text:
Rùa cá sấu
Rùa cá sấu[4] (Macrochelys temminckii) là một trong những loài rùa nước ngọt lớn nhất thế giới. Danh pháp temminckii được đặt tên để vinh danh nhà động vật học Hà Lan Coenraad Jacob Temminck.[5]
Chi Macrochelys từng được cho là chỉ gồm một loài, các nghiên cứu cho thấy có ba loài riêng biệt: Macrochelys temminckii, Macrochelys suwanniensis, và Macrochelys apalachicolae.[6][7]
Phân bố[sửa | sửa mã nguồn]
Loài rùa này phân bố ở vùng Bắc Mỹ, xuất hiện nhiều ở các vùng nước miền Nam Hoa Kỳ. Chúng được tìm thấy từ miền đông của đông Texas đến Florida Panhandle, và phía bắc đến đông nam Kansas, Missouri, miền đông nam Iowa, phía tây Illinois, phía tây Kentucky, và phía tây Tennessee.[8] Do việc buôn bán vật nuôi kỳ lạ và các yếu tố khác loài đã tới châu Á và châu Âu với một trung tâm sinh sản/nghiên cứu tìm thấy ở Nhật Bản.
Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]
Loài rùa này có đầu to, bộ hàm cực khỏe, mai nhiều gai, cùng vẻ hung dữ, nên chúng thường được gọi là "quái thú rùa". Hình ảnh chúng gợi đến loài khủng long thời xưa. Mai của chúng có 3 hàng gai. Những hàng gai này chứa rất rất nhiều đầu dây thần kinh nhạy cảm. Có báo cáo chưa được kiểm chứng về con rùa nặng 183 kg ở Kansas năm 1937,[9] nhưng một trong những mẫu vật lớn nhất có kiểm chứng gây tranh cãi. Ở bể sinh vật cảnh Shedd Chicago là một con rùa 16 năm tuổi cân nặng 113 kg, được gửi đến bể cá cảnh bang Tennessee. Một con khác cân nặng 107 kg tại sở thú Brookfield ở ngoại ô Chicago. Chúng thường không phát triển đến kích thước lớn, trung bình con trưởng thành có mai dài khoảng 40,4 đến 80,8 cm (15,9 đến 31,8 in) với khối lượng 68 đến 80 kg (150 đến 176 lb). Con đực thường lớn hơn con cái.[10] Trong số các loài rùa nước ngọt còn sinh tồn, chỉ có các loài rùa mai mềm (ba ba) trong chi Chitra, Rafetus, và Pelochelys có thể vượt qua về kích thước.
Sinh sản và vòng đời[sửa | sửa mã nguồn]
Loài này đặt độ tuổi thành thục khi khoảng 12 tuổi.[11] Giao phối xảy ra vào đầu năm. Con cái xây tổ, hai tháng sau nó đẻ vào đó khoảng 10–50 trứng.[12] Giới tính con non phụ thuộc vào nhiệt độ tổ. Thời gian ấp từ 100 tới 140 ngày, và trứng nở vào đầu mùa thu.[13]
Tuổi thọ của cá thể tự nhiên còn là ẩn số, rùa cá sấu được cho là sống tới 200 năm, nhưng từ 80 tới 120 năm thì có lẽ đúng hơn. Chúng thường sống từ 20 tới 70 năm khi bin uôi nhốt.[14]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Trích dẫn
- ^ a ă â Rhodin 2010, tr. 000.92
- ^ Fritz 2007, tr. 172
- ^ Fritz 2007, tr. 172-173
- ^ "Rợn tóc gáy" bắt được "thủy quái" thời tiền sử kỳ dị nhất thế giới (do nó ó hình thù khá giống với cá sấu nên người ta còn gọi là rùa cá sấu)
- ^ “Biographies of People Honored in the Herpetological Nomenclature North America”. Truy cập ngày 9 tháng 7 năm 2006.
- ^
Hoàn thành chú thích này
- ^ Stephenie Livingston (ngày 10 tháng 4 năm 2014). “Study shows ‘dinosaurs of the turtle world’ at risk in Southeast rivers”. University of Florida News.
- ^ Conant, Roger; Collins, Joseph T. (1991). A Field Guide to Reptiles and Amphibians: Eastern and Central North America . Boston: Houghton Mifflin Company.
- ^ “Smithsonian National Zoological Park: Alligator Snapping Turtle”. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2006.
- ^ “Alligator Snapping Turtle: Giant of the Southeastern States”. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2006.
- ^ “Animal Diversity Web: Macrochelys temminickii”. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2008.
- ^ Kindersley, Dorling (15 tháng 6 năm 2005). Animal. New York City: DK Publishing. ISBN 0-7894-7764-5.
- ^ “Nashville Zoo: Alligator Snapping Turtle”. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 2 năm 2006. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2006.
- ^ “WhoZoo: Alligator Snapping Turtle”. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 4 năm 2006. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2006.
- Thư mục
- Rhodin, Anders G.J.; van Dijk, Peter Paul; Inverson, John B.; Shaffer, H. Bradley (ngày 14 tháng 12 năm 2010). “Turtles of the world, 2010 update: Annotated checklist of taxonomy, synonymy, distribution and conservation status”. Chelonian Research Monographs 5: 000.xx. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 15 tháng 12 năm 2010.
- Fritz, Uwe; Havaš, Peter (2007). “Checklist of chelonians of the world”. Verterbrate zoology 57 (2). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 17 tháng 12 năm 2010.

markdown:
*Rùa cá sấu* [Macrochelys temminckii](/w/index.php?title=Macrochelys_temminckii&redirect=no))
|Rùa cá sấu|
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Reptilia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_b%C3%B2_s%C3%A1t) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Testudines](/wiki/B%E1%BB%99_R%C3%B9a) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Chelydridae](/wiki/Chelydridae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Macrochelys](/wiki/Macrochelys)
Gray, 1856
[[1]](#cite_note-Rhodin92-1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **M. temminckii** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Macrochelys temminckii*
(
[Troost](/w/index.php?title=Gerald_Troost&action=edit&redlink=1), 1835) [[1]](#cite_note-Rhodin92-1) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc)) [[3]](#cite_note-Fritz172-3-3) *Testudo planitia*
[Gmelin](/w/index.php?title=Johann_Friedrich_Gmelin&action=edit&redlink=1), 1789 *Chersine planitia*
[Memmen](/w/index.php?title=Blasius_Merrem&action=edit&redlink=1), 1820 *Chelonura temminckii*
[Troost](/w/index.php?title=Gerald_Troost&action=edit&redlink=1), 1835 *Emysaurus temminckii*
[Duméril](/w/index.php?title=Andr%C3%A9_Marie_Constant_Dum%C3%A9ril&action=edit&redlink=1)và [Bibron](/w/index.php?title=Gabriel_Bibron&action=edit&redlink=1), 1851 *Macroclemys temminckii*
[Gray](/wiki/John_Edward_Gray), 1856 *Cheldyra temminckii*
[Agassiz](/w/index.php?title=Louis_Agassiz&action=edit&redlink=1), 1857 *Gypochelys temminckii*
[Agassiz](/w/index.php?title=Louis_Agassiz&action=edit&redlink=1), 1857 *Macroclemmys temminckii*
[Strauch](/w/index.php?title=Alexander_Strauch_(naturalist)&action=edit&redlink=1), 1862 *Macroclemys temmincki*
Prichard, 1967
**Rùa cá sấu** ( [4] *) là một trong những loài rùa nước ngọt lớn nhất thế giới. Danh pháp* **Macrochelys temminckii** *temminckii*được đặt tên để vinh danh nhà động vật học Hà Lan [Coenraad Jacob Temminck](/wiki/Coenraad_Jacob_Temminck). [[5]](#cite_note-5)
Chi
*Macrochelys* từng được cho là chỉ gồm một loài, các nghiên cứu cho thấy có ba loài riêng biệt: *Macrochelys temminckii*, *, và Macrochelys suwanniensis* *.* [Macrochelys apalachicolae](/w/index.php?title=Macrochelys_apalachicolae&action=edit&redlink=1) [[6]](#cite_note-thomas14-6) [[7]](#cite_note-7)
## Phân bố[
[sửa](/w/index.php?title=R%C3%B9a_c%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=R%C3%B9a_c%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=1)]
Loài rùa này phân bố ở vùng Bắc Mỹ, xuất hiện nhiều ở các vùng nước miền Nam Hoa Kỳ. Chúng được tìm thấy từ miền đông của
[đông Texas](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4ng_Texas&action=edit&redlink=1) đến Florida Panhandle, và phía bắc đến đông nam Kansas, Missouri, miền đông nam Iowa, phía tây Illinois, phía tây Kentucky, và phía tây Tennessee. Do việc buôn bán vật nuôi kỳ lạ và các yếu tố khác loài đã tới châu Á và châu Âu với một trung tâm sinh sản/nghiên cứu tìm thấy ở [8] [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n).
## Đặc điểm[
[sửa](/w/index.php?title=R%C3%B9a_c%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=R%C3%B9a_c%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=2)]
Loài rùa này có đầu to, bộ hàm cực khỏe, mai nhiều gai, cùng vẻ hung dữ, nên chúng thường được gọi là "quái thú rùa". Hình ảnh chúng gợi đến loài khủng long thời xưa. Mai của chúng có 3 hàng gai. Những hàng gai này chứa rất rất nhiều đầu dây thần kinh nhạy cảm. Có báo cáo chưa được kiểm chứng về con rùa nặng 183 kg ở Kansas năm 1937,
nhưng một trong những mẫu vật lớn nhất có kiểm chứng gây tranh cãi. Ở bể sinh vật cảnh Shedd [9] [Chicago](/wiki/Chicago)là một con rùa 16 năm tuổi cân nặng 113 kg, được gửi đến bể cá cảnh bang Tennessee. Một con khác cân nặng 107 kg tại [sở thú Brookfield](/w/index.php?title=S%E1%BB%9F_th%C3%BA_Brookfield&action=edit&redlink=1)ở ngoại ô Chicago. Chúng thường không phát triển đến kích thước lớn, trung bình con trưởng thành có mai dài khoảng 40,4 đến 80,8 cm (15,9 đến 31,8 in) với khối lượng 68 đến 80 kg (150 đến 176 lb). Con đực thường lớn hơn con cái. Trong số các loài rùa nước ngọt còn sinh tồn, chỉ có các loài rùa mai mềm (ba ba) trong chi [[10]](#cite_note-tortoise.org-10) *,* [Chitra](/w/index.php?title=Chitra_(genus)&action=edit&redlink=1) *, và* [Rafetus](/wiki/Rafetus) *có thể vượt qua về kích thước.* [Pelochelys](/w/index.php?title=Pelochelys&action=edit&redlink=1)
## Sinh sản và vòng đời[
[sửa](/w/index.php?title=R%C3%B9a_c%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=R%C3%B9a_c%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=3)]
Loài này đặt độ tuổi thành thục khi khoảng 12 tuổi.
Giao phối xảy ra vào đầu năm. Con cái xây tổ, hai tháng sau nó đẻ vào đó khoảng 10–50 trứng. [11] Giới tính con non phụ thuộc vào nhiệt độ tổ. Thời gian ấp từ 100 tới 140 ngày, và trứng nở vào đầu mùa thu. [[12]](#cite_note-Animal-12) [[13]](#cite_note-13)
Tuổi thọ của cá thể tự nhiên còn là ẩn số, rùa cá sấu được cho là sống tới 200 năm, nhưng từ 80 tới 120 năm thì có lẽ đúng hơn. Chúng thường sống từ 20 tới 70 năm khi bin uôi nhốt.
[[14]](#cite_note-14)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=R%C3%B9a_c%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=R%C3%B9a_c%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=4)]
- Trích dẫn
- ^
**a** **ă** **â** [Rhodin 2010](#CITEREFRhodin2010), tr. 000.92 [^](#cite_ref-Fritz172_2-0) [Fritz 2007](#CITEREFFritz2007), tr. 172 [^](#cite_ref-Fritz172-3_3-0) [Fritz 2007](#CITEREFFritz2007), tr. 172-173 [^](#cite_ref-4) ["Rợn tóc gáy" bắt được "thủy quái" thời tiền sử kỳ dị nhất thế giới](http://laodong.com.vn/khoa-hoc-cong-nghe/ron-toc-gay-bat-duoc-thuy-quai-thoi-tien-su-ky-di-nhat-the-gioi-236027.bld)(do nó ó hình thù khá giống với cá sấu nên người ta còn gọi là rùa cá sấu) [^](#cite_ref-5) [“Biographies of People Honored in the Herpetological Nomenclature North America”](http://ebeltz.net/herps/biogappx.html). Truy cập ngày 9 tháng 7 năm 2006. [^](#cite_ref-thomas14_6-0)
[Hoàn thành chú thích này](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_DOI/10.11646.2Fzootaxa.3786.2.4&preload=Bản_mẫu:Chú_thích_DOI/preload&editintro=Bản_mẫu:Chú_thích_DOI/editintro&action=edit) **Stephenie Livingston (ngày 10 tháng 4 năm 2014).** [^](#cite_ref-7) [“Study shows ‘dinosaurs of the turtle world’ at risk in Southeast rivers”](http://news.ufl.edu/2014/04/10/alligator-snapping-turtles/). *University of Florida News*. **Conant, Roger; Collins, Joseph T. (1991).** [^](#cite_ref-ConantandCollins1991_8-0) *A Field Guide to Reptiles and Amphibians: Eastern and Central North America*. Boston: Houghton Mifflin Company. [^](#cite_ref-9) [“Smithsonian National Zoological Park: Alligator Snapping Turtle”](http://nationalzoo.si.edu/Animals/ReptilesAmphibians/Facts/FactSheets/Alligatorsnappingturtle.cfm). Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2006. [^](#cite_ref-tortoise.org_10-0) [“Alligator Snapping Turtle: Giant of the Southeastern States”](http://www.tortoise.org/archives/macrocl.html). Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2006. [^](#cite_ref-11) [“Animal Diversity Web: Macrochelys temminickii”](http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Macrochelys_temminckii.html). Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2008. **Kindersley, Dorling (15 tháng 6 năm 2005).** [^](#cite_ref-Animal_12-0) *Animal*. New York City: DK Publishing. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-7894-7764-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-7894-7764-5). [^](#cite_ref-13) [“Nashville Zoo: Alligator Snapping Turtle”](http://web.archive.org/web/20060221084138/http://www.nashvillezoo.org/asturtle.htm). [Bản gốc](http://www.nashvillezoo.org/asturtle.htm)lưu trữ ngày 21 tháng 2 năm 2006. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2006. [^](#cite_ref-14) [“WhoZoo: Alligator Snapping Turtle”](http://www.whozoo.org/AnlifeSS2001/serishoo/SRS_AlligatorSnappingTurtle.html). Bản gốc [lưu trữ](http://web.archive.org/web/20060428004434/http://www.whozoo.org/AnlifeSS2001/serishoo/SRS_AlligatorSnappingTurtle.html)ngày 28 tháng 4 năm 2006. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2006.
- Thư mục
- Rhodin, Anders G.J.; van Dijk, Peter Paul; Inverson, John B.; Shaffer, H. Bradley (ngày 14 tháng 12 năm 2010).
[“Turtles of the world, 2010 update: Annotated checklist of taxonomy, synonymy, distribution and conservation status”](http://www.webcitation.org/5uzfktoIh). *Chelonian Research Monographs* **5**: 000.xx. [Bản gốc](http://www.iucn-tftsg.org/wp-content/uploads/file/Accounts/crm_5_000_checklist_v3_2010.pdf)(PDF) lưu trữ ngày 15 tháng 12 năm 2010.
- Fritz, Uwe; Havaš, Peter (2007).
[“Checklist of chelonians of the world”](http://www.webcitation.org/5v20ztMND). *Verterbrate zoology* **57**(2). [Bản gốc](http://www.cnah.org/pdf_files/851.pdf)(PDF) lưu trữ ngày 17 tháng 12 năm 2010.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=R%C3%B9a_c%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=R%C3%B9a_c%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=5)]
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Alligator vs. Common Snapping Turtle - Chelydra.org](http://www.chelydra.org/common_alligator_snapping_turtle.html) [Alligator Snapping Turtle Care Sheet](http://www.austinsturtlepage.com/Care/cs-allisnapper.htm) [CRUNCH, The Alligator Snapping Turtle](http://www.crunchinfo.com/id2.html)
|
|
|
|


text:
Thể loại:Khu vực có tranh chấp chủ quyền
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại con
Thể loại này gồm 6 thể loại con sau, trên tổng số 6 thể loại con.
H
- ► Quần đảo Hoàng Sa (2 t.l., 45 tr., 1 t.t.)
P
- ► Phong trào độc lập (3 t.l., 1 tr.)
Q
- ► Quần đảo Trường Sa (1 t.l., 145 tr.)
- ► Quốc gia không được công nhận hoặc không được công nhận rộng rãi (1 t.l., 17 tr.)
V
- ► Vùng lãnh thổ tranh chấp theo khu vực (4 t.l.)
- ► Vùng nước tranh chấp (1 t.l., 10 tr.)
Các trang trong thể loại “Khu vực có tranh chấp chủ quyền”
18 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 18 trang.

markdown:
# Thể loại:Khu vực có tranh chấp chủ quyền
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Thể loại con
Thể loại này gồm 6 thể loại con sau, trên tổng số 6 thể loại con.
### H
- ►
[Quần đảo Hoàng Sa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Ho%C3%A0ng_Sa) (2 t.l., 45 tr., 1 t.t.)
### P
- ►
[Phong trào độc lập](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phong_tr%C3%A0o_%C4%91%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp) (3 t.l., 1 tr.)
### Q
- ►
[Quần đảo Trường Sa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Sa) (1 t.l., 145 tr.)
- ►
[Quốc gia không được công nhận hoặc không được công nhận rộng rãi](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Qu%E1%BB%91c_gia_kh%C3%B4ng_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c_c%C3%B4ng_nh%E1%BA%ADn_ho%E1%BA%B7c_kh%C3%B4ng_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c_c%C3%B4ng_nh%E1%BA%ADn_r%E1%BB%99ng_r%C3%A3i) (1 t.l., 17 tr.)
### V
- ►
[Vùng lãnh thổ tranh chấp theo khu vực](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:V%C3%B9ng_l%C3%A3nh_th%E1%BB%95_tranh_ch%E1%BA%A5p_theo_khu_v%E1%BB%B1c) (4 t.l.)
- ►
[Vùng nước tranh chấp](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:V%C3%B9ng_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_tranh_ch%E1%BA%A5p) (1 t.l., 10 tr.)
## Các trang trong thể loại “Khu vực có tranh chấp chủ quyền”
18 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 18 trang.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1053 miss, cp1065 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Trợ giúp
Thể loại:Mất 1520
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Thể loại này được thay thế bằng
Thể loại:Mất năm 1520
.
Lưu ý:
Thể loại này nên để trống để tránh trùng lặp. Các bài liên quan đến chủ đề này nên cho vào
Thể loại:Mất năm 1520
.
Thể loại này hiện không có trang hay tập tin nào.
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Mất_1520&oldid=23816476
”
Thể loại
:
Thể loại đổi hướng
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Bài viết chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên lạc
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
Thêm liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 06:48 ngày 22 tháng 6 năm 2016.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Với việc sử dụng trang web này, bạn chấp nhận
Điều khoản Sử dụng
và
Quy định quyền riêng tư
.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# Thể loại:Mất 1520
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
**Thể loại này được thay thế bằng** [Thể loại:Mất năm 1520](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_n%C4%83m_1520). **Lưu ý:**Thể loại này nên để trống để tránh trùng lặp. Các bài liên quan đến chủ đề này nên cho vào [Thể loại:Mất năm 1520](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_n%C4%83m_1520). *Thể loại này hiện không có trang hay tập tin nào.*

X-Cache: cp1066 miss, cp1065 miss


text:
Thiên Tân
Tọa độ: 39°10′0″B 117°10′0″Đ / 39.16667°B 117.16667°Đ
Thiên Tân (tiếng Trung: 天津; bính âm: Tiānjīn; Phát âm tiếng Trung: [tʰjɛ́ntɕín]), giản xưng Tân (津); là một trực hạt thị, đồng thời là thành thị trung tâm quốc gia và thành thị mở cửa ven biển lớn nhất phía bắc của Trung Quốc. Thiên Tân nằm trên bình nguyên Hoa Bắc, là nơi các chi lưu của Hải Hà hợp lưu với nhau, giáp với Bột Hải ở phía đông và dựa vào Yên Sơn ở phía bắc. Hải Hà chảy uốn lượn qua trung tâm đô thị của thành phố, các cây cầu bắc qua Hoài Hà hình thành nên cảnh tượng "nhất kiều nhất cảnh" cho Thiên Tân.
Từ thời cổ, Thiên Tân đã trở nên hưng thịnh nhờ vào vận tải đường thủy. Ngày 23 tháng 12 năm 1402, thành Thiên Tân chính thức được xây dựng, là thành thị duy nhất có thời gian xây thành chính xác vào thời cổ tại Trung Quốc.[1] Kể từ năm 1860, sau khi Thiên Tân trở thành một cảng thông thương với ngoại quốc, nhiều nước phương Tây đã lập tô giới tại Thiên Tân. Bên cạnh đó, Dương Vụ phái (洋务派) cũng lập ra các thể chế kinh tế tại Thiên Tân, khiến Thiên Tân trở thành tiền tuyến mở cửa ở phương Bắc Trung Quốc và là căn cứ của Dương Vụ vận động (洋务运动) vào thời cận đại ở Trung Quốc. Với vị thế là nơi tiên phong, Thiên Tân vào thời cận đại có nền công nghiệp, thương nghiệp, tài chính phát triển nhanh chóng. Khi đó, Thiên Tân là nơi tiến hành "hiện đại hóa" quân sự, và là một trong những nơi đầu tiên tại Trung Quốc có đường sắt, điện báo, điện thoại, bưu chính, khai mỏ, giáo dục và tư pháp cận đại. Đương thời, Thiên Tân trở thành thành thị công thương nghiệp lớn thứ hai và trung tâm tài chính lớn nhất tại phía bắc Trung Quốc[2]
Ngày 22 tháng 3 năm 2006, Quốc vụ viện Trung Quốc đã phê duyệt "Quy hoạch tổng thể thành phố Thiên Tân", theo đó Thiên Tân sẽ trở thành một thành phố cảng quốc tế, một trung tâm kinh tế phương Bắc và một thành phố sinh thái.[3] Ngoài ra, còn đưa sự phát triển và mở cửa của tân khu Tân Hải vào trong chiến lược phát triển quốc gia của Trung Quốc, biến Thiên Tân thành cực tăng trưởng thứ ba của kinh tế Trung Quốc.[4][5]
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Cổ đại[sửa | sửa mã nguồn]
Thiên Tân nằm trên vùng đồng bằng phù sa do Hoàng Hà bồi đắp vào thời Cổ đại, trước khi sông chuyển dòng về phía nam như ngày nay. Vào thời cổ, Hoàng Hà từng ba lần đổi dòng để đổ ra biển tại phụ cận Thiên Tân: đổ ra biển ở phụ cận huyện Ninh Hà vào 3000 năm trước, đổ ra biển tại phụ cận Hoàng Hoa vào thời Tây Hán, đổ ra biển tại nam thành Thiên Tân vào thời Bắc Tống. Đến thời nhà Kim, Hoàng Hà đổi dòng về phía nam, bờ biển Thiên Tân ổn định. Muộn nhất là trong thời Chiến Quốc, ở khu vực Thiên Tân đã có các cư dân lao động và sinh sống đầu tiên.[6] Thời Tây Hán, Hán Vũ Đế đã thiết lập diêm quan tại Vũ Thanh. Thời nhà Tùy, Đại Vận Hà khai thông, khiến cho nơi giao nhau giữa Bắc Vận Hà và Nam Vận Hà, Tam Xóa Hà Khẩu (三岔河口), trở thành nơi phát sinh sớm nhất của Thiên Tân.[6] Thời nhà Đường, đã mở ruộng muối tại Lô Đài, lập kho muối tại Bảo Trì. Từ sau thời Trung Đường, Thiên Tân trở thành bến tiếp nhận các vật tư như lương thực và tơ lụa từ phương Nam vận chuyển lên phương Bắc. Thời Tống-Liêu, Hải Hà từng là sông ranh giới, phía bắc sông là đất Liêu, phía nam sông là đất Tống. Thời Tống, ở phía nam Hải Hà, triều Tống cho thiết lập rất nhiều cứ điểm quân sự, như: Nam Hà, Sa Qua, Độc Lưu để đề phòng quân Liêu tiến xuống phía nam.[6] Thời nhà Kim, triều đình đã cho thiết lập trọng trấn "Trực Cô trại" tại Tam Xóa Khẩu, đương thời khu vực phụ cận Thiên hậu cung đã hình thành đường phố.[6] Thời nhà Nguyên, vận chuyển đường biển được khai thông, Trực Cô trở thành trung tâm vận chuyển đường thủy, có tiếp vận thính và kho lương, Thiên Hậu cung cũng được xây dựng. Năm Diên Hựu thứ 3 (1316), tại Trực Cô đã thiết lập "Hải Tân trấn", là trọng trấn quân sự và trung tâm vận chuyển đường thủy đương thời.[6] Thời nhà Minh, khi Yên vương Chu Lệ tranh đoạt ngôi vị với người cháu là Minh Huệ Đế, đã vượt sông tại khu vực Thiên Tân để tiến về phía nam. Năm Vĩnh Lạc thứ hai (1404), Minh Thành Tổ Chu Lệ đã ban tên gọi "Thiên Tân", có ý là Thiên tử vượt bến sông, xây thành thiết lập Thiên Tân vệ.[6] Cùng với việc nhân khẩu gia tăng và thương nghiệp phát triển, triều đình nhà Minh liên tiếp thiết lập quan nha, xây trường học, đưa các vùng đất bên ngoài vào phạm vi thuộc thẩm quyền của Thiên Tân. Thời nhà Thanh, Thiên Tân được đổi từ vệ thành châu, rồi được thăng từ châu thành phủ. Cuối thời Thanh, Thiên Tân là trú địa của Trực Lệ tổng đốc, trở thành căn cứ của Lý Hồng Chương và Viên Thế Khải trong việc thiết lập Dương Vụ vận động và phát triển thế lực Bắc Dương.
Mở cửa thông thương cuối thời Thanh[sửa | sửa mã nguồn]
Từ trước khi mở cửa thông thương với ngoại quốc, đặc biệt là trong thời gian xảy ra Chiến tranh Nha phiến lần thứ hai, các cường quốc phương Tây đã từng nhiều lần phát động chiến tranh nhằm chiếm đóng Đại Cô Khẩu- cửa sông của Hải Hà. Ngày 20 tháng 5 năm 1858, liên quân Anh-Pháp đổ bộ vào mặt bên của pháo đài, quân Thanh bắn pháo phản kích, sát thương gần một trăm binh sĩ liên quân. Tuy nhiên, do Trực Lệ tổng đốc Đàm Đình Tương (谭廷襄) từ bỏ chạy trốn, khiến cho pháo đài nam bắc liên tiếp bị công chiếm. Triều đình nhà Thanh bí bách, đã phân biệt ký vào Điều ước Thiên Tân với bốn nước Nga, Anh, Pháp, Mỹ. Ngày 20 tháng 6 năm 1859, công sứ ba nước Anh-Pháp-Mỹ đến ngoài Đại Cô Khẩu, được triều đình Thanh yêu cầu vào bờ tại Bắc Đường, rồi được quân Thanh bảo vệ đến Bắc Kinh hoán ước. Liên quân Anh-Pháp cự tuyệt, tấn công Đại Cô Khẩu, mở đầu cho chiến tranh Đại Cô Khẩu lần thứ hai, quân Thanh bắn pháo phản kích, đánh chìm 4 chiếc quân hạm của liên quân Anh-Pháp, quân Anh-Pháp bị tổn thất nặng nề và phải triệt thoái. Đây là một chiến thẳng hiếm hoi trước ngoại bang của quân Thanh vào mạt kỳ của triều đại này. Ngày 1 tháng 8 năm 1860, liên quân Anh-Pháp huy động hơn 30 quân hạm với đội quân lục chiến gồm 5.000 người đổ bộ thuận lợi vào vùng phụ cận Bắc Đường, mở đầu chiến tranh Đại Cô Khẩu lần thứ ba, liên tục công hạ các pháo đài Tân Hà, Đường Cô và Đại Cô Khẩu Bắc. Hàm Phong hoàng đế hạ lệnh bỏ pháo đài Nam, đám quân Thanh còn lại triệt thoái về thành Thiên Tân, Đại Cô Khẩu thất thủ.[7]
Ngày 24 tháng 10 năm 1860, triều đình nhà Thanh cùng Anh-Pháp đã ký kết điều ước Bắc Kinh. Chín cường quốc gồm Anh, Mỹ, Pháp, Đức, Nhật, Nga, Ý, Áo-Hung, Bỉ trước sau đã thiết lập tô giới tại Thiên Tân, tiến hành cải tạo đất trong các tô giới, nạo vét Hải Hà, cải thiện hoàn cảnh đầu tư của Thiên Tân. Thiên Tân dần dần trở thành tiền tuyến mở cửa ở phương Bắc Trung Quốc và là căn cứ của Dương Vụ vận động (洋务运动) vào thời cận đại ở Trung Quốc. Khi đó, Thiên Tân là nơi tiến hành "hiện đại hóa" quân sự, và là một trong những nơi đầu tiên tại Trung Quốc có đường sắt, điện báo, điện thoại, bưu chính, khai mỏ, giáo dục và tư pháp cận đại.[8] Ngày 5 tháng 7 năm 1900, liên quân tám nước công chiếm Thiên Tân, sau đó tiến hành hai năm thống trị thực dân tại Thiên Tân, và đến năm 1901 thì họ đã ra lệnh phá bỏ tường thành Thiên Tân. Năm Quang Tự thứ 29 (1903), Trực Lệ tổng đốc kiêm Bắc Dương thông thương đại thần Viên Thế Khải đã bắt đầu cho phát triển các khu đô thị mới tại bờ bắc Hải Hà ở Thiên Tân, tức Hà Bắc tân khu, áp dụng cách quy hoạch thành thị hiện đại phương Tây, còn được gọi là "Bắc Dương tân thành".[9]
Thời kỳ Dân Quốc[sửa | sửa mã nguồn]
Tháng 3 năm 1912, Viên Thế Khải nhậm chức đại tổng thống của Trung Hoa Dân Quốc, chính phủ Bắc Dương được thành lập. Ngày 1 tháng 7 cùng năm, Thiên Tân huyện thự bị bãi bỏ, các cơ cấu trực thuộc được đưa sang cho Thiên Tân phủ tiếp quản. Tháng 4 năm 1913, khôi phục Thiên Tân huyện, bãi bỏ Thiên Tân phủ. Huyện thự được thiết lập tại phủ thự trước đó, sau đổi tên thành Thiên Tân huyện hành chính công thự. Ngày 20 tháng 10 năm 1916, Pháp công khai bắt bớ cảnh sát Trung Quốc, mưu tính chiếm Lão Tây Khai. Người dân Thiên Tân hợp thành "Duy trì quốc quyền quốc thổ hội", vài nghìn người tiến hành thị uy. Sau này, do thỏa hiệp của chính phủ Bắc Dương, Lão Tây Khai trở thành nơi Trung-Pháp cùng quản lý, lịch sử gọi là "sự kiện Lão Tây Khai". Ngày 14 tháng 3 năm 1914, chính phủ Trung Quốc tuyên chiến với Đế quốc Đức và Đế quốc Áo-Hung trong chiến tranh Thế giới lần thứ nhất, quân đội và cảnh sát Trung Quốc tiến vào thu phục tô giới Đức và tô giới Áo tại Thiên Tân. Tháng 6 năm 1923, Lê Nguyên Hồng từng tuyên bố di dời chính phủ Quốc dân đến Thiên Tân, thực tế là tại tô giới Anh tại Thiên Tân, thiết lập nơi chiêu đãi nghị viên, khiến cho tô giới Anh tại Thiên Tân trong một thời gian đã trở thành nơi trú chân của đại tổng thống Dân Quốc.[10]
Tháng 6 năm 1928, Quốc dân Cách mạng quân chiếm lĩnh Thiên Tân, chính phủ Quốc dân Nam Kinh thiết lập thành phố đặc biệt Thiên Tân và thành lập chính phủ thành phố đặc biệt Thiên Tân. Tháng 6 năm 1930, thành phố đặc biệt Thiên Tân chuyển sang thuộc quyền quản lý trực tiếp của Hành chính viện thuộc Chính phủ Quốc dân Nam Kinh. Tháng 11 cùng năm, do thủ phủ của tỉnh Hà Bắc được chuyển từ Bắc Bình đến Thiên Tân, Thiên Tân lại trở thành một thành phố thuộc tỉnh; tháng 6 năm 1935, thủ phủ Hà Bắc được chuyển đến Bảo Định, Thiên Tân được khôi phục là một thành phố trực thuộc chính phủ Trung ương.
Sau sự kiện Lư Câu Kiều vào ngày 7 tháng 7 năm 1937, Thiên Tân ngay lập tức chìm trong ngọn lửa chiến tranh. Ngày 29 tháng 7, quân Nhật Bản đã phái phi cơ đến oanh tạc Thiên Tân. Ngày 30 tháng 7, quân Nhật Bản chiếm lĩnh Thiên Tân, thành lập "Hội duy trì trị an thành phố Thiên Tân", bổ nhiệm Cao Lăng Úy làm ủy viên trưởng. Ngày 17 tháng 12 cùng năm, đổi thành "công thự đặc biệt thành phố Thiên Tân". Ngày 9 tháng 4 năm 1939, giám đốc hải quan Thiên Tân mới nhậm chức là Trình Tích Canh (程锡庚) thuộc phái thân Nhật đã bị những người kháng Nhật ám sát tại tô giới Anh ở Thiên Tân, dẫn đến tranh chấp ngoại giao giữa Anh Quốc và Nhật Bản. Từ ngày 14 tháng 6 cùng năm, quân Nhật Bản tiến hành phong tỏa vũ trang tô giới Anh và tô giới Pháp tại Thiên Tân trong suốt một năm. Sau khi bùng phát chiến tranh Thái Bình Dương, quân Nhật Bản tiến chiếm tô giới Anh tại Thiên Tân. Tháng 8 đến tháng 10 cùng năm, Thiên Tân xảy ra lụt lội, khiến cho 80% diện tích khu vực đô thị của thành phố bị ngập. Ngày 14 tháng 8 năm 1945, Nhật Bản đầu hàng vô điều kiện, chính phủ Trung Hoa Dân Quốc thu phục Thiên Tân cùng tô giới các nước tại Thiên Tân. Ngày 30 tháng 9, đội hải quân lục chiến Hoa Kỳ gồm hơn 20.000 lính đã đổ bộ tại khu vực Đường Cô, đến ngày 8 tháng 10, tại quảng trường trước cửa bộ Tư lệnh quân Mỹ trú tại Thiên Tân, đã cử hành nghi thức quân Nhật ký vào bản đầu hàng. Sau khi nội chiến Quốc-Cộng bùng phát, vào ngày 29 tháng 11 năm 1948, chiến dịch Bình Tân bắt đầu. Từ ngày 2 tháng 1 năm 1949, 340.000 quân Cộng sản tham dự chiến dịch Bình Tân đã tập kết quanh Thiên Tân, sang ngày 14 tháng 1 thì tiến hành tổng công kích, trải qua 29 giờ chiến đấu đã đánh bại Quốc quân Trung Hoa Dân Quốc, nắm giữ toàn bộ Thiên Tân.
Đương đại[sửa | sửa mã nguồn]
Trong khoảng thời gian từ năm 1949 đến tháng 2 năm 1958, Thiên Tân là một thành phố trực thuộc Trung ương. Ngày 11 tháng 2 năm 1958, do "Đại nhảy vọt" và các cơ sở công nghiệp hùng hậu tại Thiên Tân, thành phố được sáp nhập vào tỉnh Hà Bắc, Tỉnh lị Hà Bắc được đặt tại Thiên Tân trong vòng 8 năm, trong thời gian này một lượng lớn công xưởng và học hiệu được di chuyển ra các nơi khác tại Hà Bắc, điều này có ảnh hưởng bất lợi đến sự phát triển kinh tế của thành phố. Ngày 2 tháng 1 năm 1967, do "bị chiến, bị hoang" và lo ngại rằng Thiên Tân sẽ trở thành chiến trường, tỉnh Hà Bắc đã dời tỉnh lị về Bảo Định, Thiên Tân khôi phục vị thế là một thành phố trực thuộc Trung ương, duy trì cho đến nay.
Ngày 28 tháng 7 năm 1976, đã xảy ra trận động đất Đường Sơn có cường độ 7,8 độ richter, Thiên Tân phải hứng chịu các sóng địa chấn gây ra thiệt hại. Trận động đất đã khiến 24.345 cư dân thành phố tử vong, 21.497 cư dân thành phố trọng thương. Trên 60% công trình kiến trúc toàn thành phố chịu sự phá hoại của động đất, gần 700.000 người mất nhà cửa. Trận động đất khiến nền công nghiệp Thiên Tân chịu tổn thất nghiêm trọng, trên 30% xí nghiệp bị phá hoại ở mức độ nghiêm trọng. Đồng thời, hồ chứa Bắc Đại Cảng và hồ chứa Vu Kiều cũng bị động đất phá hoại nghiêm trọng.[6] Năm 1981, hồ chứa Mật Vân đã được xây dựng trên thượng du Hải Hà thuộc Bắc Kinh nhằm cung cấp nước cho thủ đô, con sông không còn là nguồn cung cấp nước cho Hà Bắc và Thiên Tân nữa, khiên hai địa phương này gặp phải khó khăn.[11] Cùng năm, Quốc vụ viện Trung Quốc quyết định cho xây dựng công trình "dẫn Loan nhập Tân", vấn đề cung cấp nước cho Thiên Tân cuối cùng đã được giải quyết.
Năm 1984, vào đầu cải cách mở cửa, Thiên Tân được Quốc vụ viện xác định là một trong 14 thành phố mở cửa ven biển của Trung Quốc, kinh tế bắt đầu phát triển nhanh chóng. Năm 1994, Thiên Tân bắt đầu chiến lược di chuyển về phía đông đối với ngành công nghiệp, xây dựng tân khu Tân Hải.[12] Tháng 10 năm 2005, một hội nghị của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã quyết định đưa sự phát triển mở cửa của tân khu Tân Hải vào trong quy hoạch 5 năm lần thứ 11 và chiến lược phát triển quốc gia. Ngày 22 tháng 3 năm 2006, hội nghị Thường vụ Quốc vụ viện đã xác định vị thế của Thiên Tân là thành phố cảng quốc tế, trung tâm kinh tế phương Bắc, thành phố sinh thái.[3] Do đó việc cạnh tranh vị thế trung tâm kinh tế phương bắc giữa Bắc Kinh và Thiên Tân cuối cùng đã kết thúc.[13][14]
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Vị trí[sửa | sửa mã nguồn]
Thiên Tân có tọa độ giới hạn trong 116°43′-118°04' độ kinh Đông, 38°34′-40°15′ độ vĩ Bắc, cách Bắc Kinh 120 km về phía bắc-tây bắc, giáp với các địa cấp thị Đường Sơn, Thừa Đức, Lang Phường, Thương Châu của tỉnh Hà Bắc. Tổng diện tích của thành phố là 11.860,63 km².[15], với 153 km đường bờ biển, 1137,48 km đường ranh giới trên đất liền[16]
Địa mạo, địa chất[sửa | sửa mã nguồn]
Thiên Tân có địa thế chủ yếu là đồng bằng và đất trũng, vùng đồng bằng bồi tích có diện tích 11.192,7 km², ước tính chiếm 93% tổng diện tích của thành phố[17] Bắc bộ Thiên Tân là có các núi thấp và gò đồi, thấp dần từ bắc xuống nam, thuộc khu vực quá độ từ dãy núi Yên Sơn xuống bình nguyên Tân Hải. Đông nam Thiên Tân là vịnh Bột Hải, độ cao trung bình là 3,5 mét so với mực nước biển, là vùng thấp nhất tại bình nguyên Hoa Bắc, cũng là thành thị ven biển có cao độ so với mực nước biển thấp nhất tại Trung Quốc. Điểm cao nhất của Thiên Tân là Cửu Đính Sơn thuộc huyện Kế với cao độ 1078,5 mét so với mực nước biển. Thảm thực vật của Thiên Tân bao gồm: rừng lá kim, rừng hỗn giao lá rộng và lá kim, rừng lá rộng rụng lá, đám cây bụi, đồng cỏ, thực vật diêm sinh, thực vật đầm lầy, thực vật thủy sinh, thực vật sa sinh, rừng trồng và các loại cây trồng. Ở khu vực đô thị của Thiên Tân, bạch mao dương từng là cây xanh chủ đạo, vì thế vào cuối xuân đầu hè xảy ra hiện tượng bông từ của hoa loài cây này bay lơ lửng. Lịch sử địa chất Thiên Tân đã có trên 3 tỷ năm, phát triển từ liên đại Thái cổ đến kỷ Đệ tứ thì hình thành địa mạo ngày nay, với ba giai đoạn.[18] Đặc biệt, môi trường cổ địa lý ở huyện Kế có các đặc điểm dộc đáo, có nhiều loại hình di tích địa chất trên vùng núi bắc bộ, phân bố rộng, có giá trị lớn. Công viên địa chất quốc gia đầu tiên của Trung Quốc là công viện địa chất quốc gia huyện Kế Thiên Tân.
Thủy văn[sửa | sửa mã nguồn]
Thiên Tân nằm ở hạ du lưu vực Hải Hà, là nơi năm chi lưu lớn: Nam Vận Hà (南运河), Bắc Vận Hà (北运河), Tử Nha Hà (子牙河), Đại Thanh Hà (大清河), Vĩnh Định Hà (永定河) hợp lưu rồi đổ ra biển. Dòng chính của Hải Hà chảy qua trung bộ Thiên Tân, chiều dài từ Tam Xóa Hà đến cửa sông là 73 km, Hài Hà được xem là "sông mẹ" của Thiên Tân.
Thiên Tân nằm ở phía tây vùng biển Bột Hải, bờ biển dài 153 km. Tài nguyên hải dương của Thiên Tân bao phủ một khu vực có diện tích hơn 370 km², có tài nguyên đất bùn ven biển, có nhiều tài nguyên sinh vật phù du, sinh vật trôi, sinh vật đáy, sinh vật bãi triều. Ngoài ra, lợi dụng tài nguyên nước biển, Thiên Tân đã trở thành vùng sản xuất muối nổi tiếng từ xưa đến nay, có diêm trường lớn nhất Trung Quốc là diêm trường Trường Lô (长芦盐场), chiếm một phần tư tổng sản lượng muối biển của Trung Quốc.[19] Trong những năm gần đây, công trình ngọt hóa nước biển đã giúp giải quyết vấn đề thiếu nước ngọt của đô thị Thiên Tân. Tài nguyên dầu khí hải dương của Thiên Tân phong phú, hiện đã phát hiện 45 cấu tạo có chứa dầu, trữ lượng rất khả quan.[20]
Khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]
Thiên Tân có vĩ độ trung trên đường bờ biển phía đông của đại lục Á-Âu, thuộc đới khí hậu ôn đới gió mùa, chủ yếu chịu ảnh hưởng của hoàn lưu gió mùa, bốn mùa phân biệt rõ rệt. Vào mùa hạ, Thiên Tân chịu ảnh hưởng của khối khí áp cao phó nhiệt đới Tây Thái Bình Dương, gió chủ yếu là gió nam; vào mùa đông thì thành phố này chịu sự khống chế của khối khí áp cao lạnh Mông Cổ, thường là gió bắc, vào đầu mùa xuân chịu ảnh hưởng của hiện tượng cát bay. Nhiệt độ trung bình tháng 1 là từ -5,4 °C đến -3.0 °C; nhiệt độ trung bình tháng 7 là từ 25,9 °C đến 26,7 °C, nhiệt độ trung bình năm là 12,3 °C, lượng mưa trung bình hàng năm là 544,3 mm, bình quân mỗi năm có 196～246 ngày không có sương giá.[21] Vấn đề ô nhiễm không khí của Thiên Tân khá nghiêm trọng, song căn cứ các nghiên cứu thì trong gần 10 năm nay, về mặt tổng thể thì mức độ ô nhiễm không khí đã ổn định.[22]
Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
thành phố
Các trường đại học[sửa | sửa mã nguồn]
- Đại học Nam Khai (南开大学)
- Đại học Thiên Tân (天津大学)
- Đại học Y khoa Thiên Tân (天津医科大学)
- Đại học Sư phạm Thiên Tân (天津师范大学)
- Đại học Công nghiệp Thiên Tân (天津工业大学)
- Đại học Tài chính - Kinh tế Thiên Tân (天津财经大学)
- Đại học Khoa học - Kỹ thuật Thiên Tân (天津科技大学)
- Đại học Khoa học - Công nghệ Thiên Tân (天津理工大学)
- Đại học Thương nghiệp Thiên Tân (天津商业大学)
- Đại học Xây dựng Đô thị Thiên Tân (天津城建大学)
- Đại học Ngoại ngữ Thiên Tân (天津外国语大学)
- Đại Học Trung Y-Dược Thiên Tân (天津中医药大学)
- Đại học Sư phạm - Kỹ thuật Thiên Tân (天津职业技术师范大学)
- Học viện Âm nhạc Thiên Tân (天津音乐学院)
- Học viện Thể dục Thiên Tân (天津体育学院)
- Học viện Nông nghiệp Thiên Tân (天津农学院)
- Học viện Mỹ thuật Thiên Tân (天津美术学院)
- Đại học Hàng không Dân dụng Trung Quốc (中国民航大学)
Thành phố kết nghĩa và đối tác[sửa | sửa mã nguồn]
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “天津：沉淀着厚重的历史”. 《工人日报》. Ngày 18 tháng 11 năm 2007.
- ^ Lỗi Lua: bad argument #1 to 'gsub' (string expected, got nil).
- ^ a ă 天津总体规划获国务院批复 定位为北方经济中心, 人民网, ngày 7 tháng 8 năm 2010
- ^ 同项参考
- ^ 津京沪穗渝入围国家中心城市 区域发展战略调整, 北方网, ngày 7 tháng 8 năm 2010查阅
- ^ a ă â b c d đ 《天津地方志》《天津通志：大事记》. 天津: 天津市地方志编修委员会办公室. 2007年. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ “第二次鸦片战争之北塘之战”. 中国青年网. Ngày 23 tháng 12 năm 2009. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2013.
- ^ “天津政务网：历史沿革”. 天津政务网. Ngày 18 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2013.
- ^ 王健 (2009). “繁荣、失落与回归——从海河的变迁剖析天津城市空间形态的变迁”. 城市规划 增刊.
- ^ 费成康 (1992年). 中国租界史. 上海: 上海社会科学院出版社. ISBN 7-80515649-2. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ 密云水库今天五十岁，北青网，ngày 23 tháng 9 năm 2010
- ^ 1994年滨海新区大事记，滨海新区网，ngày 5 tháng 8 năm 2010
- ^ 《新京报》：《天津定位为北方经济中心 北京谋求宜居城市》，郭少峰，ngày 8 tháng 8 năm 2006发表
- ^ 《北京晚报》：《环渤海区：津定位为经济中心 京着力建宜居城市》
- ^ 《天津市统计年鉴2010年》
- ^ 天津地理位置、行政区划、人口民族概况，中国发展门户网]
- ^ 天津市地形地貌，天津市国土房管局北辰区国土资源分局网站
- ^ 天津地质发展简史，天津市市区国土资源分局网站
- ^ 天津长芦汉沽盐场有限责任公司，天津长芦汉沽盐场公司网站
- ^ 天津地理位置，天津政务网
- ^ “天津地理气候”. 中国网. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2012.
- ^ 王莉莉、王跃思等 (tháng 7 2011). “天津滨海新区秋冬季大气污染特征分析”. 环境污染及其防治 7. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ “中国气象局 国家气象信息中心” (bằng tiếng Trung văn giản thể). Cục Khí tượng Trung Quốc. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2015.

markdown:
# Thiên Tân
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [39°10′0″B 117°10′0″Đ / 39.16667°B 117.16667°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n¶ms=39_10_00_N_117_10_00_E_region:GB_type:city)
|Thiên Tân
|
天津
|—
| ![ Theo chiều kim đồng hồ từ phía trên: quảng trường Tân Loan cùng Trung tâm tài chính Hoàn cầu Thiên Tân và Hải Hà, nhà thờ Tây Khai, toàn cảnh khu trung tâm Thiên Tân, ga Thiên Tân, Mắt Thiên Tân](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Tianjin_montage.jpg/300px-Tianjin_montage.jpg)
![ Theo chiều kim đồng hồ từ phía trên: quảng trường Tân Loan cùng Trung tâm tài chính Hoàn cầu Thiên Tân và Hải Hà, nhà thờ Tây Khai, toàn cảnh khu trung tâm Thiên Tân, ga Thiên Tân, Mắt Thiên Tân](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Tianjin_montage.jpg/300px-Tianjin_montage.jpg)
![ Vị trí Thiên Tân (đỏ) tại Trung Quốc](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/Tianjin_in_China_%28special_marker%29_%28%2Ball_claims_hatched%29.svg/300px-Tianjin_in_China_%28special_marker%29_%28%2Ball_claims_hatched%29.svg.png)
![ Vị trí Thiên Tân (đỏ) tại Trung Quốc](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/Tianjin_in_China_%28special_marker%29_%28%2Ball_claims_hatched%29.svg/300px-Tianjin_in_China_%28special_marker%29_%28%2Ball_claims_hatched%29.svg.png)
Vị trí Thiên Tân (đỏ) tại Trung Quốc
[39°08′B 117°11′Đ / 39.133°B 117.183°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n¶ms=39_08_N_117_11_E_type:city(12938224)_region:CN) ![ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/22px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
![ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/22px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) [Lý Hồng Trung](/w/index.php?title=L%C3%BD_H%E1%BB%93ng_Trung&action=edit&redlink=1)(李鴻忠) [Vương Đông Phong](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%C3%B4ng_Phong&action=edit&redlink=1)(王东峰) [Trực hạt thị](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_tr%E1%BB%B1c_thu%E1%BB%99c_trung_%C6%B0%C6%A1ng_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) 2(4,540 mi 2) 2(675 mi 2) 2(21,648 mi 2) [Trực hạt thị](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_tr%E1%BB%B1c_thu%E1%BB%99c_trung_%C6%B0%C6%A1ng_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(2,800/mi 2) [Đô thị](/wiki/%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B) 2(6,400/mi 2) [Vùng đô thị](/wiki/V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B) 2(480/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [UTC+8](/wiki/UTC%2B8)) **3000**00 – **3019**00 [Mã điện thoại](/wiki/M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i) [Mã ISO 3166](/w/index.php?title=ISO_3166&action=edit&redlink=1) [Thành phố kết nghĩa](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a) [Philadelphia](/wiki/Philadelphia), [Bình Nhưỡng](/wiki/B%C3%ACnh_Nh%C6%B0%E1%BB%A1ng), [Łódź](/wiki/%C5%81%C3%B3d%C5%BA), [Abidjan](/wiki/Abidjan), [Mykolaiv](/wiki/Mykolaiv), [Mar del Plata](/wiki/Mar_del_Plata), [Chiba](/wiki/Chiba_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)), [Fitchburg, Massachusetts](/wiki/Fitchburg,_Massachusetts), [Bangkok](/wiki/B%C4%83ng_C%E1%BB%91c), [Sarajevo](/wiki/Sarajevo), [Dallas](/wiki/Dallas), [Thessaloniki](/wiki/Thessaloniki), [Hakodate](/wiki/Hakodate), [Kharkiv](/wiki/Kharkiv), [Larnaca](https://www.wikidata.org/wiki/Q171882), [Kutaisi](/wiki/Kutaisi), [Rishon LeZion](/wiki/Rishon_LeZion), [Groningen](/wiki/Groningen_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)), [Hải Phòng](/wiki/H%E1%BA%A3i_Ph%C3%B2ng), [Incheon](/wiki/Incheon), [İzmir](/wiki/%C4%B0zmir), [Jönköping](/wiki/J%C3%B6nk%C3%B6ping_(%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B)), [Kobe](/wiki/Kobe), [Melbourne](/wiki/Melbourne), [Ulaanbaatar](/wiki/Ulaanbaatar), [Yokkaichi](/wiki/Yokkaichi)
177,6 tỷ USD
13.058 USD
[HDI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)(2008)
津E (taxi)
[Nguyệt quý](/wiki/H%E1%BB%93ng_Trung_Hoa)( *Rosa chinensis*) [www](http://www.tj.gov.cn/) .tj .gov .cn **Thiên Tân** ( [tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung): 天津; [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m): *Tiānjīn*; Phát âm tiếng Trung: [tʰjɛ́ntɕín]), giản xưng **Tân** (津); là một [trực hạt thị](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_tr%E1%BB%B1c_thu%E1%BB%99c_trung_%C6%B0%C6%A1ng_(Trung_Qu%E1%BB%91c)), đồng thời là [thành thị trung tâm quốc gia](/wiki/Th%C3%A0nh_th%E1%BB%8B_trung_t%C3%A2m_qu%E1%BB%91c_gia) và thành thị mở cửa ven biển lớn nhất phía bắc của [Trung Quốc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa). Thiên Tân nằm trên [bình nguyên Hoa Bắc](/wiki/B%C3%ACnh_nguy%C3%AAn_Hoa_B%E1%BA%AFc), là nơi các chi lưu của [Hải Hà](/wiki/H%E1%BA%A3i_H%C3%A0_(s%C3%B4ng)) hợp lưu với nhau, giáp với [Bột Hải](/wiki/B%E1%BB%99t_H%E1%BA%A3i_(bi%E1%BB%83n)) ở phía đông và dựa vào [Yên Sơn](/wiki/Y%C3%AAn_S%C6%A1n_(n%C3%BAi)) ở phía bắc. Hải Hà chảy uốn lượn qua trung tâm đô thị của thành phố, các cây cầu bắc qua Hoài Hà hình thành nên cảnh tượng "nhất kiều nhất cảnh" cho Thiên Tân.
Từ thời cổ, Thiên Tân đã trở nên hưng thịnh nhờ vào vận tải đường thủy. Ngày 23 tháng 12 năm 1402, thành Thiên Tân chính thức được xây dựng, là thành thị duy nhất có thời gian xây thành chính xác vào thời cổ tại Trung Quốc.
Kể từ năm 1860, sau khi Thiên Tân trở thành một cảng thông thương với ngoại quốc, nhiều nước phương Tây đã lập tô giới tại Thiên Tân. Bên cạnh đó, [1] [Dương Vụ phái](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_V%E1%BB%A5_ph%C3%A1i&action=edit&redlink=1)(洋务派) cũng lập ra các thể chế kinh tế tại Thiên Tân, khiến Thiên Tân trở thành tiền tuyến mở cửa ở phương Bắc Trung Quốc và là căn cứ của [Dương Vụ vận động](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_V%E1%BB%A5_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1)(洋务运动) vào thời cận đại ở Trung Quốc. Với vị thế là nơi tiên phong, Thiên Tân vào thời cận đại có nền công nghiệp, thương nghiệp, tài chính phát triển nhanh chóng. Khi đó, Thiên Tân là nơi tiến hành "hiện đại hóa" quân sự, và là một trong những nơi đầu tiên tại Trung Quốc có đường sắt, điện báo, điện thoại, bưu chính, khai mỏ, giáo dục và tư pháp cận đại. Đương thời, Thiên Tân trở thành thành thị công thương nghiệp lớn thứ hai và trung tâm tài chính lớn nhất tại phía bắc Trung Quốc [[2]](#cite_note-history-2)
Ngày 22 tháng 3 năm 2006,
[Quốc vụ viện Trung Quốc](/wiki/Qu%E1%BB%91c_v%E1%BB%A5_vi%E1%BB%87n_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) đã phê duyệt "Quy hoạch tổng thể thành phố Thiên Tân", theo đó Thiên Tân sẽ trở thành một thành phố cảng quốc tế, một trung tâm kinh tế phương Bắc và một thành phố sinh thái. Ngoài ra, còn đưa sự phát triển và mở cửa của [3] [tân khu Tân Hải](/wiki/T%C3%A2n_H%E1%BA%A3i,_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n)vào trong chiến lược phát triển quốc gia của Trung Quốc, biến Thiên Tân thành cực tăng trưởng thứ ba của kinh tế Trung Quốc. [[4]](#cite_note-d3j-4) [[5]](#cite_note-autogenerated12-5)
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit§ion=1)]
### Cổ đại[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit§ion=2)]
Thiên Tân nằm trên vùng đồng bằng phù sa do
[Hoàng Hà](/wiki/Ho%C3%A0ng_H%C3%A0) bồi đắp vào thời Cổ đại, trước khi sông chuyển dòng về phía nam như ngày nay. Vào thời cổ, Hoàng Hà từng ba lần đổi dòng để đổ ra biển tại phụ cận Thiên Tân: đổ ra biển ở phụ cận huyện [Ninh Hà](/wiki/Ninh_H%C3%A0) vào 3000 năm trước, đổ ra biển tại phụ cận [Hoàng Hoa](/wiki/Ho%C3%A0ng_Hoa_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3)) vào thời [Tây Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n), đổ ra biển tại nam thành Thiên Tân vào thời [Bắc Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng). Đến thời [nhà Kim](/wiki/Nh%C3%A0_Kim), Hoàng Hà đổi dòng về phía nam, bờ biển Thiên Tân ổn định. Muộn nhất là trong thời [Chiến Quốc](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_Qu%E1%BB%91c), ở khu vực Thiên Tân đã có các cư dân lao động và sinh sống đầu tiên. Thời [6] [Tây Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n), [Hán Vũ Đế](/wiki/H%C3%A1n_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF)đã thiết lập diêm quan tại [Vũ Thanh](/wiki/V%C5%A9_Thanh). Thời [nhà Tùy](/wiki/Nh%C3%A0_T%C3%B9y), [Đại Vận Hà](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_V%E1%BA%ADn_H%C3%A0)khai thông, khiến cho nơi giao nhau giữa [Bắc Vận Hà](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFc_V%E1%BA%ADn_H%C3%A0&action=edit&redlink=1)và [Nam Vận Hà](/w/index.php?title=Nam_V%E1%BA%ADn_H%C3%A0&action=edit&redlink=1), [Tam Xóa Hà Khẩu](/w/index.php?title=Tam_X%C3%B3a_H%C3%A0_Kh%E1%BA%A9u&action=edit&redlink=1)(三岔河口), trở thành nơi phát sinh sớm nhất của Thiên Tân. Thời [[6]](#cite_note-.E5.A4.A9.E6.B4.A5.E9.80.9A.E5.BF.97.E5.A4.A7.E4.BA.8B.E8.AE.B0-6) [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), đã mở ruộng muối tại [Lô Đài](/w/index.php?title=L%C3%B4_%C4%90%C3%A0i,_Ninh_H%C3%A0&action=edit&redlink=1), lập kho muối tại [Bảo Trì](/wiki/B%E1%BA%A3o_Tr%C3%AC). Từ sau thời Trung Đường, Thiên Tân trở thành bến tiếp nhận các vật tư như lương thực và tơ lụa từ phương Nam vận chuyển lên phương Bắc. Thời [Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng)- [Liêu](/wiki/Nh%C3%A0_Li%C3%AAu), Hải Hà từng là sông ranh giới, phía bắc sông là đất Liêu, phía nam sông là đất Tống. Thời Tống, ở phía nam Hải Hà, triều Tống cho thiết lập rất nhiều cứ điểm quân sự, như: Nam Hà, Sa Qua, Độc Lưu để đề phòng quân Liêu tiến xuống phía nam. Thời [[6]](#cite_note-.E5.A4.A9.E6.B4.A5.E9.80.9A.E5.BF.97.E5.A4.A7.E4.BA.8B.E8.AE.B0-6) [nhà Kim](/wiki/Nh%C3%A0_Kim), triều đình đã cho thiết lập trọng trấn "Trực Cô trại" tại Tam Xóa Khẩu, đương thời khu vực phụ cận [Thiên hậu cung](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%E1%BA%ADu_cung_(Thi%C3%AAn_T%C3%A2n)&action=edit&redlink=1)đã hình thành đường phố. Thời [[6]](#cite_note-.E5.A4.A9.E6.B4.A5.E9.80.9A.E5.BF.97.E5.A4.A7.E4.BA.8B.E8.AE.B0-6) [nhà Nguyên](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%C3%AAn), vận chuyển đường biển được khai thông, Trực Cô trở thành trung tâm vận chuyển đường thủy, có tiếp vận thính và kho lương, Thiên Hậu cung cũng được xây dựng. Năm Diên Hựu thứ 3 (1316), tại Trực Cô đã thiết lập "Hải Tân trấn", là trọng trấn quân sự và trung tâm vận chuyển đường thủy đương thời. Thời [[6]](#cite_note-.E5.A4.A9.E6.B4.A5.E9.80.9A.E5.BF.97.E5.A4.A7.E4.BA.8B.E8.AE.B0-6) [nhà Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh), khi Yên vương [Chu Lệ](/wiki/Minh_Th%C3%A0nh_T%E1%BB%95)tranh đoạt ngôi vị với người cháu là [Minh Huệ Đế](/wiki/Minh_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF), đã vượt sông tại khu vực Thiên Tân để tiến về phía nam. Năm Vĩnh Lạc thứ hai (1404), Minh Thành Tổ Chu Lệ đã ban tên gọi "Thiên Tân", có ý là Thiên tử vượt bến sông, xây thành thiết lập Thiên Tân vệ. Cùng với việc nhân khẩu gia tăng và thương nghiệp phát triển, triều đình nhà Minh liên tiếp thiết lập quan nha, xây trường học, đưa các vùng đất bên ngoài vào phạm vi thuộc thẩm quyền của Thiên Tân. Thời [[6]](#cite_note-.E5.A4.A9.E6.B4.A5.E9.80.9A.E5.BF.97.E5.A4.A7.E4.BA.8B.E8.AE.B0-6) [nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh), Thiên Tân được đổi từ vệ thành châu, rồi được thăng từ châu thành phủ. Cuối thời Thanh, Thiên Tân là trú địa của [Trực Lệ tổng đốc](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%B1c_L%E1%BB%87_t%E1%BB%95ng_%C4%91%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1), trở thành căn cứ của [Lý Hồng Chương](/wiki/L%C3%BD_H%E1%BB%93ng_Ch%C6%B0%C6%A1ng)và [Viên Thế Khải](/wiki/Vi%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_Kh%E1%BA%A3i)trong việc thiết lập [Dương Vụ vận động](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_V%E1%BB%A5_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1)và phát triển thế lực [Bắc Dương](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFc_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1).
### Mở cửa thông thương cuối thời Thanh[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit§ion=3)]
Từ trước khi mở cửa thông thương với ngoại quốc, đặc biệt là trong thời gian xảy ra
[Chiến tranh Nha phiến lần thứ hai](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Nha_phi%E1%BA%BFn_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_hai&action=edit&redlink=1), các cường quốc phương Tây đã từng nhiều lần phát động chiến tranh nhằm chiếm đóng Đại Cô Khẩu- cửa sông của Hải Hà. Ngày 20 tháng 5 năm 1858, liên quân Anh-Pháp đổ bộ vào mặt bên của pháo đài, quân Thanh bắn pháo phản kích, sát thương gần một trăm binh sĩ liên quân. Tuy nhiên, do Trực Lệ tổng đốc [Đàm Đình Tương](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0m_%C4%90%C3%ACnh_T%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) (谭廷襄) từ bỏ chạy trốn, khiến cho pháo đài nam bắc liên tiếp bị công chiếm. Triều đình nhà Thanh bí bách, đã phân biệt ký vào [Điều ước Thiên Tân](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1) với bốn nước [Nga](/wiki/Nga), [Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Ngày 20 tháng 6 năm 1859, công sứ ba nước Anh-Pháp-Mỹ đến ngoài Đại Cô Khẩu, được triều đình Thanh yêu cầu vào bờ tại Bắc Đường, rồi được quân Thanh bảo vệ đến Bắc Kinh hoán ước. Liên quân Anh-Pháp cự tuyệt, tấn công Đại Cô Khẩu, mở đầu cho [chiến tranh Đại Cô Khẩu lần thứ hai](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_%C4%90%E1%BA%A1i_C%C3%B4_Kh%E1%BA%A9u_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_hai&action=edit&redlink=1), quân Thanh bắn pháo phản kích, đánh chìm 4 chiếc quân hạm của liên quân Anh-Pháp, quân Anh-Pháp bị tổn thất nặng nề và phải triệt thoái. Đây là một chiến thẳng hiếm hoi trước ngoại bang của quân Thanh vào mạt kỳ của triều đại này. Ngày 1 tháng 8 năm 1860, liên quân Anh-Pháp huy động hơn 30 quân hạm với đội quân lục chiến gồm 5.000 người đổ bộ thuận lợi vào vùng phụ cận Bắc Đường, mở đầu [chiến tranh Đại Cô Khẩu lần thứ ba](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_%C4%90%E1%BA%A1i_C%C3%B4_Kh%E1%BA%A9u_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_ba&action=edit&redlink=1), liên tục công hạ các pháo đài Tân Hà, Đường Cô và Đại Cô Khẩu Bắc. [Hàm Phong hoàng đế](/wiki/H%C3%A0m_Phong) hạ lệnh bỏ pháo đài Nam, đám quân Thanh còn lại triệt thoái về thành Thiên Tân, Đại Cô Khẩu thất thủ. [[7]](#cite_note-7)
Ngày 24 tháng 10 năm 1860, triều đình nhà Thanh cùng Anh-Pháp đã ký kết
[điều ước Bắc Kinh](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_%C6%B0%E1%BB%9Bc_B%E1%BA%AFc_Kinh&action=edit&redlink=1). Chín cường quốc gồm Anh, Mỹ, Pháp, [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), [Nhật](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), Nga, [Ý](/wiki/%C3%9D), [Áo](/wiki/%C3%81o)-Hung, [Bỉ](/wiki/B%E1%BB%89) trước sau đã thiết lập tô giới tại Thiên Tân, tiến hành cải tạo đất trong các tô giới, nạo vét Hải Hà, cải thiện hoàn cảnh đầu tư của Thiên Tân. Thiên Tân dần dần trở thành tiền tuyến mở cửa ở phương Bắc Trung Quốc và là căn cứ của Dương Vụ vận động (洋务运动) vào thời cận đại ở Trung Quốc. Khi đó, Thiên Tân là nơi tiến hành "hiện đại hóa" quân sự, và là một trong những nơi đầu tiên tại Trung Quốc có đường sắt, điện báo, điện thoại, bưu chính, khai mỏ, giáo dục và tư pháp cận đại. Ngày 5 tháng 7 năm 1900, [8] [liên quân tám nước](/wiki/Li%C3%AAn_qu%C3%A2n_t%C3%A1m_n%C6%B0%E1%BB%9Bc)công chiếm Thiên Tân, sau đó tiến hành hai năm thống trị thực dân tại Thiên Tân, và đến năm 1901 thì họ đã ra lệnh phá bỏ tường thành Thiên Tân. Năm Quang Tự thứ 29 (1903), Trực Lệ tổng đốc kiêm Bắc Dương thông thương đại thần [Viên Thế Khải](/wiki/Vi%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_Kh%E1%BA%A3i)đã bắt đầu cho phát triển các khu đô thị mới tại bờ bắc Hải Hà ở Thiên Tân, tức [Hà Bắc tân khu](/w/index.php?title=H%C3%A0_B%E1%BA%AFc_t%C3%A2n_khu&action=edit&redlink=1), áp dụng cách quy hoạch thành thị hiện đại phương Tây, còn được gọi là "Bắc Dương tân thành". [[9]](#cite_note-9)
### Thời kỳ Dân Quốc[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit§ion=4)]
Tháng 3 năm 1912, Viên Thế Khải nhậm chức đại tổng thống của
[Trung Hoa Dân Quốc](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c_(1912-1949)), [chính phủ Bắc Dương](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_B%E1%BA%AFc_D%C6%B0%C6%A1ng) được thành lập. Ngày 1 tháng 7 cùng năm, Thiên Tân huyện thự bị bãi bỏ, các cơ cấu trực thuộc được đưa sang cho Thiên Tân phủ tiếp quản. Tháng 4 năm 1913, khôi phục Thiên Tân huyện, bãi bỏ Thiên Tân phủ. Huyện thự được thiết lập tại phủ thự trước đó, sau đổi tên thành Thiên Tân huyện hành chính công thự. Ngày 20 tháng 10 năm 1916, Pháp công khai bắt bớ cảnh sát Trung Quốc, mưu tính chiếm Lão Tây Khai. Người dân Thiên Tân hợp thành "Duy trì quốc quyền quốc thổ hội", vài nghìn người tiến hành thị uy. Sau này, do thỏa hiệp của chính phủ Bắc Dương, Lão Tây Khai trở thành nơi Trung-Pháp cùng quản lý, lịch sử gọi là " [sự kiện Lão Tây Khai](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_L%C3%A3o_T%C3%A2y_Khai&action=edit&redlink=1)". Ngày 14 tháng 3 năm 1914, chính phủ Trung Quốc tuyên chiến với [Đế quốc Đức](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c) và [Đế quốc Áo-Hung](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C3%81o-Hung) trong [chiến tranh Thế giới lần thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t), quân đội và cảnh sát Trung Quốc tiến vào thu phục tô giới Đức và tô giới Áo tại Thiên Tân. Tháng 6 năm 1923, [Lê Nguyên Hồng](/wiki/L%C3%AA_Nguy%C3%AAn_H%E1%BB%93ng) từng tuyên bố di dời [chính phủ Quốc dân](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Qu%E1%BB%91c_d%C3%A2n) đến Thiên Tân, thực tế là tại [tô giới Anh tại Thiên Tân](/w/index.php?title=T%C3%B4_gi%E1%BB%9Bi_Anh_t%E1%BA%A1i_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1), thiết lập nơi chiêu đãi nghị viên, khiến cho tô giới Anh tại Thiên Tân trong một thời gian đã trở thành nơi trú chân của đại tổng thống Dân Quốc. [[10]](#cite_note-10)
Tháng 6 năm 1928,
[Quốc dân Cách mạng quân](/wiki/Qu%E1%BB%91c_d%C3%A2n_C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_qu%C3%A2n) chiếm lĩnh Thiên Tân, chính phủ Quốc dân Nam Kinh thiết lập thành phố đặc biệt Thiên Tân và thành lập chính phủ thành phố đặc biệt Thiên Tân. Tháng 6 năm 1930, thành phố đặc biệt Thiên Tân chuyển sang thuộc quyền quản lý trực tiếp của Hành chính viện thuộc Chính phủ Quốc dân Nam Kinh. Tháng 11 cùng năm, do thủ phủ của tỉnh Hà Bắc được chuyển từ Bắc Bình đến Thiên Tân, Thiên Tân lại trở thành một thành phố thuộc tỉnh; tháng 6 năm 1935, thủ phủ Hà Bắc được chuyển đến Bảo Định, Thiên Tân được khôi phục là một thành phố trực thuộc chính phủ Trung ương.
Sau
[sự kiện Lư Câu Kiều](/wiki/S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_L%C6%B0_C%C3%A2u_Ki%E1%BB%81u) vào ngày 7 tháng 7 năm 1937, Thiên Tân ngay lập tức chìm trong ngọn lửa chiến tranh. Ngày 29 tháng 7, quân Nhật Bản đã phái phi cơ đến oanh tạc Thiên Tân. Ngày 30 tháng 7, quân Nhật Bản chiếm lĩnh Thiên Tân, thành lập "Hội duy trì trị an thành phố Thiên Tân", bổ nhiệm [Cao Lăng Úy](/wiki/Cao_L%C4%83ng_%C3%9Ay) làm ủy viên trưởng. Ngày 17 tháng 12 cùng năm, đổi thành "công thự đặc biệt thành phố Thiên Tân". Ngày 9 tháng 4 năm 1939, giám đốc hải quan Thiên Tân mới nhậm chức là [Trình Tích Canh](/w/index.php?title=Tr%C3%ACnh_T%C3%ADch_Canh&action=edit&redlink=1) (程锡庚) thuộc phái thân Nhật đã bị những người kháng Nhật ám sát tại tô giới Anh ở Thiên Tân, dẫn đến tranh chấp ngoại giao giữa Anh Quốc và Nhật Bản. Từ ngày 14 tháng 6 cùng năm, quân Nhật Bản tiến hành phong tỏa vũ trang tô giới Anh và tô giới Pháp tại Thiên Tân trong suốt một năm. Sau khi bùng phát [chiến tranh Thái Bình Dương](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng), quân Nhật Bản tiến chiếm tô giới Anh tại Thiên Tân. Tháng 8 đến tháng 10 cùng năm, Thiên Tân xảy ra lụt lội, khiến cho 80% diện tích khu vực đô thị của thành phố bị ngập. Ngày 14 tháng 8 năm 1945, Nhật Bản đầu hàng vô điều kiện, chính phủ Trung Hoa Dân Quốc thu phục Thiên Tân cùng tô giới các nước tại Thiên Tân. Ngày 30 tháng 9, đội hải quân lục chiến Hoa Kỳ gồm hơn 20.000 lính đã đổ bộ tại khu vực Đường Cô, đến ngày 8 tháng 10, tại quảng trường trước cửa bộ Tư lệnh quân Mỹ trú tại Thiên Tân, đã cử hành nghi thức quân Nhật ký vào bản đầu hàng. Sau khi [nội chiến Quốc-Cộng](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Trung_Qu%E1%BB%91c) bùng phát, vào ngày 29 tháng 11 năm 1948, [chiến dịch Bình Tân](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_B%C3%ACnh_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1) bắt đầu. Từ ngày 2 tháng 1 năm 1949, 340.000 quân Cộng sản tham dự chiến dịch Bình Tân đã tập kết quanh Thiên Tân, sang ngày 14 tháng 1 thì tiến hành tổng công kích, trải qua 29 giờ chiến đấu đã đánh bại Quốc quân Trung Hoa Dân Quốc, nắm giữ toàn bộ Thiên Tân.
### Đương đại[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit§ion=5)]
Trong khoảng thời gian từ năm 1949 đến tháng 2 năm 1958, Thiên Tân là một thành phố trực thuộc Trung ương. Ngày 11 tháng 2 năm 1958, do "
[Đại nhảy vọt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_nh%E1%BA%A3y_v%E1%BB%8Dt)" và các cơ sở công nghiệp hùng hậu tại Thiên Tân, thành phố được sáp nhập vào tỉnh Hà Bắc, Tỉnh lị Hà Bắc được đặt tại Thiên Tân trong vòng 8 năm, trong thời gian này một lượng lớn công xưởng và học hiệu được di chuyển ra các nơi khác tại Hà Bắc, điều này có ảnh hưởng bất lợi đến sự phát triển kinh tế của thành phố. Ngày 2 tháng 1 năm 1967, do "bị chiến, bị hoang" và lo ngại rằng Thiên Tân sẽ trở thành chiến trường, tỉnh Hà Bắc đã dời tỉnh lị về Bảo Định, Thiên Tân khôi phục vị thế là một thành phố trực thuộc Trung ương, duy trì cho đến nay.
Ngày 28 tháng 7 năm 1976, đã xảy ra trận
[động đất Đường Sơn](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_S%C6%A1n_1976) có cường độ 7,8 độ richter, Thiên Tân phải hứng chịu các sóng địa chấn gây ra thiệt hại. Trận động đất đã khiến 24.345 cư dân thành phố tử vong, 21.497 cư dân thành phố trọng thương. Trên 60% công trình kiến trúc toàn thành phố chịu sự phá hoại của động đất, gần 700.000 người mất nhà cửa. Trận động đất khiến nền công nghiệp Thiên Tân chịu tổn thất nghiêm trọng, trên 30% xí nghiệp bị phá hoại ở mức độ nghiêm trọng. Đồng thời, hồ chứa Bắc Đại Cảng và hồ chứa Vu Kiều cũng bị động đất phá hoại nghiêm trọng. Năm 1981, hồ chứa Mật Vân đã được xây dựng trên thượng du Hải Hà thuộc Bắc Kinh nhằm cung cấp nước cho thủ đô, con sông không còn là nguồn cung cấp nước cho Hà Bắc và Thiên Tân nữa, khiên hai địa phương này gặp phải khó khăn. [6] Cùng năm, Quốc vụ viện Trung Quốc quyết định cho xây dựng công trình "dẫn [[11]](#cite_note-11) [Loan](/wiki/S%C3%B4ng_Loan)nhập Tân", vấn đề cung cấp nước cho Thiên Tân cuối cùng đã được giải quyết.
Năm 1984, vào đầu
[cải cách mở cửa](/wiki/C%E1%BA%A3i_c%C3%A1ch_kinh_t%E1%BA%BF_Trung_Qu%E1%BB%91c), Thiên Tân được Quốc vụ viện xác định là một trong 14 thành phố mở cửa ven biển của Trung Quốc, kinh tế bắt đầu phát triển nhanh chóng. Năm 1994, Thiên Tân bắt đầu chiến lược di chuyển về phía đông đối với ngành công nghiệp, xây dựng [tân khu Tân Hải](/wiki/T%C3%A2n_H%E1%BA%A3i,_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n). Tháng 10 năm 2005, một hội nghị của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã quyết định đưa sự phát triển mở cửa của tân khu Tân Hải vào trong quy hoạch 5 năm lần thứ 11 và chiến lược phát triển quốc gia. Ngày 22 tháng 3 năm 2006, hội nghị Thường vụ Quốc vụ viện đã xác định vị thế của Thiên Tân là thành phố cảng quốc tế, trung tâm kinh tế phương Bắc, thành phố sinh thái. [12] Do đó việc cạnh tranh vị thế trung tâm kinh tế phương bắc giữa Bắc Kinh và Thiên Tân cuối cùng đã kết thúc. [[3]](#cite_note-ndx-3) [[13]](#cite_note-autogenerated3-13) [[14]](#cite_note-14)
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit§ion=6)]
### Vị trí[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit§ion=7)]
Thiên Tân có tọa độ giới hạn trong 116°43′-118°04' độ kinh Đông, 38°34′-40°15′ độ vĩ Bắc, cách Bắc Kinh 120 km về phía bắc-tây bắc, giáp với các
[địa cấp thị](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_c%E1%BA%A5p_th%E1%BB%8B) [Đường Sơn](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_S%C6%A1n), [Thừa Đức](/wiki/Th%E1%BB%ABa_%C4%90%E1%BB%A9c), [Lang Phường](/wiki/Lang_Ph%C6%B0%E1%BB%9Dng), [Thương Châu](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_Ch%C3%A2u) của tỉnh Hà Bắc. Tổng diện tích của thành phố là 11.860,63 km². , với 153 km đường bờ biển, 1137,48 km đường ranh giới trên đất liền [15] [[16]](#cite_note-16)
### Địa mạo, địa chất[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit§ion=8)]
Thiên Tân có địa thế chủ yếu là đồng bằng và đất trũng, vùng đồng bằng bồi tích có diện tích 11.192,7 km², ước tính chiếm 93% tổng diện tích của thành phố
Bắc bộ Thiên Tân là có các núi thấp và gò đồi, thấp dần từ bắc xuống nam, thuộc khu vực quá độ từ dãy núi [17] [Yên Sơn](/wiki/Y%C3%AAn_S%C6%A1n_(n%C3%BAi))xuống bình nguyên Tân Hải. Đông nam Thiên Tân là [vịnh Bột Hải](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_B%E1%BB%99t_H%E1%BA%A3i), độ cao trung bình là 3,5 mét so với mực nước biển, là vùng thấp nhất tại bình nguyên Hoa Bắc, cũng là thành thị ven biển có cao độ so với mực nước biển thấp nhất tại Trung Quốc. Điểm cao nhất của Thiên Tân là Cửu Đính Sơn thuộc huyện Kế với cao độ 1078,5 mét so với mực nước biển. Thảm thực vật của Thiên Tân bao gồm: rừng lá kim, rừng hỗn giao lá rộng và lá kim, rừng lá rộng rụng lá, đám cây bụi, đồng cỏ, thực vật diêm sinh, thực vật đầm lầy, thực vật thủy sinh, thực vật sa sinh, rừng trồng và các loại cây trồng. Ở khu vực đô thị của Thiên Tân, bạch mao dương từng là cây xanh chủ đạo, vì thế vào cuối xuân đầu hè xảy ra hiện tượng bông từ của hoa loài cây này bay lơ lửng. Lịch sử địa chất Thiên Tân đã có trên 3 tỷ năm, phát triển từ [liên đại Thái cổ](/wiki/Li%C3%AAn_%C4%91%E1%BA%A1i_Th%C3%A1i_c%E1%BB%95)đến [kỷ Đệ tứ](/wiki/K%E1%BB%B7_%C4%90%E1%BB%87_t%E1%BB%A9)thì hình thành địa mạo ngày nay, với ba giai đoạn. Đặc biệt, môi trường cổ địa lý ở huyện Kế có các đặc điểm dộc đáo, có nhiều loại hình di tích địa chất trên vùng núi bắc bộ, phân bố rộng, có giá trị lớn. Công viên địa chất quốc gia đầu tiên của Trung Quốc là [[18]](#cite_note-18) [công viện địa chất quốc gia huyện Kế Thiên Tân](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_vi%E1%BB%87n_%C4%91%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t_qu%E1%BB%91c_gia_huy%E1%BB%87n_K%E1%BA%BF_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1).
### Thủy văn[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit§ion=9)]
Thiên Tân nằm ở hạ du lưu vực Hải Hà, là nơi năm chi lưu lớn:
[Nam Vận Hà](/w/index.php?title=Nam_V%E1%BA%ADn_H%C3%A0&action=edit&redlink=1) (南运河), [Bắc Vận Hà](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFc_V%E1%BA%ADn_H%C3%A0&action=edit&redlink=1) (北运河), [Tử Nha Hà](/w/index.php?title=T%E1%BB%AD_Nha_H%C3%A0&action=edit&redlink=1) (子牙河), [Đại Thanh Hà](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_Thanh_H%C3%A0&action=edit&redlink=1) (大清河), [Vĩnh Định Hà](/wiki/S%C3%B4ng_V%C4%A9nh_%C4%90%E1%BB%8Bnh) (永定河) hợp lưu rồi đổ ra biển. Dòng chính của Hải Hà chảy qua trung bộ Thiên Tân, chiều dài từ Tam Xóa Hà đến cửa sông là 73 km, Hài Hà được xem là "sông mẹ" của Thiên Tân.
Thiên Tân nằm ở phía tây vùng biển Bột Hải, bờ biển dài 153 km. Tài nguyên hải dương của Thiên Tân bao phủ một khu vực có diện tích hơn 370 km², có tài nguyên đất bùn ven biển, có nhiều tài nguyên sinh vật phù du, sinh vật trôi, sinh vật đáy, sinh vật bãi triều. Ngoài ra, lợi dụng tài nguyên nước biển, Thiên Tân đã trở thành vùng sản xuất muối nổi tiếng từ xưa đến nay, có diêm trường lớn nhất Trung Quốc là diêm trường Trường Lô (长芦盐场), chiếm một phần tư tổng sản lượng muối biển của Trung Quốc.
Trong những năm gần đây, công trình ngọt hóa nước biển đã giúp giải quyết vấn đề thiếu nước ngọt của đô thị Thiên Tân. Tài nguyên dầu khí hải dương của Thiên Tân phong phú, hiện đã phát hiện 45 cấu tạo có chứa dầu, trữ lượng rất khả quan. [19] [[20]](#cite_note-20)
### Khí hậu[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit§ion=10)]
Thiên Tân có vĩ độ trung trên đường bờ biển phía đông của
[đại lục Á-Âu](/wiki/L%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba_%C3%81-%C3%82u), thuộc đới khí hậu ôn đới gió mùa, chủ yếu chịu ảnh hưởng của hoàn lưu gió mùa, bốn mùa phân biệt rõ rệt. Vào mùa hạ, Thiên Tân chịu ảnh hưởng của khối khí áp cao phó nhiệt đới Tây Thái Bình Dương, gió chủ yếu là gió nam; vào mùa đông thì thành phố này chịu sự khống chế của khối khí áp cao lạnh Mông Cổ, thường là gió bắc, vào đầu mùa xuân chịu ảnh hưởng của hiện tượng cát bay. Nhiệt độ trung bình tháng 1 là từ -5,4 °C đến -3.0 °C; nhiệt độ trung bình tháng 7 là từ 25,9 °C đến 26,7 °C, nhiệt độ trung bình năm là 12,3 °C, lượng mưa trung bình hàng năm là 544,3 mm, bình quân mỗi năm có 196～246 ngày không có sương giá. Vấn đề ô nhiễm không khí của Thiên Tân khá nghiêm trọng, song căn cứ các nghiên cứu thì trong gần 10 năm nay, về mặt tổng thể thì mức độ ô nhiễm không khí đã ổn định. [21] [[22]](#cite_note-22)
|Dữ liệu khí hậu của Thiên Tân (trung bình vào 1981–2010, cực độ 1951–2014)|
|Tháng||1||2||3||4||5||6||7||8||9||10||11||12||Năm|
|Cao kỉ lục °C (°F)||14.3||20.8||30.5||33.1||40.5||39.6||40.5||37.4||34.9||30.8||23.1||14.4||40,5|
|Trung bình cao °C (°F)||2.0||5.7||12.2||20.9||26.5||30.2||31.3||30.5||26.6||19.9||10.6||3.8||18,4|
|Trung bình ngày, °C (°F)||−3.4||−0.1||6.4||14.7||20.5||24.8||26.8||25.9||21.1||14.1||5.2||−1.2||12,9|
|Trung bình thấp, °C (°F)||−7.4||−4.4||1.7||9.3||15.1||20.0||22.9||22.2||16.7||9.4||1.1||−5
|
(23)
|8,5|
|Thấp kỉ lục, °C (°F)||−18.1||−22.9||−17.7||−2.8||4.5||10.1||16.2||13.7||6.2||−2.2||−11.4||−16.2||−22,9|
|
|
(0.094)
(0.142)
(0.319)
(0.87)
(1.469)
(3.173)
(5.858)
(4.886)
(1.756)
(1.035)
(0.421)
(0.11)
(20,134)
[độ ẩm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_%E1%BA%A9m_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%91i) *Nguồn: Cục Khí tượng Trung Quốc* [[23]](#cite_note-CMA-23)
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit§ion=11)]
thành phố
## Các trường đại học[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit§ion=12)] [Đại học Nam Khai](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Nam_Khai&action=edit&redlink=1)(南开大学) [Đại học Thiên Tân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津大学) [Đại học Y khoa Thiên Tân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Y_khoa_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津医科大学) [Đại học Sư phạm Thiên Tân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_S%C6%B0_ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津师范大学) [Đại học Công nghiệp Thiên Tân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津工业大学) [Đại học Tài chính - Kinh tế Thiên Tân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_T%C3%A0i_Kinh_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津财经大学) [Đại học Khoa học - Kỹ thuật Thiên Tân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Khoa_K%E1%BB%B9_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津科技大学) [Đại học Khoa học - Công nghệ Thiên Tân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Khoa_C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津理工大学) [Đại học Thương nghiệp Thiên Tân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Th%C6%B0%C6%A1ng_nghi%E1%BB%87p_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津商业大学) [Đại học Xây dựng Đô thị Thiên Tân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_X%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng_%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津城建大学) [Đại học Ngoại ngữ Thiên Tân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Ngo%E1%BA%A1i_ng%E1%BB%AF_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津外国语大学) [Đại Học Trung Y-Dược Thiên Tân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dc_Trung_Y-D%C6%B0%E1%BB%A3c_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津中医药大学) [Đại học Sư phạm - Kỹ thuật Thiên Tân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_S%C6%B0_ph%E1%BA%A1m_v%C3%A0_K%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津职业技术师范大学) [Học viện Âm nhạc Thiên Tân](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津音乐学院) [Học viện Thể dục Thiên Tân](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_Th%E1%BB%83_d%E1%BB%A5c_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津体育学院) [Học viện Nông nghiệp Thiên Tân](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津农学院) [Học viện Mỹ thuật Thiên Tân](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_M%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(天津美术学院) [Đại học Hàng không Dân dụng Trung Quốc](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_D%C3%A2n_d%E1%BB%A5ng_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1)(中国民航大学)
## Thành phố kết nghĩa và đối tác[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit§ion=13)]
|
|Thành phố hữu nghị của Thiên Tân
|
|
Tính đến năm 2009
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit§ion=14)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_T%C3%A2n&action=edit§ion=15)] **“天津：沉淀着厚重的历史”. 《工人日报》. Ngày 18 tháng 11 năm 2007.** [^](#cite_ref-.E5.BB.BA.E5.9F.8E.E8.AE.B0.E5.BD.95_1-0) [^](#cite_ref-history_2-0) **Lỗi Lua: bad argument #1 to 'gsub' (string expected, got nil).**
- ^
**a** **ă** [天津总体规划获国务院批复 定位为北方经济中心](http://politics.people.com.cn/GB/1026/4679686.html), 人民网, ngày 7 tháng 8 năm 2010 **同项参考** [^](#cite_ref-d3j_4-0) [^](#cite_ref-autogenerated12_5-0) [津京沪穗渝入围国家中心城市 区域发展战略调整](http://news.enorth.com.cn/system/2010/02/08/004489869.shtml), 北方网, ngày 7 tháng 8 năm 2010查阅
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** **đ** *《天津地方志》《天津通志：大事记》*. 天津: 天津市地方志编修委员会办公室. 2007年. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-7) [“第二次鸦片战争之北塘之战”](http://agzy.youth.cn/xzzh/qhwar/200912/t20091223_1119221.htm). 中国青年网. Ngày 23 tháng 12 năm 2009. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2013. [^](#cite_ref-8) [“天津政务网：历史沿革”](http://www.tj.gov.cn/zjtj/lsyg/lsyg/200712/t20071218_37097.htm). 天津政务网. Ngày 18 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2013. **王健 (2009). “繁荣、失落与回归——从海河的变迁剖析天津城市空间形态的变迁”.** [^](#cite_ref-9) *城市规划* **增刊**. **费成康 (1992年).** [^](#cite_ref-10) *中国租界史*. 上海: 上海社会科学院出版社. [ISBN](/wiki/ISBN) [7-80515649-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/7-80515649-2). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-11) [密云水库今天五十岁](http://www.bjqx.org.cn/qxweb/n24112c215.aspx)，北青网，ngày 23 tháng 9 năm 2010 [^](#cite_ref-12) [1994年滨海新区大事记](http://www.bh.gov.cn/bhyx/system/2009/09/24/010034556.shtml)，滨海新区网，ngày 5 tháng 8 năm 2010 **《新京报》：《天津定位为北方经济中心 北京谋求宜居城市》，郭少峰，ngày 8 tháng 8 năm 2006发表** [^](#cite_ref-autogenerated3_13-0) **《北京晚报》：《环渤海区：津定位为经济中心 京着力建宜居城市》** [^](#cite_ref-14) **《天津市统计年鉴2010年》** [^](#cite_ref-15) [^](#cite_ref-16) [天津地理位置、行政区划、人口民族概况](http://cn.chinagate.cn/ECONOMIC/2007-11/30/content_9328447.htm)，中国发展门户网] [^](#cite_ref-17) [天津市地形地貌](http://www.tjbcgt.gov.cn/Lists/List75/DispForm.aspx?ID=3)，天津市国土房管局北辰区国土资源分局网站 [^](#cite_ref-18) [天津地质发展简史](http://www.tjsqgt.gov.cn/Lists/List122/DispForm.aspx?ID=7)，天津市市区国土资源分局网站 [^](#cite_ref-19) [天津长芦汉沽盐场有限责任公司](http://www.tjhgyc.cn/athena/companyprofile/hanhuayg.html)，天津长芦汉沽盐场公司网站 [^](#cite_ref-20) [天津地理位置](http://www.tj.gov.cn/zjtj/zrdl/zrdl/)，天津政务网 [^](#cite_ref-21) [“天津地理气候”](http://www.china.com.cn/aboutchina/zhuanti/09dfgl/2009-04/17/content_17626362.htm). 中国网. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2012. **王莉莉、王跃思等 (tháng 7 2011). “天津滨海新区秋冬季大气污染特征分析”.** [^](#cite_ref-22) *环境污染及其防治* **7**. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-CMA_23-0) [“中国气象局 国家气象信息中心”](http://cdc.cma.gov.cn/dataSetLogger.do?changeFlag=dataLogger)(bằng tiếng Trung văn giản thể). [Cục Khí tượng Trung Quốc](/w/index.php?title=C%E1%BB%A5c_Kh%C3%AD_t%C6%B0%E1%BB%A3ng_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2015.
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|
không bao gồm khu vực
|
|
Xem thêm
|
|

X-Cache: cp1055 miss, cp1065 miss


text: Con người trung bình có thể tiêu thụ 15 hoặc nhiều đồ uống trong chai nhựa một tháng. Nếu bạn được sinh ra sau năm 1978, và sống cho đến khi 80 tuổi, bạn sẽ để lại đằng sau tối thiểu là 14.400 chai nhựa PET trên hành tinh này. chai nhua PET phải mất hàng trăm năm để phân hủy. Cá và các loài chim thường hay ăn phải các chất thải nhựa, nó đã rút ngắn tuổi thọ của chúng rất nhiều. Việc tái sử dụng chai nhua để xây nhà đã tiết kiệm được rất nhiều chi phí và cũng rút ngắn được thời gian xây dựng so với những nguyên liệu truyền thống khác Làng chai nhua là một cộng đồng dân cư sinh thái trong lòng các đảo, rừng già. Trong ba giai đoạn phát triển, Làng sẽ bao gồm khoảng 120 nhà, cũng như một cửa hàng nhỏ, khu sinh thái, sẽ gắn liền với trái cây, rau, và khu vườn thảo mộc của cộng đồng. Làng sẽ thiết lập các vùng màu xanh lá cây, và những con đường mòn đi bộ. các cộng đồng được xây trên các đỉnh đồi đẹp và thung lũng nhỏ có suối nước ngọt chảy qua nó. bên cạnh đó còn có rất nhiều các hệ thực vật và động vật để thưởng thức và khám phá. Làng chai nhua mang tính cách mạng trong sinh thái xây dựng. Chúng ta sẽ được sống trong những gì chúng ta đã tiêu thụ và bỏ đi. các ngôi nhà cũng rất thoáng và mát mẻ, vì thế không có nhu cầu điều hòa không khí. Điều này sẽ giúp tiết kiệm năng lượng cho làng, là một cộng đồng thân thiện với môi trường. các cộng đồng cung cấp ba ngôi nhà mô hình, được thiết kế bởi đội ngũ cũng như những công ty kiến trúc hàng đầu trên khắp Panama. các ngôi nhà tại Làng được bán hoàn toàn theo điều kiện, trang bị hệ thống bể tự hoại, đường ống máng nước lưu vực, hệ thống ống nước, điện, cửa sổ điều kiện, và cửa ra vào và một lối đi bên ngoài. Làng chai nhua đang kiếm tìm nhà tài trợ để cung cấp nhu yếu phẩm không dễ hư hỏng như gạo, đậu, lúa mì, đường, muối, dầu ăn, và nhu yếu phẩm khô khác, mà có thể được trao đổi với những gia đình thiếu may mắn ở Panama, để đổi lấy nhựa chai. Có nghĩa là chúng ta có thể quay trở lại nền văn minh cổ, con người dùng hình thức trao đổi (trao đổi nhu yếu phẩm đối với thực phẩm, hàng hóa cho nhu yếu phẩm, dịch vụ, vv). Điều này sẽ làm cho những gia đình kém may mắn có cơ hội để có thức ăn, và cũng để giáo dục người dân về tái chế. Làng chai nhua muốn xây dựng những trung tâm đào tạo Quốc tế đầu tiên ở Panama vào cuối năm 2016, nơi mà những ứng cử viên của thế giới có thể đến và tìm hiểu làm sao để tái sử dụng chai nhựa. Làng sẽ thiết lập một tổ chức phi lợi nhuận dể chuyển những quỹ tặng và cho phép Làng chai PET có được mục tiêu với sự giúp đỡ của nhiều công dân trên thế giới .... và quan trọng nhất là sự tài trợ từ những tập đoàn lớn như các nhà sản xuất đồ uống và thức ăn.

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Set-Cookie: xf_session=8519fc36c089936c8aabe404fa691292; path=/; secure; httponly

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Cache-control: private, max-age=0


text: Thu gọn cánh mũi có đau không Hỏi: Chào bác sĩ của Thẩm mỹ viện Hàn Quốc JW, mũi của tôi cao và thẳng tuy nhiên phần cánh mũi lại bè ra hai bên khiến cho khuôn mặt không mấy thanh thoát và có phần hơi thô. Vì thế, tôi đang muốn đi thu gọn cánh mũi nhưng không biết thu gọn cánh mũi? (Như – Đà Nẵng) Trả lời: Chào bạn Như! Thẩm mỹ viện Hàn Quốc JW của chúng tôi rất vui vì bạn đã tin tưởng vào dịch vụ của chúng tôi cũng như gửi câu hỏi về cho chuyên mục tư vấn thẩm mỹ. Với thắc mắt trên của bạn, chúng tôi xin được trả lời như sau: Kích thước của mũi phụ thuộc lớn nhất vào phần đầu mũi. Khi cánh mũi quá rộng, sẽ khiến mũi bị bè sang 2 bên và trông to hơn. Một chiếc mũi rộng không những gây hạn chế về mặt thẩm mỹ mà về tướng số cũng gây nên không ít trắc trở, sóng gió cho cuộc đời sau này. Thu gọn cánh mũi luôn là một dịch vụ nhận được sự quan tâm đặc biệt của khách hàng. Một chút chỉnh sửa nhỏ hoàn toàn không đau đớn, mệt mỏi sẽ mang lại cho bạn nhiều hơn một chiếc mũi đẹp. Đó còn là một gương mặt xinh xắn, giúp bạn tự tin hơn. Thu gọn cánh mũi chỉ là tiểu phẫu nhỏ, đơn giản, do đó hoàn toàn không đau hay khó chịu như các phẫu thuật khác Trước khi thu gọn cánh mũi, bạn sẽ được bác sĩ tiến hành gây tê vùng cánh mũi nên hoàn toàn có cảm giác đau hay khó chịu trong suốt quá trình thu gọn cánh mũi. Bên cạnh đó, thu gọn cánh mũi chỉ là tiểu phẫu nhỏ, đơn giản, do đó hoàn toàn không đau hay khó chịu như các phẫu thuật khác. Bác sĩ sẽ thực hiện tiểu phẫu một cách rất nhẹ nhàng, nhanh chóng, chỉ với 30 phút thực hiện. Bác sĩ sẽ thực hiện tiểu phẫu một cách rất nhẹ nhàng, nhanh chóng, chỉ với 30 phút thực hiện Sau khi kết thúc tiểu phẫu, bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn chế độ chăm sóc, kê đơn thuốc giảm đau, chống viêm sưng, giúp hạn chế tối đa tình trạng đau sưng vùng mũi. Bạn chỉ cần thực hiện đúng theo hướng dẫn của bác sĩ để nhanh chóng ổn định cũng như có kết quả sửa cánh mũi tốt nhất. Từ những lý do trên, bạn hoàn toàn có thể yên tâm là thu gọn cánh mũi mà không lo đau đớn hay khó chịu gì nhé!

Set-Cookie: xf_session=b98702aa5edd7eebdc0f810f70e8a957; path=/; secure; httponly


text:
Xe đẩy Seebaby
Xe đẩy Seebaby dòng xe đẩy được nhiều mẹ lựa chọn trên thị trường. Bởi sự đa dạng mẫu mã, kiểu dáng đặc biệt giá cả phải chăng. Một số mẫu xe đẩy Seebaby đang được các mẹ quan tâm đến hiện nay đó là: Xe đẩy siêu nhẹ Seebaby T04, Xe đẩy trẻ em Seebaby S02-1, Xe đẩy trẻ em Seebaby T-08...
-
Xe đẩy Seebaby QQ5Giá bán tại Hà Nội: 0 ₫
-
Xe đẩy Seebaby QQ4Giá bán tại Hà Nội: 960.000 ₫
Góc tư vấn về Xe đẩy Seebaby
Nên mua xe đẩy seebaby qq2 hay xe đẩy seebaby qq3
Chị Phạm Khánh Vy Email ( khanhvy10880@gmail.com ) có địa chỉ lại số 28 Nguyễn trực. Hà Đông....
Xe đẩy đôi seebaby loại nào tốt ?
Bạn đang muốn mua một chiếc xe đẩy đôi Seebaby, bạn phân vân không biết mẫu xe đẩy...
Xe đẩy Seebaby QQ3 có tốt không ?
Câu hỏi của chị Nguyễn Thùy Trang email ( trangnguyen10982@gmail.com) có địa chỉ tại Số 88 Nguyễn...
Vì sao xe đẩy Seebaby được gọi là xe đẩy của mùa hè
Gia đình bạn đang có dự định đi du lịch cùng bé yêu trong mùa hè này ? bạn đang tìm kiếm 1...
Xe đẩy Seebaby có tốt không?
Bạn muốn sắm 1 chiếc xe đẩy cho bé với giá cả phải chăng, bạn thấy xe đẩy Seebaby giá...

markdown:
# Xe đẩy Seebaby
[ dòng xe đẩy được nhiều mẹ lựa chọn trên thị trường. Bởi sự đa dạng mẫu mã, kiểu dáng đặc biệt giá cả phải chăng. Một số mẫu xe đẩy Seebaby đang được các mẹ quan tâm đến hiện nay đó là: Xe đẩy siêu nhẹ Seebaby T04, Xe đẩy trẻ em Seebaby S02-1, Xe đẩy trẻ em Seebaby T-08... Xe đẩy Seebaby](/xe-day-seebaby.html)
-
[Xe đẩy Seebaby QQ5](https://www.kidsplaza.vn/xe-day-seebaby-qq5.html)Giá bán tại Hà Nội: 0 ₫
-
[Xe đẩy Seebaby QQ4](https://www.kidsplaza.vn/xe-day-em-be-seebaby-qq4.html)Giá bán tại Hà Nội: 960.000 ₫ [click](#ajaxcart) ![ loading](http://k.r.worldssl.net/skin/frontend/kidsplaza/2015/images/loading.gif)
#### Góc tư vấn về Xe đẩy Seebaby
[Nên mua xe đẩy seebaby qq2 hay xe đẩy seebaby qq3](https://www.kidsplaza.vn/blog/nen-mua-xe-day-seebaby-qq2-hay-xe-day-seebaby-qq3.html)
Chị Phạm Khánh Vy Email ( khanhvy10880@gmail.com ) có địa chỉ lại số 28 Nguyễn trực. Hà Đông....
[Xe đẩy đôi seebaby loại nào tốt ?](https://www.kidsplaza.vn/blog/xe-day-doi-seebaby-loai-nao-tot.html)
Bạn đang muốn mua một chiếc xe đẩy đôi Seebaby, bạn phân vân không biết mẫu xe đẩy...
[Xe đẩy Seebaby QQ3 có tốt không ?](https://www.kidsplaza.vn/blog/xe-day-seebaby-qq3-co-tot-khong.html)
Câu hỏi của chị Nguyễn Thùy Trang email ( trangnguyen10982@gmail.com) có địa chỉ tại Số 88 Nguyễn...
[Vì sao xe đẩy Seebaby được gọi là xe đẩy của mùa hè](https://www.kidsplaza.vn/blog/vi-sao-xe-day-seebaby-duoc-goi-la-xe-day-cua-mua-he.html)
Gia đình bạn đang có dự định đi du lịch cùng bé yêu trong mùa hè này ? bạn đang tìm kiếm 1...
[Xe đẩy Seebaby có tốt không?](https://www.kidsplaza.vn/blog/xe-day-seebaby-co-tot-khong.html)
Bạn muốn sắm 1 chiếc xe đẩy cho bé với giá cả phải chăng, bạn thấy xe đẩy Seebaby giá...

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: is_logged_in=0; expires=Sun, 02-Jul-2017 20:58:54 GMT; Max-Age=604800; path=/; domain=.kidsplaza.vn


text:
Mặc dù mới du nhập vào Việt Nam nhưng bộ môn thể dục thể thao có nguồn gốc từ Ấn Độ – yoga đã làm khuấy đảo cộng đồng yêu thể thao. Có rất nhiều lý do khiến bạn muốn tập yoga ngay lập tức.
Tập yoga không hề khó nếu bạn chịu khó bỏ thời gian ra tìm hiểu và tập bài bản theo lời hướng dẫn viên ở trung tâm thể hình. Dù bạn tập được vài tuần hay vài năm, môn thể thao này cũng đem đến cho bạn những lợi ích không ngờ tới. Hãy cùng khám phá xem lý do nào khiến các chuyên gia chăm sóc sức khỏe đều khuyên chúng ta nên tập yoga.
1. Yoga đem lại những tác dụng không ngờ về mặt thể chất
Là một môn thể thao nhẹ nhàng, thiên về sự dẻo dai, bền bỉ, yoga đem lại nhiều lợi ích về mặt sức khỏe hơn bạn nghĩ. Tùy theo thời gian tập ngắn dài mà yoga có thể cải thiện sức khỏe của bạn ở các mức khác nhau. Chỉ cần tập yoga một vài buổi thôi, bạn sẽ cảm nhận được một số thay đổi rõ rệt về mặt thể chất như: tăng cường trí nhớ và cải thiện chức năng não, các bộ phận như vai, lưng dưới ,.. linh hoạt hơn. Sau một vài tháng kiên trì tập luyện, người tập yoga sẽ cải thiện được chức năng phổi, khả năng sinh lý, ổn định huyết áp và đường huyết, giảm đau cơ,..
Nếu bạn tập luyện yoga thường xuyên trong một vài năm thì sẽ nhận ra yoga là một môn thể thao hết sức tuyệt vời với sức khỏe. Nó sẽ giúp bạn duy trì trọng lượng ở mức vừa phải, xương thêm chắc khỏe, giảm nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch và huyết áp. Do đó, yoga đặc biệt thích hợp với dân công sở và những người trung tuổi.
2.Yoga giúp bạn giải tỏa căng thẳng, bình ổn tâm lý
Khối lượng công việc nhiều: việc công sở, gia đình,.. làm bạn luôn cảm thấy mệt mỏi và căng thẳng. Yoga là môn thể thao kết hợp cả 3 yếu tố: thể chất, tinh thần và tâm hồn nên có thể giúp người tập tĩnh tâm, thư giãn tinh thần. Tập yoga thường xuyên sẽ giúp bạn có giấc ngủ ngon, ăn uống tốt hơn, tinh thần cũng sảng khoái hơn rất nhiều.
3.Tập yoga giúp người đẹp, dáng thon
Với bất kì người phụ nữ nào, việc sở hữu thân hình thon gọn, săn chắc cũng là một giấc mơ. Việc ngồi ì một chỗ, ít vận động sẽ khiến bạn dễ dư mỡ ở 1 số vùng như: bụng, bắp đùi,.. Các môn thể thao thông thường chỉ giúp bạn giảm mỡ ở một bộ phận nhất định trên cơ thể, nhưng yoga là môn thể thao vận động toàn diện nên có thể giúp bạn cải thiện vóc dáng, săn chắc toàn thân, nhất là vùng bụng, hông, bắp đùi,.. Đây là môn thể thao hoàn hảo cho chị em công sở, những người muốn có người đẹp dáng thon mà không cần phải luyện tập quá vất vả.
4.Yoga là môn thể thao dễ dàng tập luyện
Cuộc sống càng bận rộn thì chúng ta càng ngại vận động. Các môn thể thao đòi hỏi năng khiếu như bóng đá, bơi lội,..sẽ khiến bạn cảm thấy chán nản chỉ sau một vài lần luyện tập vì quá khó. Những môn thể thao đơn giản như yoga lại hoàn toàn khác. Với bộ môn này bạn không cần phải có năng khiếu bẩm sinh mà chỉ cần chăm chỉ tuân theo lời chỉ dẫn của huấn luyện viên tại trung tâm thể hình là được.
Thời điểm thích hợp nhất để tập yoga là vào buổi sáng sớm ngay khi ngủ dậy hoặc vào buổi chiều tối, khi hoàn thành công việc tại công ty. Mỗi ngày bạn chỉ cần dành ra 45 đến 60 phút tập yoga là đủ – đây là điều bất kì ai cũng có thể dễ dàng thu xếp được. Ngoài ra nếu bạn làm việc tại văn phòng thì cũng có thể dãn cơ bằng vài động tác yoga nhẹ nhàng, dễ thực hiện.
5.Yoga không đòi hỏi bạn phải đầu tư tài chính quá nhiều
Nhiều người e ngại tập thể dục thể thao vì sợ phải chi thêm một khoản tiền tốn kém. Nếu như các môn thể thao tennis, cầu lông,.. khiến bạn phải chi khá nhiều tiền cho các dụng cụ tập luyện thì chi phí cho yoga lại khá ít. Bạn chỉ cần đóng một khoản phí nhất định cho các trung tâm thể hình là được, mức phí này sẽ dao động ở mức 500.000 đến 2.000.000 đồng tùy trung tâm tập luyện và khóa học bạn cần.
Yoga là một môn thể thao lành mành, tốt cho thể chất, tinh thần và sinh lý. Vì vậy chẳng có lý do gì mà bạn lại không tập yoga ngay từ hôm nay.

markdown:
Mặc dù mới du nhập vào Việt Nam nhưng bộ môn thể dục thể thao có nguồn gốc từ Ấn Độ – yoga đã làm khuấy đảo cộng đồng yêu thể thao. Có rất nhiều lý do khiến bạn muốn
[tập yoga ngay lập tức](https://www.quanhta360.com/nhung-ly-khien-ban-muon-tap-yoga-ngay-lap-tuc/).
Tập yoga không hề khó nếu bạn chịu khó bỏ thời gian ra tìm hiểu và tập bài bản theo lời hướng dẫn viên ở trung tâm thể hình. Dù bạn tập được vài tuần hay vài năm, môn thể thao này cũng đem đến cho bạn những lợi ích không ngờ tới. Hãy cùng khám phá xem lý do nào khiến các chuyên gia chăm sóc sức khỏe đều khuyên chúng ta nên tập yoga.
**1. Yoga đem lại những tác dụng không ngờ về mặt thể chất**
Là một môn thể thao nhẹ nhàng, thiên về sự dẻo dai, bền bỉ, yoga đem lại nhiều lợi ích về mặt sức khỏe hơn bạn nghĩ. Tùy theo thời gian tập ngắn dài mà yoga có thể cải thiện sức khỏe của bạn ở các mức khác nhau. Chỉ cần tập yoga một vài buổi thôi, bạn sẽ cảm nhận được một số thay đổi rõ rệt về mặt thể chất như: tăng cường trí nhớ và cải thiện chức năng não, các bộ phận như vai, lưng dưới ,.. linh hoạt hơn. Sau một vài tháng kiên trì tập luyện, người tập yoga sẽ cải thiện được chức năng phổi, khả năng sinh lý, ổn định huyết áp và đường huyết, giảm đau cơ,..
Nếu bạn tập luyện yoga thường xuyên trong một vài năm thì sẽ nhận ra yoga là một môn thể thao hết sức tuyệt vời với sức khỏe. Nó sẽ giúp bạn duy trì trọng lượng ở mức vừa phải, xương thêm chắc khỏe, giảm nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch và huyết áp. Do đó, yoga đặc biệt thích hợp với dân công sở và những người trung tuổi.
**2.Yoga giúp bạn giải tỏa căng thẳng, bình ổn tâm lý**
Khối lượng công việc nhiều: việc công sở, gia đình,.. làm bạn luôn cảm thấy mệt mỏi và căng thẳng. Yoga là môn thể thao kết hợp cả 3 yếu tố: thể chất, tinh thần và tâm hồn nên có thể giúp người tập tĩnh tâm, thư giãn tinh thần. Tập yoga thường xuyên sẽ giúp bạn có giấc ngủ ngon, ăn uống tốt hơn, tinh thần cũng sảng khoái hơn rất nhiều.
**3.Tập yoga giúp người đẹp, dáng thon**
Với bất kì người phụ nữ nào, việc sở hữu thân hình thon gọn, săn chắc cũng là một giấc mơ. Việc ngồi ì một chỗ, ít vận động sẽ khiến bạn dễ dư mỡ ở 1 số vùng như: bụng, bắp đùi,.. Các môn thể thao thông thường chỉ giúp bạn giảm mỡ ở một bộ phận nhất định trên cơ thể, nhưng yoga là môn thể thao vận động toàn diện nên có thể giúp bạn cải thiện vóc dáng, săn chắc toàn thân, nhất là vùng bụng, hông, bắp đùi,.. Đây là môn thể thao hoàn hảo cho chị em công sở, những người muốn có người đẹp dáng thon mà không cần phải luyện tập quá vất vả.
**4.Yoga là môn thể thao dễ dàng tập luyện**
Cuộc sống càng bận rộn thì chúng ta càng ngại vận động. Các môn thể thao đòi hỏi năng khiếu như bóng đá, bơi lội,..sẽ khiến bạn cảm thấy chán nản chỉ sau một vài lần luyện tập vì quá khó. Những môn thể thao đơn giản như yoga lại hoàn toàn khác. Với bộ môn này bạn không cần phải có năng khiếu bẩm sinh mà chỉ cần chăm chỉ tuân theo lời chỉ dẫn của huấn luyện viên tại trung tâm thể hình là được.
Thời điểm thích hợp nhất để tập yoga là vào buổi sáng sớm ngay khi ngủ dậy hoặc vào buổi chiều tối, khi hoàn thành công việc tại công ty. Mỗi ngày bạn chỉ cần dành ra 45 đến 60 phút tập yoga là đủ – đây là điều bất kì ai cũng có thể dễ dàng thu xếp được. Ngoài ra nếu bạn làm việc tại văn phòng thì cũng có thể dãn cơ bằng
[vài động tác yoga nhẹ nhàng](https://www.quanhta360.com/5-dong-tac-yoga-don-gian-giup-ban-khoi-dau-ngay-moi-day-hung-khoi/), dễ thực hiện. **5.Yoga không đòi hỏi bạn phải đầu tư tài chính quá nhiều**
Nhiều người e ngại tập thể dục thể thao vì sợ phải chi thêm một khoản tiền tốn kém. Nếu như các môn thể thao tennis, cầu lông,.. khiến bạn phải chi khá nhiều tiền cho các dụng cụ tập luyện thì chi phí cho yoga lại khá ít. Bạn chỉ cần đóng một khoản phí nhất định cho các
[trung tâm thể hình](https://www.quanhta360.com/dich-vu/top-trung-tam-the-hinh/) là được, mức phí này sẽ dao động ở mức 500.000 đến 2.000.000 đồng tùy trung tâm tập luyện và khóa học bạn cần.
Yoga là một môn thể thao lành mành, tốt cho thể chất, tinh thần và sinh lý. Vì vậy chẳng có lý do gì mà bạn lại không tập yoga ngay từ hôm nay.

Cache-Control: max-age=0, private, no-store, no-cache, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding


text:
tải ứng dụng ngay
* Giao hàng toàn quốc, lọc sản phẩm theo vị trí shop.
* Shop càng gần thì phí vận chuyển càng giảm.

markdown:
[](https://www.sendo.vn/san-pham/xuong-chuyen-si-quan-ao-the-thao-quan-jogger-kakia-khoa-zip-qtkk55-5497601/?source_block_id=search_products&source_page_id=search_htm_rank)
-16%
![ XƯỞNG CHUYÊN SỈ QUẦN ÁO THỂ THAO- quần jogger kakia khóa zip QTKK55](https://media3.scdn.vn/img2/2017/4_23/40qLSG_simg_b5529c_250x250_maxb.jpg)
*Yêu thích*
139,000 đ 165,000 đ
[XƯỞNG CHUYÊN SỈ QUẦN ÁO THỂ THAO- quần jogger kakia khóa zip QTKK55](https://www.sendo.vn/san-pham/xuong-chuyen-si-quan-ao-the-thao-quan-jogger-kakia-khoa-zip-qtkk55-5497601/?source_block_id=search_products&source_page_id=search_htm_rank)

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Set-Cookie: search_algo=new3; expires=Tue, 25-Jul-2017 21:10:33 GMT; path=/