markdown:
[Trang chủ](/) [Máy tính - Laptop](/ca-may-tinh-laptop-9356) [Máy tính để bàn, máy case](/ca-may-tinh-de-ban-case-desktop-20064) [Máy tính để bàn Acer](/ca-may-tinh-de-ban-acer-2976)
Từ:
*7.780.000 đ*
10 nơi bán
Từ:
*10.290.000 đ*
3 nơi bán
Từ:
*8.490.000 đ*
1 nơi bán
Từ:
*5.990.000 đ*
2 nơi bán
Từ:
*5.498.900 đ*
3 nơi bán
Từ:
*5.990.000 đ*
12 nơi bán
Từ:
*8.590.000 đ*
15 nơi bán
Từ:
*3.900.000 đ*
36 nơi bán
Từ:
*8.490.000 đ*
9 nơi bán
Từ:
*5.190.000 đ*
8 nơi bán
Từ:
*9.990.000 đ*
5 nơi bán
Từ:
*6.590.000 đ*
8 nơi bán
Từ:
*7.590.000 đ*
15 nơi bán
Tin tức Máy tính để bàn Acer
Chọn
[mua ống kính máy ảnh](http://topgia.vn/giai-dap-cac-thac-mac-khi-chon-mua-ong-kinh-may-anh-so-7948n) số như thế nào để vừa phù hợp với nhu cầu sử dụng, đáp ứng chất lượng ảnh và túi tiền là vấn đề đau đầu của người chơi ảnh, kể cả dân ảnh chuyên nghiệp cũng phải băn khoăn suy tính rất nhiều. Hy vọng với những giải đáp thắc mắc khi chọn mua ống kính [máy ảnh](http://topgia.vn/ca-may-anh-2297) số này sẽ giúp người chơi ảnh có lựa chọn chính xác hơn trước khi đưa ra quyết định.
Học tiếng Anh nên mua laptop hay máy tính bảng là thắc mắc chung của rất nhiều người. Hiện nay, nhiều người sử dụng máy tính bảng hay laptop để phục vụ cho công việc, học tập và trao đổi thông tin, trên các phương tiện này, chúng ta không những có thể đọc báo, chat, xem phim, nghe nhạc...mà còn có thể học tiếng Anh trực tiếp trên các thiết bị này. Tuy nhiên, nhiều bạn không biết nên lựa chọn
[máy tính bảng](http://topgia.vn/ca-may-tinh-bang-3267) hay laptop hơn. Vậy hôm nay, Topgia.vn sẽ mách bạn một sự lựa chọn tốt nhất.
HP là thương hiệu tập đoàn công nghệ thông tin lớn mạnh, tập trung vào các dòng sản phẩm thông minh có nhiều tính năng mới như máy tính,
[laptop HP](http://topgia.vn/ca-laptop-hp-2681), màn hình, chuột… các sản phẩm của thương hiệu này nhiều năm nay vẫn luôn được người tiêu dùng bình chọn đánh giá cao nhờ sự đổi mới, hiện đại, đa chức năng, bên cạnh dòng sản phẩm laptop mới đây hãng cũng đã cho ra mắt một số mẫu máy tính để bàn và [màn hình máy tính HP](http://topgia.vn/ca-man-hinh-may-tinh-hp-2699) mới, bạn đọc cùng đọc nếu đang có nhu cầu chọn lựa tham khảo nhé.
[Laptop](http://topgia.vn/ca-laptop-57) Acer Aspire F5 2016 pin 12 tiếng, màn hình full HD là một dòng sản phẩm hot đang làm mưa làm gió trên thị trường hiện nay. Máy tích hợp nhiều tính năng mạnh mẽ, song lại có mức giá thành cực kỳ hợp lý, cùng Topgia.vn tìm hiểu xem laptop Acer Aspire F5 2016 này có gì đặc biệt và nó có hiện đại như một số dòng [laptop Dell](http://topgia.vn/ca-laptop-dell-2932) hay Asus không bạn nhé.
Top 7 mẹo
[làm mát máy tính](http://topgia.vn/top-7-meo-lam-mat-may-tinh-ban-nen-biet-7837n) là điều mà bất cứ ai dùng máy tính cũng đều muốn biết, với thời tiết nóng bức như hiện nay thì máy tính của bạn khi sử dụng sẽ có nguy cơ nóng hơn, và bất cứ sản phẩm nào khi dùng lâu sẽ có nguy cơ bị nóng và hỏng vậy cần biết cách giải quyết sao cho hợp lý nhất nhé. Topgia.vn sẽ chia sẻ với các bạn 7 cách làm mát [laptop](http://topgia.vn/ca-laptop-57) dễ dàng trong điều kiện nóng bức này nhé.
Trung tâm
[ là nơi đến của mọi người khi laptop hoặc máy tính bàn gặp sự cố. Cũng giống như bảo hành máy tính Samsung](http://topgia.vn/bao-hanh-may-tinh-samsung-dia-chi-bao-hanh-laptop-tren-toan-quoc-6833n)
Khắc phục
[lỗi kết nối tivi và laptop](http://topgia.vn/khac-phuc-nhung-loi-khi-ket-noi-tivi-va-laptop-7102n) là câu hỏi đặt ra của nhiều người bởi đây là một lỗi thường gặp khi sử dụng đồ điện tử. Cùng Topgia.vn tìm cách khắc phục lỗi kết nối [tivi](http://topgia.vn/ca-tivi-1) và laptop bạn nhé. Ngoài ra bạn cũng có thể tham khảo thêm bài viết đồ điện tử bị ngấm nước để có thêm cho mình những kiến thức cần thiết bạn nhé.
Tại sao lại có dòng
[laptop dành cho doanh nhân](http://topgia.vn/laptop-danh-cho-doanh-nhan-6683n) như là MacBook Air 2015 MK4M2, Lenovo ThinkPad T450S,.... Câu trả lời ở đây chính là việc các hãng sản xuất thường rất chú trọng đến việc sáng chế ra các dòng [laptop](http://topgia.vn/ca-laptop-57) nhằm tạo nên sự khác biệt giữa các phân khúc người dùng khác nhau.
Người dùng đang mong đợi Macbook Pro 2016, thiết kế ấn tượng, cấu hình khủng sẽ được ra đời trong năm nay. Còn nhiều tin dùng và nghi vấn xoay quanh vấn đề này, dẫu sao người dùng vẫn mong một em
[Macbook Pro 2016 ](http://topgia.vn/macbook-pro-2016-thiet-ke-an-tuong-cau-hinh-khung-6932n)mới ra đời trong thời gian sớm nhất sánh kịp cùng dòng [điện thoại iPhone](http://topgia.vn/ca-dien-thoai-iphone-9318) đình đám.

Access-Control-Allow-Methods: GET


markdown:
[Trang chủ](/) [Điện thoại - Tablet](/ca-dien-thoai-tablet-2389) [Huawei, Alcatel, Motorola, QMobile, Gionee, ZTE, Sky](/ca-dien-thoai-khac-9310) [Điện thoại Meizu](/ca-dien-thoai-meizu-43792)
Có 4 cửa hàng bán
*2.590.000 đ*
**Nơi bán** **Tên sản phẩm** **Giá bán** **Tình trạng** **Hỏi mua**
Meizu M3S
Nơi bán:
**Hà Nội, Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Kon Tum** *2.590.000 đ* **Giá tốt**
Điện thoại Meizu M3s
Nơi bán:
**Hà Nội, Hồ Chí Minh** *2.590.000 đ*(1 tuần trước)
MEIZU M3s
Nơi bán:
**Toàn quốc** *2.790.000 đ*(1 ngày trước)
Meizu M3s
Nơi bán:
**Hồ Chí Minh** *Liên hệ*(3 ngày trước) [Alcatel One Touch Pop D5 (5038D)](/alcatel-one-touch-pop-d5-5038d-24445)
Từ:
*2.249.000 đ*
2 nơi bán
Từ:
*2.790.000 đ*
8 nơi bán
Từ:
*2.090.000 đ*
1 nơi bán
Từ:
*3.050.000 đ*
12 nơi bán
[Xiaomi Redmi 3 - Trôi bảo hành](/xiaomi-redmi-3-troi-bao-hanh-157935)
Từ:
*2.190.000 đ*
7 nơi bán
[Xiaomi Redmi Note 3 Pro Trôi bảo hành](/xiaomi-redmi-note-3-pro-troi-bao-hanh-157889)
Từ:
*2.790.000 đ*
4 nơi bán
[Xiaomi Redmi Note 4 16GB - Trôi bảo hành](/xiaomi-redmi-note-4-16gb-troi-bao-hanh-51121)
Từ:
*2.990.000 đ*
1 nơi bán
Từ:
*2.850.000 đ*
76 nơi bán
Hãng sản xuất Meizu
Xuất xứ Trung Quốc
Kích thước màn hình 5 inches
Bảo hành 12 tháng
Hệ điều hành Android 5.1 Lollipop
Tin tức liên quan
[Điện thoại 5 triệu, top smartphone giá 5tr đáng mua nhất hiện nay](/voi-5-trieu-nen-mua-dien-thoai-hang-nao-1044n) [Điện thoại](http://topgia.vn/ca-dien-thoai-tablet-2389), Smartphone nào giá 5 triệu đáng mua nhất? Dự trù ngân sách 5 triệu đồng để mua điện thoại sau thời gian tích cóp, bạn băn khoăn [điện thoại 5 triệu](http://topgia.vn/voi-5-trieu-nen-mua-dien-thoai-hang-nao-1044n) nào nên mua trong năm 2016. Ở bài viết trước, bạn đã biết [điện thoại 6 triệu](http://topgia.vn/voi-6-trieu-nen-mua-dien-thoai-hang-nao-1045n) nào đang HOT rồi. Sang tới bài này, Topgia sẽ giúp các bạn lựa chọn một chiếc điện thoại giá 5 triệu có cấu hình tương đối ổn. Cùng theo dõi và lựa chọn chiếc điện thoại phù hợp nhất nhé [Tư vấn điện thoại di động](/cws-tu-van-dien-thoai-di-dong-2) [Chọn Meizu U20 hay Samsung On7 khi có tầm 5 triệu?](/chon-meizu-u20-hay-samsung-on7-khi-co-tam-5-trieu-9584n)
Chọn
[mua Meizu U20 hay Samsung On7](http://topgia.vn/chon-meizu-u20-hay-samsung-on7-khi-co-tam-5-trieu-9584n) khi có tầm 5 triệu đang là vấn đề được nhiều người dùng quan tâm với mong muốn mua được sản phẩm vừa phù hợp với túi tiền lại vừa chất lượng nhất. Để giải đáp thắc mắc này cho người dùng hãy cùng chúng tôi so sánh các đặc điểm về thiết kế, màn hình, hiệu năng, pin, camera của meizu U20 và Samsung Galaxy On7 để các bạn đánh giá chính xác xem mình muốn sở hữu chiếc smartphone nào.
[Tư vấn điện thoại di động](/cws-tu-van-dien-thoai-di-dong-2) [Top 5 điện thoại pin khủng chống nước, thiết kế đẹp giá cực sốc](/top-5-dien-thoai-pin-khung-chong-nuoc-thiet-ke-dep-gia-cuc-soc-7982n)
Top 5
[điện thoại pin khủng chống nước](http://topgia.vn/top-5-dien-thoai-pin-khung-chong-nuoc-thiet-ke-dep-gia-cuc-soc-7982n) là những sản phẩm mà rất nhiều người tìm kiếm. 5 dòng điện thoại thiết kế đẹp mắt, và giá thành thì cũng rẻ đặc biệt là những tính năng hấp dẫn chống nước pin khủng, giống như những sự tìm kiếm top 5 [điện thoại pin khủng chơi Pokemon](http://topgia.vn/top-dien-thoai-pin-khung-choi-pokemon-go-duoc-lau-hon-7933n) bạn hoàn toàn có thể tin tưởng và sử dụng không lo hết pin nhé. Hôm nay Topgia.vn sẽ giới thiệu top 5 điện thoại pin khủng bạn có thể tham khảo và lựa chọn nhé.
[Tư vấn điện thoại di động](/cws-tu-van-dien-thoai-di-dong-2) [So sánh cấu hình Lenovo Moto G4 và Xiaomi Mi 4S](/so-sanh-cau-hinh-lenovo-moto-g4-va-xiaomi-mi-4s-7829n)
Lenovo Moto G4 và
[Xiaomi Mi 4S](http://topgia.vn/xiaomi-mi-4s-46196) là hai đại diện tiếp theo mà Topgia muốn review phân tích, giới thiệu về sự khác biệt, đây là hai sản phẩm thuộc hai đại diện đến từ hãng sản xuất [điện thoại Lenovo](http://topgia.vn/ca-dien-thoai-lenovo-9323) và Xiaomi đến từ Trung Quốc, hai thương hiệu này có phân khúc điện thoại tầm trung khá đa dạng và tốt, để so sánh được hai sản phẩm này chúng ta cần tìm hiểu đi sâu vào bên trong cấu hình, nếu bạn đang băn khoăn muốn chọn mua một trong hai sản phẩm này thì có thể tham khảo bảng đánh giá phân tích cấu hình của chúng tôi dưới đây nhé.
[Sở hữu Meizu M3E, pin 3000mAh, chơi game tẹt ga](/so-huu-meizu-m3e-pin-3000mah-choi-game-tet-ga-9299n)
Meizu M3E pin 3000mAh chơi game tẹt ga là một chiếc điện thoại phân khúc giá rẻ mới ra mắt nhưng đã nhận được sự ủng hộ của rất nhiều người.
[Điện thoại Meizu](http://topgia.vn/ca-dien-thoai-meizu-43792) là hãng mới nhưng được người dùng đánh giá cao bởi cấu hình ổn định và chất lượng rất tốt.
[Trên tay Meizu M3 Max, pin 4100 mAH, màn hình lớn](/tren-tay-meizu-m3-max-pin-4100-mah-man-hinh-lon-9569n) [Trên tay Meizu M3 Max](http://topgia.vn/tren-tay-meizu-m3-max-pin-4100-mah-man-hinh-lon-9569n) - chiếc Phablet có thiết kế đẹp với mức giá tầm trung sẽ giúp người dùng có thể quan sát những đặc điểm về thiết kế cũng như đánh giá được cấu hình chi tiết của sản phẩm để có thể so sánh với những sản phẩm khác có cùng tầm giá.
Giá từ:
*2.290.000 đ*
14 nơi bán
Giá từ:
*4.450.000 đ*
4 nơi bán
Giá từ:
*Liên hệ*
9 nơi bán
Giá từ:
*3.190.000 đ*
12 nơi bán
Giá từ:
*3.490.000 đ*
1 nơi bán
Giá từ:
*5.990.000 đ*
6 nơi bán
Giá từ:
*5.990.000 đ*
20 nơi bán
Giá từ:
*299.000 đ*
6 nơi bán
[Điện thoại Arbutus AR7 Plus 8GB 2 Sim](/dien-thoai-arbutus-ar7-plus-8gb-2-sim-54837)
Giá từ:
*1.990.000 đ*
2 nơi bán
Giá từ:
*1.990.000 đ*
54 nơi bán
Giá từ:
*450.000 đ*
30 nơi bán
Giá từ:
*2.990.000 đ*
15 nơi bán
Giá từ:
*435.000 đ*
19 nơi bán
Giá từ:
*1.099.000 đ*
7 nơi bán

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close


markdown:
*Ngày xưa ở nhà tôi trong quê, Ba tôi có một tủ sách nhỏ, với nhiều truyện Tàu như Tam quốc chí, Hán Sở tranh hùng, Thủy Hử, v.v… và một số sách của cụ Nguyễn Hiến Lê. Tôi đọc tất cả sách. Có cuốn tôi đọc cả ba lần mà không thấy chán. Chẳng hạn như cuốn Thuật viết văn của cụ NHL tôi xem là cuốn sách gối đầu giường. Mãi khi ra ngoài này định cư tôi vẫn đọc cuốn đó, nhưng các cuốn “học làm người” của cụ thì tôi bắt đầu thấy hết hấp dẫn như thời còn con nít hay thời trai trẻ. * *Tôi rất vui mừng khi biết rằng VN ta bây giờ có một con đường mang tên cụ NHL. Xứng đáng quá! Bài viết sau đây sơ lược sự nghiệp của cụ NHL. * *Tuy nhiên, cụ NHL còn có một cuốn hồi kí với nhiều thông tin rất giá trị. Tôi có 2 bản: bản in ở VN và bản in ở bên Mĩ. Khỏi phải nói, bản in ở VN “bị” cắt bớt những đoạn cụ ghi lại cuộc sống của người dân miền Nam sau 1975. Tôi thấy những đoạn đó, cụ ghi chính xác quá, y như là cụ đã viết dùm mình, nên tôi post lại phía dưới bài này vài đoạn “tế nhị” đó mà bản in trong nước còn thiếu để các bạn đọc và biết tình trạng ở miền * *Nam* * trong những năm bao cấp đầy khó khăn.*
====
*NVT* [http://www.giaodiemonline.com/noidung_detail.php?newsid=2522](http://www.giaodiemonline.com/noidung_detail.php?newsid=2522) **Học giả Nguyễn Hiến Lê **
Lê Anh Dũng
Nguyễn Hiến Lê (1912-1984) sinh tại Hà Nội, nguyên quán ở Quảng Oai, Sơn Tây (Hà Tây). Sau khi tốt nghiệp Cao đẳng Công chánh (1934), được điều vào Nam Bộ công tác. ở đây ông đã viết văn và nghiên cứu văn hoá. Là tác giả và dịch giả của 122 tác phẩm, 250 bài báo và 23 đề tựu cho công trình các bạn bè, Nguyễn Hiến Lê là một tấm gương lao động miệt mài và có khoa học trong lĩnh vực truyền bá văn hoá.
Cuối năm 1999, một con đường nhỏ, dài khoảng 340 mét, rộng 12 mét, nằm ở phường 13, quận Tân Bình, đã vinh dự được mang tên Nguyễn Hiến Lê, một nhà văn hóa.
Ông sinh ngày thứ Hai,
**Tân** Hợi, tháng **Tân** Sửu, ngày Quý Mùi, giờ **Tân** Dậu. Nghiên cứu khoa tử vi, ông nhận xét rằng người nào tuổi về phần can trúng nhằm bốn chữ Canh, Tân, Mậu, Kỷ thường có nỗi khổ riêng ẩn giấu nơi lòng. Phải chăng ông đã nghiệm từ chính đời mình? và ông miệt mài viết văn, làm sách có lẽ cũng để cho phần nào vơi đi nỗi niềm ấy?
Ông chào đời tại nhà số 4, ngõ Phất Lộc, Hà Nội, cái ngõ đã đi vào bộ tranh Phố Phái bất hủ của danh họa Bùi Xuân Phái, và Nguyễn Hiến Lê, con người đã cất tiếng khóc chào đời ở khu phố cổ đó, cũng đã đi vào thế giới vĩnh hằng của những danh nhân bất hủ.
Sinh ở ngõ Phất Lộc nên ông lấy hiệu Lộc Đình, và bác Ba của ông chỉ gọi ông bằng hiệu Lộc Đình. Người bác này hiệu Phương Khê, lấy theo tên làng Phương Khê, phủ Quảng Oai, tỉnh Sơn Tây, cũng là quê nội, nơi ngôi mộ cụ tổ sáu đời của Nguyễn Hiến Lê đã kết theo kiểu "bút gối sau đầu". Các thầy địa lý bảo vì vậy con cháu tuy học giỏi nhưng thi cử lận đận. Hư thực thế nào chẳng biết, có điều ông nội Nguyễn Hiến Lê chỉ đỗ Tú tài.
Ông Tú có bốn con trai. Con thứ hai tên Cổn, hiệu Đạo Quýnh, học giỏi, không đi thi, làm hương sư dạy học trong làng. Cũng học giỏi mà ghét thi cử còn có người con cả, tên Nhuận, hiệu Tùng Hương, không chịu lấy vợ, gia nhập phong trào Đông kinh Nghĩa thục, rồi trốn qua Trung Quốc theo nhà cách mạng Phan Bội Châu, bặt luôn tin tức. Con thứ ba tên Côn, hiệu Phương Khê, văn chương thi phú giỏi, nhưng rớt một khóa thi Hương thì bỏ luôn, gia nhập Đông kinh Nghĩa thục, cưới vợ là cô Năm, con gái nhà cách mạng Lương Văn Can, thủ trưởng Nghĩa thục.
Khi Nghĩa thục bị thực dân Pháp đàn áp ở Hà Nội, ông Phương Khê thoát vào
Thân phụ Nguyễn Hiến Lê là con út, tên Bí, hiệu Đặc Như, có chút tính nghệ sĩ, ham chơi, học kém hơn các anh, dạy con rất nghiêm khắc. Nguyễn Hiến Lê là trưởng nam, sau ông còn một em trai, hai em gái. Trước ngày Nguyễn Hiến Lê chào đời, ông Đặc Như nằm mộng, thấy cụ già râu tóc bạc phơ, chống gậy đến trao cho quả lê, vì thế đặt tên con là Hiến Lê (hiến tặng quả lê). Mẹ Nguyễn Hiến Lê tên Sâm, sớm mồ côi cha, mẹ bà làm lược nuôi con. Bà Sâm không biết chữ, rất đảm đang, biết dạy con. Bà và người anh chồng (ông Phương Khê) đã sớm ảnh hưởng rất nhiều đối với sự nghiệp của Nguyễn Hiến Lê sau này.
Nguyễn Hiến Lê lên mười thì cha mất sớm, ba mươi bốn tuổi. Nguyễn Hiến Lê đang học lớp Dự bị (Préparatoire) trường Yên Phụ, sức học trung bình. Cảnh nhà khó khăn, mẹ ông đầu tắt mặt tối buôn bán trái cây ở chợ Đồng Xuân, Hà Nội, nhẫn nại nuôi bốn con nhỏ dại và mẹ già. Trên tạp chí Mai số 29, ngày 10-9-1961, Nguyễn Hiến Lê không giấu giếm cái nghèo của mẹ con ông: "
*Tôi sinh trong một gia đình nghèo, thường bị họ hàng khinh rẻ, ức hiếp, lắm lúc chúng tôi tủi nhục đến rớt nước mắt*."(1)
Thiếu người kèm cặp, Nguyễn Hiến Lê lêu lổng, Ở lại hai năm rưỡi ở lớp Dự bị mới lên nổi lớp Sơ đẳng. Từ lớp Nhì (cours Moyen) bắt đầu chăm học, rồi đứng đầu lớp Nhất (cours Supérieur). Cậu học trò giỏi đó đã vượt qua những ngày đói lạnh ấu thơ như thế nào? Trên tạp chí Mai, số 39, ngày 10-02-1962, Nguyễn Hiến Lê tâm sự: "
*Tôi đã qua cái cảnh, buổi sáng rét căm căm, gió bấc thổi lồng lộng, bận có hai cái áo mỏng, đi mua một củ khoai lang một trinh hoặc một khúc khoai mì một xu rồi đi chân đất dưới mưa phùn để tới trường cách nhà trên hai cây số, ngồi học ba bốn giờ rồi lại đi bộ về nhà. Có lúc đói quá, lạnh quá, không nghe được lời giảng của thầy nữa. Giá hồi đó tôi có thêm một xu mỗi ngày để ăn và vài ba tháng có thêm được vài hào để mua sách* ..."(2).
Năm 1925, Nguyễn Hiến Lê thi vô trường Bưởi (Collège du Protectorat), nhưng rớt; năm sau đậu. Học tới đệ Tứ niên, thường nhất lớp. ở trường Bưởi, ông được học với các bậc thầy tên tuổi đáng kính như: Dương Quảng Hàm, tác giả Việt Nam Văn học Sử yếu, Việt Nam Thi văn Hợp tuyển; Thẩm Quỳnh, dịch giả Kinh Thư; Nguyễn Gia Tường, anh của danh họa Nguyễn Gia Trí... Lần lượt, Nguyễn Hiến Lê thi đậu Cao đẳng Tiểu học (Diplôme d'Etudes primaires supérieures franco indigène); thi vào trường Cao đẳng Công chánh đậu thủ khoa, được học nội trú và hàng tháng lãnh sáu đồng rưỡi học bổng. Thi tốt nghiệp tháng 6-1934, đậu hạng sáu. Tháng 10, được bổ vào làm việc trong Nam. Sau này, khoảng tháng 02-1944 (tháng Giêng Giáp Thân), ông có trở ra Bắc thi vô ngạch kỹ sư công chánh, nhưng không đậu. Sở Thủy lợi ở Long Xuyên giao ông công tác đo mực nước ở miền Tây.
Làm xong việc, ông còn rất nhiều thì giờ rảnh. Không biết làm chi cho hết ngày, ông phải tìm đủ mọi sách để đọc, chép nhật ký, viết hồi ký cho đỡ nhớ quê nhà miền Bắc xa xôi. Ông kể: "
*Cầm bút lúc nào là tâm hồn tôi rung động nhè nhẹ lúc ấy, như được nghe một bản nhạc êm đềm, bản nhạc của cố hương và dĩ vãng. "Viết hồi ký để ôn lại cái vui đã qua thì viết nhật ký để ghi lại cái vui hiện tại* (...). " *Tôi cứ nhớ đâu chép đó, viết bừa đi, chẳng cần bố cục, cũng chẳng sửa, viết có khi quên giờ giấc, và đặt cây bút xuống, nhìn lên bờ thì làng xóm đã lờ mờ sau làn sương mỏng*."(3).
Đọc sách và viết say mê như vậy vẫn dư thời gian, ông xoay ra tự học chữ Hán. Lúc nhỏ ông được cha dạy vỡ lòng một ít, chừng năm rưỡi. Hè 1928, ông vừa học xong năm thứ Nhất trường Bưởi, được mẹ đưa về quê nội ở Phương Khê học chữ Hán với bác Hai. Ông học hai kỳ hè, mỗi kỳ khoảng hai tháng, mỗi ngày được bác kèm cho chừng một giờ.
Cuối đời, khi đã nổi danh là dịch giả uy tín, trong số trên một trăm hai mươi đầu sách, có trên hai mươi công trình giá trị viết riêng về văn, triết, sử Trung Quốc, Nguyễn Hiến Lê không khỏi chạnh lòng nghĩ nhớ đến bà mẹ quê mùa mù chữ của mình: "
*Ngay năm đầu tôi học trường Bưởi, mẹ tôi đã có một quyết định, khiến đời tôi sau này theo một hướng mà chính người và các bác tôi không ai có thể ngờ được. Ngày nay càng nghĩ lại tôi càng thấy cái công lớn của người và càng không hiểu đã có gì xui khiến cho người nảy ra quyết định đó.*"(4).
Tốt nghiệp Cao đẳng Công chánh (tháng 6-1934), trong suốt năm tháng chờ được bổ nhiệm công tác, ông tự học chữ Hán chứ không về làng Phương Khê nữa vì bác Hai đã qua đời: "
*Mỗi ngày, buổi chiều, tôi lại Thư viện Trung ương ở đường Trường Thi, mượn bộ Hán Việt từ điển của Đào Duy Anh mới xuất bản hai năm trước (1932) rồi bắt đầu từ chữ A, tìm những từ và từ ngữ nào mà tôi đoán là thường dùng mà chưa biết thì tôi chép lại trong một tập vở, mỗi ngày chép độ ba bốn chục từ; tôi lại mượn cuốn Grammaire Chinoise của Cordier cũng chép lại những điều quan trọng. Tôi ở thư viện từ ba đến năm, sáu giờ chiều. Tối hôm đó và sáng hôm sau, tôi học hết những trang ghi đó; rồi chiều lại ra thư viện chép bài học sau. Mỗi tuần tôi nghỉ một ngày để ôn lại những bài trong tuần..*."(5).
Sau ba tháng, học được chừng ba ngàn từ, ông mượn được bộ Tam Quốc chí in thạch bản, có lời bình của Kim Thánh Thán. Vì đã biết cốt chuyện rồi, ông đọc không quá khó, lúc đầu chậm, sau quen, và rất thích lời bình của Kim. Đọc vừa xong Tam Quốc chí ông nhận được giấy bổ vào Nam công tác.
Năm 1937 (hay 1938?), ông về Sài Gòn làm việc. Mỗi ngày rảnh được buổi tối và mỗi tuần rảnh được cả ngày Chủ nhật. Không biết nhậu, ghét đánh bài, chẳng thích đánh cờ, học đàn vài tháng thì bỏ, không ưa tụ tập bạn bè tán gẫu; làm sao cho qua hết giờ nhàn rỗi? Chỉ còn cách tự học và đọc sách mà thôi. Ông luôn luôn đọc sách với cây viết chì. Chỗ nào hay ông đánh dấu + ở lề; chỗ dở đánh dấu –. Các ý quan trọng thì ghi tóm tắt kèm với số trang; mà ghi ngay ở các trang bỏ trắng ở đầu hay cuối sách (page de garde), giống như làm index hay mục lục chi tiết cho riêng ông tham khảo khi cần.
Sau 1945 , ông bỏ luôn nghề công chức, về làng Tân Thạnh, ở khoảng giữa Hồng Ngự và Cao Lãnh, học đông y và chữ Hán với bác Ba Phương Khê (tháng 10-1945). Năm 1950, nể lời bạn đã ba lần khẩn khoản mời, ông ra dạy học tại trường trung học công lập Thoại Ngọc Hầu, Long Xuyên, dạy đủ các môn từ khoa học tới sinh ngữ. Lúc này ông bắt đầu viết sách. Tổ tiên ông hai bên nội ngoại đều không ai viết văn. Bản thân ông lúc đầu lại vào ngành kỹ thuật. Trước năm 1950 ông không có ý định viết sách, không tính tới chuyện sống hoàn toàn bằng nghề văn. Tác phẩm đầu tiên được xuất bản là Tổ chức công việc theo khoa học.
Dạy ba niên khóa, ông xin thôi và đơn được chấp thuận (tháng 9-1953). Sau này về Sài Gòn, được một số trường mời đến dạy, ông cương quyết từ chối, vì muốn dành hết thời giờ cho việc tự học, biên khảo, dịch thuật, nghiên cứu... Không làm nhà giáo trên bục giảng, ông vẫn là nhà giáo dục có tâm huyết và lương tri. Một số sách do ông soạn hoặc dịch đã hướng dẫn nhiều người trên đường học vấn, như: Bí quyết thi đậu các bằng cấp trung học; Kim chỉ nam của học sinh; Luyện văn; Muốn giỏi toán hình học phẳng; Muốn giỏi toán hình học không gian; Muốn giỏi toán đại số; Tự học một nhu cầu thời đại, v.v...
Nặng lòng với giáo dục, năm 1962 ông viết loạt năm bài Cải tổ nền giáo dục Việt Nam.
Năm 1972, ba bài Nguy cơ xuất não bàn biện pháp giữ nhân tài du học nước ngoài về. Tất cả đều đăng tạp chí Bách khoa. Năm 1961 trên Bách khoa, và năm 1966 trên Tin văn, ông kịch liệt đả kích Bộ Giáo dục và Viện Đại học Sài Gòn không chịu dùng tiếng Việt làm chuyển ngữ ở đại học. Ngoài ra, ông còn hàng trăm đề tài giáo dục khác mà từ đầu những năm 50 cho tới 1975, đã đăng các báo: Bách khoa; Đại học; Giáo dục phổ thông; Mai; Tân văn; Tin văn; Văn; Văn hóa nguyệt san, v.v...
Nguyễn Hiến Lê dịch nhiều thể loại sách, nghiên cứu, khoa học, văn chương... tiếng Pháp, tiếng Anh, và đặc biệt là chữ Hán. Bản dịch tiếng Pháp đầu tay của ông là Huấn luyện tình cảm (của P. Félix Thomas); bản dịch tiếng Anh đầu tay là Đắc nhân tâm (của Dale Carnegie). Yêu mến và sành tiếng Việt, giỏi cả Hán, Pháp, Anh, ở cương vị một người dịch, ông quan niệm: "...
*tôi nghĩ rằng văn thơ cũng như nhạc, dịch một bài văn, một bài thơ, cũng như diễn một bản nhạc, cũng là làm công việc sáng tạo mặc dầu dịch rất sát không thêm bớt. Dịch giả – nếu có tài – cũng là một nghệ sĩ, và mỗi bản dịch cũng là một nghệ phẩm. Không một bản dịch nào đúng hẳn với nguyên tác; bản dịch nào cũng mang ít nhiều cá tính, tài năng của người dịch, tinh thần của ngôn ngữ người dịch, cũng để lộ tâm tư của người dịch, cái không khí của thời đại người dịch.*"(6).
Đầu năm 1971, tính theo tuổi ta thì ông sắp vào cái ngưỡng mà Đỗ Phủ gọi là cổ lai hi. Nhà thơ Bàng Bá Lân hỏi xem ông đã định gác bút nghỉ viết chưa. Thư ông trả lời: "
*Viết đều đều trên hai chục năm rồi, tôi muốn nghỉ lắm chứ, nhưng còn chiến tranh thì không thể nghỉ được (...) Còn chiến tranh thì làm sao vui được? Chẳng những việc nước không yên mà việc nhà của chúng ta cũng không yên, không thể quyết định một chút gì trong tương lai cả, ngay đến đời sống của mình cũng không có gì bảo đảm. Sở dĩ tôi phải cặm cụi viết một phần lớn là để tạm quên những ưu tư đó đi*"(7).
Đối với Nguyễn Hiến Lê, ngoài ý chí miệt mài học để viết và viết không mệt mỏi để học, thì độc giả là quan trọng, kỳ dư danh vọng hay thế quyền không hề có chỗ trong tâm tưởng. Chính quyền Sài Gòn, Ngô Đình Diệm rồi Nguyễn Văn Thiệu, ba lần mời ông làm giám khảo cuộc thi văn chương toàn quốc, mời vào ủy ban Dịch thuật, và ủy ban Điển chế Văn tự của Bộ Văn hóa, vào Hội đồng Giáo dục Toàn quốc, ông đều nhất quyết từ khước. Năm 1973, Phủ Quốc vụ khanh Đặc trách Văn hóa (Sài Gòn) muốn trao tặng ông Giải Tuyên dương Sự nghiệp Văn chương - Học thuật - Mỹ thuật, ông cũng từ chối. Mãi mãi ông vẫn giữ đúng vị trí một nhà giáo dục, một nhà văn hóa độc lập, thanh cao, tự trọng.
Ông thổ lộ: "
*Soạn sách, tôi chỉ nhắm mục đích: tự học và giúp người khác tự học. Tôi nghĩ đến cái lợi của độc giả trước hết, chẳng hề tự cho mình có "sứ mạng" gì cả, mà cũng không hề mong được nổi tiếng (...). Có thích vấn đề nào thì tôi mới viết. Thấy vui trong khi viết, bấy nhiêu đủ cho tôi rồi*."(8).
Ông viết và dịch đủ loại: giáo dục, quản trị, kinh tế, chính trị, sách học làm người, ngữ học, văn học và lịch sử thế giới, tiểu truyện danh nhân, du ký, hồi ký, bình văn điểm sách... Chẳng riêng những sách và bài báo chuyên khảo về tiếng Việt, đọc văn ông, người ta cảm thấy toát ra lòng yêu mến tiếng Việt thiết tha, và sự trân trọng chăm chút để gìn giữ và phát huy tính nhuần nhụy, trong sáng của tiếng Việt.
Có lẽ bên cạnh những thể loại đa dạng thì quan trọng hơn hết vẫn là Trung Quốc học (văn chương, lịch sử, triết học). Đây là lĩnh vực mà Nguyễn Hiến Lê có nhiều đóng góp ý nghĩa cho nền tảng nghiên cứu Trung Quốc học ở Việt Nam qua hai mươi hai công trình tiêu biểu như sau: Chiến quốc sách; Cổ văn Trung Quốc; Đại cương triết học Trung Quốc; Đại cương văn học sử Trung Quốc; Hàn Phi Tử; Kinh Dịch: đạo của người quân tử; Khổng Tử; Lão Tử Đạo đức kinh; Lịch sử văn minh Trung Quốc; Liệt Tử và Dương Tử; Luận ngữ; Mạnh Tử; Mặc học; Nhà giáo họ Khổng; Nhân sinh quan và thơ văn Trung Hoa; Nho giáo: một triết lý chính trị; Sử ký Tư Mã Thiên; Sử Trung Quốc; Tô Đông Pha; Trang Tử Nam Hoa kinh; Tuân Tử; Văn học Trung Quốc hiện đại.
Cho tới năm 1975, ông xuất bản được một trăm tác phẩm. Từ 1975 tới ngày mất, hoàn thành thêm hai mươi hai công trình nữa. Viết khoảng hai trăm năm mươi bài báo, mà khoảng một nửa trong số đó vẫn chưa gom lại in thành sách. Đề tựa cho hai mươi ba tác phẩm về biên khảo, thơ, tùy bút... mà hầu như bài tựa nào cũng được khen là tài tình. Mười chín người vinh dự được ông đề tựa tác phẩm là: Bàng Bá Lân, Châu Hải Kỳ, Cung Duy Độ, Đỗ Hồng Ngọc, Đông Hồ, Đông Xuyên (3 lần), Hoàng Xuân Việt, Huy Lực, Huỳnh Phan, Lam Giang, Nguyễn Đình Tư, Nguyễn Huy Khánh, Nguyễn Hữu Ngư (tức Nguyễn Ngu ý), Nguyễn Hữu Phiếm (2 lần), Nguyễn Văn Hầu, Phạm Phú Hoài Mai, Toan ánh, Trần Thúc Linh (2 lần), Võ Phiến.
Dường như thần thoại kể rằng, xưa kia có một loài linh điểu, khi sắp giã từ thế gian này, những tiếng hót sau cùng của chim lại là tiếng hót ngọt nhất, hay nhất mà chim dồn hết tinh huyết và thần lực ra thi thố, để tận hiến cuộc đời lần cuối. Những tác phẩm cuối đời của Nguyễn Hiến Lê có lẽ chẳng khác gì tiếng chim linh thần thoại lãng mạn ấy. Thực vậy, trong mười năm sau cùng (1975-1984), sức khoẻ ông càng cạn kiệt vì tuổi tác và tật bệnh, thì ngược lại, sách ông viết càng sâu sắc, càng phong phú và giá trị hơn.
Và rồi ông bệnh, mất ngày 22-12-1984 tại Sài Gòn, hỏa táng tại Thủ Đức. Đến nay, hai mươi hai bản thảo để lại đã in gần hết! Những sách đã in trước 1975 vẫn tiếp tục in lại đều đặn. Một năm có khi hai hay ba nhan đề cũ và mới cùng được ấn hành. Nguyễn Hiến Lê có cái vinh dự được là tác gia của ba thế hệ: thế hệ những người đồng tuổi ông; thế hệ con cái những người đó, kể cả lớp học trò cũ của ông; và thế hệ trẻ hôm nay đang cắp sách ở trung học, đại học, hay vừa rời ghế giảng đường, tập tễnh bước chân vào chốn trường đời.
Xưa nay không hiếm những tác giả mà người đọc chỉ nên đứng xa xa để chime ngưỡng, vì họ sống không đúng như họ viết. Đức Lão Tử dạy: Tri giả bất ngôn, ngôn giả bất tri (Người biết chẳng nói, người nói chẳng biết). Trộm nghĩ, với Nguyễn Hiến Lê, câu ấy có thể sửa lại là: Tri giả năng ngôn, ngôn giả năng hành (Người biết hay nói, người nói hay làm). Ngày xưa, đức Khổng Tử có lần than phiền: "Trước kia, nghe ai nói, ta tin rằng đức hạnh của họ hợp với lời của họ. Ngày nay thì ta đâm ngờ, phải quan sát xem hành động của họ có đúng với lời họ nói không." (Luận ngữ, Công Dã Tràng, 9). Với Nguyễn Hiến Lê, đức Khổng thánh, bậc Vạn thế Sư biểu, có thể không cần phải giữ thái độ thận trọng, dè dặt xét nét như vậy.
Quả thực, ai có dịp gần gũi ông nhiều, đọc sách của ông, cũng đều thừa nhận rằng Nguyễn Hiến Lê biết sao thì nói đúng, viết đúng như đã biết, và cũng làm đúng, sống đúng như chính ông đã nói đã viết.
Khoảng trước năm 1945, nhân khi đọc xong một vài bản thảo của ông, bác Ba Phương Khê tặng ông câu đối:
*Học bản tu thân, thân tức quốc;* *Nhân năng bạt tục, tục nhi tiên.*
(Học gốc ở tu thân, thân mình là nước;
Người tư cách bạt tục, tuy tục mà tiên.)
Bản thân Nguyễn Hiến Lê vào khoảng năm 1946 hay 1947 cũng làm câu đối:
*Trị ái thư, loạn ái thư, thư trung hữu hữu;* *Bần dĩ đạo, phú dĩ đạo, đạo ngoại không không.*
(Trị yêu sách, loạn yêu sách, trong sách chi chi cũng có;
Nghèo giữ đạo, giàu giữ đạo, ngoài đạo thảy thảy đều không.)
Cả hai câu đối đó, ngẫm cho cùng, đều phản ánh rất đúng cốt cách nho phong, chí hướng bạt tục, cuộc đời giản dị, và sự nghiệp văn hóa không nhỏ của Nguyễn Hiến Lê đối với dân tộc Việt Nam. Suốt cuộc đời cầm bút trong sang như viên ngọc không chút tì vết, Nguyễn Hiến Lê chưa một lần tự gán cho bản thân bốn chữ "Văn dĩ tải đạo", nhưng đến nay những ai đọc ông có lẽ đều tâm phục và ngưỡng kính cảm nhận rằng con người ấy quả thực đã hiến trọn đời mình để chở chuyên đạo lý.
Đời ông bảy mươi ba năm, từ ấu thơ cho đến khi quay lưng đi vào cõi vĩnh hằng, đã kinh qua biết bao nỗi thăng trầm bi tráng của lịch sử một đất nước chiến tranh ly loạn triền miên. Nhưng ông đã tự chọn cho mình một con đường tu thân, tu đức, trau giồi học vấn không ngừng. Ông miệt mài đem trí tuệ mẫn tiệp, sức học uyên bác, lương tri và tâm huyết... để bằng nghị lực phi thường lướt qua những bệnh tật đeo đẳng tấm thân mảnh khảnh, và đã lặng lẽ nuốt nỗi khổ riêng vào tận đáy lòng, để cho những dòng chữ lời văn của ông mãi mãi chỉ tinh tuyền là hương thơm vị ngọt và vẻ mỹ miều của một tình yêu quê hương đằm thắm và một lòng nhân ái kín đáo./.
=============
**Xã hội xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam sau năm 1975 qua cuốn Hồi kí của học giả Nguyễn Hiến Lê**
Lời nhà xuất bản trong mấy trang đầu của cuốn
*Hồi kí Nguyễn Hiến Lê* do Nhà xuất bản Văn học, Thành phố Hồ Chí Minh tái bản lần thứ sáu, năm 2006, có viết như sau: *“Ngòi bút của Nguyễn Hiến Lê, tâm hồn và con tim Nguyễn Hiến Lê ngay từ đầu đã thuộc về nhân dân, những người lao động, những ai cực khổ, bần hàn và bất hạnh. Niềm tự hào về dòng giống, tổ tiên và nỗi đau về dân tộc trước những cuộc ngoại xâm đã kéo Nguyễn Hiến Lê, một nhà văn luôn ý thức lánh xa những gì phù phiếm như chức tước, địa vị và sự giàu sang không lương thiện xích gần với Cách mạng và tự coi mình là người của Cách mạng, bởi lẽ dễ hiểu, những điều Cách mạng đang làm cũng chính là mơ ước của ông.”* *“Trên tinh thần tôn trọng một học giả nghiêm túc và được nhiều người mến mộ, kính nể ấy, Nhà xuất bản Văn học trân trọng giới thiệu cuốn hồi kí của ông. Tuy là hồi kí một người, một nhà văn, nhưng qua đấy người đọc cảm nhận được xã hội Việt Nam xuyên suốt hai cuộc kháng chiến chống xâm lược mà nét hào hùng lẫn những vệt máu và nước mắt vẫn còn thấm đẫm mới rọi trên từng trang sử của dân tộc chúng ta. Từng sự kiện, từng con người (từ nhà chính khách cho đến nhà văn…) đều được cách nhìn Nguyễn Hiến Lê soi rọi và đánh giá.”* *“Vì tác giả đã mất, Nhà xuất bản không thể cắt bỏ nhiều quá. Trong quá trình biên tập, chúng tôi chỉ lược bớt phần rườm rà và cắt những chỗ không thể nào để lại được. Chúng tôi mong bạn đọc thông cảm.”*
Những đoạn bị “lược bớt” là (viết nghiêng):
**Cảm tình của tôi với kháng chiến** *Tôi vốn có cảm tình với Việt Minh, với cộng sản; ghét thực dân Pháp, Mĩ, nhất là từ 1965 khi Mĩ đổ quân ào ạt vào miền Nam; tôi khinh những chính phủ bù nhìn của Pháp, Mĩ. Tôi phục tinh thần hi sinh, có kỉ luật của anh em kháng chiến và mỗi lần có thể giúp họ được gì thì tôi sẵn lòng giúp.* **Chế độ mới** *Ai cũng biết chế độ cộng sản là chế độ độc đảng, chuyên chế của giai cấp vô sản… Họ nắm hết cả ba quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp, nếu trong nước có đảng dân chủ, đảng xã hội thì những đảng này cũng phải theo đường lối của đảng cộng sản, không thể độc lập, đối lập được… Bất kể việc lớn nhỏ gì cũng do đảng quyết định hết, cơ quan nào dù lớn, quan trọng tới mấy cũng chỉ có việc thừa hành.* *Dưới đây tôi ghi vắn tắt những điều tôi thấy về chế độ cộng sản ở miền Nam. Tôi không chép nhật kí, mà kí tính tôi mấy năm nay suy; tôi lại chỉ sống ở Sài Gòn, giao du ít, nên nhận xét của tôi chắc chắn là thiếu sót, có thể sai nữa, sai nhiếu nhất là năm, tháng. Tôi sẽ ráng giữ tinh thần khách quan và trung thực.* **Hành chánh ** **Tổ chức** *Một gia đình (cha mẹ, con cái, anh em, bà con…) ăn chung, ở chung với nhau thì thành một hộ… Ba bốn chục nhà (thường gồm bốn năm chục hộ) họp lại thành một tổ… Tổ trưởng là gạch nối giữa chính quyền và nhân dân, loan báo chỉ thị của chính quyền xuống nhân dân, đạo đạt nguyện vọng của nhân dân lên chíng quyền… Tổ trưởng thường ít học nên hay nói, nói dai, đáng lẽ 15 phút xong thì kéo dài cả giờ, giờ rưỡi, mất thì giờ của dân…*
Và hãy đọc một chuyện vui về “cán bộ ba d.” của ông:
*Thỉnh thoảng lại có buổi học tập chính trị do cán bộ, thường là công an tới giảng cho 5-6 tổ gồm trên trăm học viên… Trình độ văn hoá của cán bộ chỉ vào hạng có tiểu học, bài học rất chán, mà cũng có một số người vỗ tay khen, có khi chưa hết câu đã vỗ tay, khiến cho các học viên miễn cưỡng vỗ tay theo. Trò đó có vẻ lố bịch, sau dân chúng phá bằng cách đáng lẽ chỉ vỗ tay một thì họ vỗ tay hai, kéo dài ra, bọn nịnh kia thấy ngượng phải bỏ… Tôi nhớ lời này của một bạn ở Hà Nội vào: “Bọn cán bộ đó nói dài, nói dai, nói dở, gọi là cán bộ ba d.”* *Nhiều tổ họp thành một khóm… Phường có công sở lớn, nhiều phòng: hành chánh, y tế, giáo dục, kinh tế, công an… dân trong phường bầu đại diện, đại diện lại bầu một hội đồng nhân dân, chủ tịch hội đồng này là phường trưởng. Cách thức bầu cũng như bầu quốc hội. Đảng lập danh sách những người Đảng cho phép ứng cử… và dân chỉ được bầu cho những người đó. Chỉ là vấn đề hình thức. Dân đi bầu khắp mặt cho xong việc, không cần biết kết quả ra sao. Ứng cử viên chẳng cần ra mắt quốc dân. Riêng tôi suốt 5 năm không thấy mặt ông chủ tịch uỷ ban nhân dân phường một lần nào, hai lần xin gặp mặt thì cô thư kí bảo ông ấy đi vắng cả hai… Trên phường là quận… Trên quận là thành phố… do nhân dân trong tỉnh bầu lên theo cách thức đã kể trên.* *Sở nào cũng rất nhiều nhân viên mà công việc thì ít, vì giám đốc sở nào cũng đưa người thân hay người quen vào làm. Người ta gởi gắm lẫn nhau. Một cán bộ cao cấp chủ nhiệm hay phó chủ nhiệm một tờ báo nọ có lần bảo tôi, tờ báo của ông ta có non 100 nhân viên (trước ngày 30-4-75 một tờ báo như vậy chỉ có vài chục nhân viên mà lại nhiều trang, nhiều bài hơn), dư người rồi; vậy mà sáu tháng sau khi ông ta giao lại toà soạn cho một cán bộ khác, thì số nhân viên đã tăng lên tới 170; có những “kí giả” tới toà soạn mà chẳng có việc gì làm, nói chuyện láo một lúc, sửa một cột ấn cảo rồi đi dạo phố hoặc về nhà, tự thẹn mang tiếng kí giả mà cả năm không hề viết một hàng chữ cho tờ báo.* *Nhân viên càng nhiều, công việc lại càng bê bối. Vì cái nạn bè phái tranh giành nhau, dẫm chân lên nhau, không ai chịu trách nhiệm cả, ai cũng đùn công việc cho người khác.* **Tinh thần nhân viên** *Đa số công sở rất dơ dáy, lộn xộn, nhân viên nấu ăn ngay trong phòng giấy. Vào nhiều công sở ta có cảm tưởng vào những nhà việc ở thôn quê Nam Việt nửa thế kỉ trước: có 3-4 bàn giấy nhưng chỉ có hai nhân viên ngồi nói chuyện phiếm bên một bình trà, mấy cái chén, chỉ khác là có thêm một bình điếu thuốc lào. Nhân viên tới giờ nào thì tới.* *Đói thì không làm việc được, công việc bê trễ, người ta chán nản, xin thôi… Xin thôi không được thì người ta cứ ngang nhiên bỏ sở; hoặc ở lại thì làm tà tà, lấy lệ… Có kẻ ỳ ra không làm gì cả.* *Hình như người ta không có một kế hoạch, chương trình gì cả, ra lệnh rồi phản lệnh liền liền mà tới giờ chót mới thông báo cho nhân viên hay; máy móc mua về đủ rồi mà vì lẽ này lẽ khác, không dùng tới, để cho nó sét. Rồi còn cái tệ dưới không tuân lệnh trên, một phần do tinh thần bè phái, một phần do chính sách địa phương tự trị… Đó là cái nạn cán nặng hơn gáo.* *Tôi không kể những cái bê bối trong công sở: đánh mất hồ sơ, thụt két, ăn cắp của công, kho vật liệu không có sổ sách, cứ ít tháng lại thấy mất đồ mà không tìm ra được thủ phạm, v.v…, vì nếu kể thì dài quá.* *Tỉnh huyện lập ra nhiều cơ quan quá thì phải xây cất thêm nhiều, tịch thu nhà cửa đất đai của dân. Theo hiến pháp, tư sản được tôn trọng. Chỉ bọn tư bản bóc lột, một số nguỵ quân nguỵ quyền có tội nặng và những người vượt biên “chui” (lén) mới bị tịch thu nhà cửa. Nhưng một số cán bộ nhỏ muốn dâng công hoặc vì tư thù, tư lợi, tịch thu bừa bãi nhà cửa, đồ đạc của dân… Còn các gia đình có mặc cảm tội lỗi thì đành chịu ức hiếp: đương đêm* *quân đội tới bắt dọn đồ đạc ra đường để chúng chiếm nhà. Tệ đó gây bao phẫn uất trong dân chúng, các ông lớn ở trung ương có biết cho không?* *Cán bộ cao cấp và trung cấp còn biết những sở đoản của chế độ, lẽ nào các nhà lãnh đạo và đảng không biết. Tôi cho rằng người ta biết đấy, nhưng đó là bệnh cố hữu (inhérent) của chế độ, không thể chữa được, trừ phi có một cuộc thay đổi lớn lao mà không ai dám nghĩ tới.* **Ngân hàng - Hưu bổng - Đổi tiền** *Công việc đầu tiên của chính quyền 30-4-75 là chiếm hết các ngân hàng, các sở ngân khố. Không còn ngân hàng của tư nhân mà cũng không còn sở ngân khố…* *Ai gửi tiền ở ngân hàng quốc gia mà mua công khố phiếu (tức quốc trái, được lời nhiều hơn là gửi ngân hàng tư: 30% mỗi năm, chứ không phải là 24%) thì chính phủ không trả cho đồng nào hết, vì đó là nợ của chính phủ Nguyễn Văn Thiệu, mà Thiệu đã lưu vong, ôm hết quí kim đi rồi. Nhiều người ở trong trường hợp đó.* *Nhà tôi buồn vì chính quyền không cho lãnh tiền hưu bổng (khoảng 30 đồng mới, 15.000 đồng cũ một tháng) mà không cho hay ngay, cứ làm thinh, bắt mỗi tháng lại sở hưu bổng hỏi han, chầu chực, như vậy hai năm, tới khi thấy người ta hạ cái bảng tên sở đi mới tuyệt vọng, không trông vào số tiền dưỡng lão đó nữa.*
Còn hoàn cảnh của những nạn nhân khác thì sao?
*Biết bao người ở trong trường hợp đó, nhiều người nghèo không trông cậy vào đâu được, phải tự tử. Có người đã mất hết số tiền và tư trang gởi ngân hàng, rồi lại mất luôn tiền hưu trí, hoá điên.* *Chính sách đổi tiền của chính phủ càng thất nhân tâm hơn nữa. Vụ đổi tiền thứ nhất xẩy ra tháng chín hay tháng mười 1975, và xẩy ra rất đột ngột. Sáng sớm hôm đó dân chúng mới hay rằng phải đổi tiền nội trong 24 giờ và mỗi người dân già trẻ lớn bé được đổi một số tiền là bao nhiêu đó tôi quên rồi, chỉ còn nhớ số tiền này như gia đình tôi chỉ đủ tiêu trong một tháng hay tháng rưỡi là cùng… rất nhiều người phẫn uất, tuyệt vọng; có người tự tử, có người đốt hằng thúng giấy bạc, hoặc từ trên lầu vãi giấy bạc xuống đường, không ai thèm lượm; ở Mỹ Tho, nhiều tiệm Trung Hoa thồn giấy bạc vào cà roòng, thả trôi sông.* *Ba năm sau, năm 1978 lại đổi tiền một lần nữa, mà lần này ở khắp nước. Cũng đột ngột, cũng hạn chế số tiền được đổi, nhưng có tổ chức hơn, đỡ khổ cho dân… Vụ đổi tiền năm 1978 làm Bắc Việt xôn xao cũng bằng ở trong Nam, và cũng có đủ các tệ như ở Nam… Lần này người ta biết tin trước vài ngày: ai có nhiều tiền (ở Bắc cũng như ở Nam) cũng tung tiền ra mua vàng, xe đạp, vải, tủ lạnh, chén đĩa, bất kì thứ gì với bất cứ giá nào… Có người không biết mua gì, năn nỉ hàng xóm để lại cho con gà, con vịt. Người nghèo có từ nải chuối trở đi cũng đem đi bán. Ở Bắc có kẻ nhiều tiền quá thồn cả vào một cái bao, chở trên xe đạp, đến một chỗ vắng, làm bộ đánh rớt xuống đường rồi phóng đi như bay. Hạn chế, kiểm soát rất gắt, vậy mà ở Hà Nội ngay tối đêm mới đổi tiền, công an lại xét một nhà thấy một số tiền gấp trăm số gia đình đó được phép đổi. Và chính phủ cũng phải làm ngơ.* *Sau một phần tư thế kỉ được giáo hoá mà như vậy thì chúng ta phải kết luận ra sao? Có chế độ nào thay đổi được bản tính con người trong một hai thế kỉ không? Bao giờ mới đào tạo được con người xã hội chủ nghĩa để họ xây dựng xã hội chủ nghĩa đây, như Hồ Chủ tịch nói?* **Nông nghiệp** *Về nông nghiệp, hai nước cộng sản đàn anh Nga và Trung Hoa đều thất bại. Sau 60 năm làm cách mạng, Nga vẫn thiếu lúa mì, phải mua của Mĩ, mà đất đai Nga Xô rất rộng chứ; Trung Hoa thì sau 30 năm, dân vẫn thiếu gạo, thiếu thịt.* *Ông thầy của chúng ta đã thất bại thì ta làm sao không thất bại được?... Hỏi thăm các bạn ở Bắc, ai cũng bảo hợp tác xã nông nghiệp ngoài đó, xét chung, thất bại, chỉ trừ một vài nơi ở Thái Bình… Trong nhiều hợp tác xã còn đất bỏ hoang, vì khó khai phá, không có lợi… Ở trong Nam mấy năm đầu dân phải đóng thuế nặng, lúa bị thu mua nhiều quá với giá rẻ mạt, phân bón, thuốc trừ sâu, xăng nhớt lại bị cán bộ ăn cắp bán chợ đen v.v… Do đó nông dân chán ngán, không ham sản xuất.* *Chúng ta đừng nên quá tự tín, tự hào, mà nên so sánh nước mình với các nước láng giềng cũng nông nghiệp như mình, đất rộng cũng như mình, tức Thái Lan, Miến Điện… Quá tin ở sự khai phá đất hoang lại càng không nên.* *Tóm lại tôi nghĩ rằng hoà bình trở lại, lo sản xuất lúa gạo để đủ nuôi dân đã là may, không mong gì làm giàu được. Năm 1975 tôi trình bày lại ý đó với một cán bộ cách mạng, họ cho tôi là bi quan, bảo: “Dân tộc mình thắng được Mĩ, hùng cường thứ nhì Đông Á, chỉ 5 năm nữa thì kinh tế mình sẽ thịnh, hai chục năm nữa sẽ đuổi kịp Nhật rồi vượt họ.”… Có những người dễ tin bánh vẽ quá. Họ thật sung sướng, tối chắc ngủ ngon.* *Một nguyên nhân thất bại nữa của chính sách nông nghiệp là thiếu kĩ thuật gia giỏi… từ ngày 30-4-75, các công tác thuỷ lợi hầu hết do các cán bộ nông thôn mới học hết cấp I (hết tiểu học) điều khiển. Các đồng chí ấy bất chấp kinh nghiệm của nông dân, đã dốt mà lại độc đoán… Cán bộ của mình không được học, không biết tính toán gì cả (một cán bộ tài chánh xã mà không biết chia 72 cho 24), mạnh làng nào làng ấy đào, chẳng hề xét hậu quả gì bất lợi cho làng bên hay không; và kết quả nhiều khi trái ngược với ý muốn… Người ta đào kinh rất nhiều, miền nào cũng khoe đào được mấy chục con kinh, mấy trăm cây số kinh trong một mùa nắng. Có tốn kém gì đâu. Chỉ cần bắt thanh niên làm xâu, làm càng nhiều càng được tiếng “vinh quang”. Tới nỗi có miền dân phải ta thán, đặt ra câu ca dao này:* *Mồ cha thằng Thiệu dời dinh,* *Để tao ở lại đào kinh suốt đời.* *Tập cho thanh niên lao động chân tay, góp sức vào việc kiến thiết quê hương là điều tốt, nhưng người ta phí sức dân quá. Dân do đó thấy tủi cho thân phận mình: trong thời chống Pháp, chống Mĩ, dân hi sinh cho anh em kháng chiến, bây giờ bị coi như nô lệ.* **Phân phối** *Xuất cảng chỉ còn than đá, xi măng, cao su – hơn hay kém trước tôi không biết - những hàng lặt vặt như bia, đồ hộp, tranh sơn mài, tôm… thì không đáng kể, mà mỗi năm một suy như đã nói ở trên. Nhập cảng cũng rất ít vì thiếu ngoại tệ, cho nên thứ gì cần lắm như xăng, nhớt, bột mì, máy móc mới bất đắc dĩ phải nhập khẩu; ngay đến dược phẩm cũng đành chịu thiếu thốn.* **Đánh tư bản** *Hồi 30-4-75, ai cũng biết tư bản sẽ bị đập, thương mãi bị dẹp. Cho nên khi chính quyền ra lệnh các nhà buôn, nhà kinh doanh có môn bài, cửa tiệm phải đăng kí (kê khai), còn những thứ hàng nào, mỗi thứ bao nhiêu, giá bao nhiêu… (các người cho thuê nhà cũng phải khai) thì những người thức thời làm bản kê khai rồi tặng chính phủ. Trái lại, một nhà xuất bản và nhà sách khác lớn hơn nhiều, tin rằng mình làm ăn đứng đắn, quen nhiều nhà văn cách mạng, sẽ được yên, nên chỉ tặng chính phủ một phần nhỏ tài sản thôi và rốt cuộc mất gần hết nhẵn mà lại phải đi cải tạo mấy năm…* *Chiến dịch kiểm kê đầu tiên để đập tư bản xẩy ra cuối năm 1976. Chính phủ đã chuẩn bị kĩ lưỡng, dùng rất nhiều sinh viên, thanh niên, nhốt họ trong trường hay trong cơ quan, không cho về nhà, không cho tiếp xúc với người ngoài, dạy cho họ trong một tuần (?) cách thức kiểm kê ra sao, phát giác những chỗ giấu đồ ra sao - nhất là vàng, kim cương - của bọn tư bản. Thành phố xôn xao dữ dội… Sau vụ đó, một số người bỗng hoá ra giàu. Hậu quả là tài sản của giới này chuyển qua giới khác một phần lớn, chính phủ được hưởng một phần nhỏ.* **Phân phối nhu yếu phẩm** *Năm 1975, trong nước còn nhiều sản phẩm nên mỗi tháng mỗi người dân ở thành phố được mua đủ gạo ăn, một hay nửa kí đường, một ít thịt cá, xà bông, dầu lửa… * *Năm 1979, sản phẩm trong nước cạn dần, chính phủ phân phối cho dân được rất ít: gạo, bo bo, mì sợi may ra còn được đủ, còn những thứ khác thì năm thì mười hoạ mới được một chút ít… nhưng hạng cán bộ cao cấp có tiêu chuẩn riêng, có “bìa”, thì được phân phối quá đầy đủ…* *Đó là chính sách chung của các nước trong phe chủ nghĩa xã hội… Việt Nam y hệt Nga và còn thua Trung Hoa một bực. Ở Trung Hoa, Mao chia giới cán bộ thành 30 cấp (thời Chiến quốc, Trung Hoa chỉ có 10 cấp thôi, theo sách tả truyện), mỗi cấp có tiêu chuẩn, đặc quyền riêng...* **Giáo dục – văn hoá** **Giáo dục** *Chính quyền rất coi trọng giáo dục, mở rất nhiều nhà trẻ, trường học từ mẫu giáo tới đại học. Giáo dục mới đầu hoàn toàn miễn phí, do đó có vẻ rất bình đẳng. Ở đại học, sinh viên nào cũng được trợ cấp mỗi tháng 18 đồng, tuy không đủ, nhưng cũng đỡ cho cha mẹ. Dĩ nhiên phải như vậy, nếu không thì không ai cho con học đại học được. Các đồng bào thiểu số cũng được dạy dỗ như người Kinh, đó cũng là điểm đáng khen nữa.* *… sách giáo khoa mà sai – và vẫn thường sai - chẳng hạn bảo Sài Gòn nằm trên bờ sông Cửu Long thì tất cả các giáo viên cũng phải dạy sai như vậy, không được phép sửa; rồi báo cáo lên ti, ti lên bộ. Chỉ có bộ mới có quyền sửa sai, và phải hai ba năm sau, in sách mới, người ta mới sửa. Tôi thấy kì cục quá, không tin nổi, năm sau hỏi một giáo sư đại học Hà Nội, ông xác nhận là đúng: cái gì Bộ Giáo dục in thì phải coi là pháp điển, phải tuân theo triệt để.* *Tôi hiểu chính sách của người ta rồi: luyện tinh thần kỉ luật, làm tiêu ma óc phán đoán, ý chí cá nhân; và tôi không trách một đứa cháu tôi ở Hà Nội, một cán bộ cao cấp, vào hạng trí thức, năm nay trên 60 tuổi, có tú tài Pháp hồi thế chiến thứ nhì mà không có một chút tinh thần phê phán nào hết, trên nói sao thì tin vậy, đúng như người Pháp nói; có thể “avaler touts sorts de couleuvres”.* *Muốn vô đại học thì sức học không quan trọng bằng lí lịch… Ra trường chắc chắn được bổ dụng… Thủ trưởng bắt làm gì cũng phải làm: cán sự điện tử mà làm lao công, dược sĩ mà giữ kho… Vì tất cả những lẽ trên, ở Nam thanh niên chán học, số học sinh lớp 12 kém xa năm 1974…* *Một điểm tấn bộ là chính quyền mở nhiều lớp bổ túc văn hoá cho công nhân viên, cán bộ… Có đủ các cấp I, II, III. Vài cán bộ y sĩ, dược sĩ bốn năm chục tuổi, thời kháng chiến không được học, nay học bổ túc từ lớp tư, lớp năm… Học xong mỗi khoá phải thi. Nhưng thi rất dễ. Nghe nói có thầy đọc câu trả lời cho thí sinh chép, vì bắt những cán bộ mấy chục tuổi đảng thi lại hoài thì cũng kì, mà lại bị cấp trên trách là không biết dạy. Tiện hơn hết là cho đậu bừa đi. Ai cũng biết đó chỉ là hình thức. Có dược sĩ trình độ mới tới lớp tư, học rút trong hai năm hết lớp 10, như vậy đủ rồi. Một nhân viên công an cấp cho tôi giấy phép đi đường một tháng mà đề từ 31-1 đến 31-2-1980.* **Văn hoá** *Một trong công việc đầu tiên của chính quyền là huỷ tất cả các ấn phẩm (sách, báo) của Bộ Văn hoá nguỵ, kể cả các bản dịch tác phẩm của Lê Quí Đôn, thơ Cao Bá Quát, Nguyễn Du; tự điển Pháp, Hoa, Anh cũng bị đốt.* *Năm 1975, Sở Thông tin Văn hoá TP Hồ Chí Minh đã bắt các nhà xuất bản hễ sách nào còn giữ trong kho thì phải nạp hai hay ba bản để kiểm duyệt… ra chỉ thị cho mỗi quận phái thanh niên đi xét sách phản động, đồi truỵ trong mỗi nhà để đem về đốt. Bọn thanh niên đó đa số không biết ngoại ngữ, sách Việt cũng ít đọc, mà bảo họ kiểm duyệt như vậy thì tất nhiên phải làm bậy. Họ vào mỗi nhà, thấy sách Pháp, Anh là lượm, bất kì loại gì; sách Việt thì cứ tiểu thuyết là thu hết, chẳng kể nội dung ra sao. Họ không thể vào hết từng nhà được, ghét nhà nào, hoặc công an chỉ nhà nào là vô nhà đó.* *Lần thứ nhì năm 1978 mới làm xôn xao dư luận. Cứ theo đúng chỉ thị “ba huỷ”, chỉ được giữ những sách khoa học tự nhiên, còn bao nhiêu phải huỷ hết, vì nếu không phải là loại phản động (một huỷ), thì cũng là đồi truỵ (hai huỷ), không phải phản động, đồi truỵ thì cũng là lạc hậu (ba huỷ), và mỗi nhà chỉ còn giữ được vài cuốn, nhiều lắm là vài mươi cuốn tự điển, toán, vật lí…* *… năm 1978, chính quyền Bắc chẳng những tán thành công việc huỷ sách đó mà còn cho là nó chưa được triệt để, ra lệnh huỷ hết các sách ở trong Nam, trừ những sách về khoa học tự nhiên, về kĩ thuật, các tự điển thôi; như vậy chẳng những tiểu thuyết, sử, địa lí, luật, kinh tế, mà cả những thơ văn của ông cha mình viết bằng chữ Hán, sau dịch ra tiếng Việt, cả những bộ *Kiều *, *Chinh phụ ngâm *… in ở trong Nam đều phải huỷ ráo.* *Một độc giả lập một danh sách các tác phẩm của tôi mà ông ta có trong nhà, đem lại Sở Thông tin hỏi thứ nào được phép giữ lại, nhân viên thông tin chẳng cần ngó tên sách, khoát tay bảo: Huỷ hết, huỷ hết.* *Sau ngày 30-4-75, tôi muốn tìm hiểu cách mạng Nga từ 1917 đến 1945, nhờ mấy bạn cách mạng tìm sách cho, họ bảo chính họ cũng không được đọc vì không thấy một cuốn nào cả. Sau tôi mới biết rằng loại đó ngay ở Nga cũng không ai được phép viết. Như vậy kiến thức hạng trí thức ngoài đó ra sao, ta có thể đoán được…* *Một cán bộ khác cho tôi hay ở Hà Nội người nào có được 50 cuốn sách là nhiều rồi. Anh ta mới thấy ba trong số 9 tủ sách của tôi đã bảo nhà tôi nhiều sách như một thư viện. Nhà bác học Sakharov trong một bài báo tôi đã dẫn, bảo ở Nga không có đời sống tinh thần (vie intellectuelle). Chúng ta có thể tin lời đó được.*
Và đây là trí thức của tầng lớp cán bộ văn hoá chỉ huy:
*Một nhà văn hợp tác với Viện Khoa học Xã hội lại nhờ tôi giới thiệu cho mươi nhà văn, học giả giỏi tiếng Anh và tiếng Việt để dịch cho viện bộ Bách khoa tự điển Anh gồm 25 cuốn, mà phải dịch gấp vì đó là chỉ thị của một ông “bự”. Tôi bảo có 50 nhà dịch cũng không làm nổi vì phải tạo hằng ức danh từ mới (riêng ngành Informatique trong 30 năm nay đã có một vạn thuật ngữ rồi); mà ví dụ có dịch nổi thì cũng phải mất ít nhất mười năm mới xong; xong rồi lại phải dịch lại hoặc bổ túc rất nhiều vì lỗi thời mất rồi: ở Anh, mỗi năm người ta sửa chữa, bổ túc, in lại một lần; rồi lại phải bỏ cả chục năm nữa, không biết có in xong được không. Xong rồi, bán cho ai, ai đủ tiền mua? Cán bộ văn hoá vào hàng chỉ huy mà dốt tới mức đó!* *Trị dân mà không biết một chút gì về tình cảnh của dân cả. Họ có vận dụng trí óc của họ không?* *Còn hạng nông dân ngoài Bắc thì khờ khạo, ngớ ngẩn so với nông dân trong này không khác gì một người ở rừng núi với một người ở tỉnh. Mấy anh bộ đội bị nhồi sọ, trước 1975 cứ tin rằng miền Nam này nghèo đói không có bát ăn, sau 30-4-75, vô Sài Gòn, loá mắt lên, mới thấy thượng cấp các anh nói láo hết hoặc cũng chẳng biết gì hơn các anh.* *Tóm lại, chính sách là chỉ cho dân được nói theo một chiều, trông thấy một hướng; nên chỉ một số rất ít giữ được tinh thần phê phán, nhưng chẳng thi thố được gì, sống nghèo khổ, bất mãn.* **Y tế** *Dân trong ấp, xã bị bệnh thì lại họ (nhân viên y tế nông thôn) trước, họ không trị được thì đưa ngay lên quận; quận có bác sĩ đa khoa, trị không được thì đưa ra tỉnh; tỉnh có bác sĩ chuyên khoa, đủ dụng cụ, đủ thuốc… Lần lần nhân viên y tế nông thôn vừa làm việc vừa học thêm, có thể lãnh trách nhiệm quan trọng hơn, đưa lên giúp việc ở quận. Chính sách đó rất họp lí và chính quyền mình cũng đã áp dụng nó. Đó là một điểm tấn bộ.*
Trình độ nhân viên y tế:
*Nhưng vì chiến tranh, nhân viên y tế các cấp của mình da số ít được học, nên chúng ta thấy những y sĩ (y sĩ Bắc có quyền ra toa, nhưng kém bác sĩ một bực), học chỉ tới lớp năm (hết cấp I), chỉ biết dăm chục tên thuốc, không biết đo huyết áp, không biết thế nào là đau mắt hột… chỉ đáng làm một nhân viên y tế nông thôn thôi. Còn bác sĩ được đào tạo ở Bắc thì xét chung, sự hiểu biết cũng kém xa bác sĩ đào tạo ở Nam… Nhân viên y tế nông thôn cũng thiếu, tinh thần trách nhiệm rất thấp: một huyện nọ người ta tiêm thuốc ngừa dịch tả cho ba người lớn và chín trẻ em thì tám trẻ chết.* *Tệ nhất là nạn thiếu thuốc, thiếu cả thuốc đỏ, thuốc tím, do đó sinh ra nạn ăn cắp thuốc, ra toa cho người không có bệnh để họ bán thuốc chợ đen.* *Cũng may mà có hằng trăm ngàn kiều bào ở ngoại quốc gửi thuốc về giúp thân nhân, nếu không sức khoẻ của dân sa sút không biết tới đâu.* *Tệ nhất là nạn thiếu vệ sinh… từ cơ quan tới đường sá, tư gia, đâu đâu cũng dơ dáy… Nhiều cơ quan nuôi gà, heo ngay trong phòng của họ, và từ trên lầu thượng họ trút nươc dơ xuống đường. Phòng bệnh nhân trong các bệnh viện hôi hám không chịu nổi; phải bịt mũi khi đi tới gần cầu tiêu… người ta phóng uế đầy đường.* *Gần cuối kế hoạch năm năm đầu tiên (1976-1980), người ta làm một “chiến dịch” vệ sinh để “dứt điểm” và người ta lựa ngay khu sạch sẽ nhất trong thị xã làm “thí điểm”, phái một nhóm người đi xịt thuốc DDT cho từng nhà; thuốc đã pha loãng nhiều rồi mà lại chỉ xịt vài phòng tối, vài bụi cây thôi. Không cần xem xét chỗ chứa rác, cầu tiêu. Thế là xong chiến dịch, có thể báo cáo lên trung ương là đã dứt điểm.* *Chính sách, đường lối tuy đúng mà thiếu người, thiếu phương tiện, thiếu tinh thần thì cũng hoá dở.* **Tư pháp** *Từ năm 1975, trường luật bị bãi bỏ. Sinh viên luật có thể xin chuyển qua ngành kinh tế, ra làm các ngân hàng. Nhưng đa số bỏ học, làm phu khuân vác, đạp xích lô… Đó là chuyện 1975. Nay thì thanh niên trí thức làm đủ các việc lao động rồi, bổ củi mướn, chở cát, vác gạo…, không ai ngạc nhiên, mà cũng không ai thương hại cho họ nữa, họ dễ dàng kiếm được vài ba chục đồng một ngày mà lại tự do, chứ không làm thư kí ngân hàng 40 đồng một tháng thì sống sao nổi. Vả lại lao động là vinh quang mà. Nữ sinh viên thì bán thuốc lá rời hoặc quần áo cũ ở lề đường.* *Trong Nam trước năm 1975 chưa có bộ luật mới, tạm dùng bộ luật cũ. Còn ở Bắc bỏ luật cũ mà không có luật mới (nghe nói năm 1981 người ta mới tính thảo bộ luật mới), không có trường luật thì tôi không hiểu người ta dạy xử án ra sao.* *Năm 1975 có lần tổ chúng tôi họp để xử một người trong tổ mắc một tội nào đó tôi không nhớ. Ông tổ trưởng đề nghị hai cách trừng trị… Cách nào được nhiều người đồng ý thì theo cách đó… Khi phường có toà án nhân dân rồi (năm 1978?) thì để toà xử. Một “ông toà” là học trò cũ của một bạn tôi. Tôi hỏi cậu ta: “Cháu xử theo luật nào?” Cậu ta cười, đáp: Cháu đặt ra luật để xử - Thực vậy sao? - Dạ, bây giờ ai đặt luật cũng được. Vì có bộ luật nào đâu?*
Tuy nhiên:
*Cũng có luật sư do chính quyền chỉ định để bênh vực cho bị cáo… Chính phủ bênh vực giai cấp vô sản; hạng bần dân dù bị tội nặng cũng xử nhẹ - trừ tội phản động dĩ nhiên.*
Và:
*Hiến pháp vẫn trọng quyền tư hữu nhỏ, nhưng đảng còn trọng lập trường giai cấp hơn. Giai cấp được trọng nhất là giai cấp đảng viên, như giai cấp quí tộc đời Chu ba ngàn năm trước… Giai cấp yên thân nhất là giai cấp vô gia cư, vô nghề nghiệp.* **Xã hội sa đoạ** *Ở tỉnh nào cũng có một số cán bộ tham nhũng, cấu kết với nhau thành một tổ chức ăn đút ăn lót một cách trắng trợn, không cần phải lén lút. Có giá biểu đàng hoàng…* *Nếu một cán bộ nào bị dân tố cáo nhiều quá thì người ta cũng điều tra, đưa cán bộ đó tới một cơ quan khác (có khi còn dễ kiếm ăn hơn cơ quan cũ), đem người khác (cũng tham nhũng nữa) lại thay. Ít tháng sau dân chúng nguôi ngoai rồi, người ta lại đưa kẻ có tội về chỗ cũ. Người ta bên vực nhau (cũng là đảng viên cả mà) vì ăn chịu với nhau rồi. Dân thấy vậy, chán, không phí sức tố cáo nữa. Có người còn bảo: “Chống chúng làm gì? Nên khuyến khích chúng sa đoạ thêm chứ để chúng mau sụp đổ…”* *Lớn ăn cắp lớn, nhỏ ăn cắp nhỏ. Ăn cắp nhỏ thì chỉ bị đuổi chớ không bị tội, vì “họ nghèo nên phải ăn cắp”, mà nhốt khám họ thì chỉ tốn gạo nuôi… Ăn cắp lớn, không thể ỉm được thì phải điều tra, bắt giam ít lâu, rồi nhân một lễ lớn nào đó, ân xá; không xin ân xá cho họ được thì đồng đảng tổ chức cho vượt ngục rồi cùng với gia đình vượt biên yên ổn.*
Và vô số những tệ nạn khác:
*Nạn “phe phẩy” (buôn lậu, làm chợ đen) còn bành trướng hơn nữa… Người ta nói đã có những vụ buôn lậu thuốc phiện; nếu cò thì cũng nhỏ thôi, kém xa thời Mĩ, Thiệu. Nhưng đồ lậu như vải, thuốc thơm, thuốc tây… thì khoảng một năm nay lan tràn thị trường…* *Có đồ lậu thì luôn luôn có đồ giả… nhiều nhất là dược phẩm Tây phương, vì thứ này vừa hiếm vừa đắt… Chỉ khổ dân quê…* *Nạn cờ bạc không công khai như trước, nhưng nạn “xổ số đuôi” thì công khai rồi… * *Nạn cho vay nặng lãi cũng kinh khủng… Bạn hàng ở chợ không chơi hụi tháng như xưa nữa, mà chơi hụi tuần, hụi ngày!* *Nạn đĩ điếm đã hết đâu. Ngay cuối năm 1975, một cán bộ cách mạng đã bảo các bạn kháng chiến ở bưng về mắc bệnh hoa liễu hết rồi; một số cán bộ rất nghiêm trang đạo mạo – có kẻ ngoài 70 tuổi - từ Hà Nội vào, năn nỉ các bạn trong Nam chỉ chỗ cho họ hưởng thú mê li một lần cho biết mùi… Họ rất thích sách khiêu dâm…* **Con người mất nhân phẩm** *Trong một xã hội như vậy, con người dễ mất hết nhân phẩm, hoá ra đê tiện, tham lam, bất lương, nói láo, không còn tình người gì cả.* *Năm 1975 đa số các cán bộ, công nhân viên ở Bắc vào thăm gia đình, họ hàng ở trong Nam, còn giữ chút thể diện “cách mạng”, bà con trong này tặng họ gì thì họ nhận, chứ không đòi; về sau họ không giữ kẽ nữa, tặng họ một thì họ xin hai, không tặng họ cũng đòi, khiến một ông bạn tôi bực mình, nhất định đóng cửa không tiếp một người bà con, bạn bè nào ở Bắc vào nữa…* *Đa số cán bộ ở Nam đã tư bản hoá rồi, một xã hội chủ nghĩa xã hội mà như vậy thì chủ nghĩa đó chỉ còn cái tên thôi.* *Một nhà văn đất Bắc làm cho một tờ báo nọ nhờ một nhà văn trong Nam viết bài, hứa sẽ trả bao nhiêu đó. Viết rồi, đưa họ, họ đăng, nhưng kí tên của họ rồi đưa cho nhà văn trong Nam nửa số tiền nhuận bút thôi, còn họ giữ lại một nửa. Vừa ăn cắp văn, vừa ăn chặn tiền. Chưa bao giờ miền Nam có bọn cầm bút bẩn thỉu như vậy. Một bạn học giả của tôi ở Bắc khuyên tôi đừng giao bản thảo của tôi cho ai hết, không tin ai được cả, họ sẽ đạo văn.*
Cái mất tình người:
*Sống dưới chế độ cộng sản, con người hoá ra có hai mặt như Sakharov đã nói: chỉ giữa người thân mới để lộ mặt thật, còn thì phải đeo mặt nạ; luôn luôn phải đề phòng bạn bè, láng giềng, có khi cả người trong nhà nữa. Người ta tính cứ 5 người thì có 1 người kiểm soát từng ngôn ngữ, hành vi của 4 người kia… Ở Nga thời Staline như vậy, ở Bắc những năm 1954-1960 cũng gần như vậy; ở Nam đỡ hơn vì đa số người trong này không chịu làm thứ mật thám chìm đó…* *Nạn làm tiền, tống tiền lan tràn khắp các ngành, cả trong ngành cứu nhân độ thế và ngành tống táng.* *Tất cả chỉ tại cái lệ chính phủ định giá, định lương rẻ quá không cho dân đủ sống, dân phải xoay xở lấy, bóc lột lẫn nhau. Cổ kim chưa một xã hội nào phi lí như vậy. Vì biết mình phi lí nên có nơi chính quyền làm ngơ cho bác sĩ làm ăn, cho phép các giáo viên nguỵ dạy thêm tại nhà.* *Nói cho ngay, thời nào trong xã hội cũng có một số người lương thiện. Và ông Phạm Văn Đồng đã nhận rằng thời này hạng đó thiệt thòi nhất. Tôi được biết một hai cán bộ trung cấp liêm khiết, chịu nghèo, nuôi heo thêm, chứ không tham nhũng. Gia đình họ phải ăn rau muống; quần áo thì vá đụp; có thể nói họ nghèo như các nông dân nghèo nhất thời xưa.* *Tóm lại sau 5 năm chúng ta không thấy chút tiến bộ nào cả mà chỉ thấy sự chia rẽ trong xã hội, sự tan rã trong gia đình, sự sa đoạ của con người, sự suy sụp của kinh tế.* **Phong trào vượt biên** *Tôi không biết trước giờ giải phóng, từ Bến Hải trở vào, trong số trên 20 triệu dân có bao nhiêu người vội vã di cư để trốn cộng sản… Người nào cũng có tâm trạng não nề: bỏ quê cha đất tổ, bỏ thân thích bạn bè, bỏ cả sản nghiệp… để qua nước người ăn nhờ ở đậu, làm thứ công dân “da màu”, một thứ công dân hạng hai, và bắt đầu xây dựng lại từ đầu; như vậy ai mà vui cho được? Những người đi đó hoặc là quân nhân, công chức trong các chính phủ trước, hoặc đã có thời sống với cộng sản ở Bắc, sợ chế độ ngoài đó, đã di cư một lần nay lại di cư lần thứ hai. Những người ở lại, xét chung, đều sẵn sàng chấp nhận chế độ mới, dù chưa biết rõ nó ra sao; một số đông còn hăng hái tiếp tay với chính quyền mới để xây dựng một xã hội tốt đẹp cho tương lai nữa.* *Nhưng chẳng bao lâu nhiều người thất vọng, qua năm 1976, đã có lác đác một số thanh niên vượt biên… Từ năm 1977 người ta dùng đường biển, phong trào vượt biên phát triển rất mạnh tới mức một bà già nông dân miền Tây phải nói: “ Cây cột đèn nếu đi được thì cũng đi”. Dù phải gian lao cực khổ tới mức nào, hễ ra khỏi được nước là sướng rồi, làm mồi cho cá mập vẫn còn hơn ờ lại trong nước mà chết dần chết mòn, người ta nghĩ vậy…* *Có ba cách vượt biên. Cách chính thức, sướng nhất là có người thân, cha mẹ, vợ chồng hay con cái ở ngoại quốc xin cho được đoàn tụ gia đình…. Cách bán chính thức, theo nguyên tắc, cho người Việt gốc Hoa, nhưng người gốc Việt mà muốn thành gốc Hoa thì cũng không khó. Có tiền là được hết… Cách thứ ba lá đi chui, nghĩa là đi lậu. Một người đứng ra tổ chức… đút lót cho công an, chính quyền ở làng có bãi biển, đút lút cả cho công an vài nơi chung quanh để người vượt biên khỏi bị xét hỏi, thuyền yên ổn được rời bến ban đêm. Công an những nơi có bãi biển đó nhờ vậy làm giàu rất mau, có kẻ chỉ một hai năm được vài chục lượng vàng và ôm vàng vượt biên. Do đó mà trong dân gian xuất hiện một truyện tiếu lâm dưới đây.* *“Môt hôm nọ, người canh Lăng Bác Hồ bỗng thấy xác ướp của bác biến đâu mất, hoảng hốt đi tìm khắp nơi, tìm ở nhà sàn của Bác không thấy, vế quê hương Bác ở Nghệ An cũng không thấy, nghi rằng bác vào chơi thành phố của Bác, liền vào Sài Gòn kiếm, sau cùng một đêm, thấy bác ngồi một mình, rầu rĩ ở bến Sáu Kho, Thành phố Hồ Chí Minh, hỏi bác, sao lại ra ngồi đấy, Bác đáp: “Bác không muốn ở nước này nữa, muốn qua phương Tây đây, mà tụi công an đòi Bác sáu cây, Bác có cây đâu mà nộp cho chúng”.* *Thường là thoát được, ít khi gặp tàu tuần; nhưng nhiều khi gặp bão, thuyền chìm, làm mồi cho cá mập’ hoặc gặp bọn cướp biển Thái Lan… Mặc dầu nguy hiểm như vậy, người ta vẫn không sợ, thua keo này bày keo khác. Có người lần thứ tư mới thoát, lại có người lần thứ 10 vẫn chưa thoát, mà sản nghiệp tiêu tán hết, không biết sống bằng gì…* *Từ cuối 1979 thêm một cách vượt biên nữa bằng đường bộ, ngã Cao Miên… Cũng nguy hiểm như vượt biển.* *Người nào vượt biên được một nước nào tiếp thu rồi, được trợ cấp hay kiếm được việc làm rồi, cũng gởi ngay về cho thân nhân một gói thực phẩm, thuốc uống, quần áo… bán được một hai ngàn đồng. Họ làm lụng cực khổ, (rửa chén trong quán ăn…) nhịn hút thuốc để giúp gia đình vì biết rằng người ở lại thiếu thốn gấp mười họ. Chính nhờ họ mà nhiều gia đình miền Nam mới sống nổi, nhờ họ một phần mà dân miền Nam có thuốc tây để uống, có vải may quần áo, không đến nỗi rách rưới quá. Trong hoạn nạn tình cha mẹ, con cái, vợ ơhồng lúc này lại đằm thắm hơn xưa. Cái rủi thành cái may.* *Về vật chất họ được đầy đủ, nhưng về tinh thần họ rất đau khổ. Nhờ bà con họ hàng, nhớ quê hương xứ sở, nhớ day dứt, gia diết. Họ khóc thương thân phận anh hay em ở trong các trại cải tạo mỗi bữa chỉ được nắm bo bo; thân phận cha mẹ chú bác phải đẩy chiếc xe bán củi, bán chuối dưới mưa, dưới nắng, đau ốm không có thuốc uống; thân phận con cháu quanh năm không được một li sữa, một cục đường… Có những thiếu phụ thay đổi hẳn tính tình: ở nước nhà thì thích trang điểm, dạo phố, họp bạn; qua nước người thì suốt ngày ở trong phòng lau chùi, quét tước, nấu ăn cho chồng con, không chịu ra đường, chồng con lôi kéo cũng không đi; một ngày kia họ sẽ loạn tinh thần mất. Khổ nhất là những bà 50-60 tuổi, không biết ngoại ngữ, không sao thích ứng được với đời sống Tây phương, mới xa quê được một năm đã đòi về, ngày nào cũng ngóng tin nhà, và được thư thì đọc đi đọc lại tới thuộc lòng. Ngày đêm họ quay băng “Sài Gòn ơi, li biệt” của Thanh Thuý, băng “Ta chẳng lẽ suốt đời lưu vong” của Phạm Duy mà khóc mướt. Giọng ảo não không kém bài hát dân tộc Do thái khi bị đày ở Babylon hồi xưa…*
Thân phận của những người miền Nam ở lại:
*Trong số những người ở lại, đáng thương nhất là những cặp vợ chồng già không có con cái, bị chính phủ chặn lương hưu trí, ráng sống lây lất vài năm bán hết đồ đạc để ăn rồi tự tử. * *Rồi tới những người sản nghiệp tiêu tan vì đi kinh tế mới hoặc vì vượt biên mấy lần mà thất bại, sống cầu bơ cầu bất ở vỉa hè các thành phố lớn nhỏ như bọn ăn mày. * *Rồi những cô giáo, cô kí chồng đi cải tạo 5 năm đằng đẵng, ở nhà xoay xở đủ cách, làm việc đêm ngày, nhịn ăn nhịn mặc để nuôi bốn năm đứa con, vài tháng lại tiếp tế cho chồng một lần. Họ vì hoàn cảnh mà hoá đảm đang, tư cách lại cao lên, không chịu nhận sự giúp đỡ của họ hàng, bạn bè.* *Rồi những thiếu nữ học hết đại học Sư phạm hay Luật mà không muốn làm công nhân viên vì lương thấp quá, kiếm một cái sạp nhỏ nửa thước vuông bán thuốc rời hay quần áo cũ, thuốc tây ở lề đường, vất vả nhưng kiếm được 10-15 đồng mỗi ngày, đủ cơm cháo cho cha mẹ và em. Họ lễ phép, chăm chỉ, dễ thương.* *Tất cả những người đó và còn nhiều hạng người khác nữa đáng tự hào là nguỵ. Nguỵ mà như vậy còn đáng quí gấp trăm bọn tự xưng là “cách mạng” mà tư cách đê tiện.* **Người ta đã nhận định sai** *Vậy dù có lạc quan tới mấy cũng phải nhận rằng công việc xã hội hoá miền Nam này tới nay đã thất bại. Chỉ mới dựng được cái sườn thôi mà đã có nhiều dấu hiệu tỏ rằng sườn đó đã nghiêng ngả: rất nhiều cán bộ đã hủ hoá, hùng hục làm giàu bằng mọi cách, thành một bọn tư sản rồi, tinh thần quân đội đã sa sút, hợp tác xã nông nghiệp đã thất bại, chính sách kinh tế mới phải bãi bỏ; một vài địa phương đã rụt rè lập lại chế độ tư bản…* *Ngành nào cũng kẹt, kẹt cứng, chính quyền không biết xoay xở ra sao, vá chỗ này thì toạc chỗ khác, càng dùng những biện pháp nhất thời thì càng lúng túng. Ngay các các bộ trung kiên cũng phải nhận rằng tình hình mấy năm sắp tới còn nguy kịch hơn… Thật bi đát.* *Chỉ tại người ta đã tính lầm. Thắng được Mĩ rồi, người ta tin rằng sẽ làm bá chủ bán đảo Đông dương, không nhận định được đúng tình hình thế giới.* *Người ta nhận định sai tài năng, đạo đức, tinh thần hi sinh của cán bộ, tưởng rằng cao lắm và có thể dễ dành kiến thiết miền Nam thành một xã hội xã hội chủ nghĩa, không ngờ cán bộ tuy rất đông mà rất kém cỏi về mọi mặt, mà tối đại đa số không ưa xã hội chủ nghĩa, thích đời sống miền Nam hơn. * *Người ta nhận định sai về tình trạng miền Nam. Trước ngày 30-4-75, miền Nam rất chia rẽ: nhiều giáo phái, đảng phái nhưng tiến bộ hơn miền Bắc nhiều về mức sống, kĩ thuật, nghệ thuật, văn hoá; nhờ ngôn luận được tương đối tự do, nhờ được đọc sách báo ngoại quốc, biết tin tức thế giới, du lịch ngoại quốc, tiếp xúc với người ngoại quốc…; cả về đạo đức nữa: vì đủ ăn, người ta ít thèm khát mọi thứ, ít gian tham (tôi nói số đông), ít chịu làm cái việc bỉ ổi là tố cáo người hàng xóm [Một thím làm tổ phó lo về đời sống, được công an phường gọi đi học tập. Mới hết buổi đầu, thấy công an chỉ dạy cách dò xét, tố cáo đồng bào (ăn uống ra sao, chỉ trích chính phủ không, khách khứa là hạng người nào…), thím ta xin thôi liền, về nói với bạn: “Tôi không làm công việc thất đức đó được”. Lớp học đó bỏ luôn] chứ đừng nói người thân, nói chung là không có hành động nhơ nhớp như nhiều cán bộ ở Bắc tôi đã kể ở trên. Tôi còn nhận thấy vì người Nam bị coi là nguỵ hết, nên càng đoàn kết với nhau, thương nhau: cùng là nguỵ với nhau mà!* *Như vậy mà đưa cán bộ Bắc vào cai trị họ, dạy chính trị họ thì làm sao không thất bại? Bọn đó quê mùa, ngu dốt, nghèo khổ, vụng về, tự cao tự đại, bị người Nam khinh ra mặt, mỉa mai; lớp dạy chính trị cho dân chúng mỗi ngày một vắng, hiện nay cả năm không họp một lần.* *Một thất bại nặng nề của cách giáo hoá đó là báo *Nhân dân * không ai đọc, người ta mua về để bán “ve chai”, ngay cả bộ *Lénine toàn tập * cũng vậy.* *Sau 5 năm, cả triệu cán bộ và thường dân Bắc vào Nam mà Bắc Nam miễn cưỡng sống với nhau, lơ là vói nhau, Nam coi Bắc là bọn thực dân, tự coi mình là bị trị. Làm gì có sự hợp tác?* **Sự khinh rẻ giữa Bắc - Nam:** *Người Bắc coi người Nam là nguỵ, đối xử người Nam như những thực dân da trắng đối với dân “bản xứ”, tự cao tự đại, tự cho rằng về điểm nào cũng giỏi hơn người Nam, đã thắng được Mĩ thì cái gì cũng làm được. Chỉ cho họ chỗ sai lầm trong công việc thì họ bịt miệng người ta bằng câu: “Tôi là kháng chiến, anh là nguỵ thì tôi mới có lí, anh đừng nói nữa”. Chẳng bao lâu người Nam thấy đa số những kẻ tự xưng là kháng chiến, cách mạng đó, được Hồ Chủ tịch dạy dỗ trong mấy chục năm đó, chẳng những dốt về văn hoá, kĩ thuật - điều này không có gì đáng chê, vì chiến tranh, họ không được học – thèm khát hưởng lạc, ăn cắp, hối lộ, nói xấu lẫn nhau, chài bẩy nhau… Từ đó người Nam chẳng những có tâm trạng khinh kháng chiến mà còn tự hào mình là nguỵ nữa, vì nguỵ có tư cách hơn kháng chiến. Và người ta đâm ra thất vọng khi thấy chân diện mục của một số anh em cách mạng đó, thấy vài nét của xã hội miền Bắc: bạn bè hàng xóm tố cáo lẫn nhau, con cái không dám nhận cha mẹ, học trò cấp II đêm tới đón đường cô giáo để bóp vú… Thì ra: “Nhìn xa ngỡ tượng tô vàng…”*
Và trong chăn mới biết có rận:
*Ngay giữa các đồng chí cũng không có tinh thần đoàn kết…Chính vì thiếu đoàn kết nên trong cuộc hội họp nào người ta cũng hô hào “Đoàn kết, đại đoàn kết”. Còn ở trong phòng họp thì ai cũng hoan hô tinh thần đoàn kết, ra khỏi phòng rồi thì hết đoàn kết. Người ta chỉ đoàn kết với nhau vì quyền lợi thôi; do đó mà có tinh thần bè phái, gia đình trị, và miền Bắc có câu này: nhất thân, nhì thế, tam quyền, tứ chế.* *Có người nói một số “ông lớn” đi đâu cũng có người hầu xách bình nước sâm Cao Li để ông lớn uống thay trà; một ông nọ luôn luôn có một bác sĩ ở bên và một thiếu nữ quạt hầu vì ông không chịu được quạt máy. Tôi không biết những tin đó đúng hay không, chỉ biết những tin đó do “anh em cách mạng” đưa ra cả...* *Sài Gòn đưọc giải phóng vài năm thì ta thấy xuất hiện ngay một hạng giàu sang mới nổi, thay thế bọn giàu sang thời Thiệu,, và cũng thích những xa xí phẩm (áo hàng thêu, hột xoàn, máy điều hoà không khí v.v…) của thời Thiệu. Tiền đâu mà họ mua những thứ đó nhỉ?* *Sự bất công chướng nhất, tàn nhẫn nhất là lương công nhân viên từ năm 1975 cứ đứng yên trong khi sự phân phối nhu yếu phẩm giảm đi gần hết, chỉ còn gạo, bo bo là tạm đủ, nhất là trong khi mãi lực của đồng bạc năm 1980 chỉ còn 1/10 năm 1975; thành thử lương một công nhân viên chỉ đủ để mua củi chụm, lương một bác sĩ mới ra trường chỉ đủ để mua rau muống ăn. Khắp thế giới không đâu có chế độ lương bổng như vậy. Người nào cũng phải bán đồ đi mà xài, nhờ cha mẹ giúp đỡ, nếu không thì phảo xoay xở mọi cách, làm sao sống được thì làm, chính phủ không biết tới. Một cán bộ ở Hà Nội đã phàn nàn: “Người ta có rất nhiều quyền hành mà không có một chút tinh thần trách nhiệm nào cả. Thật lạ lùng!”* *Từ ngày 30-4-75, do những đồng bào ở Bắc vào, chúng ta ở Nam mới lần lần biết cảnh điêu đứng của dân tình ngoài đó sau hai chục năm sống dưới chế độ mới. Từ trên xuống dưới ai cũng phải ăn độn có khi tới 60%-70% (tháng 8-1980, một cán bộ giáo dục ở Hà Nội vào bào tôi bây giờ họ phải ăn độn 90%, cực khổ hơn những năm 1973-1974 nhiều lắm, mà tình trạng đó còn kéo dài lâu. Thân phận không bằng con heo ở trong Nam); có hồi gạo quí tới nỗi người ta cất vào trong những cái thố, cái liễn, trân trọng như nhân sâm, chỉ khi nào đau ốm mới lấy ra một nhúm để nấu cháo; ngày tết mà có đủ gạo nấu cơm cúng ông bà là mừng lắm; khi nào được ăn một bữa cơm không độn với nước mắm thôi thì coi như được dự một bữa tiệc. Nước mắm rất hiếm, có người ở Nghệ An hay Hà Tĩnh mấy năm không có nước mắm ăn, gặp người trong Nam ra đem theo nước mắm, xin một vài muỗng rồi nuốt ực ngay hết, không đợi đem về nhà. Bát ăn mỗi người mỗi năm chỉ được một cái, hễ vỡ thì phải ăn bằng sọ dừa. Vài mỗi năm chỉ được phát một hai thước đủ để vá áo (ở miền Nam năm 1980, có nơi mội người chỉ được 6 tấc). Nhiều người vào Sài Gòn thăm bà con, khi ra vơ vét đủ thứ, từ cây đinh, khúc dây chì, lon sữa bò, ve chai…đem ra, vì ở ngoài đó thường cần dùng tới mà không kiếm đâu ra. Họ cho miền Nam này là thiên đường.* *Nhưng một người Ba Lan ở trong Uỷ ban kiểm soát quốc tế năm 1975 bào chỉ trong 5 năm miền Nam sẽ “đuổi kịp miền Bắc”, nghĩa là nghèo như miền Bắc. Lời đó đúng, rất sáng suốt. Nếu không nhờ mấy trăm ngàn kiều bào ở ngoại quốc gởi tiền, thuốc men, thực phẩm, quần áo… về gíup bà con ở đây thì chúng ta ngày nay cũng điêu đứng như anh em miền Bắc rồi.* *Dân miền Nam từ xưa chưa bao giờ biết đói, phải ăn độn thì năm 1979 thì đã phải ăn độn 70-80%, có những gia đình phải ăn bữa cơm bữa cháo, có cô giáo và học sinh đói quá, tới lớp té xỉu.* *Nhà nào cũng bán đồ cũ đi để ăn; nhiều giáo viên nhà đã trống rỗng, không còn bàn ghế nữa, ăn ngủ trên sàn. Ai cũng chỉ lo sao có cái gì nuốt cho đầy bao tử, chứ không dám nghĩ tới miếng ngon. Tết Canh Thân vừa rồi, ở Long Xuyên, nhà một giáo viên hồi hưu, trên bàn thờ ông bà chỉ bày một đĩa có mấy chiếc bánh phồng và bánh gai, không có một đòn bánh tét, một quả dưa hấu.* *Khổ nhất là bọn đi kinh tế mới, thất bại, tiêu tan hết vốn liếng, về Sài Gòn, sống cảnh màn trời chiếu đất, ăn xin, moi các đống rác hôi thối, lượm một miếng giấy vụn, một túi ni lông, một miếng sắt rỉ, một quai dép mủ… để bán cho ‘ve chai’. Trông thấy đống túi ni lông được rửa qua loa trong nước dơ rồi phơi ở lề đường để bán cho tiểu thương đựng hàng, tôi ghê tởm quá.* *Ở Bắc tình hình hiện nay điêu đứng hơn những năm kháng Mĩ. Nghe nói ngoài đó đã xuất hiện câu ca dao:* *Anh Đồng, anh Duẩn, anh Chinh,* *Ba anh có biết dân tình hay không?* *Rao muống nửa bó một đồng* *Con ăn bố nhịn, đau lòng thằng dân.* *Ở Nam có nơi hai tháng nhân viên chưa được lãnh lương, chắc nhiều gia đình không đủ tiền mua rau muống cho con nữa. Một bạn tôi đã phải ăn nước mắm kho khô.* *Không có tiền mua rau thì làm gì có tiền mua thịt. Muốn lâu lâu có thịt thì phải nuôi heo, gà, cho nên nhiều cơ quan ngay khi mới thành lập đã nghĩ ngay đến việc hùn tiền (hay lấy trong quĩ?) mua heo con, phân công nhau nuôi tại khu ở tập thể, như vậy đến lễ, tết mới có thịt liên hoan. Người ta thèm thịt quá, cho nên liên hoan lu bù, bất kì một dịp gì cũng liên hoan được… mỗi năm liên hoan cả chục lần là ít… Và khi ngồi vào bàn tiệc thì chẳng ai mời ai, đợi ai, mạnh ai nấy gắp, ăn thật mau (tới nỗi có người bảo cứ nuốt trước rồi sẽ nhai sau!), tệ gấp 10 thói ăn uống ở đình làng mà Ngô tất Tố đã mạt sát trong cuốn *Việc làng *.* *Nghèo thì sinh ra ở bẩn. Ngay trong khu tập thể một trường đại học Hà Nội, phòng một giáo sư ở Pháp về cũng dơ dáy, từ sàn gạch đến tường đều đầy vết bẩn… Dù muốn sống sạch cũng không thể được... Nếu tình trạng không thay đổi thì chỉ mươi năm nữa, toàn dân sẽ quen đi, không thấy gì là bẩn nữa. Hiện nay ở trong Nam đã nhiều nhà để bụi đóng đầy bàn ghế - mà trước kia họ sống rất sạch - mạng nhện giăng đầy trần, còn dân thị xã thì đã quen với cảnh bốn năm người cùi nằm trên đường đưa tới chợ, lăn ở giữa chợ để xin ăn.* *Câu “nghèo cho sạch, rách cho thơm” của ông cha, chúng ta không giữ được vì chúng ta nghèo tới mức không thể ở sạch được.*
## No comments:
Post a Comment

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
Sanna Khánh Hòa đã khép lại giải AFF Futsal Club Championship 2017 bằng trận thua đậm 0-4 trước Thai Port của chủ nhà Thái Lan ở trận chung kết. Với thất bại này, Sanna Khánh Hòa chỉ giành được vị trí á quân của giải đấu.
Đây cũng là thành tích mà câu lạc bộ Thái Sơn Nam đạt được AFF Futsal Club Championship 2016, sau khi cũng để thua Thai Port ở trận đấu cuối cùng.
Còn với Thai Port, đây đã là năm thứ ba liên tiếp họ đăng quang ở sân chơi này.
Ở trận chung kết, Thai Port là đội nhập cuộc tốt hơn và có bàn thắng mở tỷ số 1-0 sau tình huống đá phản lưới nhà của Quốc Bảo ở ngay phút thứ 3.
Chỉ 2 phút sau, đội bóng Thái Lan nhân đôi cách biệt bằng siêu phẩm sút xa của Chaivat.
Sang hiệp 2, Thai Port vẫn là đội bóng chơi tốt hơn và họ có thêm hai bàn thắng nữa của Marcos (phút 33) và Chaivat (39), để giành chiến thắng chung cuộc 4-0.
Ở trận đấu diễn ra trước đó, Melaka United của Malaysia đã thắng Permata Indah Manokwari (Indonesia) để giành vị trí thứ 3./.
(Vietnam+)
(TG)-Ngày 15/7, Đoàn Ban Tổ chức chương trình giao lưu nghệ thuật “Bản hùng ca bất tử” đã tới thăm và trao tặng sổ tiết kiệm cho 3 mẹ Việt Nam anh hùng ở Thủ đô Hà Nội.


markdown:
Ít nhất 8 người thiệt mạng và 60 người bị thương trong trận chung kết cúp liên đoàn bóng đá Senegal tại Dakar ngày 15/7, khi một bức tường sân vận động đổ sập xuống những người cổ vũ, gây nên cảnh tượng chen lấn, xô đẩy hoảng loạn.
Bộ trưởng Thể thao Senagal Matar Ba cho biết vụ việc xảy ra khi trận đấu giữa 2 đội bóng US Ouakam và Stade de Mbour đang trong hiệp phụ, các cổ động viên US Ouakam bắt đầu ném đá vào các cổ động viên Stade de Mbour, khiến khán giả vội vã rời bỏ chỗ ngồi.
Một phần bức tường phía sau các cổ động viên ngồi ngoài trời đổ sập, trong khi cảnh sát bắt đầu bắn hơi cay. Tình trạng hoảng loạn lan nhanh trên sân vận động dẫn đến một cuộc chen lấn xô đẩy, khiến nhiều người thiệt mạng. Bộ trưởng Thể thao Matar Ba cam kết sẽ áp dụng các biện pháp mạnh để vụ việc tương tự không bao giờ tái diễn tại Senegal.
Tổng thống Senegal Macky Sall đã yêu cầu nhanh chóng điều tra vụ việc và xử lý thích đáng những người phải chịu trách nhiệm. Theo người phát ngôn tổng thống, ngày 16/7, chiến dịch tranh cử cho cuộc bầu cử quốc hội vào cuối tháng này ở Senegal sẽ tạm dừng 1 ngày để tưởng niệm các nạn nhân.
Hồi tháng Tư vừa qua, một vụ hỏa hoạn xảy ra tại một nơi ẩn tu Hồi giáo ở thị trấn Medina Gounass, Đông Nam Senegal, cũng làm ít nhất 22 người thiệt mạng và 87 người bị thương./.
(TTXVN)
(TG)-Ngày 15/7, Đoàn Ban Tổ chức chương trình giao lưu nghệ thuật “Bản hùng ca bất tử” đã tới thăm và trao tặng sổ tiết kiệm cho 3 mẹ Việt Nam anh hùng ở Thủ đô Hà Nội.


markdown:
site-name-and-slogan
Начало
Тв програма
Филми
Сериали
Теленовели
новини
спорт
актьори
предавания
Потребители
Галерия
Форум
TVTV.bg
ПРОФИЛ НА:
galina dgeneva
изпрати съобщение
Име:
galina dgeneva
Пол:
Жена
Възраст:
40г.
Роден на:
29.05.1977
Регистриран:
на 05.06.2010
Последно онлайн:
преди 6 години
повече за мен:
Рейтинг:
0
Гласувай:
последно влизане в сайта:
06.06.2010 в 16:21
коментари на galina dgeneva
За съжаление, все още няма публикувани коментари.
ТЪРСИ
ВХОД
забравена парола
регистрация
Какво ти се гледа?
Филми
Сериали
Спорт
Музика
Предавания
Програмата за седмицата
П
В
С
Ч
П
С
Н
реклама
ТАГОВЕ
Новогодишна нощ
деца и куче
Голди Хоун
прогнозата
Yo amo a Paquita Gallego
Whipped
white chicks
Sleep Dealer
Верислав Туджаров
Шарлот Грей
ангелите на чарли
Едуард Нортън
даян лейн
Чарли Дей
ГЛУПАКЪТ
Pангeл Bълчанов
заветът
Мила Йовович
реклама
потребители
Любомир Любенов
bogoslav alexandrov
Elena Alexieva
още
TVTV.BG
Начало
Условия за ползване
За нас
ТВ Програма - Архив
Реклама
Мобилна версия
Партньори
ТВ Новели
VisionForWeb
enigma.bg
Промоции
Comfort.bg
NovataSofia
Website.bg
Svejo.bg
Имотера
Nav.bg
За реклама
Детегледачки
Всички права запазени © 2009
Created by website.bg

Server: Apache/2.2.3 (Red Hat)

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding


markdown:
Địa chỉ chuyên Unlock mở mạng LG Stylo 2 LS775 K540 bị khóa nhà mạng ”Boost Mobile, Virgin Mobile, Criket” xách tay từ Mỹ về lấy ngay giá rẻ, uy tín chất lượng, nhanh nhất tại TPHCM.
Thời gian chỉ trong 20 phút.
Chúng tôi Mở Khóa LG Stylo 2 bằng Tools bản quyền, code chính hãng không tháo máy, chỉ 1 lần duy nhất là dùng mãi mãi… Update rom, nâng cấp phiên bản mới, cam kết 100% sẽ không bị khóa mạng lại.
P/s: Bảo hành vĩnh viễn với những máy khóa bằng tần GSM NCK Code.
Với cách làm của chúng tôi, trong quá trình Giải Mã Bẻ Khóa LG Stylo 2 thì quý khách ngồi cạnh bên xem trực tiếp và chờ lấy máy.
Sau khi Mở Khóa Mạng LG Stylo 2 thành công, điện thoại chính thức thành bản quốc tế, dùng Full các tính năng của nhà sản xuất, sử dụng được hết các Sim ở Việt Nam và tất cả Sim nhà mạng ở bất cứ quốc gia nào trên toàn thế giới.
Ngoài ra chúng tôi còn nhận Unbrick sửa lỗi treo Logo, cài Tiếng Việt và mở khóa tài khoản Google LG Stylo 2 lấy liền sau ít phút.
Phí dịch vụ: 250 – 300.000 VND (làm số lượng thì có giá yêu).
## Bình luận

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Link: <http://unlockaz.com/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <http://unlockaz.com/?p=4663>; rel=shortlink


markdown:
[Giá vàng hôm nay 15/11: Đảo chiều tăng lên 36 triệu đồng](http://www.24h.com.vn/tai-chinh-bat-dong-san/gia-vang-hom-nay-15-11-dao-chieu-tang-len-36-trieu-dong-c161a833661.html) [Giá vàng hôm nay 14/11: Tiếp tục lao dốc](http://www.24h.com.vn/tai-chinh-bat-dong-san/gia-vang-hom-nay-14-11-tiep-tuc-lao-doc-c161a833377.html)
Giá vàng hôm nay 19/11: Giảm xuống mức thấp nhất trong hơn 6 tháng qua. Ảnh minh hoạ
Giá vàng thế giới chốt phiên cuối tuần với mức giảm mạnh 0,73% xuống còn 1.208,4 USD/ounce.
Diễn biến giảm mạnh của thị trường thế giới đã kéo
[giá vàng](http://www.24h.com.vn/ttcb/giavang/giavang.php) trong nước lao dốc theo. Các thương hiệu vàng trong nước sáng nay tiếp tục giảm.
Trong đó, giá vàng SJC giảm 20 nghìn đồng mỗi lượng và được giao dịch ở mức 35,6-35-8 triệu đồng mỗi lượng; giá vàng Doji cũng giảm mạnh về còn 35,67-35,82 triệu đồng mỗi lượng…
Về giao dịch, hệ thống Doji ghi nhận diễn biến khá trầm lắng, đối lập với diễn biến sôi động cách đây hai tuần.
Do giá vàng hiện nay chỉ giao động trong biên độ hẹp và dưới 36 triệu đồng nên thiếu vắng giao dịch lớn. Thậm chí, Doji cũng cho rằng ngay cả khách hàng mua lẻ cũng giảm mạnh.
Các doanh nghiệp vàng đã nới khoảng cách giữa giá mua và giá bán lên gấp đôi so với trước để giảm thiểu rủi ro. Hiện mức chênh lệch này tại SJC là 200 nghìn đồng, Doji là 150 nghìn đồng.
Trong khi đó, chênh lệch giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới quy đổi đang là 3,2-3,25 triệu đồng mỗi lượng tuỳ thương hiệu. Do giá vàng thế giới giảm nhanh, trong khi diễn biến trong nước chậm hơn nên khoảng cách này đang được nới rộng theo hướng giá vàng trong nước cao hơn giá vàng thế giới.

WARC-Truncated: length

X-Cache: QuickCache v24h-version - file

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-Control: public

Content-Type: text/html; charset=Utf-8


markdown:
Copyright © 2017 Xem phim sex online. All Rights Reserved.| SiteMap |
Các bạn đang tìm kiếm cho mình một trang web Xem Phim Sex Onlne. Tại đây các bạn có thể tìm thấy rất nhiều thể loại Phim sec cực hay, những bộ Phim Địt Nhau Hấp dẫn nhất. Trang web tổng hợp Từ nhiều nguồn như xvideo | XNXX | LauXanh.us. hấp dẫn với Phim Sex Không Che Full HD hoàn toàn miễn phí.
Trang web chỉ dành cho người trên 18 tuổi. Xem phim chỉ để giải trí, giải tỏa căng thẳng, tuyệt đối không được phép áp dụng cho thực tế, vi phạm pháp luật và đạo đức con người. Phim Sex trên website được tổng hợp trên internet.

Server: cloudflare-nginx

Set-Cookie: __cfduid=da3c9623d9995867b1c0a0cbe42213f821500582348; expires=Fri, 20-Jul-18 20:25:48 GMT; path=/; domain=.vaisex.com; HttpOnly

Vary: Accept-Encoding, Cookie


markdown:
**luatsu24h.com,** **Luatvietnam24h**法律咨詢. **Lawyer24h.**
- 翻譯：英、法、德、華、日、韓文…
- 在各級法院參加訴訟
- 執行判決…
- 企業、勞工咨詢，設立預案，審計，稅務報告…
- 外籍者咨詢：護照、簽證、結婚、離婚、回鄉、出境、留學…
- 爭執咨詢：民事、刑事、地產、買賣、抵押…
- 遺囑、承繼、戶籍、出生登記、收養子女、房地產主權…等咨詢
- 給窮人和www.luatsu24h.com成員免費提出咨詢
吳權街 106號
### Văn Phòng Luật sư LUATSU24H (Lawyer24h)
*130 An Dương Vương, P.9, Q.5*
ĐT: 848 35040450; 848 54052887 Fax: 848 54052522
*106 Ngô Quyền, P.7, Q.5, Tp. Hồ Chí Minh*
ĐT: 848. 35098275; 848. 35098276 fax: 08. 54052522
Trưởng văn phòng: Luật sư Đỗ Như Lưu 098 3878 187
Mr. Nguyễn Hữu Phước: 090 3363 054
Luatsu24h cạnh UBND Q5 (Ủy Ban Nhân Dân Quận 5); TAND Q5; luatsu24h cạnh Phòng công chứng số 2
## Không có nhận xét nào:
## Đăng nhận xét


markdown:
Đang truy cập :
32
•Máy chủ tìm kiếm : 1
•Khách viếng thăm : 31
Hôm nay :
634
Tháng hiện tại
: 15294
Tổng lượt truy cập : 1236711
Giá : Liên Hệ
/ 1 Chiếc
Hãng sản xuất: OPT/Taiwan
Đánh giá : 0 điểm
1
2
3
4
5
Liên Hệ

Server: LiteSpeed

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: private, pre-check=0, post-check=0, max-age=0

Set-Cookie: nv3c_Uiuiq_nvvithemever=xg%2C%2C; expires=Fri, 20-Jul-2018 20:40:43 GMT; Max-Age=31536000; path=/; domain=.vhcorp.vn; httponly

Content-Language: vi


markdown:
*Thứ sáu, 21/07/2017 | 04:39 GMT +7*
-
[Hà Nội](http://vietbao.vn/vn/thoitiet/Ha-Noi/) *27* oC **Hôm nay**
27
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 25
oC đến 29 oC
Bình minh: 05:28
Hoàng hôn: 18:37
##### Hướng gió:
Nam Đông Nam
Tốc độ: 13 Km/h
Hướng gió: 158°Trạm khí tượng: Cau Giay, Hanoi, Dịch Vọng
Kinh độ:
105.85
Vĩ độ:
21.02
Nhiệt độ hóa sương:
25
oC
Tầm nhìn:
8 Km
Độ ẩm:
91%
Áp suất:
1008.0 mb
**Hôm nay**
24
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 24
oC đến 31 oC
Bình minh: 05:42
Hoàng hôn: 18:17
##### Hướng gió:
Tây Tây Nam
Tốc độ: 18 Km/h
Hướng gió: 250°Trạm khí tượng: Ho Chi Minh
Kinh độ:
106.69
Vĩ độ:
10.78
Nhiệt độ hóa sương:
22
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
89%
Áp suất:
1007 mb
**Hôm nay**
26
oC
#### Trời Âm U
Nhiệt độ từ 25
oC đến 29 oC
Bình minh: 05:25
Hoàng hôn: 18:33
##### Hướng gió:
Đông Đông Bắc
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 70°Trạm khí tượng: Phu Lien
Kinh độ:
106.68
Vĩ độ:
20.86
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
86%
Áp suất:
1007 mb
**Hôm nay**
24
oC
#### Mưa
Nhiệt độ từ 24
oC đến 30 oC
Bình minh: 05:47
Hoàng hôn: 18:19
##### Hướng gió:
Tây Tây Nam
Tốc độ: 19 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng:
Kinh độ:
105.78
Vĩ độ:
10.03
Nhiệt độ hóa sương:
23
oC
Tầm nhìn:
8 Km
Độ ẩm:
94
Áp suất:
1008.2 mb
**Hôm nay**
28
oC
#### Trời Âm U
Nhiệt độ từ 18
oC đến 26 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Tốc độ: 6 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng: Da Nang
Kinh độ:
108.21
Vĩ độ:
16.07
Nhiệt độ hóa sương:
26
oC
Tầm nhìn:
20.0 Km
Độ ẩm:
85%
Áp suất:
1007 mb
**Hôm nay**
26
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 22
oC đến 31 oC
Bình minh: 05:29
Hoàng hôn: 18:22
##### Hướng gió:
Gió thay đổi!
Tốc độ: 8 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng: Hue
Kinh độ:
107.58
Vĩ độ:
16.48
Nhiệt độ hóa sương:
25
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
94%
Áp suất:
1006 mb
**Hôm nay**
26
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 23
oC đến 33 oC
Bình minh: 05:30
Hoàng hôn: 18:09
##### Hướng gió:
Tây Nam
Tốc độ: 8 Km/h
Hướng gió: 230°Trạm khí tượng: Nha Trang
Kinh độ:
109.19
Vĩ độ:
12.25
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
20.0 Km
Độ ẩm:
81%
Áp suất:
1006 mb
[Đặt làm trang chủ](#) [Quảng cáo](http://vietbao.vn/vn/quang-cao/) [Liên hệ](http://vietbao.vn/vn/contact/) [Rss](http://vietbao.vn/vn/rss/)
-
| |
| |
| |28/06 (âm lịch)
Ngày: kỷ dậu, Hắc Đạo
Tốt cho các việc xuất hành, sửa kho, dựng nhà, mở tiệm.
Tuổi xung: Tân Mão, Ất Mão

X-Cache-Status: MISS


markdown:
Khuyến mãi adsl viettel hcm gói cước cho hộ gia đình Home E+ băng thông 4Mbps khuyến mãi từ 300.000vnđ/tháng chỉ còn 230.000vnđ/tháng, phí lắp đặt ban đầu chỉ 300.000vnđ hỗ trợ modem ADSL 01 cổng. Đặc biệt Viettel sẽ miễn phí 100% cước lắp đặt cho khách hàng đăng ký trả trước 06 tháng hoặc 01 năm. Quý khách xem chi tiết gói cước adsl viettel tphcm bên dưới hoặc liên hệ theo số Hotline để được tư vấn.
Chú ý: Bảng giá cước adsl viettel trên chưa bao gồm VAT 10%.
+ Khi lắp đặt internet viettel quý khách sẽ được hỗ trợ tư vấn và làm hợp đồng tại nhà. Nếu khách hàng muốn đổi lấy loại modem khác sẽ phải đóng thêm chi phí chênh lệch giữa 02 loại modem. Xem chi tiết bên dưới.
+ Không lấy modem đóng 100.000vnđ.
+ Lấy modem ADSL 01 cổng đóng 300.000vnđ.
+ Lấy modem ADSL 04 cổng đóng 500.000vnđ.
+ Lấy modem WIFI 01 cổng đóng 500.000vnđ.
+ Lấy modem WIFI 04 cổng đóng 650.000vnđ.
+ Đối với cá nhân: CMND photo + hộ khẩu, giấy tạm trú, giấy tờ nhà, Kt3... đúng địa chỉ lắp đặt.
+ Đối với tổ chức, doanh nghiệp: Giấp phép kinh doanh công chứng + CMND photo 2 mặt người đại diện.
+ Lắp đặt nhanh nhất chỉ trong 24h!
+ Thời gian quy định từ 1 - 3 ngày.
Đối với khách hàng tại Hà Nội có nhu cầu sử dụng dịch vụ internet viettel vui lòng liên hệ trung tâm theo số Hotline trên để được tư vấn hoặc tham khảo khuyến mãi như hướng dẫn bên dưới.
>> Lắp mạng viettel

X-Powered-By-Plesk: PleskWin


markdown:
# Thợ sửa khóa lập nhóm trộm nhằm vào các gia đình giàu có
### Khi phá cửa đột nhập ăn trộm xe máy, Trung thường mang đi cả ổ khóa nhằm gây khó khăn cho việc điều tra.
Công an quận Long Biên (Hà Nội) đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can với Đặng Quang Trung (29 tuổi), Phạm Văn Tuyền (27 tuổi) để điều tra hành vi trộm cắp tài sản; Võ Hoàng Tùng về hành vi tiêu thụ tài sản trộm cắp.
Bị bắt vào cuối tháng 6, Trung khai làm nghề sửa khóa đã 10 năm nên có thể vô hiệu hầu hết các loại khóa. Kết hợp với Tuyền, Trung lập nhóm trộm chỉ nhằm vào các gia đình có điều kiện để một lần "mở cửa" có thể lấy được cùng lúc nhiều xe máy. Thời gian hoạt động từ 24h hôm trước đến 5h sáng hôm sau. Trước khi tẩu thoát, nhóm sẽ mang theo các ổ khóa đã phá để gây khó khăn cho việc điều tra.
Nhóm Tùng nhận đã gây ra hàng chục vụ tại Hà Nội và các tỉnh lân cận, riêng tại Hà Nội lấy được 22 chiếc xe máy.
**Phạm Dự**

server: Fengine

Cache-Control: max-age=120, stale-while-revalidate=6, stale-if-error=864000, private

Set-Cookie: device_env=4; expires=Thu, 27-Jul-2017 20:34:18 GMT; path=/; domain=vnexpress.net

Content-Type: text/html


markdown:
Báo chí toàn cảnh ngày 17/01 với các nội dung đáng chú ý: Chủ động thế trận thông tin; Sau chuyện xe quá tải là gì?; Tấn công khủng bố trở lại Indonesia.
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM - VTV.VN
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập: Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập: Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (024) 3.8355931; (024) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (024) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn

Vary: User-Agent

FilterID: ft


markdown: Trang chủ Tôi Bảo vệ: Thân tôi là thân con bọ ngựa Tôi Bảo vệ: Thân tôi là thân con bọ ngựa Bởi Vũ Thành Luân - 19 Tháng Hai, 2011 490 0 Chia sẻ Facebook Twitter Nội dung này được bảo mật. Hãy nhập mật khẩu để xem tiếp: Mật khẩu:

Link: <http://wp.me/p4PqQB-h3>; rel=shortlink


markdown:
TRANG CHỦ
GIỚI THIỆU
SẢN PHẨM
GIA VỊ
ĂN LIỀN
TIỆT TRÙNG
HÀNG LON
HÀNG LẠNH
HÀNG KHÔ
HÀNG GIẢI KHÁT
TIN TỨC
THƯ VIỆN
GALLERY
VIDEO
HỆ THỐNG PHÂN PHỐI
LIÊN HỆ
Copyright © 2014
Apycom jQuery Menus
SẢN PHẨM
Thịt Hạt Chia
Giá:
00 (VNĐ)
Thành phần:
Đạm đậu nành, chất xơ từ lúa mì, hạt chia 5%, dầu đậu nành, bột bắp, tảo rong biển, muối, đường, tiêu, gia vị chay (trích từ bắp).
Cách sử dụng:
Rã đông, chiên rồi trộn gỏi hoặc tiềm, kho, xào, sốt chua, hấp đều được,..
Cách bảo quản:
-18oC (Cấp đông)
Share on Facebook
Send to a friend
Print
SẢN PHẨM KHÁC
THỊT CHAY BÍ ĐỎ
CHẠO BÒ
CHÁO THỊT BẰM
ĐẬU HỦ RONG BIỂN
CHÁO GÀ


markdown:
![6 công nghệ dùng để tạo nước sạch uống được: lấy từ không khí, lọc nước biển… 6 công nghệ dùng để tạo nước sạch uống được: lấy từ không khí, lọc nước biển…](http://www.datviet.com/wp-content/uploads/2016/09/1-480.jpg?x64054)
![](https://ken107.github.io/read-aloud/images/play_round_dark.png)
![](https://ken107.github.io/read-aloud/images/pause_round_dark.png)
Mời các bạn tham khảo 6 giải pháp rất sáng tạo bên dưới để biết người ta đang làm gì để giúp 633 triệu người nói trên có nước sạch để sử dụng nhé.
## Tháp nước Warka
Tháp nước Warka dùng để tạo nước sạch từ không khí.
Phải mất nhiều năm thiết kế người ta mới hoàn thiện ý tưởng của tháp nước Warka, và đầu năm nay nó đã bắt đầu được xây dựng thử nghiệm tại một khu vực hẻo lánh ở Ethiopian để tạo nước sạch từ không khí. Thiết kế này được nhiều giải thưởng, nó lấy nước từ các hạt sương và sử dụng một cấu trúc hình tròn khổng lồ làm từ tre đan thành một
* “tấm lưới”* khổng lồ. Nó cũng có một cái bạt để che nắng cho người dân khi họ hứng nước từ tháp. Nếu mọi chuyện diễn ra suông sẻ, tháp nước Warka sẽ được cho sản xuất hàng loạt vào năm 2019.
## Thiết bị lọc nước bằng tia UV
Thiết bị này giúp giảm thời gian lọc nước từ 48 giờ xuống chỉ còn có 20 phút.
Không phải tất cả những người thiếu nước sạch đều sống trong khu vực bị hạn hán, đôi khi họ vẫn có nước khắp khu mình ở nhưng không một giọt nào uống được cả vì bị ô nhiễm. Những hệ thống lọc nước thường đắt và tốn nhiều thời gian để tạo ra thành phẩm, còn giải pháp của các nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford nhỏ chỉ bằng một ngón tay vào có thể giảm thời gian lọc từ 48 giờ xuống còn 20 phút. Hiện tại thiết bị vẫn còn đang được thử nghiệm nhưng các nguyên mẫu test đã chứng minh được tính khả thi của thiết bị lọc bằng UV này.
## Nhà máy lọc nước biển dùng năng lượng mặt trời
Nhà máy này sử dụng năng lượng mặt trời để vận hành các máy tách nước bằng điện từ trường.
Dự án này mang tên
**The Pipe**, nó chỉ mới ra mắt vào mùa hè năm nay và hứa hẹn sẽ cung cấp 5,68 tỉ lít nước sạch cho những khu vực hạn hán. Nhà máy này sử dụng năng lượng mặt trời để vận hành các máy tách nước bằng điện từ trường, còn các phế phẩm chứa muối sẽ được cho qua những bồn xử lý nhiệt trước khi đổ ngược trở lại biển. Ngoài công dụng nói trên, The Pipe còn thu hút sự chú ý của mọi người vì ngoại hình lạ mắt của nó trông như một tác phẩm nghệ thuật trôi nổi trên biển hơn là một thiết bị công nghiệp nặng nề nhàm chán.
## Hệ thống thu gom sương lớn nhất thế giới
Máy lọc sương lớn nhất thế giới được thử nghiệm trên khu vực sa mạc Moroccan.
Máy lọc sương lớn nhất thế giới sử dụng các tấm lưới khổng lồ để “bắt” sương trên khu vực sa mạc Moroccan và biến chúng thành nước sạch. Với diện tích trên 600 mét vuông, hệ thống này tận dụng được thời tiết luôn bị bao bọc bởi lớp sương mù dày đặc kéo dài 6 tháng mỗi năm. Kể từ khi đi vào hoạt động, mỗi dặm vuông của hệ thống có thể thu được nhiều nhất là 64 lít nước có thể dùng để uống. Kết hợp với máy bơm dùng năng lượng mặt trời và hệ thống ống dẫn, nước đang được cung cấp cho 400 người dân địa phương. Trước đó, họ phải rất vất vả mới tìm được nước ở khu vực hẻo lánh này.
## Chip xử lý nước nano
Con chip tách nước sạch từ nước mặn bằng cách sử dụng dòng điện.
Chi phí là rào cản chính cho vấn đề thiếu nước trên thế giới, vậy nên các nhà nghiên cứu thường tập trung làm ra những giải pháp nhỏ hơn và có thể dùng cho từng cá nhân để giảm chi phí. Năm 2014, một nhóm nghiên cứu chung giữa Đại học Texas (Mỹ) với Đại học Marburg (Đức) đã tạo ra một con chip tách nước sạch từ nước mặn bằng cách sử dụng dòng điện. Ở giai đoạn đầu, chip có thể chạy được chỉ bằng một cục pin bình thường. Công ty khởi nghiệp Okeanos Technology đã được thành lập để tiếp tục nghiên cứu và phát triển sản phẩm.
## Dự án năng lượng sóng Carnegie Perth
Thiết bị trông giống một cái phao này được thả trên bờ biển Perth nằm ở phía tây nước Úc.
Dự án này thực hiện 2 nhiệm vụ cùng lúc: tạo năng lượng sạch từ chuyển động của sóng trên đại dương, kết hợp với khả năng lọc muối ra khỏi nước biển. Thiết bị trông giống một cái phao này được thả trên bờ biển Perth nằm ở phía tây nước Úc, nơi việc sử dụng năng lượng sạch luôn là một vấn đề cần được ưu tiên để không ảnh hưởng đến môi trường. Cứ 3 cái phao sẽ gom thành một hệ thống tạo ra 240 kilowatt điện. Chúng còn được nối với đáy biển bằng bơm thủy lực để đẩy nước qua các tua-bin. Một phần năng lượng tạo ra sẽ dùng cho máy lọc nước, phần còn lại đi theo dây dẫn hòa vào lưới điện của địa phương. Đây là một phần trong kế hoạch tạo ra nguồn nước sạch uống được trong dài hạn cho người dân nơi đây.
Theo Khoa Học

Pragma: public

Cache-Control: max-age=1800, public

Cf-Railgun: direct (starting new WAN connection)

X-Powered-By: W3 Total Cache/0.9.5.4


markdown:
![Cực hữu Mỹ kích động ám sát Giáo hoàng Cực hữu Mỹ kích động ám sát Giáo hoàng](http://www.datviet.com/wp-content/uploads/2015/09/tag-reuterscom2c0000-binary_gf10000194003r-baseimage_zhwf-795x582.jpeg?x64054)
![](https://ken107.github.io/read-aloud/images/play_round_dark.png)
![](https://ken107.github.io/read-aloud/images/pause_round_dark.png)
Giáo hoàng Francis chuẩn bị có chuyến thăm Mỹ đầu tiên từ ngày 22 – 27.9 – Ảnh: Reuters
Lý do là những phần tử này bất mãn với những cải cách theo hướng cởi mở hơn của giáo hoàng và “giọt nước tràn ly” là việc kêu gọi giáo dân giúp đỡ người Hồi giáo tị nạn và nhập cư lậu đang tràn vào châu Âu.
Giới chức an ninh Mỹ và Vatican chưa có bình luận về thông tin trên, nhưng theo giới quan sát, không thể coi thường nguy cơ nhằm vào giáo hoàng khi ông chuẩn bị có chuyến thăm Mỹ đầu tiên từ ngày 22 – 27.9.
Stormfront và Vanguard News Network là nơi quy tụ nhiều thành viên khét tiếng cực đoan, trong đó có Anders Behring Breivik, thủ phạm vụ khủng bố làm 77 người chết ở Na Uy năm 2011.


markdown:
![Không quân Nga xóa sổ 900 mục tiêu khủng bố trong 72 giờ Không quân Nga xóa sổ 900 mục tiêu khủng bố trong 72 giờ](http://www.datviet.com/wp-content/uploads/2016/02/khong-quan-nga-xoa-so-900-muc-tieu-khung-bo-trong-72-gio-795x430.jpg?x64054)
![](https://ken107.github.io/read-aloud/images/play_round_dark.png)
![](https://ken107.github.io/read-aloud/images/pause_round_dark.png)
Hai máy bay chiến đấu của Nga đang thực hiện không kích mục tiêu khủng bố (Ảnh: Sputnik)
Phát biểu với báo giới, phát ngôn viên Bộ Quốc phóng Nga, Thiếu tướng Igor Konashenkov cho biết: “Trong 3 ngày qua từ 1/2-4/2, các máy bay của Không quân Nga đã tiến hành 237 đợt xuất kích và phá hủy 875 mục tiêu khủng bố tại các tỉnh Aleppo, Latakia, Homs, Hama và Deir ez-Zor”.
Lực lượng khủng bố đã chịu tổn thất nặng nề bởi các cuộc không kích của Nga tại miền bắc Syria và đang phải co về khu vực gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Nga cho biết.
“Để duy trì khả năng chiến đấu, các lực lượng khủng bố tại miền bắc Syria tiếp tục rời bỏ vị trí và lùi trở lại vùng biên giới tiếp giáp với Thổ Nhĩ Kỳ”, Tướng Konashenkov nói.
“Lực lượng thuộc quân đội Ả rập Syria đã đánh bật các phiến quân khủng bố tại tỉnh Aleppo và dỡ bỏ lệnh phong tỏa khỏi các khu định cư Nubul và az-Zahra, vốn bị bao vây hơn 4 năm qua”, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Nga cho hay.
Bọn khủng bố gần đây đào tạo các thiếu niên để tổ chức đánh bom tự sát tại Syria. Em lớn tuổi nhất mới bước sang 16 tuổi, còn em nhỏ tuổi nhất mới 14 tuổi, theo Tướng Konashenkov.
“Theo số liệu của đại diện phe đối lập tại Syria, tổ chức khủng bố Mặt trận al-Nusra và tổ chức khủng bố Ahrar ash-Sham đã đào tạo một nhóm thiếu niên trở thành các phần tử đánh bom cảm tử tại tỉnh Idlib. Nhóm này lên kế hoạch đánh bom tự sát nhằm vào dân thường tại các tỉnh Damascus, Homs và Latakia”, Tướng Konashenkov cho hay.
Theo Sputnik


markdown: Shares Đất Việt là nơi tự do bày tỏ ý kiến, không có chế độ kiểm duyệt. Rất mong nhận được ý kiến của độc giả.