markdown:
## Chủ quyền VN tại Hoàng Sa và Trường Sa
Posted by
[tieng_dan](http://www.freespeechforvn.com/) on February 9, 2008 **Chủ quyền Việt Nam tại Hoàng Sa-Trường Sa qua tài liệu phương tây** **Thái Văn Kiểm**
#### Những sử liệu tây phương minh chứng chủ quyền của Việt Nam
tại quần đảo Hoàng Sa – Trường Sa từ thời Pháp thuộc
*Thái Văn Kiểm* **I – MINH CHỨNG CỦA NGƯỜI NGOẠI QUỐC**
Ngoài những tài-liệu sử địa của Việt-Nam, chúng ta còn có thể dẫn chứng nhiều tài-liệu khác của người ngoại quốc, xác nhận chủ quyền của ta trên quần-đảo Hoàng Sa, chẳng hạn như :
**1. Tài-liệu của người Hòa-Lan**
Căn cứ vào ký sự Batavia (
*Journal de Batavia*) của Công ty Hòa-Lan Đông Ấn (Compagnie hollandaise des Indes orientales), ấn hành trong những năm 1631-1634-1636, chúng ta được biết một sự kiện lịch-sử liên-hệ tới quần-đảo Hoàng Sa và Xứ Đàng Trong như sau:
Ngày 20-7-1634, dưới thời Chúa Sãi Nguyễn-Phước-Nguyên (1613-1635), ba chiếc tàu Hòa-Lan tên Veenhuizen, Schagen và Grootebroek, từ Batavia (Nam-Dương) đến Touron cùng nhổ neo đi Formose (Đài-Loan).
Ngày 21 thì gặp bão ngoài khơi, nên lạc nhau. Chiếc tàu Veehuizen tới Formose ngày 2 tháng 8, chiếc Schagen ngày 10 cùng tháng. Riêng chiếc Grootebroek bị đắm gần quần đảo Pracels, ngang với bắc vĩ tuyến 17. Trong số hàng hóa trị giá 153.690 florins, thủy-thủ chỉ cứu được một số trị giá 82.995 florins, kỳ dư bị chìm đắm kể cả chiếc tàu và 9 người bị mất tích.
Số hàng hóa cứu được, họ cất dấu nơi an toàn tại đảo Pracels. Thuyền-trưởng Huijch Jansen và 12 thủy-thủ đi bằng thuyền nhỏ vào duyên hải xứ Đàng Trong. Họ hy vọng sẽ tìm được một thuyền lớn để ra cứu 50 thủy-thủ còn ở lại trên đảo. Thuyền-trưởng đem theo 5 thùng bạc và 3.570 réaux đựng trong 17 bao. Khi họ vào tới đất liền, họ không được đối đãi như ý muốn. Tất cả bạc và tiền bị tịch thâu bởi viên-chức đặc trách hải môn và thương thuyền, mà người Hòa-Lan gọi là Ongangmij.
Sau đó, họ được phép trở lại Pracels trên một chiếc tàu Nhật-Bản tên Kiko, mà họ mua đứt, để đón 50 thủy-thủ còn nơi đảo và lấy 4 thùng bạc còn lại. Tất cả đều được 3 chiếc tầu khác tên là Bommel, Goa và Zeebung (cũng bị bão mà vào núp miền duyên hải xứ Đàng Trong) chở về Batavia. Tại đây viên thuyền-trưởng Jansen làm báo trình về việc thuyền Grootebroek bị đắm tại Pracels và sự tịch thâu 23.580 réaux bởi nhà chức trách xứ Đàng Trong.
Hai năm sau, dưới thời Chúa Thượng Nguyễn-Phước-Lan (1635-1648), ngày 6 tháng 3 năm 1636, hai chiếc tầu Hòa-Lan khác tới Touron. Thương gia Abraham Duijeker tiến về Faifo để gặp quan Trấn-thủ; sau đó ông ta đi Thuận-hóa (Senoa) yết kiến Chúa Thượng, để xin giao thương, đặt thương điếm và đòi số tiền 23.580 réaux đã bị tịch thâu năm kia.
Chúa Thượng Vương tiếp đón Duijeker rất trọng hậu; nhưng Ngài truyền rằng : “Những việc khiếu nại đó đã xảy ra dưới thời Vua cha, nay Chúa không hề hay biết; vả lại viên chức thuế-quan Ongangmij (?) đã bị cách chức, tịch thu gia sản (vì tội đã ăn hối lộ tới 340.000 lượng bạc trong thời kỳ tại chức), đã bị xử trảm và phanh thây rồi”. Chúa Thượng xét rằng Ngài đã xử sự công minh lắm; nay chớ nhắc lại làm chi. Ngài cũng cam đoan từ nay pháp luật rất nghiêm minh và sẽ không bao giờ xảy ra những việc đáng tiếc như vậy nữa.
Để bù vào sự thiệt thòi đó, Chúa Thượng chấp thuận cho người Hòa-Lan được tự do giao thương với xứ Đàng Trong, và miễn cho họ sắc thuế neo bến và các tặng phẩm, (Il accordait aux Hollandais le droit de libre échange dans le pays, les exemptait pour l’avenir des droits d’ancrage et des présents usuels).
Vì lẽ đó mà từ năm 1636, một thương điếm (comptoir commercial) của người Hòa-Lan đã được thiết lập tại Hội-an (Faifo) do Abraham Duijeker làm Trưởng điếm.
(Trích trong biên-khảo “La Compagnie des Indes Néerlandaises et l’Indochine” của W.J.M. Buch, đăng trong
*Bulletin de l’Ecole Francaise d’Extrême Orient*, tome XXXVI, année 1936, trang 134.) **2. Jean Baptiste Chaigneau **(1769-1825) đã viết trong quyển *Mémoire sur la Cochinchine*như sau :
“
*Topographie*: Division physique- La Cochinchine don’t le souverain porte aujourd’hui le titre d’Empereur, comprend la Cochinchine proprement dite, le Tonquin…, quelques iles habitées peu éloignées de la côte et l’archipel de Paracels, composé d’ilôts, d’écueils et de rochers inhabités. C’est seulement en 1816, que l’Empereur actuel a pris possession de cet archipel”. ( *Le Mémoire sur la Cochinchine de Jean Baptiste Chaigneau*, publié et annoté par A. Salles, Inspecteur des Colonies en retraite, in *Bulletin des Amis du Vieux Hue*, No 2, Avrit-Juin 1923).
[Có nghĩa là:
*Địa thế*: Xứ Cochinchine, mà Quốc-Vương ngày nay đã xưng đế-hiệu, gồm có xứ Đàng Trong, Bắc Hà (Tonquin)… vài đảo gần bờ biển, có dân cư, và quần đảo Paracels, gồm có nhiều đảo và mỏm đá thiếu dân. Vào năm 1816 vị Hoàng-đế đương kim đã tiếp nhận quần đảo này.] **3. Đức Giám-mục Taberd **đã viết trong quyển *Univers, histoire et description de tous les peuples, de leurs religions, moeurs et coutumes*, xuất bản năm 1833, những dòng sau đây:
“Nous n’entrerons pas dans l’énumération des principales iles dépendantes de la Cochinchine; nous ferons seulement observer que depuis plus de 34 ans l’archipel des Paracels nommé par les Annamites Cát Vàng ou Hoàng Sa (sable jaune) véritable labryrinthe de petits ilôts de rocs et de bancs de sable justement redoutés des navigateurs a été occupé pas les Cochinchinois.
“Nous ignorons s’ils y ont fondé un établissement, mais il est certain que l’empereur Gia Long a tenu à ajouter ce singulier fleuron à sa couronne, car il jugea à propos d’en aller prendre possession en personne, et ce fut en l’année 1816 qu’il y arbore solennellement le drapeau cochinchinois”.
[Tạm dịch như sau :
“Chúng tôi không đi vào việc kê khai những hòn đảo chính yếu của xứ Cochinchine. Chúng tôi chỉ xin lưu ý rằng từ hơn 34 năm nay, quần đảo Paracels – mà người Việt gọi là Cát Vàng (Hoàng Sa), gồm rất nhiều hòn đảo chằng chịt với nhau, lởm chởm những đá nhô lên giữa những bãi cát, làm cho những kẻ đi biển rất e ngại – đã được chiếm cứ bởi người Việt xứ Đàng Trong.
“Chúng tôi không rõ họ có thiết lập một cơ sở nào tại đó không; nhưng có điều chúng tôi biết chắc là Hoàng-đế Gia-Long đã chủ tâm thêm cái đóa hoa kỳ lạ đó vào vương miện của Ngài, vì vậy mà Ngài xét thấy đúng lúc phải thân chinh vượt biển để tiếp thâu quần-đảo Hoàng Sa, và chính là vào năm 1816, mà Ngài đã long trọng treo tại đó lá cờ của xứ Đàng Trong”.]
Những tài-liệu quốc-sử và ngoại sử trên kia chứng minh một cách hùng hồn và bất khả kháng chủ quyền của Việt-Nam trên hai quần-đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
**4. Hoàng Sa và Trường Sa tại Hội-nghị San Francisco**.
Theo Hiệp-ước đình-chiến ký kết tại San Francisco, vào tháng 9 năm 1951, khoản 2, nước Nhật-Bản phải rút lui khỏi các nơi mà họ đã dùng vũ-lực để chiếm đóng trong thời đệ nhị thế-chiến, lẽ tất nhiên là trong đó có hai quần-đảo Paracels và Spratley.
Tại Hội-nghị San Francesco, ngày 7-9-1951, Thủ-Tướng Chính-Phủ, Trưởng Phái-đoàn Việt-Nam, đã long trọng tuyên bố trước 51 phái-đoàn ngoại-bang như sau :
“Et comme il faut franchement profiter de toutes occasion pour étouffer les germes de discorde, nous afirmons nos droits sur les iles Spratley et Paracels qui, de tout temps, ont fait partie du Viet-Nam”.
[Xin tạm dịch là: “Và vì chưng phải lợi dụng tất cả mọi trường hợp để chặn đứng những mầm xung đột, chúng tôi xác nhận chủ quyền của chúng tôi trên các quần-đảo Trường Sa và Hoàng Sa, đã luôn luôn từ xưa thuộc lãnh-thổ Việt-Nam”.]
Lời tuyên bố đó đã được Hội-nghị San Francisco long trọng ghi vào biên bản và trong tất cả 51 phái-đoàn phó hội, không có một phái-đoàn nào phản đối gì cả.
**II – HOÀNG SA VÀ TRƯỜNG SA QUA THỜI PHÁP THUỘC ĐẾN NAY** **1. Danh từ Paracels xuất hiện từ bao giờ.**
Danh từ Pracels xuất hiện lần đầu tiên trên một bản đồ Bán đảo Đông-Dương (Carte de la Peninsule Indochinoise) do Frères Van Langren, người Hòa-Lan, ấn hành năm 1595.
Bản đồ này phác họa nhờ những tài liệu của người Bồ Đào Nha, nối gót nhà hàng hải Vasco de Gama, đã tiên phong đông du tìm kiếm xứ Ấn-Độ bằng đường biển (route maritime des Indes) bằng cách đi vòng mũi Hảo Vọng (Cape de Bonne Espérance) năm 1497. Nhiều tàu thủy Bồ Đào Nha đã tới Malacca từ năm 1509, Xiêm-La từ năm 1511, vào năm 1516 thì Fernando Perez d’Andrade đến cửa biển sông Mekong.
Theo giáo-sư Pierre Yves Manguin, danh từ Ilhas do Parcel (Pracel) do người Bồ Đào Nha đặt ra. Trong từ ngữ của họ, danh từ Parcel có nghĩa là “đá ngầm” (récif), cao tảng (haut-fond). (xem biên-khảo “Les Portuguais sur les côtes du Vietnam et du Campa”) đăng trong
*Bulletin de l’Ecole Francaise d’Extrême Orient*,année 1972, page 74).
Nhưng theo giáo-sư A. Brébion, Paracels do tên một chiếc tàu của Công-ty Hòa-Lan Đông Ấn, tên Paracelsse, bị chìm đắm tại quần đảo này hồi thế kỷ XVI. (Xem
*Dictionnaire de bio-bibliographie générale, ancienne et moderne, de l’Indochine Francaise*,1935, Société d’Editions Géographiques, maritimes et Coloniales, 17 Rue Jacob, Paris VIè).
Riêng về danh từ Trường-Sa, chúng ta đã thấy trong
*Hồng Đức Bản Đồ* phác họa từ đời Lê-Thánh-Tông (1470-1498), vào ngày mồng 6 tháng 4 năm Hồng Đức 21 (25 avril 1490); bản đồ có ghi nơi đất liền “Trường Sa nhất nhật trình”, tất nhiên đây không phải là quần-đảo, mà là bờ biển chạy dài từ cửa Nhật Lệ (Quảng-Bình) cho tới Phá Tam Giang (Thừa-Thiên) qua các cửa Tùng Luật và Việt Yên (Quảng-Trị). Bờ biển đầy cát trắng mênh mông, phải đi mất một ngày đường (nhất nhật trình). Trong bộ *Đại Nam Nhất Thống Chí*, những quyển nói về Quảng-Bình, Quảng-Trị và Thừa-Thiên đều có nói về dãy Trường Sa này, cũng có tên là Động Trường Sa, Động Bạch Sa (xưa gọi là Đại Trường Sa). Sách *Ô Châu Cận Lục* của Dương-Văn-An (1555) cũng có nhắc tới Trường Sa đã chỉ định dải cát trắng dài dằng dặc chạy suốt duyên hải Bình Trị Thiên. **2. Hoàng Sa dưới thời Pháp.**
Dưới thời Pháp, quần đảo Paracels luôn luôn được nhà cầm quyền lưu ý tới. Từ năm 1920, Nha Thương-chánh (Douanes) đã tổ chức những cuộc tuần-du chung quanh đảo Hoàng Sa, để ngăn ngừa buôn lậu. Năm 1925, Hải-học-viện Nha-Trang có gửi một phái-đoàn bác-học, đi trên tầu De Lanessan, ra Hoàng Sa để nghiên cứu tường tận tại chỗ. Phái-đoàn nhận thấy quần-đảo này chứa đựng rất nhiều phốt-phát. Phái-đoàn cũng khảo sát nhiều bằng chứng rằng quần đảo Paracels nằm trên một cao-nguyên chìm dưới biển và dính liền với lục-địa Việt-Nam.
Nhiều công-ty Nhật-Bản đã xin phép chính quyền Pháp tại Đông-Dương, để khai thác phốt-phát và họ đã xây một con đê bằng đá phốt-phát (jetée en blocs de phosphate) và một chiếc cầu sắt dài 300 thước nơi đảo Robert, để tiện việc chuyên chở phốt-phát lên tàu thủy.
Vì có sự giao thiệp với ngoại nhân nơi đảo này, nên chi nhà cầm quyền hồi đó đã ký một nghị-định ngày 15 juin 1932, thiết lập quần-đảo Hoàng Sa thành một đại-lý hành-chánh (délégation administrative), gọi là Délégation administrative des Paracels, sáp nhập với tỉnh Thừa-Thiên. Đến năm 1939, mới chia làm hai, lấy tên là “Délégation du Croissant et dépendances” và “Délégation de l’Amphitrite et dépendances”.
Cũng vào năm đó, khi trận đệ nhị thế-chiến bùng nổ, quân-đội Thiên-Hoàng Nhật-Bản ngang nhiên chiếm đóng quần-đảo, lập tại đây một căn-cứ quân-sự, cho đến khi họ đầu hàng Đồng-Minh.
**3. Trường Sa dưới thời Pháp thuộc.**
Người Trung-Hoa gọi quần-đảo này là Nam Sa (Nansha), đại khái chỉ định một cách mập mờ tất cả những hòn đảo rải rác phía dưới quần-đảo Hoàng Sa.
Năm 1927, chiếc tàu De Lanessan đã tới tận nơi để khảo sát, sau khi đã khảo sát tại Paracels. Sau đó, năm 1930, chính quyền Pháp tại Đông-Dương đã chính thức cử một phái-đoàn ra cắm cờ tại quần-đảo Spratley. Phái-đoàn đi trên chiếc tàu “La Malicieuse”. Đến năm 1933, họ lại cử ba chiếc tàu khác là : Alerte, Astrobale và De Lanessan, ra tận nơi để cắm cờ trên những hòn đảo khác, rải rác chung quanh đảo chính Spratley.
Công việc thâu nhận từng hòn đảo bắt đầu từ ngày 13 tháng 4 năm 1930, với
đảo Spratley; tiếp theo là đảo Caye d’amboine thâu nhận ngày 7-4-1933, đảo Itu Aba thâu nhận ngày 14-4-1933, nhóm Hai Đảo (Groupe des deux iles) thâu nhận ngày 10-4-1933; đảo Loaita thâu nhận ngày 11-4-1933; đảo Thi Tu thâu nhận ngày 12-4-1933.
Công việc thâu nhận (prise de possession) này bao gồm tất cả những hòn đảo con con rải rác chung quanh những hòn đảo chính đã kể trên kia. Một bản thông cáo chính thức đã được đăng tải trong Công-báo Đông-Dương (Journal Officiel de l’Indochine) ngày 25 septembre 1933, trang 7784.
Quần-đảo Trường Sa đã được sáp nhập vào tỉnh Bà-Rịa (Nam-Việt) do nghị định của Toàn Quyền Đông-Dương, ký ngày 21 juillet 1933.
Chúng ta cũng nên ghi thêm rằng từ năm 1920, có nhiều công-ty Nhật-Bản đến đây khai thác phốt-phát. Thỉnh thoảng cũng có một số ngư phủ Trung-Hoa chèo ghe từ Hải-Nam, Quảng Đông tới đây để đánh cá, làm ăn trong mấy tháng rồi trở về quê quán.
Sau hết, chúng ta cũng nên ghi rằng năm 1938, Nha Khí-tượng Đông-Dương (Service Météorologique de l’Indochine) có thiết lập tại đảo Itu Aba, một cơ sở khí tượng bao trùm tất cả miền duyên hải Đông-Dương.
Trước ngày khai chiến, chính phủ Nhật-Bản đã tuyên bố ngày 30 mars 1939 rằng quần-đảo Spratley từ nay sẽ đặt dưới quyền kiểm-soát của Nhật-Bản. Viên Đại-sứ Pháp tại Đông-Kinh liền gửi thư phản kháng ngày 21 Avril 1939, và tuyên bố phủ nhận quyết-định đơn phương của chính phủ Thiên-Hoàng. Rồi chúng ta phải đợi tới ngày đình chiến, để chứng kiến việc quân-đội Nhật rút khỏi Trường Sa, cũng như do Hiệp-ước đình chiến San Francisco, chính-phủ Nhật-Bản đã long trọng từ bỏ chủ quyền của họ trên hải đảo Paracels và Spratley (1951).
Sau đó, chính phủ Việt-Nam Cộng-Hòa đã nhiều lần xác nhận long trọng chủ-quyền của mình trên hai quần-đảo nói trên.
**4. Công cuộc thực hiện chủ quyền của Việt-Nam trong thời cận đại.** *a) Thời tiền chiến.*
Các công tác thực hiện chủ quyền của Việt-Nam trên hai quần-đảo Hoàng Sa và Trường Sa gồm có:
– Năm 1920, Quan-thuế Pháp gửi quan-thuyền đến tuần tiểu thường xuyên quần đảo Hoàng Sa.
– Từ năm 1926 đến 1933, chính phủ Pháp đã cử chiến-hạm và phái-đoàn thám sát hai quần-đảo này.
– Từ 1931 đến 1939, Pháp gửi binh-sĩ tới trú đóng tại Hoàng Sa. Năm 1947, Pháp thiết lập đài vô tuyến tại đảo Pattle để bảo đảm an-ninh thủy-vận cho vùng Nam Hải.
Về phương diện hành-chánh, trong thời kỳ đó nhà cầm quyền Pháp và Việt đã có những quyết-định như sau :
– Nghị-định số 156-SC ngày 15-6-1932 của Toàn Quyền Đông-Dương đặt quần-đảo Hoàng Sa thành đơn-vị hành-chánh sáp nhập với tỉnh Thừa-Thiên.
– Thông cáo của Bộ Ngoại-Giao Pháp về việc chiếm cứ quần-đảo Trường Sa đăng trong Công-báo của chính-phủ Pháp số 173 ngày 26-7-1933 trang 7839.
– Nghị-định số 4762 ngày 21-12-1933 của Thống-đốc Nam-Kỳ sáp nhập quần-đảo Trường Sa vào tỉnh Bà-Rịa.
– Dụ số 10 ngày 30-3-1933 năm Bảo Đại thứ 13 đặt quần đảo Hoàng Sa trực thuộc tỉnh Thừa-Thiên.
– Nghị-định số 3282 ngày 5-5-1939 của Toàn Quyền Đông Dương sửa đổi nghị-định trên và chia địa hạt trên ra làm hai nhóm : Nhóm Nguyệt Thiềm (Délégation du Croissant et dépendances) và Nhóm Tuyên Đức (Délégation de l’Amphitrite et dépendances). Trụ sở của hai vị đại-diện Pháp được đặt tại đảo San Hồ (Pattle) và đảo Phú-Lâm (Ile boisée).
*b) Thời Cộng-Hòa*
Dưới thời đệ nhất (1956-1963) và đệ nhị Cộng-Hòa (từ 1964…), chính phủ Việt-Nam Cộng-Hòa đã có nhiều công tác và quyết-định hành-chánh liên hệ tới Hoàng-Sa và Trường-Sa :
– Từ 1956, Hải-quân VNCH thường xuyên thám sát quần-đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
– Từ đó một trung-đội Địa-Phương-Quân tỉnh Quảng_Nam, gồm 40 người, do 1 sĩ-quan cấp úy chỉ-huy trú đóng tại đảo Hoàng Sa.
Các văn kiện hành-chánh căn bản gồm có :
– Sắc-Lệnh số 143/NV ngày 22-10-1956, Nghị-định số 76/BNV/HC/ND ngày 20-3-1958 và Sắc-Lệnh số 34/NV ngày 29-1-1959 sáp nhập quần-đảo Trường Sa vào tỉnh Phước-Tuy (Bà-Rịa).
– Sắc-lệnh số 174/NV ngày 13-7-1961 của Tổng-Thống VNCH đặt quần đảo Hoàng Sa thuộc tỉnh Quảng-Nam (thay vì thuộc tỉnh Thừa-Thiên) và thành lập quần-đảo này thành xã Định-Hải, thuộc quận Hòa-Vang.
– Do Sắc-lệnh số 709/BNV/HC ngày 21-10-1969 của Thủ-Tướng Chính-phủ VNCH, xã Định-Hải được sát nhập làm một với xã Hòa-Long, cùng thuộc quận Hòa-Vang, tỉnh Quảng-Nam.
**KẾT LUẬN**
Căn cứ vào các dữ kiện lịch-sử và hành-chánh thượng dẫn, ta có thể khẳng định chủ-quyền bất khả xâm của Việt-Nam Cộng-Hòa trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, trong cả bốn phương-diện: lịch-sử, địa-lý, pháp-lý và thực-tế.
Các Chúa và Vua nhà Nguyễn đã thiết lập với các hải đảo những liên lạc thường xuyên có tính cách hành-chánh, quân-sự và quan-thuế, chưa kể việc xây dựng quân trại, miếu vũ, mộ bia, v.v… đã trở thành những di-tích lịch-sử.
Nhìn lại quá trình lịch-sử chúng ta thấy một số sự kiện lịch-sử và địa-lý quan trọng đáng ghi nhớ là:
– Năm 1634, một chiếc tàu Hòa-Lan đã bị chìm đắm tại Hoàng-Sa (Paracels), viên Thuyền-trưởng và đoàn thủy-thủ lâm nạn đã được quan chức Quảng-Nam, dưới thời chúa Sãi, giúp đỡ cho trở về xứ Batavia.
– Năm 1702, dưới thời Chúa Minh Nguyễn-Phước-Chu, và từ đó về sau, sử sách đã nói tới Đội Hoàng Sa có nhiệm vụ tuần tiểu hải phận xứ Đàng Trong, kiểm soát các thương thuyền và đặc biệt thâu lượm được nhiều hàng hóa và kim khí, vật dụng tại quần đảo Hoàng Sa, đem về nộp cho Phủ Chúa tại Phú-Xuân.
– Năm 1802 (đầu niên hiệu Gia-Long), “cũng phỏng theo chế-độ cũ, đặt Đội Hoàng Sa” ( theo
*Đại Nam Nhất Thống Chí*).
– Năm 1816, Vua Gia-Long thân chinh tiếp nhận quần-đảo Hoàng Sa và thượng quốc-kỳ trên đảo (theo Jean Baptiste Chaigneau và Giám-mục Taberd).
– Năm 1820 (đầu niên hiệu Minh-Mạng) “thường sai thuyền công đến nơi dò xét hải trình…” (theo
*Đại Nam Nhất Thống Chí*).
– Năm 1835, Vua Minh-Mạng truyền lập miếu Hoàng Sa dựng bia đá và tấm bình phong.
– Năm 1951, tại Hội-nghị San Francisco, Thủ-Tướng Chính-phủ, Trưởng Phái-đoàn, đã công khai và long trọng tuyên bố chủ-quyền của Việt-Nam trên hai quần-đảo Hoàng Sa và Trường Sa, mà chẳng có một nước nào (trong số 51 nước tham dự hội-nghị) phản đối cả.
Như vậy là chúng ta đã hội đủ những bằng chứng cụ thể tỏ rõ rằng các quần-đảo Hoàng Sa và Trường Sa là của mình (animus) và mình đang khai thác (corpus) các hải-sản, hải-sâm, phân chim, ốc xà-cừ, phốt-phát, đồi mồi, cát trắng, cát vàng, v.v… chứ không phải là hoang đảo (res derelicta) mặc cho ai muốn chiếm thì chiếm.
Trải mấy ngàn năm lịch-sử, tổ-tiên chúng ta đã tranh giành từng tấc đất ngọn rau trong cuộc bành-trướng lãnh-thổ khắp ba mặt: Nam tiến, Tây tiến và Đông tiến, lấy Trường Sơn, sông Cửu Long và Nam Hải làm địa bàn sinh hoạt, như muốn thi gan đấu sức với núi cao bể cả, nói lên ý-chí quật cường của một dân-tộc chưa bao giờ chịu lùi bước trước nguy nan.
Ngày nay, đương đầu với những thử thách lớn lao, chúng ta chỉ có một con đường là trường kỳ chiến-đấu trên mọi mặt: quân-sự, chính-trị, ngoại-giao, để bảo vệ chủ quyền và sự vẹn toàn lãnh-thổ, lãnh-hải quốc-gia Việt-Nam.
*Thái Văn Kiểm* **Chủ quyền VN tại Hoàng Sa và Trường Sa II ** **Tuyên Bố Của Thủ Tướng Trần Văn Hữu Ở Hòa Hội 1951**
*Vương Hồng Anh tổng lược – Theo VietBao 25.05.2002 *
Như đã trình bày, đầu tháng 9 năm 1951, 51 quốc gia đã từng góp công trong cuộc chiến đấu chống Nhật Bản trong Đệ nhị thế chiến tới tham dự Hòa hội Cựu Kim Sơn theo lời mời của chính phủ Hoa Kỳ, để thảo luận vấn đề chấm dứt chiến tranh và mở bang giao với Nhật Bản. Trong hòa hội, vấn đề chính là thảo luận bản dự thảo hòa ước do Anh Mỹ đề nghị ngày 12-7-1951. Ngày 8-9-1951, các quốc gia tham dự hội nghị, ngoại trừ Nga và một số nước đàn em, đã ký một hòa ước với Nhật Bản. Điểm đáng chú ý là cả hai phe Quốc Cộng Trung Hoa đều không được mời tham dự hòa hội.
Tại hòa hội, Thủ tướng Chính phủ Quốc gia Việt Nam Trần Văn Hữu đã đọc bản tuyên bố xác định chủ quyền đã có từ lâu đời của Quốc gia Việt Nam trên quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Sau đây là nội dung một số điểm chính đã được Thủ tướng Trần Văn Hữu trình bày tại Hòa hội Cựu Kim Sơn, trích trong France-Asia, số 66-67, tháng 11-12 1951, phần phiên dịch từ bản tiếng Pháp được phổ biến trong Tập san Sử Địa của Đại học Sư phạm Sài Gòn, số đặc khảo về Hoàng Sa và Trường Sa của ấn hành năm 1974.
**Tuyên bố của Thủ tướng Chính phủ Quốc gia Việt Nam Trần Văn Hữu tại Hòa hội Cựu Kim Sơn.**
“Thật là nghiêm trọng và cảm kích cho Việt Nam được đến San Francisco tham dự công việc của hội nghị Hòa bình với Nhật Bản. Sở dĩ chúng tôi được hiện diện tại đây là nhờ các tử sĩ của chúng tôi và lòng hy sinh vô bờ bến của dân tộc chúng tôi, dân tộc đã chịu đựng biết bao đau khổ để được sống còn và giành sự trường tồn cho một nòi giống đã có hơn 4 ngàn năm lịch sử.”
“Nếu mỗi dân tộc đã thống khổ do sự chiếm đóng của Nhật Bản, có quyền tham dự hội nghị này, như tất cả diễn giả liên tiếp hai ngày nay đã đồng thanh nhìn nhận, mặc dù thuộc ý thức hệ nào đi nữa cũng vậy, thì cái quyền Việt Nam lên tiếng về Hòa ước Hòa bình với Nhật Bản lại càng dĩ nhiên hơn lúc nào hết, vì không ai không biết rằng, trong tất cả các quốc gia Á châu, V.N là một nước chịu nhiều đau khổ nhất về tài sản cũng như về tính mạng người dân. Và tôi thiếu sót phận sự tối thiểu đối với đồng bào quá vãng nếu giờ phút này, tôi không hướng một ý nghĩ thành kính đến số một triệu dân Việt mà hoàn cảnh bi thảm của sự chiếm đóng đã đưa đến cái chết đau thương. Những hư hại vật chất mà đất nước chúng tôi gánh chịu không phải là ít và tất cả nền kinh tế của chúng tôi bị ảnh hưởng một cách trầm trọng. Cầu cống và đường sá bị cắt đứt, làng xã bị triệt hạ hoàn toàn, nhà thương và trường học bị thiệt hại, bến tàu và đường sá bị dội bom, tất cả đều phải làm lại, đều cần thiết phải làm lại, nhưng than ôi cần có nguồn tài nguyên quá cao so với khả năng hiện hữu của chúng tôi.”
“Cho nên, trong lúc khen ngợi sự rộng lượng của những tác giả dự án thỏa hiệp này, chúng tôi cũng trình bày ngay đây những quan điểm mà chúng tôi yêu cầu hội nghị ghi nhận.”
“Là những người Á châu, chúng tôi thành thật hân hoan trước những viễn tượng mới mẻ mở rộng ra cho một quốc gia Á Đông sau khi kết thúc thỏa hiệp hòa bình này. Chúng tôi sẽ hết sức cố gắng góp phần vào sự phục hưng của một dân tộc Á đông bình dị và cần mẫn như nước Nhật Bản đây, chúng tôi tin chắc rằng những người dân châu Á phải là những người phát khởi thịnh vượng chung của mình, họ cũng trông cậy nơi chính mình để xa lánh mọi chế độ đế quốc và trong việc thiết lập một trạng thái quốc tế mới, một sự liên đới Á châu cũng cần thiết như một sự liên đới Âu châu vậy.”
“Điều này không có ý muốn nói là sẽ có một ngày nào đó hai sự đoàn kết này sẽ chống đối lẫn nhau. Điều này chỉ muốn nói một cách giản dị là các dân tộc châu Á một khi đã được các quốc gia Tây phương hoàn thành việc giúp đỡ họ xây dựng hòa bình, tôi nói rằng một khi mà hòa bình đã vãn hồi, các dân tộc Á châu không thể sẽ là gánh nặng cho kẻ khác, mà trái lại họ phải nhớ nằm lòng là họ phải tự bảo vệ mạng sống của họ bằng những phương tiện riêng của họ. Điều đó, ít nhất cũng là tham vọng của Việt Nam và dù cho có phải chịu nhiều thăng trầm cực nhọc họ vẫn tự hào là không lúc nào để nhụt chí. Nhưng một dân tộc độc lập phải là một dân tộc tự hào và cũng bởi sự tự hào, theo chúng tôi, có cái giá, giá đó tuy không thể nào bằng sự tự hào của Nhật Bản nhưng chúng tôi tới đây để yêu cầu được chữ ký của 51 quốc gia hội viên của Hội nghị này mà tái lập lại một đời sống quốc gia xứng đáng và tự hào.”
“Tuy nhiên nếu dự thảo hiệp ước này đòi hỏi thẳng thắn cái quyền dền bồi lại tất cả những thiệt hại mà chính Nhật Bản hoặc là tác giả, hoặc ngẫu nhiên đã gây ra, những đền bù được dự liệu bằng các cung cấp dịch vụ, trong trường hợp của Việt Nam mà không được đền bồi bằng những nguyên liệu, thì chắc chắn sẽ chẳng có kết quả gì cả. Tất cả mọi thứ Việt Nam, cũng cần như Nhật Bản, một số trợ giúp quan trọng để tái tạo nền kinh tế của mình. Từ đó, nếu nhận những đền bù chánh yếu bằng những cung cấp dịch vụ thì chẳng khác nào như là đi tín nhiệm mọi thứ tiền không thể lưu hành ở xứ mình.”
“Chúng tôi vì vậy sẽ phải đòi hỏi nghiên cứu lại các phương thức bồi hoàn hữu hiệu hơn và nhất là chúng tôi phải tính, ngoại trừ những phương tiện tạm thời, tới một sự bồi thường chính thức vào cái ngày mà chúng tôi ước mong là sẽ rất gần, cái ngày mà nền kinh tế của Nhật Bản sẽ được phục hưng để họ có thể đương đầu với tất cả mọi bắt buộc.”
Đoạn kết, Thủ tướng Trần Văn Hữu tuyên bố: “Việt Nam rất là hứng khởi ký nhận trước nhất cho công cuộc tạo dựng hòa bình này. Và cũng vì vậy cần phải thành thật lợi dụng tất cả mọi cơ hội để dập tắt những mầm móng các tranh chấp sau này, chúng tôi xác nhận chủ quyền đã có từ lâu đời của chúng tôi trên quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa”
**Lược ghi các phản ứng của Trung Cộng**
Về phía Trung Cộng, như đã trình bày, khi thấy bị Hoa Kỳ gạt ra khỏi hòa hội, các nhà lãnh đạo Bắc Kinh đã phản ứng ngay bằng cách một mặt ra một số bản tuyên bố chính thức và một mặt khác cho đăng các bài báo để lên án Hoa Kỳ về việc không mời Trung Cộng tham dự hòa hội và để trình bầy quan điểm của Trung Cộng về một số vấn đề cần phải được thảo luận. Một trong những vấn đề này là chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Lời tuyên bố đầu tiên của chính phủ Trung Cộng đã được Chu Ân Lai, lúc đó là bộ trưởng Ngoại giao, trình bày ngày 4-12-1950, trong đó Trung Cộng đã nêu ra căn bản chính để ký một hòa ước với Nhật Bản: “Bản Tuyên cáo Cairo, Thỏa ước Yalta, bản tuyên bố Potsdam và các chính sách căn bản đối với Nhật Bản sau khi nước này đầu hàng đã được các quốc gia trong Ủy Hội Viễn Đông thỏa thuận và thông qua ngày 19-6-1047, các văn kiện quốc tế mà Chính phủ Hoa Kỳ đã ký kết là căn bản chính cho một hòa ước với Nhật Bản”. Chu Ân Lai nói thêm: Nhân dân Trung Hoa rất ước muốn sớm có một hòa ước liên hợp với Nhật Bản cùng với các quốc gia khác trong thời kỳ Thế Chiến Thứ Hai. Nhưng căn bản của hòa ước phải hoàn toàn thích hợp với bản tuyên cáo Cairo, Thỏa ước Yalta, bản Tuyên cáo Potsdam và các chính sách căn bản đối với Nhật Bản sau khi nước này đầu hàng được quy định trong các văn kiện này. Tuy bản tuyên bố của Chu Ân Lai không đề cập đến vấn đề chủ quyền với hai quần đảo mà chỉ đề cập tới nhiều vấn đề khác, nhưng nó đã nêu ra quan điểm chính yếu của Trung Cộng.
Trong số báo tuần trước, VB đã lược trình nội dung “vấn đề chủ quyền trên hai quần đảo” mà Trung Cộng chính thức đề cập trong một bản tuyên bố sau đó. Để bạn đọc tiện theo dõi, chúng tôi xin tóm lược các điểm chính đã trình bày: Khi nghiên cứu dự thảo hòa ước Cựu Kim Sơn Anh-Mỹ do Hoa Kỳ gửi cho các quốc gia được mời tham dự hòa hội, chính phủ Trung Cộng thấy điều hai của dự thảo hòa ước không quy định hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa mà Nhật Bản sẽ phải từ bỏ được trao cho quốc gia nào, nên trong bản tuyên bố ngày 15-8-1951, sau khi đề cập tới quan điểm của Trung Cộng về từng vấn đề một, Chu Ân Lai tuyên bố: “Dự thảo Hiệp ước quy định là Nhật Bản sẽ từ bỏ mọi quyền đối với đảo Nam Uy (đảo Spratly) và quần đảo Tây sa (quần đảo Paracel), nhưng lại cố ý không đề cập tới vấn đề tái lập chủ quyền trên hai quần đảo này. Thực ra, cũng như các quần đảo Nam Sa và quần đảo Đông Sa, quần đảo Tây sa và quần đảo Nam Uy lúc nào cũng là lãnh thổ của Trung Quốc. Mặc dù những đảo này đã có lúc bị Nhật Bản chiếm đóng một thời gian trong trận chiến tranh xâm lăng do đế quốc Nhật Bản gây ra, sau khi Nhật Bản đầu hàng thì chính phủ Trung Hoa đã thâu hồi những hòn đảo này.”
Chu Ân Lai kết luận vấn đề này bằng cách phủ nhận giá trị bất cứ hòa ước nào ký kết với Nhật Bản mà không có sự tham dự của Trung Cộng: Chính phủ Nhân dân Trung ương của nước Cộng Hòa Nhân dân Trung Hoa một lần nữa tuyên bố: Nếu không có sự tham dự của Cộng Hòa Nhân dân Trung Hoa trong việc chuẩn bị, soạn thảo và ký một hòa ước với Nhật Bản thì dù nội dung và kết quả một hiệp ước như vậy có như thế nào, chính phủ Nhân dân Trung ương cũng coi hòa ước ấy hoàn toàn bất hợp pháp, và vì vậy vô hiệu.”
**Re: Chủ quyền Việt Nam tại Hoàng Sa-Trường Sa qua tài liệu phương tây
by TrucLe ngày 04/08/2007 lúc 01:22:24 EDT**
ĐIỂM SÁCH
**Monique Chemillier-Gendreau, Sovereignty over the Paracel and Spratly Islands**
[
*Chủ Quyền trên các Quần Đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Monique Chemillier-Gendreau*]
LEÏLA CHOUKROUNE
(Viễn cảnh Trung Quốc số 35, tháng Năm và Sáu năm 2001, trang 74)
Trúc Lê dịch
Vào ngày 1 tháng tư năm nay, một chiếc máy bay gián điệp của Hoa Kỳ và một chiếc máy bay chiến đấu của Trung Quốc đụng nhau khoảng lối 60 dặm phía Đông Nam đảo Hải Nam. Kết quả là một phi công Trung Quốc đã tử thương và đã nhanh chóng được truy thăng thành anh hùng quốc gia, và sự giam giữ phi hành đoàn Hoa Kỳ gồm 80 người bị [Trung Quốc] bắt làm con tin và sau đó đã được phóng thích. Một hậu quả khác là sự xuất hiện một loạt bài phân tích chính trị – chiến lược đủ loại trong đó người ta đã đặc biệt nhấn mạnh đến chủ trương bành trướng khi ẩn khi hiện của Trung Quốc ở Biển Nam Trung Hoa [South China Sea tức là Biển Đông], chủ trương mà đã dựa vào những mức độ thuyết phục khác nhau về tranh chấp luật pháp để chứng minh sự đúng đắn của phía này hoặc phía kia dưới ánh sáng của những lỗ hổng trong công pháp quốc tế hiện đại.
Cũng tương tự như thế, cách đặt vấn đề về sự liên hệ giữa Trung Quốc với qui tắc pháp luật, và đặc biệt hơn, với Luật Quốc Tế về Biển, là sợi chỉ xuyên suốt của cuốn sách Chủ Quyền Trên Các Quần Đảo Hoàng Sa Và Trường Sa của Monique Chemillier-Gendreau. Quyển sách này có mục đích là phân giải những căn bản pháp luật dựa lên đó những tranh chấp đối nghịch nhau về chủ quyền trên Biển Đông đã được xác lập. Tác giả dựa vào một phương thức chắc chắn là “nguyên thủy” theo nghĩa là nó đã dựa phần lớn vào sự phân tích các tài liệu văn khố Pháp. Phương thức này đã đẩy tác giả tới việc phải sử dụng ba thế kỷ của lịch sử ngoại giao để đánh giá sự đúng sai về tuyên bố chủ quyền lãnh thổ của các phía, và quyền chiếm hữu của các phía trên những quần đảo tranh chấp, để từ đó đưa ra một soi sáng pháp lý về các vấn đề chủ quyền. Điều này sau đó sẽ được dùng như là căn bản cho một sự giải quyết giữa các nước với nhau, mà chắc chắn sẽ phải liên quan đến việc vẽ biên giới lãnh hải giữa các nước.
Biển Đông là một hải lộ chiến lược, một vùng giàu tài nguyên ngư sản, và đầy tiềm năng về dầu hỏa. Đó có lẽ cũng là nơi tranh chấp nhất trên quả địa cầu. Không ít hơn sáu nước ven biển (Trung Quốc, Đài Loan, Việt Nam, Phi Luật Tân, Mã Lai Á và Brunei) đã đưa ra những tuyên bố chủ quyền đối nghịch nhau trên quần đảo Trường Sa (Spratly Islands), trong khi quần đảo Hoàng Sa (Paracels) thì chỉ có tranh chấp giữa Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc chắc chắn là trọng tâm của toàn bộ sự tranh chấp này, bởi vì Bắc Kinh đã tuyên bố chủ quyền trên tuyệt đối mọi đảo, hòn, đá và bãi và ngay cả vài bãi ngầm dưới nước trong chu vi được vẽ trên bản đồ có dạng chữ U hoa [còn được gọi là bản đồ “Lưỡi Rồng”- chú thích của Trúc Lê], mà tuồng như đã Trung Quốc có ý định nghĩa như sự “nới rộng tự nhiên”
*ipso facto* ( *tự dữ kiện*) và *ab initio* ( *tự nguyên thủy*) của lãnh thổ Trung Quốc.
Sau khi phác họa một bức tranh toàn diện về những khía cạnh địa lý, pháp luật, lịch sử của sự tranh chấp chủ quyền này, tác giả đã dành riêng hai chương để khảo cứu sự sở đắc chủ quyền của các nước tranh cãi. Trong phần này Bà đã theo phương pháp niên đại học (theo thứ tự thời gian) và đưa ra kết luận trong chương cuối, chỉ gói ghém trong vài trang được dùng như là những hướng dẫn cho một giải quyết pháp lý của tranh chấp. Như Bà đã giải thích trong phần hai của chương đầu về tính cách pháp lý của vấn đề, sự phân tích của Bà nói chung là dựa vào những lý lẽ được lấy từ ngành học mà Bà gọi là “
**luật liên thời**” ( **intertemporal law**). Bà định nghĩa phương cách này như là một sự so sánh “giữa những đặc điểm của hệ thống pháp lý ở những giai đoạn phát triển khác nhau của hệ thống với những sự kiện đặc biệt của tình trạng đã cấu thành cơ sở cho sự tranh chấp”. Lịch sử, lúc đó, sẽ cho phép pháp luật được cứu xét theo nguyên tắc *ubi societas, ibi jus* (Ở đâu có xã hội, ở đó có luật). Định đề này dẫn tới việc xem xét câu hỏi về chủ quyền trong ba viễn ảnh thời gian khác biệt nhau : viễn ảnh đầu tiên, trước thời hậu bán thế kỷ thứ 19, nghĩa là giai đọan của thời *terra nullius* (đất vô chủ); viễn ảnh thứ hai, vào thời kỳ trước thế kỷ thứ 18, là giai đọan của thời “khám phá” hay ít nhất là sự nhận biết các quần đảo; và cuối cùng là giai đoạn của các thế kỷ thứ 18 và 19, lúc mà một số hồ sơ khác nhau đã được đệ trình để khẳng định chủ quyền của Trung Quốc hoặc của Việt Nam. Điều đáng lưu ý là ngoài Trung Quốc và Việt Nam thì, như chúng tôi được cho biết, không còn nước nào khác đã đệ trình hồ sơ xác lập chủ quyền. Sự nghiên cứu của tác giả đã đưa tới kết luận là Việt Nam chính là quốc gia duy nhất thực sự có chủ quyền pháp lý sở hữu trên quần đảo Hoàng Sa với cơ sở vững chắc biện minh cho các tuyên bố chủ quyền của họ. Câu hỏi về việc chuyện gì đã xảy ra cho sự sở hữu chủ quyền này trong và sau giai đoạn thuộc Pháp đã được gác qua một bên trong khi chương ba xem xét tới sự xuất hiện của sự kế tục của những tuyên bố chủ quyền mới. Phần trả lời sơ lược cho câu hỏi này đã được tác giả trình bày trong chương chót, ở đấy tác giả cũng đưa ra một số kế luận.
Hình như Monique Chemillier-Gendreau đã cho rằng
**đối với quần đảo Hoàng Sa thì Việt Nam có chủ quyền nhất**, khi Bà đề cập tới chủ quyền đó như là “quyền sở hữu cổ xưa và có căn cứ vững vàng”, và sự không thể nào chuyển đổi việc xâm chiếm quần đảo của Trung Quốc thành ra quyền pháp lý dựa vào luật pháp quốc tế cáo buộc Trung Quốc đã sử dụng võ lực và Hà Nội đã phản kháng sự xâm chiếm này. Tuy nhiên, tình trạng của quần đảo Trường Sa có vẻ phức tạp hơn, và ở đây **tác giả đã phủ nhận trường hợp của Trung Quốc** : “ *Thực dễ thấy rằng tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc trên quần đảo Trường Sa hoàn toàn không có cơ sở pháp lý mà chỉ là một khía cạnh của chủ trương bành trướng lãnh hải*” (trang 139). Bà đã nêu ra khả năng của một hoà giải pháp lý nếu như những thương thuyết ngoại giao bị thất bại. Song các hoạt động của luật pháp quốc tế (nguyên tắc tình nguyện dựa vào giải quyết pháp luật và cách giải quyết bằng tương nhượng qua Toà Án Quốc Tế (ICJ) Hague) kết hợp với sự miễn cưởng của các quốc gia liên hệ khi dựa vào cách hòa giải này, đã không cho phép ta nghiêm túc cứu xét giải pháp này. Thật khó mà tưởng tượng Bắc Kinh sẽ chịu quay về với giải pháp qua Toà Án Quốc Tế Về Luật Biển (ITLOS), hoặc ngay cả qua Toà Án Quốc Tế Hague (ICJ), trong trường hợp phải giải quyết vất đề biên giới lãnh hải, khi mà họ chưa bao giờ tỏ ra bất cứ ưa thích nào đối với các cơ quan pháp luật này, mặc dầu trong số thành viên của ICJ có một chánh án người Trung Quốc (1).
Chủ quyền trên các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là bản dịch ra tiếng Anh của một công trình tiếng Pháp do nhà xuất bản Harmattan ấn hành trước tiên vào năm 1996, nhưng nó vẫn còn chưa được cập nhật hóa, ngoại trừ một vài bổ túc trong phần thư tịch. Điều này ít nhất cũng làm giảm bớt khả năng soi sáng hiện trạng của vấn đề [vì mất thời gian tính – Trúc Lê]. Chẳng hạn như, trong phần dẫn nhập có viết là Trung Quốc đã ký Công Ước Liên Hiệp Quốc Về Luật Biển (UNCLOS) được chấp thuận tại Vịnh Montego ngày 10 tháng 12 năm 1982, sau những cuộc thương thuyết kéo dài tới 9 năm, mặc dầu Trung Quốc vẫn chưa phê chuẩn công ước. Tuy nhiên, 2 năm sau khi UNCLOS trở nên có hiệu lực, thì vào năm 1996, Trung Quốc đã chịu phê chuẩn công ước này. Hơn nữa, tuyên bố sau đây của Trung Quốc vào thời điểm họ phê chuẩn công ước thì thực sự rất quan thiết, bởi vì họ nói : “Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc tái khẳng định chủ quyền của Trung Quốc trên tất cả mọi quần đảo và đảo liệt kê trong Điều 2 của Luật của Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc về lãnh hải và vùng tiếp cận, ban hành ngày 25 tháng 2 năm 1992” (2). Tuyên bố đơn giản này của Trung Quốc đã cho ta biết rằng tất cả những gì ta cần hiểu là sự bất khả xảy ra của việc Bắc Kinh từ bỏ các tuyên bố chủ quyền của họ, dưới ánh sáng của quan điểm của chính họ về luật quốc tế và về sự liên hệ giữa luật này với luật quốc gia của nước Cộng Hòa Nhân Dân này. Quan điểm có tính tuyệt đối và ngoan cố này của Bắc Kinh đã đưa đến quan niệm tổng quát của họ về những quyền có lợi cho họ đối với các luật pháp quốc tế. Luật quốc tế được chấp nhận nhưng lại được giải thích theo chiều hướng có lợi cho họ mà thôi. Trong những trường hợp như về các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, nguyên tắc liên hệ đến vùng biển xung quanh các quần đảo này đã được áp dụng để biện minh cho sự nới rộng vùng biển được xem như là lãnh hải thuộc vùng đặc quyền kinh tế.
Niên đại học của Bà [Chemillier-Gendreau] về những rối loạn trong phần đất này của thế giới ngừng lại vào thời điểm 9 tháng hai năm 1995. Nhưng điều đó có nghĩa là bỏ qua nhiều biến cố đối diện với các quốc gia trong khu vực trong các năm 1999 và 2000 : tỷ dụ việc lính Việt Nam bảo vệ Trường Sa đã giết một ngư phủ Phi Luật Tân vào tháng Giêng năm 1999, cái chết của một ngư phủ Trung Quốc vài tháng sau đó trong một cuộc đụng độ giữa Trung Quốc và Phi Luật Tân, các mối căng thẳng lớn giữ các nước hội viên của ASEAN với nhau, sự nới rộng hiện diện của Trung Quốc trên Đảo ngầm Scarborough, cái chết của một ngư phủ Trung Quốc khác khi lính cảnh sát biển của Phi Luật Tân bắn vào tháng 5 năm 2000, và trên hết là sự công bố bản Qui Tắc Ứng Xử vào tháng 11 năm 1999 do Phi Luật Tân và Việt Nam khởi xướng, nhưng đã bị Trung Quốc bác bỏ với lý do là họ chỉ thương thuyết tay đôi mà thôi. Sau cùng, xin có vài chữ để nói về việc tác giả đã sử dụng quá đáng phần phụ lục, dày tới 110 trang trong số 143 trang của tác phẩm. Mặc dầu việc sưu tập vài văn kiện cổ hơn là thích đáng, nhưng ngay cả khi chấp nhận rằng phương pháp của Bà là dựa trên cơ sở về sự nghiên cứu các tài liệu văn khố Pháp, liệu có quả thực cần thiết để kèm vào đấy một số bản đồ không đọc rõ được, ngay cả nguồn gốc của chúng cũng không được cho biết, hoặc là kèm vào lá thư 9 trang đề ngày 28 tháng 8, 1788 của Bá tước Kergariou Locmaria, thuyền trưởng của chiếc thuyền Le Calypso ?
Tuy nhiên chính cái phương pháp tổng quát của tác giả mới là điều thật sự cần xét lại. Thay vì
*“Chủ Quyền trên các Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa”*, nhan đề của cuốn sách nên viết là *“Lịch Sử về Chủ Quyền trên các Quần Đảo Hoàng Sa và Trường Sa”*. Một sự ghi chép về các cuộc tranh chấp chủ quyền, tuy thế, không đưa đến một giải pháp toàn bộ cho các vấn đề. Đồng ý là thực hữu ích để đặt các biến cố lại trong bối cảnh quá trình hình thành lịch sử của chúng, và bày tỏ sự công bình [thiện cảm] với những lý lẽ của Việt Nam như là kẻ kế thừa của Pháp sau khi chế độ thực dân bị hủy bỏ, nhưng ta không thể dừng lại ở đấy, khi mà hiện nay sự tranh chấp đã liên quan tới sáu quốc gia ở Đông Nam Á. Chỉ dựa vào những nguyên lý vĩ đại về quyền tự trị của các dân tộc [bị đô hộ] và quyền [của họ] được giải phóng khỏi chế độ thực dân, tự nó không còn đương nhiên đủ [để kết luận]. Vì những quần đảo này và phần nổi trên mặt nước của chúng phần lớn đều không có người ở, thế thì những dân tộc nào là dân tộc được đề cập tới đây ? Liệu Trung Quốc được coi như là một nước thực dân (3) ? Một số đoạn trong cuốn sách này tuồng như vang vọng lại những lời tuyên bố của tác giả mà nhiều người đã biết khi bà ủng hộ các nước ở Nam Bán Cầu, và những giải thích của bà về luật quốc tế mà mục đích là để lột trần huyền thoại của luật này, và chứng tỏ các giới hạn của nó hoặc ngay cả tính chất gian tà của nó như là một công cụ của các thế lực phương Tây (4). Sự tìm kiếm của tác giả cho những nguyên tắc đích thực về pháp luật quốc tế là một điều đáng ca ngợi, nhưng chắc hẳn là ta không cần thiết phải hoàn toàn loại bỏ các thực tế địa lý chiến lược hiện nay và những tương quan quyền lực đang uốn nắn các mục tiêu quốc gia hiện nay ? Dù thế, ta cũng cần chia xẻ với ý kiến của tác giả khi bà kết luận bằng cách kêu gọi [các phe] thương thảo với thiện chí, để đưa đến sự giải quyết cho một vấn đề mà cho đến nay vẫn còn chưa được giải quyết, một vấn đề tiềm ẩn nhiều liên lụy đáng ngại cho nền hòa bình và an ninh châu Á.
Jonathan Hall dịch từ nguyên bản tiếng Pháp.
1. Shi Juyong là một chánh án từ ngày 6 tháng 3 năm 1994, và là phó chủ tịch của ICJ từ ngày 7 tháng 3 năm 2000. Ông cũng là Chủ tịch của Ủy Ban Luật Quốc Tế của Liên Hiệp Quốc (1990).
2. Tuyên bố của Bắc Kinh như sau : “1. Tuân theo các điều luật của Công ước về Luật Biển của Liên Hiếp Quốc, nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc được hưởng chủ quyền và quyền tài phán trên vùng Đặc Quyền Kinh Tế rộng 200 hải lý và trên thềm lục địa. 2. Nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc, qua tham khảo, sẽ phân định biên giới thuộc quyền tài phán của mỗi bên với các quốc gia có bờ biển đối diện hay kế cận Trung Quốc trên cơ sở của luật quốc tế và tuân theo nguyên tắc bình đẳng. 3. Nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc tái khẳng định chủ quyền trên tất cả mọi đảo và quần đảo liệt kê trong Điều 2 của văn bản về Luật của nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc về lãnh hải và vùng tiếp cận như đã được công bố vào ngày 25 tháng 3 năm 1992. 4. Nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc tái khẳng định rằng những qui định trong Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển liên hệ đến quyền thông quá vô tư trên lãnh hải sẽ không ngăn ngăn cấm quyền của quốc gia có bờ biển được đòi hỏi, theo đúng các qui tắc và pháp luật của nước đó, rằng một nước ngoài phải xin phép và được chấp thuận trước hoặc phải thông báo cho nước có bờ biển biết trước ngày mà các tàu chiến của nước này đi ngang qua lãnh hải của nước có bờ biển”.
3. Đối với danh xưng này, thực là thú vị khi ta lật đến Đoạn 3 của Điều 121 của Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển, nói về qui chế đảo : “Các mõm đá không có đủ điều kiện cho con người sinh sống hoặc không có các sinh hoạt kinh tế của chính nó thì sẽ không có vùng Đặc Quyền Kinh Tế hay thềm lục địa”.
4. Monique Chemillier-Gendreau, Humanité et Souveraineté, essai sur la fonction du droit international [Nhân Loại và Chủ Quyền, luận bàn về sự hoạt động của luật quốc tế], Paris, La Découverte, 1995, 382 pp
————————————–
Sau đây là bản tiếng Anh:
BOOK REVIEWS
Monique Chemillier-Gendreau, Sovereignty over the Paracel and Spratly Islands
LEÏLA CHOUKROUNE
Perspectives chinoises n° 35, May- June 2001, page n°74
On April 1st this year, a US spy plane and a Chinese fighter aircraft collided about sixty-five miles southeast of Hainan Island. The consequences were the death of the Chinese pilot who was rapidly promoted to the rank of national hero, and the arrest of the eighty American crew members who were taken hostage and then released. Another result was a whole range of political-*****-strategic analyses, which stressed Peking’s intermittent expansionism into the South China Sea, and which relied with varying degrees of persuasiveness on legal argumentation to show the rightness of one side or the other in the light of the gaps in contemporary international law.
The same way of posing the problem of China’s relationship with the rule of law, and more specifically with the International Law of the Sea, runs through Monique Chemillier-Gendreau’s book, Sovereignty over the Paracel and Spratly Islands. This sets out to tackle the legal questions underlying the conflicting claims of sovereignty in the South China Sea. The author adopts an approach that is certainly “original” in the sense that it is largely based on an analysis of French archives. This plunge into three centuries of diplomatic history is intended to assess the validity of the territorial claims of each of the parties, and their right to occupy the disputed archipelagos, in order to offer a legal clarification of the issues of sovereignty. This could then serve as the basis for a mutual settlement that would necessarily involve drawing up maritime frontiers.
The South China Sea is a strategic sea lane, and an abundant source of fisheries, and potentially of oil. It is also probably the most disputed area on the planet. No less than six coastal states (China, Taiwan, Vietnam, the Philippines, Malaysia and Brunei) have lodged rival claims to the Spratly Islands, whereas the Paracels are mainly contested by China and Vietnam. But the People’s Republic of China is certainly at the heart of the whole conflict, since Peking claims sovereignty over absolutely all islands, islets, rocks, sand banks, and even some underwater shoals, within the perimeter drawn on the map in the famous capital U shape, which seems intended to define ipso facto and ab initio the “natural extension” of the territory of China.
After giving an overall picture of the geographical, legal and historical aspects of this conflict over sovereignty, the author devotes two chapters to the examination of the respective entitlements. Here she follows a chronological approach, and concludes with a final chapter, amounting to just a few pages, which formulates guidelines for a legal settlement. As she explains in the second part of her first chapter on the legal nature of the problem, her analysis as a whole is based on arguments derived from what she calls “intertemporal law”. She defines this approach as a comparison “of the particulars of the legal system at the different periods of its development with the specific facts of the situation which constitute the basis of the dispute”. History, then, allows the law to be envisaged according to the principle of ubi societas, ibi jus. This postulate leads to an examination of the question of sovereignty within three separate temporal perspectives: the first, prior to the second half of the nineteenth century, that is to say, the time of terra nullius; the second, prior to the eighteenth century, which was the time of the “discovery” or at least the identification of the archipelagos; and finally, the eighteenth and nineteenth centuries, when numerous do*****ents were produced to affirm the sovereignty of either Vietnam or China. There are noticeably few cases of claims from third states which, so we are told, simply did not exist. Her study of the question leads to the conclusion that Vietnam was the only holder of a legally founded title, justifying its claim to sovereignty over the Paracels. The question of what happened to this entitlement during and after the colonial period is sort of put on hold while the third chapter looks at the appearance of a succession of new claims. A sketchy answer to the question is given in the final chapter where the author draws some conclusions.
It would seem that Monique Chemillier-Gendreau considers that Vietnam has the strongest claim in the case of the Paracels, as she refers to “ancient and well-founded rights”, and to the impossibility of transforming the fact of Chinese occupation into a legal right on account of the condemnation of China’s use of force by international law and Hanoi’s protestations against that occupation. However, the Spratly Islands situation seems more complicated, and here, the author dismisses the Chinese case: “It is easy to see that the Chinese claims to the Spratlys has no legal basis and is just one aspect of a maritime expansion policy” (p. 139). She invokes the possibility of a legal settlement if the various diplomatic negotiations should fail. But the workings of international law (the principle of voluntary legal recourse and of compromise settlements through the International Court of Justice (ICJ) in the Hague), combined with the reluctance of states to resort to such settlements, do not allow such a proposed solution to be seriously considered. It is difficult to imagine Peking turning to the International Tribunal for the Law of the Sea (ITLOS), or even the ICJ, in a case concerning the settlement of maritime frontiers, when it has never shown any particular interest in such legal bodies, even though the ICJ membership includes a Chinese judge (1).
Sovereignty over the Paracel and Spratly Islands is the translation into English of a work first published in French by Harmattan in 1996, but it has not been updated, except for a few bibliographical references. This, at the very least, detracts from its capacity to throw light on the current state of play. For example, the introduction states that China signed the United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) adopted at Montego Bay on December 10th 1982, after nine years of negotiations, although it has not yet ratified it. However Peking did in fact ratify it, in 1996, two years after UNCLOS came into effect. Moreover, China’s declaration at the time of this ratification is of considerable relevance, because it runs: “The People’s Republic of China reaffirms its sovereignty over all its archipelagos and islands as listed in Article 2 of the Law of The People’s Republic of China on the territorial sea and the contiguous zone, which was promulgated on 25 February 1992” (2). This simple declaration tells us all we need to know about the impossibility of Peking abandoning its claims, in the light of its own conception of international law and the relationship between that law and the national law of the People’s Republic. Peking’s absolutist and intransigent view of state sovereignty gives rise to a general conception of rights that are beneficial to China in the name of international law. The latter concept is accepted, but only to be reinterpreted in China’s favour. In such cases as the Paracels and the Spratly Islands, the principle dealing with waters surrounding archipelagos is applied to justify the extension of areas defined as territorial waters exclusive economic zones.
Her chronology of the disturbances in this part of the world ends at February 9th 1995. But this means passing over the many incidents confronting the states in the region in 1999 and 2000: viz. the killing of a Filipino fisherman in January 1999 by Vietnamese troops occupying the Spratly Islands, the death of a Chinese fisherman a few months later in a confrontation between China and the Philippines, the heightened tensions among ASEAN members themselves, the extension of the Chinese presence towards the Scarborough Shoal, the death of another Chinese fisherman after shots were fired by the Philippine marine police in May 2000, and above all the publication in November 1999 of a code of conduct on the initiative of the Philippines and Vietnam, which was rejected by China on the grounds of a desire to resolve issues bilaterally. Finally, a few words should be said about the author’s heavy use of annexes, amounting to 110 pages against 143 pages of text. Although her collation of some of the older do*****ents is pertinent, given that her approach is based on a study of French archives, was it really necessary to include a number of illegible maps, the source of which is not even given, or a handwritten nine-page letter dated August 28th 1788 by Count Kergariou Locmaria, captain of the frigate Le Calypso?
But it is the author’s general approach that is really what is open to question here. Instead of Sovereignty over the Paracel and Spratly Islands, the title of the book should have been A History of Sovereignty over the Paracel and Spratly Islands. A historical account of this conflict over sovereignty, however, does not provide an overall solution to the problems. It is admittedly useful to put the events back into their historical context, and to do justice to the arguments of Vietnam as the successor to France after decolonisation, but one cannot stop there, now that the dispute involves six different South-East Asian states. To invoke the grand principles of the right of peoples to self-determination and freedom from colonialism is no longer self-evidently sufficient. Since these islands and outcrops are largely uninhabited, which peoples are being referred to here? Should China be considered the colonial power (3)? Certain passages of this book seem to echo her well-known pronouncements in support of southern hemisphere countries, and her interpretations of international law that aim at demystifying it, showing its limitations or even its perverse nature as an instrument of Western power (4). Her quest for truly international principles of law is praiseworthy, but surely it is not necessary to completely ignore modern geostrategic realities and the power relations conditioning current national objectives? Nonetheless, one can only share the author’s opinion when she concludes by calling for negotiations in good faith, leading to the settlement of a question that is still unresolved, and that contains worrying implications for peace and security in Asia.
Translated from the French original by Jonathan Hall
1. Shi Juyong has been a judge since February 6th 1994, and vice-president of the ICJ since February 7th 2000. He has also been President of the International Law Commission of the United Nations (1990).
2. Peking’s declaration was as follows: “1. In accordance with the provisions of the United Nations Convention on the Law of the Sea, the People’s Republic of China shall enjoy sovereign rights and jurisdiction over an exclusive economic zone of 200 nautical miles and the continental shelf. 2. The People’s Republic of China will effect, through consultations, the delimitation of the boundary of the maritime jurisdiction with the States with coasts opposite or adjacent to China respectively on the basis of international law and in accordance with the principle of equitability. 3. The People’s Republic of China reaffirms its sovereignty over all its archipelagos and islands as listed in Article 2 of the Law of the People’s Republic of China on the territorial sea and the contiguous zone, which was promulgated on 25 February 1992. 4. The People’s Republic of China reaffirms that the provisions of the United Nations Convention on the Law of the Sea concerning innocent passage through the territorial sea shall not prejudice the right of a coastal State to request, in accordance with its laws and regulations, a foreign State to obtain advance approval from or give prior notification to the coastal State for the passage of its warships through the territorial sea of the coastal State”.
3. It is interesting in this regard to turn to paragraph 3 of Article 121 of the United Nations Convention on the Law of the Sea, which deals with the governance of islands: “Rocks which cannot sustain human habitation or economic life of their own shall have no exclusive economic zone or continental shelf”.
4. Monique Chemillier-Gendreau, Humanité et Souveraineté, essai sur la fonction du droit international, Paris, La Découverte, 1995, 382 pp
————————————————————————
Bản gốc bằng tiếng Pháp :
LECTURE CRITIQUE
Monique Chemillier-Gendreau, Sovereignty over the Paracel and Spratly Islands
LEÏLA CHOUKROUNE
Perspectives chinoises n° 64, mars – avril 2001, page n°75
**Chủ quyền VN tại Hoàng Sa và Trường Sa III**
C’est également cette problématique du rapport de la Chine au droit et plus précisément au droit de la mer que l’on retrouve en filigrane dans l’ouvrage de Monique Chemillier-Gendreau. Sovereignty over the Paracels and Spratly Islands se propose en effet de traiter des questions juridiques inhérentes aux conflits de souveraineté en mer de Chine du sud à partir d’une approche « originale » puisque fondée en majeure partie sur l’analyse des archives françaises. Cette immersion dans trois siècles d’histoire diplomatique vise à évaluer la validité des titres territoriaux de chacune des parties et l’effectivité de leur occupation des archipels revendiqués afin de proposer un éclairage juridique sur la question de la souveraineté comme préalable à un règlement du différend qui passerait nécessairement par une délimitation des frontières maritimes.
Voie de navigation stratégique riche en ressources halieutiques et potentiellement en hydrocarbures, la mer de Chine du sud est sans doute la région la plus controversée de la planète : pas moins de six Etats côtiers (Chine, Taiwan, Vietnam, Philippines, Malaisie et Brunei) ont formulés des revendications concurrentes sur les îles Spratly alors que les Paracel sont essentiellement disputées par la Chine et le Vietnam. Mais c’est bien la République populaire de Chine qui se trouve au cœur du conflit puisque Pékin revendique sa souveraineté sur l’ensemble des îles, îlots, rocs, rochers, bancs de sables voire même sur certains hauts fonds immergés dispersés dans un périmètre délimité par une fameuse courbe en forme de U qui semble vouloir définir ipso facto et ab initio le « prolongement naturel » du territoire chinois.
Après avoir dressé le panorama général de ce conflit de souverainetés en termes géographiques, juridiques et historiques, Monique Chemillier-Gendreau consacre deux autres chapitres à l’étude des titres territoriaux selon une approche chronologique, puis un dernier chapitre, quelques pages en réalité, à la formulation de pistes pour un règlement juridique. L’ensemble de l’analyse est fondée, comme on nous l’explique dans la seconde partie du premier chapitre consacrée à la nature juridique du problème, sur les apports du « droit intertemporel » qui consiste pour l’auteur à « comparer les particularités du système légal aux différentes périodes de son développement avec les spécificités factuelles de la situation qui constituent la base du différend ». L’histoire permettrait donc de mettre le droit en perspective en fonction du principe ubi societas, ibi jus. Ce postulat conduit à un examen en trois temps de la question de la souveraineté : avant la fin de la dernière moitié du XIXe siècle c’est-à-dire à l’époque de la doctrine de la terra nullius, avant le XVIIIe siècle à la période de la « découverte » ou tout au moins de l’identification des archipels et enfin au XVIIIe et XIXe siècles au moment de la production de nombreux do*****ents affirmant la souveraineté du Vietnam ou de la Chine (on notera à cet égard qu’il est fait bien peu de cas des revendications des Etats tiers dont on nous dit qu’elles étaient tout simplement inexistantes). Cette étude aboutit à une conclusion selon laquelle le Vietnam était le seul Etat détenteur d’un titre et pouvant donc revendiquer sa souveraineté sur les Paracel. Reste à savoir ce que devient ce titre pendant et après l’époque coloniale. Si le troisième chapitre fait état de l’apparition progressive de nouvelles revendications, on trouve la réponse à cette question dans le dernier chapitre qui fournit quelques éléments de conclusion. Tout laisserait à penser, selon l’auteur, que les revendications vietnamiennes seraient les plus justifiées dans le cas des Paracel (« droits anciens et bien fondés » et impossible transformation de l ‘occupation chinoise en titre en raison de la condamnation de l’usage de la force par le droit international et des protestations de Hanoi à l’encontre de cette occupation), alors que la situation des Spratly demeurerait plus confuse bien que l’argument chinois ait été écarté : « Il est facile de voir que les revendications chinoises sur les Spratly n’ont aucune base juridique et ne constituent que l’un des aspects d’une politique maritime expansionniste » (p. 139). La possibilité d’un règlement judiciaire est par ailleurs évoquée en cas d’échec des négociations diplomatiques bilatérales et multilatérales. Or, les spécificités du fonctionnement de la justice internationale (principe d’une juridiction facultative et saisine par voie de compromis de la Cour internationale de justice de La Haye) tout autant que les réticences des Etats à recourir à ce mode de règlement ne permettent pas d’envisager sérieusement le succès d’une telle solution. On imagine en effet assez mal Pékin avoir recours au Tribunal International du droit de la mer ou même à l’Organe judiciaire principal des Nations Unies dans le cadre de la délimitation de ses frontières maritimes alors qu’elle n’a jamais manifesté d’intérêt particulier pour cette juridiction bien qu’elle possède un juge((1).
Traduction d’un texte publié en français aux éditions de l’Harmattan en 1996, Sovereignty over Paracel and Spratly Islands n’a absolument pas été actualisé à l’exception peut-être de quelques références bibliographiques, ce qui est pour le moins dommageable pour la compréhension des enjeux actuels du problème. Ainsi on peut par exemple lire en introduction que la Chine a signé la Convention des Nations Unies sur le droit de la mer adoptée à Montego Bay le 10 décembre 1982 après neuf ans de négociations mais qu’elle ne l’a jusqu’à ce jour pas ratifiée. Or Pékin a bien ratifié cette convention en 1996 soit deux ans après son entrée ne vigueur. La déclaration formulée par la Chine au moment de cette ratification n’est d’ailleurs pas sans intérêt puisqu’elle rappelle que : « La République populaire de Chine réaffirme sa souveraineté sur tous les archipels et les îles énumérés à l’article 2 de la Loi de la République populaire de Chine sur la mer territoriale et sur la zone contiguë promulguée le 25 février 1992 »((2). Tout est dit en effet dans cette simple phrase sur l’impossibilité pour Pékin de renoncer à ses revendications en fonction de sa conception du droit international et du rapport de celui-ci au droit interne de la République populaire de Chine. D’une vision absolutiste et intransigeante de la souveraineté de l’Etat découle une conception extensive des droits dont pourrait bénéficier la Chine au nom d’un droit international que l’on accepte mais que l’on réinterprète en sa faveur en appliquant par exemple aux îles Paracel et Spartly le principe des eaux archipélagiques afin de repousser des limites de la mer territoriale ou de la zone économique exclusive.
La chronologie des évènements qui ont agité cette région du monde s’arrête quant à elle au 9 février 1995. C’est donc faire abstraction de la multiplication des incidents auxquels ont du faire face les Etats de la région en 1999 et 2000 : mort d’un pécheur philippin tué par les troupes vietnamiennes occupant les Spratly en janvier 1999 et décès d’un pécheur chinois dans un incident opposant la Chine et les Philippines quelques mois plus tard, escalade des tensions entre les membres de l’ASEAN eux-mêmes, extension de la présence chinoise en direction des Scarborough Shoal, nouveau décès d’un pêcheur chinois à la suite de tirs de la police maritime philippine en mai 2000 et surtout publication d’un code de conduite pour la mer de Chine du sud en novembre 1999 à l’initiative des Philippines et du Vietnam, code de conduite rejeté par la Chine au nom de la volonté de traiter ces questions de manière bilatérale. Quelques mots enfin sur les abondantes annexes (110 pages d’annexes pour 143 pages de texte). S’il était intéressant de rassembler quelques do*****ents anciens puisque la démarche de l’auteur était fondée sur une étude des archives françaises, était-il bien nécessaire de faire figurer un certain nombre de cartes illisibles et dont la source n’est même pas mentionnée ou encore une lettre manuscrite de neuf pages rédigée le 28 août 1788 par le comte de Kergariou Locmaria, capitaine de la Frégate Le Calypso ?
Mais c’est la démarche même de l’auteur qui est ici en question. Sovereignty over the Paracel and Spratly Islands aurait en effet du s’appeler An History of Sovereignty over the Paracel and Spratly Islands. Faire une lecture historiciste de ce conflit de souveraineté ne résout pas tout. Il est certes utile de replacer les évènements dans leur contexte historique et de rendre d’une certaine manière justice à la thèse du Vietnam en tant qu’Etat successeur de la France au lendemain de la décolonisation, mais on ne peut s’arrêter là aujourd’hui alors que ce différend met en scène six Etats du sud-est asiatique. Evoquer le droit des peuples à disposer d’eux-mêmes et les grands principes du droit de la décolonisation ne va pas non plus de soi. De quels peuples parle t-on alors que ces îles et îlots sont pour la plupart inhabités ? Qui serait l’Etat colonisateur, la Chine (3) ? Certains passages de l’ouvrage de Monique Chemillier-Gendreau semblent faire échos à son discours bien connu en faveur des pays du Sud, à sa lecture du droit international qui vise à le démythifier et à souligner ses limites, voire son caractère pervers ou son instrumentalisation par l’Occident((4). Cette quête d’un droit véritablement universel est louable mais faut-il pour autant ignorer les réalités géostratégiques actuelles, les aspirations des Etats en terme de puissance en s’enfermant dans l’Histoire ? On ne peut néanmoins que partager l’avis de l’auteur quand elle conclut en faveur d’un règlement négocié et de bonne foi de cette question toujours en suspens et porteuse d’inquiétantes interrogations pour la paix et la sécurité en Asie.
1. Shi Jiuyong, juge depuis le 6 février 1994, est en effet vice-président de la Cour internationale de justice depuis le 7 février 2000. Il a également été président de la commission des Nations Unies pour le droit international (1990).
2. Pékin avait fait la déclaration suivante : «1. Conformément aux dispositions (de ladite Convention), la République populaire de Chine aura des droits souverains et juridiction sur une zone économique exclusive de 200 milles marins et sur le plateau continental. 2. La République populaire de Chine procédera à des consultations avec les Etats dont les côtes sont adjacentes aux siennes ou leur font face afin de délimiter, sur la base du droit international et conformément au principe de l’équité, les zones sur lesquelles s’exerce respectivement leur juridiction maritime.
3. La République populaire de Chine réaffirme sa souveraineté sur tous les archipels et les îles énumérés à l’article 2 de la Loi de la République populaire de Chine sur la mer territoriale et sur la zone contiguë, promulguée le 25 février 1992.
4. La République populaire de Chine réaffirme que les dispositions (de ladite Convention) relatives au passage inoffensif dans la mer territoriale ne porteront pas atteinte au droit de l’Etat côtier de demander, conformément à ses lois et règlements, à un Etat étranger qu’il obtienne de l’Etat côtier une autorisation préalable aux fins du passage de ses navires de guerre dans la mer territoriale de l’Etat côtier ou qu’il donne audit Etat côtier notification préalable du passage en question.
3. Il est intéressant à ce titre de relire le paragraphe 3 de l’article 121 de la Convention des Nations Unies sur le droit de la mer qui concerne le régime des îles : « Les rochers qui ne se prêtent pas à l’habitation humaine ou à une vie économique propre, n’ont pas de zone économique exclusive ni de plateau continental ».
4. Monique Chemillier-Gendreau, Humanité et souveraineté, essai sur la fonction du droit international, Paris, la Découverte, 1995, 382 pp.
————————————————-
(Source:
[http://66.102.7.104/search?q=cache:ZBOokHU7-MsJ:www.cefc.com.hk/uk/pc/articles/art_ligne.php%3Fnum_art_ligne%3D3511+Paracels+Islands&hl=en](http://66.102.7.104/search?q=cache:ZBOokHU7-MsJ:www.cefc.com.hk/uk/pc/articles/art_ligne.php%3Fnum_art_ligne%3D3511+Paracels+Islands&hl=en)) [http://fr.blog.360.yahoo.com/blog-J1rBZgM5dKeJMsFcByvjDeBOoEn4TTHR?p=31](http://fr.blog.360.yahoo.com/blog-J1rBZgM5dKeJMsFcByvjDeBOoEn4TTHR?p=31)
## Leave a Reply Cancel reply

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

X-ac: 1.dca _dca

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Connection: close

Server: nginx

Link: <http://wp.me/pb2rj-1V>; rel=shortlink

Vary: Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# Cantalejo
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Cantalejo, Tây Ban Nha|
|
|![ Segovia - Cantalejo.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Segovia_-_Cantalejo.svg/250px-Segovia_-_Cantalejo.svg.png)
![ Segovia - Cantalejo.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Segovia_-_Cantalejo.svg/250px-Segovia_-_Cantalejo.svg.png)
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Flag_of_Spain.svg/23px-Flag_of_Spain.svg.png)
[Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) [Cộng đồng tự trị](/wiki/V%C3%B9ng_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_(T%C3%A2y_Ban_Nha)) [Castile và León](/wiki/Castile_v%C3%A0_Le%C3%B3n) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(T%C3%A2y_Ban_Nha)) [Segovia](/wiki/Segovia_(t%E1%BB%89nh)) [Đô thị](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_%E1%BB%9F_Segovia&action=edit&redlink=1) 2(31 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(1,190/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) **Cantalejo** là một đô thị ở [tỉnh Segovia](/wiki/Segovia_(t%E1%BB%89nh)), [Castile và León](/wiki/Castile_v%C3%A0_Le%C3%B3n), [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha). Theo điều tra dân số năm [2004](/wiki/2004) của [Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_qu%E1%BB%91c_gia_T%C3%A2y_Ban_Nha&action=edit&redlink=1), đô thị này có dân số 3,622 người. Phương ngữ [Gacería](/w/index.php?title=Gacer%C3%ADa&action=edit&redlink=1) được sử dụng ở đây.

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp2016 miss, cp2001 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Accept-Ranges: bytes


markdown:
*Cydia latifemoris*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Cydia latifemoris
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Phân bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99)( *subordo*) [Glossata](/wiki/Glossata) [Phân thứ bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_th%E1%BB%A9_b%E1%BB%99)( *infraordo*) [Heteroneura](/wiki/Heteroneura) [Nhánh động vật](/wiki/Nh%C3%A1nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *zoosectio*) [Cossina](/w/index.php?title=Cossina&action=edit&redlink=1) [Phân nhánh động vật](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_nh%C3%A1nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1)( *subsectio*) [Cossina](/w/index.php?title=Cossina&action=edit&redlink=1) [Liên họ](/wiki/Li%C3%AAn_h%E1%BB%8D)( *superfamilia*) [Tortricoidea](/w/index.php?title=Tortricoidea&action=edit&redlink=1) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Tortricidae](/wiki/Tortricidae) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Olethreutinae](/wiki/Olethreutinae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Cydia](/w/index.php?title=Cydia_(chi)&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **C. latifemoris** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Cydia latifemoris*
(Walsingham, 1907
[Bản mẫu:Check](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Check&action=edit&redlink=1)) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc)) *Adenoneura latifemoris*Walsingham, 1907 [Bản mẫu:Check](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Check&action=edit&redlink=1) * là một loài Cydia latifemoris* [bướm đêm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)thuộc họ [Tortricidae](/wiki/Tortricidae). Nó là loài đặc hữu của [Maui](/wiki/Maui)và có thể [Hawaii](/w/index.php?title=Hawaii_(island)&action=edit&redlink=1). [Ấu trùng](/wiki/%E1%BA%A4u_tr%C3%B9ng) ăn *. They can destroy nearly one-half of the seed crop of their host plant. Sophora chrysophylla*

X-Cache: cp2004 miss, cp2001 miss


markdown:
# Wikisource:Những gì thuộc về Wikisource
|
|![]()
**Trang này giải thích về một**. Nó được đa số các thành viên chấp nhận và được xem là chuẩn mực mà tất cả các thành viên nên tuân thủ. Ngoại trừ những thay đổi nhỏ, xin hãy sử dụng [quy định chính thức](/wiki/Wikisource:Quy_%C4%91%E1%BB%8Bnh_v%C3%A0_h%C6%B0%E1%BB%9Bng_d%E1%BA%ABn)của Wikisource tiếng Việt [trang thảo luận](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit&redlink=1).
|←
|**Quy định đưa vào**
|
|Wikisource, với tiêu chí là Văn thư lưu trữ mở, hiện diện với mục đích lưu trữ các tác phẩm nghệ thuật và trí tuệ đã được tạo ra từ xưa đến nay, và thể hiện các ấn phẩm này ở phiên bản wiki thực sự để bất cứ ai cũng có thể đóng góp các giá trị gia tăng cho tuyển tập. Trang này sơ lược quy định dùng để xác định các tác phẩm cụ thể có phù hợp với mục tiêu này và có được chấp nhận trên Wikisource hay không.
## Mục lục
[1 Định nghĩa về những thứ được đưa vào](#.C4.90.E1.BB.8Bnh_ngh.C4.A9a_v.E1.BB.81_nh.E1.BB.AFng_th.E1.BB.A9_.C4.91.C6.B0.E1.BB.A3c_.C4.91.C6.B0a_v.C3.A0o) [2 Thêm giá trị gia tăng cho văn kiện gốc](#Th.C3.AAm_gi.C3.A1_tr.E1.BB.8B_gia_t.C4.83ng_cho_v.C4.83n_ki.E1.BB.87n_g.E1.BB.91c) [3 Những tiền lệ để quyết định không đưa vào](#Nh.E1.BB.AFng_ti.E1.BB.81n_l.E1.BB.87_.C4.91.E1.BB.83_quy.E1.BA.BFt_.C4.91.E1.BB.8Bnh_kh.C3.B4ng_.C4.91.C6.B0a_v.C3.A0o) [4 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm)
## Định nghĩa về những thứ được đưa vào[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=1)]
Các tiêu chí tại trang này
**bổ sung** cho các tiêu chí về bản quyền, được mô tả tại [Wikisource:Quy định về bản quyền](/wiki/Wikisource:Quy_%C4%91%E1%BB%8Bnh_v%E1%BB%81_b%E1%BA%A3n_quy%E1%BB%81n).
Sẽ có các quy định khác nhau tùy thuộc vào thời điểm tạo ra tác phẩm. Mặc dù luật bản quyền Hoa Kỳ (nơi đặt máy chủ Wikisource) có đưa ra ngày chuyển giao thuận tiện, nhưng vẫn có khả năng tác phẩm sáng tác trước thời điểm đó vẫn còn hạn bản quyền, hoặc tác phẩm sau thời điểm đó lại thuộc về phạm vi công cộng.
### Các tác phẩm tạo ra trước năm 1923[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=2)]
Bất kỳ một tác phẩm viết nào (hoặc bản ghi từ âm thanh gốc hoặc nội dung nhìn) được phát hành (hoặc tạo ra nhưng chưa bao giờ phát hành) trước năm 1923 đều có thể được đưa vào Wikisource, miễn là điều đó có thể kiểm chứng được. Những nguồn hợp lệ bao gồm cả bản quét đã tải lên hoặc bản giấy đã in.
### Tác phẩm tạo ra sau năm 1922[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=3)]
#### Nguồn tài liệu[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=4)] **Nguồn tài liệu** được xác định bằng một trong hai tiêu chí:
- Chúng là văn bản hành chính của cơ quan làm ra chúng, hoặc
- Về bản chất đã rất rõ ràng, và được tạo ra nhờ sự kiện nào đó.
Những tài liệu này có thể rất đa dạng từ
[hiến pháp](/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p_Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_1946) hay [hiệp ước](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Harmand) đến [thư từ cá nhân](/w/index.php?title=L%C3%A1_th%C6%B0_g%E1%BB%ADi_th%E1%BA%A7y_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1) và nhật ký. Thể loại này có thể có cả những thứ trước đây chưa có vào thời điểm đó như [các cuộc gọi điện thoại lịch sử](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_g%E1%BB%8Di_c%E1%BB%A7a_h%C3%A0nh_kh%C3%A1ch_ng%C3%A0y_11/9&action=edit&redlink=1), [thẩm vấn của tòa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A9m_v%E1%BA%A5n_Wolfram_Sievers&action=edit&redlink=1), và [bản sao chiến dịch quân sự](/w/index.php?title=S%E1%BB%A9_m%E1%BB%87nh_Wild_Weasel_ng%C3%A0y_5_th%C3%A1ng_11_n%C4%83m_1967&action=edit&redlink=1). Các nguồn tài liệu phải được đưa vào ở dạng nguyên gốc nếu được, không sửa chữa biên tập. Nguồn của các tác phẩm này phải được ghi chú để cho phép người khác kiểm chứng rằng bản sao tại Wikisource là sự tái tạo nguyên dạng. Chỉ cần đưa ra ý kiến thì không được xem là tài liệu.
#### Tác phẩm phân tích và nghệ thuật[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=5)] **Tác phẩm phân tích** là các ấn phẩm tập hợp thông tin từ các nguồn khác và phân tích thông tin đó. Các tác phẩm phi hư cấu được viết về một chủ đề nào đó sau khi sự kiện chính đã xảy ra thường phù hợp với thể loại này. Những tác phẩm này cùng các **tác phẩm nghệ thuật** phải được phát hành ở dạng đã có thẩm định chéo hoặc có ban biên tập chịu trách nhiệm; không tính tác phẩm tự phát hành.
#### Tài liệu nghiên cứu khoa học[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=6)]
Có thể đưa nội dung tài liệu
[nghiên cứu khoa học](https://vi.wikipedia.org/wiki/nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u_khoa_h%E1%BB%8Dc) vào Wikisource nếu tài liệu này được [bình duyệt khoa học](https://vi.wikipedia.org/wiki/b%C3%ACnh_duy%E1%BB%87t) một cách có thẩm định được từ cơ quan nghiên cứu đáng tin cậy. Tài liệu phải được phát hành theo một giấy phép tự do; điều này đồng nghĩa với việc không chấp nhận được những ấn phẩm thương mại phát hành theo giấy phép trong đó ngăn cấm việc tái xuất bản.
Một ví dụ của tài liệu nghiên cứu chấp nhận được là một
[luận án tiến sĩ](https://vi.wikipedia.org/wiki/lu%E1%BA%ADn_%C3%A1n) được kiểm tra kĩ lưỡng và chấp nhận bởi một hội đồng chấm luận văn của một trường đại học đẳng cấp quốc tế.
Các
[nghiên cứu khoa học](https://vi.wikipedia.org/wiki/ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_khoa_h%E1%BB%8Dc) chưa từng được công bố trước đó, không phụ thuộc vào việc đã được bình duyệt hay chưa, được chấp nhận đưa vào Wikisource nếu như tác giả thỏa mãn [Wikipedia:Độ nổi bật](https://vi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:%C4%90%E1%BB%99_n%E1%BB%95i_b%E1%BA%ADt) ( *không phụ thuộc vào việc đã có bài viết về tác giả đó trên Wikipedia hay chưa*) và tác phẩm được phát hành theo giấy phép tương thích với Wikisource.
## Thêm giá trị gia tăng cho văn kiện gốc[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=7)]
Mặc dù Wikisource không phải là nơi để các biên tập viên đóng góp những tác phẩm mới và chưa công bố, vẫn có vài cách để thực hiện đóng góp chưa công bố bằng cách bổ sung các giá trị gia tăng cho các ấn bản đã có. Những phần hoàn toàn mới do thành viên viết nên không phù hợp ở đây, nhưng có thể phù hợp với các dự án Wikimedia khác như
[Wikibooks](https://vi.wikibooks.org/wiki/).
### Biên dịch[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=8)]
Wikisource tiếng Việt chỉ thu thập các văn kiện được viết bằng
*tiếng Việt*. Văn kiện ở các ngôn ngữ khác cần được đặt tại các dự án ngôn ngữ tương ứng, hoặc tại [website đa ngôn ngữ](https://wikisource.org/wiki/). Tuy nhiên, Wikisource tiếng Việt có thu thập *bản dịch* tiếng Việt từ các văn kiện không phải tiếng Việt, cũng như các bản song ngữ mà ngôn ngữ đích là tiếng Anh.
Đối với các bản dịch, ưu tiên hàng đầu tại Wikisource là đóng góp
*các bản dịch đã từng xuất bản, thuộc phạm vi công cộng*. Tuy nhiên, với sự thật là có vô số các tác phẩm gốc ở các thứ tiếng khác chưa bao giờ được dịch, cộng với việc các bản dịch mới, bổ sung có thể hoàn thiện các bản dịch đã có theo nhiều cách, Wikisource cũng cho phép các bản dịch do chính thành viên wiki dịch nên.
Để biết thêm thông tin về bản dịch, xem
**. Xem thêm Wikisource:Biên dịch** [Wikisource:Bản quyền](/wiki/Wikisource:B%E1%BA%A3n_quy%E1%BB%81n)để biết thông tin bản quyền đối với tác phẩm dịch.
### Chú giải[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=9)]
Những bản văn kiện đã phát hành trước đây có kèm chú giải được ưu tiên tại đây, nhưng có thể sẽ không sử dụng được vì lý do bản quyền, lỗi thời, hoặc cần cải thiện. Vấn đề đặc biệt xảy ra với các văn kiện tiền-hiện đại (như dạng Văn bản cổ hoặc Trung cổ).
Chú giải có thể đưa vào các dữ liệu quan trọng về bản thân văn kiện gốc, các chú thích ở cuối trang về các từ hoặc đoạn, tham chí, phân mục và tựa đề mục, lời giới thiệu, tóm lược, mục lục, hình ảnh, v.v. Trong mọi trường hợp, chú giải của người đóng góp phảo được thêm theo cách nào không gây phiền hà mà vẫn có được văn bản "sạch", có thể thông qua phương tiện kỹ thuật hoặc tạo ra bản sao song hành.
Để biết thêm thông tin về chú giải, xem
**. Wikisource:Chú giải** **Ghi nhớ** rằng các chú giải có bản chất chỉ dẫn được tạo ra để dễ học tập trong lớp, đặc biệt là khi chuẩn bị kiểm tra, thuộc về [Wikibooks](https://vi.wikibooks.org/wiki/) chứ không phải Wikisource (xem [quy định của Wikibooks về văn bản chú giải](https://vi.wikibooks.org/wiki/en:Wikibooks:Annotated_texts)).
### Đa phương tiện[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=10)]
Các nội dung đa phương tiện được bổ sung vào văn kiện có thể tăng cường đáng kể chất lượng và trình bày của văn kiện. Những nội dung đó không chỉ bao gồm những minh họa hoặc hình ảnh đã xuất bản từ cuốn sách hoặc về chính cuốn sách và đã hết hạn bản quyền, mà còn gồm cả đóng góp mới gồm bản thu thanh, sơ đồ, hoặc các nội dung khác.
**Chú ý:** Các đóng góp đa phương tiện cần tuân theo [Wikisource:Hướng dẫn sử dụng hình ảnh](/w/index.php?title=Wikisource:H%C6%B0%E1%BB%9Bng_d%E1%BA%ABn_s%E1%BB%AD_d%E1%BB%A5ng_h%C3%ACnh_%E1%BA%A3nh&action=edit&redlink=1).
## Những tiền lệ để quyết định không đưa vào[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=11)]
Mặc dù tiền lệ thì không cứng nhắc, nhưng cũng đáng để tâm khi xem qua các dạng ấn bản thường không được chấp nhận ở Wikisource. Những loại tác phẩm này sẽ không được cộng đồng chấp nhận trừ khi có sự thay đổi đồng thuận lớn và phù hợp với tiền lệ xóa (cả
[Wikisource:Biểu quyết xóa bài](/wiki/Wikisource:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_x%C3%B3a_b%C3%A0i) nữa). Các tác phẩm gần y như nhau chắc chắn sẽ bị đem ra xóa. Mọi thứ tại đây đều dựa trên cách hiểu thông dụng nhất về quy định đã nói ở trên.
### Đóng góp chưa công bố[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=12)]
Các tác phẩm do những thành viên Wikisource tạo ra hoặc chưa từng được xuất bản trong diễn đàn có thể kiểm chứng được, thường được thẩm định chéo
**không** thuộc về Wikisource. Wikisource không phải là phương tiện để cho một tác gia nào đó xuất bản tác phẩm của anh/cô ta và truyền bá chúng với người khác, cũng không phải là nơi để phát hiện "tài năng mới". **Chú ý:** Có một số ít ngoại lệ cho quy định này, chi tiết ở [Thêm giá trị gia tăng cho văn kiện gốc](#Th.C3.AAm_gi.C3.A1_tr.E1.BB.8B_gia_t.C4.83ng_cho_v.C4.83n_ki.E1.BB.87n_g.E1.BB.91c) ở trên. Cũng chú ý là một thành viên Wikisource có thể đăng tác phẩm chưa công bố của mình (nếu có lý do chính đáng) tại không gian thành viên của anh/cô ta.
### Quảng cáo[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=13)]
Wikisource không thu thập các mẩu quảng cáo liên quan đến mọi loại tác phẩm mà bản thân nó không phải là ấn phẩm. Nó gồm cả thông tin về tác phẩm chỉ vừa mới phát hành, hoặc được pháp luật bảo hộ bản quyền, hoặc thậm chí đã thuộc phạm vi công cộng. Các mẩu quảng cáo có thể có nhiều dạng, nhưng phổ biến nhất là viết bình luận hoặc liên kết ngoài.
### Văn kiện vô danh[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=14)]
Quyết định tình trạng bản quyền đòi hỏi phải có thông tin về quyền tác giả. Đa số văn kiện nguồn đều có một tác giả kiểm chứng được (cá nhân, tập thể, chính phủ), nhưng vẫn có các văn kiện hoàn toàn không có thông tin này. Những văn kiện vô danh xưa kia sẽ thích hợp với Wikisource, và một số thậm chí còn rất quan trọng. Tuy nhiên, đa số văn kiện vô danh
*không* nên thêm vào Wikisource trù khi chúng có giá trị lịch sử và không dễ bị nhầm lẫn theo [quy định về bản quyền](/wiki/Wikisource:Quy_%C4%91%E1%BB%8Bnh_v%E1%BB%81_b%E1%BA%A3n_quy%E1%BB%81n).
### Tác phẩm liên tục thay đổi[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=15)]
Nhiệm vụ của Wikisource là thu thập và lưu giữ các tác phẩm ở dạng đã phát hành. Vì điều này, các tác phẩm có nội dung được cho là sẽ thay đổi thường xuyên, để giữ cho tác phẩm được cập nhật, để cải thiện vấn đề nội dung của những gì đã xuất bản, hoặc để làm cho văn kiện hay hơn, đều không thuộc phạm vi của Wikisource.
Một số ví dụ như
**Văn kiện có kết thúc mở**trong đó tác giả dựa trên đóng góp chung của nhiều người để hoàn thành và phát triển tác phẩm; **Tuyển tập**trong đó có nhiều nguồn văn kiện, và/hoặc văn kiện thường xuyên cập nhật khi có thông tin mới hoặc bổ sung; **Danh sách**(xem thêm phía dưới).
### Tài liệu tham chiếu[
[sửa](/w/index.php?title=Wikisource:Nh%E1%BB%AFng_g%C3%AC_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_Wikisource&action=edit§ion=16)]
Wikisource không thu thập tài liệu tham chiếu trừ khi nó được phát hành như một phần của văn kiện nguồn đầy đủ. Các thông tin như vậy chưa từng được xuất bản, thường là do người dùng tự tổng hợp và không kiểm chứng được, không phù hợp với mục tiêu của Wikisource.
Một số ví dụ
- Danh sách;
- Hằng số toán học (như các con số pi);
- Bảng dữ liệu hoặc kết quả;
- Tài liệu mật mã hóa;
- Mã nguồn.
**Chú ý:** Dữ liệu tham chiếu được cung cấp như một phần ấn phẩm lớn (như bảng, phụ lục, v.v.) vẫn chấp nhận tốt.

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikisource.org

X-Cache-Status: hit

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikisource.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp2013 hit/1, cp2004 miss


markdown:
## Câu hỏi thường gặp
[Thuê chỗ đặt máy chủ ổn định cho hiệu quả hoạt động cao](/ac/knowledgebase/302/Thue-ch-t-may-ch-n-nh-cho-hiu-qu-hot-ng-cao.html)
Một máy chủ chỉ có thể hoạt động ổn định khi được đặt tại một vị trí tốt,...
[Thuê chỗ đặt máy chủ chất lượng cao tại Vinahost](/ac/knowledgebase/301/Thue-ch-t-may-ch-cht-lng-cao-ti-Vinahost.html)
Khi sở hữu một máy chủ chất lượng cho doanh nghiệp của mình, bạn cần một nơi đặt...
Powered by
[WHMCompleteSolution](http://www.whmcs.com/)

VNH-Cache: MISS

Set-Cookie: __cfduid=d848df8c1d1314d5d53ce01880135c9cb1493187196; expires=Thu, 26-Apr-18 06:13:16 GMT; path=/; domain=.vinahost.vn; HttpOnly

Server: cloudflare-nginx

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
Když si mapu ještě víc přiblížíte, můžete začít vyhledávat objekty na výřezu mapy
Achtung: es wird ggf. nicht die genaue Lage der Objekte angezeigt. Bitte beachten Sie den Beschreibungstext.
+
-
Vrátit mapu
![ ](/sites/all/modules/cm_maps/img/single_object.png)
![ ](/sites/all/modules/cm_maps/img/single_object_highlighted.png)
![ ](/sites/all/modules/cm_maps/img/single_object.png)
![ ](/sites/all/modules/cm_maps/img/single_object_highlighted.png)
![ ](/sites/all/modules/cm_maps/img/circle.png)
![ ](/sites/all/modules/cm_maps/img/target.png)
4,1 z 5
(Hodnocení od klientů)
Bylo přidáno 1 hodnocení prázdninových objektů v oblasti/ regionu: Lázně Bělohrad

Strict-Transport-Security: max-age=15552000; preload

X-CACHE-STATUS: Miss


markdown:
Hãng sản xuất
Giá tiền
![](/images/line.jpg)
[»](/danh-muc/.html) [» - trang 13](/danh-muc/.html)
Mã hàng : INE-410-0920
Mã hàng : MTU-410-0063
Mã hàng : MTU-410-1269
Mã hàng : MTU-410-0075
Mã hàng : MOW-410-0443
Mã hàng : STR-410-0763
Mã hàng : MTU-410-1270
Mã hàng : MTU-410-1171
Mã hàng : MTU-410-1172
Mã hàng : SYC-410-0729

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


markdown:
**XUẤT XỨ**» Trung Quốc **Mã mua hàng : MKT-303-1048**
Nhà sản xuất:
[Makita](/nha-san-xuat/makita.html)
Giá :16,561,000 VNĐ
**Mã mua hàng : MKT-307-1039**
Nhà sản xuất:
[Makita](/nha-san-xuat/makita.html)
Giá :2,252,000 VNĐ
**Mã mua hàng : MKT-309-1044**
Nhà sản xuất:
[Maktec](/nha-san-xuat/maktec.html)
Giá :2,234,000 VNĐ
**Mã mua hàng : PLI-101-0454**
Nhà sản xuất:
[Philips](/nha-san-xuat/philips.html)
Giá :1,954,000 VNĐ
**Mã mua hàng : AKI-115-3770**
Nhà sản xuất:
[Asaki](/nha-san-xuat/asaki.html)
Giá :51,000 VNĐ
**Mã mua hàng : DWA-118-0309**
Nhà sản xuất:
[Dewalt](/nha-san-xuat/dewalt.html)
Giá :3,158,000 VNĐ


markdown:
Khi đặt phòng theo đoàn với iVIVU.com, bạn sẽ có được khách sạn phù hợp nhất với giá tốt nhất mà không phải tốn thời gian tìm kiếm.
CSKH: 1900 1870
Khác: (08) 3930 8290
Từ 7h30 - 21h hằng ngày
DKKD: 0312788481, Ngày cấp: 21/05/2014, Sở kế hoạch đầu tư thành phố Hồ Chí Minh
HCM: Lầu 7, Tòa nhà Anh Đăng, 215 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, Tp. Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
HN: Lầu 9, 70-72 Bà Triệu, Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
(Xem bản đồ)

Server: Microsoft IIS 6.0 - Setup and config by duocnt.tech@gmail.com

Cache-Control: private, no-cache="Set-Cookie"

Access-Control-Allow-Methods: GET, PUT, POST, DELETE, OPTIONS

X-Cache: MISS from DuocNguyen

X-Cache-Lookup: MISS from DuocNguyen:82


markdown:
JavaScript seems to be disabled in your browser. You must have JavaScript enabled in your browser to utilize the functionality of this website.
Xin chào Tài khoản
Không có sản phẩm nào
0 - 6 tháng
6 - 12 tháng
1 - 2 tuổi
2 - 3 tuổi
3 - 4 tuổi
Trên 4 tuổi

Set-Cookie: is_logged_in=0; expires=Wed, 03-May-2017 06:01:17 GMT; Max-Age=604800; path=/; domain=.kidsplaza.vn

Server: Apache


markdown:
0
товаров : 0
Как написать отзыв в ЯМ
С Edifier R1000 TCN часто просматривают товары в рубриках:Колонки Crown, Колонки Samsung, Колонки Dialog, Колонки Gembird, Колонки HP.
Список недавно просмотренных товаров пуст
Компания KNS
Интернет-магазин
+7 (495) 626-20-20
E-mail:
sales@kns.ru
Мы в социальных сетях
Информация на сайте, в т.ч.: описание, технические характеристики составлено ООО «КНС цифровые решения». Использование данного материала, частично или целиком, на сторонних сайтах разрешено только при прямой ссылке на страницу сайта с которой была взята информация.
Вся информация, опубликованная на сайте www.kns.ru, в т.ч. цены товаров, описания, характеристики и комплектации не являются публичной офертой, определяемой положениями Статьи 437 Гражданского кодекса РФ и носят исключительно
справочный характер. Договор заключается только после подтверждения исполнения заказа сотрудником КНС.
Нашли ошибку на сайте? Выделите ее на странице, нажмите Ctrl+Enter и отправьте нам. Будем Вам очень признательны!

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=windows-1251


markdown:
# 高松教室の講座を探す
![ 他の教室の講座も検索する](/common_rn13b/images/btn_other_n.png)
![ 他の教室の講座も検索する](/common_rn13b/images/btn_other_n.png)
- 残席状況は変動しますので、申し込み時には異なる場合があります。
- ほとんどの講座は入会が必要です。
新しく始まる講座
18時以降に始まる講座
電話か窓口にてお問い合わせください。
9講座中 1〜9件目を表示しています。
[かな（初級）と実用の書 ](/nhkcc-webapp/web/WKozaClick.do?rd=4964641&kd=1577880&td=425289)
- 講師
- 正筆会総務理事 岩佐 志津子
[かなと実用書](/nhkcc-webapp/web/WKozaClick.do?rd=4964641&kd=1577881&td=425383)
- 講師
- 日展会員 大西 きくゑ
[初級 かなと実用書道](/nhkcc-webapp/web/WKozaClick.do?rd=4964641&kd=1577882&td=425445)
- 講師
- 正筆会常任総務理事 眞鍋 憲二
[上級 かなと実用書](/nhkcc-webapp/web/WKozaClick.do?rd=4964641&kd=1577883&td=448642)
- 講師
- 日展会員 大西 きくゑ
正筆会総務理事 眞鍋 憲二
[かな書道入門 ](/nhkcc-webapp/web/WKozaClick.do?rd=4964641&kd=1577884&td=425347)
- 講師
- 正筆会常任総務理事 眞鍋 憲二
[かな書道 入門から（午前）](/nhkcc-webapp/web/WKozaClick.do?rd=4964641&kd=1584024&td=425348)
- 講師
- 香瓔会理事・読売書法会理事 原 多詠子（妙子）
[かな書道 入門から（午後）](/nhkcc-webapp/web/WKozaClick.do?rd=4964641&kd=1577886&td=425349)
- 講師
- 香瓔会理事・読売書法会理事 原 多詠子（妙子）
[入門かな書道・実用の書 ](/nhkcc-webapp/web/WKozaClick.do?rd=4964641&kd=1577887&td=425269)
- 講師
- 一榮書道会主宰 奥田 知栄美
[初めての書道](/nhkcc-webapp/web/WKozaClick.do?rd=4964641&kd=1577888&td=425350)
〜かな・写経・硬筆〜
〜かな・写経・硬筆〜
- 講師
- 正筆会総務理事 東原 憲子

Content-Type: text/html; charset=Shift_JIS


markdown:
198,000 đ 282,285 đ
[Hợp cọ trang điểm 12 cây tiện lợi du lich mội nơi ko lo tà đầu cọ-111](https://www.sendo.vn/san-pham/hop-co-trang-diem-12-cay-tien-loi-du-lich-moi-noi-ko-lo-ta-dau-co-111-5142146/?source_block_id=listing_products&source_page_id=cate2_vasup_desc)
125,000 đ 178,517 đ
[Cọ rửa mặt siêu sạch đánh bay chất nhờn,sạch mịn sạch mụn siêu đã-113](https://www.sendo.vn/san-pham/co-rua-mat-sieu-sach-danh-bay-chat-nhon-sach-min-sach-mun-sieu-da-113-5142182/?source_block_id=listing_products&source_page_id=cate2_vasup_desc)
275,000 đ 392,857 đ
[Bộ cọ 23 món đầy đủ cho khuôn mặt bạn luôn tươi xinh-107_màu vàng](https://www.sendo.vn/san-pham/bo-co-23-mon-day-du-cho-khuon-mat-ban-luon-tuoi-xinh-107-mau-vang-5369823/?source_block_id=listing_products&source_page_id=cate2_vasup_desc)

Set-Cookie: listing_algo=default; expires=Fri, 26-May-2017 05:54:57 GMT; path=/


markdown:
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Thanh toán
|
Liên Hệ
Giỏ hàng
(0)
Gioi thieu
Hình ảnh hoạt động
Sơ đồ tổ chức
Lịch sử hình thành
Giới thiệu công ty
Danh muc
Vật liệu mài mòn
Dụng cụ cầm tay
Dụng cụ dùng điện
Dụng cụ đo chính xác
Thiết bị ngành hàn
Điện và thiết bị điện
Bảo hộ lao động
Vệ sinh công nghiệp
Vận chuyển nâng đỡ
Bảo quản đóng gói
Sản phẩm hóa chất
Dụng cụ dùng khí nén
Thiết bị viễn thông
Thiết bị y tế
Xem tất cả
Nha san xuat
3M
Advance
AEG
Agilent
AGP
Aikyo
Alspec
AMP
Amtek
Apech
Asak
Asaki
Barker
BDS
Xem tất cả
Tin tuc
Nha san xuat
Dang nhap
SIÊU THỊ THIẾT BỊ
»
Liên hệ
*
Thông tin cần phải nhập
EMAIL BẠN BÈ
Tên người gửi:
*
Email người gửi:
*
Email người nhận:
*
Nhập lại mã trên
*
CÔNG TY THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP GTG
2/64C Đất Thánh, P.6, Q.Tân Bình, TP HCM
Điện thoại: 08 3868 6666
Fax: 08 3868 6688
Giấy ĐKKD số: 0303059482 tại TP HCM
Chi nhánh:
HÀ NỘI
71 Hoàng Cầu, P. Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa
Điện thoại: 04 3901 6666
Fax: 04 3910 6666
ĐÀ NẴNG
630-632 Ngô Quyền, P. An Hải Bắc, Quận Sơn Trà
Điện thoại: 0511 350 7777
Fax: 0511 350 7788
CẦN THƠ
Điện thoại: 0710 222 0220
Fax: 0710 222 1221
BÌNH DƯƠNG
1080A CMT8, Phường Phú Thọ, TP Thủ Dầu Một
Điện thoại: 0650 3 969 768
Fax: 0650 3 969 769
CHÍNH SÁCH BÁN HÀNG
- Chính sách bảo mật thông tin
- Chính sách vận chuyển
- Quy trình giao hàng
- Chính sách đổi trả hàng
HỖ TRỢ KHÁCH HÀNG
- Hướng dẫn mua hàng
- Hướng dẫn thanh toán
- Các hình thức mua hàng
- Sơ đồ đường đi
Tắt [X]
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Tin tức
|
Liên hệ
Đang online :111 - Tổng truy cập : 180,309,122
+ + + + + + + +


markdown:
## Tin bất động sản cập nhật
-
[Quận 4: Điểm đầu tư bất động sản tiềm năng tại TP.HCM](/tin-tuc/2016/12/quan-4-diem-dau-tu-bat-dong-san-tiem-nang/)
Khu vực Quận 4 TP.HCM được dự báo trong giai đoạn 2016 – 2018 sẽ trở thành điểm nóng của bất động sản Sài Gòn khi thu hút được rất nhiều các ông chủ địa ốc đầu tư vào đây.
**Quận 4, bất động sản trung tâm điểm đầu tư tiềm năng**
Trong ngành bất động sản, yếu tố quan trọng nhất khi xem xét tiềm năng một dự án chính là vị trí mà ai cũng biết. Hiện nay, thành phố Hồ Chí Minh đang quy hoạch Quận 4 như một khu trung tâm mở rộng với nhiều dự án khu đô thị lớn. Vài khu cảng cũ được chuyển đổi công năng sử dụng đất dự kiến sẽ tạo tính lan tỏa rất lớn để các nhà đầu tư bất động sản đổ xô về đây. Quận 4 trở thành điểm đầu tư bất động sản tiềm năng nhất nhì tại TP.HCM.
-
[Nhiều ưu đãi lớn cho thị trường nhà đất dịp cuối năm](/tin-tuc/2016/12/nhieu-uu-dai-lon-cho-thi-truong-nha-dat/) **Thị trường nhà đất sôi động dịp cuối năm**Với thời điểm kinh tế phát triển như hiện nay, tìm kiếm một căn hộ để mua hay thuê lâu dài ổn định để kinh doanh là nhu cầu chung của nhiều người. Nắm bắt được điều đó hàng hoạt các nhà bất động sản, nhà đất lớn nhỏ ào ạt cho ra đời vô số dự án lớn nhỏ nhằm đáp ứng nhu cầu của thị hiếu của con người. Thế nên giờ đây để tìm được một căn hộ để mua hay cho thuê hiệu quả người đầu tư phải cẩn trọng xem xét kỹ lưỡng mọi khía cạnh trước khi xuất tiền. [Bất động sản khu Tây Tp.HCM chuyển dịch dòng sản phẩm](/tin-tuc/2016/12/bat-dong-san-khu-tay-tp-hcm-chuyen-dich-dong-san-pham/)
Sau làn sóng đầu tư vào các
**dự án tại phía Đông và Nam Tp.HCM**, thị trường bất động sản đang có sự dịch chuyển về phía Tây với sự xuất hiện của nhiều dự án nhà ở thuộc phân khúc trung – cao cấp, mức giá trên dưới 2 tỉ đồng.
**Khu Tây Tp.HCM bao gồm các quận 6, 8, Bình Tân và Tân Phú**. Khu vực này tập trung phần lớn đối tượng lao động có mức thu nhập trung bình. Là khu vực vùng ven, xa trung tâm, quỹ đất rộng và giá rẻ, nên ban đầu khu Tây được định vị phát triển các dự án căn hộ bình dân, có thể kể đến Tecco Town, Ehome, HQC Hồ Học Lãm, SGC Nguyễn Văn Luông, chung cư Đông Hưng II, khu dân cư An Sương, dự án 242/16 Bà Hom… Tuy nhiên, trong 2 năm trở lại đây, thị trường phía Tây đã có sự đa dạng hơn về phân khúc sản phẩm. Bên cạnh các dự án nhà bình dân, ngày càng nhiều dự án thuộc phân khúc trung cấp, cao cấp được triển khai xây dựng. Nhiều chủ đầu tư uy tín như Him Lam, Hưng Thịnh, Năm Bảy Bảy hoặc một số nhà đầu tư mới như Novaland và Phúc Khang chọn khu Tây để triển khai những dự án nhà ở trung cấp như: RichStar, Southern Dragon, Melody Residence, Sky Center (Tân Phú), Depot Metro Tower (quận 12), Him Lam Chợ Lớn (quận 6), Diamond Lake View ( quận 8)….

X-XSS-Protection: 1; mode=block

X-Powered-By: Phusion Passenger

Server: nginx + Phusion Passenger

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Strict-Transport-Security: max-age=31536000; includeSubDomains