung:
Email nhận thông báo:

Set-Cookie: Culture=vi; domain=thuvienphapluat.vn; expires=Sun, 22-Jul-2018 05:44:40 GMT; path=/


text:
-
phát âm salyangoz
Phát âm của
enesgulcek
(Nam từ Thổ Nhĩ Kỳ)
Bạn có thể làm tốt hơn? bằng giọng khác? Phát âm salyangoz trong Tiếng Thổ
Bạn có thể làm tốt hơn? bằng giọng khác? Phát âm salyangoz trong Tiếng Thổ
Từ ngẫu nhiên: telaffuz, Türkçe, üniversite, Fenerbahçe, Hacettepe Üniversitesi
This website uses cookies to improve your user experience. You must accept before continuing to use the site

markdown:
*salyangoz phát âm trong* [Tiếng Thổ](https://vi.forvo.com/languages/tr/)[tr]
-
[phát âm salyangoz](https://vi.forvo.com/word/tr/salyangoz/)Phát âm của [enesgulcek](javascript:;)(Nam từ Thổ Nhĩ Kỳ)
Bạn có thể làm tốt hơn? bằng giọng khác?
[Phát âm salyangoz trong Tiếng Thổ](javascript:;)
Bạn có thể làm tốt hơn? bằng giọng khác?
[Phát âm salyangoz trong Tiếng Thổ](javascript:;)
Từ ngẫu nhiên:
[telaffuz](https://vi.forvo.com/word/telaffuz/), [Türkçe](https://vi.forvo.com/word/t%C3%BCrk%C3%A7e/), [üniversite](https://vi.forvo.com/word/%C3%BCniversite/), [Fenerbahçe](https://vi.forvo.com/word/fenerbah%C3%A7e/), [Hacettepe Üniversitesi](https://vi.forvo.com/word/hacettepe_%C3%BCniversitesi/)
This website uses cookies to improve your user experience. You must accept before continuing to use the site

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: lst=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/; domain=.forvo.com

Pragma: no-cache


text:
Các khách sạn ở Andigama
Tìm khách sạn tại Andigama
Hưởng Giá Bí mật tại một số khách sạn
Giá này không dành cho tất cả mọi người.
Hưởng Giá Bí mật tại một số khách sạn
Giá này không dành cho tất cả mọi người.
Đăng ký nhận thông tin khuyến mãi mới nhất của chúng tôi
Tải app và đặt phòng mọi lúc, mọi nơi
Tham gia ngay! Tích lũy 10 đêm, nhận 1 đêm miễn phí*
© 2017 Hotels.com, L.P. Mọi quyền được bảo lưu.
Hotels.com và logo Hotels.com là thương hiệu hoặc thương hiệu đã đăng ký bảo hộ của Hotels.com, LP tại Mỹ và/hoặc các quốc gia khác. Mọi thương hiệu khác thuộc quyền sở hữu của các chủ sở hữu tương ứng.

markdown:
# Các khách sạn ở Andigama
## Tìm khách sạn tại Andigama
Hưởng Giá Bí mật tại một số khách sạn
Giá này không dành cho tất cả mọi người.
Hưởng Giá Bí mật tại một số khách sạn
Giá này không dành cho tất cả mọi người.
Đăng ký nhận thông tin khuyến mãi mới nhất của chúng tôi
Tải app và đặt phòng mọi lúc, mọi nơi
Tham gia ngay! Tích lũy 10 đêm, nhận 1 đêm miễn phí*
© 2017 Hotels.com, L.P. Mọi quyền được bảo lưu.
Hotels.com và logo Hotels.com là thương hiệu hoặc thương hiệu đã đăng ký bảo hộ của Hotels.com, LP tại Mỹ và/hoặc các quốc gia khác. Mọi thương hiệu khác thuộc quyền sở hữu của các chủ sở hữu tương ứng.

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Application-Server

X-Hcom-Rendered-With: release

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

site_id_3: ssl-*.hotels.com - A

Content-Language: vi-VN


text:
Thần Nông
Thần Nông (phồn thể: 神農, giản thể: 神农), còn được gọi là Thần Nông thị (神農氏), Liên Sơn thị (連山氏), thường được biết với tên gọi Viêm Đế (炎帝), là một vị thần huyền thoại của các dân tộc chịu ảnh hưởng của nền Văn minh Trung Hoa, một trong Tam Hoàng và được xem là một Anh hùng văn hóa Trung Hoa. Khác với Phục Hy và Nữ Oa, ông là vị Tam Hoàng duy nhất có hình thù là con người toàn vẹn, không nửa người nửa thú như 2 vị kia.
Theo truyền thuyết, Thần Nông sống cách đây khoảng 5.000 năm và là người đã dạy dân nghề làm ruộng, chế ra cày bừa và là người đầu tiên đã làm lễ Tịch Điền (còn gọi là lễ Thượng Điền, tổ chức sau khi gặt hái, thu hoạch mùa màng) hoặc Hạ Điền (lễ tổ chức trước khi gieo trồng), cũng như phát triển nghề làm thuốc trị bệnh, cho nên trong dân gian có câu Thần Nông thường bách thảo, giáo nhân y liệu dữ nông canh (神農嘗百草, 教人醫療與農耕; Thần Nông nếm trăm cây thuốc, dạy dân trồng ngũ cốc). Vì thế, ông còn được xưng là Dược vương (藥王), Ngũ Cốc vương (五穀王), Ngũ Cốc Tiên Đế (五穀先帝) hay Thần Nông đại đế (神農大帝).
Mục lục
Huyền thoại[sửa | sửa mã nguồn]
Trong thần thoại Trung Quốc, Thần Nông ngoài việc là ông tổ nông nghiệp, người đã dạy dân trồng ngũ cốc và chế tạo ra cày bằng gỗ, ông tổ nghề gốm sứ và nghề y dược[1], thì đôi khi ông cũng được coi là tổ tiên hay thủ lĩnh của Xi Vưu; và giống như ông này, Thần Nông cũng là người có đầu giống đầu bò, sừng nhọn, trán đồng, đầu sắt[2]. Một khác biệt giữa huyền thoại và khoa học được thể hiện trong thần thoại Trung Hoa: Thần Nông và Hoàng Đế được coi như là những người bạn và đồng học giả, cho dù giữa họ là khoảng thời gian trên 500 năm giữa vị Thần Nông đầu tiên và Hoàng Đế, và cùng nhau họ chia sẻ những bí quyết giả kim thuật dùng trong y dược, khả năng bất tử và chế tạo vàng[3]
Theo sự bổ sung của Tư Mã Trinh vào Sử ký[4] thì Thần Nông là bà con với Hoàng Đế và được coi là ông tổ của người Trung Quốc. Người Hán coi cả hai đều là tổ tiên chung của mình với thành ngữ "Viêm Hoàng tử tôn" (con cháu Viêm Hoàng). Ông chết do nếm phải một loại độc thảo mà không kịp lấy thuốc chữa, sau một thời gian dài từng nếm rất nhiều các loại độc thảo khác nhau. Ông được thần thánh hóa như là một trong số ba vị vua huyền thoại danh tiếng nhất, gọi chung là Tam Hoàng vì những đóng góp của mình cho loài người.
Cũng theo Tư Mã Trinh thì Thần Nông làm vua 140 năm, khi mất táng tại Trường Sa (nay thuộc tỉnh Hồ Nam). Kinh đô ban đầu đặt tại đất Trần, sau dời tới Khúc Phụ. Hậu duệ của ông truyền được 8 đời kéo dài 520 năm cho đến khi Hiên Viên Hoàng Đế nổi lên, ngoài ra Thần Nông còn có người con gái tên là Tinh Vệ.
Khó có thể nói Thần Nông là một nhân vật lịch sử có thật hay không. Tuy nhiên, Thần Nông, dù là một cá nhân hay một thị tộc, là rất quan trọng trong lịch sử văn hóa—đặc biệt khi nói tới thần thoại và văn học dân gian. Trên thực tế, Thần Nông được nhắc tới rất nhiều trong văn học lịch sử.
Thần Nông trong văn học[sửa | sửa mã nguồn]
Mặc dù Tư Mã Thiên đề cập rằng các vị vua ngay trước Hoàng Đế là từ một nhà (hay nhóm sắc tộc) Thần Nông[5] nhưng Tư Mã Trinh, người bổ sung thêm phần Tam Hoàng bản kỷ cho Sử ký, cho rằng Thần Nông là người họ Khương (姜) và liệt kê một danh sách những người kế vị ông. Trong cuốn sách cổ hơn, và ngày nay dường như được dẫn chiếu tới nhiều hơn, là Hoài Nam tử có viết: Trước khi có Thần Nông thì dân chúng mông muội, đói ăn và ốm đau bệnh tật; nhưng sau đó ông đã dạy dân chúng trồng ngũ cốc mà tự ông tìm ra, rồi việc nếm các loại cây cỏ, mà mỗi ngày có thể tới 70 loại khác nhau[6]. Thần Nông cũng được nhắc tới trong Kinh Dịch. Tại đây ông được nói tới như là người trị vì sau khi kết thúc sự trị vì của nhà Bào Hy/Phục Hy, là người phát minh ra cày bằng gỗ với lưỡi cong cũng bằng gỗ, truyền các kỹ năng canh tác cho dân chúng và lập chợ ban ngày[7]. Một dẫn chiếu khác có trong Lã Thị Xuân Thu (呂氏春秋), đề cập tới một số vụ bạo loạn khi Thần Nông nổi lên và cho biết quyền lực của Thần Nông thị kéo dài tới 17 thế hệ[8]
Trong văn hóa dân gian[sửa | sửa mã nguồn]
Ông được cho là từng nếm thử hàng trăm loại cây cỏ để kiểm tra các tính chất dược học của chúng. Đóng góp được coi là của Thần Nông là Thần Nông bản thảo kinh (phồn thể: 神農本草經, giản thể: 神农本草经, bính âm: Shénnóng běncǎo jīng) – được biên tập và chỉnh lý lần đầu tiên vào khoảng cuối thời Tây Hán, vài ngàn năm sau khi Thần Nông tồn tại – trong đó có liệt kê nhiều loại cây cỏ khác nhau, như linh chi, được Thần Nông tìm ra và đánh giá phẩm cấp, tính năng. Tác phẩm này được coi là dược điển sớm nhất của người Trung Quốc. Nó cũng bao gồm 365 vị thuốc tổng hợp từ khoáng vật, cây cối và động vật. Thần Nông được coi là đã nhận dạng hàng trăm loại dược thảo và độc thảo bằng cách tự mình nếm thử để tìm hiểu tính chất của chúng, là cốt yếu đối với sự phát triển của y học cổ truyền Trung Hoa. Truyền thuyết cũng kể rằng ban đầu Thần Nông có thân hình trong suốt và vì thế ông có thể nhìn thấy các tác động của các loại cây cỏ khác nhau lên cơ thể mình. Trà, được coi là thuốc giải đối với các tác động gây ngộ độc của khoảng 70 loại cây cỏ, cũng được coi là phát hiện của ông. Phát hiện này được coi là vào năm 2737 TCN, mà theo đó Thần Nông lần đầu tiên nếm thử trà từ những chiếc lá chè trên cành trà bị cháy, được gió nóng của đám cháy đưa tới và rơi vào vạc nước sôi của ông[9]. Thần Nông được tôn kính như là ông tổ của y học Trung Hoa. Ông cũng được coi là người đã đề ra kỹ thuật châm cứu.
Người ta cũng cho rằng Thần Nông đóng một vai trò trong việc tạo ra cổ cầm, cùng với Phục Hy và Hoàng Đế. Một số công trình học thuật cũng đề cập rằng dòng họ đằng cha của viên tướng nổi tiếng thời nhà Tống là Nhạc Phi có nguồn gốc từ Thần Nông[10].
Danh sách quân chủ Thần Nông thị[sửa | sửa mã nguồn]
- Theo Đế vương thế kỷ và Sử Ký - Bổ Tam Hoàng bản kỷ thì Thần Nông thị có chín người lần lượt làm vua:
- Viêm Đế
- đế Lâm Khôi (帝临魁) tức đế Đồi (con Viêm đế)
- đế Thừa (帝承) con đế Lâm Khôi
- đế Minh (帝明) con đế Thừa
- đế Trực (帝直) con đế Minh
- đế Ly (帝釐) tức đế Nghi (con đế Trực - sách Thông giám ngoại kỷ nói là con đế Minh mà không có đời đế Trực)
- đế Ai (帝哀) tức đế Lai (con đế Ly)
- đế Khắc (帝克) con đế Ai
- đế Du Võng (帝榆罔) con đế Khắc
- Theo Sơn Hải kinh thì Thần Nông thị truyền được 10 đời:
Ảnh hưởng đến Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Tại Việt Nam thì Thần Nông được xem là thủy tổ của người Việt.
Trong Đại Việt Sử ký Toàn thư, phần lời tựa của Ngô Sĩ Liên chép: "Nước Đại Việt ở phía nam Ngũ Lĩnh, thế là trời đã phân chia giới hạn Nam–Bắc. Thuỷ tổ của ta là dòng dõi họ Thần Nông[11], thế là trời sinh chân chúa, có thể cùng với Bắc triều mỗi bên làm đế một phương".
Theo Đại Việt sử ký toàn thư:
- "Vua Đế Minh là cháu ba đời của Thần Nông, đi tuần thú phương Nam, đến núi Ngũ Lĩnh (nay thuộc tỉnh Hồ Nam, Trung Hoa), gặp một nàng tiên, lấy nhau đẻ ra người con tên là Lộc Tục. Sau Đế Minh truyền ngôi lại cho con trưởng là Đế Nghi làm vua phương Bắc (từ núi Ngũ Lĩnh về phía Bắc), phong cho Lộc Tục làm vua phương Nam (từ núi Ngũ Lĩnh về phía Nam), xưng là Kinh Dương Vương, quốc hiệu là Xích Quỷ. Kinh Dương Vương làm vua Xích Quỷ vào năm Nhâm Tuất 2897 TCN, lấy con gái Động Đình Hồ quân (còn có tên là Thần Long) là Long nữ sinh ra Sùng Lãm, nối ngôi làm vua, xưng là Lạc Long Quân. Lạc Long Quân lấy con gái vua Đế Lai (con của Đế Nghi), tên là Âu Cơ, sinh một lần trăm người con trai. Một hôm, Lạc Long Quân bảo Âu Cơ rằng: "Ta là giống rồng, nàng là giống tiên, thủy hỏa khắc nhau, chung hợp thật khó". Bèn từ biệt nhau, chia 50 con theo mẹ về núi, 50 con theo cha về ở miền biển (có bản chép là về Nam Hải), phong cho con trưởng làm Hùng Vương, nối ngôi vua."
Lễ Thần Nông[sửa | sửa mã nguồn]
Lễ Thần Nông tức là lễ tế vua Thần Nông để cầu mong được mùa và nghề nông phát đạt. Trên các quyển lịch cổ hàng năm, người ta thường vẽ một mục đồng dắt một con trâu. Mục đồng tức là vua Thần Nông, còn con trâu tượng trưng cho nghề nông.
Hình mục đồng cũng như con trâu thay đổi hàng năm tùy theo sự ước đoán của Khâm thiên giám về mùa màng năm đó sẽ tốt hay xấu.
Năm nào được coi là được mùa, Thần Nông có giày dép chỉnh tề, còn năm nào mùa màng bị coi là kém, Thần Nông có vẻ như vội vàng hấp tấp nên chỉ đi giày một chân. Con trâu được đổi màu tùy theo hành của mỗi năm, nó có thể có một trong 5 màu vàng, đen, trắng, xanh, đỏ đúng với các hành Thổ, Thủy, Kim, Mộc, Hỏa. Thời phong kiến, hàng năm đều có tục tế và rước Thần Nông tại triều đình cũng như ở các địa phương.
Lễ tế Thần Nông hàng năm cử hành vào ngày Lập xuân, bởi vậy nên lễ tế Thần Nông còn được gọi là Tế xuân.
Theo chỉ dụ của Minh Mạng Đế, hàng năm sau tiết Đông chí, tòa Khâm thiên giám phải lo sửa soạn việc tế Thần Nông. Các quan cùng nhau họp để nặn trâu và tượng Thần Nông.
Trước ngày lập xuân hai ngày, tại gần cửa thành Đông Ba (ngày nay là cửa chính Đông), các quan Khâm thiên giám cho lập một cái Đài hướng đông. Trâu và tượng Thần Nông cũng được đưa tới lưu tại phủ Thừa Thiên để ngày hôm sau các quan trong phủ mới rước từ phủ tới Đài. Các quan vận lễ phục, có quân lính mang gươm giáo, tàn lọng, cờ quạt theo hầu.
Tới Đài thì một lễ đơn giản được cử hành, ngụ ý trình với Thổ Công về sự hiện diện của tượng Thần Nông và trâu. Sau đó, trâu và tượng Thần Nông lại được khiêng về kho cất. Hôm tế xuân, tượng và trâu lại được rước ra Đài, nhưng lần này đi rước là các quan bộ Lễ và các quan phủ Thừa Thiên. Khi đám rước đi qua cung vua, một viên thái giám vào tâu để vua biết. Sau đó, đám rước lại tiếp tục đi và khi đi qua bộ Lễ, một viên quan đánh vào mông trâu ba roi, có ý thôi thúc trâu phải làm việc.
Tới Đài, các quan làm lễ tế Thần Nông theo như nghi lễ các cuộc tế khác. Tế Thần Nông xong, trâu và tượng Thần Nông được quân lính mang đi chôn sau buổi lễ.
Tại các tỉnh, trong ngày Lập xuân cũng có lễ tế Thần Nông và lễ cũng được sửa soạn từ sau ngày Đông chí. Các quan tỉnh phụ trách việc hành lễ. Trâu và tượng Thần Nông cũng được đem chôn. Người Dao Tuyển, để cảm tạ công ơn và cầu xin cho mùa màng bội thu, nhà nhà hạnh phúc thì lễ hội ngày 6 tháng 6 âm lịch là ngày cúng Thần Nông lớn nhất trong năm. Ngoài ra họ còn thờ cúng Thần Nông vào các ngày 1 tháng 1 âm lịch và 9 tháng 9 âm lịch hàng năm.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Đinh Gia Khánh, Đại cương về tiến trình văn hóa Việt Nam, trong: Các vùng văn hóa Việt Nam, Chủ biên: Đinh Gia Khánh, Cù Huy Cận, Nhà xuất bản Văn học Hà Nội, 1995
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Kinh Dịch phần Hệ từ, Bạch hổ thông, Thái Bình ngự lãm dẫn Chu thư, Sử ký phần bổ sung Tam Hoàng bản kỷ, Hoài Nam tử, Thế bản và v.v
- ^ Christie Anthony (1968). Chinese Mythology. Feltham: Hamlyn Publishing. ISBN 0600006379, tr. 90
- ^ Christie Anthony (1968). Chinese Mythology. Feltham: Hamlyn Publishing. ISBN 0600006379, tiêu đề các hình 116 và 117.
- ^ Tam Hoàng bản kỷ
- ^ Wu K. C. (1982). The Chinese Heritage. New York: Crown Publishers. ISBN 0-517-54475X, trang 53, phần đề cập tới Sử ký, chương 1.
- ^ Wu K. C. (1982). The Chinese Heritage. New York: Crown Publishers. ISBN 0-517-54475X, trang 45, dẫn chiếu tới Hoài Nam tử, xiuwu xun
- ^ Wu K. C. (1982). The Chinese Heritage. New York: Crown Publishers. ISBN 0-517-54475X, phần dẫn chiếu tới Kinh Dịch, xici, II, chương 2.
- ^ Wu K. C. (1982). The Chinese Heritage. New York: Crown Publishers. ISBN 0-517-54475X, trang 54, lisulan, 4, yongmin.
- ^ Jane Reynolds, Phil Gates, Gaden Robinson (1994). 365 Days of Nature and Discovery. New York: Harry N. Adams. tr. 44. ISBN 0810938766.
- ^ Kaplan Edward Harold (1970). Yueh Fei and the founding of the Southern Sung (PhD Thesis). Đại học Iowa. OCLC 63868015.
- ^ Ngô Sĩ Liên, 1479, kỷ toàn thư tự trang 1.

markdown:
# Thần Nông
[Thiên Hạt](/wiki/Thi%C3%AAn_H%E1%BA%A1t_(ch%C3%B2m_sao)). **Thần Nông** ( [phồn thể](/wiki/Ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83): 神農, [giản thể](/wiki/Gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83): 神农), còn được gọi là **Thần Nông thị** (神農氏), **Liên Sơn thị** (連山氏), thường được biết với tên gọi **Viêm Đế** (炎帝), là một vị [thần](/wiki/Th%E1%BA%A7n) huyền thoại của các dân tộc chịu ảnh hưởng của nền [Văn minh Trung Hoa](/wiki/V%C4%83n_minh_Trung_Hoa), một trong [Tam Hoàng](/wiki/Tam_Ho%C3%A0ng_Ng%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF) và được xem là một [Anh hùng văn hóa](/w/index.php?title=Anh_h%C3%B9ng_v%C4%83n_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1) Trung Hoa. Khác với [Phục Hy](/wiki/Ph%E1%BB%A5c_Hy) và [Nữ Oa](/wiki/N%E1%BB%AF_Oa), ông là vị Tam Hoàng duy nhất có hình thù là con người toàn vẹn, không nửa người nửa thú như 2 vị kia.
Theo truyền thuyết, Thần Nông sống cách đây khoảng 5.000 năm và là người đã dạy dân nghề làm ruộng, chế ra cày bừa và là người đầu tiên đã làm lễ
[Tịch Điền](/w/index.php?title=T%E1%BB%8Bch_%C4%90i%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) (còn gọi là lễ Thượng Điền, tổ chức sau khi gặt hái, thu hoạch mùa màng) hoặc [Hạ Điền](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1_%C4%90i%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) (lễ tổ chức trước khi gieo trồng), cũng như phát triển nghề làm thuốc trị bệnh, cho nên trong dân gian có câu *Thần Nông thường bách thảo, giáo nhân y liệu dữ nông canh* (神農嘗百草, 教人醫療與農耕; Thần Nông nếm trăm cây thuốc, dạy dân trồng ngũ cốc). Vì thế, ông còn được xưng là **Dược vương** (藥王), **Ngũ Cốc vương** (五穀王), **Ngũ Cốc Tiên Đế** (五穀先帝) hay **Thần Nông đại đế** (神農大帝).
## Mục lục
## Huyền thoại[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=1)]
Trong
[thần thoại Trung Quốc](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1), Thần Nông ngoài việc là ông tổ nông nghiệp, người đã dạy dân trồng ngũ cốc và chế tạo ra cày bằng gỗ, ông tổ nghề gốm sứ và nghề y dược , thì đôi khi ông cũng được coi là tổ tiên hay thủ lĩnh của [1] [Xi Vưu](/wiki/Xi_V%C6%B0u); và giống như ông này, Thần Nông cũng là người có đầu giống đầu bò, sừng nhọn, trán đồng, đầu sắt . Một khác biệt giữa huyền thoại và khoa học được thể hiện trong thần thoại Trung Hoa: Thần Nông và [[2]](#cite_note-2) [Hoàng Đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%BF)được coi như là những người bạn và đồng học giả, cho dù giữa họ là khoảng thời gian trên 500 năm giữa vị Thần Nông đầu tiên và Hoàng Đế, và cùng nhau họ chia sẻ những bí quyết giả kim thuật dùng trong y dược, khả năng bất tử và chế tạo vàng [[3]](#cite_note-3)
Theo sự bổ sung của
[Tư Mã Trinh](/w/index.php?title=T%C6%B0_M%C3%A3_Trinh&action=edit&redlink=1) vào [Sử ký](/wiki/S%E1%BB%AD_k%C3%BD_T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn) thì Thần Nông là bà con với [4] [Hoàng Đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%BF)và được coi là ông tổ của người Trung Quốc. [Người Hán](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A1n)coi cả hai đều là tổ tiên chung của mình với thành ngữ " *Viêm Hoàng tử tôn*" (con cháu Viêm Hoàng). Ông chết do nếm phải một loại độc thảo mà không kịp lấy thuốc chữa, sau một thời gian dài từng nếm rất nhiều các loại độc thảo khác nhau. Ông được thần thánh hóa như là một trong số ba vị vua huyền thoại danh tiếng nhất, gọi chung là [Tam Hoàng](/wiki/Tam_Ho%C3%A0ng_Ng%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF)vì những đóng góp của mình cho loài người.
Cũng theo Tư Mã Trinh thì Thần Nông làm vua 140 năm, khi mất táng tại Trường Sa (nay thuộc tỉnh
[Hồ Nam](/wiki/H%E1%BB%93_Nam)). Kinh đô ban đầu đặt tại đất Trần, sau dời tới [Khúc Phụ](/wiki/Kh%C3%BAc_Ph%E1%BB%A5). Hậu duệ của ông truyền được 8 đời kéo dài 520 năm cho đến khi Hiên Viên [Hoàng Đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%BF) nổi lên, ngoài ra Thần Nông còn có người con gái tên là [Tinh Vệ](/wiki/Tinh_V%E1%BB%87).
Khó có thể nói Thần Nông là một nhân vật lịch sử có thật hay không. Tuy nhiên, Thần Nông, dù là một cá nhân hay một thị tộc, là rất quan trọng trong
[lịch sử văn hóa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_v%C4%83n_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1)—đặc biệt khi nói tới [thần thoại](/wiki/Th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i) và [văn học dân gian](/wiki/V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_d%C3%A2n_gian). Trên thực tế, Thần Nông được nhắc tới rất nhiều trong [văn học lịch sử](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc).
## Thần Nông trong văn học[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=2)]
Mặc dù
[Tư Mã Thiên](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn) đề cập rằng các vị vua ngay trước [Hoàng Đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%BF) là từ một nhà (hay nhóm sắc tộc) Thần Nông nhưng [5] [Tư Mã Trinh](/w/index.php?title=T%C6%B0_M%C3%A3_Trinh&action=edit&redlink=1), người bổ sung thêm phần Tam Hoàng bản kỷ cho Sử ký, cho rằng Thần Nông là người họ Khương (姜) và liệt kê một danh sách những người kế vị ông. Trong cuốn sách cổ hơn, và ngày nay dường như được dẫn chiếu tới nhiều hơn, là *có viết: Trước khi có Thần Nông thì dân chúng mông muội, đói ăn và ốm đau bệnh tật; nhưng sau đó ông đã dạy dân chúng trồng ngũ cốc mà tự ông tìm ra, rồi việc nếm các loại cây cỏ, mà mỗi ngày có thể tới 70 loại khác nhau* [Hoài Nam tử](/w/index.php?title=Ho%C3%A0i_Nam_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) . Thần Nông cũng được nhắc tới trong [[6]](#cite_note-6) *. Tại đây ông được nói tới như là người trị vì sau khi kết thúc sự trị vì của nhà* [Kinh Dịch](/wiki/Kinh_D%E1%BB%8Bch) [Bào Hy](/wiki/Ph%E1%BB%A5c_Hy)/ [Phục Hy](/wiki/Ph%E1%BB%A5c_Hy), là người phát minh ra cày bằng gỗ với lưỡi cong cũng bằng gỗ, truyền các kỹ năng canh tác cho dân chúng và lập chợ ban ngày . Một dẫn chiếu khác có trong [[7]](#cite_note-7) *(呂氏春秋), đề cập tới một số vụ bạo loạn khi Thần Nông nổi lên và cho biết quyền lực của Thần Nông thị kéo dài tới 17 thế hệ* [Lã Thị Xuân Thu](/wiki/L%C3%A3_th%E1%BB%8B_Xu%C3%A2n_Thu) [[8]](#cite_note-8)
## Trong văn hóa dân gian[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=3)]
Ông được cho là từng nếm thử hàng trăm loại cây cỏ để kiểm tra các tính chất dược học của chúng. Đóng góp được coi là của Thần Nông là
* (phồn thể: 神農本草經, giản thể: 神农本草经, bính âm: Shénnóng běncǎo jīng) – được biên tập và chỉnh lý lần đầu tiên vào khoảng cuối thời Thần Nông bản thảo kinh* [Tây Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n), vài ngàn năm sau khi Thần Nông tồn tại – trong đó có liệt kê nhiều loại cây cỏ khác nhau, như [linh chi](/wiki/Linh_chi), được Thần Nông tìm ra và đánh giá phẩm cấp, tính năng. Tác phẩm này được coi là [dược điển](/w/index.php?title=D%C6%B0%E1%BB%A3c_%C4%91i%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1)sớm nhất của người Trung Quốc. Nó cũng bao gồm 365 vị thuốc tổng hợp từ khoáng vật, cây cối và động vật. Thần Nông được coi là đã nhận dạng hàng trăm loại dược thảo và độc thảo bằng cách tự mình nếm thử để tìm hiểu tính chất của chúng, là cốt yếu đối với sự phát triển của [y học cổ truyền Trung Hoa](/wiki/Y_h%E1%BB%8Dc_c%E1%BB%95_truy%E1%BB%81n_Trung_Hoa). Truyền thuyết cũng kể rằng ban đầu Thần Nông có thân hình trong suốt và vì thế ông có thể nhìn thấy các tác động của các loại cây cỏ khác nhau lên cơ thể mình. [Trà](/wiki/Tr%C3%A0), được coi là thuốc giải đối với các tác động gây ngộ độc của khoảng 70 loại cây cỏ, cũng được coi là phát hiện của ông. Phát hiện này được coi là vào năm 2737 TCN, mà theo đó Thần Nông lần đầu tiên nếm thử trà từ những chiếc lá chè trên cành trà bị cháy, được gió nóng của đám cháy đưa tới và rơi vào vạc nước sôi của ông . Thần Nông được tôn kính như là ông tổ của y học Trung Hoa. Ông cũng được coi là người đã đề ra kỹ thuật [[9]](#cite_note-9) [châm cứu](/wiki/Ch%C3%A2m_c%E1%BB%A9u).
Người ta cũng cho rằng Thần Nông đóng một vai trò trong việc tạo ra
[cổ cầm](/wiki/C%E1%BB%95_c%E1%BA%A7m), cùng với [Phục Hy](/wiki/Ph%E1%BB%A5c_Hy) và [Hoàng Đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%BF). Một số công trình học thuật cũng đề cập rằng dòng họ đằng cha của viên tướng nổi tiếng thời [nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) là [Nhạc Phi](/wiki/Nh%E1%BA%A1c_Phi) có nguồn gốc từ Thần Nông . [10]
## Danh sách quân chủ Thần Nông thị[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=4)] **Theo**: [Đế vương thế kỷ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_v%C6%B0%C6%A1ng_th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7&action=edit&redlink=1)và Sử Ký - Bổ Tam Hoàng bản kỷ thì Thần Nông thị có chín người lần lượt làm vua [Viêm Đế](/wiki/Vi%C3%AAm_%C4%90%E1%BA%BF) [đế Lâm Khôi](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_L%C3%A2m_Kh%C3%B4i)(帝临魁) tức đế Đồi (con Viêm đế) [đế Thừa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_Th%E1%BB%ABa&action=edit&redlink=1)(帝承) con đế Lâm Khôi [đế Minh](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_Minh)(帝明) con đế Thừa [đế Trực](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_Tr%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1)(帝直) con đế Minh [đế Ly](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_Ly)(帝釐) tức đế Nghi (con đế Trực - sách [Thông giám ngoại kỷ](/w/index.php?title=Th%C3%B4ng_gi%C3%A1m_ngo%E1%BA%A1i_k%E1%BB%B7&action=edit&redlink=1)nói là con đế Minh mà không có đời đế Trực) [đế Ai](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_Ai)(帝哀) tức đế Lai (con đế Ly) [đế Khắc](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_Kh%E1%BA%AFc)(帝克) con đế Ai [đế Du Võng](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_Du_V%C3%B5ng)(帝榆罔) con đế Khắc **Theo**: [Sơn Hải kinh](/w/index.php?title=S%C6%A1n_H%E1%BA%A3i_kinh&action=edit&redlink=1)thì Thần Nông thị truyền được 10 đời
## Ảnh hưởng đến Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=5)]
Tại Việt Nam thì Thần Nông được xem là thủy tổ của
[người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t).
Trong
[Đại Việt Sử ký Toàn thư](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_S%E1%BB%AD_k%C3%BD_To%C3%A0n_th%C6%B0), phần lời tựa của [Ngô Sĩ Liên](/wiki/Ng%C3%B4_S%C4%A9_Li%C3%AAn) chép: *"Nước Đại Việt ở phía nam Ngũ Lĩnh, thế là trời đã phân chia giới hạn Nam–Bắc. *. **Thuỷ tổ của ta là dòng dõi họ Thần Nông** [11], thế là trời sinh chân chúa, có thể cùng với Bắc triều mỗi bên làm đế một phương"
Theo Đại Việt sử ký toàn thư:
*"Vua Đế Minh là cháu ba đời của Thần Nông, đi tuần thú phương Nam, đến núi Ngũ Lĩnh (nay thuộc tỉnh Hồ Nam, Trung Hoa), gặp một nàng tiên, lấy nhau đẻ ra người con tên là Lộc Tục. Sau Đế Minh truyền ngôi lại cho con trưởng là Đế Nghi làm vua phương Bắc (từ núi Ngũ Lĩnh về phía Bắc), phong cho Lộc Tục làm vua phương Nam (từ núi Ngũ Lĩnh về phía Nam), xưng là Kinh Dương Vương, quốc hiệu là Xích Quỷ. Kinh Dương Vương làm vua Xích Quỷ vào năm Nhâm Tuất 2897 TCN, lấy con gái Động Đình Hồ quân (còn có tên là Thần Long) là Long nữ sinh ra Sùng Lãm, nối ngôi làm vua, xưng là Lạc Long Quân. Lạc Long Quân lấy con gái vua Đế Lai (con của Đế Nghi), tên là Âu Cơ, sinh một lần trăm người con trai. Một hôm, Lạc Long Quân bảo Âu Cơ rằng: "Ta là giống rồng, nàng là giống tiên, thủy hỏa khắc nhau, chung hợp thật khó". Bèn từ biệt nhau, chia 50 con theo mẹ về núi, 50 con theo cha về ở miền biển (có bản chép là về Nam Hải), phong cho con trưởng làm Hùng Vương, nối ngôi vua."*
### Lễ Thần Nông[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=6)]
Lễ Thần Nông tức là lễ tế vua Thần Nông để cầu mong được mùa và
[nghề nông](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) phát đạt. Trên các quyển lịch cổ hàng năm, người ta thường vẽ một mục đồng dắt một con [trâu](/wiki/Tr%C3%A2u). Mục đồng tức là vua Thần Nông, còn con trâu tượng trưng cho nghề nông.
Hình
[mục đồng](/w/index.php?title=M%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%93ng&action=edit&redlink=1) cũng như con trâu thay đổi hàng năm tùy theo sự ước đoán của [Khâm thiên giám](/wiki/Kh%C3%A2m_thi%C3%AAn_gi%C3%A1m) về mùa màng năm đó sẽ tốt hay xấu.
Năm nào được coi là được mùa, Thần Nông có giày dép chỉnh tề, còn năm nào mùa màng bị coi là kém, Thần Nông có vẻ như vội vàng hấp tấp nên chỉ đi giày một chân. Con trâu được đổi màu tùy theo
[hành](/wiki/Ng%C5%A9_h%C3%A0nh) của mỗi năm, nó có thể có một trong 5 màu vàng, đen, trắng, xanh, đỏ đúng với các hành Thổ, Thủy, Kim, Mộc, Hỏa. Thời phong kiến, hàng năm đều có tục tế và rước Thần Nông tại triều đình cũng như ở các địa phương.
Lễ tế Thần Nông hàng năm cử hành vào ngày
[Lập xuân](/wiki/L%E1%BA%ADp_xu%C3%A2n), bởi vậy nên lễ tế Thần Nông còn được gọi là **Tế xuân**.
Theo chỉ dụ của
[Minh Mạng Đế](/wiki/Minh_M%E1%BA%A1ng), hàng năm sau tiết [Đông chí](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_ch%C3%AD), tòa Khâm thiên giám phải lo sửa soạn việc tế Thần Nông. Các quan cùng nhau họp để nặn trâu và tượng Thần Nông.
Trước ngày lập xuân hai ngày, tại gần cửa
[thành Đông Ba](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_%C4%90%C3%B4ng_Ba&action=edit&redlink=1) (ngày nay là cửa chính Đông), các quan Khâm thiên giám cho lập một cái [Đài](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_(s%E1%BB%AD)&action=edit&redlink=1) hướng đông. Trâu và tượng Thần Nông cũng được đưa tới lưu tại [phủ Thừa Thiên](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%A7_Th%E1%BB%ABa_Thi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) để ngày hôm sau các quan trong phủ mới rước từ phủ tới Đài. Các quan vận lễ phục, có quân lính mang gươm giáo, tàn lọng, cờ quạt theo hầu.
Tới Đài thì một lễ đơn giản được cử hành, ngụ ý trình với
[Thổ Công](/wiki/Th%E1%BB%95_c%C3%B4ng) về sự hiện diện của tượng Thần Nông và trâu. Sau đó, trâu và tượng Thần Nông lại được khiêng về kho cất. Hôm tế xuân, tượng và trâu lại được rước ra Đài, nhưng lần này đi rước là các quan [bộ Lễ](/wiki/B%E1%BB%99_L%E1%BB%85) và các quan phủ Thừa Thiên. Khi đám rước đi qua cung vua, một viên [thái giám](/wiki/Ho%E1%BA%A1n_quan) vào tâu để vua biết. Sau đó, đám rước lại tiếp tục đi và khi đi qua bộ Lễ, một viên quan đánh vào mông trâu ba roi, có ý thôi thúc trâu phải làm việc.
Tới Đài, các quan làm lễ tế Thần Nông theo như nghi lễ các cuộc tế khác. Tế Thần Nông xong, trâu và tượng Thần Nông được quân lính mang đi chôn sau buổi lễ.
Tại các tỉnh, trong ngày Lập xuân cũng có lễ tế Thần Nông và lễ cũng được sửa soạn từ sau ngày Đông chí. Các quan tỉnh phụ trách việc hành lễ. Trâu và tượng Thần Nông cũng được đem chôn. Người
[Dao Tuyển](/w/index.php?title=Dao_Tuy%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1), để cảm tạ công ơn và cầu xin cho mùa màng bội thu, nhà nhà hạnh phúc thì lễ hội ngày [6 tháng 6](/wiki/6_th%C3%A1ng_6) [âm lịch](/wiki/%C3%82m_l%E1%BB%8Bch) là ngày cúng Thần Nông lớn nhất trong năm. Ngoài ra họ còn thờ cúng Thần Nông vào các ngày [1 tháng 1](/wiki/1_th%C3%A1ng_1) âm lịch và [9 tháng 9](/wiki/9_th%C3%A1ng_9) âm lịch hàng năm.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=7)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Đinh Gia Khánh](/wiki/%C4%90inh_Gia_Kh%C3%A1nh), Đại cương về tiến trình [văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), trong: *Các vùng văn hóa*, Chủ biên: Đinh Gia Khánh, [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Cù Huy Cận](/wiki/Huy_C%E1%BA%ADn), Nhà xuất bản Văn học [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i), 1995
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=8)] [^](#cite_ref-1) [Kinh Dịch](/wiki/Kinh_D%E1%BB%8Bch)phần Hệ từ, [Bạch hổ thông](/w/index.php?title=B%E1%BA%A1ch_h%E1%BB%95_th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), [Thái Bình ngự lãm](/w/index.php?title=Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_ng%E1%BB%B1_l%C3%A3m&action=edit&redlink=1)dẫn [Chu thư](/wiki/Chu_th%C6%B0), [Sử ký](/wiki/S%E1%BB%AD_k%C3%BD_T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn)phần bổ sung Tam Hoàng bản kỷ, Hoài Nam tử, Thế bản và v.v **Christie Anthony (1968). Chinese Mythology. Feltham: Hamlyn Publishing.** [^](#cite_ref-2) [ISBN 0600006379](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0600006379), tr. 90 **Christie Anthony (1968). Chinese Mythology. Feltham: Hamlyn Publishing.** [^](#cite_ref-3) [ISBN 0600006379](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0600006379), tiêu đề các hình 116 và 117. [^](#cite_ref-SK_4-0) [Tam Hoàng bản kỷ](http://zh.wikisource.org/wiki/%E4%B8%89%E7%9A%87%E6%9C%AC%E7%B4%80) **Wu K. C. (1982).** [^](#cite_ref-5) *The Chinese Heritage*. New York: Crown Publishers. [ISBN 0-517-54475X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/051754475X), trang 53, phần đề cập tới *Sử ký*, chương 1. **Wu K. C. (1982).** [^](#cite_ref-6) *The Chinese Heritage*. New York: Crown Publishers. [ISBN 0-517-54475X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/051754475X), trang 45, dẫn chiếu tới *Hoài Nam tử*, *xiuwu xun* **Wu K. C. (1982).** [^](#cite_ref-7) *The Chinese Heritage*. New York: Crown Publishers. [ISBN 0-517-54475X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/051754475X), phần dẫn chiếu tới *Kinh Dịch*, *xici*, II, chương 2. **Wu K. C. (1982).** [^](#cite_ref-8) *The Chinese Heritage*. New York: Crown Publishers. [ISBN 0-517-54475X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/051754475X), trang 54, *lisulan*, 4, yongmin. **Jane Reynolds, Phil Gates, Gaden Robinson (1994).** [^](#cite_ref-9) *365 Days of Nature and Discovery*. New York: Harry N. Adams. tr. 44. [ISBN](/wiki/ISBN) [0810938766](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0810938766). **Kaplan Edward Harold (1970).** [^](#cite_ref-10) *Yueh Fei and the founding of the Southern Sung*(PhD Thesis). Đại học Iowa. [OCLC](/wiki/OCLC) [63868015](//www.worldcat.org/oclc/63868015). **Ngô Sĩ Liên, 1479,** [^](#cite_ref-11) [kỷ toàn thư tự](http://www.nomna.org/%7CNgoại)trang 1.
|
|
|
|

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1065 miss, cp1066 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)