markdown:
tag:blogger.com,1999:blog-69554625316689447392016-04-07T20:27:52.852+07:00Hồ Như HiểnAi cũng có quyền tự do quan niệm và tự do phát biểu quan điểm; quyền này bao gồm quyền không bị ai can thiệp vì những quan niệm của mình, và quyền tìm kiếm, tiếp nhận cùng phổ biến tin tức và ý kiến bằng mọi phương tiện truyền thông không kể biên giới quốc gia. - Điều 19, Tuyên ngôn Quốc tế về Nhân quyềnHồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comBlogger606125tag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-53287936841377494572015-08-10T17:53:00.001+07:002015-08-10T18:01:41.777+07:00TÂY MĨ NÓ CŨNG THẾ
...ở Âu Mĩ, nơi văn minh và dân chủ, mà chính khách còn tham nhũng, thì chính khách VN tham nhũng cũng là chuyện có thể chấp nhận được. Đây là một cách biện minh dở nhất, vì nó dựa vào một giả định rằng Âu Mĩ là chuẩn mực, nhưng dĩ nhiên giả định này sai. Chẳng lẽ người Âu Mĩ phạm tội giết người, và điều đó biện minh rằng người Việt cũng giết người?! Cách nguỵ biện đó cũng hàm ý đổ thừa việc tham nhũng cho người khác, đó là chính khách Âu Mĩ. Một cái sai của biện minh này là tham nhũng là chấp nhận được!

...

Như tôi từng nói, nguỵ biện là hệ quả của sự lười biếng suy nghĩ. Vì lười biếng suy nghĩ nên người ta phải sử dụng những gì sẵn có. Những gì sẵn có là khẩu hiệu nhan nhãn từ mấy chục năm nay. Thành ra, không ngạc nhiên khi thấy sinh viên (và những người lười suy nghĩ) thấy ai có quan điểm và suy nghĩ khác họ thì họ cho ngay cái nhận xét "phản động".

...

Những loại này thì dễ nhận ra, vì chúng thường xuất hiện dưới dạng như “đừng có ngồi đó mà làm anh hùng bàn phím”, “có làm gì được cho đất nước chưa mà lớn tiếng phê bình”, “giao cho anh làm lãnh đạo, anh có làm được không”, “không hài lòng thì cút đi khỏi Việt Nam”, v.v. Loại ngụy biện này thể hiện trình độ thấp của kẻ phát ngôn. Thật ra, họ đáng thương hại hơn là đáng trách, bởi vì họ chưa được dạy cách thức bàn luận đàng hoàng, mà chỉ quen với thói lưu manh mà hệ thống đã gieo vào đầu óc họ.

_________

Tây Mĩ nó cũng thế

GS Nguyễn Văn Tuấn

Đó là một phản ứng khá phổ biến khi có ai đó (như tôi chẳng hạn) chỉ ra những sự bất cập trong chính sách của Việt Nam. Đó cũng là một cách biện minh dĩ nhiên là thiếu tính thuyết phục. Thật ra, có thể xem đó là một sự nguỵ biện, và tôi sẽ giải thích tại sao.

Rất thường xuyên, khi có người phản biện những bất cập ở Việt Nam, là có người phản ứng theo kiểu biện minh rằng “ở đâu cũng thế”. Hai chữ "ở đâu" thường là lấy Mĩ và Âu châu làm tiền đề. Chẳng hạn như khi đứng trước những chứng cứ không thể chối cãi về quan chức tham nhũng, thì có hai phản ứng chính. Phản ứng cực đoan là chửi bới người nêu vấn đề là ... phản động. Loại người với phản ứng này thì chúng ta không nên mất thì giờ, vì rõ ràng là họ thuộc vào loại lười biếng suy nghĩ và vô giáo dục. Một phản ứng nhẹ nhàng hơn là "Ôi, ở đâu cũng thế. Ở Âu Mĩ, chính khách cũng tham nhũng đó thôi."

Lối nguỵ biện này rất phổ biến ở chính khách. Chẳng hạn như mới đây có người mới đi thăm Mĩ về, ông ấy nói rằng ở Mĩ cũng có những dân biểu "cúp cua" họp Quốc hội. Ông này muốn nói rằng đại biểu QH Mĩ cúp cua thì đại biểu VN làm thế có gì sai đâu?!

Thoạt đầu mới nghe qua loại phản ứng này, có lẽ nhiều người sẽ gật gù đồng ý, vì nó có lí và ở khía cạnh nào đó cũng đúng. Nhưng nếu là người có kĩ năng tranh biện thì cách phản ứng đó có vấn đề. Vấn đề thứ nhất là nó phạm vào nguỵ biện đánh tráo chủ đề (còn gọi là distraction). Chủ đề là việc Việt Nam tiêu tiền tỉ để xây tượng đài của một cá nhân, là việc tham nhũng (là sai và xấu), chứ chủ đề bàn luận không phải các chính khách bên Mĩ, bên Tây làm gì. Kiểu nguỵ biện này có mục tiêu làm cho người đặt vấn đề phải mất thì giờ bàn chuyện chẳng liên quan gì với vấn đề được đặt ra. Kẻ nguỵ biện làm cho cuộc bàn luận đi ra ngoài chủ đề chính của bàn luận, và thế là họ đạt mục tiêu làm loãng câu chuyện.

Vấn đề thứ hai là hàm ý nói rằng ở Âu Mĩ, nơi văn minh và dân chủ, mà chính khách còn tham nhũng, thì chính khách VN tham nhũng cũng là chuyện có thể chấp nhận được. Đây là một cách biện minh dở nhất, vì nó dựa vào một giả định rằng Âu Mĩ là chuẩn mực, nhưng dĩ nhiên giả định này sai. Chẳng lẽ người Âu Mĩ phạm tội giết người, và điều đó biện minh rằng người Việt cũng giết người?! Cách nguỵ biện đó cũng hàm ý đổ thừa việc tham nhũng cho người khác, đó là chính khách Âu Mĩ. Một cái sai của biện minh này là tham nhũng là chấp nhận được!

Ngoài những thói nguỵ biện đó ra, tôi thấy có khá nhiều người dùng nguỵ biện kiểu tấn công cá nhân (ad hominem, tu quoque). Những loại này thì dễ nhận ra, vì chúng thường xuất hiện dưới dạng như “đừng có ngồi đó mà làm anh hùng bàn phím”, “có làm gì được cho đất nước chưa mà lớn tiếng phê bình”, “giao cho anh làm lãnh đạo, anh có làm được không”, “không hài lòng thì cút đi khỏi Việt Nam”, v.v. Loại ngụy biện này thể hiện trình độ thấp của kẻ phát ngôn. Thật ra, họ đáng thương hại hơn là đáng trách, bởi vì họ chưa được dạy cách thức bàn luận đàng hoàng, mà chỉ quen với thói lưu manh mà hệ thống đã gieo vào đầu óc họ.

Như tôi từng nói, nguỵ biện là hệ quả của sự lười biếng suy nghĩ. Vì lười biếng suy nghĩ nên người ta phải sử dụng những gì sẵn có. Những gì sẵn có là khẩu hiệu nhan nhãn từ mấy chục năm nay. Thành ra, không ngạc nhiên khi thấy sinh viên (và những người lười suy nghĩ) thấy ai có quan điểm và suy nghĩ khác họ thì họ cho ngay cái nhận xét "phản động". Thấy ai nói về hành động tàn ác trong chiến tranh, họ nghĩ ngay đến "phía bên kia cũng ác ôn". Dùng phía bên kia để biện minh cho sự ác ôn của mình là khó thuyết phục, nhưng nó làm cho họ cảm thấy an lòng. Họ chỉ thốt cái chữ đó ra theo quán tính, chứ chưa chắc họ biết cái nghĩa thật của chữ đó là gì.

Nguỵ biện nói cho cùng là vấn đề chân lí và sự thật. Vấn đề ở VN là chân lí nó được bóp méo và vặn vẹo làm cho người dân nghĩ rằng chỉ có một chân lí duy nhất. Quan sát trên báo chí, internet, đến nghị trường, từ những người có học (cỡ sư sĩ), đến chính khách, và cả thường dân ai ai cũng dùng những lí lẽ mà họ không biết là lỗi nguỵ biện. Chẳng hạn như gần đây nhất có người cảnh báo rằng coi chừng những thông tin lợi dụng dân chủ đòi đa đảng, nhưng trong thực tế đó là cái cớ để đàn áp những người nói khác chính quyền. Đó cũng là một dạng của nguỵ biện – nguỵ biện dựa vào nguồn tin vu vơ. Còn sự thật thì cũng bị giả tạo và giả dối sản sinh (như vụ Lê Văn Tám). Những thói nguỵ biện nó được xây dựng trên sự dối trá mà thể chế đã tạo ra quá lâu, nên khó có thể chỉnh sửa một sớm một chiều. Chỉ khi nào nền giáo dục có sự tham gia bình đẳng từ các nhóm xã hội, thay vì bị sự kiểm soát của một thế lực chính trị, thì tình trạng nguỵ biện vẫn còn.
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-66541347156587957522015-05-15T17:38:00.001+07:002015-05-15T17:38:38.060+07:00Hãy tìm hiểu: PHẢN ĐỘNG LÀ GÌ?
Ls Nguyễn Văn Đài

Từ “phản động” nghĩa là tất cả những gì đi ngược lại hay trái với quy luật của tự nhiên và xã hội.

Khái niệm “phản động” trong lĩnh vực chính trị xã hội được hiểu là khi các chính phủ, tổ chức, đảng phái chính trị, cá nhân có đường lối, chính sách, tư tưởng, cương lĩnh hoạt động đi ngược lại xu thế dân chủ và tiến bộ xã hội, làm thiệt hại đến lợi ích của nhân dân và Tổ quốc. Các đảng cầm quyền, chính phủ cố níu kéo và duy trì chế độ chính trị lạc hậu, phi dân chủ. Họ tuyệt đối hóa quyền lực của một cá nhân hay một đảng. Họ khinh thường các giá trị của quyền con người. Họ biến nhân dân thành đối tượng, công cụ để họ thỏa mãn về quyền lực và của cải. Họ sử dụng cả hệ thống chính trị, luật pháp, và truyền thông để chống lại và đàn áp những tổ chức, cá nhân đấu tranh dân chủ và bảo vệ nhân quyền.

Trong các nước có chế độ chính trị độc tài hoặc độc đảng toàn trị, cụm từ “phản động” và “thế lực thù địch” được chính quyền sử dụng để chụp mũ, qui kết, ám chỉ những người, những tổ chức đấu tranh cho dân chủ, nhân quyền và tiến bộ xã hội. Chính quyền cũng sử dụng từ “phản động” và “thế lực thù địch” để chụp mũ và qui kết cho những người có tư tưởng, quan điểm đối lập với đảng cầm quyền. Những người lên tiếng phê phán, chỉ trích đảng cầm quyền trong các lĩnh vực quản lý kinh tế, ngoại giao, quốc phòng, an ninh,…

Để vô hiệu hóa cũng như cô lập những người hoạt động đấu tranh cho tự do, dân chủ và nhân quyền. Đồng thời làm mất đi sự ủng hộ của những người dân còn thiếu thông tin dẫn đến hiểu sai về việc đấu tranh của những người yêu nước. Các chính quyền độc tài và độc đảng toàn trị thường sử dụng quyền lực và các phương tiện truyền thông độc quyền của họ để tuyên truyền, vu khống và gọi những tổ chức và những người dân yêu nước là “phản động” và “thế lực thù địch”.

Trong thực tiễn của lịch sử thế giới, có những cá nhân, đảng phái chính trị mà ban đầu mang bản chất cách mạng, có công lao trong việc đem lại độc lập cho quốc gia. Nhưng khi nắm được quyền lực đã trở nên tham nhũng, thoái hóa, biến chất và không chịu từ bỏ những tư tưởng độc tài, độc đảng lạc hậu để tiếp thu những tư tưởng dân chủ, tiến bộ. Do đó những nhà lãnh đạo, đảng cầm quyền này dần dần trở thành đảng phản động, và họ đi ngược lại với lợi ích của nhân dân và Tổ quốc. Họ sử dụng bộ máy an ninh, cảnh sát, nhà tù để đe dọa, uy hiếp người dân nhằm duy trì quyền lực cùng với bản chất phản động của họ.

Một ví dụ điển hình đó là Robert Gabriel Mugabe, tổng thống Zimbabwe, ông nổi tiếng bắt đầu thập niên 1960 và được nhân dân châu Phi coi là anh hùng đấu tranh cho độc lập dân tộc. Ông đã nhận thức sai lầm rằng Chúa trao cho ông quyền lực thì không ai có thể đoạt lại được. Từ đó dẫn đến nạn tham nhũng, quản lý kinh tế yếu kém. Nhân dân đã nổi dậy để chống lại ông, để bảo vệ quyền lực của mình ông đã dùng quân đội để giết hại 20000 người vào năm 1998. Trong những năm sau này chế độ do ông lãnh đạo còn giết hại nhiều người khác. Năm 2008, Nữ hoàng Anh đã tước danh hiệu hiệp sĩ đã phong cho ông vào năm 1994. Chính phủ nhiều nước đã chỉ trích gay gắt chế độ của Mugabe, nhiều nước coi chính quyền của ông là bất hợp pháp. Người bạn thân thiết của ông là cựu Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela đã nhiều lần khuyên ông từ chức để giữ lại một chút danh tiếng. Còn nhân dân Zimbabwe coi ông là tên phản động số một cần phải bị lật đổ.

Để hiểu rõ thế nào là phản động và thế lực thù địch với nhân dân, chúng ta cần phải xem xét kỹ từ bản chất bên trong cho đến những biểu hiện ra bên ngoài của một chế độ chính trị xã hội, đảng cầm quyền, hay một chính phủ.

Trong Thánh Kinh cho biết“…Không có cây lành lại nào sinh quả độc; không có cây độc nào lại sinh quả lành; vì xem quả thì biết cây. Không ai hái trái vả nơi bụi gai, hay trái nho nơi bụi tật lê. Người tốt do lòng chứa điều thiện mà sinh ra điều thiện; kẻ xấu do lòng chứa điều ác mà sinh ra điều ác; bởi đầy dẫy trong lòng nên miệng mới nói ra.”

Ở những quốc gia mà do những đảng chính trị mang bản chất phản động nắm quyền thì chúng ta nhận thấy như sau:

Thứ nhất, mọi giá trị đạo đức xã hội bị đảo lộn. Những kẻ bất chính, bất lương và gian ác thì nắm quyền lực, chiếm chỗ của những người công bình, chính trực. Những kẻ lưu manh, xấu xa thì khoác áo công quyền. Họ nhân danh Nhà nước, pháp luật để sách nhiễu, bắt giữ, xét xử và cầm tù những người đang tranh đấu cho tự do, dân chủ và nhân quyền.

Thứ nhì, tham nhũng trở thành quốc nạn, nó diễn ra ở khắp mọi nơi từ địa phương đến trung ương. Từ nơi kín đáo, riêng tư cho đến công khai trên các tuyến đường giao thông.

Thứ ba, hệ thống, bộ máy quản lý kinh tế yếu kém dẫn đến tham nhũng, lãng phí tài sản của nhân dân, của quốc gia. Hệ thống tư pháp lạc hậu dẫn việc xét xử oan sai, công lý được đem ra mua bán, trao đổi. Hệ thống hành chính, thủ tục hành chính chồng chéo, không minh bạch dẫn đến tình trạng sách nhiễu người dân.

Thứ tư, nạn tham nhũng và vô trách nhiệm của chính quyền đã dẫn đến tình trạng tài nguyên thiên nhiên, rừng bị tàn phá và khai thác cạn kiệt. Môi trường sống, không khí trong các đô thị bị ô nhiễm xếp hạng nhất thế giới, ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống của hàng chục triệu người dân.

Thứ năm, những đảng phản động nắm quyền vô trách nhiệm, không đủ khả năng, năng lực để kiểm soát những loại hàng hóa tiêu dùng, thực phẩm độc hại, kém phẩm chất được sản xuất trong nước cũng như nhập lậu. Họ cũng yếu kém về trí tuệ cũng như tầm nhìn trong qui hoạch, kiến trúc và xây dựng đô thị.

Cuối cùng, chúng ta so sánh trong lĩnh vực nhân quyền để thấy rõ hơn bản chất phản động của một chế độ chính trị. Ở các quốc gia do các đảng mang bản chất phản động cầm quyền thì các quyền con người trong lĩnh vực chính trị bị hạn chế hay tước bỏ hoàn toàn như: quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí. Khi người dân phê phán hay chỉ trích những sai trái của chính quyền thì bị qui kết chống lại nhà nước và bị cầm tù. Người dân không được quyền làm báo chí tư nhân mà báo chí do đảng phản động độc quyền. Khi người dân thực hiện quyền hội họp, biểu tình ôn hòa thì bị sách nhiễu, bị tước đoạt quyền tự do, đem đi giam giữ mà không xét xử. Khi người dân thực hiên quyền lập hội, lập đảng thì bị qui kết hoạt động nhằm lật đổ chính quyền. Còn ở các quốc gia dân chủ tiến bộ thì người dân được tự do thành lập các tờ báo, báo chí trở thành công cụ quyền lực của nhân dân để giám sát hoạt động của chính quyền. Người dân được tự do hội họp, tự do biểu tình ôn hòa. Người dân có quyền tự do tham gia hoặc thành lập các tổ chức, đảng phái chính trị.

Qua thực tiễn ở các chế độ độc tài và độc đảng ở Đông Âu trước đây và ở khu vực Trung Đông, Bắc Phi hiện nay. Chúng ta thấy rằng “các thế lực thù địch và phản động” đã bị chính quyền chụp mũ trước đây. Khi cách mạng dân chủ thành công thì đã chứng minh rõ ràng đó là những lực lượng cách mạng chân chính và tiến bộ. Họ đã tiến hành các cuộc cách mạng dân chủ đem lại quyền lực, quyền làm chủ đất nước về cho nhân dân. Thúc đẩy xã hội phát triển theo hướng dân chủ văn minh. Các chế độ độc tài và độc đảng sau khi bị thay thế và công khai tất cả các thông tin về họ thì mọi người dân đều nhận thấy bản chất của các chế độ đó đều hết tàn bạo và mang bản chất cực kỳ phản động.

Chính quyền phản động thường biến nhân dân từ địa vị làm chủ đất nước thành công cụ để phục vụ cho lợi ích phi pháp của họ đó là nhân dân phải lao động cực khổ trong các nhà máy, trên các công trường, hầm mỏ, đồng ruộng, trên các ngư trường đánh bắt hải sản để làm tiền và nộp thuế cho ngân sách quốc gia nhưng đã bị các từng lớp quan chức tha hóa chi tiêu lãng phí, tham nhũng và vơ vét của cải của nhân dân thành của riêng. Để dễ dàng thực hiện những hành vi phi pháp đó mà không bị nhân dân trừng phạt thì các chính quyền phản động phải duy trì quyền lực tuyệt đối của mình để kiểm soát mọi mặt của đời sống xã hội. Họ xây dựng hệ thống pháp luật, hệ thống các cơ quan tư pháp và hệ thống chính quyền nhằm hạn chế tối đa các quyền con người, vô hiệu hóa các quyền tự do, dân chủ của nhân dân.

Các chế độ chính trị phản động muốn duy trì bóng tối bao trùm lên cả dân tộc để che đậy những hành vi tội ác của họ. Nhưng các lực lượng dân chủ và tiến bộ xã hội lại mang ánh sáng tới để xua tan bóng tối đang đè nặng lên dân tộc, và quét sạch đi mọi tội ác.

Nhận diện được bản chất thực sự ai là phản động? Ai là thế lực thù địch với nhân dân? Và ai là dân chủ, tiến bộ là rất cần thiết. Các đảng phản động, chế độ phản động, chính phủ phản động cho dù khéo léo che đậy đến đâu đi nữa, thì sớm hay muộn cũng sẽ bị nhân dân nhận diện. Nhân dân và các lực lượng dân chủ, tiến bộ sẽ loại bỏ các đảng phản động ra khỏi đời sống chính trị xã hội để xây dựng một quốc gia với thể chế chính trị dân chủ và tôn trọng các quyền con người.

Hà nội, ngày 18 tháng 10 năm 2012.

Luật sư Nguyễn Văn Đài.
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-88669653979916584942015-05-14T15:33:00.000+07:002015-06-24T15:33:57.427+07:0027 GHI CHÚ DÀNH CHO TÙ NHÂN LƯƠNG TÂM DỰ KHUYẾTNguồn: pro&contra
Phạm Hồng Sơn

1. Nguyên tắc “suy đoán vô tội”: Không ai có quyền cho bạn là tội phạm cho đến khi có một tòa án công chính đủ thẩm quyền đưa ra một phán xét kết tội có hiệu lực.

Nhưng bạn đừng bao giờ trông chờ sẽ có một tòa án như thế trong một chế độ độc đảng toàn trị.

2. Dù bạn là tù nhân hay thậm chí là “phạm nhân” cũng không ai có quyền xúc phạm danh dự và tuyệt đối không có quyền xúc phạm thân thể bạn.

Chắc chắn bạn cũng không kỳ vọng chế độ độc đảng toàn trị sẽ tôn trọng những điều hiển nhiên này nhưng bạn cần phải nhớ để bảo vệ nhân phẩm tối thiểu cho mình.

3. Bất kể lúc nào, tình huống nào bạn vẫn luôn có ba quyền đương nhiên sau đây: 1. Quyền không trả lời (im lặng), tức cũng là trả lời. 2. Quyền không ký. 3. Quyền sửa sai, đính chính, phản bác, phản cung lại những điều đã nói hoặc đã ký.

Tất nhiên khi làm như thế, bạn sẽ bị chế độ độc tài đảng trị liệt vào dạng “ngoan cố” “cứng đầu” nhưng chắc chắn bạn sẽ có nhiều giấc ngủ ngon hơn trong tù và đời bạn sẽ bớt được nhiều nỗi day dứt không đáng có.

4. Nếu phải giam chung với tù hình sự, đừng sợ hay ác cảm trước những bộ dạng gớm ghiếc hay những cơ thể xăm trổ đầy mình của họ. Phía sau những ghê rợn đó có thể là một trái tim rất nhạy bén, tự trọng và đầy bản lĩnh. Hãy sống nghĩa hiệp với họ.

5. Ba suy nghĩ sai lầm bạn cần loại ngay ra khỏi đầu: 1. Không khai, không có chứng cớ hoặc mọi việc bạn làm đều đúng luật nên họ sẽ không thể kết tội được bạn và sẽ phải thả bạn. 2. Bên ngoài sẽ giúp bạn hoặc vì bạn là người nổi tiếng, có nhiều quan hệ nên trước sau họ cũng phải thả hoặc án phạt sẽ không đáng kể. 3. Thế là hết rồi, xong rồi.

Than đời hay buông hết hy vọng với đời là hoàn toàn chẳng nên, kể cả lúc bị gông xiềng, nhưng rồi bạn sẽ lại nhận thấy điểm tựa tốt nhất cho đời bạn trước hết vẫn chính là bạn. Bạn cũng không nên phải quá cay đắng nếu vẫn mắc phải suy nghĩ sai lầm số 1 vì sự vô sỉ của chế độ toàn trị cộng sản cho đến nay vẫn nằm ngoài sự tưởng tượng của rất nhiều người.

6. Đừng bao giờ tin lời nói, lời hứa, kể cả cam kết (bằng chữ), của điều tra viên (nhà chức trách). Đừng bao giờ trở thành nguồn tin cho họ (dù họ đã biết hay chưa). Cũng đừng bao giờ sững người khi họ nói đồng đội của bạn đã phản bội bạn.

Hãy tạc vào lòng ba lời nhắn của tiền nhân: “Đừng nghe những gì họ nói mà hãy xem những việc họ làm.”, “Đừng trao trứng cho Ác”, và: “Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo.”

7. Ba điểm cần nhớ nằm lòng khi làm việc (đi cung, đi thẩm vấn, “đi làm” hay gặp gỡ bất kỳ nhân vật nào thuộc chính quyền): 1. Nói nhiều không có lợi. 2. Nổi nóng, khiếm nhã không có lợi. 3. Nhượng bộ hay coi thường đối thủ đều là nguy hiểm.

Hai điểm đầu cho phép bạn được rút kinh nghiệm nhưng điểm thứ ba phải coi ngay là miệng vực. Khi nghiêm khắc thực hiện ba điểm này bạn sẽ hiểu thấu hơn sự đúc kết của cổ nhân: “nhất thủy nhì hỏa”. Song, bạn không nên nhầm giữa sức mạnh hủy diệt khổng lồ với sức mạnh xanh cũng khổng lồ nhưng nhân ái, thu phục.

8. Hãy chủ động đón nhận một trang đời mới ngay khi bạn bị tống vào tù. Càng chủ động bao nhiêu, đời tù của bạn sẽ càng nhẹ nhõm bấy nhiêu.

Nếu bị biệt giam nghĩa là đời bạn đã được trao một cơ hội để nhận rõ sự khác biệt hoàn toàn giữa đơn độc và cô đơn, được gặp một cơ may để khám phá, tiếp nhận nhiều sức mạnh, cảm hứng, hạnh phúc, đốn ngộ từ những tĩnh lặng mênh mông sâu hút gần như tuyệt đối của vũ trụ. Còn nếu được giam chung là người ta đang tôi cho bạn những kỹ năng hội nhập, đoàn kết, ảnh hưởng, rèn thêm cho bạn lòng trắc ẩn, đức quên mình, là giúp bạn nhìn ra những khiếm khuyết, thói xấu láu lỉnh nhất trong bạn và cho bạn trải nghiệm sự kinh ngạc tột cùng trước sự đa dạng vô biên, vô cấp độ của những khả năng, tài năng, sức chịu đựng và những ham muốn, ước vọng, cả cao cả vô cùng lẫn thấp hèn tột bậc, của loài người và thậm chí của chỉ một người.

Hãy nhớ câu châm ngôn hài hước của tù hình sự: “Đi tù nếu không học được cái lọ thì cũng sẽ được cái chai”.

9. Đừng quá thành kiến với công an. Nhưng phải cảnh giác khi họ tử tế. Người ác nhất vẫn có lúc tử tế nhưng hãy nhớ công an là công cụ của chế độ độc tài toàn trị – chế độ không bao giờ muốn tính thiện con người trỗi dậy có lợi cho bạn – kẻ đang bị coi là thù địch. Hãy trân trọng, ghi nhận mọi thiện ý nhưng chớ mềm lòng.

10. Trong khi thẩm vấn không nhất thiết bạn phải thuộc phía thụ động, sợ hãi. Chính kẻ thẩm vấn cũng có nỗi hoang mang của riêng họ. Họ sợ không khuất phục được bạn. Họ hồi hộp sẽ không moi tin thêm được từ bạn. Và họ rất lo lắng rằng bạn sẽ ngày càng vững vàng hơn.

11. Người ta có thể rất tức tối, thậm chí căm ghét bạn nhưng bạn phải biết không ai có thể khinh thường một tù nhân lương tâm kiên định. Căm ghét vẫn có thể chuyển thành tôn trọng thậm chí kính trọng. Nhưng khinh thường thì không bao giờ.

12. Đừng quá trông chờ vào luật sư khi bị cầm tù. Một luật sư tốt nhất lúc này cũng chỉ có 3 vai trò chính: 1. Cầu nối thông tin giữa bạn và bên ngoài. 2. Cung cấp thêm một số luận cứ pháp luật cho niềm tin của bạn. 3. Chứng nhân cho những gì bạn thể hiện trong những phiên tòa “công khai”.

Bạn nên nhớ bạn không chỉ là thân chủ mà còn là người liên đới, chịu trách nhiệm trước hết và sau cùng cho mọi phát ngôn, hành động của người đại diện pháp lý (luật sư) của mình. Và bạn luôn có toàn quyền đồng ý hay chấm dứt liên đới với luật sư bất kể khi nào kể cả ngay tại tòa. Bạn không nên quên chế độ độc tài toàn trị không bao giờ thèm cần đến tranh tụng nhưng họ rất cần hình ảnh và quan điểm của bạn bị đánh hỏng ngay trước tòa.

13. Khi nỗi nhớ thương gia đình (con cái, cha mẹ, vợ chồng) trào dâng, nên nghĩ đến ba điều: 1. Trách nhiệm của một công dân không chỉ là chăm lo cho gia đình riêng của mình. 2. Đây là điều ngoài mong muốn của bạn. Ngọn nguồn của chia ly, đau khổ này là từ chế độ độc tài. 3. Bạn có thể đã phải gặp một rủi ro xấu hơn như nhiều người đã đột ngột phải chia ly gia đình mãi mãi.

14. Chắc chắn bạn sẽ suy sụp nếu cứ đo đếm thời gian, trông mong ngày trở về. Hãy đặt ra công việc và mục tiêu cần đạt được cho mỗi ngày, mỗi giai đoạn ở tù. Bạn nên nhớ đó là những khoảnh khắc vô cùng đặc biệt mà đời thường không thể có và rất không dễ để hiểu.

15. Có những lúc bạn sẽ có cảm giác vui sướng, nhưng đừng để quá vui. Cũng đừng nghĩ quẩn. Trước mọi vấn đề, cần suy nghĩ thật kỹ càng, chu đáo nhưng đừng để lo lắng, day dứt làm kiệt sức bạn. Hãy biết an tâm, chấp nhận những rủi ro ngoài khả năng tiên liệu.

16. Hãy biết tự giễu mình mỗi khi cảm thấy yếu ớt, căng thẳng hay sợ hãi. Và cũng phải biết tự thầm khen mình, tự hào về mình mỗi khi vượt qua một thách thức.

17. Cảnh giác với ba loại thời tiết dễ làm bạn không còn là bạn: nóng quá, lạnh quá và đặc biệt tiết trời u ám, ẩm thấp (như tiết tháng Ba miền Bắc).

18. Thà nhịn đói còn hơn ăn đồ không an toàn (nghi là ôi thiu, không tin cậy, thức ăn lạ). Hãy nhớ câu: “Chết vì ăn là rất nhục”.

19. Tuyệt đối không dùng dao cạo cũ (của người khác), không để tiêm chích, không để chạm dao kéo (nếu không phải là trường hợp cấp cứu tính mạng). Hãy nhớ câu: “Chết vì xuề xòa là cái chết đáng trách”.

20. Ba cách đơn giản giúp tăng cường sinh lực và sức dẻo dai cho cơ thể: 1. Chạy (hoặc đi bộ) ngay tại chỗ hoặc trong khoảng cách 2m. 2. Chống đẩy (hít đất), đứng lên ngồi xuống nhiều lần. 3. Làm dẻo các khớp từ cổ đến chân, xoa bóp cơ thể.

Siêng năng là cần thiết. Nhưng điều cần hơn là thực hành với sự hiệp nhất cùng nhịp thở trong sự tò mò, chú tâm để cảm nhận và lắng nghe những rung động bình dị mà kỳ lạ trên từng phần thân thể. Hãy luôn nhớ: Mỗi khi bạn lười nhác hay ngại ngùng là có một nụ cười đang hé trên môi của quyền lực độc tài.

21. Có ba thứ quí giá, ngoài bạn ra, không ai có thể tước đi được: 1. Giấc ngủ ngon. 2. Lý tưởng. 3. Mơ ước và suy tư.

22. Hãy đặt mọi yêu sách, đấu tranh của bạn trên ba trụ cột: pháp luật, phi bạo lực và chính trực. Tuy nhiên, tôn trọng pháp luật không có nghĩa là chấp nhận cả những qui định, luật lệ vô lý, phi nhân.

23. Những lúc cảm thấy đau khổ cùng cực hãy nghĩ đến ba điều: 1. Những người bị khuyết tật về thân thể hay trí não. 2. Những bạn bè, người thân đồng tuổi nhưng đã không may qua đời sớm. 3. Sự lo toan, tất tưởi, rủi ro của gia đình ở bên ngoài. Hãy nhớ câu: “Nỗi khổ của ta không bao giờ là nỗi khổ lớn nhất”.

24. Những khi bạn cảm thấy không thể chịu đựng thêm được nữa, hãy nhớ đó chính là lúc bạn đã tiến tới sát khả năng phát hiện ra những năng lực mới của bản thân khiến chính bạn phải sửng sốt.

25. Cả hai thứ, thân thể và ý chí, luôn cần được chăm chút, rèn luyện trong suốt những ngày tù. Nhưng nếu phải giữ lại một thì phải chọn cái thứ hai – cái không ai có thể tù hãm hay giết chết được, trừ bạn.

26. Nếu bạn xác quyết rằng Tạo hóa đã hào phóng ban cho mọi con người có khả năng tận hưởng những quyền tự do bất khả nhượng thì bạn cũng phải tin rằng Tạo hóa muốn con người phải thực sự xứng đáng hơn mọi loài vật khác khi nhận ân sủng lớn lao đó. Bởi Tạo hóa đã chỉ cho một loài duy nhất của địa cầu biết chế ra nhà tù: đó là con người.

27. Đường đến tự do không nhất thiết cứ phải xuyên qua nhà tù nhưng những kẻ kìm giữ tự do rất hay mượn nhà tù để thử độ khát khao tự do. Và những kẻ đó chắc chắn sẽ không thấy cần phải đoái hoài tới những tự do bất khả nhượng của chúng ta nếu họ cho rằng độ khát khao tự do của chúng ta thuộc loại chẳng cao lắm.

© 2013 Phạm Hồng Sơn & pro&contra
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-2595786022670541602015-05-04T21:48:00.000+07:002015-05-04T21:49:46.240+07:00TRẢ TỰ DO VÔ ĐIỀU KIỆN CHO ANH NGUYỄN HỮU VINH VÀ CHỊ NGUYỄN THỊ MINH THÚYDân Quyền

Kể từ ngày 5-5-2014 Cơ quan An ninh điều tra (Bộ Công An) khám xét và bắt khẩn cấp anh Nguyễn Hữu Vinh và chị Nguyễn Thị Minh Thúy đến nay (4-5-2015) đã vừa tròn một năm. Rồi đến 13-5-2014 Cơ quan An ninh điều tra mới có quyết định khởi tố vụ án hình sự và khởi tố bị can đối với anh Vinh và chị Thúy về tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân” quy định tại Điều 258 Bộ Luật Hình sự.

1 .Về những người được cho là bị hại

Không thấy người đại diện pháp lý của người được cho là bị hại (là Nhà nước, thí dụ Văn phòng Chủ tịch nước hay văn phòng Chính phủ) nêu ra cụ thể anh Vinh và chị Thúy đã “xâm phạm lợi ích” nào của Nhà nước. Cũng chẳng thấy tổ chức hay công dân nào khiếu nại anh Vinh và chị Túy đã xâm phạm “quyền, lợi ích hợp pháp” của họ như thế nào. Nói cách khác không thấy người được cho là bị hại nào lên tiếng cả.

2.Về điều tra

Việc bắt người khẩn cấp ngày 5-5-2014 rồi sau đó mới có quyết định khởi tố vụ án và bị can đã vi phạm Bộ luật Tố tụng hình sự. Ở đây chỉ bàn đến thời hạn điều tra. Sau hơn 5 tháng điều tra Cơ quan An ninh điều tra đã có bản kết luận điều tra số 14/ANĐT ngày 30-10-2014, rồi lại phải điều tra bổ sung và đến 26-1-2015 mới có Kết luận điều tra bổ sung số 03/KLĐTBS. Và hồ sơ vụ án được chuyển cho Viện Kiểm Sát Nhân dân Tối cao.

Thời hạn điều tra kể từ khi khởi tố cho đến khi kết thúc điều tra là không quá 3 tháng, nếu phức tạp thì có thể gia hạn điều tra 2 lần, lần thứ nhất không quá 3 tháng và lần thứ hai không quá 2 tháng. (khoản 1, 2 Điều 119 Bộ luật tố tụng hình sự). Nói cách khác thời hạn điều tra tối đa không quá 8 tháng. Như thế thời hạn điều tra vụ này không thể quá ngày 12-1-2015; nhưng đến ngày 26-1-2015 cơ quan điều tra mới kết thúc việc điều tra (vi phạm luật 14 ngày).

3. Về truy tố

Ngày 6-2-2015 Viện KSNDTC đã công bố bản Cáo trạng số 05/VKSTC-V2 truy tố anh Vinh và chị Thúy ra trước Tòa án Nhân dân Tp. Hà Nội theo khoản 2, Điều 258 Bộ Luật Hình Sự. VKSND có 20 ngày để đưa ra quyết định truy tố, có thể coi thời gian giữa 26-1 và 6-2 là vừa 20 ngày.

4.Xét xử

Theo Luật trong thời hạn 30 ngày (45 ngày với tội phạm nghiêm trọng) kể từ ngày nhận hồ sơ vụ án, thẩm phán được phân công phải quyết định đưa vụ án ra xử (Điều 176 BLTTHS). Vụ này theo khoản 2 Điều 258 được cho là nghiêm trọng, như thế thời hạn theo luật định phải có quyết định xử án trước ngày ngày 25-3-2015. Tuy nhiên đến nay 4-5-2015 (sau 6-2-2015 gần 3 tháng) vẫn chưa thấy quyết định xử án.

Nghe nói Tòa án Nhân dân Hà Nội đã trả lại hồ sơ cho VKSNN để đều tra bổ sung; phải chăng với việc cố tình kéo dài, yêu cầu điều tra lại người ta lại tìm cách vẽ ra “tội” nghiêm trọng khác để vu cho anh Vinh và chị Thúy.

Tất cả những thông tin liên quan (như ngày chuyển hồ sơ ngày thụ lý,…) mà lẽ ra bất kể ai muốn đều có thể biết thì ngay cả các luật sư cũng không được biết rõ!

5.Kết luận

Điểm chính để kết tội anh Vinh và chị Thúy, theo cáo trạng, là “Nguyễn Hữu Vinh đã đăng ký lập, quản trị và sử dụng” blog Dân Quyền và Chép sử Việt, “Nguyễn Hữu Vinh đặt chế độ bảo mật xác thực hai lớp cho hai blog này, trong đó: Blog DÂN QUYỀN có tài khoản quản trị với hộp thư điện tử chepsuviet@gmail.comvà số điện thoại 0916008619, blog CHÉP SỬ VIỆT có tài khoản quản trị với hộp thư điện tửdxhdsd@gmail.com và số điện thoại 0903404554” và “như vậy, chỉ cá nhân quản lý các số điện thoại trên mới có thể truy cập quản trị blog” và trên cơ sở đó kết tội anh Vinh đã cho đăng 12 bài trên DÂN QUYỀN và 12 bài trên CHÉP SỬ VIỆT.

Bất kể ai có chút hiểu biết về blog trên cơ sở wordpess.com đều có thể thấy kết luận trên của VKSNNTC là sai bởi vì: a) người đăng ký lập blog có thể không phải là người chủ hay người quản trị blog; b) có thể có nhiều loại người quản trị đều có thể đăng bài và họ đều phải có tài khoản và số điện thoại để xác thực hai lớp và số người này có thể lên đến hàng chục thậm chí hàng trăm. Cho nên kết luận “chỉ cá nhân quản lý các số điện thoại trên mới có thể truy cập quản trị blog” là hoàn toàn sai.

Những sự phi lý của việc kết tội anh Vinh đã được Gs. Hoàng Xuân Phú phân tích kỹ từ lâu, những sai phạm của cơ quan điều tra cũng được các đơn khiếu nại của bà Lê Thị Minh Hànêu ra rất rõ ràng.

Nhà chức trách đang lúng túng không biết kết thúc vụ này ra sao cho đỡ bẽ mặt. Có một cách duy nhất có thể không làm xấu thêm bộ mặt của chính quyền: TRẢ TỰ DO VÔ ĐIỀU KIỆN cho anh Vinh và chị Thúy bằng cách ra quyết định đình chỉ điều tra và bồi thường danh dự cho họ.
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-65010278872488457192015-05-02T11:15:00.003+07:002015-05-02T11:15:52.733+07:00MƯỜI KHÁC BIỆT CƠ BẢN TRONG CÁCH NUÔI DẠY CON CÁI CỦA CHA MẸ VIỆT NAM VÀ CHA MẸ CÁC NƯỚC PHÁT TRIỂN
Nguồn: FB Vien Huynh

Ở Việt Nam, phê phán và phản biện là những điều chưa bao giờ được đón nhận tích cực hoăc khuyến khích bởi vì chúng ta đã quá quen sống với văn hóa thần tượng ảo. Chúng ta đặt ra qua nhiều hình mẫu tích cực (positive stereotype) kiểu như trong các vở kịch hay phim ảnh, công an luôn ăn nói chỉn chu, hết lòng vì dân còn người phụ nữ Việt Nam gương mẫu thì luôn phải chịu thương chịu khó hi sinh vì chồng vì con, cha mẹ thì luôn luôn cả đời lo lắng hi sinh cho con, thầy cô thì luôn mẫu mực.Đến cả khi nói về đất nước Việt Nam thì phải nhớ đến rừng vàng biển bạc. Dù chúng ta điều biết những hình mẫu đó vô cùng sáo rỗng nhưng chúng ta đã quá quen với những điều đó đến mức khi có những lời phản biện hoặc phê phán những hình mẫu đó thì chúng ta lại nhảy dựng lên mà tìm mọi cách chống chế. Trong một xã hội phát triển lành mạnh và tiến bộ, con người không thể thiếu phản biện và phê phán xuất phát từ sự quan tâm và mong muốn xây dựng. Hôm nay tôi viết bài này với ý định phê bình những điều không tốt mà cha mẹ Việt Nam đã vô tình hay cố ý dạy con mình để từ đó chúng ta hiểu được thêm tại sao xã hội Việt Nam phát triển một cách èo uột như hiện nay. Bên cạnh nhà trường và xã hôi, cha mẹ cũng có phần trách nhiệm rất lớn trong sự phát triển của con cái mình. Những bậc làm cha làm mẹ ở Việt Nam cũng như những người sau này sẽ làm cha làm mẹ khi đọc xong bài viết này hãy bình tâm suy nghĩ lại xem mình có phạm phải những sai lầm trong cách nuôi dạy con cái sau đây không hoặc đã từng là nạn nhân của những điều sau hay không?

1. Làm việc vì tiền không vì sở thích: Tiếp xúc với các học viên của mình, tôi gặp rất nhiều trường hợp các bạn sau bốn năm vật vã trong trường đại học theo ý nguyện của bố mẹ bắt đầu ra đi làm một công việc hầu như chẳng thích hợp với bản thân mình. Rồi sau một vài năm mất phương hướng, mất động lực và niềm tin, các bạn lại chuyển sang đi học tiếng Anh để đi dạy vì theo các bạn dạy tiếng Anh vừa dễ vừa nhàn lại kiếm được rất nhiều tiền. Tôi nói các bạn đi từ sai lầm này đến sai lầm khác vì các bạn chọn công việc vì tiền chứ không vì đam mê chân chính. Trên đời này chẳng có nghề nào vừa đơn giản vừa kiếm được nhiều tiền cả. Nghề nào cũng có người thất bại và người thành công. Họ khác nhau ở một điểm cơ bản: Người thành công trong một lĩnh vực là người đam mê và có trách nhiệm với công việc mình làm còn người thất bại xét cho cùng không thích thú với công việc mình đã chọn.

Quan niệm làm việc vì tiền chứ không vì đam mê bắt nguồn từ cách giáo dục sai lệch của cha mẹ. Rất hiếm cha mẹ Việt Nam nào dạy con chọn nghề theo sở thích hay năng khiếu của mình mà thường hướng con đến những nghề hot, kiếm được nhiều tiền trong xã hội. Ngay từ khi cho con đi học, cha mẹ đã nhắm đến những môn học gọi là mũi nhọn như Toán, Lý, Hóa, Anh Văn để sau này cho con mình thi vào những trường đại học hot để sau này tốt nghiệp xin được việc làm kiếm được nhiều tiền. Còn nếu học hành không tốt lắm nhưng có tí ngoại hình hoặc chất giọng thì các em sẽ được đưa vào những lò đào tạo ca sĩ hay người mẫu với mơ ước trở thành ngôi sao. Thật ra điều này cũng không khó hiểu vì phần lớn những bậc phụ huynh của thời đại ngày nay đã từng sống và lớn lên trong một xã hội nghèo khó và đói kém nên việc tư tưởng mong muốn con chọn được một nghề nào đó kiếm được thật nhiều tiền để có cuộc sống sung sướng về vật chất là có thể thông cảm được. Nhưng để thoát khỏi cái tư tưởng nghèo đói và nô lệ đồng tiền đã đeo bám chúng ta hai ba chục năm nay, các bậc phụ huynh, nhất là những người có điều kiện vật chất khá giả một tí, nên hướng con mình đến những công việc mà nó yêu thích và có năng khiếu hơn là những ngành nghề theo quan niệm chung của xã hội là kiếm được nhiều tiền. Một người bạn nước ngoài đã nói với tôi một câu mà tôi luôn cảm thấy đúng: " Nếu bạn làm việc vì đồng tiền thì bạn sẽ chạy theo nó suốt đời mà không bao giờ có được. Nếu bạn làm việc vì đam mê và trách nhiệm, một ngày nào đó đồng tiền sẽ chạy theo bạn."

2. Ganh tị, ích kỷ: Trong tất cả các tài liệu giáo dục sư phạm của Mỹ mà tôi đã từng được tham khảo, tiêu chí "minimizing competion and promoting cooperation" (giảm thiểu cạnh tranh và khuyến khích hợp tác) là một trong những điều mà giáo viên phải thuộc nằm lòng để giáo dục học sinh của mình biết đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau hơn là cạnh tranh về điểm số. Ở Việt Nam ta thì từ nhỏ cha mẹ và thầy cô giáo trong trường đã dạy con cái và học trò mình cạnh tranh, hay còn được gọi bằng cái tên hoa mỹ hơn là ganh đua, nhưng không giúp đỡ và chia sẻ. Ở những công viên hoặc những khu vui chơi trẻ em ở nước ta, nếu chịu khó quan sát, bạn sẽ không khó khi bắt gặp những người cha người mẹ làm ngơ hoặc khuyến khích khi con mình giành chơi với con người khác, hoặc thậm chí còn bảo con người khác nhường cho con mình chơi. Một số lớn trẻ con Việt Nam có một tính rất xấu là khi đến chơi nhà người khác, thấy đồ chơi đẹp là nằng nặc giãy nãy khóc lóc đòi mang về nhà cho bằng được còn đứa trẻ kia thì sẽ giữ khư khư trong lòng và cũng sẽ gào khóc giãy nãy không kém. Tôi đã từng thấy cảnh một đứa bé sau khi đã gào khóc chán chê vì không mang được con búp bê mà nó thích về nhà đã hậm hực bẻ tay bẻ chân món đồ chơi đó và quẳng vào mặt con bé kia rồi mới chịu theo mẹ ra về. Và những gì người mẹ đó có thể nói với con bé khổ chủ đang nước mắt lưng tròng kia là : "Em nó nhỏ hơn con, thôi con nhường em nó nhé!" Thật là vô lý khi bảo con người ta nhường cho con mình trong khi con mình sai lè ra đó chỉ vì đứa kia lớn tuổi hơn. Tính ích kỷ và ganh tị ở trẻ con vô tình được người lớn nuôi dưỡng từ những hành động nhỏ nhặt như thế.

3. Coi thường người nghèo: Mục tiêu xây dựng xã hội chủ nghĩa trên lý thuyết là xóa bỏ ranh giới giàu nghèo và giai cấp, nhưng ở Việt Nam, mỉa mai thay cái hố ngăn cách giai cấp được đào ngày càng sâu. Hễ người nào đi xe xịn, mặc đồ hiệu, xài điện thoại xịn là được coi trọng, còn người nào đi xe cà tàng, ăn mặc đơn giản xài điện thoại cùi bắp là bị khinh ra mặt. Nhiều cha mẹ dạy con cái đừng chơi với bạn nghèo vì bạn nghèo sẽ xin xỏ, nhờ vả, hay mượn tiền hay chỉ đơn giản là không cùng đẳng cấp. Tổ chức sinh nhật thì cũng sẽ chọn những đứa có máu mặt mà mời. Chính vì vậy mà một số học sinh nhà nghèo tìm đủ mọi cách đua theo để có thể được bạn bè chấp nhận mà bất chấp sự khổ cực kiếm tiền của cha mẹ. Một số cha mẹ dạy con phải biết lễ phép thưa dạ khi gặp người lớn tuổi, nhưng những người lớn tuổi này dường như không bao gồm những người làm việc tay chân như đổ rác, phụ hồ, hay giúp việc nhà. Rât nhiều cô bé cậu bé mặc đồng phục nhà trường được cha mẹ chở đi học khi mua đồ ăn từ những người buông gánh bán bưng đáng tuổi cô bác thậm chí là ông bà mà vẫn nói trống không kiểu: "Cho mười ngàn xôi đi!". Mấy ngày trước tết vừa rồi, tôi đã gặp được một việc mà theo tôi là rất hiếm và rất đáng học hỏi trong xã hội ngày nay là anh hàng xóm của tôi đã bảo đứa con trai lớp 6 của mình mang bao lì xì ra lì xì và chúc tết cô đổ rác của khu phố trước khi cô nghỉ tết. Ước gì cha mẹ nào cũng dạy con được những điều như vậy.

4. Coi trọng điểm số, không coi trọng kiến thức: Điểm số phản ánh kết quả học tập, điều này đúng nhưng không thật sự chính xác nhất là từ khi các phong trào thi đua mọc lên như nấm sau mưa ở các trường trên khắp bờ cõi Việt Nam ta. Từ nhà trường đến thầy cô chạy theo thi đua mà hành hạ học sinh. Chưa có một nền giáo dục nào lại có những chuyện buồn cười kiểu năm năm học sinh giỏi mà không đánh vần được mặt chữ hoặc học thêm thì được nâng điểm, không học thêm sẽ bị đì. Điểm số và thành tích cũng là một áp lực cho cha mẹ khiến cha mẹ một mặt ép con mình đi học thêm tất cả các lớp thầy cô mở, một mặt đi biếu xén quà cáp để thầy cô nâng thành tích con mình lên cho bằng bạn bằng bè. Nhiều cha mẹ coi trọng thứ hạng hoặc điểm trung bình của con (tình từ 0,1) hơn là khả năng con mình bị kiệt sức hoặc trầm cảm do học quá nhiều. Tôi đã từ chối nhiều trường hợp học viên đi học hết các trung tâm Anh ngữ lớn trong thành phố mà viết một câu tiếng Anh đúng ngữ pháp cũng không xong. Cũng có nhiều trường hợp phụ huynh đến hỏi cho con mình học thi TOEIC hay IELTS với một lý do rất buồn cười: tôi thấy bạn nó ai cũng có bằng mà con tôi chưa có chứ tôi cũng không biết bằng đó là bằng gì, có giá trị như thế nào? Dường như cuộc đua thành tích cũng quyết liệt không kém so với cuộc đua vật chất trong xã hội ngày nay.

5. Kì thị giới tính: Phụ huynh các nước tiến bộ dạy con mình sự phân biệt,hiểu biết và tôn trọng giới tính từ khi các bé còn nhỏ. Ở tuổi mẫu giáo, các bé được giáo dục sự khác biệt cơ bản giữa bé trai và bé gái, về việc giữ vệ sinh cơ thể và cách bảo vệ bản thân khi những người lớn chạm vào những nơi nhạy cảm. Đến tuổi trung học cha mẹ sẽ dạy cho con cái mình về tình dục như một điều hết sức tự nhiên và cách tránh thai an toàn. Những đứa trẻ đồng tính không bị cha mẹ kì thị hoặc xem là nỗi ô nhục. Ở Việt Nam, những câu hỏi thắc mắc về giới tính của con cái phần lớn sẽ nhận được những câu trả lời: "Mới nứt mắt ra mà bày đặt, học hành không lo mà lo những chuyện vớ vẩn, hư thân mất nết" hay "tao cấm mày hỏi thế này thế nọ." Cha mẹ không bao giờ có đủ can đảm để dạy con gái cách tránh thai hay con trai cách bảo vệ bạn gái mình nhưng sẽ sẵn sàng tru tréo chửi bới nếu con mình lỡ dại. Cha mẹ Việt Nam chỉ biết dạy con gái giữ gìn chữ trinh vì sợ điếm nhục gia phong nhưng chưa từng giáo dục con trai mình giữ gìn cho người yêu của nó hay chịu trách nhiệm những hành động của nó. Cha mẹ Việt Nam chọn con dâu luôn đặt chữ trinh lên đầu nhưng chẳng bao giờ quan tâm con trai mình ở ngoài hại đời bao nhiêu đứa con gái. Đàn ông Việt Nam được dạy tôn thờ nhưng không tôn trọng chữ trinh. Xã hội Việt Nam ngầm đồng tình rằng chỉ có những đứa con gái lăng loàn trắc nết chứ tuyệt nhiên không có những đứa con trai vô trách nhiệm và bạc tình. Và điều tệ hại nhất là nếu con mình đồng tính thì coi như nó còn tệ hơn cả giết người cướp của. Tôi đã đọc một bài báo phỏng vấn cha của một cậu ca sĩ/nhạc sĩ đang hot nhất hiện nay trong đó ông bố nói rằng nếu con tôi đồng tính thì tôi sẽ đuổi nó ra khỏi nhà. Trong khi đó con ông ta dính hết nghi án đạo nhạc này tới nghi án copy khác thì chẳng sao.

6. Nhận lỗi do sợ hãi: Ai nuôi con cũng phải công nhận rằng cho dù thương con mình cách mấy cũng có lúc cảm thấy mệt mỏi thậm chí là giận dữ không kiềm chế được khi con hư hoặc không nghe lời. Lúc đó phạt là phương pháp hữu hiệu nhất để trẻ không tiếp tục phạm lỗi. Tuy nhiên sự khác biệt giữa cách phạt của cha mẹ Việt Nam và cha mẹ các nước tiến bộ chính là điều chúng ta phải suy gẫm. Người nước ngoài hướng tới dạng hình phạt xây dựng "constructive punishment" (phạt để con cái hiểu được cái sai mà sửa và hình phạt luôn luôn mang tính khắc phục hậu quả do sai lầm gây ra). ví dụ, khi đứa con làm đổ thức ăn ra đất, cha mẹ sẽ không đánh con hoặc chửi con là vô dụng hay phá hoại mà sẽ bắt con dọn sạch chỗ bị vấy bẩn. Nếu con từ chối, bố mẹ sẽ cương quyết cắt đi một điều gì mà con thích ví dụ xem phim hoạt hình, ăn tráng miệng sau bữa ăn. Dần dần trẻ em hình thành một ý thức khi làm sai chúng phải làm điều gì đó để khắc phục hậu quả. Ở Việt Nam, cách dạy con theo kiểu "thương cho roi cho vọt" (corporal punishment) vẫn còn ăn sâu trong đầu óc của rất nhiều phụ huynh. Tát, đấm, xỉ vả con bằng những ngôn từ hạ thấp nhân phẩm con mình ngay cả ở những nơi công cộng nhưng không bắt buộc trẻ khắc phục hậu quả sẽ khiến đứa trẻ hình thành ý thức nhận lỗi vì sợ hình phạt, dần dần sẽ tìm cách trốn tránh trách nhiệm, đổ lỗi cho người khác hoặc mang tâm lý phản kháng ngầm bên trong.

7. Nói dối và đổ thừa hoàn cảnh: Một cách dỗ con rất đặc trưng của người Việt là khi đứa bé bị té, thay vì dạy con đi đứng cho cẩn thận đừng để vấp ngã thì người lớn (ông bà, cha mẹ) sẽ ôm lấy đứa trẻ dỗ dành và tiếp theo sẽ là điệp khúc quen thuộc "Đánh cái đất/ cái bàn/ cái ghế hư nè, mày làm em té!" Trong đầu óc đứa trẻ sẽ hình thành nên ý niệm là do đất không bằng phẳng, do bàn ghế nằm không đúng chỗ nên mình bị té chứ chẳng phải do mình đi đứng hấp tấp không trông trước trông sau. Và sau này bất cứ lỗi lầm nào dù lớn dù nhỏ của nó đều do ngoại cảnh tác động chứ nó không cần phải chịu trách nhiệm. Và tôi dám cá rằng không ít người trong chúng ta từng được cha hoặc mẹ dặn rằng "Nếu bác X hay cô Y đến tìm thì nói là bố/mẹ không có nhà nhé!". Người Việt ta có câu "đi hỏi già về nhà hỏi trẻ" với hàm ý trẻ em không bao giờ biết nói dối. Chính vì vậy mà rất nhiều bậc cha mẹ đã dạy con mình nói dối khi có người hỏi nó về mình. Ví dụ: "Nếu bố hỏi con mẹ chiều nay đi đâu làm gì thì con cứ nói là mẹ ở nhà nhé!" hay "đừng nói cho mẹ con biết là mấy chú qua rủ bố đi nhậu, cứ nói là bố đi công việc là được!" Người lớn biến trẻ con thành một thứ công cụ nói dối nhưng mặt khác lại nổi điên lên khi phát hiện con cái nói dối mình. Hãy nhìn lại xã hội mà chúng ta đang sống, nói dối và chuyền quả bóng trách nhiệm từ cấp này sang cấp khác, từ người này qua người kia đã trở thành căn bệnh trầm kha đến mức mở tờ báo ra, ai cũng phải ngán ngẩm thở dài: "Haizz, họ lại tiếp tục đổ thừa cho nhau, chẳng ai thèm chịu trách nhiệm cả!". Đường cao tốc bị nứt lún ư? Tại thời tiết. Cầu sập ư? Tại cầu xây để đi chứ không phải để chạy. Chặt cây ư? Tại đơn vị X, đơn vị Y nào đó hối thúc. Nói chung là tại tất cả mọi thứ từ con giun con dế cho tới tại mặt trời mặt trăng chứ chẳng bao giờ tại bản thân mình cả.

8. Sợ tiếng thị phi hơn sợ làm trái lương tâm: Người Việt chúng ta luôn đề cao lễ nghi truyền thống gia đình, điều đó không có gì xấu. Nhưng nếu chúng ta sống mà chỉ biết lo bảo vệ danh giá gia đình hơn là làm việc đúng với lương tâm và đạo đức thì đó là điều đáng lên án. Con gái mình chửa hoang ư? Tuy không đến nỗi gọt đầu bôi vôi như trước nhưng cũng chẳng thiếu những câu chì chiết kiểu mày làm điếm nhục tổ tông, hay dòng họ nhà tao không có thứ gái hư như mày rồi bắt con gái phá thai. Xin lỗi con gái chửa hoang trước nhất lỗi là do cha mẹ không giáo dục con mình cẩn thận về tình dục an toàn chứ chả liên quan tới tổ tông ông bà gì trên bàn thờ cả. Hay là trai chưa vợ lỡ quen và yêu một cô gái giữa đường gãy gánh hay tệ hơn nữa có một đứa con riêng ư? Tao nuôi mày ăn học tử tế đâu phải để mày lấy gái nạ dòng làm xấu mặt dòng họ hay nhà tao không có thứ con dâu đã qua một đời chồng. Vậy người con gái lỡ làng không được quyền có hạnh phúc sau này hay sao? Hay là những cô gái như vậy chỉ xứng với những người đàn ông cũng dở dang hoặc làm vợ bé người khác? Con trai mình làm con gái người khác có thai ư? Gia đình này không chấp nhận thứ con gái chưa lấy về đã chửa hoang? Hay tệ hơn nữa, chưa chắc đứa con trong bụng nó là con của mày đâu. Những chuyện tưởng như chỉ còn trong những tuồng cải lương sến sẩm ngang trái mấy chục năm về trước lại không thiếu trong xã hội văn minh hiện đại ngày nay.

9. Cãi nhau trước mặt con cái: Bát đũa trong chạn có ngày cũng khua, đừng nói chi con người sống chung với nhau. Nhưng nếu để việc cãi vã chửi bới thậm chí dùng vũ lực với nhau trước mặt con cái thì đó là một tội lỗi của người làm cha làm mẹ. Tôi không trách những người làm cha làm mẹ giới lao động vì môi trường và cuộc sống của họ khiến con người họ trở nên thô lỗ cộc cằn. Nhưng tôi vẫn thấy nhiều gia đình cha mẹ làm công việc tay chân nặng nhọc cũng chưa bao giờ chửi bới nhau trước mặt con cái. Trong khi đó nhiều gia đình gọi là trí thức vẫn nhục mạ xỉ vả nhau trước mặt con cháu mình để bao nhiêu cái xấu cái tồi tệ nhất của mình đều phơi bày rõ ràng trước mắt trẻ thơ. Không thiếu những ông giám đốc hay giáo sư khi nổi nóng cũng văng tục chẳng kém gì anh xe ôm ngoài đầu phố và cũng không thiếu những bà trưởng phòng phó phòng khi lên cơn ghen cũng nhảy đôm đốp, gào thét như mụ điên trước mặt con mình. Ở các nước tiến bộ, cha mẹ chỉ cãi nhau trong phòng riêng và khi con cái đã ngủ. Ngay cả khi li dị, cha mẹ cũng sẽ tìm mọi cách để giải thích cho con mình nghe một cách văn minh nhất và ít tổn thương nó nhất. Ở Việt Nam, thường thì con cái có cha mẹ li dị sẽ lãnh đủ những thù hận mà cha mẹ thay phiên nhau nhồi vào đầu nó khi có dịp gặp con như thể việc con mình sống thiếu cha mẹ vẫn còn chưa đủ bất hạnh cho nó.

10. Bắt con cái phải ghi nhớ công ơn của mình: Trong quan niệm Á Đông chữ hiếu luôn được đặt lên hàng đầu. Từ biết bao đời nay, trẻ em Việt Nam đứa nào cũng thuộc nằm lòng câu: "Công cha như núi Thái Sơn/ Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra". Hiếu đạo với cha mẹ nếu xét về mặt bổn phận và đạo đức thì không phải là một điều gì sai trái thậm chí là một điều đáng khuyến khích. Nhưng nếu dùng chữ hiếu để ép buộc con cái thì điều đó là một điều trái đạo đức của cha mẹ. Người Âu Mỹ quan niệm rằng: "Con cái do mình tạo ra chứ nó không đòi xuất hiện trong cuộc đời này nên khi mình tạo ra con cái, mình phải có trách nhiệm nuôi dạy nó nên người. Khi con cái lớn khôn, nó có bổn phận lo cho thế hệ sau của nó." Người già khi yếu sức sẽ tự mình vào viện dưỡng lão để sống, con cái hàng tuần đến thăm nom, không làm phiền đến cuộc sống của con mình. Rõ ràng, họ có một quan niệm tiến bộ về sự hi sinh, người già hi sinh cho người trẻ, thế hệ trước hi sinh cho thế hệ sau. Nhưng điều đó không có nghĩa là con cái ở các nước tiến bộ không chăm sóc thương yêu cha mẹ lúc về già. Tôi có anh bạn người Mỹ đồng nghiệp có gia đình và công việc ổn định ở Việt Nam, nhưng khi bố anh ấy bị bệnh, anh ấy vẫn dẫn vợ con về Mỹ để chăm sóc cho cha những ngày cuối đời. Đối với tôi, đạo hiếu là một điều hết sức tự nhiên gần như là bản năng của con người vì không ai có lương tâm lại bỏ rơi cha mẹ lúc già yếu bệnh tật cũng như tình thương của cha mẹ dành cho con cái phải là vô điều kiện. Nhưng có rất nhiều cha mẹ ở Việt Nam lợi dụng chữ hiếu để ép con làm việc trái lương tâm, bán con làm gái, ép gả Đài Loan hoặc can thiệp vào chuyện riêng tư của con, quyết định mọi thứ thuộc về con mình. Nhiều người dường như sợ con cái mình quên công ơn của mình đã nuôi dạy nó nên luôn luôn tìm cách nhắc nhở: Tao nuôi mày bao nhiêu khổ cực tới ngày hôm nay để rồi mày cãi lời tao hay sao? Nuôi con mà kể thì tốt hơn hết sinh con xong đem cho trại mồ côi cho xong. Xem Vietnam's Got Talent mùa này, tôi có một ấn tượng rất đặc biệt với cô bé 12 tuổi được mệnh danh là tiểu Uyên Linh không phải vì giọng hát mà vì nét mặt luôn căng thẳng sợ sệt của cô bé. Trong clip hậu trường, mẹ cô bé đã nói thế này trước khi con mình ra sân khấu: "Con thi kì này phải hát cho thật tốt để đừng phụ lòng mẹ đưa con đi thi nha!" Câu nói đó của người mẹ khiến tôi sửng sốt, đưa con đi thi nhưng bắt con phải thi cho tốt đừng phụ công ơn của mình ư? Vậy còn điều gì mà không kể công ở đây? Đến vòng bán kết, cô bé ấy chia sẻ: "Nhà con cãi nhau về việc chọn bài hát nào cho con thi hát vòng này đến mức mọi người giận nhau không nói chuyện với nhau" Một lần nữa tôi lại bị câu nói vô tình ấy làm khó chịu: cô bé này rõ ràng đi thi với một áp lực rất lớn từ phía gia đình và dường như cô bé chỉ được thắng chứ không được thua. Thử tưởng tượng nếu cô bé ấy không lọt tiếp vào chung kết thì cha mẹ của cô bé sẽ đối xử với con mình ra sao vì đã dám cả gan phụ lòng của cha mẹ? Tôi thật sự không dám nghĩ mà chỉ cầu mong cho cô bé vào được chung kết.

Một lần nữa, tôi xin khẳng định mình không có ý vơ đũa cả nắm hoặc chỉ trích những bậc phụ huynh ở Việt Nam. Ở góc nhìn của một người làm nghề sư phạm, tôi chỉ nói lên những điều thiếu sót mà chúng ta hoàn toàn có thể khắc phục được vì tương lai của con cháu chúng ta sau này ngày một tốt đẹp hơn.
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-45443157057732077482015-04-03T10:59:00.002+07:002015-04-03T10:59:47.942+07:00TRIẾT LÝ TỰ DO - TỰ DO LÀ GÌ?
Bất luận các viên chức chính quyền đã được bầu lên như thế nào, họ cũng chỉ là những con người và họ không có quyền hay đặc ân nào cao hơn bất cứ một con người bình thường nào khác có. Bất chấp cái nhãn hiệu giàu tưởng tượng nào được gán cho hành vi của họ… bất chấp số lượng người đang cổ vũ họ, họ không có quyền giết người, nô dịch hoặc ăn cắp. Bạn không thể cho họ cái quyền mà chính bạn cũng không có.

_______________

Nguồn: Triết học đường phố

Hãy xem xét một lần và mãi mãi để định nghĩa về Tự do của con người trở nên rõ ràng và soi sáng. Quan điểm bên dưới không phải là của cá nhân mà là của nhiều nhà tư tưởng lớn đúc kết qua nhiều thời đại.

Triết lý của Tự do dựa trên nguyên tắc của sự tự sở hữu chính mình

Tự sở hữu có nghĩa là Bạn Sở Hữu Mạng Sống Của Bạn. Chối bỏ điều này đồng nghĩa ám chỉ rằng một người khác có quyền cao hơn hơn là chính bạn có đối với mạng sống của bạn. Không một ai khác, hoặc một nhóm người nào khác sở hữu mạng sống của bạn, và bạn cũng chẳng sở hữu mạng sống của bất kỳ ai khác.

Bạn tồn tại theo thời gian trong: Tương Lai, Hiện Tại và Quá Khứ. Điều này được biểu lộ thành Mạng sống, Tự do và các sản phẩm từ thành quả của Mạng sống và Tự do của bạn.

– Để mất Mạng sống của bạn là để mất Tương Lai.

– Để mất Tự do của bạn là để mất Hiện Tại.

– Và để mất các sản phẩm từ thành quả của Mạng sống và Tự do của bạn là để mất một phần Quá khứ của bạn đã dành để làm ra chúng.

Sản phẩm từ thành quả của Mạng sống và Tự do của bạn là Tài sản của bạn. Tài sản là kết trái của của lao động của bạn, là sản phẩm của Thời gian, Sức lực và Tài năng của bạn.

Tài sản là một phần của Tự Nhiên đã được bạn biến thành có giá trị sử dụng.

Tài sản bao gồm cả tài sản của người khác cho bạn bởi một sự trao đổi tự nguyện và cùng đồng thuận. Khi hai người trao đổi tài sản một cách tự nguyện, cả hai phải đều tốt hơn hoặc họ sẽ không làm. Chỉ họ mới có thể quyết định đúng đắn cho chính họ.

Đôi khi một số người dùng Vũ lực hoặc Lừa gạt để lấy đi từ những người khác mà không có sự đồng ý tự nguyện của họ. Sự khởi xướng của Vũ Lực hoặc Lừa gạt để lấy đi Mạng sống là tội sát nhân, để lấy đi Tự do là chiếm hữu nô lệ và để lấy đi Tài sản là tội trộm cắp. Nó vẫn luôn là như vậy bất kể những hành động này được làm bởi một người đơn độc, bởi nhiều người đối với số ít người hơn, hoặc kể cả bởi nhân viên công quyền có trách nhiệm.

Bạn có quyền bảo vệ Mạng sống, Tự do và Tài sản có được một cách chính trực của bạn khỏi sự gây hấn bằng vũ lực của những kẻ khác. Bạn có thể yêu cầu những người khác giúp bảo vệ bạn, nhưng bạn không có quyền khởi xướng vũ lực để cướp đi Mạng sống, tự do và tài sản của người khác. Theo cách đó, bạn không có quyền ủy nhiệm bất cứ ai để khởi xướng vũ lực nhằm chống lại những người khác nhân danh bạn.

Bạn có quyền tìm chọn lãnh đạo cho riêng bạn, nhưng bạn không có quyền áp đặt người lãnh đạo bạn chọn lên những người khác.

Bất luận các viên chức chính quyền đã được bầu lên như thế nào, họ cũng chỉ là những con người và họ không có quyền hay đặc ân nào cao hơn bất cứ một con người bình thường nào khác có. Bất chấp cái nhãn hiệu giàu tưởng tượng nào được gán cho hành vi của họ… bất chấp số lượng người đang cổ vũ họ, họ không có quyền giết người, nô dịch hoặc ăn cắp. Bạn không thể cho họ cái quyền mà chính bạn cũng không có.

Do bạn sở hữu Mạng sống của mình, bạn chịu trách nhiệm về mạng sống của mình.

Bạn không thuê Mạng sống của bạn từ người khác mà phải đòi hỏi sự phục tùng của bạn. Bạn cũng chẳng phải là nộ lệ của người khác mà phải đòi hỏi sự hy sinh của bạn. Bạn chọn mục đích của riêng bạn dựa trên các giá trị của riêng bạn. Thành công và Thất bại cả hai đều là sự khích lệ cần thiết để học hỏi và trưởng thành.

Những hành động của bạn nhân danh người khác hoặc những hành động của người khác nhân danh bạn là có đạo đức chỉ khi nó đến từ sự cùng đồng thuận một cách tự nguyện, vì rằng đạo đức chỉ có thể tòn tại ở nơi có Sự Tự Do Lựa Chọn.

Đây là yếu tố cơ bản của một xã hội thực sự Tự do. Nó không chỉ là nền tảng nhân đạo và thực tiễn nhất cho hành động của con người, mà nó còn là chuẩn mực đạo đức cao nhất.

Các vấn đề trên thế giới phát sinh bởi sự khởi xướng của vũ lực vì rằng Chính phủ tự cho rằng họ có có giải pháp. Giải pháp là mọi người trên trái đất phải NGỪNG yêu cầu chính phủ khởi xướng vũ lực nhân danh họ.

Quỷ dữ nảy sinh không chỉ từ những con người xấu xa, mà cũng từ những con người tử tế đã và đang dung thứ cho sự khởi xướng vũ lực như là phương tiện để đạt cứu cánh cho chính họ. Theo cách này, những người tốt và tử tế đã trao quyền cho quỷ dữ trong suốt lịch sử.

Có niềm tin vào một xã hộ tự do là sự tập trung vào quá trình để khám phá những chân giá trị xung quanh hơn là tập trung vào một số viễn cảnh hoặc mục tiêu đã được áp đặt. Sử dụng vũ lực của chính quyền để áp đặt viễn cảnh lên những người khác là sự thiểu năng trí tuệ và sẽ dẫn tới những kết quả lầm lạc không mong muốn.

Đạt đến một xã hội tự do đòi hỏi sự can đảm để Suy nghĩ, để Nói và để Hành động. Đặc biệt khi dễ hơn rất nhiều là Không Làm Gì.

Thánh Ca Tự Do

<fb:like action="like" class=" fb_iframe_widget" colorscheme="light" fb-iframe-plugin-query="action=like&app_id=&color_scheme=light&container_width=0&href=http%3A%2F%2Fwww.triethocduongpho.com%2F2015%2F04%2F01%2Ftriet-ly-tu-do-tu-do-la-gi%2F&layout=standard&locale=vi_VN&sdk=joey&send=false&show_faces=true&width=400" fb-xfbml-state="rendered" href="http://www.triethocduongpho.com/2015/04/01/triet-ly-tu-do-tu-do-la-gi/" layout="standard" send="false" show_faces="true" style="box-sizing: border-box; display: inline-block; position: relative;" width="400"><iframe allowtransparency="true" frameborder="0" height="1000px" name="f251314984" scrolling="no" src="http://www.facebook.com/plugins/like.php?action=like&app_id=&channel=http%3A%2F%2Fstatic.ak.facebook.com%2Fconnect%2Fxd_arbiter%2F6Dg4oLkBbYq.js%3Fversion%3D41%23cb%3Dfb051056%26domain%3Dwww.triethocduongpho.com%26origin%3Dhttp%253A%252F%252Fwww.triethocduongpho.com%252Ff288bd991c%26relation%3Dparent.parent&color_scheme=light&container_width=0&href=http%3A%2F%2Fwww.triethocduongpho.com%2F2015%2F04%2F01%2Ftriet-ly-tu-do-tu-do-la-gi%2F&layout=standard&locale=vi_VN&sdk=joey&send=false&show_faces=true&width=400" style="border-style: none; box-sizing: border-box; height: 0px; max-width: 100%; position: absolute; visibility: visible; width: 0px;" title="fb:like Facebook Social Plugin" width="400px"></fb:like>
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-52603106561572659092015-04-01T10:47:00.000+07:002015-04-03T10:48:35.166+07:00Diễn văn chào mừng ngày nói dối toàn thế giới: ĐÁNH TAN MỌI ÂM MƯU CỦA BÈ LŨ NÓI THẬT
Nguồn: chungta.com

Nhà văn Nguyễn Quang Lập

Thưa các đồng chí và các bạn! Hôm nay, trong không khí phấn khởi tự hào chào mừng ngày nói dối toàn thế giới, tôi xin gửi tới các đồng chí và các bạn lời chúc mừng nồng nhiệt nhất, thân thương nhất.

Thưa các đồng chí và các bạn. Trải qua một chặng đường đấu tranh gian khổ với BÈ LŨ NÓI THẬT, chúng ta đã thu được nhiều thắng lợi to lớn. Nhờ có NÓI DỐI mà vợ không làm gì được chồng, cấp dưới không làm gì được cấp trên, phụ huynh không làm gì được cô thầy, bố mẹ không làm gì được con cái. Và ngược lại.

Nhờ có NÓI DỐI chúng ta có được hàng ngàn dự án bánh vẽ, giải thưởng ma, tiến sĩ giấy, công trình dổm. Nhờ có nói dối mà nhân dân tin tưởng, bạn bè quốc tế nể trọng, cho vay càng nhiều đòi nợ ngày càng khó. Thử hỏi cú nói THẬT làm THẬT thì chúng ta làm gì có bao nhiêu thắng lợi rực rỡ, bao nhiêu thành công lớn lao, bao nhiêu công trình vĩ đại. Và lấy đâu ra sự đồng thuận hả các đồng chí, lấy đâu ra ?

Có người nói muốn giàu có, vững mạnh cần phải nói THẬT, sai, nếu nói thật thì làm sao có ổn định, không ổn định làm sao nói đến giàu có vững mạnh ? Nói dối là để chứng minh chính sự thật là dối trá, là ác ý, là vô cùng nham hiểm. Chúng ta cần phải kiên quyết bài trừ sự thật bởi vì chỉ có sự thật mới cản trở con đường tiến lên thế giới ĐỒ ĐỒNG. ( Không phải thế giới đại đồng, các đồng chí phiên dịch sai, đại đồng là cái đinh gỉ gì, nó chính là thế giới đồ đồng ).

Gần đây có nhà thơ nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo hô hào cần có một ngày nói thật, sai. Đồng chí Tạo không nắm được thông tin, không hiểu được tình hình đất nước nên đã phát ngôn bừa bãi.

Nếu đồng chí Tạo không nói dối làm sao quần chúng say mê nhạc đồng chí được. Đồng chí Tạo viết: quá nửa đời phiêu bạt, ta lại về úp mặt vào sông quê, sai, đồng chí Tạo lười tắm, úp mặt vào sông quê bao giờ. Nhưng nói dối thế mới hay, mới sáng tạo. Nếu đồng chí Tạo nói đồng chí úp mặt vào cái ấy thì có hay nữa không, quần chúng còn say mê đồng chí nữa không.

Cho nên không nên nghe bè lũ Nói Thật lung lạc mà đề xuất linh tinh. Một phút nói thật cũng không, nói thật thì lợi hay hại... lợi hay hại hả các đồng chí. Vì thế, tôi đánh giá rất cao lực lượng đánh máy nhà nước. Các đồng chí đã chịu thương chịu khó, đồng cam cộng khổ, trên dưới một lòng, đứng mũi chịu sào đưa nói dối nước nhà đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Từ nay cậu đánh máy là biểu tượng hào hùng đầy sức sáng tạo của nói dối nước nhà, đưa nói dối nước nhà lên một tầm cao mới.

Thưa các đồng chí và các bạn. Chúng ta không thể tồn tại nếu chúng ta không được nói dối, không biết nói dối. Nhân ngày lễ trọng đại này, tôi kêu gọi các đồng chí hãy phát huy tinh thần tiến công, chủ động sáng tạo, đánh bại mọi âm mưu thâm độc của bè lũ Nói Thật, đánh bại từng bước, đánh đổ từng bộ phận, tiến lên dành thắng lợi hoàn toàn.

Láu hơn nữa, trơ hơn nữa, lì lợm hơn nữa đó là khẩu hiệu Nói Dối của chúng ta.

Chúc các đồng chí sức khỏe và an tâm sống chung với lũ.

Hà Nội 1-4-2012
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-49836909261362486982015-03-30T22:14:00.004+07:002015-03-30T22:14:58.577+07:005 TÍN ĐIỀU CỦA TỰ DO
Nguồn: Triết học đường phố

1. Bản chất tự nhiên của Quyền

Tôi tin tưởng rằng chỉ duy nhất cá nhân có quyền chứ không phải tập thể; rằng những quyền này là thuộc về thực chất bên trong của mỗi cá nhân chứ không phải được ban phát bởi nhà nước; Vì rằng nếu nhà nước có sức mạnh để ban cho họ thì cũng có sức mạnh để từ chối họ, và như vậy là không thích hợp với Tự do Cá nhân.

Tôi tin tưởng rằng một nhà nước công bằng có được quyền lực của nó duy nhất chỉ xuất phát từ những công dân của nó. Vì thế nhà nước phải không bao giờ tự cho phép mình làm bất cứ thứ gì vượt quá giới hạn mà từng công dân của nó có quyền làm. Nếu không như thế thì nhà nước sẽ là quyền lực của quyền lực và trở thành ông chủ thay vì trở thành người phục vụ của xã hội.

2. Quyền tối cao của cá nhân

Tôi tin rằng một trong những đe dọa lớn nhất đến sự Tự do là cho phép bất cứ một nhóm nào, dù số lượng trội hơn, từ chối quyền của thiểu số; và một trong những chức năng chính yếu của nhà nước là để bảo vệ mỗi cá nhân khỏi sự tham lam và sự giận giữ của đa số.

3. Tự do lựa chọn

Tôi tin tưởng rằng những mục tiêu kinh tế xã hội mong muốn nên đạt được bởi hành động tự nguyện hơn là bởi sự ép buộc của luật pháp. Tôi tin tưởng rằng ổn định xã hội và tình đồng bào nên đạt được bởi sự khoan dung, sự thuyết phục, và sức thuyết phục của việc làm tốt hơn là bởi sự ép buộc của luật pháp. Tôi tin rằng những người khó khăn nên được giúp đỡ bởi lòng từ thiện, mà được cho tặng từ tiền riêng của mọi người, hơn là bởi trợ cấp xã hội, mà được cho bằng cách lấy tiền của người khác thông qua ép buộc của luật pháp.

4. Bình đẳng trước pháp luật

Tôi tin tưởng rằng tất cả các công dân nên được bình đẳng trước pháp luật, bất kể nguồn gốc dân tộc, chủng tộc, tôn giáo, giới tính, giáo dục, điều kiện kinh tế, cách sống hay quan điểm chính trị. Tương tự như vậy, không có tầng lớp nào được ban cho sự đối xử đặc cách, bất kể phẩm chất hay sự mến mộ của mọi người đối với mục đích của nó. Ưu ái cho một tầng lớp này hơn tầng lớp khác là không bình đẳng trước pháp luật.

5. Vai trò thích hợp của nhà nước

Tôi tin tưởng rằng vai trò thích hợp của nhà nước là bị động chứ không phải chủ động; là phòng thủ chứ không phải tấn công. Nó là để bảo vệ chứ không phải ban phát; Vì rằng nếu nhà nước được cho quyền lực để ban phát cho ngưởi này, thì nó chắn chắn sẽ có thể lấy đi từ những người khác, và điều đó luôn dẫn đến sự tham ô được hợp pháp hóa và mất tự do. Nếu nhà nước đủ sức mạnh để cho chúng ta mọi thức ta muốn, thì nó cũng đủ sức mạnh để lấy đi mọi thứ chúng ta có. Vì thế, vai trò thích đáng của nhà nước là bảo vệ cuộc sống, tự do và tài sản của các công dân của nó, và không gì hơn thế. Nhà nước tốt nhất cai trị ít nhất.

Trích G.E.G via Thánh Ca Tự Do
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-88785987754276502572015-03-29T16:40:00.003+07:002015-03-29T16:40:55.151+07:00DÂN TRÍ THỜI ĐẠI SỐNguồn: Pháp luật TpHCM
Benjamin Ngô

Dễ nhận thấy mặt tích cực của mạng xã hội là giúp mở mang tri thức của người dân, giúp họ nhận thức về trách nhiệm công dân cũng như thúc đẩy họ lên tiếng mỗi khi thấy chuyện bất bình.

Ngày trước, khi mạng xã hội chưa phổ biến, điều kiện tiếp cận thông tin còn hạn chế, ở một số địa phương, cơ quan công quyền có thể phát hành văn bản trái luật, một số quan chức có thể phát ngôn tùy tiện mà không lo bị người dân phản ứng. Bây giờ tình thế đã khác xưa nhiều, người dân đã hiểu biết và nắm luật hơn nhưng vẫn còn đó một bộ phận quan chức thiếu tôn trọng và hiểu rõ vai trò của báo chí, truyền thông mạng xã hội.

Tạm giữ vì… “kỳ quá!”

Tuần qua, nhiều bạn trẻ Sài Gòn xôn xao về một quán bún ở quận 4 thu hút khách nhờ tấm bảng nội quy hài hước: “Không nhiều chuyện, lên trên mạng nói xấu chủ quán. Không phải là bún bò Huế. Nếu ăn thấy dở ẹc thì ráng chịu không được chê, phải ăn hết không cho đổi lại. Ăn không vô cũng phải trả đủ tiền…”.

Tin về quán bún bò độc đáo này đăng trên mặt báo và lan truyền trên Facebook với nội dung “vô thưởng vô phạt”, vì tấm bảng ấy chỉ để trong quán bún, không vi phạm thuần phong mỹ tục hay “ảnh hưởng đến hòa bình thế giới”. Ấy thế mà người ta cười ra nước mắt khi dân phòng và cảnh sát khu vực tạm giữ tấm bảng nội quy này vì cho là nội dung “kỳ quá!”. Vụ việc khiến cư dân mạng sôi nổi đặt các câu hỏi tranh luận: Liệu chủ quán đã vi phạm điều luật gì? Hành động tự tiện tịch thu tài sản công dân của viên công an và dân phòng có đúng luật? Bạn nghĩ sao về thái độ hách dịch của hai viên công an, dân phòng?

Cùng thời điểm, dân chúng ngỡ ngàng khi chia sẻ ảnh chụp văn bản thông báo của ĐH Lâm nghiệp khuyến cáo các giảng viên, sinh viên về chuyện phát ngôn liên quan đến việc chặt hạ cây xanh tại Hà Nội. Kèm theo ảnh này là thông tin TS Vũ Quang Nam (người tiết lộ cây trồng trên đường Nguyễn Chí Thanh là cây mỡ chứ không phải vàng tâm) đang bị ĐH Lâm nghiệp xem xét kỷ luật.

Khi người dân lên tiếng

Ngày nay, không khó để một bạn trẻ tìm hiểu thông tin ngọn ngành, biết nhận thức về tầm quan trọng của phản biện xã hội cũng như quyền lên tiếng của mỗi người. Do vậy trước những sự việc chấn động xã hội như chặt hạ 6.700 cây xanh ở Hà Nội, lấp sông Đồng Nai để triển khai khu đô thị thương mại Pegasus Riverside, nhiều người đã không ngần ngại bày tỏ ý kiến trên mạng xã hội, tham gia phong trào bảo vệ môi trường.

Trên lý thuyết, dân trí càng cao, quan trí càng phải trau dồi tương ứng để giảm thiểu những phát ngôn, hành động khiến công luận bức xúc và hoài nghi về việc thượng tôn pháp luật. Đằng này… Trong những ngày ồn ào các ý kiến trái chiều vừa qua, dù sao người ta vẫn có điều gì đó để hy vọng.

BENJAMIN NGÔ
 Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-33428709613903570162015-03-28T16:35:00.000+07:002015-03-29T16:36:45.293+07:00CẨM NANG LÀM VIỆC VỚI ĐOÀN TRƯỜNG VÀ BAN GIÁM HIỆUNguồn: Blog Tễu/Đoan Trang
Trịnh Anh Tuấn - Nguyễn Anh Tuấn

Sau khi tham gia các hoạt động bảo vệ cây xanh, có thể một số bạn sẽ bị an ninh để ý và báo về cho nhà trường. Nhà trường, vì nhiều lý do khác nhau, có thể mời bạn lên nói chuyện với sự tham gia của một số thầy cô giáo, ban cán sự lớp, Đoàn trường, Hội Sinh viên và đôi khi có cả các anh chị an ninh biệt phái ở trường nữa.

Tuy nhiên, các bạn đừng quá lo lắng. Chúng tôi đã trao đổi với nhiều bạn từng gặp phải chuyện này và tổng kết lại những câu hỏi thông dụng nhất họ từng gặp. Từ đó, chúng tôi có một vài gợi ý nho nhỏ để các bạn có thể hình dung những gì mình sẽ đối diện và cách ứng phó với chúng. Hy vọng cẩm nang này sẽ giúp các bạn tự tin thêm phần nào trong khi làm những việc mà các bạn tin là đúng.
 Theo thiển ý của chúng tôi, các bạn không nên đặt mình vào thế đối đầu với giáo viên, ban cán sự lớp. Nếu thầy cô giáo và bè bạn chưa hiểu vấn đề thì các bạn nên tìm cách giải thích để họ hiểu ra và đứng về phía các bạn, nói đơn giản là “tìm kiếm đồng minh”. Trong hoàn cảnh Việt Nam, nhận thức chính trị của mọi người không phải ai cũng như ai, do đó nếu bạn có “lỡ” đi trước một bộ phận thầy cô giáo thì cũng nên bình tĩnh thuyết phục, hơn là làm cho thầy cô phải bẽ mặt. (Chú ý: Thuyết phục chứ không phải là nhận sai nhận lỗi, vì bạn không sai và bạn chẳng có lỗi gì cả).

* * *

1. Ngày hôm đó, em đã có mặt tại địa điểm abc xyz nào đó phải không? Em đến đó làm gì? Đi cùng với ai? Mục đích em đi để làm gì?

- Thưa thầy/cô, hôm đó có phải buổi học không ạ? Khi ở ngoài không gian trường học thì em cũng như thầy cô, đều là những công dân bình đẳng trước pháp luật, nên em rất tiếc phải từ chối trả lời những câu hỏi mang tính cá nhân như vậy. Mong thầy/cô thông cảm. Em cũng rất cảm ơn nếu thầy và cô chỉ có ý hỏi han.

2. Việc học của em như thế nào? Em xem lại bảng điểm của em đi. Lo học tập trung học hành, lo cho tương lai đi. Bố mẹ vất vả nuôi em ăn học, em thấy sao?

- Thưa thầy/cô, em đủ lớn để biết lo cho mình ạ. Em cảm ơn thầy/ cô vì đã lo lắng cho cả bố mẹ em, dù bố mẹ em là người cho em tiền ăn học ạ.

3. Em là sinh viên ngành tự nhiên/ kiến trúc/ bách khoa..., tại sao em lại quan tâm các vấn đề xã hội thế nhỉ?

- Thưa thầy/cô, việc quan tâm đến cái gì thì tùy mỗi người. Tuy nhiên, muốn là công dân tốt của xã hội thì phải hiểu và tham gia vào công việc xã hội chứ ạ.

Em nghĩ đáng ra câu hỏi của thầy/cô nên là: “Là công dân của một xã hội mà không quan tâm đến nó và không góp phần làm cho nó tốt lên, thì liệu có chấp nhận được không?”.

4. Em có biết những việc như vậy là vi phạm pháp luật, gây rối trật tự công cộng, làm ảnh hưởng đến an ninh xã hội?

- Em thấy có sự nhầm lẫn tương đối nghiêm trọng ở đây. Nếu hành động của em với tư cách công dân có vi phạm pháp luật, nặng thì công an đã bắt và truy tố ra tòa, nhẹ thì cũng bị phạt hành chính. Trách nhiệm của việc xử lý này là của cơ quan công quyền chứ không phải đến từ các công dân khác như thầy/cô ạ.

Ngoài ra, những việc như vậy có vi phạm pháp luật hay không thì mong thầy/cô dành thời gian tìm hiểu thêm, trên mạng có rất nhiều bài viết phân tích pháp luật có liên quan rồi đấy ạ.

5. Em có biết em chỉ là người bị lợi dụng cho các mục đích đen tối không? Việc làm của em dù tốt nhưng nó sẽ bị các thế lực thù địch xuyên tạc, lợi dụng. Em sẽ gặp nguy hiểm nếu không dừng lại.

- Thưa thầy/cô, em đủ nhận thức để biết mình đang làm việc gì, đúng hay sai. Cảm ơn vì thầy/cô đã lo lắng cho em. Nhưng em nghe Chủ tịch nước nói, “ Tham nhũng ảnh hưởng tới chế độ”. Em nghĩ chả có thể lực thù địch nào ngoài những quan chức, công chức tham nhũng, lạm quyền. Mà thầy/ cô chắc cũng biết đây, bây giờ họ nhiều đến mức nào.

6. Nếu em muốn tham gia hoạt động xã hội, em có thể làm với Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên cơ mà, sao lại tham gia với đám người xấu kia?

- Em nghĩ thầy/cô không nên tự cho mình phán xét người khác là xấu hay tốt. Còn trường mình có quy định sinh viên chỉ được tham gia các phong trào do Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên tổ chức mà không được tham gia hoạt động nào bên ngoài không ạ? Em thấy trong nội quy thì không có.

Vả lại, em nghĩ mình nên tham gia nhiều hoạt động xã hội khác ngoài Đoàn trưởng, Hội Sinh viên, để tích lũy thêm vốn sống và rèn luyện thêm các kỹ năng. “Thế giới quả là rộng lớn và có rất nhiều việc phải làm”.

7. Những việc em quan tâm (cây xanh, biển đảo, v.v), đã có Đảng và Nhà nước lo, các vị lãnh đạo quan tâm. Em phải tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước chứ?

- Mỗi người từ vai trò, vị trí của mình sẽ có những cách lo khác nhau. Nhà nước có cách lo của nhà nước, thầy cô và em cũng có quyền và có cách lo riêng ạ.

Với lại, em nghĩ có vấn đề về logic ở đây. Chuyện Đảng và Nhà nước lo, và chuyện công dân đi biểu tình hay tuần hành để thể hiện chính kiến là hai chuyện khác nhau, không mâu thuẫn với nhau và không triệt tiêu lẫn nhau. Đảng và Nhà nước lo không có nghĩa là thanh niên không được lo, không được tham gia biểu tình, tuần hành hay làm các công việc khác có liên quan.

* * *
Còn rất nhiều câu hỏi về gia đình, bạn bè, các mối quan hệ ngoài xã hội nữa. Tuy nhiên, các bạn hãy nhớ: Các bạn có quyền tự do cá nhân, quyền bảo vệ đời tư của mình. Đó là chưa kể, các bạn có có một thứ quyền công dân rất, rất quan trọng, mà lâu nay vẫn bị tảng lờ đi: Quyền tham gia vào chính trị (right to political participation).

Cấm đi bộ trên vỉa hè ư, văn bản luật nào quy định thế? Cấm tham gia các hoạt động bên ngoài nhà trường ư, chắc chả có trường nào ra văn bản như thế cả. Và các bạn nên nhớ thật kỹ nguyên tắc này: Mỗi người dân đều được làm bất cứ việc gì mà pháp luật không cấm, như chính Thủ tướng của các bạn đã nói trong Thông điệp đầu năm 2014.

Câu nói ấy của Thủ tướng thật ra xuất phát từ một nguyên tắc kinh điển của pháp luật về chính quyền - nhà nước: Một người dân có thể làm bất cứ điều gì, trừ phi cái đó bị luật pháp cấm. Một quan chức không được làm bất cứ điều gì trừ phi cái đó được luật pháp cho phép.

Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-33393510615794233492015-03-26T16:27:00.000+07:002015-03-29T16:28:58.776+07:00"CẨM NANG" LÀM VIỆC VỚI CA - DÀNH CHO CÁC BẠN TRẺ TRONG CHIẾN DỊCH BẢO VỆ CÂY
Nguồn: Đoan Trang

Trong chiến dịch bảo vệ cây xanh ở Hà Nội những ngày qua, chúng tôi được biết là đã có một vài bạn sinh viên bị công an cản trở, sách nhiễu, hoặc lôi về đồn làm việc.

Số trường hợp sinh viên bị làm việc kiểu này chắc sẽ tăng lên trong những ngày tới. Do đó, chúng tôi xin cung cấp cho các bạn bài viết mang tính chất hướng dẫn pháp lý sau đây. Nó chắc chắn chưa đầy đủ để có thể trở thành một cuốn cẩm nang, tuy nhiên, chúng tôi hy vọng nó sẽ giúp các bạn có thêm hiểu biết về pháp luật và cách sử dụng pháp luật để bảo vệ mình.

Bài viết được trình bày dưới dạng câu hỏi và trả lời, dựa trên các nguyên tắc luật pháp phổ quát và “đặc thù” pháp luật Việt Nam.

* * *

1. Công an có thể “mời” bọn mình về đồn không?

Thực ra, hành động cậy số đông, cậy sức mạnh thể chất và cậy thế công vụ để đưa những sinh viên lẻ loi, không mang vũ khí và không có dấu hiệu tội phạm, vào đồn, là “bắt” chứ không phải “mời”, bất kể công an và/hoặc dân phòng gọi đó là gì.

Cho nên, đề nghị các bạn hãy gọi sự vật hiện tượng bằng đúng tên của nó, thay vì tìm cách bóp méo từ ngữ như thói quen lâu nay của tuyên giáo. Đó là bắt, không phải là mời. Còn nếu là mời thì bạn có quyền từ chối.

2. OK, thì gọi là “bắt”. Vậy công an có thể bắt bọn mình về đồn không?

Bắt người là một trong những biện pháp ngăn chặn do cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án áp dụng đối với bị can, bị cáo, hoặc người chưa bị khởi tố nhưng bị bắt khẩn cấp. Mà các bạn thì chẳng ở dạng nào trong số này cả, đúng chưa?

3. Đúng rồi... nhưng “bắt khẩn cấp” là gì, nghe sợ thế? Như kiểu bắt Trang Trần ấy hả?

Ừm, đúng là nếu không hiểu luật pháp thì nghe cụm từ “bắt khẩn cấp” sợ thật. Theo Điều 81 Bộ luật Tố tụng Hình sự thì có 3 trường hợp công an được phép bắt người khẩn cấp, các bạn thử xem các bạn, hay là o Trang Trần, có thuộc diện nào không nhé?

- Trường hợp thứ nhất: Khi có căn cứ để cho rằng người đang chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

Thắt ruy-băng lên cây hoặc đi biểu tình mà là tội rất nghiêm trọng hay đặc biệt nghiêm trọng hử? Bạn có tự tin về độ nguy hiểm của mình quá không đấy?

- Trường hợp thứ hai: Khi người bị hại hoặc người có mặt tại nơi xảy ra tội phạm chính mắt trông thấy và xác nhận đúng là người đó đã thực hiện tội phạm mà xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn.

Ờ, nếu bạn cho là bằng hành động thắt ruy-băng lên cây hoặc đi biểu tình, bạn đã hại một ai đó, thì có nghĩa là bạn tự cho rằng mình phạm tội. Nhưng kể cả như thế đi nữa thì bạn có định trốn không?

Tuy nhiên, dù sao thì cụm từ “xét thấy cần ngăn chặn” cũng khá mơ hồ. Có khi chúng ta chẳng hề định chạy trốn, nhưng mà cả lô công an vẫn ụp vào bắt, vì họ “xét thấy cần ngăn chặn” chúng ta trốn. Nhưng bạn yên tâm, chỉ có thắt nơ lên cây và đi biểu tình thì bạn chưa đủ độ nguy hiểm để lọt vào diện này đâu.

- Trường hợp thứ ba: Khi thấy có dấu vết của tội phạm ở người hoặc tại chỗ ở của người bị nghi thực hiện tội phạm và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn hoặc tiêu hủy chứng cớ.

Bạn rõ ràng không thuộc trường hợp này rồi nhé.

4. Ôi phức tạp, phức tạp… Thế bắt khẩn cấp thì khác gì bắt thường?

Thì vừa nói đấy: Bắt là biện pháp ngăn chặn, áp dụng đối với bị can, bị cáo, hoặc người chưa bị khởi tố nhưng bị bắt khẩn cấp.

Nghĩa là, bắt khẩn cấp là dành cho người chưa bị khởi tố (không phải bị can, bị cáo), càng chưa bị kết án. Việc bắt khẩn cấp cho phép công an tiến hành bắt ngay lập tức một người nào đó mà chưa cần làm thủ tục bắt người theo trình tự thủ tục do luật định, tức là không cần phải có lệnh bắt do viện kiểm sát phê chuẩn.

Nói vậy chứ bắt khẩn cấp là cần thiết chứ các bạn, trong trường hợp bắt đối tượng bị truy nã hoặc bắt quả tang tội phạm. Lúc ấy, tình thế khẩn cấp như vậy mà đòi hỏi công an phải có lệnh bắt, xin viện kiểm sát phê chuẩn, thì sao mà kịp. Nhưng các bạn (và, nhân tiện, cả Trang Trần) đều không ở diện đó.

5. Công an có thể ép bọn mình phải làm việc với công an không? Nếu bọn mình từ chối, họ lại bảo “chỉ là làm việc bình thường thôi mà, có gì đâu”.

Trong Bộ luật Tố tụng Hình sự (quy định trình tự, thủ tục tiến hành các hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử án hình sự), chẳng có hoạt động nào của công an được gọi là “làm việc” cả. Đấy là họ cứ nói thế để tỏ ra nguy hiểm, để dọa bạn đấy thôi.

Theo Bộ luật Tố tụng Hình sự thì hoạt động của cơ quan điều tra là khởi tố vụ án và điều tra. Mà bạn chỉ đi buộc nơ lên cây hoặc biểu tình thì làm gì có vụ án nào được khởi tố cơ chứ.

Đó là chưa kể điểm này rất quan trọng: Công an phường, an ninh thường phục không có thẩm quyền khởi tố vụ án và điều tra, chỉ an ninh điều tra, cảnh sát điều tra mới có quyền đó.

Tóm lại, mấy chú công an phường và dân phòng chẳng có cơ sở pháp lý nào để “làm việc” với bạn cả.

6. Họ hỏi bọn mình về tên tuổi, quê quán, nghề nghiệp, gia đình, họ tên cha, họ tên mẹ, địa chỉ và hộ khẩu… Bọn mình có quyền từ chối trả lời không?

Công an hỏi thế là vi phạm nhân quyền quá lắm. Như đã nói ở trên, họ không có cơ sở pháp lý nào để “làm việc” với bạn, cho nên thẩm vấn bạn đã là sai phạm rồi, nói gì đến chuyện hỏi thông tin cá nhân, thông tin đời tư của bạn.

Chưa kể, khi hỏi như thế, công an cũng vi phạm một nguyên tắc căn bản của pháp luật: Ai làm thì người đó tự chịu trách nhiệm, không liên quan đến gia đình. Chỉ có thời phong kiến mới có kiểu một người bị tội thì cả nhà vạ lây thôi. Đấy, bạn cứ nói vậy với công an. Mà này, bạn có thấy khó chịu không, khi “biên bản làm việc”, “biên bản lời khai” lại nêu cả tên bố, mẹ, anh, chị của bạn như thế?

Quên mất một điều nữa: Theo các chuẩn mực quốc tế về nhân quyền, thì mọi công dân đều có quyền im lặng nữa cơ. Bạn chẳng có nghĩa vụ gì với công an trong quá trình làm việc” của các chú ấy cả, nhất là khi chính công an làm sai.

Quyền im lặng được thể hiện bằng nhiều cách: Bạn có thể chẳng nói gì cả, hoặc đơn giản nói: “Tôi không biết”, “Tôi không có ý kiến”, “Tôi không có câu trả lời cho câu hỏi này”, “Tôi không có quan điểm gì”, v.v. Bạn chỉ cười cũng là một cách thực thi quyền im lặng rồi đấy.

7. Dán khẩu hiệu, thắt ruy-băng lên cây có vi phạm luật gì không?

Không. Các bạn hãy yên tâm: Việc làm đó của các bạn không vi phạm pháp luật về quản lý hành chính, mà càng không vi phạm pháp luật hình sự.

8. Bên công an và dân phòng bảo bọn mình “làm mất mỹ quan đô thị”…

Luyên thuyên, đáng vả cho mấy cái vào mồm! Chẳng có văn bản pháp luật nào quy định thắt nơ lên cây là phạm pháp hay “làm mất mỹ quan đô thị” cả. Có một số nghị định hơi hơi liên quan đến trật tự đô thị, nhưng chỉ toàn nói về chuyện bán hàng rong, xây nhà trái phép, kinh doanh dịch vụ lấn chiếm lòng đường và hè phố.
Chưa kể, trong văn bản luật, cụm từ “mỹ quan đô thị” cũng cần được định nghĩa, được đánh giá bằng các tiêu chuẩn cụ thể. Các chú công an dân phòng nhìn cái gì cũng thấy xấu, còn bọn cháu thấy thắt ruy-băng vàng, xanh, tím, hồng... lên cây là đẹp thì sao? Biết ai có khiếu thẩm mỹ hơn ai, hơ hơ...

Mà cứ giả sử là việc thắt ruy-băng lên cây là làm mất mỹ quan đô thị thật, thì công an hay dân phòng đều không có thẩm quyền xử lý. Thẩm quyền thuộc về cơ quan quản lý đô thị cơ, các chú ạ.

9. Đi tuần hành, biểu tình có vi phạm luật gì không?

Có thể công an sẽ quy kết các bạn “tụ tập đông người trái phép”, vi phạm Nghị định 36/CP. Tuy nhiên, các bạn chú ý này: Nghị định 36/CP vi hiến, vì nó xâm hại quyền tự do hội họp và quyền biểu tình của các bạn, mà quyền ấy đã được quy định tại Điều 25 Hiến pháp Việt Nam sửa đổi năm 2013.

Hoặc cũng có thể, họ buộc tội bạn “gây rối trật tự công cộng”. Thực ra, họ cố đánh đồng hành động biểu tình với hành vi gây rối trật tự công cộng đó thôi, chứ giữa biểu tình và gây rối, có sự khác biệt chứ. Theo nguyên tắc chung, gây rối trật tự được hiểu là sự phá vỡ một trật tự hợp lý ở không gian công cộng, ví dụ bật nhạc nhảy ở nơi đang yên tĩnh như đền, chùa… Nhưng bạn đi tuần hành ôn hòa chứ đâu có hò hét, mở nhạc lớn ở đền, chùa, phải không?

Công an có muốn đè các bạn ra mà xử phạt hành chính, thì cũng phải cung cấp cho bạn biên bản sự việc hay biên bản vi phạm lập tại hiện trường.

Nếu đủ cứng, bạn cứ nói thẳng vào mặt các chú công an: “Cáo buộc mơ hồ, vô căn cứ, muốn bắt lỗi phải có bằng chứng. Tại sao các chú dám nói cháu gây rối trật tự công cộng? Bằng chứng đâu? Biên bản tại hiện trường đâu?”. (Các bạn chú ý là, biên bản lập ngoài hiện trường không có giá trị, bởi lẽ nó không còn tính trung thực, khách quan và trực tiếp nữa).

10. Công an thường bảo bọn mình là “Ai cho phép biểu tình mà biểu tình? Làm gì đã có luật biểu tình?”

Các bạn đừng quên: Hiến pháp là luật nguồn, là gốc của mọi loại luật khác. Hiến pháp Việt Nam quy định công dân có quyền biểu tình, thì công dân đương nhiên có quyền biểu tình. Các đạo luật được làm ra phải nhằm giúp dân chúng thực hiện quyền biểu tình, phải cụ thể hóa, hiện thực hóa quyền ấy, chứ không phải để ngăn cấm dân dưới chiêu bài “quản lý”.

Chưa có luật biểu tình thì chúng ta cứ theo luật nguồn, luật gốc mà làm, tức là tuân theo Hiến pháp. Bất cứ sự cản phá, bắt bớ nào cũng đều là vi hiến và vi phạm luật hình sự (phạm tội bắt giữ người trái phép).

 Ngay cả khi có luật biểu tình rồi, nhưng luật ấy không giúp dân chúng thực hiện quyền biểu tình mà chỉ nhằm hạn chế quyền này của dân, thì tức là luật đã vi hiến và phải bị bác bỏ.

11. Khi bị hỏi là ai tổ chức, nếu là mình tổ chức thì có nên nói thật không? Nếu là người khác tổ chức thì có nên nêu tên người đó ra không?

Như đã nói ở trên, về nguyên tắc, các bạn có quyền im lặng, có quyền nói: “Cháu chẳng biết”. Riêng việc công an bắt các bạn về đồn để làm việc đã là sai ngay từ đầu rồi, nên các bạn càng chẳng cần phải hợp tác, cung cấp thông tin gì cho họ. Tốt nhất, nên cương quyết phản đối việc ép cung, mớm cung, dụ dỗ và khiêu khích để bạn phải buột miệng trả lời (kiểu như “thằng cu này hèn thế, dám làm dám nhận chứ, hay là cháu cũng nghĩ việc cháu làm là sai?”).

12. Khi bị hỏi là ai xúi giục, ai cho tiền để làm việc này, mình nên trả lời sao?

Mắng thẳng vào mặt mấy chú công an, nếu bạn cảm thấy họ đang xúc phạm nhân cách và khả năng tư duy độc lập của bạn.

Cương quyết phản đối việc ép cung, mớm cung, dụ dỗ và khiêu khích: “Các chú bỏ cái trò ấy đi nhé, người lớn cả rồi, không phải chơi cái kiểu khích bác ấy”.

13. Công an đưa ra một loạt giấy tờ bắt bọn mình ký la liệt, sợ lắm. Phải làm thế nào?

Các bạn nhớ này: Khi công an đưa cho bạn loại giấy tờ có tên “biên bản lấy lời khai”, bạn từ chối thẳng thừng, không ký. Bạn chẳng phải nghi can, bị can, bị cáo gì mà phải khai báo cả – riêng cái tiêu đề đã thấy xúc phạm rồi.

Chưa kể, “biên bản lấy lời khai” là loại văn bản được sử dụng theo Bộ Luật Tố tụng Hình sự, dùng cho việc điều tra các vụ án hình sự. Trong khi đó, gây rối trật tự công cộng chỉ là lỗi hành chính mà thôi. Chính công an mới đang phạm luật, chứ không phải bạn! Họ thường lôi loại giấy này ra để hăm dọa bạn, khiến bạn lo sợ vướng vòng lao lý mà thành thật khai nhận hết cả.

Nếu công an lập “biên bản làm việc”, bạn cũng có quyền không ký (bên cạnh những quyền như giữ im lặng, hoặc nêu quan điểm phản đối, hoặc thể hiện lập trường rằng bạn không sai, họ mới sai). Bạn còn có quyền buộc họ phải lập thành hai bản, bạn phải được giữ một bản. Nếu công an không đồng ý, bạn từ chối ký.

14. Công an bắt mình viết cam kết đủ thứ, đại loại “tập trung học tập, không đi gây rối nữa”…

Và trước đó, các chú còn tặng cho bạn cả một bài giáo huấn, rao giảng đạo đức dài phải không, haha…

 Nhưng sau tất cả những gì được trình bày ở trên thì các bạn đã thấy ai mới là người làm sai pháp luật, rất thiếu hiểu biết về nhân quyền, và cần được giáo huấn rồi chứ?

Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-84845263830597308772015-03-16T21:08:00.000+07:002015-03-26T09:12:27.498+07:00TRẢ LỜI MỘT SỐ NGHI VẤN VÀ THẮC MẮC
Những chữ màu xanh  là do Hồ Như Hiển nhấn mạnh.

___________

Nguồn: Facebook Nguyễn Đình Cống

GS Nguyễn Đình Cống

Vừa qua tôi công bố một số bài có “tính phản động” so với đường lối hiện tại của Đảng cầm quyền, cụ thể là tôi phản biện Chủ nghĩa Mác- Lênin (CNML), cho rằng chủ nghĩa đó mang lại cho nhân loại lợi ít, hại nhiều, làm cho dân tộc VN phạm những sai lầm và thất bại trong kinh tế, văn hóa, đạo đức. Đa số dân VN có nhận thức nhầm lẫn về nó, cho rằng nhờ nó mà VN làm cách mạng thành công, chiến thắng trong các cuộc chiến tranh, xây dựng xã hội tốt đẹp. Cứ nhìn qua bề ngoài và nghe theo tuyên truyền thì như vậy, nhưng phân tích kỹ và so sánh với con đường của nhiều nước thì không phải vậy. Cứ mỗi lần Đảng tìm cách áp dụng CNML, thực hiện đấu tranh giai cấp, chuyên chính vô sản, công hữu hóa nền kinh tế là mỗi lần dân tộc chịu thảm cảnh lầm than. Cải cách ruộng đất, hợp tác hóa nông nghiệp, cải tạo tư sản, phát triển kinh tế quốc doanh, đàn áp các phong trào tự do dân chủ, thực hành toàn trị dẫn tới chuyên quyền tạo ra một tầng lớp quan lại thoái hóa biến chất, làm cho xã hội rối loạn, tham nhũng, mua bán quan tước, gian lận, dối trá tràn lan. Bên trong thì nội bộ mất đoàn kết, mất lòng tin của dân. Bên ngoài thì bị Trung cộng lừa bịp, thao túng, bị lệ thuộc. Tôi cho rằng nguyên nhân gốc nhiều tệ nạn của xã hội VN hiện nay là do sự phối hợp, sự cộng hưởng giữa một bên là những mặt yếu kém trong tính cách, trong nền văn hóa của người Việt và một bên là những độc hại của CNML. Vì vậy muốn giảm bớt và tiến tới trừ khử các tệ nạn nhằm phát triển đúng hướng và bền vững thì đồng thời phải CHẤN HƯNG DÂN TRÍ và TỪ BỎ CNML. Đề nghị này đã được nhiều bạn thông cảm và tán đồng. Tạm bỏ qua sự ném đá của một số dư luận viên, vẫn có một số bạn nghi ngờ và thắc mắc, yêu cầu tôi giải đáp. Xin tóm tắt trong 4 vấn đề sau:

1-Nghe thầy nói, xem thầy viết thì thấy nhiều ý có thể chấp nhận, nhưng liệu thầy đã làm được gì cho dân tộc hay chỉ là kiểu anh hùng bàn phím, chỉ biết lý luận suông. Thầy hãy làm cái gì đó thiết thực, ích nước lợi dân thì tốt hơn là bàn chuyện giữ cái này, bỏ cái kia.

2-Chúng em đã được học, được tuyên truyền,đã biết Chủ nghĩa Mác-Lê nin là hoàn toàn đúng, là kết tinh trí tuệ của nhân loại, là con đường tất yếu của loài người, thế mà thầy lại bảo trong chủ nghĩa đó chứa đựng độc hại. Xin chỉ rõ ra các độc hại đó. Nếu bảo Chủ nghĩa Mác-Lênin có sai lầm thì tại sao trong mấy chục năm qua VN theo nó mà vẫn có kinh tế phát triển, đời sống vẫn được nâng cao, VN vẫn có quan hệ bạn bè khắp thế giới và uy tín ngày càng tăng.

3-Thầy là một trí thức tuổi đã cao. Thầy nên theo như những đồng nghiệp khác chỉ hoạt động khoa học và xã hội. Về chính trị hãy để cho những người khác lo. Thầy có uy tín với nhiều bạn trẻ. Những ý kiến mang “tính phản động” của thầy sẽ có tác dụng xấu đến tư tưởng các bạn ấy. Trước nhiều tệ nạn của đất nước trong đó có nguy cơ từ Trung cộng, cần củng cố khối đại đoàn kết toàn Đảng toàn dân, việc làm của thầy liệu có ảnh hưởng xấu đến sự đoàn kết đó. Thầy, nếu có năng lực thì nên nghiên cứu những biện pháp hữu ích đóng góp cho Đảng hơn là việc vạch ra những sai lầm rồi để đó. Mà rồi những ý kiến của thầy chỉ như ném hạt cát xuống bể, chẳng có tác dụng gì. Thật là dại dột khi làm một việc mà đã biết rõ là vô ích.

4-Đảng Cộng sản VN hơn 70 năm qua dựa vào Chủ nghĩa Mác-Lênin để lãnh đạo đất nước, nay từ bỏ nó thì sẽ lấy chủ nghĩa nào để thay vào, một đất nước mà không có chủ nghĩa dẫn dắt thì sẽ theo con đường nào để phát triển.

Tạm thời có 4 vấn đề như vậy. Tôi sẽ lần lượt trao đổi trong vài bài liên tiếp. Sau đó nếu bạn nào thấy cần tìm hiểu thêm vấn đề gì mà tôi có điều kiện thì sẽ xin đáp ứng. Thực ra cả 4 vấn đề tôi đã giải đáp rải rác trong một số bài đã đăng trước đây trên trang này như là các bài: Một số nhầm lẫn của Mác. Đối thoại cha con. Đuổi hổ cửa trước, rước sói cửa sau. Kỷ niệm về Bectơrăng Russen. Nguyên nhân gốc của nhiều tệ nạn. Các bạn có thể đọc lại các bài đó để hiểu thêm.

Vấn đề 1 – Tóm lược: Thầy đã làm được gì hay chỉ là một lão già lý luận suông.

Trả lời: câu này tôi không nhằm thanh minh, vì tôi làm được gì thì những người có trách nhiệm, có liên quan đã đánh giá, không thể để mọi người đều biết. Tôi trả lời vì muốn giúp một số bạn có cách nhìn khoa học trước một vấn đề. Câu hỏi nêu ra một nghi ngờ. Tôi hoan nghênh, vì nghi ngờ là khởi đầu của nhiều đề tài nghiên cứu khoa học. Nhưng nghi ngờ có 2 loại: tích cực và tiêu cực. Nghi ngờ tích cực là đặt ra câu hỏi để tìm tòi, để khám phá nhằm tìm chân lý. Nghi ngờ tiêu cực là để dè bỉu, để phủ nhận và nguy hại hơn là để đưa ra kết luận thiếu căn cứ, làm hiểu sai bản chất. Bạn có thể và nên nghi ngờ công việc của tôi theo hướng tích cực, tôi cũng mong được bạn làm thế. Muốn vậy không có gì khó. Đơn giản nhất là vào Google, gõ tên tôi, sẽ có một số thông tin cơ bản, nhưng còn thiếu nhiều. Tôi sẽ kể thêm.

Năm 2015 tôi 79 tuổi, tôi bắt đầu nghề dạy học từ năm 1959. Mặc dầu đã nghỉ hưu theo chế độ từ 1998 nhưng tôi vẫn liên tục làm NCKH, giảng dạy, viết sách, hướng dẫn nghiên cứu sinh cho đến bây giờ. Tự kiểm điểm tôi thấy mình đã có nhiều đóng góp xứng đáng cho ngành Xây dựng và Giáo dục. Tôi vốn là chuyên gia trong lĩnh vực Kết cấu Bê tông cốt thép. Sách tôi viết (tự tôi viết ra chứ không sao chép của người khác) được dùng để giảng dạy trong nhiều trường Đại học, phục vụ cho hàng ngàn kỹ sư thiết kế.Tôi đã biên soạn tài liệu được dùng làm Tiêu chuẩn của nhà nước, đó là TCVN 5574-91. Là GS về kết cấu nhưng do yêu cầu đào tạo trên Đại học tôi đã tự học để dạy các môn Phương pháp luận NCKH và sáng tạo, môn Lý luận dạy học cho trình độ Thạc sĩ và Tiến sĩ ở nhiều trường. Công trình NCKH mà tôi nhận được giải thưởng về Khoa học Công nghệ ứng dụng năm 2013 mỗi năm tiết kiệm cho ngành xây dựng hàng chục tỷ, hàng trăm tỷ, có thể đến hàng ngàn tỷ đồng. Ngoài ra tôi còn là Trọng tài viên của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam, đã làm chủ tịch và thành viên nhiều Hội đồng xét xử tranh chấp Hợp đồng xây dựng của nhiều công ty nước ngoài, rất có hiệu quả. Hiện nay ở tuổi U 80 tôi vẫn chưa nghỉ ngơi để an phận tuổi già mà hàng năm vẫn hướng dẫn vài trăm học viên thạc sĩ và tiến sĩ khắp các miền đất nước học tập phương pháp NCKH, hướng dẫn hàng chục luận văn, luận án, được nhiều người tin cậy.

Về Cách mạng, gia đình tôi có thời là cơ sở hoạt động của ông Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên, cha tôi là liệt sĩ, gia đình tôi được ấp giấy chứng nhận Gia đình có công với CM. Đối với quê hương là Phường Quảng phong, thị xã Ba Đồn tôi cũng có nhiều đóng góp đáng kể trong Xây dựng và Giáo dục, được nhân dân trong Phường biết rõ. Điểm qua vài nét như thế thì không thể nghi ngờ là tôi chưa làm được gì đáng kể cho đất nước, không thể nói tôi chỉ lý thuyết suông.

Các bạn nêu yêu cầu: Thầy hãy làm cái gì đó thiết thực…Liệu thế hệ trên dưới 80 tuổi như tôi, theo các bạn thì làm được gì. Bạn bè cùng lứa với tôi một số đã chết, số còn lại kẻ ốm đau, người bệnh tật. Có một ít còn hơi khỏe thì phần lớn chỉ lo giữ thân mạng theo kiểu “Bưng tai bịt mắt làm ngơ. Rằng khôn cũng kệ, rằng khờ cũng thây - Nguyễn Khuyến”. Còn lại một ít có chí khí thì chỉ có thể ngo ngoe ngòi bút, lắp bắp cái mồm. Chúng tôi đã đến lúc “lực bất tòng tâm”, không thể xông pha dẫn đầu đoàn biểu tình, không còn sức đi vận động các nơi hoặc phanh ngực ra trước lưỡi lê, mũi súng. Tôi tự xét thấy việc làm thích hợp nhất, có lợi nhất cho đất nước là góp tiếng nói cổ vũ cho dân chủ, cho sự cải cách, là thức tỉnh một số bạn trẻ biết tự đi tìm chân lý, tránh đi theo đường mà cha ông đã chọn nhầm. Tôi chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực Giáo dục và Xây dựng. Trong các lĩnh vực này tôi vẫn cố đóng góp phần trí tuệ của mình. Ngoài ra tôi có quan tâm đến một số vấn đề chính trị thì vẫn tốt thôi, chẳng có sai phạm gì. Tôi thấy những tiếng nói cổ vũ cho cải cách còn yếu nên mới cố liều cái thân già mà tham gia, nếu phong trào cải cách đã đủ mạnh thì tôi sẽ vui mừng mà nghỉ tuổi già. Những bài viết của tôi nếu được các bạn quan tâm thì chính là có thể giúp cho các bạn một điều gì đó, còn khi các bạn phản bác đúng thì tôi cũng mừng vì một người, khi tìm được căn cứ và lập luận chính xác để phản bác một ý kiến chứng tỏ đã có trưởng thành về tư duy. Chỉ nên và cần hết sức tránh sự phản bác hàm hồ, thiếu căn cứ, thiếu lập luận.

Vấn đề 2 – Chúng em đã được học, được tuyên truyền, đã biết Chủ nghĩa Mác-Lê nin (CNML) là hoàn toàn đúng, là kết tinh trí tuệ của nhân loại, là con đường tất yếu của loài người, thế mà thầy lại bảo nó chứa đựng độc hại. Xin chỉ rõ ra các độc hại đó. Nếu bảo CNML có sai lầm thì tại sao trong mấy chục năm qua VN theo nó mà vẫn có kinh tế phát triển, đời sống vẫn được nâng cao, VN vẫn có quan hệ bạn bè khắp thế giới và uy tín ngày càng tăng.

Trả lời: Để phân tích CNML, đặc biệt là vạch ra những độc hại của nó phải có công trình nghiên cứu đồ sộ và thể hiện ra bởi nhiều tập sách dày. Việc này hàng ngàn, hàng vạn các học giả trên thế giới và trong nước đã làm trong thời gian dài (trên 150 năm nay). Bằng một câu trả lời ngắn gọn tôi không thể giải đáp hết mọi thắc mắc mà chỉ có thể nêu ra một số gợi ý cơ bản để các bạn tiếp tục tìm hiểu. Các bạn phải tự mình suy nghĩ và đối chiếu với cuộc sống để rút ra kết luận, nếu không làm như thế thì các bạn có thể trở thành những con sáo vẹt hót theo người khác. Các bạn biết CNML hoàn toàn đúng là do đâu, do được học, được nghe tuyên truyền một chiều, được nhồi sọ từ một nguồn duy nhất hay là do đã đối chiếu từ nhiều nguồn, đã so sánh với thực tiễn của cuộc sống. Nếu chỉ từ một nguồn thì có khả năng là mới chỉ biết một phần mà chưa biết đầy đủ toàn bộ sự thật. Sự thật phải được tiếp cận từ nhiều phía. Lại nữa, khi nghe tuyên truyền cần hiểu được, đoán được mục tiêu của việc đó. Khi tuyên bố làm một việc gì người ta thường có 2 mục tiêu, công khai và ẩn dấu. Mục tiêu công khai thường là rất tốt đẹp, hợp lý nhưng đó chưa phải là mục tiêu chính. Mục tiêu ẩn dấu chỉ có một số rất ít biết được và đó mới là cơ bản, là chủ yếu. Người ta, nếu thông minh thì có thể dựa vào việc làm cụ thể để đoán mục tiêu ẩn dấu của người khác, còn nếu vì dễ tin hoặc vì kém cỏi thì thường bị lừa để chỉ biết tin vào mục tiêu công khai do họ nói ra.

Khi giảng dạy và tuyên truyền CNML mục tiêu công khai là giúp bạn tìm chân lý để đấu tranh, để xây dựng xã hội tốt đẹp, để mang lại quyền lợi, hạnh phúc cho bạn, cho giai cấp và dân tộc bạn, mục tiêu ẩn dấu là lôi kéo bạn trở thành người theo họ trong việc thực thi chủ thuyết đấu tranh giai cấp, mang lại cho họ quyền lực, phục vụ họ củng cố địa vị, quyền lợi.

Trong khi tuyên truyền họ thường dùng cách phô ra và bịa thêm điều tốt đẹp, hợp lý mà che dấu đi điều vô lý. Xin nhớ câu nổi tiếng sau “Một phần của bánh mỳ vẫn là bánh mỳ, nhưng một phần của sự thật nhiều khi là dối trá”. Cách dùng một phần của sự thật để chứng minh, để tuyên truyền là thủ đoạn của những người ngụy biện.

Các bạn nếu cho CNML là hoàn toàn đúng thì trước hết hãy suy nghĩ, hãy tìm câu trả lời “Thế thì tại sao Liên xô và phe XHCN sụp đổ”, hãy phân tích từ bên trong, chớ vội nhẹ dạ cả tin nghe người ta giải thích là “do bị các nước tư bản thù địch phá hoại”.

Riêng tôi, hồi còn trẻ, cũng giống như một số bạn bây giờ, tôi chỉ được học từ một nguồn, thiếu thông tin nên hoàn toàn tin tưởng vào CNML, tin tưởng một cách ngây thơ và mù quáng, lại còn nguyện suốt đời theo nó. Từ 40 đến 65 tuổi, được mở mang trí tuệ bằng các nguồn tài liệu khác và đặc biệt là chiêm nghiệm cuộc sống ở trong và ngoài nước, đối chiếu lý thuyết và thực tế tôi nghi ngờ sự đúng đắn của CNML và tìm cách vừa nghiên cứu sâu để nắm thật vững bản chất của nó, vừa tìm cho ra nguyên nhân của mâu thuẫn giữa lý thuyết và thực tế cuộc sống. Về mâu thuẫn này nhiều người cho rằng lý thuyết luôn đúng, thực tế sai vì người thực hiện sai, đó là một sự ngộ nhận quá nguy hiểm của những người thật ra là mù quáng mà cứ nhầm tưởng là thông minh. Từ trên 65 tuổi tôi nhận ra những chỗ sai trong lý thuyết, phát hiện ra một số nhầm lẫn cúa Mác, một số độc hại trong CNML. Nhầm lẫn cơ bản của Mác là ở chỗ vì lòng tốt, vì tình thương mà đánh giá sai vai trò của giai cấp vô sản, vì lòng hận thù mà đánh giá sai xã hội tư bản, lại phạm sai lầm khi cho rằng đấu tranh giai cấp là động lực phát triển xã hội. Sự độc hại của CNML nằm trong các vấn đề sau: đấu tranh, hận thù và tiêu diệt giai cấp, chuyên chính vô sản, công hữu nền kinh tế, xây dựng chế độ cộng sản làm theo năng lực hưởng theo nhu cầu.

Tôi bắt đầu từ cảm nhận đến chiêm nghiệm rồi tìm tòi chứng cứ để chứng minh và kết luận: “Nguyên nhân gốc nhiều tệ nạn của xã hội VN hiện nay là do sự kết hợp, sự cộng hưởng giữa các nhân tố yếu kém trong tính cách của người Việt và những phần độc hại của CNML”, là đối với nhân loại thì CNML mang lại “lợi ít, hại nhiều”.

Vào thế kỷ 19, lúc nền kinh tế tư bản bắt đầu quá trình tập trung, việc công nhân bị bóc lột, bị bần cùng trở thành tai họa xã hội. Nhu cầu phải thay đổi thể chế trở nên bức thiết. Để thay đổi có 2 con đường: Cách mạng và cải cách. Làm CM vô sản, như trong bài Quốc tế ca là “Vùng lên hỡi các nô lệ ở thế gian; Quyết phen này sống chết mà thôi; Chế độ xưa ta mau phá sạch tan tành; Bao nhiêu lợi quyền ắt qua tay mình ; Đấu tranh này là trận cuối cùng…” Cách mạng nói chung là triệt để nhưng tàn khốc, một mất một còn, phá hoại xã hội cũ đến tận gốc rễ, trong đó có cả nền tảng đạo lý. CM vô sản càng tàn khốc, nó dựa vào bạo lực của số đông, dựa vào chiến tranh CM, dựa vào lòng tham lam vật chất của con người trong việc tước đoạt tài sản của người giàu chia cho người nghèo, trong việc cổ vũ lòng hận thù giữa những con người khác giai cấp, là quyết “đạp đầu lũ chúa đất xuống bùn đen vạn kiếp” (Ta đi tới- Tố Hữu), là giai cấp công nhân phải làm nhiệm vụ đào mồ chôn vùi tư bản. CM và chiến tranh không những tàn phá ghê gớm mà còn tạo ra một số tầng lớp công thần với đặc quyền đặc lợi, trở thành tầng lớp thống trị mới. Cải cách là thay đổi trên cơ sở hiện có, được tiến hành hòa bình, dựa trên sự dung hòa quyền lợi. CM cần bạo lực còn cải cách cần trí tuệ. Mác, Enghen, đặc biệt là Lênin, Stalin, Mao Trạch Đông và những đồ đệ trung thành của các ông cố hết sức chứng minh “CM vô sản là con đường tất yếu và duy nhất đúng”, họ phản bác con đường cải cách, cho như thế là cải lương, nửa vời, là phản bội quyền lợi giai cấp vô sản. Phái chủ tương cải cách chiếm số đông hơn, họ là những đảng chính trị tại nhiều nước như Anh, Đức, Hà lan, Bỉ, Thụy điển, Đan mạch, Na uy, Phần lan, v.v…, họ chủ trương hợp tác và dung hòa quyền lợi giữa các giai cấp. Thực tế lịch sử hơn một trăm năm qua chứng tỏ cải cách có hiệu quả hơn nhiều.

Chuyên chính hoặc độc tài nếu do người sáng suốt và có đạo đức lớn cầm đầu thì sẽ tạo cho xã hội ổn định và phát triển. Nhưng khi chuyên chính rơi vào tay những kẻ gian hùng, tham lam và đểu cáng thì sẽ trở thành tai họa lớn cho dân tộc vì nó tạo ra và duy trì sự thối nát, tham nhũng, bè phái, áp bức. Chuyên chính vô sản diễn ra tại những nước do cộng sản nắm quyền đều thực thi sự toàn trị, sự độc đoán. Với luận điệu giữ gìn sự thống nhất lập trường Đảng đàn áp khốc liệt các tư tưởng và quan điểm khác.Chuyên chính vô sản với hệ thống công an rộng khắp là một thể chế tàn bạo so với nền chính trị dân chủ đa nguyên dựa trên tam quyền phân lập. Sự độc ác của cải cách ruộng đất, của việc thủ tiêu phong trào Nhân văn với Nguyễn Hữu Đang, của việc đàn áp nhóm bất đồng quan điểm Hoàng Minh Chính, Vũ Đình Huỳnh,Đặng Kim Giang, sự thanh trừng những người đấu tranh cho dân chủ như Trần Độ, Nguyễn Thanh Giang, Trần Huỳnh Duy Thức, Trần Đức Thảo, Nguyễn Mạnh Tường… đều là những thí dụ cụ thể và sinh động. Những tên tuổi vừa được kể ra cùng với hàng vạn, hàng chục vạn người khác đều là những người yêu nước chân chính, họ bị đàn áp, bị vùi dập, bị qui kết là phản động, là chống Đảng, chống chế độ chỉ vì có quan điểm khác với Bộ Chính trị của Đảng Cộng sản.

Chúng ta, do đã quen với việc sống trong sự toàn trị của Đảng, do được không ngừng nghe tuyên truyền nhồi sọ về sự sáng suốt và công ơn của Đảng, về chế độ vô cùng tốt đẹp, do trình độ dân trí quá thấp, chưa biết rõ thế nào là xã hội thực sự dân chủ tự do nên dễ dàng chấp nhận sự toàn trị đó mà không thắc mắc gì, cho rằng xã hội như vậy là tất yếu. Dân Việt Nam nếu chưa đi đến các nước văn minh để khảo sát cuộc sống vật chất và tinh thần của họ thì chưa thể biết rõ về dân chủ, tự do. Thực tình hàng trăm năm qua dân Việt chưa được hưởng nền dân chủ tự do đúng đắn. Một số bạn nêu ra sự rối loạn tạm thời ở một số nước như Thái lan, Libya, Ai Cập, Ucraina để cho rằng dân chủ, đa nguyên bị rối loạn hơn chuyên chính. Đó là một sự so sánh ngụy biện. Tại sao lại lấy những nước như Libya, Ai Cập để so sánh mà không lấy các nước như Đức, Anh, Thụy Điển, Hà lan, Na Uy, Đan Mạch, Bỉ, Ba Lan, Tiệp, Úc, New Zealand, Singapore, Canađa và nhiều nước khác.

Về sự độc hại của nền kinh tế công hữu, của sự tuyên truyền cho chế độ cộng sản tươi đẹp chắc nhiều bạn đã rõ, tôi tạm bỏ qua.

Các mầm mống độc hại đã có sẵn trong CNML nhưng trong thời gian đầu, lúc các đảng cộng sản còn vận động làm CM thì nó được dấu kín, chưa có điều kiện nẩy nở. Lúc này người ta nhìn vào CNML chỉ thấy màu hồng, lại bị sự tuyên truyền thiên lệch làm phát sinh nhận thức nhầm và tạo ra ảo tưởng. Chỉ đến khi Đảng Cộng sản nắm được quyền thống trị thì các độc hại mới phát tác, lây lan và gây ra tác hại ghê gớm.

Tôi là người phát hiện ra sự độc hại trong CNML lúc đã quá muộn và cũng chỉ là một trong hàng vạn người Việt phát hiện ra nó. Trên thế giới người ta đã phát hiện ra mầm mống của sự độc hại đó từ lúc phong trào cộng sản mới ra đời vào giữa thế kỷ 19 với hình ảnh “bóng ma cộng sản” ở Châu Âu. Những người nghiên cứu về Mác cũng chỉ ra hai thời kỳ khác nhau của ông. Thời kỳ trẻ Mác hăng hái, cổ vũ cho đấu tranh để tiêu diệt chế độ tư hữu, thời kỳ già Mác đã tỉnh ngộ ra, thấy được sai lầm trong sự bồng bột của tuổi trẻ. (đề nghị xem lại các bài đã đăng trước đây: Một số nhầm lẫn của Mác, Đuổi hổ cửa trước, rước sói cửa sau, Nguyên nhân gốc của nhiều tệ nạn).

CNML có độc hại, tại sao Đảng CSVN theo nó mà mấy chục năm qua kinh tế vẫn phát triển, đời sống được nâng cao.

Những năm sau khi thống nhất đất nước (1975- 1986) nền kinh tế VN kiệt quệ, một phần do chiến tranh, phần lớn do Đảng áp dụng đường lối kinh tế của CNML trong nông nghiệp, trong quốc doanh và cải tạo tư sản. Kinh tế chỉ phục hồi khi Đảng thực hiện đổi mới mà thực chất là làm ngược lại với CNML. Đảng tuyên bố kiên trì CNML nhưng chỉ kiên trì trong chính trị, quyết giữ độc quyền toàn trị của chuyên chính còn về kinh tế thì đã theo thị trường, đã từ bỏ CNML. Thế thì không thể nói nhờ CNML mà phát triển kinh tế. Hơn nữa sự phát triển của VN chủ yếu dựa vào khai thác tài nguyên, vào lao động đơn giản và vốn vay nước ngoài chứ ít dựa vào lao động sáng tạo và công nghệ hiện đại, vì vậy đó là sự phát triển ít bền vững.

Về quan hệ Quốc tế. VN có 90 triệu dân, là nước thuộc loại cường quốc về dân số, vì vậy VN có quan hệ ngoại giao và kinh tế với nhiều nước là lẽ đương nhiên. Tiếc là với các nước lớn VN chỉ có quan hệ xã giao là chủ yếu mà không có quan hệ thân thiết cùng chí hướng (xin xem lại bài Sự lựa chọn của VN theo ý kiến cố vấn của Putin). VN, nếu vẫn kiên trì CNML thì dễ bị lệ thuộc vào Trung quốc, không thể độc lập tự chủ.

Vấn đề 3-Thầy là một trí thức tuổi đã cao. Thầy nên theo như những đồng nghiệp khác chỉ hoạt động Khoa học và Xã hội. Về chính trị hãy để cho những người khác lo. Thầy có uy tín với nhiều bạn trẻ. Những ý kiến mang “tính phản động” của thầy sẽ có tác dụng xấu đến tư tưởng các bạn ấy. Thầy, nếu có năng lực thì nên nghiên cứu những biện pháp hữu ích đóng góp cho Đảng hơn là việc vạch ra những sai lầm rồi để đó. Mà rồi những ý kiến của thầy chỉ như ném hạt cát xuống bể, chẳng có tác dụng gì. Thật là dại dột khi làm một việc mà đã biết rõ là vô ích. Trước nhiều tệ nạn của đất nước trong đó có nguy cơ từ Trung cộng, cần củng cố khối đại đoàn kết toàn Đảng toàn dân, việc làm của thầy liệu có ảnh hưởng xấu đến sự đoàn kết đó.

Trả lời: Đây là một lời khuyên xuất phát từ lòng tốt, mới nghe qua thì thấy rất hợp lý, nhưng nghĩ kỹ thì không thích hợp. Trí thức là người biết thế nào là tốt xấu, đúng sai. Giá trị của trí thức là ở chỗ làm được cái đúng, cái tốt, phát hiện và phản biện cái xấu, cái sai. Phản biện chính xác là việc rất cần cho sự phát triển đúng hướng. Đảng và Nhà nước rất quan tâm, kêu gọi mọi người, đặc biệt là trí thức thực hành phản biện. Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc nhận trách nhiệm phản biện các đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và nhà nước. Để có thể phản biện, ngoài trình độ kiến thức cao, có phương pháp đúng, cần có lòng trung thực và dũng cảm. Phản biện là việc làm không bắt buộc, chủ yếu là tự giác. Khi thấy một việc được cho là “có vấn đề” là xấu, là sai, người ta, tùy thuộc vào phẩm chất của mình mà lựa chọn một trong các cách: phản biện hoặc chống lại, không có ý kiến gì, ủng hộ hoặc lợi dụng nó để kiếm lợi. Mỗi cách lại trải rộng ra trên nhiều mức độ. Đất nước đang có những vấn đề về chính trị và xã hội đáng quan tâm, bạn biết tôi là một trí thức, bạn khuyên tôi chỉ nên làm khoa học mà để việc đó cho người khác lo, như vậy là bạn muốn tôi theo nhóm người “không có ý kiến gì”. Tôi xin cám ơn bạn vì lòng tốt nhưng tôi từ chối lời khuyên đó. Trước một vấn đề của dân tộc, của đất nước, khi không có ý kiến gì thì cần phân biệt 3 trường hợp: không thể, không muốn, không dám.

Không thể có ý kiến phản biện vì không biết, không quan tâm hoặc tuy có biết, có quan tâm nhưng tự thấy là chưa đủ thông tin và kiến thức. Tự nhận mình không thể có ý kiến, nếu đúng như thế thì chỉ mới là trung thực chứ chưa phải là điều đáng mong đợi.

Không muốn có ý kiến phản biện khi xét về khả năng là có biết, có đủ trình độ để làm nhưng vì một lý do chủ quan nào đó mà không thích thú với công việc đó. Không muốn phản biện các vấn đề của đất nước là một nhược điểm bình thường, chứng tỏ chưa có đủ dũng cảm chứ cũng chưa vi phạm đạo lý. Nhưng khi thực chất là không muốn mà lại nhận là không thể thì đã phạm vào sự thiếu trung thực (riêng việc không muốn phản biện vấn đề của cá nhân khi không được hỏi lại là cần thiết).

Không dám có ý kiến khi phải sợ một thứ gì đó. Sự sợ này là do kết hợp giữa tính chất hèn yếu bên trong với sự đàn áp, dọa nạt đến từ bên ngoài. Sợ là một tính cách bình thường của những con người bình thường. Sự sợ sẽ được giảm bớt, bị loại bỏ trong một chế độ thật sự tự do, dân chủ, tôn trọng nhân quyền, nó sẽ trầm trọng hơn dưới thể chế cai trị tàn bạo, đàn áp. Biết mà không dám phản biện dễ bị mang tiếng là hèn. Sẽ không những chỉ hèn mà còn phạm tội dối trá khi thực chất là “không dám” nhưng lại nói là “không muốn hoặc không thể”. Sự đàn áp tàn khốc những người “dám cả gan phản biện lãnh đạo” đã làm hủy hoại biết bao cá nhân tài giỏi và gia đình họ, làm thui chột dũng khí của nhiều người, làm tiêu tan nhiều ý tưởng sáng tạo, làm vùi dập nhiều tư tưởng tiến bộ, tuy vậy không thể đàn áp được ý chí của những người dũng cảm, không thể dập tắt được phong trào dân chủ. Nhiều người tự rút ra bài học vô cùng khôn ngoan là khi bị thống trị đàn áp thì hãy bưng tai, bịt mắt, ngậm miệng trước mọi tội ác, bất công, sai lầm, trước mọi oan trái của người khác để giữ yên cho bản thân và gia đình. Đó là sự khôn ngoan của những người hèn. Những kẻ thống trị đang muốn tạo ra càng nhiều người hèn càng tốt cho họ. Trong bài viết “Chó sủa ngoài đường” (đã đăng trước đây trên trang này) tôi tự nhận mình cũng chỉ là một người hèn nhưng không hèn đến mức không dám, không muốn, không thể phản biện, không quá hèn đến mức xu nịnh để tiến thân.

Các bạn mách là nếu tôi có ý kiến gì thì nên viết thư, viết kiến nghị gửi cho các cơ quan lãnh đạo. Thưa rằng tôi đã làm việc đó nhiều lần, bạn nào quan tâm thì chắc đã biết. Về cơ quan tôi đã 5 lần gửi cho Quốc hội, Trung ương Đảng, về cá nhân tôi đã gửi cho Chủ tịch nước, Tổng Bí thư Đảng, Thủ tướng chính phủ, Chủ tịch Quốc hội, nhiều vị Bộ trưởng, nhiều vị Chủ tịch UBND các tỉnh thảnh, nhiều lần gửi cho Bộ trưởng Bộ Giáo dục. Tất cả những lần đó đều không nhận lại được một hồi âm nào, tất cả đều rơi vào im lặng. Mà không phải chỉ riêng trường hợp của tôi, thư và kiến nghị của nhiều cá nhân và tổ chức cũng đều rơi vào im lặng như thế cả. Tôi thấy chỉ còn một cách là viết công khai, viết để bộc lộ tâm can, viết để trao đổi với bạn bè, viết để thức tỉnh các bạn trẻ.

Các bạn sợ “những tư tưởng phản động” của tôi sẽ vô tình làm ảnh hưởng đến một số bạn trẻ. Thì chính tôi rất muốn chủ động tạo ra ảnh hưởng ấy mà tôi cho là tốt, là cần và thực tế đã được nhiều bạn hoan nghênh, còn bạn nào cho là xấu, là phản động thì hoàn toàn có quyền phản bác, chống lại. Tôi không có một chút vô tình nào trong việc này cả. Bạn mách tôi chỉ nên hướng dẫn các bạn trẻ học tập chuyên môn. Thưa rằng việc đó đã có nhiều thầy làm được, và tôi, nếu có bạn nào hỏi về chuyên môn, về tình cảm, về cuộc sống mà tôi biết thì tôi vẫn thành tâm hướng dẫn, giải đáp, không từ chối. Tôi cho là hướng dẫn các bạn trẻ có nhận thức đúng về chính trị là quan trọng mà các nhà trường, đoàn thể phần lớn đã bị bắt buộc chỉ tuyên truyền một chiều, làm cho một số bạn hiểu nhầm, các bạn đó cần biết thêm thông tin khác để tự mình tìm ra sự thật. Việc cung cấp một cách nhìn khác chỉ mới có một số ít người làm được, nhiều thầy không thể, không muốn hoặc không dám làm. Vì vậy tôi mới chọn làm, dẫu biết rằng công việc này có thể nguy hiểm.

Các bạn cho là ý kiến phản biện của những người như tôi chỉ như những hạt cát ném xuống bể, thật vô ích. Như những hạt cát là đúng phần nào, còn nói vô ích thì tôi không đồng ý. Đúng phần nào vì không phải mọi ý kiến đều là hạt cát mà trong đó có các hạt sạn, có cả đá tảng, thậm chí có cả trái núi (thí dụ ý kiến đề nghi từ bỏ CNML). Cho rằng các ý kiến của người dân thường là vô ích vì những người cần nghe không ai nghe, mà có nghe rồi cũng bỏ mặc. Đó là một thực tế. Tuy vậy đó cũng là một cách nhìn thiển cận vì một vài ý kiến riêng rẽ thì giá trị còn rất bé, nhưng tập hợp hàng triệu, hàng tỷ ý kiến thì sẽ thành sức mạnh lớn. Trong những người cần nghe, trừ một số ít đã mất hết lương tri, số đông còn lại vẫn còn lương tri, người còn nhiều, người còn ít, dù sao vẫn còn. Khi chỉ vài ý kiến phản biện thì chưa đủ sức mạnh để thức tỉnh lương tri đó, nhưng hàng triệu, hàng tỷ ý kiến sẽ thức tỉnh được. Mà nếu không có từng ý kiến nhỏ, riêng lẻ gộp lại thì lấy đâu ra con số hàng triệu, hàng tỷ. Lập luận coi thường các ý kiến riêng lẻ chỉ là nơi ẩn nấp của sự sợ hãi. Trong những năm 1976 – 1986 nhiều ý kiến phản biện về hợp tác xã nông nghiệp cũng được cho chỉ là những hạt cát, nhưng rồi những hạt cát ấy đã tích lũy lại để thành “sự đổi mới” ngoạn mục trong nông nghiệp.

Đoàn kết tạo nên sức mạnh. Điều này chỉ đúng khi đoàn kết quanh một trung tâm gồm những con người ưu tú, trong sạch. Còn khi mà trung tâm đã rệu rã, con người ở đó đã thoái hóa, biến chất thì việc quan trọng là phải củng cố và làm trong sạch trung tâm trước đã. Nếu không thể nào củng cố và làm trong sạch thì phải tạo ra trung tâm mới, còn khi chỉ biết nhắm mắt đoàn kết xung quanh những người đã thoái hóa thì càng đoàn kết càng phạm vào tội ác. Thái độ xu nịnh, cúi đầu khuất phục, ôm chân những kẻ đồi bại đang nắm quyền lực thì đó không phải là để bảo vệ sự đoàn kết mà là bảo vệ cái xấu xa. Rõ ràng là khi tôi kêu gọi từ bỏ CNML thì không thể đoàn kết với những người cố duy trì nó. Việc này tạo nên sự mất đoàn kết tạm thời để khi thống nhất được thì sẽ có sự đoàn kết mới vững chắc hơn.

Sức mạnh là ở sự đoàn kết của tổ chức. Về điều này người ta hay lấy thí dụ “bó đũa”. Nhưng cần phân biệt hai loại bó. Loại 1 khi dùng keo để gắn từ bên trong. Loại 2 khi dùng dây để buộc bên ngoài. Với bó loại 1 keo gắn là sự chung mục đích, chung lý tưởng, là sự thương yêu, tôn trọng, đoàn kết. Chất keo cần được thường xuyên bổ sung, đổi mới đề khỏi bị rã rời. Người ta dùng bó loại 2 khi không tìm ra chất keo hữu hiệu hoặc là từ bó loại 1 nhưng chất keo đã bị tan rã. Bó loại 2 nếu được buộc bằng nhiều loại dây khác nhau có độ bền cao thì khi bị đứt một vài dây vẫn còn tạm giữ được cả bó. Khi chỉ dùng một dây chủ để quấn quanh cả bó, chỉ cần dây bị đứt một chỗ thì toàn bộ sẽ bị bung ra ngay. Bó đũa VN trước đây được gắn bởi chất keo Lòng yêu nước trộn với CNML. Tưởng rằng chất keo đó sẽ bền vững muôn đời, không ngờ nó đã bị ăn mòn dẫn đến mục nát. Để giữ được bó đũa này Đảng đã dùng một dây chủ bó chung quanh, đó là chế độ toàn trị với đội ngũ công an đông đảo.

Vấn đề 4 – Đảng Cộng sản VN hơn 70 năm qua dựa vào Chủ nghĩa Mác-Lênin để lãnh đạo đất nước, nay từ bỏ nó thì sẽ lấy chủ nghĩa nào để thay vào, sẽ theo con đường nào để phát triển. Chúng ta đã theo CNML mấy chục năm qua, bao nhiêu thế hệ đã hy sinh xương máu để có thành quả CM, từ bỏ CNML có phạm phải việc phản bội sự hy sinh của ông cha.

Trả lời: Chủ nghĩa này, học thuyết kia là công việc của các nhà triết học. Những người lãnh đạo, quản lý đất nước có thể theo hoặc không theo một thứ nào cả. Phần lớn nhân dân, nếu biết được chủ nghĩa này nọ thì cũng tốt mà nếu không biết cũng chẳng sao. Cái họ cần biết, cần theo là Hiến pháp, pháp luật, thể hiện ý chí và nguyện vọng của đại đa số nhân dân tự do. Mà để làm ra Hiến pháp và pháp luật chỉ cần biết tôn trọng nhân quyền, dân quyền, tự do, dân chủ. Hơn nửa thế kỷ chúng ta được tuyên truyền, được nhồi sọ để hình thành thói quen là phải lấy CNML làm kim chỉ nam thì mới xây dựng được chế độ XHCN. Chúng ta đã vì dân trí thấp mà phạm sai lầm, cứ tưởng CNML là tốt, phải theo đến cùng. Nay thấy được nó không phù hợp, phải từ bỏ nó như từ bỏ giây trói của ý thức hệ thì mới phát triển được đất nước đúng hướng. Từ bỏ CNML có nghĩa là từ bỏ việc xây dựng chế độ XHCN, một chế độ không tưởng. Phần đông thế giới không cần đến CNML, không cần đến một chủ nghĩa mới nào cả mà vẫn phát triển tốt đẹp. Thế thì tại sao khi chúng ta từ bỏ CNML lại cần đến một chủ nghĩa mới để theo? Không, trước mắt chúng ta không cần, chưa cần một chủ nghĩa mới nào cả mà chỉ cần thực hành chế độ dân chủ với “Tam quyền phân lập”như nhiều nước dân chủ khác, cần thực sự tôn trọng nhân quyền, thực sự vì ĐỘC LẬP, TỰ DO, HẠNH PHÚC như tiêu đề của Quốc gia. Những điều này đã có khá đầy đủ, cả văn bản lẫn kinh nghiệm thực tế của hàng trăm quốc gia. Khi một nước nào đó muốn trở thành ngọn cờ đầu, trở thành bá chủ (đại bá hoặc tiểu bá) thì mới phải có học thuyết mới, chủ nghĩa mới để lôi kéo các nước khác, còn khi chỉ phát triển đất nước vì hạnh phúc của nhân dân thì không cần học thuyết mới, không cần chủ nghĩa mới nào cả. Những nguyên lý của chế độ dân chủ đã có sẵn cho chúng ta dùng. Cái mà nhân dân cần ở những người lãnh đạo và quản lý đất nước là năng lực trí tuệ, là sự liêm chính. Chúng ta đã được Đảng tạo ra một thói quen tai hại kiểu “Định hướng XHCN”là trông chờ vào các kế hoạch (5 năm), trông chờ vào Nghị quyết của các kỳ Đại hội. Thói quen tai hại đó làm thui chột khả năng linh hoạt, sáng tạo của mọi cấp. Chúng ta không những cần từ bỏ các nguyên lý của CNML mà phải từ bỏ các thói quen xấu do nó tạo ra. Khi những người lãnh đạo và quản lý có năng lực trí tuệ và liêm chính thì tự họ sẽ biết, sẽ nghĩ ra những việc làm cần thiết, phù hợp mà không cần ai vạch ra nghị quyết cho họ cả. Đó là bài học mà Lý Quang Diệu đã rút ra cho chính quyền Singapore, đó là việc mà Nguyễn Bá Thanh đã làm ở Đà Nẵng.

Hãy thử nhìn lại những điều mà Đảng cho là đổi mới về kinh tế trong mấy chục năm qua như khoán trong nông nghiệp, như công nhận 5 thành phần kinh tế v.v…Thực chất là sửa sai, là cởi trói, là quay về cái cũ chứ so với lịch sử của dân tộc và của thế giới thì chưa thấy cái mới ở chỗ nào cả. Một con người đang tự do, vì thất thế mà bị anh bắt trói lại cho đến gần chết, thế rồi do một chút lương tri còn lại, anh không thể tiếp tục trói mà phải cởi cho người ta để họ tự xoay xở kiếm sống, thế mà anh kể ơn là nhờ anh đổi mới, anh bắt người ta ca tụng và nhớ ơn. Nếu chỉ nhìn một lúc khi anh cởi trói thì thấy quả anh là người tử tế, nhưng nhìn hết cả quá trình thì mới biết anh là người “công ít, tội nhiều”(Xét mình công ít tội nhiều/ Kiều- Nguyễn Du). Sẽ là tốt hơn rất nhiều khi từ đầu anh không trói người ta.

Xin các bạn đừng băn khoăn khi dân tộc ta chưa có Chủ nghĩa mới để thay thế CNML bị từ bỏ. Xin đừng sợ sẽ phản bội lại sự hy sinh của ông cha khi từ bỏ CNML. Cái sợ đó là do bị nhồi sọ tạo nên. Xin hãy nhìn vào sự thật cuộc sống. Nền dân chủ với đa nguyên chính trị và Tam quyền phân lập là thành tựu vĩ đại của nhân loại chứ không phải là sản phẩm xấu của chủ nghĩa tư bản như người ta tuyên truyền nhồi sọ một chiều.

Hãy đặt câu hỏi “Sự hy sinh xương máu của thế hệ ông cha chúng ta là vì cái gì (hoặc mục đích cuối cùng của cuộc đấu tranh CM là gì, thành quả cần đạt được là gì).

Trả lời câu này không dễ, phải suy nghĩ sâu, còn nếu chỉ suy nghĩ hời hợt, nông cạn thì dễ bị mắc vào “bẫy tuyên truyền một chiều”.

Theo sự tuyên truyền thì: Mục đích của đấu tranh CM là giành chính quyền, là xây dựng Đảng và chế độ XHCN. Thành quả của CM là độc lập, thống nhất, toàn bộ chính quyền về tay nhân dân, là tổ chức Đảng vững mạnh, là xây dựng chế độ XHCN trên toàn đất nước. Hàng triệu người con ưu tú của dân tộc hy sinh xương máu vì mục đích ấy, vì thành quả ấy. Vì vậy thế hệ chúng ta phải bảo vệ thành quả CM đã đạt được (nghĩa là phải bảo vệ Đảng, Chính quyền và chế độ), nếu không bảo vệ thành quả ấy của CM thì sẽ phạm tội phản bội lại sự hy sinh xương máu của các thế hệ trước.

Nếu các bạn tin vào những điều vừa viết thì rõ ràng là đã bị lừa, bị mắc vào vòng ngụy biện mà không biết.

Trong lập luận trên đây người ta đã dùng một phương pháp ngụy biện thuộc dạng “đánh tráo khái niệm”. Đó là sự lập lờ giữa mục đích và phương tiện hoặc giữa mục đích cơ bản và nhiệm vụ hoặc mục tiêu trước mắt. Hãy đặt liên tiếp các câu hỏi và trả lời. 1- Vận động nhân dân, thành lập tố chức để làm gì? Để làm CM (vậy làm CM là mục tiêu trước mắt). 2- Làm CM để làm gì? Để giành chính quyền về tay nhân dân (Vậy giành chính quyền là mục tiêu trước mắt của CM, còn CM là phương tiện để giành chính quyền). 3- Giành chính quyền để làm gì? Để xây dựng chế độ XHCN (vậy chính quyền trở thành phương tiện còn mục tiêu là chế độ). 4- Xây dựng chế độ để làm gì ? Để mang lại tự do, hạnh phúc cho nhân dân (vậy xây dựng chế độ từ mục tiêu ở quá trình trước, trở thành phương tiện ở quá trình sau). Đến đây tạm dừng lại, xem tự do, hạnh phúc là mục đích cần đạt. Nếu đặt tiếp câu 5- Tự do, hạnh phúc để làm gì ? Để ABC. 6- Có ABC để làm gì ? Để DHF.. Vậy ABC là gì, DHF là gì thì chúng ta chưa biết, may ra có lẽ Trời mới biết được. Như vậy nói mục tiêu của CM là giành chính quyền, là xây dựng chế độ thì cũng có phần đúng, vì đó là mục tiêu trước mắt, nhưng không đúng hoàn toàn. Phải chỉ ra mục đích cuối cùng có thể hiểu được, đó là tự do, hạnh phúc của nhân dân. Đừng bao giờ nhầm lẫn phương tiện (hoặc mục tiêu trước mắt ) với mục đích cuối cùng. Sự đánh tráo các khái niệm này là mưu mô xảo quyệt của tuyên truyền ngụy biện, vạch ra mưu mô này không phải dễ.

Mục đích cơ bản của CM VN là TỰ DO VÀ HẠNH PHÚC CHO TOÀN DÂN ( chứ không phải là chính quyền của công nông ), thành quả cần đạt được là TỰ DO VÀ HẠNH PHÚC CỦA NHÂN DÂN (chứ không phải sự lãnh đạo, sự toàn trị của Đảng), sự hy sinh xương máu của ông cha cũng là vì TỰ DO VÀ HẠNH PHÚC CỦA CON CHÁU (chứ không phải để công hữu hóa ruộng đất). Điều này được viết rõ ràng trên Quốc hiệu, được Hồ Chí Minh căn dặn “nếu nước được độc lập mà dân không được tự do và hạnh phúc thì độc lập ấy chẳng để làm gì”. Tự do và Hạnh phúc của nhân dân là mục đích cơ bản, mục đích cuối cùng của CM hoặc Cải cách, của mọi hoạt động.So với mục đích cuối cùng là tự do và hạnh phúc thì việc làm CM, việc giành chính quyền, việc xây dựng XHCN chỉ là phương tiện, Đảng Cộng sản, chủ nghĩa Mác Lênin cũng chỉ là phương tiện. Người ta đã đánh tráo, lấy phương tiện thay cho mục đích. Mục đích là thiêng liêng, là bất biến trong thời gian dài, còn phương tiện là tạm thời, là có thể dùng cái này hoặc cái khác, là có thể sửa đổi, có thể thay thế.

Khi đã công nhận mục đích, thành quả là TỰ DO VÀ HẠNH PHÚC CỦA NHÂN DÂN thì xin các bạn trả lời câu hỏi: Ai đang lợi dụng và phản bội, ai đang đấu tranh, bảo vệ mục đích ấy, thành quả ấy.

Câu trả lời của tôi cũng như của nhiều người như sau, xin nêu ra để các bạn tham khảo:

Nhân dân VN đã đấu tranh và hy sinh nhiều nhưng chỉ mới đạt được một phần của ĐỘC LẬP, THỐNG NHẤT, một phần nhỏ của TỰ DO, HẠNH PHÚC, còn chưa đạt được thật sự tự do và hạnh phúc như mong muốn (độc lập chưa trọn vẹn vì còn bị Trung quốc uy hiếp. Thống nhất chưa trọn vẹn vì mới thống nhất lãnh thổ, chưa thật sự thống nhất lòng dân). Khi xem ĐỘC LẬP, THỐNG NHẤT là thành quả quan trọng của sự hy sinh xương máu của hàng triệu người thì trên 95% dân tộc VN chỉ được hưởng một phần nhỏ thành quả đó, còn phần lớn đã bị một nhóm người dưới 5% chiếm đoạt, phục vụ cho lợi ích cá nhân và lợi ích nhóm. Một số người trong số họ đã lộ mặt như Hồ Xuân Mãn, Trần Văn Truyền và còn hàng triệu người được gọi là “một số không ít đảng viên, cán bộ các cấp, các ngành thoái hóa biến chất, mất đạo đức”. Chính số này tạo ra và nuôi dưỡng những tệ nạn như tham nhũng, mua bán quan tước, dối trá, gian lận, đàn áp tự do, gây ra thống khổ cho hàng vạn người dân bị oan sai. Chính họ mới đúng là bọn phản bội mục đích của CM, phản bội sự hy sinh xương máu của ông cha. Chúng nó ở đâu ra, làm sao tồn tại được. Chính CNML, nền chuyên chính vô sản sinh ra và nuôi dưỡng, và đến lượt mình, chúng nó tìm đủ mọi cách để duy trì sự chuyên chính ấy nhằm củng cố quyền lực và lợi ích. Ngoài miệng chúng nó nói những lời hoa mỹ là vì dân, lo cho dân nhưng trong sâu thẳm của tâm trí thì chủ yếu là lo củng cố vị thế của chúng. Khi có một số cá nhân và phong trào tự phát của nhân dân vạch mặt chúng, chống lại chúng thì bị vu cáo là phản động, là chống Đảng, là muốn lật đổ chế độ, bị đàn áp, bắt bớ, tù đày.

Những người hoạt động cho dân chủ muốn Đảng từ bỏ sự toàn trị, từ bỏ CNML, muốn xây dựng chế độ với tam quyền phân lập, muốn cho dân được tự do, hạnh phúc. Như vậy họ là những người tiếp bước ông cha để đấu tranh cho mục đích cuối cùng là TỰ DO VÀ HẠNH PHÚC cho toàn dân, họ không phản bội ông cha, họ chỉ muốn từ bỏ phương tiện mà ông cha đã dùng nhầm, họ lựa chọn con đường cải cách mà trước hết là nâng cao dân trí, là đi tìm sự thật và nói cho mọi người biết sự thật để cân bằng lại sự tuyên truyền một chiều. Việc làm của họ đụng chạm đến uy thế và lợi ích của một số người có quyền lực nên bị vu cáo là phản động, bị đàn áp. Nhưng chính họ mới đúng là những người đang đấu tranh cho mục đích TỰ DO VÀ HẠNH PHÚC của toàn dân.

Bài trả lời tạm chấm dứt. Bạn nào còn có vấn đề chưa rõ, còn thắc mắc xin nêu câu hỏi, nếu có điều kiện tôi xin trả lời sau.

Xin cám ơn các bạn đã chia sẻ quan điểm.

N.Đ.C.
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-33429523388519084162015-03-15T21:30:00.003+07:002015-03-15T21:30:41.688+07:00Bài thơ tớ thích: THẾ HỆ TÔI, MỘT THẾ HỆ CÚI ĐẦU
Gia Hân

Nguồn: Nguyễn Trọng Tạo blog

Thế hệ tôi, một thế hệ cúi đầu
Cúi đầu trước tiền tài, cúi đầu sau mông người khác
Cúi đầu trước chính mình, cúi đầu bạc nhược
Chỉ ngầng đầu…
…vì…
…đôi lúc…
…phải cạo râu!

Thế hệ tôi, cơm áo gạo tiền níu thân sát đất
Cuộc sống bon chen
Tay trần níu chặt
Bàn chân trần không dám bước hiên ngang.

Thế hệ tôi, nhận quá nhiều những di sản hoang mang
Đâu là tự do, đâu là lý tưởng?
Đâu là vì mình, và đâu là vì nước
Những câu hỏi vĩ mô cứ luẩn quẩn loanh quanh…

Thế hệ tôi, ngày và đêm đảo lộn tanh bành
Đốt ngày vào đêm, và đốt đêm không ánh sáng
Nếu cho chúng tôi một nghìn ngày khác
Cũng chẳng để làm gì, có khác nhau đâu?

Thế hệ tôi, tự ái đâu đâu
Và tự hào vì những điều huyễn hoặc
Tự lừa dối mình, cũng như lừa người khác
Về những niềm tin chẳng chút thực chất nào!

Chúng tôi nghe và ngắm những siêu sao
Chỉ với mươi lăm nghìn cho vài ba tin nhắn
Văn hóa ngoại giao là trà chanh chém gió
Và nồi lẩu tinh thần là những chiếc I-phone

Thế hệ tôi, ba chục đã quá già
Và bốn chục, thế là đời chấm hết
Không ghế để ngồi, thì thôi, ngồi bệt
Mối lo hàng ngày là tiền trong tài khoản có tăng lên?

Thứ đắt nhất bây giờ là từng lạng NIỀM TIN
Thứ rẻ nhất, lại là LỜI HỨA
Sự dễ dãi đớn hèn khuyến mại đến từng khe cửa
Có ngại gì mà không phản bội nhau?

Không, tôi không đại diện thế hệ mình đâu!
Và thế hệ tôi cũng không đại diện cho điều gì sất!
Trăm năm sau, lịch sử sẽ ghi vài dòng vắn tắt:
Có một thế hệ buồn, đã nhạt nhẽo đi qua…
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-31187480583317917382015-03-13T16:19:00.000+07:002015-03-13T21:22:47.807+07:00CÂU CHUYỆN ANH BA SÀM

Trung Quốc rồi sẽ đánh Việt Nam. Nhưng dù chiến tranh hay hòa bình, vẫn có một mạch ngầm luôn luôn chảy, đó là mạch ngầm khai dân trí.

Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh
___________________
Nguồn: Ba Sàm

Tác giả: Đoan Trang
Một ngày đầu tháng 5 ở Hà Nội, công an Việt Nam đột ngột ập vào nhà, cũng là công ty, của một blogger nổi tiếng – Nguyễn Hữu Vinh, được biết đến dưới cái tên Anh Ba Sàm. Vinh và người trợ lý là cô Nguyễn Thị Minh Thúy – một người mẹ của hai đứa con song sinh 7 tuổi – bị bắt ngay lập tức.

Vụ bắt khẩn cấp rõ ràng nhằm làm Vinh bất ngờ. Tuy nhiên, công an không kiểm soát được trang tin vốn đông người đọc Ba Sàm News và trang này vẫn tiếp tục hoạt động. Trên thực tế, chỉ 5 ngày sau khi Vinh và Thúy bị bắt, hai cộng sự khác của ông đã ra một tuyên bố đầy thách thức: “Nguyễn Hữu Vinh bị bắt, nhưng Ba Sàm thì không”. Tuyên bố này hàm ý rằng một phong trào viết blog mạnh mẽ hơn, viết vì sự thay đổi, sẽ tiếp tục nổi lên ở Việt Nam.

Vụ bắt bớ gây một làn sóng phẫn nộ lớn trong giới đấu tranh. Phong trào Con Đường Việt Nam, một tổ chức xã hội dân sự hoạt động vì quyền con người ở Việt Nam, cũng ra một tuyên bố vào ngày 7/5, nêu rõ: “(Bằng) Việc tiếp tục tước đoạt quyền tự do ngôn luận của các công dân trong nước như ông Nguyễn Hữu Vinh, bà Nguyễn Thị Minh Thúy và những nhà hoạt động, blogger khác chứng tỏ chính quyền Việt Nam không có thiện tâm hòa giải với chính người dân mình và cương quyết khước từ mọi đóng góp của người dân vào tiến trình giữ nước và dựng nước chung”.

Chính quyền phản công. Sử dụng hệ thống báo chí do công an và quân đội kiểm soát, chính quyền buộc tội Vinh và Thúy “đăng tải các bài viết có nội dung xấu, thông tin sai lệch, làm giảm uy tín, mất lòng tin trong nhân dân về cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội lên mạng Internet”, vi phạm Điều 258 Bộ luật Hình sự.

Trong một bài viết đặc biệt hằn học, một trang mạng của công an buộc tội Vinh: “Y chuyên viết về các vấn đề chính trị xã hội Việt Nam với phong cách bình luận chống đối, luôn tìm cách làm cho mọi thứ của Việt Nam xấu xa, tồi tệ giống với con người của y”.

Người muốn thắp lửa

Nguyễn Hữu Vinh không phải luôn luôn là người được phong trào dân chủ ưa thích. Bản thân vốn là một sĩ quan an ninh, ban đầu ông cũng bị nghi ngờ. Sinh năm 1956 trong một gia đình cán bộ cao cấp, ông có đầy đủ điều kiện để cũng trở thành một quan chức trong hệ thống cấp bậc của nhà nước cộng sản.

Ngay sau khi Vinh bị bắt, các blogger đã tìm lại tiểu sử gia đình ông, để nhắc lại rằng cha của Vinh, cụ Nguyễn Hữu Khiếu, từng làm Đại sứ Việt Nam tại Liên Xô hai nhiệm kỳ. Vào cái thời mà Liên Xô còn là “ông anh cả” của Việt Nam trong Chiến tranh Lạnh, làm đại sứ là một đặc quyền, và như chính Vinh từng viết trong một hồi ký ngắn vào năm 2012, ông và gia đình hồi đó sống một cuộc sống mà toàn bộ phần còn lại của xã hội chỉ có thể mơ tưởng.

Ngôi nhà nơi ông sinh sống hồi nhỏ bây giờ là nhà của thủ tướng đương nhiệm. “Khi người dân miền Bắc hầu như không biết đến hương vị bơ, sữa, thì mỗi sáng hắn tản bộ vài bước qua số 2 Hoàng Diệu, kế bên dinh thự của Tổng Bí thư Lê Duẩn, để mua những chai sữa tươi còn nóng hổi, những thỏi bơ, pa-tê, ổ bánh mì thơm phức”.

Vinh thậm chí còn được gặp Hồ Chí Minh một lần khi mới lên 5 tuổi – đó được coi là đặc ân đối với người dân miền Bắc Việt Nam hồi ấy.

Quan trọng nhất, nhờ thành phần gia đình, ông được tiếp cận với những cuốn sách mà dân thường hoàn toàn không thể động đến. Một trong số đó, gọi là “tài liệu tham khảo đặc biệt”, gồm những bài viết được Thông Tấn Xã Việt Nam dịch chọn lọc từ báo chí nước ngoài sang tiếng Việt.

“Những năm 1960’, loại này có chữ “Mật-Không phổ biến”, chỉ cấp bộ thứ trưởng trở lên được cung cấp, sau này thêm cấp vụ, cục. Rồi khoảng cuối 1990’ thì bán tự do. Dù thế nào thì những tài liệu này cũng đã giúp hắn “tự diễn biến” kha khá trong bao nhiêu năm “theo đảng”” – Vinh viết. Từ những tài liệu này mà ông biết đến sự tàn bạo của chế độ cộng sản Mao Trạch Đông, mà tiếc thay đó lại là lý tưởng mà chính quyền miền Bắc Việt Nam thời ấy cố vươn tới.

Chiến tranh leo thang, Vinh sơ tán về quê, nơi ông chứng kiến cuộc sống nghèo đói của những người dân ở dưới trong bậc thang xã hội. Nhưng niềm tin của ông vào lý tưởng cộng sản chỉ thật sự đảo lộn khi chiến tranh kết thúc vào năm 1975, và ông có có cơ hội nhìn thấy khoảng cách phân chia sâu sắc giữa “miền Nam tư bản” và “miền Bắc cộng sản”. Ông không mất nhiều thời gian để đi đến kết luận rằng đời sống dưới chế độ tư bản, bất chấp những hạn chế của nó, vẫn thịnh vượng hơn và khắc hẳn cái cuộc sống được mô tả trong các tài liệu tuyên truyền của người cộng sản.

“Hắn được “mở mắt” thêm nhiều nữa” – Vinh viết. “Rồi thêm một thứ “diễn biến” khác là hắn đã liều bỏ không biết bao thời gian và tiền túi để lọ mọ học tiếng Anh và vi tính từ lúc mọi người còn coi là thứ xa lạ”.

Để nhóm lên ngọn lửa

“Luôn quyết liệt, đam mê, và can đảm” – Phạm Xuân Cần, bạn học cũ của Vinh ở Học viện An ninh, viết, hòa thêm vào cơn phẫn nộ của cộng đồng blogger sau vụ bắt giữ Vinh. Ông Cần nhớ lại Vinh đã là một sinh viên của Học viện như thế nào, sau đó trở thành một sĩ quan an ninh, rồi làm việc ở Ban Việt kiều. Kinh nghiệm làm việc của Vinh với các trí thức Việt Nam ở nước ngoài – một số trong đó đã lưu vong từ năm 1975 – bổ sung thêm vào những hiểu biết của ông về “miền Nam tư bản”, khiến ông bị ám ảnh bởi cái ý nghĩ: “Bao nhiêu con người với những bộ óc tài ba đã bị phung phí”.

Năm 1999, gần như ngay sau khi Việt Nam thông qua Luật Doanh nghiệp, Vinh ra khỏi biên chế Nhà nước và thành lập công ty riêng, VPI, công ty thám tử tư đầu tiên ở Việt Nam. Công việc làm ăn của Vinh tiến triển tốt, và lợi nhuận của nó đủ làm Vinh nghĩ đến chuyện theo đuổi những sự nghiệp khác.

Năm 2005, khi mạng xã hội 360 (mà giờ đây đã sập) của Yahoo! xuất hiện, Vinh cũng tham gia làm blog như bất kỳ thanh thiếu niên Việt Nam nào. Ông tạo ra trang blog Anh Ba Sàm trên nền Yahoo, ban đầu chỉ đăng tải các bài mà ông viết cho báo chí nhà nước, cho đến khi ông nhận ra nhu cầu của những người dân Việt Nam, muốn biết “thế giới nghĩ gì về chúng ta”.

Thế là Vinh bắt đầu dịch các tin bài trên báo chí nước ngoài về Việt Nam sang tiếng Việt, và lượng độc giả tăng dần. Blog Anh Ba Sàm cũng cung cấp cả những tài liệu về mối quan hệ Việt Nam – Trung Quốc, mà cho đến tận bây giờ vẫn còn là một vấn đề chính trị nhạy cảm.

Mặc dù trang Anh Ba Sàm thu hút được một số lượng độc giả khá lớn (đối với một website chính trị), nhưng Vinh không dừng lại ở đó. Ông đi xa hơn trong sự nghiệp “khai dân trí” với sáng kiến xuất bản một bản tổng hợp những tin tức quan trọng nhất mỗi ngày. Vinh cũng thêm vào đó các comment (lời bình luận) – kết hợp giữa những suy nghĩ sâu sắc của một trí thức với văn phong dí dỏm, sắc sảo. Và các comment đã nhanh chóng trở thành đặc thù của trang Anh Ba Sàm, thu hút sự quan tâm của hàng trăm nghìn người đọc tiếng Việt trên khắp thế giới. Đó là một con số khá cao, đặc biệt khi mà lượng phát hành của tờ báo lớn Tuổi Trẻ chỉ đạt trung bình khoảng 200.000 bản.

“Tin tức được cập nhật 24/7. Đúng như kỳ vọng của độc giả, blog dành sự chú ý đặc biệt cho những câu chuyện mà nền báo chí quốc doanh của Việt Nam không được phép đưa tin. Món điểm tin hàng ngày này đã thu hút tới 100.000 độc giả thường xuyên” – David Brown, một nhà cựu ngoại giao người Mỹ thường có các bài viết được dịch đăng trên Anh Ba Sàm, đã viết như thế về trang mạng này vào tháng 3/2013, khi nó chịu một đợt tấn công nặng nề của các hacker “ủng hộ chính quyền”.

“Luôn đúng giờ, tuân thủ đạo đức báo chí, tức là chính xác, trung lập và bảo vệ nguồn tin, tôn trọng bản quyền. Đó là những nguyên tắc mà chúng tôi tuân theo trong suốt những năm qua” – Đinh Ngọc Thu, hiện là biên tập viên chính của trang Anh Ba Sàm, nói. Thu tham gia “điểm tin” cùng Vinh vào năm 2009, và lý do duy nhất khiến cô không bị bắt cùng Vinh và Thúy là vì cô đang sống ở California.

Quan hệ của Vinh với một số người trong bộ máy Nhà nước, xuất phát từ cương vị trước đây của ông trong các cơ quan nhà nước, cũng là những nguồn tin hữu ích. Tuy nhiên, đồng thời, chúng cũng gây nghi ngờ rằng ông là “an ninh trá hình”. Câu hỏi mà nhiều người đặt ra là tại sao Nguyễn Hữu Vinh mãi không bị bắt? Làm sao ông có thể “sống sót” qua rất nhiều đợt công an đàn áp blogger?

Bây giờ thì câu trả lời đã rõ ràng: Đó chỉ là vấn đề thời gian.

Công an vào cuộc

Chính quyền Việt Nam, với phần lớn là những gương mặt già nua, có lẽ không để ý nhiều đến sức mạnh của Internet, nhưng bộ máy an ninh của họ thì đã lưu tâm rất nhanh chóng. Bất kỳ người nào viết blog về các vấn đề chính trị sớm muộn cũng thấy có vấn đề với mạng lưới công an dày đặc ở Việt Nam. Vì thế, thật dễ hiểu khi Anh Ba Sàm được công an chú ý rất sớm, coi như một điểm tập kết của các lực lượng “phản động”.

Và dù sao thì đấy cũng là một niềm tin có cơ sở. Trang web đối kháng nào ở Việt Nam, hay nói đúng hơn là bằng tiếng Việt, cũng có lượng độc giả trung thành riêng của nó. Bạn đọc của Ba Sàm, như ông mô tả, có rất nhiều trí thức và đảng viên Đảng Cộng sản. Một tỷ lệ lớn trong số họ có thể vẫn còn trung thành với ý thức hệ cộng sản đã lạc hậu, và cái mà họ cần là “sự thật như nó vốn có” – trung lập và chính xác, không có sự kiểm duyệt của nhà nước.

Độc giả quả thật đã tạo thành một cộng đồng gắn kết, và bản thân độc giả cũng có người đọc của chính họ – có nhiều người vào Anh Ba Sàm chủ yếu để đọc các comment của Vinh và các blogger (“còm sĩ”) khác dưới mỗi bài. Rất nhiều còm sĩ đã trở nên nổi tiếng trong “đại gia đình bạn đọc Anh Ba Sàm”.

Chỉ có một đội ngũ rất ít người vừa lo nội dung vừa lo bảo mật, nên trang mạng thường xuyên bị tấn công. Ông Brown, nhà cựu ngoại giao, viết:

“… ngày 9/3, blog Ba Sàm bị tấn công triệt để. Bài vở, comment của mấy năm trời mất sạch. Tài khoản email của đội ngũ biên tập viên cũng mất. Nhóm Ba Sàm cho đến giờ vẫn chưa lấy lại được quyền kiểm soát trang anhbasam.wordpress.com. Tuy nhiên, đó vẫn còn là một bi kịch có thể xử lý được. Một ít nội dung đã được sao lưu dự phòng trên các máy chủ đặt ở nước ngoài”.

“… Một độc giả ngây thơ có thể kết luận rằng nhóm Anh Ba Sàm là một lũ phản động bất mãn, sống ở Mỹ, mưu lật đổ chính quyền Hà Nội”.

Sự thật là Vinh và cộng sự của ông chẳng nhận khoản trợ giúp tài chính nào từ bất cứ ai. Trên thực tế, khi nền kinh tế sa sút, công ty thám tử tư của Vinh cũng gặp khó khăn và đã gần trên bờ vực phá sản khi Vinh và Thúy bị bắt.

Một bạn đọc từng có đôi lần gặp Vinh kể lại một cuộc trò chuyện của chị với Vinh. Một cách nghi ngờ, bạn đọc đó hỏi: “Tại sao anh làm tất cả những việc này?”.

Ông đáp: “Bởi vì tôi ở vị thế tốt hơn bất cứ ai để làm việc này, cho nên nếu không làm, tôi sẽ cảm thấy có tội”.

Và ông bảo: “Bởi vì tôi đáp ứng đủ ba điều kiện. Thứ nhất, điều kiện kinh tế của tôi đủ tốt. Tôi có VPI, tôi không đến nỗi nghèo đói. Thứ hai, tôi có kiến thức về mạng. Và thứ ba, quan trọng nhất, là tôi hiểu họ – công an. Tôi đã từng ở trong họ, tôi hiểu họ”.

Tuy nhiên, có vẻ như cuối cùng ông đã thua. Người cựu sĩ quan an ninh đã không nghĩ rằng những đồng nghiệp cũ của ông có thể bắt ông, và ông bị bắt vào lúc không ngờ nhất.

Bản án đối với ông được dự đoán là sẽ nặng nề, bởi vì các tòa án của công an luôn xử nghiêm những người bị coi là “phản bội” nguồn gốc cộng sản của họ. Như Cù Huy Hà Vũ, con của một quan chức cộng sản cấp cao khác, cũng đã bị kết án 7 năm tù vào năm 2011.

Nhưng nói một cách lạc quan, chẳng phải đây là lúc để Vinh nghỉ ngơi hay sao? Ông đã làm việc quá nhiều, đấu tranh quá kiên trì trong suốt 7 năm qua, làm kiệt quệ cả bản thân ông lẫn các cộng sự. Và mặc dù ông có rất nhiều độc giả, cuối cùng, về cơ bản đó vẫn là một cuộc chiến đấu trong cô đơn.

Nhưng ông vẫn cứ blog.
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-14494421599009758222015-03-03T15:51:00.002+07:002015-03-03T15:51:53.626+07:00QUYỀN BẮT NGƯỜI CẦN THUỘC VỀ TÒA ÁN, THAY VÌ CƠ QUAN ĐIỀU TRA

Số liệu về việc thiếu chỗ giam giữ người có thể hiểu một phần nguyên nhân vì số lượng người có hành vi phạm tội quá nhiều, đó là minh chứng cho sự đổ vỡ của các chuẩn mực giá trị đạo lý. Nhưng mặt khác cũng cần đặt ra vấn đề xem xét lại việc bắt giam giữ lâu nay liệu đã đúng đắn hợp lý hay chưa?

________________

Nguồn: FB LS Ngô Ngọc Trai

Thưa các luật sư và mọi người. Lâu nay quyền bắt người nằm trong tay cơ quan điều tra chúng ta tưởng thế là đúng đắn rồi nên ko có ý kiến gì khác, nhưng tìm hiểu kỹ thì thấy quyền bắt người cần thuộc tòa án.
 Các nước gần ta như Hàn Quốc hay Nhật Bản đều quy định quyền băt người thuộc tòa án, và trong Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị cũng quy định:
 "Bất cứ người nào do bị bắt hoặc giam giữ mà bị tước tự do đều có quyền yêu cầu được xét xử trước toà án, nhằm mục đích để toà án đó có thể quyết định không chậm trễ về tính hợp pháp của việc giam giữ và ra lệnh trả lại tự do cho họ, nếu việc giam giữ là bất hợp pháp".
 Do vậy tui đã có kiến nghị về vấn đề này, nội dung luận giải kỹ hơn bên dưới, tui đề nghị các bác quan tâm tới điều này nhằm góp phần thúc đẩy xây dựng nền tư pháp VN được trở lên công minh tiến bộ.
 ....
 III/ NỘI DUNG VẤN ĐỀ KIẾN NGHỊ
 Bộ luật tố tụng hình sự hiện tại quy định cho phép cơ quan công an điều tra sau khi tiếp nhận tin báo tội phạm thì được quyền ra lệnh bắt khẩn cấp. Sau khi bắt cơ quan điều tra phải báo ngay cho Viện kiểm sát cùng cấp để xét phê chuẩn. Trong thời hạn 12 giờ kể từ khi nhận được đề nghị xét phê chuẩn, Viện kiểm sát phải trả lời có đồng ý với việc bắt hay không, nếu không đồng ý thì cơ quan bắt người phải trả tự do ngay cho người bị bắt.

 Việc bắt giam giữ người là một biện pháp ngăn chặn mục đích nhằm ngăn ngừa nghi can bỏ trốn, tiếp tục phạm tội hoặc tiêu hủy chứng cứ. Nhưng thực tế lâu nay việc bắt giam giữ người đã vượt quá mục đích ý nghĩa đơn thuần chỉ là một biện pháp ngăn chặn.
 Theo tinh thần của luật thì nghi can mặc dù bị bắt nhưng vẫn chưa bị coi là tội phạm. Luật đã quy định rằng không ai bị coi là tội phạm và phải chịu hình phạt khi chưa có bản án kết tội của tòa án có hiệu lực pháp luật.
 Như vậy mặc dù bị bắt và bị hạn chế quyền tự do đi lại, nhưng các quyền tự do dân sinh khác của người bị bắt vẫn còn, ví như quyền được đọc sách báo, xem ti vi, thăm gặp người thân, ăn uống đủ dinh dưỡng, không bị đánh đập bởi người khác…
 Vậy sau khi bị bắt, người bị bắt có được đảm bảo các điều kiện đời sống dân sinh bình thường hay không?
 Nhưng thực tế lâu nay có một vấn đề rất nghiêm trọng đó là điều kiện giam giữ người ở Việt Nam tệ hại khiến cho người bị giam giữ chịu sự khổ cực về tinh thần và thể xác.
 Việc bắt người vốn dĩ chỉ tước đi quyền tự do đi lại của công dân song không chỉ đơn thuần như vậy, do đặc thù điều kiện kinh tế xã hội ở Việt Nam người bị bắt lại bị tước đi hầu như hết các quyền dân sự, quyền con người bị xâm hại nặng nề khi sống trong điều kiện giam giữ mà mọi thông số chỉ tiêu giá trị đều ở mức rất thấp.
 Một ví dụ là mấy năm trước tôi bảo vệ cho một người bị bắt giam ở trại tạm giam số 3 nằm trên đường cầu Bươu thuộc Hà Đông, Hà Nội. Một lần vào lấy lời khai thấy chòm râu cứng của người đó được chia làm hai nửa, một bên rất dài cứng còn một bên lại trụi nhẵn. Hỏi ra thì được biết suốt ngày người đó bị mấy người giam giữ cùng phòng đè ra nhổ râu giải trí cho đỡ buồn.
 Điều đó là ví dụ giúp hình dung cho thấy tình trạng điều kiện sức khỏe của người bị giam giữ bị xâm hại như thế nào.
 Còn theo một bài báo mới đây trên báo Đất Việt có tiêu đề ‘Tội phạm tăng nhanh hơn dân số, thiếu hàng ngàn chỗ giam’, bài báo đưa số liệu rằng so với quy mô đã được phê duyệt, các trại tạm giam còn thiếu hơn 14.000 chỗ (tiêu chuẩn mỗi chỗ 2m2), tạm giữ thiếu hơn 12.000 chỗ.
 Bắt nhiều nên thiếu chỗ giam
 Số liệu về việc thiếu chỗ giam giữ người có thể hiểu một phần nguyên nhân vì số lượng người có hành vi phạm tội quá nhiều, đó là minh chứng cho sự đổ vỡ của các chuẩn mực giá trị đạo lý. Nhưng mặt khác cũng cần đặt ra vấn đề xem xét lại việc bắt giam giữ lâu nay liệu đã đúng đắn hợp lý hay chưa?
 Phải chăng có việc bắt giam giữ cẩu thả bừa bãi, nhiều trường hợp không cần thiết bắt cũng bắt, và tại sao lại để cơ quan công an điều tra được quyền bắt người?
 Chúng ta biết rằng công an điều tra là lực lượng chiến đấu có chức năng nhiệm vụ phòng chống tội phạm, ở họ mang nặng tâm lý trạng thái triệt tiêu phòng ngừa. Nghề nghiệp của họ ít đòi hỏi sự suy xét công tâm khách quan để cân nhắc sự cần thiết xác đáng hay không trong việc bắt giam giữ, cái có ở nghề nghiệp của các thẩm phán.
 Trước mỗi sự việc còn chưa rõ ràng lý do cần bắt hay không, nếu quyền bắt thuộc cơ quan công an thì họ sẽ có ngay quan điểm là cần bắt, điều này có nguyên nhân từ tâm lý trạng thái nhận thức nghề nghiệp.
 Mặt khác pháp luật quy định rằng trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc về cơ quan tiến hành tố tụng, có nghĩa là nếu không chứng minh được tội phạm thì họ phải chịu trách nhiệm nào đó.
 Cho nên đương nhiên dễ hiểu là cơ quan điều tra sẽ có xu hướng tìm giải pháp để hoàn tất cho được trách nhiệm của mình và giải pháp chính là quyền được bắt người.
 Có thể nói quyền được bắt người là ‘phép mầu’ giúp làm ‘nhẹ gánh’ đi trách nhiệm chứng minh tội phạm.
 Cho nên cái trách nhiệm chứng minh tội phạm mà lại đi kèm với cái quyền được bắt người thì còn gì nữa mà khó hiểu cho việc thiếu chỗ giam giữ.
 Cần sửa luật
 Bộ luật tố tụng hình sự đang được rà soát sửa đổi nên quy định rằng quyền quyết định bắt giam giữ phải thuộc về tòa án, cơ quan điều tra muốn bắt người thì phải chứng minh thuyết phục được thẩm phán về sự cần thiết và đưa ra các lý do xác đáng.
 Khi xem một số bộ phim hình sự của nước ngoài đôi khi chúng ta thấy trong nội dung phim nhiều người phải vất vả lắm mới xin được ‘trát’ bắt của tòa.
 Sự suy xét cẩn trọng của tòa án là bờ đê bảo vệ các quyền công dân, ngăn ngừa bạo quyền, cái mà nền tư pháp hình sự của ta còn mang nặng.
 Cân nhắc quyết định bắt người điều này cũng nằm trong chức năng xét xử phán quyết của tòa án. Tức là cân nhắc xem liệu đã cần thiết hay chưa trong việc tước đi một số quyền tự do của công dân.
 Chúng ta cần học hỏi nước ngoài về chế định bắt người. Hai nước gần gũi với ta là Hàn Quốc và Nhật Bản đều quy định quyền bắt người thuộc về tòa án.
 Hiến pháp Hàn Quốc viết rằng: Trong trường hợp bắt, giam giữ, tịch thu tài sản hoặc khám xét thì cần phải có lệnh của thẩm phán thông qua các thủ tục luật định và bất kỳ người nào bị bắt hoặc bị giam giữ đều có quyền yêu cầu Tòa án xem xét tính hợp pháp của việc bắt hoặc giam giữ.
 Hiến pháp Nhật Bản viết rằng: Không bai bị bắt bớ mà không có sự cho phép của tòa án trong đó chỉ rõ hành vi phạm tội trừ trường hợp đương sự bị bắt quả tang.
 Một thí dụ điển hình
 Mới đây báo chí ồn ào đưa tin về vụ chai nước có ruồi, nhiều ý kiến chỉ ra cho thấy hành vi của người liên quan trong vụ việc ngấp nghé giữa hành vi phạm tội cưỡng đoạt tài sản và quan hệ pháp luật dân sự, nếu quyền bắt thuộc tòa án quyết định thì họ sẽ nhìn sự việc dưới hai góc độ và cân nhắc có nên bắt hay không.
 Để xét cơ sở hợp lý cho việc bắt cũng không khó gì, chỉ cần làm rõ vài vấn đề: Ông Võ Văn Minh người bị bắt là chủ quán ăn uống có nhân thân rõ ràng liệu ông có bỏ trốn không? Ông sẽ bỏ trốn hay công khai đấu tranh chứng minh Tân Hiệp Phát sai và bảo vệ yêu cầu của mình?
 Liệu ông có tiếp tục phạm tội không, chẳng lẽ ông lại tiếp tục đi tống tiền người khác hay đi cướp? Liệu ông Minh có tiêu hủy chứng cứ nào không, chai nước có ruồi thì đã bị cơ quan chức năng thu giữ rồi, mà nếu không thu giữ thì ông Minh cũng giữ lại để làm bằng chứng bảo vệ mình chứ đời nào ông tiêu hủy.
 Như thế có thể thấy không có lý do xác đáng nào cho việc bắt giam, nhưng thực tế ông đã bị bắt. Vì lý do rằng quyền bắt người nằm trong tay cơ quan công an điều tra chứ không phải tòa án.
 IV/ KIẾN NGHỊ
 1. Kính mong Chủ tịch nước là Trưởng ban chỉ đạo cải cách tư pháp trung ương quan tâm tới trình trạng bắt giam giữ hiện nay, chỉ đạo các cơ quan chuyên môn nghiên cứu chế định về bắt giam giữ của các nước tiến bộ như Nhật Bản hay Hàn Quốc để học hỏi và triển khai vào Bộ luật tố tụng hình sự của ta đang được rà soát sửa đổi.
 2. Kính mong Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình là Trưởng ban soạn thảo Bộ luật tố tụng hình sự sửa đổi, triển khai nghiên cứu thay đổi nội dung về chế định bắt giam giữ hiện nay, chuyển quyền ra quyết định bắt giam giữ sang cho tòa án.
 Kính mong được xem xét.
 Xin trân trọng cảm ơnHồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-38671636929855996102015-02-17T15:58:00.002+07:002015-02-17T15:58:41.982+07:00KHI QUÊ HƯƠNG KHÔNG CÓ CHỖ CHO NGƯỜI TRẺ
Quán cà phê ở quê tôi nhiều vô kể, nơi nhiều người đến mài mòn tuổi trẻ của mình trong những câu chuyện phiếm không đầu không cuối, mà chính họ cũng chẳng mấy để tâm.

Nhiều người tự lực vì họ không có chỗ nào để dựa. Nhiều người không đút lót vì không có tiền để đút, nhiều người không nhận hối lộ vì không có điều kiện để nhận. Tôi tự hỏi, con cái của những người nghèo khi đã vượt qua gian khổ, đã thành ông này bà nọ, điều gì sẽ giữ họ lại với sự liêm chính?

Thành phố già bởi chính những người trẻ ở lại có lối suy nghĩ không khác gì người già, những người trẻ thi công chức mà ích kỉ, yên phận, sống chấp nhận, lỡ theo tiền lệ nhiều hơn một lần nên cả đời không dám nói to.

______________

Tác giả: H.TAM

Nguồn: tuổi trẻ online

TTO - Bài viết đầy trăn trở của một Sinh viên năm thứ ba trong những ngày về quê hương ăn tết. Quá nhiều câu hỏi từ những người trẻ. Những câu hỏi không phải để chờ câu trả lời mà chính là thể hiện thái độ và trách nhiệm với cuộc sống.

Bạn dẫn tôi đi gặp người yêu, anh là bạn cũ của chị tôi. Chị tôi học và làm việc luôn ở Sài Gòn, lương 1 tháng 15 triệu đồng.

Phú thì về quê làm công chức - nhân viên trong một phòng tài chính của ủy ban, lương nhà nước ít quá không dám kể.

Phú nói Thu tốt nghiệp loại giỏi đại học ngoại thương, đang làm tình nguyện viên sinh hoạt trong phường vì hai năm rồi chưa xin được việc. Nghe đến đó là lòng tôi lợn cợn. Những bàn cà phê ở xứ này hay dày vò lòng tôi với những mẩu chuyện như thế.

Bạn tốt nghiệp Sư phạm văn cấp 2, về quê vì là giọt máu duy nhất của bố mẹ, đang chuẩn bị cho đợt thi công chức với 200 hồ sơ đánh vật lấy 9 chỉ tiêu.

“Lót trước lót sau vẫn chưa chắc thi đậu, mà thi đậu cũng chưa chắc có việc làm”. Bạn lấy bằng tốt nghiệp tháng 9, về quê chờ đến tháng 6 năm sau mới có đợt thi công chức: “Vậy là tớ còn thất nghiệp 4 tháng nữa. Nếu không xin được việc làm chắc sẽ mở quán cà phê.”

Quán cà phê ở quê tôi nhiều vô kể, nơi nhiều người đến mài mòn tuổi trẻ của mình trong những câu chuyện phiếm không đầu không cuối, mà chính họ cũng chẳng mấy để tâm.

“Về chưa, cà phê!” là một câu nói quen thuộc vào mùa này, khi thành phố nhỏ quê tôi đang đợi chờ những người trẻ bị mang đi bởi chuyến xe khách mùa hè trở về, mang theo một chút gì mới mẻ. Nhưng thành thực mà nói, những mẩu chuyện về công việc, tiền bạc, quan hệ với đầy sự thỏa hiệp khiến tôi như rụn rã.

Có phải khi lớn lên, nụ cười của con người không còn trong trẻo từ khi bàn tay họ lén lút ở dưới gầm?

Bạn kể, trong lớp thi công chức có một anh A đã lo lót hết rồi, anh dở tài liệu khá lộ nhưng giám thị làm lơ không nói gì. Một bạn nữ kế bên không chịu được bèn đứng phắt dậy tố giám thị: “Bạn A, ngồi bàn X, lật tài liệu thưa giám thị". Không còn cách nào khác, giám thị buộc phải thể hiện sự liêm chính yếu ớt còn sót lại của mình. Anh A được cho về nhà uống cà phê chờ năm sau... thi tiếp.

Tôi vui mừng thét lên: “Có thế chứ! Chính những người này sẽ cứu thành phố của mình khỏi sự nhiễu nhương!”. Rồi như thể cười cợt cái niềm hy vọng bé nhỏ vừa chớm nở của tôi, bạn cười bảo: “Bạn nữ kia cũng lo lót, cũng lén... lật tài liệu, chỉ vì hai người thi vào cùng một ngành nên mới tố giác để loại bớt đối thủ đó.”

Rồi thành phố của tôi có thể trẻ hơn bởi những con người với ý nghĩ già nua này không? Cái ý nghĩ vào làm công chức để ổn định, cái ý nghĩ đưa tiền trước lấy lại tiền sau, cái ý nghĩ diệt trừ người khác bằng giả danh “bài trừ tiêu cực”!

Bạn già tôi nói thế hệ của anh là vứt đi, thế hệ trước anh cũng tự nhận mình là vứt đi. Rồi ai vứt nổi chúng tôi đây, khi chính chúng tôi còn không ngửi được mùi mốc meo lên rễ của chính mình.

Tôi đi bộ ra chợ, nơi những mặt người đen đủi lấm lem đan xen vào những hàng bông, hàng chuối xanh rờn. Ở quê tôi, nếu bắt được một tia lửa sáng rực lóe lên trong đôi mắt khi hỏi thăm về con cái, bạn cứ yên tâm người đó có con học đại học ở Sài Gòn. Chú Phúc làm nông, cô Thơi gánh chuối bán ở chợ T., hai vợ chồng với 4 sào ruộng khô cằn nuôi 4 người con học Đại học. Chú Phúc kể vanh vách danh sách trường thi trong nguyện vọng 1 và nguyện vọng 2 của từng đứa con như thể họ vừa mới thi xong vậy.

Như bao người trẻ khác, họ tốt nghiệp và đi nơi khác làm việc.

“Bọn trẻ muốn về quê làm việc ở gần bố mẹ lắm chứ, nhưng mình không có thân thế gì, không xin việc được. Tỉnh nói ưu đãi cho trí thức trẻ về quê, nhưng thực chất những cái ghế chưa ai ngồi cũng đều đã đề tên sẵn. Bạn của con chú về muốn có việc cũng phải đút tiền, nó chán nên vào Sài Gòn làm lại.”

Tôi hỏi ông làm sao nuôi được 4 người con học đại học hay vậy, ông trả lời: “Cha mẹ chịu khổ cỡ nào cũng được. Ở Sài Gòn chú không cho con đi làm thêm, chỉ có học thôi!” Rồi chú chỉ chiếc xe Angel nát mèm vắt những khúc gỗ thồ hàng ngang dọc, như cuộc đời nắng gió phơi sương của hai vợ chồng vậy.

Chú kể về người bạn này, người bạn kia hiện đang đương chức, trong tâm khảm những người lớn quê tôi, “làm quan” và cái khát vọng đổi đời vẫn còn khắc sâu lắm. Họ vẫn mong mỏi những quan hệ cá nhân, những chức cao vọng trọng, những an phận, yên ổn muôn đời, và họ luôn dạy con cái mình - là thế hệ chúng tôi - về điều đó.

Nhiều người tự lực vì họ không có chỗ nào để dựa. Nhiều người không đút lót vì không có tiền để đút, nhiều người không nhận hối lộ vì không có điều kiện để nhận. Tôi tự hỏi, con cái của những người nghèo khi đã vượt qua gian khổ, đã thành ông này bà nọ, điều gì sẽ giữ họ lại với sự liêm chính?

10 giờ đêm, ngọn đèn dầu của những người mẹ bán trứng vịt lộn nuôi con đi học đại học ở Sài Gòn vẫn còn chong sáng. Tôi hỏi Nam: “Nếu được, cậu có về?”. Nam bảo sẽ về, nhưng chắc tầm 10 năm nữa, khi đã có nhiều tiềm lực hơn, bây giờ về không có đất dụng võ. Nam rất giỏi, Nam chịu khó vô cùng, Nam liêm khiết, sao Nam không về đi cho cái thành phố của tôi trẻ hơn một chút.

Cái thành phố đâu chỉ già vì có quá nhiều người trẻ ra đi, đâu chỉ già vì quá nhiều cha mẹ trông ngóng con đi học sắp về.

Thành phố già bởi chính những người trẻ ở lại có lối suy nghĩ không khác gì người già, những người trẻ thi công chức mà ích kỉ, yên phận, sống chấp nhận, lỡ theo tiền lệ nhiều hơn một lần nên cả đời không dám nói to. Tôi hỏi bạn: “Sao chuyện đút tiền xin việc lại trở thành một điều thông thường được vậy?” Bạn lắc đầu, trả lời: “Chuyện đó cũ quá rồi.”

Thành phố, còn không có chỗ cho tôi một câu trả lời.
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-48021981091180867882015-02-01T22:36:00.000+07:002015-02-01T22:36:01.015+07:00TUYÊN NGÔN ẨM TỬU QUYỀN
Hồ Như Hiển

 - Xét rằng, rượu không tự nhiên sinh ra và cũng không tự nhiên mất đi, nó chỉ chuyển từ trạng thái này sang trạng thái khác: rượu cũng từ gạo mà ra/Ta đây uống rượu cũng là ăn cơm (cao gạo).

 - Xét rằng, rượu là phát minh vô giá mà tiền nhân để lại cho hậu thế: Tổ tông công đức ban cho rượu/ Con cháu thảo hiền mặc sức say.

 - Xét rằng, rượu gắn bó vĩnh viễn với đời sống con người: Trăm năm bia đá cũng mòn/ Ngàn năm bia rượu vẫn còn trơ trơ.

 - Xét rằng, rượu là một trong những lạc thú của bậc thánh nhân: Rượu thánh cờ tiên; Bầu rượu túi thơ; Khi chén rượu, khi cuộc cờ/ Khi xem hoa nở khi chờ trăng lên; Rượu gặp tri âm ngàn chén thiếu/ Tiếng không đồng điệu nửa câu thừa.

 - Xét rằng, phụ nữ trang điểm, đàn ông rượu bia: Nam vô tửu như kì vô phong; Còn trời còn nước còn non/ Còn cô bán rượu anh còn say sưa; Làm trai cho đáng nên trai/ Chai thì nửa lít chai thì sáu nhăm; Thân xác ở trong chai/ Tam hồn ở ngoài chai/ Muốn nên sự nghiệp lớn/ Mỗi ngày phải vài chai.

 - Xét rằng, rượu có đôi lúc giúp ta giải tỏa nỗi lòng: Có những lúc gục đầu bên chén rượu/ Viết tên em trên cổ cánh chân gà; Uống đi em cho đời bớt khổ/ Thật ra thì có bổ gì đâu em. Song, cũng xét rằng, rượu không phải phương thuốc chữa tâm bệnh: Rượu làm ta say ta lại tỉnh/ Ta tỉnh rồi rượu chết với ta; Rút dao chém xuống nước, nước càng chảy mạnh/Nâng chén tiêu sầu, sầu càng sầu thêm.

 - Xét rằng, uống nhiều rượu rất có hại cho sức khỏe: Xưa kia ta ở trên trời/ Bởi hay uống rượu trời đày xuống đây/ Xuống đây ta uống cho say/ Xơ gan cổ chướng lại bay về trời.

 - Xét rằng, quá chén có thể làm mất nhân cách con người: Tay cầm bầu rượu nắm nem/ Mải vui quên hết lời em dặn dò; Rượu nhạt uống lắm cũng say/ Người khôn nói lắm dẫu hay cũng nhàm; Rượu vào lời ra; Ở đời chẳng biết sợ ai/ Sợ thằng say rượu nói dai tối ngày; Những người chè rượu đêm ngày/ Đã hư công việc lại rầy tiếng tăm; Giàu đâu đến kẻ ngủ trưa/ Sang đâu đến kẻ say sưa tối ngày.

 - Xét rằng, người say không bao giờ chịu nhận mình say: Say thời say ngãi say tình/ Say chi chén rượu mà mình nói say; Ừ thì một chén nữa/ Sao lại nghiêng thế này?/ Uống cho đất bằng lại/ Dễ gì ta đã say!

 - Xét rằng, nhiều người không uống được nhưng không chối được: Rượu bất khả ép/ Ép bất khả từ/ Từ bất khả thi/ Từ từ rồi cũng hết.

 - Xét rằng, không phải ai cũng biết uống rượu: Uống rượu thì phải uống đầy/ Nếu không như thế dạ dày sẽ đau/ Uống rượu thì phải ăn rau/ Nếu không như thế thì đau dạ dày; Rượu ngon bởi vị men nồng/ Người khôn bởi vị giống dòng mới khôn; Rượu tăm thịt chó nướng vàng/ Mời đi đánh chén khác làng cũng đi; Trà tam, tửu tứ, du hành nhị;

 - Xét rằng, quan tham chúng nhậu không từ một thứ gì: Chúng nó nhậu từng cánh rừng giải núi/ Từng khoảng trời miệt đất lòng khơi/ Nhậu tất cả từ Vua Hùng để lại/ Nhậu đến nàng Tô Thị rã thành vôi (Thơ Bùi Minh Quốc).

 - Xét rằng, Việt Nam là nước sử dụng bia rượu đứng hàng đầu thế giới. Xét rằng, nguy cơ giống nòi suy thoái, đất nước lâm nguy vì những kẻ bán giời không văn tự: Tổ Quốc rùng mình trong cơn nhậu nhẹt/ Có nghe chăng con cháu ngợi ca người/ Và hạ bút kí hợp đồng cái rẹt/ Hợp đồng này giàu đẹp lắm người ơi (Thơ Bùi Minh Quốc).

 - Xét rằng, phong trào nhậu nhẹt rộng khắp: nhà nhà uống rượu, người người uống rượu, ngành ngành uống rượu là biểu hiện bề nổi của đời sống vật chất có đi lên (một chút) nhưng ẩn sâu là sự nghèo nàn về đời sống văn hóa, đời sống tinh thần, là sự băng hoại xã hội.

 Vậy nên, tuyên rằng:

 1. Mọi người phải uống rượu, bia trong tinh thần tự do, bình đẳng, bác ái.

 2. Mọi người đều có quyền uống rượu bia bằng chén, bằng cốc. Không ai bị tước bỏ cốc, chén khi uống rượu bia một cách độc đoán.

 3. Mọi sự phân biệt kì thị giới tính, tuổi tác, tôn giáo, chủng tộc, quốc gia… trong phân chia mâm rượu đều bị lên án.

 4. Mọi người có quyền uống bia rượu trong điều kiện phòng ốc an toàn, không bị đe dọa bởi nguy cơ trúng gió.

 5. Không ai bị ép buộc là người phải châm tửu. Mọi hình thức ép buộc người khác làm người châm tửu đều bị lên án.

 6. Uống hay không, ít hay nhiều là quyền tự nhiên, thiêng liêng, bất khả xâm phạm của mỗi con người. Không ai có quyền nhân danh bất cứ điều gì để ép người khác “rót Cao Bằng, uống Bắc Cạn”.

 7. Mọi người có quyền tự do di chuyển sang mâm khác và uống rượu tại mâm đó trong phạm vi tiệc rượu và trở về mâm mình sau khi đã giao lưu với mâm khác.

 8. Trước sự ép rượu quá mức không phù hợp với tửu lượng của mình, mọi người có quyền tị nạn sang uống ở mâm khác và được dung thân ở mâm đó.

 9. Mọi người có quyền uống “sầu riêng”. Mọi người có quyền “camphuchia” rượu của mình cho người khác hoặc nhờ người khác uống đỡ nếu họ đồng ý.

 10. Không ai được lợi dụng lúc người khác uống rượu say để moi thông tin, moi những điều bí mật từ người khác. Mọi thông tin lời nói của một người trong lúc người đó say rượu không có tính pháp lí.

 11. Không ai bị trừng phạt bằng cách uống hết, uống cạn, uống hai chén liền, uống ba chén liền nếu người đó không muốn. Mọi hình thức phạt rượu người khác đều bị lên án.

 12. Mỗi người có quyền uống theo cách của mình: Người thì uống nhấp môi, người thì uống 50, người thì uống theo kiểu “chổng mông, sờ tí” (uống cạn, úp chén). Người thì uống rượu kèm cốc nước lọc, người thì uống rượu lẫn bia, người uống bia pha nước ngọt… Mọi người phải tôn trọng đặc điểm riêng của người khác.

 13. Độ “manly” của một người không phải đo bằng độ cạn của chén rượu. Việc dùng những từ ngữ như “đàn bà”, “đồ mặc váy” để miệt thị người không uống rượu bia là một hành vi xúc phạm đến phụ nữ, và là một hành vi thiếu văn hóa.

 14. Ở bất cứ nơi đâu, ở bất cứ thời điểm nào, ai cũng có quyền từ chối không uống một chút rượu, bia hay đồ uống có cồn.

 15. Ai cũng có quyền uống rượu có mồi, đặc biệt là mồi phải có rau (sạch).

 16. Ai cũng có quyền có đủ rượu, bia và đủ mồi tùy theo tửu lượng của mình.

 17. Ai cũng có quyền ăn đệm trước khi uống rượu bia. Việc bắt người mới nhập mâm uống 100% trước khi ăn là một hành vi xâm hại sức khỏe người khác.

 18. Ai cũng có quyền được uống bia có đá hoặc bia lạnh.

 19. Ai cũng có quyền đi vệ sinh trong khi uống bia rượu. Đặc biệt là khi uống bia.

 20. Ai cũng có quyền được uống rượu đảm bảo chất lượng. Việc chạy theo lợi nhuận, bán thứ rượu “vừa đi vừa nấu” cho người tiêu dùng là một tội ác cần phải bị lên án.

 21. Không ai có quyền dùng bia để làm chất xúc tác cho quyền tự do ngôn luận của mình.

 22. Không được cậy thế mình là bề trên để sai, nhờ, ép người chưa đủ mười tám tuổi đi mua rượu, bia.

 23. Ông chồng nào cũng có quyền uống rượu trong mỗi bữa ăn. Không bà vợ nào có nghĩa vụ phải thu dọn chiến trường khi ông chồng “Liverpool”.

 24. Các bà vợ không có quyền chì chiết chồng mình khi chồng mình đang say. Các ông chồng có quyền và bổn phận giải trình về sự say rượu của mình trước các bà vợ sau khi mình tỉnh rượu.

 25. Việc dùng rượu bia để quên đi thực tại của bản thân, của gia đình là việc đáng trách. Chìm đắm trong liên hoan, nhậu nhẹt mà không quan tâm đến thân phận người dân xung quanh mình, đến xã hội mình đang sống là thiếu tinh thần trách nhiệm, thiếu tinh thần công dân.

 26. Không một điều nào trong bản tuyên ngôn này được hiểu và hàm ý cho phép một hội, một nhóm hay một cá nhân nào được quyền có những việc làm hay hành động nhằm hủy diệt “ẩm tửu quyền” được thừa nhận trong bản tuyên ngôn này.

 H.N.H

(Bản tuyên ngôn này có sử dụng một số câu ca dao, tục ngữ và một số câu thơ hài hước sưu tầm trên mạng internet).
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-2260056880967771112015-01-27T17:07:00.000+07:002015-01-27T17:07:08.076+07:00THƯ GỬI ĐẠI GIA

Đã có một tài sản khổng lồ (dù tôi biết đối vơi ông/bà, không bao nhiêu là đủ) ông/bà nên nghĩ nhiều hơn đến việc san sẻ với người khác, cho những thế hệ mai sau. Tôi nghĩ rằng ông/bà không khỏi đau đáu nhìn đồng bào mình còn quá nghèo. Tôi hi vọng ông/bà không chai đá đến nỗi khi thấy những người lam lũ ngoài đường thì ông/bà không chút gì thương cảm, hoặc tệ hơn nữa, cho rằng sở dĩ họ nghèo khổ như vậy hoàn toàn là lỗi của họ. Một số ông bà đã xây những chùa chiền nguy nga, bố thí cho những người bạc phước. Chúng tôi rất cám ơn những nghĩa cử ấy, nhưng tôi tin là ông/bà có thể làm hơn thế nữa: lập bệnh viện, xây trường, tặng học bổng cho học sinh, sinh viên nghèo… Nhũng hành động ấy, theo tôi, sẽ tạo thiện cảm từ đông đảo đồng bào của ông/bà, củng cố sự ổn định xã hội và, tôi dám nói, góp phần ủng hộ chế độ này (mà tôi nghĩ hầu hết ông/bà đều muốn duy trì nó).

______________________________

Nguồn: Ba Sàm

GS Trần Hữu Dũng

25-01-2015

Thưa ông/bà (mà tôi chưa được hân hạnh gặp),

Tôi xin phép dùng chữ “đại gia” để gọi ông/bà trong thư này. Dù rằng danh hiệu này rất phổ thông ở Việt Nam (và có lẽ ông/bà cũng hãnh diện được gọi như thế) nhưng theo cảm nhận của nhiều người thì danh hiệu “đại gia” có ngầm ý châm biếm. Tôi chưa nghe ai dùng nó để gọi những người làm giàu nhờ phát minh, sáng tạo. “Đại gia” thường được dùng để gọi những người làm giàu do kinh doanh (kể cả bất động sản, chứng khoán, ngân hàng). Ai cũng nhìn nhận Warren Buffett là đại gia, nhưng ít ai gọi Bill Gates là đại gia (dù tài sản của hai người này xấp xỉ bằng nhau). Tuy nhiên, để xưng hô cho ngắn gọn, tôi xin gọi ông/bà là đại gia chỉ vì khối tài sản “khủng” của ông/bà, mà không hàm ý phân loại hay phê phán gì cả.

Thưa ông/bà,

Trước hết, tôi thành thực cám ơn ông/bà. Phải khách quan mà nhìn nhận rằng ông/bà đã đóng góp không ít vào sự phát triển của nước ta từ những ngày đầu Đổi Mới. Nhờ ông/bà mà hàng triệu người Việt Nam có công ăn việc làm. Những đóng góp ấy, dù ông/bà làm chỉ vì lợi ích của chính ông/bà, cần được xã hội công nhận.

Tôi cũng xin chúc mừng ông/bà đã tích tụ được khối lượng tài sản khổng lồ. Phải thú nhận rằng, như nhiều người khác, đôi khi tôi cũng thắc mắc về nguồn gốc tài sản ấy, nhất là khi nó được tạo dựng trong một khoảng thời gian tương đối ngắn, chỉ trong 10, 20 năm gần đây. Lắm tiếng thị phi cho rằng tài sản của ông/bà là do kinh doanh bất chính, thậm chí phi pháp, hoặc dựa vào thế lực (mờ ám?) của bạn bè, thân tộc. Nếu có là như thế thì, tôi nghĩ, cũng là tình trạng thường thấy ở các quốc gia mới phát triển hoặc vừa chuyển đổi (kể cả Nga, Trung Quốc). Ngay ở Mỹ, cho đến đầu thế kỷ 20 thì đâu phải tài sản của đại gia nào cũng do tích cốc dành dụm, kinh doanh hợp pháp?

Dù sự thật là thế nào thì cũng phải nhìn nhận rằng ông/bà có khả năng kinh doanh hơn người, phát hiện cơ hội làm ăn ít ai thấy, và có tài khai thác những cơ hội ấy, nhanh chóng nhân tài sản của ông/bà lên hàng trăm, hàng nghìn lần. Hiển nhiên, ông/bà có nhiều biệt tài mà bọn dân đen chúng tôi không có, hoặc/và được may mắn ở vào những vị trí thuận lợi hơn hẳn chúng tôi.

Một sự thực nữa: trừ các bậc chân tu, hầu hết mọi người trên thế gian đều mong ước có những khối lượng tài sản như của ông/bà. Tiếc thay, tuyệt đại đa số đều không thực hiện được ước mơ ấy vì thiếu khả năng kinh doanh, hoặc kém may mắn, hay vì chọn lựa một ngành nghề mà dù có cực kỳ xuất chúng cũng không thể làm giàu được. Như vậy, khách quan mà nói, đến chừng mực nhất định, về phương diện nào đó, ông/bà đáng được khâm phục. Tôi thực tình nghĩ như thế.

Song, thưa ông/bà, mục đích của thư này không phải để làm rõ con đường tích tụ tài sản của ông/bà (việc ấy sẽ có những người khác làm, nếu họ thấy cần) mà để xin phép ông/bà cho tôi bày tỏ vài điều mà tôi hằng “tâm tư” (một chữ khá “thời thượng” hiện nay!) về vai trò và trách nhiệm của ông/bà đối với đất nước chúng ta trong giai đoạn hiện tại.

Là đại gia, hẳn ông/bà là thành phần cốt cán của một (hay nhiều) nhóm lợi ích, và nhóm lợi ích của ông/bà hẳn vận dụng các thế lực kinh tài hoặc quan hệ cá nhân để nhà nước ra những luật lệ thuận lợi cho nhóm lợi ích của ông/bà. Quốc gia nào cũng có hiện tượng này. Đòi hỏi Việt Nam là biệt lệ là hoàn toàn không thực tế. Tuy nhiên, ở những nước có một nền dân chủ lâu đời thì có những thể chế để chặn bớt hiện tượng ấy (ví dụ, công khai hóa các hoạt động “lobby”), và cũng có nhiều nhóm lợi ích với sức mạnh tương đương nhưng đối nghịch nhau nên phần nào có thể trung hòa ảnh hưởng chính trị của nhau.

Như vậy, phải thực tế mà nhìn nhận rằng khám phá và khai thác những lỗ hổng của luật pháp để làm giàu là chuyện xảy ra ở mọi quốc gia, ở mọi thời kỳ. Tuy nhiên, dùng thế lực của mình để cố tình ngăn cản những chính sách hoàn thiện nền kinh tế, làm toạc thêm những lỗ hổng, bóp méo thêm các cơ chế vốn còn non trẻ, chưa kiện toàn, thì tôi nghĩ không một xã hội nào có thể chấp nhận.

Tôi không muốn đi sâu vào chi tiết lãnh vực nào là cần sự lưu ý của ông/bà (theo tôi, đó là sản xuất, xuất khẩu, những công nghiệp mới…) và lãnh vực nào là không (theo tôi, đó là bất động sản). Quý ông/bà mong muốn làm giàu và xã hội phải tôn trọng quyền tự do ấy (dù theo tôi, làm giàu cho bản thân mà có lợi cho xã hội thì đáng khuyến khích hơn là làm giàu trong những ngành không có lợi, thậm chí có hại, cho xã hội). Làm thế nào để hướng toàn bộ nguồn lực quốc gia, qua đòn bẩy của đầu tư, của sản xuất, công lẫn tư, vào những ngành có ích cho sự phát triển bền vững của quốc gia là trách nhiệm của nhà nước, tôi chỉ mong ông/bà không cản ngăn hoặc bẻ lạc hướng những chính sách ấy vì lợi ích riêng, thậm chí ngắn hạn, nhất thời.

Tôi cũng mong ông/bà hằng tâm nghĩ đến đời sống của những công nhân đang làm việc cho ông/bà. Từ lý thuyết (như nhà kinh tế Stiglitz đã chứng minh) đến thực hành (như kinh nghiệm các công ty Costco, Google ở Mỹ cho thấy), khi lao động được ưu đãi (trên mức tối thiểu của thị trường) thì năng suất của họ sẽ cao hơn, và họ sẽ “trung thành” hơn với chủ doanh nghiệp, tăng lợi nhuận của công ty lên một cách rõ rệt. Liên hệ, tôi cũng mong ông/bà đóng góp nâng cao kỹ năng lao động của nước ta, bắt đầu từ giáo dục cơ sở. Trước mắt, chất lượng lao động càng cao thì càng đóng góp nhiều hơn vào lợi nhuận kinh doanh của ông/bà; xa hơn, một nền giáo dục tốt sẽ tạo nên những công nhân tốt cho công ty của con cháu ông/bà. Đó cũng là một cách ông bà để lại gia tài cho thế hệ kế nghiệp ông/bà.

Thưa ông/bà,

Tôi cũng hi vọng ông/bà sẽ có ý thức nhiều hơn về trách nhiệm xã hội của ông/bà. Theo phỏng đoán của tôi thì đa số ông/bà còn quá trẻ để cầm súng chiến đấu trước 1975 (thậm chí nhiều ông/bà lúc ấy chưa chào đời) song hầu hết ông/bà đều xuất thân từ gia đình đã đóng góp nhiều vào cuộc chiến tranh giành độc lập của tổ quốc, thậm chí nhiều ông/bà có cha mẹ là liệt sĩ. Đành rằng quá khứ cùng nhau nằm gai nếm mật ấy càng ngày lùi xa trong tâm tưởng nhưng tôi nghĩ ông bà vẫn chưa quên. Nói thẳng ra, trách nhiệm xã hội của ông/bà chính là trách nhiệm đối với con cháu những người đã từng là đồng chí của cha mẹ của ông/bà, chung vai sát cánh với cha mẹ của ông/bà trong những giai đoạn khó khăn của đất nước

Tôi không cho rằng tôi đòi hỏi quá nhiều ở ông/bà khi ước mong rằng ông/bà ý thức những trọng trách của một doanh nhân Việt Nam, những trọng trách mà doanh nhân nước khác hoặc là không có đối với nước họ, hoặc là có, nhưng loại khác. Nói rõ hơn, doanh nhân Tây phương ít có tự hào dân tộc như doanh nhân Đông phương. Và chính trong giới doanh nhân Đông phương thì người Nhật, người Hàn, ngươi Hoa, người Ấn hẳn là khác với doanh nhân người Việt bởi vì, tôi nghĩ, đối với họ thì đó là lòng tự hào dân tộc, còn đối với chúng ta thì đó là một nghĩa vụ đối với đồng bào vì những lý do lịch sử mà tôi đã nói ở trên.

Đã có một tài sản khổng lồ (dù tôi biết đối vơi ông/bà, không bao nhiêu là đủ) ông/bà nên nghĩ nhiều hơn đến việc san sẻ với người khác, cho những thế hệ mai sau. Tôi nghĩ rằng ông/bà không khỏi đau đáu nhìn đồng bào mình còn quá nghèo. Tôi hi vọng ông/bà không chai đá đến nỗi khi thấy những người lam lũ ngoài đường thì ông/bà không chút gì thương cảm, hoặc tệ hơn nữa, cho rằng sở dĩ họ nghèo khổ như vậy hoàn toàn là lỗi của họ. Một số ông bà đã xây những chùa chiền nguy nga, bố thí cho những người bạc phước. Chúng tôi rất cám ơn những nghĩa cử ấy, nhưng tôi tin là ông/bà có thể làm hơn thế nữa: lập bệnh viện, xây trường, tặng học bổng cho học sinh, sinh viên nghèo… Nhũng hành động ấy, theo tôi, sẽ tạo thiện cảm từ đông đảo đồng bào của ông/bà, củng cố sự ổn định xã hội và, tôi dám nói, góp phần ủng hộ chế độ này (mà tôi nghĩ hầu hết ông/bà đều muốn duy trì nó).

Thưa ông/bà,

Tất nhiên là ông/bà có quyền hưởng thụ, song phong cách tiêu dùng và hưởng thụ của ông/bà có ảnh hưởng rất lớn đến xã hội, nhất là khi phong cách ấy được báo chí phóng đại, “lá cải hóa”, để “câu khách”.

Dù đúng hay sai, một bộ phận không nhỏ trong xã hội rất ganh tỵ với tài sản và lối sống phô trương của ông/bà và gia đình, nhất là khi nguồn gốc những tài sản của ông/bà có nhiều khoảng tối. Một sự thực khó chối cãi là, xuyên suốt lịch sử, không chóng thì chày, bất bình đẳng thu nhập phát sinh từ bất công xã hội, luôn luôn là ngòi nổ hăm dọa sự bền vững của chế độ. Bằng cách sống ít phô trương, kín đáo, ít ra ông bà cũng đóng góp vào sự ổn định một chế độ mà nhờ đó ông bà đã thành đạt như hôm nay.

Được giáo dục và sinh sống trong nền kinh tế thị trường, xem cá nhân là chủ thể tối hậu, tôi tin ở nguyên tắc căn bản là mỗi người có toàn quyền sử dụng tiền bạc của mình, theo sở thích của chính người ấy. Những tín đồ cực đoan của chủ nghĩa thị trường còn khẳng định rằng không ai được quyền phán đoán sở thích của người khác là thấp hoặc cao, xấu hay tốt. Nhưng, nhìn kỹ thì nguyên tắc căn bản này (sở thích của người tiêu dùng là “tối thượng”) có vài điểm cần xét lại. Một là khi ông/bà tiêu dùng với mục đích phô trương thì sự tiêu dùng ấy là một hành động mang tính xã hội (tác động đến những người mà ông/bà muốn phô trương), do đó xã hội có quyền phán đoán sự tiêu dùng ấy. Hai là, sở thích của ông/bà chẳng phải luôn luôn là tối hảo cho chính ông/bà. Nếu ông/bà dùng tiền ấy để thỏa mãn sự nghiện ngập có hại cho sức khỏe, chẳng hạn, thì thiết nghĩ xã hội có quyền phán đoán, thậm chí cản ngăn. Và ba là, ông/bà có chắc là sở thích của ông/bà có đủ rộng không? Có thể chăng có những thứ mà ông/bà không biết hoặc thiếu khả năng để thưởng thức (rồi cứ loanh quanh với dàn ôtô xịn, hàng hiệu, toa lết lát vàng (!))? Điểm này rõ ràng là tùy thuộc vào trình độ giáo dục và văn hoá. Nếu sở thích của ông bà là hội họa, là văn chương, và ông/bà dùng tiền của mình để lập bảo tàng viện, gây quỹ cho các giải thưởng văn chương, nghệ thuật… thì chẳng những sự tiêu dùng ấy sẽ thỏa mãn sở thích của ông/bà mà còn có ích cho xã hội.

Tôi biết là mình khá hỗn hào khi đề nghị ông/bà mở rộng không gian thưởng ngoạn của ông/bà. Xin ông/bà tha thứ cho sự thiếu tế nhị này. Là đại gia, ông bà hẳn có thể đi nghỉ dưỡng, du lịch bất cứ nơi nào trên thế giới (không kể những chuyến đi “làm ăn”), tôi mạo muội đề nghị với ông/bà rằng trong những chuyến đi ấy ông/bà nên nhín chút thời giờ để tiếp cận văn hóa địa phương: thăm viếng các bảo tàng viện, nghe những dàn nhạc đại hòa tấu, xem opera… và những dạng hình văn hóa cao cấp khác. Tôi tin rằng nếu có cơ hội tìm hiểu và chiêm ngưỡng các nền văn minh phong phú và đa dạng của nhân loại, ông/bà sẽ thấy sự nghèo nàn trong sinh hoạt văn hóa của Việt Nam và có những hổ trợ tích cực để chúng ta có một nền văn hóa tương xứng với chiều dài lịch sử và tinh thần sáng tạo của dân tộc.

Tất nhiên, doanh nhân không có trách nhiệm của nhà văn hóa (và, phải nhìn nhận, nhiều nhà văn hóa cũng chưa làm tròn nhiệm vụ của mình) song, với một “lối sống văn hóa”, tôi tin rằng ông/bà sẽ là tấm gương nhiều ảnh hưởng cho toàn xã hội, nhất là giới trẻ.

Sở hữu khối tài sản khổng lồ, ông/bà có đầy đủ phương tiện để thưởng thức những cái đẹp mà muốn tiếp cận cần phải có tiền (hiển nhiên, rất nhiều cái đẹp không cần tiền). Song, khả năng thưởng ngoạn văn hóa không phải bao giờ cũng là một năng khiếu bẩm sinh, nó thường đòi hỏi một trình độ văn hóa nhất định. Ai cũng có thể khen hoặc chê một bản nhạc thính phòng của Beethoven, một bức tranh của Dali hay một bức tượng của Giacometti.. Nhưng lời khen hoặc chê ấy có “chất lượng” hay không là tùy vào trình độ văn hoá của người thưởng ngoạn (và, tất nhiên, chúng ta cần đề phòng để tránh hợm hĩnh).

Thưa ông/bà,

Nói ngắn gọn, tôi không mong ước ở ông/bà điều gì hơn là trách nhiệm của một công dân Việt Nam, song trách nhiệm ấy của ông/bà là rất lớn hơn của bọn dân đen chúng tôi, bởi lẽ tôi nghĩ rằng tài sản “khủng” của ông/bà (mà tôi nhìn nhận cũng là nhờ tài kinh doanh của ông/bà) một phần nào đó (thậm chí không nhỏ) là do hoàn cảnh lịch sử của đất nước chúng ta, một đất nước mà bao nhiêu người (trong đó có thân nhân của chính ông/bà) đã hi sinh để được độc lập, thống nhất.

Nhân dịp đầu năm, tôi xin chúc ông/bà và quý quyến được nhiều may mắn trong năm mới, và mong ông/bà lượng thứ nếu vô tình mà tôi đã có những lời thất lễ trong thư này.

Kính thư,

Trần Hữu Dũng

Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-2276452092026164622015-01-06T09:28:00.001+07:002015-01-06T09:28:27.449+07:00Bài phát biểu của Tiến sĩ Trần Vinh Dự trong lễ tốt nghiệp của VATC năm 2014
Nguồn: Anh Ba Sàm

Có những thất bại sẽ làm các bạn bật khóc. Có những thất bại sẽ làm các bạn không thể khóc thành lời. Có những thất bại sẽ làm các bạn mất niềm tin và gục ngã một thời gian. Thậm chí có thể có những thất bại làm các bạn đau đến mức ước như mình chưa bao giờ được sinh ra. Trong những giờ phút ấy, hãy nhớ rằng ai cũng sẽ phải trải qua những thử thách tương tự. Cái gì không giết chết được chúng ta thì sẽ làm chúng ta lớn mạnh hơn. Tôi mong điều ấy ở các bạn.

_______________

Tôi rất hân hạnh được có mặt trong buổi lễ tốt nghiệp ngày hôm nay của các bạn, những cựu sinh viên yêu quý của trường Cao đẳng Nghề Việt Mỹ. Trong ngày vui này, tôi muốn chia sẻ với các bạn 3 điều với tư cách là một người bạn. Chỉ có 3 điều thôi, không có gì là lớn lao.

Điều thứ nhất là về sự thất bại.

Tôi tự cho mình là một người dám chấp nhận thất bại. Thất bại đầu đời của tôi là trong năm đầu Đại học. Tôi vào học Đại học Quốc Gia Hà Nội năm 1995 và đặt mục tiêu phải lấy được học bổng để đi Úc học ngay trong năm đầu tiên. Để làm được việc đó, tôi phải đứng đầu trường về thành tích học tập. Kết quả học tập của tôi năm đó đứng đầu trường. Nhưng đáng tiếc là chương trình học bổng của Úc mà tôi nhắm tới năm đó kết thúc. Giấc mơ không thành, tôi đã khóc nhiều ngày, nhưng tôi không bỏ cuộc.

Khi tốt nghiệp Đại học, tôi cũng tốt nghiệp đứng đầu khoá. Tôi được trường Đại học Quốc Gia Hà Nội giữ lại làm giảng viên. Thế nhưng mức lương khi đó chỉ có 400 nghìn Đồng mỗi tháng, đủ cho tôi uống café và ăn sáng vài ngày. Tôi nộp hồ sơ xin việc ở nhiều nơi, và trong suốt 6 tháng trời, tôi chỉ nhận được hết cái lắc đầu này tới cái lắc đầu khác. Lại một thất bại nữa.

Sự thất bại trong việc tìm việc làm tốt và lương cao khiến tôi nhận ra tôi cần phải làm tốt hơn nữa. Tôi đã dành một năm tự học và xin học bổng. Thời kỳ này áp lực lớn tới mức tóc trên đầu tôi rụng từng mảng. Tôi cao 1m74, và khi đó tôi chỉ nặng hơn 50 kg đôi chút. Nhưng nỗ lực của tôi cuối cùng không uổng. Tôi được nhận học bổng của viện Harvard Yenching tại trường Đại học Harvard và được nhận vào học tại Đại học Tổng hợp Texas tại Austin. Năm 24 tuổi, tôi bắt đầu qua Mỹ học tiến sĩ Kinh tế.

Gần 6 năm học tiến sĩ là một thời kỳ gian khổ, đặc biệt là trong giai đoạn làm luận án. Các thất bại liên tiếp trong nghiên cứu và áp lực phải thành công để tốt nghiệp là đặc biệt nghiêm trọng. Nếu thời gian kéo dài quá lâu, học bổng của tôi sẽ hết, và tôi sẽ phải bỏ cuộc và về Việt Nam với hai bàn tay trắng. Vì thế nhiều lúc quẫn trí tôi đã tính đến việc tự sát.

Thế nhưng cuối cùng tôi vẫn vượt qua được. Khi tôi tốt nghiệp đầu năm 2007, tôi là một trong 3 nghiên cứu sinh được đánh giá cao nhất trong số khoảng gần 20 tiến sĩ Kinh tế tốt nghiệp năm đó của trường. Ngay từ trước khi ra trường, tôi đã có việc làm tại Mỹ với mức lương khởi đầu 6 con số, tức là hơn 100 nghìn USD/năm.

Năm 2010, tôi về Việt Nam và bắt đầu làm việc cho một Quỹ đầu tư lớn nhất nhì Việt Nam trên cương vị cố vấn kinh tế cao cấp. Nhiều người ngăn cản quyết định này. Nhiều người cho tôi là ngu ngốc. Và quả thật, tôi bị sa thải chỉ sau 3 tuần làm việc ở tập đoàn này. Lý do, các lãnh đạo của họ sợ những gì tôi nói và viết có thể ảnh hưởng đến tương lai chính trị của tập đoàn. Lại một thất bại nữa. Lần này nặng hơn vì tôi đã 33 tuổi.

Nhưng chính nhờ thất bại này, sự nghiệp của tôi rẽ sang một lối đi mới. Tôi tham gia cùng các bạn bè thân hữu của mình xây dựng công ty tài chính TNK Capital, giờ là một công ty tư vấn tài chính uy tín ở Việt Nam. Từ công ty này, chúng tôi lập ra Ismart Education, một công ty tiên phong ở Việt Nam trong lĩnh vực giải pháp giáo dục số, và đầu tư vào Học viện Giáo dục Hoa Kỳ, là công ty sở hữu trường Cao đẳng Nghề Việt Mỹ. Đó cũng là lý do mà tôi đứng trước các bạn ngày hôm nay với tư cách Chủ tịch của Trường.

Những thất bại mà tôi gặp phải trong 20 năm qua có thể chưa phải là những thất bại lớn. Tôi có thể sẽ còn gặp thêm nhiều thất bại nữa trong những năm tới. Nhưng mỗi khi thất bại, tôi lại thấy mình trưởng thành hơn và quyết tâm hơn.

Ngày hôm nay các bạn ra trường, cũng giống như tôi ra trường hồi 15 năm trước. Dù học giỏi tới đâu, hành trang lập nghiệp của các bạn cũng giống như tôi ngày đó, vẫn còn nghèo nàn lắm. Các bạn chắc chắn sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn, thử thách, và sẽ có nhiều thất bại. Có những thất bại sẽ làm các bạn bật khóc. Có những thất bại sẽ làm các bạn không thể khóc thành lời. Có những thất bại sẽ làm các bạn mất niềm tin và gục ngã. Có những thất bại thậm chí làm các bạn đau đến mức ước như mình chưa bao giờ được sinh ra. Trong những giờ phút ấy, hãy nhớ rằng ai cũng sẽ phải trải qua những thử thách tương tự. Cái gì không giết chết được chúng ta thì sẽ làm chúng ta lớn mạnh hơn. Tôi mong điều ấy ở các bạn. Và đó là chia sẻ đầu tiên.

Điều thứ hai là về sự hữu hạn của cuộc đời.

Khi tôi còn ở những năm đầu của tuổi 20, tôi không bao giờ nghĩ đến một ngày nào đó mình trở nên già đi. Với tôi khi đó chỉ có tuổi trẻ. Thế nhưng đứng trước các bạn ngày hôm nay ở đây, tôi nhận ra 15 năm đã trôi qua như một giấc mơ. Chỉ 3 năm nữa tôi sẽ bước vào tuổi 40. Thêm một giấc mơ 15 năm nữa giống như giấc mơ vừa qua và tôi sẽ ngoài 50 tuổi. Điều đó cũng sẽ đến với các bạn. Rất nhanh thôi, 10 năm, 20 năm, rồi 30 năm sẽ trôi qua và một sáng thức dậy các bạn sẽ thấy tóc trên đầu mình có nhiều sợi bạc.

Điều đó không có gì là đáng buồn. Ngược lại, nó là một động lực lớn nếu các bạn biết tận dụng. Hiểu rằng mình sẽ già đi và biến mất khỏi trái đất này như là một lẽ tự nhiên cũng có nghĩa rằng bạn sẽ biết yêu quý từng ngày còn lại và biết dùng nó một cách có ích nhất.

Thế nào là có ích? Tôi không có ý nói đến việc bạn phải có những đóng góp lớn lao cho xã hội hoặc những hi sinh phi thường. Cái có ích mà tôi nói đến ở đây là các bạn chỉ sống có một lần cuộc sống này, vì thế hãy làm những gì các bạn thực sự yêu thích nhất. Tôi muốn mượn lời Steve Jobs tại lễ tốt nghiệp năm 2005 của Đại học Standford. Jobs nói rằng “thời gian của các bạn là hữu hạn, vì thế đừng phí phạm thời gian để sống cuộc đời của người khác. Đừng bị xập bẫy các giáo điều để phải sống cuộc sống của mình theo cách nghĩ của người khác. Đừng để tiếng nói quan điểm của người khác nhấn chìm tiếng nói sâu thẳm trong lòng bạn. Và điều quan trọng nhất là hãy có can đảm để đi theo tiếng gọi của trái tim và trực giác của bạn. Chúng là thứ biết rõ rất bạn thực sự muốn trở thành một người như thế nào. Những thứ khác đều là thứ yếu.”

Khi các bạn thực sự làm việc gì mà các bạn yêu thích nhất, các bạn sẽ dễ vượt qua những thử thách hơn. Công việc chiếm một phần lớn cuộc đời của các bạn, vì thế, các bạn sẽ chỉ cảm thấy thực sự mãn nguyện khi được làm việc mà các bạn cho là thích hợp nhất với mình.

Tôi là một người ham viết lách từ nhỏ. Ngay khi còn là học sinh phổ thông cơ sở, tôi đã viết tiểu thuyết và làm thơ. Tiểu thuyết của tôi chưa bao giờ được đăng, và thơ của tôi cũng vậy. Có lẽ tiểu thuyết của tôi quá dở và thơ của tôi cũng cộc cằn. Tôi không làm thơ và viết văn nữa, nhưng niềm yêu thích viết lách thì ngày một lớn. Cuối cùng, tôi trở thành một nhà phân tích và bình luận về kinh tế và quan hệ quốc tế. Trong mười năm nay, tôi đã có gần 1 nghìn bài viết đăng tải trên nhiều báo và tạp chí trong và ngoài nước. Đó là sở thích của tôi. Nó làm tôi cảm thấy cuộc sống của mình có ý nghĩa. Nếu như nhiều tuần qua đi không thể viết những gì mình muốn viết, tôi cảm thấy thiếu hụt như thiếu hụt ô xi để thở, và tôi phải quay lại viết bằng được.

Trong số các bạn ngồi đây ngày hôm nay, hẳn sẽ có một số bạn đã thực sự biết mình muốn làm gì. Các bạn thật may mắn. Với phần lớn các bạn khác, có lẽ các bạn vẫn còn chưa biết mình muốn làm gì. Các bạn hãy tiếp tục tìm kiếm. Cũng giống như tất cả các vấn đề thuộc về trái tim, các bạn sẽ biết mình tìm ra nó khi gặp nó. Các bạn không được dừng lại trước khi tìm ra. Và khi đã tìm ra công việc mà mình thực sự ưa thích, các bạn hãy theo đuổi nó bằng toàn bộ năng lượng của mình. Vì thời gian của các bạn trên đời này chỉ là hữu hạn, các bạn sẽ già đi, và chắc chắn các bạn không muốn trở thành một người già chìm đắm trong hối tiếc về quá khứ bị bỏ lỡ.

Điều thứ ba là sự thành đạt và hạnh phúc.

Không phải ai sinh ra cũng là thiên tài, cũng có cơ hội để trở thành một thiên tài. Không phải ai sinh ra cũng trong một gia đình giàu có, hoặc có cơ hội để trở thành giàu có. Tôi không phải là một thiên tài, và cho đến giờ tôi cũng chưa bao giờ là một người thực sự giàu có. Có thể trong số các bạn tốt nghiệp ngày hôm nay sẽ có một số ít bạn trở thành những người đặc biệt nổi tiếng hoặc giàu có về sau, nhưng chắc chắn phần lớn trong số các bạn sẽ là những người có cuộc sống bình thường.

May mắn là không cần phải là một thiên tài hoặc một người đặc biệt giàu có thì mới có hạnh phúc. Thậm chí trong nhiều trường hợp điều này còn ngược lại, có nghĩa là người đặc biệt nổi tiếng hoặc giàu có nhiều khi không có hạnh phúc.

Lý do là, hạnh phúc là cảm nhận chủ quan của bạn đối với những gì bạn làm, những gì bạn có, và những gì xung quanh bạn. Hạnh phúc không phải là một khái niệm vật lý với những công thức khô cứng. Nó là thứ thuộc về con người, và vì thế, nó có có vẻ đẹp và sự bí ẩn mà chỉ có chính bạn mới giải mã cho mình được. Nếu biết cách giải mã, hạnh phúc đến từ những điều nhỏ nhặt nhất. Trong bước đường sắp tới, các bạn sẽ phải luôn bám đuổi trong một cuộc cạnh tranh gay gắt về danh lợi. Nhưng hãy đừng để nó cuốn các bạn đi vĩnh viễn. Hãy biết dừng lại, dành thời gian để cảm nhận và tự vui với những gì mình có.

Và lý do để tôi chia sẻ điều này là vì hôm nay là ngày của các bạn. Các bạn đã đặt thêm được một dấu mốc hết sức quan trọng trong cuộc đời mình. Những khó khăn cực nhọc trên ghế nhà trường đã qua, những khó khăn cực nhọc trên con đường mưu sinh và khẳng định bản thân đang đến. Nhưng ngay lúc này, chính lúc này đây, các bạn có quyền dừng lại trong một ngày, có quyền tự hào vì những gì mình đã làm được, có quyền vui chơi với các bạn đồng khoá và thầy cô thêm một ngày nữa như những sinh viên còn đang học, có quyền tổ chức tiệc tùng để ăn mừng thành tựu của mình.

Không có ai sống thay cuộc sống của các bạn, và các bạn cũng không cần phải sống thay cuộc sống của ai. Vì thế, không ai có quyền đánh giá hay nghi ngờ những nỗ lực mà các bạn phải trải qua để đến được với thời khắc này. Chúng tôi, những người đàn anh, đàn chị, những người đã đi trước, vui mừng và nghiêng mình trước các bạn. Chúc tất cả các bạn thành công và hạnh phúc.
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-6430546143372052762014-12-17T14:31:00.001+07:002014-12-17T14:33:08.866+07:00NHỮNG CÂU HỎI VÀ TRẢ LỜI ĐƠN GIẢN NHẤT VỀ NHÂN QUYỀNNguồn: Luật Khoa Tạp Chí

Nguyễn Huyền Trang – Ngày Quốc tế Nhân quyền (10/12) năm nay, mời các bạn cùng Luật Khoa tạp chí tìm hiểu những điều căn bản nhất về nhân quyền, thông qua những câu hỏi và trả lời đơn giản nhất: Nhân quyền là gì? Tại sao cần hiểu về nó? Có thể chăm lo cho quyền này trước, gác quyền kia lại sau không? v.v.

Bài liên quan: Lược sử nhân quyền

Nhân quyền là gì?

Như chính cái tên gợi ra, nhân quyền là quyền được sống như một con người. Đó không phải là những quyền mà một người kiếm được, được ban cho, hay được kế thừa từ người khác. Chúng là những quyền cố hữu, cơ bản mà một người nghiễm nhiên được hưởng và được bảo vệ, và các tổ chức và cá nhân khác phải thừa nhận và tôn trọng. Nhân quyền và những quyền tự do cơ bản cho phép chúng ta triển nở đầy đủ và phát huy được hết phẩm chất người của mình.

Khái niệm nhân quyền được phát minh như thế nào?

Nhân quyền là sáng tạo của con người. Chúng ra đời từ cảm giác bất công mà con người phải trải qua khi nhân tính của họ bị chối bỏ hoặc bị ngược đãi. Chúng dựa trên nhu cầu ngày càng tăng của con người về một cuộc sống trong đó nhân phẩm và các giá trị cố hữu của mỗi người đều được tôn trọng và bảo vệ. Nhân quyền đưa vào trật tự tự nhiên của thế giới ý niệm về sự công bằng, do đó mang lại cho sự tồn tại của con người một ý thức và mục đích cao hơn.

“Mọi người đều khác nhau, nhưng quyền thì giống nhau”. Trong ảnh là ngôi sao màn bạc, nhà hoạt động nhân quyền quốc tế Angelina Jolie.

Nhân quyền có khác nhau tùy theo dân tộc không?

Không. Nói cách khác, không có “nhân quyền của người Mỹ”, “nhân quyền Việt Nam”, “nhân quyền của đàn ông”, “nhân quyền của phụ nữ”.

Nhân quyền là các quyền con người. Đó là những quyền luân lý có tính phổ quát cần được tôn trọng mà không phân biệt giới tính, màu da, tôn giáo, độ tuổi, sắc tộc, tầng lớp, quan điểm chính trị, v.v. Chúng là những quyền tự nhiên, thuộc về mọi người chỉ đơn giản là vì họ là con người. Ý niệm cơ bản về những quyền như vậy tồn tại ở tất cả các nền văn hóa và các xã hội dưới dạng thức nào đó. Ngay cả khi luật pháp quốc gia không công nhận hay bảo vệ những quyền này, người dân của đất nước đó vẫn có những nhân quyền bất khả xâm phạm, và không ai có thể phủ nhận.

Nhân quyền có phụ thuộc vào văn hóa không?

Câu hỏi này gần giống câu hỏi trên, cho nên câu trả lời cũng tương tự: Không. Tính phổ quát là nguyên tắc cơ bản để hiểu nhân quyền – nói cách khác nhân quyền được áp dụng bình đẳng cho mỗi người và cho tất cả mọi người bất kể họ đang sống trong văn hóa nào.

Tuy vậy, hiện nay một số chính phủ và phong trào vẫn tranh cãi gay cắt và thậm chí bác bỏ nguyên tắc này vì lý do không phù hợp văn hóa, truyền thống, thuần phong mỹ tục v.v. Thật ra, lý do văn hóa thường được dùng để biện minh khi tổ chức hoặc cá nhân vi phạm các tiêu chuẩn quốc tế về nhân quyền.

Tại sao cần biết quyền của mình?

Vấn đề nhân quyền liên quan và có ảnh hưởng đến tất cả chúng ta, không loại trừ một cá nhân nào. Mặc dù có nhiều nỗ lực thúc đẩy nhân quyền trên thế giới, song ở nhiều nơi các chính phủ và các cá nhân vẫn tiếp tục có những hành động chà đạp nhân quyền như tra tấn, bức cung, giam giữ tùy tiện, giết người, v.v. Vì vậy, trang bị cho mình những hiểu biết cơ bản về nhân quyền và quyền tự do cơ bản là việc làm quan trọng để chúng ta có thể ngăn chặn được các hành vi xâm phạm nhân quyền của bản thân.

Những cá nhân và chính phủ không tuân thủ các tiêu chuẩn về nhân quyền phải chịu trách nhiệm với người dân của đất nước mình cũng như với cộng đồng quốc tế. Bằng việc hiểu các quyền con người, một cá nhân có thể hình thành ý thức trách nhiệm không chỉ trong hành động của mình, mà trong việc bảo vệ và ủng hộ nhân quyền, cũng như bày tỏ sự lo lắng dành cho những người bị vi phạm nhân quyền. Vấn đề vi phạm nhân quyền chỉ có thể được giải quyết nếu người ta nhận ra các quyền cơ bản của mình và sẵn sàng nỗ lực thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền của mình cũng như của người khác.

Chúng ta cũng chỉ có thể đạt được sự công bằng xã hội và tự do cho người khi tôn trọng và thực hiện nhân quyền.

Về phía chính quyền, sự phủ nhận, chối bỏ nhân quyền sẽ tạo ra những điều kiện gây bất ổn về chính trị và xã hội, gieo mầm mống bạo lực và xung đột xuống các xã hội và các quốc gia.

Có thể ưu tiên chăm lo quyền này trước, quyền kia sau không?

Những người chủ trương “phải ấm cái thân trước” cho rằng các quyền dân sự và chính trị cá nhân chỉ là thứ xa xỉ trong một xã hội không đủ cơm ăn, áo mặc, và chỉ nên trao cho người dân những quyền này khi các nhu cầu cơm ăn, áo mặc, chăm sóc sức khỏe được đảm bảo.

Những lý lẽ ủng hộ (nhóm) quyền này mà bỏ qua (nhóm) quyền kia như vậy đều lờ đi tính bất khả phân tách của nhân quyền. Sự tôn trọng các quyền dân sự và chính trị không thể tách rời khỏi quyền được hưởng các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa. Một đất nước sẽ không thể đạt được sự phát triển kinh tế và xã hội đích thực nếu người dân không được tham gia vào quá trình điều hành đất nước mình.

Cảnh sát Birmingham bắt giữ hai lãnh đạo phong trào đòi quyền dân sự ở Mỹ, Ralph Abernathy (trái) và Martin Luther King, tháng 4/1963. Ảnh: AP

Nhân quyền bao gồm những quyền gì?

Trải qua hàng trăm năm đấu tranh, phát triển từ những ý tưởng thô sơ về quyền của tầng lớp quý tộc, đến quyền của người da trắng, đến quyền của những nhóm yếu thế như người da màu và phụ nữ, các quyền cơ bản nhất của con người đã được đúc kết thành 30 điều của Tuyên ngôn Phố quát về Nhân quyền (1948) và được coi là khuôn mẫu chung cần đạt tới của mọi dân tộc và quốc gia.

Năm 1966, Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua hai công ước quốc tế định nghĩa chi tiết hơn nữa các quyền này – Công ước Quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR) tập trung vào các quyền cá nhân, và Công ước Quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa (ICESCR) nghiêng về các quyền chung và trách nhiệm của nhà nước. Cùng với nhau, ba văn kiện đã làm thành Bộ luật Nhân quốc Quốc tế, và bộ luật này được sử dụng như một tiêu chuẩn hành vi và là cơ sở để yêu cầu chính phủ các nước phải tuân thủ nhân quyền.

Quyền dân sự và chính trị

Theo Công ước Quốc tế về Các Quyền Dân sự và Chính trị, tất cả các chính phủ có nghĩa vụ bảo vệ quyền sống, quyền tự do, và quyền hưởng an toàn cho tất cả các công dân của mình. Các chính phủ cũng phải bảo đảm không ai bị biến thành nô lệ, không ai bị tra tấn, hay giam giữ tùy tiện. Mọi người đều được hưởng quyền được xét xử công bằng. Các quyền tự do tư tưởng, biểu đạt, lựa chọn tín ngưỡng và tôn giáo cũng phải được bảo vệ. Công ước này khẳng định mọi người có quyền tự do tư tưởng, tiếp cận thông tin, quyền tự do hành động và lựa chọn việc làm, cũng như quyền tự do tham gia chính trị trong cộng đồng và xã hội của mình.

Cụ thể, các điều từ điều 3 tới điều 21 của Tuyên ngôn Phổ quát về Nhân quyền xác lập các quyền dân sự và chính trị mà ai cũng được hưởng, bao gồm các quyền sau:

Quyền sống, quyền tự do và an toàn cá nhân;

Không bị bắt làm nô lệ và tôi đòi;

Không phải chịu cực hình, tra tấn, hay bất kỳ hình thức đối xử, hoặc trừng phạt bất nhân, hay có tính cách lăng nhục;

Không bị bắt bớ, cầm tù hay lưu đày tùy tiện;

Quyền được xét xử công bằng;

Không bị xâm phạm tùy tiện về đời sống riêng tư, gia đình, nhà ở, hay thư tín, cũng như bị xúc phạm danh dự hay tiếng tăm;

Quyền tự do di chuyển và cư trú, trong phạm vi biên giới của quốc gia.

Mọi người đều có quyền rời khỏi lãnh thổ bất kỳ nước nào, kể cả nước của mình, và quyền trở về xứ sở;

Quyền tị nạn và tìm sự dung thân tại các quốc gia khác.

Quyền kết hôn và lập gia đình;

Quyền sở hữu tài sản;

Quyền tự do tư tưởng, tín ngưỡng và tôn giáo;

Quyền tự do ngôn luận và bày tỏ quan điểm;

Quyền tự do hội họp và lập hội, một cách ôn hòa;

Quyền tham gia vào việc điều hành xứ sở của mình, và quyền tiếp cận bình đẳng với các dịch vụ công.

Quyền kinh tế, xã hội và văn hóa

Theo Công ước Quốc tế về Các Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa, tất cả các chính phủ đều được kỳ vọng không ngừng nỗ lực cải thiện điều kiện sống công dân. Chẳng hạn, chính phủ phải nỗ lực bảo đảm cho mọi người dân quyền có cơm ăn, áo mặc, nhà ở, chăm sóc sức khỏe, hưởng an sinh xã hội, được học tập và làm việc, v.v… Các quyền này cần được thúc đẩy bình đẳng, phân biệt đối xử giới tính, độ tuổi, sắc tộc, tín ngưỡng tôn giáo v.v. Đây là những quyền bảo vệ tất cả mọi người trước nguy cơ bị tước đi những nhu cầu sống cơ bản.

Cụ thể, các điều từ 22 tới 27 xác lập tất cả mọi người đều được hưởng những quyền kinh tế, xã hội và văn hóa sau:

Quyền hưởng an sinh xã hội;

Quyền được làm việc,

Quyền được hưởng lương bổng như nhau; quyền thành lập và tham gia các nghiệp đoàn;

Quyền nghỉ ngơi và giải trí;

Quyền được hưởng một mức sống no ấm, phù hợp cho sức khỏe;

Quyền được học tập;

Quyền được tự do tham gia sinh hoạt văn hóa cộng đồng.

Các quyền môi trường và phát triển

Đôi khi còn được gọi là nhóm quyền “thế hệ thứ ba”, các quyền này khẳng định tất cả mọi người đều có quyền được phát triển và được sống trong một môi trường trong sạch, không bị ô nhiễm. Dù tên gọi trên có thể gây đôi chút hiểu nhầm, song thực chất nhóm quyền này không tách rời khỏi các nhóm quyền được bảo vệ trong hai công ước quốc tế về quyền năm 1966. Ngay điều 1 của hai công ước đã nêu rõ tất cả mọi người đều có quyền tự quyết và tự do xác định tình trạng chính trị và tự do theo đuổi sự phát triển kinh tế, xã hội và văn hóa của riêng mình.

Mọi người đều có quyền được học tập, và trẻ em cũng vậy. Ảnh: PLAN Việt Nam.

Tính phổ quát của nhân quyền đã được tái khẳng định trong Tuyên bố Vienna mà Hội thảo Thế giới về Nhân quyền thông qua năm 1993. Tuyên bố này khẳng định “Bản chất phổ quát của các quyền con người và quyền tự do là không thể bàn cãi” và rằng “tất cả các quyền con người đều phổ quát, không thể tách rời, phụ thuộc và có liên quan với nhau”.

Lược dịch từ The History of Human Right
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-29524481146044269032014-12-09T14:20:00.001+07:002014-12-09T14:20:33.943+07:00ĐÁM ĐÔNG, SỰ KHÁC BIỆT VÀ CHÍNH TA

Sống theo bản thân, kiên quyết đi theo lý tưởng của mình là một hành động khá nguy hiểm. Nguy hiểm đó tạo ra khi họ có sự khác biệt với đám đông hay hay khác biệt với những ai lý tưởng Sự Khác Biệt, mà cả 2 nhóm người đó đều có ảnh hưởng rất lớn trong xã hội này. Sống theo sự thật cũng chính là bắt những kẻ sống trong sự giả dối phải đối diện với những gì mà họ sợ hãi và chạy trốn. Sự sợ hãi đến từ vô thức hơn là họ tự nhận biết, vô thức cảm thấy sự nguy hiểm khi phải trở lại cái mâu thuẫn ban đầu nên nó khiến người đó căm ghét cái người sống thật đó. Họ sẽ quy chụp những gì là xấu xa lên người đó và tiêu diệt anh ta. Đó là bản chất con người!

_____________

Nguồn: TRIẾT HỌC ĐƯỜNG PHỐ

Mắt Đời

Chúng ta sống, chúng ta tuân thủ những luật lệ chung. Vì những lợi ích mà người khác mang lại, chúng ta biến thành những kẻ chạy theo số đông và nịnh nọt họ, làm vừa lòng họ dù rằng có thể những gì ta nói, những việc ta làm không hề đúng với những gì ta nghĩ. Ta cảm thấy một sự ray rứt dâng lên trong chính tâm hồn ta, ta muốn mình khác đi, muốn làm những điều đúng với bản thân mình. Nhưng than ôi! Chúng ta cũng cần những mối lợi để phục vụ cho lợi ích cá nhân của ta. Đó chính là mâu thuẫn lớn nhất trong cuộc sống con người, sự đối lập của những lợi ích.

Con người không thể hạnh phúc nếu sự mâu thuẩn đó tồn tại. Sự giằng xé của lương tâm, sự đối diện của đúng – sai, đẹp – xấu sẽ bào mòn sức sống ta. Chính vì thế tâm trí ta sẽ làm một sự điều chỉnh nào đó để lấy lại sự cân bằng. Một trong những cách mà nhiều người thường dùng, đó là lý tưởng hóa những gì họ chọn lựa, đặt cho chúng một giá trị vượt qua giá trị thực của chúng. Đó là tự mình lừa mình, hợp lý hóa để thấy lòng thanh thản, để thấy mình hạnh phúc dù rằng hạnh phúc đó là sự giả tạo. Thường thì người ta sẽ chọn những gì có đông người lựa chọn. Đó là tâm lý của từng cá thể có trong đám đông.

Tuy nhiên có những người vẫn không cảm thấy yên ổn với tâm hồn khi họ tự lừa dối chính mình. Càng chạy theo đám đông thì càng tôn thêm sự đau khổ đó, nó giống như xát muối vào vết thương. Trong đám đông, họ phải đối mặt trực diện với những sự phi lý và đáng khinh. Chính vì vậy tâm lý họ bắt đầu biến đổi, họ thù ghét đám đông, họ muốn lấy lại bản thân mình bằng cái gọi là Sự Khác Biệt. Họ tách mình ra khỏi đó, tạo ra một đối lập với những gì đám đông làm và nghĩ. Để giảm đi sự đau đớn khi phải sống cô độc, họ đã làm cái việc mà nhóm người trước đã làm, đó là lý tưởng hóa Sự Khác Biệt, tôn vinh Sự Khác Biệt như một thứ gì đó vô cùng cao quý. Nhưng sự thật có phải là thế hay không?

Ngày nay có rất nhiều người chạy theo cái gọi là Sự Khác Biệt, khi mọi người đi A thì họ đi B, khi ai phê phán họ thì họ gọi người đó là có tâm lý Bầy Đàn. Càng phê phán thì họ càng ác cảm, càng cố chấp bảo vệ con đường họ đang đi, họ tự hào vì họ đã sống một cách trung thực với bản thân mình. Có phải thế không? Câu này tôi đã hỏi đến 2 lần cơ đấy, bạn có biết tại sao? Vì tôi e là sự thật không đúng như họ nghĩ. Họ cho rằng họ tách biệt với đám đông nhưng họ sai rồi, họ vẫn đang gắn liền với điều mà họ căm ghét, bằng chính sự đối lập với nó. Sống đúng với bản thân mình không bao giờ gắn liền với điều gì ở ngoài bản thân ta. Họ chỉ đi từ sự mơ hồ này đến sự mơ hồ khác.

Sự Khác Biệt mà ngày nay người ta chạy theo giống như một bộ áo hơn là bản chất. Nó tạo cho họ một sự nổi bật giữa đám đông, và thật lạ khi người ta muốn tách biệt và chối bỏ đám đông nhưng lại phụ thuộc vào đánh giá của chính cái đám đông đó. Khi đám đông không còn quan tâm đến Sự Khác Biệt của họ thì cái Sự Khác Biệt đó cũng mất đi ý nghĩa trong họ và rồi nó cũng chết yểu mà thôi. Ai sẽ đi cố gắng mặc bộ áo sặc sỡ khi không có người nhìn ngắm? Những chuyển biến sẽ diễn ra trong vô thức chứ bản thân những người đó không hề biết.

Sống đúng với chính ta nghĩa là không phụ thuộc vào những tác nhân bên ngoài, ta làm và nghĩ theo những điều ta cho là đúng. Đám đông có thể sai không có nghĩa là luôn luôn sai, không có nghĩa là luôn luôn sai với những gì ta nghĩ và với con người thật của ta. Khi những gì đám đông nghĩ đúng với những gì ta nghĩ thì việc chọn lựa Sự Khác Biệt chính là một hành động phủ nhận chính ta. Ta là ta khi ta không mang thành kiến với bất cứ điều gì đến từ bên ngoài, đám đông làm đúng ta theo, đám đông làm sai ta bỏ. Sự Khác Biệt chỉ là một mặt trong những gì ta làm, nó không hề và chưa bao giờ đại diện cho việc sống đúng với chính mình cả.

Con người ngày nay thường nhìn thấy vẻ ngoài hơn là hiểu rõ bản chất những gì mà họ đang đi theo. Vì nhìn vẻ ngoài nên họ hoặc tôn vinh hoặc khinh bỉ những sự chọn lựa của từng con người. Anh là đúng khi anh chọn A và sai khi chọn B. Còn nếu anh khi thì chọn A lúc thì chọn B thì anh là ba phải, là không có lập trường. Họ không nhìn thấy sự nhất quáng trong cái C mà người đó lựa chọn, vì cái C luôn ẩn phía sau rất khó nhìn thấy. Có khi cái C sẽ thay đổi theo cách suy nghĩ của bản thân người đó khi họ hiểu ra một điều gì sâu sắc hơn. A và B của đám đông thường là những hằng số, còn C của người sống cho chính họ thì thường là biến số. Vì khi họ thật sự nhận ra chính họ thì họ cũng nhận ra giới hạn của mình mà cải thiện nó.

Sống theo bản thân, kiên quyết đi theo lý tưởng của mình là một hành động khá nguy hiểm. Nguy hiểm đó tạo ra khi họ có sự khác biệt với đám đông hay hay khác biệt với những ai lý tưởng Sự Khác Biệt, mà cả 2 nhóm người đó đều có ảnh hưởng rất lớn trong xã hội này. Sống theo sự thật cũng chính là bắt những kẻ sống trong sự giả dối phải đối diện với những gì mà họ sợ hãi và chạy trốn. Sự sợ hãi đến từ vô thức hơn là họ tự nhận biết, vô thức cảm thấy sự nguy hiểm khi phải trở lại cái mâu thuẫn ban đầu nên nó khiến người đó căm ghét cái người sống thật đó. Họ sẽ quy chụp những gì là xấu xa lên người đó và tiêu diệt anh ta. Đó là bản chất con người!

Vậy sau khi đọc bài này xong thì bạn nghĩ gì về chính bạn? Bạn có thử ngồi xuống để nghĩ về những gì bạn từng nói về cái gọi là Tâm Lý Bầy Đàn hay Sự Khác Biệt không? Và tương lai bạn sẽ đối diện với chúng ra sao? Nhưng tôi cũng nhắc một điều, đừng vì đọc xong bài này rồi nghi ngờ tất cả những gì bạn đã làm, bài chỉ mang tính tham khảo chứ không phủ nhận tất cả những gì bạn từng đi qua. Dù bạn từng đứng trong đám đông hay sống trong sự khác biệt thì rất có thể lúc ấy bạn đang sống đúng với chính bạn. Bài này chỉ muốn đi sâu hơn một chút về những gì đang diễn ra trong cuộc sống mà thôi.

Mắt Đời
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-84985593810598818922014-12-09T14:04:00.000+07:002014-12-09T14:04:45.220+07:005 HÀNH VI XÂM PHẠM ĐỜI TƯ PHỔ BIẾN Ở VIỆT NAM
Trịnh Hữu Long

Nguồn: Luật Khoa Tạp Chí

Trịnh Hữu Long – Vụ việc Công Phượng làm dấy lên nhiều lo ngại về quyền riêng tư của cầu thủ này trong khi ngay cả những quy định pháp luật cụ thể về quyền riêng tư, quyền bí mật đời tư vẫn đang còn thiếu vắng ở Việt Nam. Xuất phát từ một nền văn hóa xem nhẹ cá nhân hơn cộng đồng, lại trải qua nhiều cuộc xung đột lãnh thổ lẫn xung đột ý thức hệ đòi hỏi sự hy sinh lợi ích cá nhân cho lợi ích quốc gia, dân tộc và lợi ích giai cấp, người Việt Nam ngày nay chưa đặt quyền riêng tư của các cá nhân ở vị trí xứng đáng của nó. Điều đó dẫn đến những vi phạm xảy ra hàng ngày mà chính người vi phạm lẫn người bị vi phạm có thể cũng không biết.

Luật Khoa tạp chí lựa chọn năm hành vi sau đây để mở đầu cho tuyến đề tài về quyền riêng tư (privacy rights). Dĩ nhiên, không có gì là tuyệt đối. Trong một số trường hợp, các hành vi dưới đây có thể được chấp nhận ở một mức độ nào đó bởi các bên liên quan.

1. Đăng hồ sơ cá nhân của người khác lên mạng

Ngày 18/11/2014, trang chuyên đề Thể Thao của báo Thanh Niên điện tử (thethao.thanhnien.com.vn) đăng tải bài viết “Phòng tư pháp huyện Đô Lương đã kiểm tra hồ sơ của Công Phượng” của tác giả Khánh Hoan với hình chụp giấy khai sinh của cầu thủ Nguyễn Công Phượng. Trong nhiều bài viết, phóng sự khác cùng khai thác đề tài tương tự, đặc biệt là của chương trình Chuyển động 24h của Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), các thông tin cá nhân khác của Công Phượng cũng bị khai thác một cách triệt để bất chấp một thực tế là quyền riêng tư của cầu thủ này đang bị xâm phạm một cách nghiêm trọng.

Bản thân cơ quan tư pháp địa phương ở huyện Đô Lương (Nghệ An) cũng vi phạm quyền riêng tư của Công Phượng khi tự ý cung cấp giấy khai sinh của cầu thủ này cho giới báo chí.

Trong một diễn biến khác, sau khi Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Nhung (Khánh Hòa) phát biểu tại Quốc hội ngày 28/10 rằng cần phải đặt tên “thuần Việt” cho con cái, nhiều người dùng mạng xã hội đã đăng tải các hình chụp chứng minh nhân dân của người khác kèm theo những bình luận về cái tên của họ. Vô hình trung, không những thông tin riêng tư của một người được đăng tải công khai, mà còn trở thành đề tài đàm tiếu có tính xúc phạm của người khác.

Những vụ việc tương tự cũng xảy ra phổ biến trong đời sống thường nhật của người Việt Nam, đặc biệt trên hệ thống báo chí và Internet. Không chỉ giấy khai sinh và chứng minh nhân dân, mà hộ chiếu, bằng đại học và nhiều thông tin cá nhân khác trong hồ sơ của các cá nhân cũng bị chia sẻ công khai.

2. Dán bảng điểm công khai ở trường học

Thí sinh xem điểm thi được dán công khai tại một trường học. Ảnh: baophapluat.vn

Điều tưởng như hiển nhiên tại tất cả các trường học Việt Nam này lại là một ví dụ điển hình cho sự vi phạm quyền riêng tư.

Không chỉ dán bảng điểm của học sinh, sinh viên (HSSV) ở những nơi công cộng, các trường học Việt Nam còn đăng tải chúng trên Internet hay đọc điểm của từng người ngay tại lớp học. Rất dễ dàng để bất kỳ ai cũng có thể biết được điểm số của người khác. Tệ hơn nữa, để phân biệt các HSSV trùng họ, tên, các trường học thường đăng kèm các thông tin cá nhân của họ, như ngày sinh, quê quán, số thẻ sinh viên hay lớp học.

Với những HSSV đạt điểm cao, có thể điều đó không ảnh hưởng nhiều tới tâm lý của họ, nhưng rắc rối sẽ xảy ra với những HSSV điểm thấp hay thi trượt môn. Nhưng bất luận hậu quả tâm lý là tốt hay xấu với HSSV, việc đăng tải thông tin cá nhân là hoàn toàn vi phạm quyền riêng tư của họ.

Vậy câu hỏi đặt ra là: làm thế nào để thông báo cho HSSV biết điểm của họ nếu không dán công khai như thế?

Ở nhiều quốc gia, điểm số được phát riêng cho từng người, không ai biết điểm của ai. Nếu phải dán công khai thì thông tin được công bố chỉ bao gồm điểm và mã số của từng người, và mã số này cũng là bí mật của họ, không ai biết mã số của ai. Khi Internet ra đời, mỗi HSSV được cấp một tài khoản riêng để tra cứu điểm thi của mình và những thông tin này hoàn toàn được bảo mật.

Gần như tất cả các trường học ở Mỹ đều phải áp dụng Đạo luật Quyền giáo dục gia đình và Quyền riêng tư năm 1974 (FERPA), với những quy định ngặt nghèo về các thông tin của HSSV (student records). Đạo luật này nghiêm cấm tất cả các hành vi để lộ bất cứ thông tin nào về điểm số hay thành tích và những thông tin riêng tư khác của HSSV với bất cứ ai ngoại trừ HSSV đó và chính cha mẹ của họ (nếu HSSV dưới 18 tuổi). Giáo viên cũng không được phép thảo luận về năng lực học tập của bất cứ sinh viên đại học nào với bất cứ ai khác mà không được phép của sinh viên đó.

3. Đăng ảnh riêng tư của con cái lên mạng

Ảnh: Mimi Haddon/Getty Images

Hầu hết mọi người đều thích xem ảnh, video về trẻ con. Nhiều bậc cha mẹ thừa nhận họ không thể kiềm chế được ham muốn đăng ảnh chúng lên Facebook mỗi ngày. Mọi người đều vui vẻ vì những đứa trẻ cũng chưa đủ lớn để đưa ra bất kỳ phản ứng đáng kể nào.

Đây không phải là chuyện chỉ xảy ra với người Việt Nam mà còn ở mọi nơi trên thế giới có kết nối với Internet. Cuộc tranh cãi về quyền riêng tư của trẻ em trong thời đại số vẫn chưa chấm dứt, nhưng trong khi chờ có một đạo luật hay quy tắc ứng xử chung ra đời, một số câu hỏi nên được các bậc cha mẹ cân nhắc.

Liệu khi con cái lớn lên, chúng có thoải mái với việc những bức ảnh khỏa thân, hay ảnh mặc bỉm, mặc đồ tắm của chúng lan truyền trên mạng và tất cả bạn bè của chúng đều xem được hay không?

Hoặc đơn giản hơn là khi lớn lên, chúng có muốn những hình ảnh riêng tư khi chúng mới ra đời, khi chúng nằm nôi, khi chúng bú sữa mẹ được lan truyền trên Internet hay không?

Nếu như chúng ta không được phép sang nhà người khác để chụp ảnh đứa trẻ của họ và đăng lên mạng, tại sao chúng ta lại có quyền đó với con mình trong ngôi nhà của mình? Phải chăng chúng ta có quyền sở hữu đối với con cái của mình và không có quyền tương tự với con của người khác?

Nếu như chúng ta không được phép đăng ảnh riêng tư của một người trưởng thành lên mạng thì tại sao chúng ta lại có quyền làm như thế với con mình? Phải chăng một đứa trẻ thì có ít quyền riêng tư hơn một người lớn?

Hay câu hỏi có thể chỉ đơn giản là: có phải vì trẻ con không có khả năng nhận thức và tự vệ trước sự vi phạm quyền riêng tư, nên chúng ta có thể làm bất cứ điều gì chúng ta muốn?

Sau cùng, vấn đề không chỉ là bạn có quyền đăng ảnh con bạn lên mạng hay không, mà là sự an toàn và sự riêng tư của chúng được bảo vệ như thế nào, nhất là khi chúng lớn lên.

4. Tự ý chụp và đăng tải ảnh đám tang

Ảnh: Shutterstock

Mỗi khi có đám tang của một người nổi tiếng, công chúng lại có dịp xem những bức hình nhiều nước mắt được đăng tải trên hầu hết các báo, tạp chí ở Việt Nam. Để có được những tấm hình đó, các phóng viên ảnh phải tới tận nhà tang lễ hay tận gia đình của người quá cố để chụp.

Câu hỏi đặt ra là: tại sao bạn lại có quyền đến đám tang của một người không quen biết để chụp hình và đăng lên báo? Việc gia quyến mở cửa đón khách để khách đến phúng viếng, chia buồn hay là để chụp ảnh và đăng tải cho tất cả mọi người xem? Gia quyến có cho phép bạn đăng những giờ phút đau thương đó của họ lên mặt báo hay không? Tại sao sổ tang của gia đình lại có thể bị chụp và đăng tải một cách tự do như vậy?

Trong hầu hết các trường hợp, bạn đều khó có thể tìm được lý do biện minh cho việc làm của mình. Rõ ràng, gia quyến có quyền riêng tư của họ và trong thời điểm họ không thể kiểm soát được lượng người ra vào đám tang, quyền riêng tư đó đã bị nhiều người vô tư xâm phạm.

5. Công bố chuyện riêng tư của người khác

Khai thác các câu chuyện riêng tư, đặc biệt là chuyện tình yêu, tình dục và tài chính của người khác, là một trong những công việc chính của nhiều tờ báo và trang mạng hiện nay. Các câu chuyện đó, nếu không bị đăng báo thì cũng bị lan truyền trong cộng đồng bởi những người “hay chuyện”. Bí mật cá nhân của nhiều người, vì thế, trở thành đề tài đàm tiếu của cả một cộng đồng.

Một số phóng viên, khi nắm bắt được câu chuyện của một gia đình, liền đổi tên các nhân vật và cho đăng báo. Nhưng các tình tiết trong bài báo dễ dàng khiến cho một số độc giả nhận ra ngay nhân vật mà bài báo nói đến là ai. Đó có thể là người hàng xóm, đồng nghiệp hoặc bạn học cũ của họ.

Vì những bài báo đó, việc một người chồng bị bất lực, một người vợ ngoại tình có thể bị công khai cho cả xã hội biết và họ không còn có thể kiểm soát được hậu quả nữa. Gánh nặng tâm lý có thể tác động rất lớn đến cuộc sống của họ và những người thân của họ. Uy tín và danh dự của họ bị tổn thương nghiêm trọng và rất khó để họ thoát ra được khỏi những áp lực xã hội đó.

Trong một vụ án xảy ra cách đây nhiều năm, một tòa án cấp tỉnh ở Việt Nam còn bày tỏ quan điểm xét xử cho rằng, việc nhà báo đăng tải chuyện đời tư của người khác được trình bày tại tòa án cũng là hành vi xâm phạm bí mật đời tư.

Bạn có đồng ý với tác giả rằng những hành vi kể trên là sự vi phạm quyền riêng tư không? Xin hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở mục bình luận dưới đây hoặc gửi email tới địa chỉ editor@luatkhoa.org.
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-11548511414570630232014-11-25T20:09:00.004+07:002014-11-25T20:09:56.313+07:00AN ỦI ÔNG CỰU TỔNG THANH
Hồ Như Hiển

 Mấy hôm nay thế gian điều tiếng về ông rất nhiều. Họ xì xào về những căn nhà của ông, của cải của ông. Bằng tất cả sự vô tư của một thường dân (*), tôi tuyệt đối tin, để có được những thứ của chìm của nổi như vậy, ông đã phải lao động đến thối móng tay (như lời ông nói). Ôi yêu làm sao bàn tay lao động của những người “quan chi phụ mẫu” như ông. Ông ở ngôi cao chót vót, tôi là phận dân đen dưới đáy xã hội, khoảng cách vòi vọi là thế nhưng tôi vẫn thấy mùi thối. Thối. Thối lắm ông ạ.

 Dù người ta có nói ra nói vào như thế nào, ông chả nên để tâm làm gì. Vì theo nguyên tắc suy đoán vô tội, không ai bị coi là có tội khi chưa có bản án kết tội của Tòa án có hiệu lực pháp luật. Tâm mình trong sạch là được ông ạ. Cây nghiêng ngán gì chết đứng. Tôi tin rằng một người như ông, đã mặt dạn mày dày qua các phi vụ, ông đủ bản lĩnh đứng trước sóng miệng thế gian. Ông cứ bình thản mà nhìn vào mắt con cháu, kể cho chúng nghe mình đã phải lao động trong sáng và nhận thù lao trong tối như thế nào mới thành được quả như ngày hôm nay (tức là, lao động cật lực, quần quật từ sáng, đến tối khuya mới nhận được đồng tiền thù lao).

 Đời người mấy ai được ghi danh vào sử sách. Dân đen bọn tôi có muốn chả cũng chả được. Thế nên, ông cứ vô tư đi, bỏ hết mọi sự ngoài tai, chuyên tâm vào dạy con cháu về lẽ sống, về đạo đức làm người. Hàng ngày, ông cứ đọc truyện Bao Thanh Thiên xử án cho con cháu nghe để chúng biết cách làm người liêm chính.

 Thế ông nhé. Chúc ông luôn bình an trong tâm hồn!
 ______
 (*): Hòa vào trời đất mà xanh/Vô tư mấy kiếp mới thành thường dân (Thường dân - Nguyễn Long)

HNH
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-41625406461246057832014-11-23T10:25:00.000+07:002014-11-23T10:25:24.428+07:00THƯ CỦA MỘT THẦY GIÁO GỬI HỌC TRÒ NHÂN NGÀY 20/11

Nếu có thể nói với các em một điều gì, thì thầy chỉ muốn nhắc rằng đám đông cũng có thể cô độc và các điểm mười cho sự giống nhau cũng chính là điểm một cho sự sáng tạo. Em sẽ không khi nào trở thành một công dân xuất sắc nếu không tự tạo cho mình một phong cách độc lập, độc lập đến nỗi là duy nhất trong cuộc đời này.

_______________

Nguồn: An ninh thế giới cuối tháng/Chungta

Lê Thị Liên Hoan

Tý thân yêu!
Thầy biết rằng giờ này em đang băn khoăn ghê gớm là sẽ làm gì vào ngày 20 - 11. Em muốn tới thăm nhà thầy nhưng không biết nói thế nào... Em muốn tặng thầy một món quà nhưng em có ít tiền... Bao nhiêu là cân nhắc ngổn ngang.
Sở dĩ thầy hiểu điều đó vì thầy cũng đã trải qua tất cả những tâm trạng ấy khi còn đi học. Suốt ngày 19 và 20, từng tốp trẻ em lùng sục ngoài phố, mò vào các cửa hàng lưu niệm, mua không biết bao nhiêu những bưu thiếp, những đồ vật xinh xắn, nho nhỏ giống hệt nhau nhưng ai cũng tưởng rằng mình đặc biệt.

Tuy vẫn tôn trọng những thứ đó, nhưng Tý ơi, thầy nói thật với em nếu mấy chục năm dạy học, thầy chất tất cả các món quà ấy trong phòng thì chắc chắn thầy đã ở trên nóc nhà từ lâu rồi, do nhà thầy rất bé.
Với tất cả lòng thành thật của mình, thầy có thể nói món quà quý nhất mà em mang lại cho thầy chính là khi em trở thành một con người tốt, sau khi học ở trường ra. Chắc Tý nghĩ câu này cũng không có gì đặc biệt, nhưng đã tới nhấn mạnh chẳng phải vậy đâu em ạ.
Tý thương yêu!
Ngay từ khi sinh ra hình như mọi thứ để em trở thành người tốt đã sẵn sàng: Đó là ở nhà thì nghe lời cha mẹ, tới trường thì nghe lời thầy cô. Lớn hơn chút nữa em biết ra đường phải nghe theo luật giao thông, ăn uống phái chấp hành luật vệ sinh, cư xử phải để ý tới thái độ của bạn bè, tuy không viết ra nhưng cũng coi như luật.
Rồi lớn lên thêm nữa, ra trường muốn thành bác sĩ em có quy định của Bộ Y tế, nếu là phóng viên em có luật báo chí, là nhà văn em có luật xuất bán, là đạo diễn em có luật điện ảnh... Thậm chí nếu không may, chả là gì hàng ngày em cũng phải tuân theo quy định gửi xe, quy định về vệ sinh dịch tễ hay phòng chống cháy nổ... và cụ thể nhất, khi đang học trong trướng của thầy, Tý thân yêu, em đang phải tuân theo nội quy vào lớp, nội quy làm bài kiểm tra, nội quy ngồi trong phòng học, nội quy mặc đồng phục của trường...
Tóm lại, Tý ơi, khi bước vào cuộc đời, em cũng bước vào hàng ngàn, hàng vạn các quy tắc mà xã hội đã soạn thảo sẵn, nhà trướng đã soạn thảo sẵn và thầy đã soạn thảo sẵn. Thầy cũng nói ngay rằng phần lớn các quy định đó rất hay, rất chính xác và rất hay thay đối, khiến suốt cả cuộc đời, em luôn luôn có dịp điều chỉnh mình.
Ngày 20 -11 là ngày của thầy cô. Sớ dĩ được gọi là thầy cô, vì những người đó đã chỉ bảo cho em một cách sống có giá trị.
Với tư cách người thầy mấy chục năm đứng trên bục giảng, thầy muốn nói với em điều này: Nếu chỉ biết, chỉ tuân thủ và chỉ sống theo tất cả các quy định thì em sẽ không bao giờ trở thành một con người đúng nghĩa!
Bởi vì các nguyên tắc, dù rất hoàn hảo, cũng chỉ cố gắng khiến em thích hợp với một số đông. Đặc biệt là nền giáo dục ở ta, luôn luôn đề cao vai trò của tập thể, của những người xung quanh và luôn nhắc nhở mọi người coi cái chung là quan trọng nhất.
Cho nên ngay từ thơ ấu, em luôn luôn được hiểu phải đặt mình dưới tập thể, em luôn luôn được khuyên khó khăn gì cũng tìm sức mạnh ở tập thể và nếu phải lựa chọn giữa suy nghĩ của em và suy nghĩ của đám đông thì em hãy bỏ qua mình.
Một triết lý giáo dục như thế không phải sai. Nó có nguyên nhân và hoàn cảnh của nó. Giáo dục, Tý ạ, đó là một khoa học, được hình thành trong sự phát triển của đời sống chúng ta. Đã bao năm nay chúng ta hiểu rằng chi có dựa vào nhau, tạo thành một khối liên kết, chúng ta mới đủ sức mạnh để chiến thắng trong nhiều lĩnh vực.
Quan niệm ấy hoàn toàn đúng, nhưng theo thầy nghĩ, vào đầu thế kỷ XXI này, có lẽ nhiều người đã hơi lạm dụng nó.
Tý ơi, em nên biết rằng dù có hằng trăm tỷ cá nhân sẽ và còn sinh ra trên trái đất, thì điều kỳ diệu nhất chính lại ở chỗ không người nào giống người nào.
Trò Tý của thầy là duy nhất, trò Tèo của thầy là duy nhất và trò Ngọc Bích, trò Ngọc Ngà của thầy nếu có, cũng là duy nhất:
Và xu hướng hôm nay là xu hướng đề cao, tôn trọng và phát huy những cái duy nhất đó. Một con người cũng có một địa chỉ email, một con người cũng có thể lập một trang website và một con người cũng có thể nói bằng máy tính cho cả thề giới cùng nghe.
Đã đến lúc, Tý thân, em nên được học hoặc tự học một môn vô cùng quan trọng là môn tôn trọng bản thân mình. Em phải biết quý những gì của riêng em, em phải biết làm những gì của riêng em, và em phái thấy đúng những cái đúng của riêng em.
Theo thầy, một xã hội phát triển là một xã hội mà mỗi cá nhân của nó cùng có nhiều sức mạnh khác nhau và tất cả các luật lệ, các quy tắc tiến bộ đều nên hướng tới mục tiêu làm cho mỗi cá nhân có cơ hội và có ý chí muốn nổi bật lên, chớ không phải ngược lại.
Được như thế, Tý thân yêu, ngay từ bây giờ, ngay từ phút này, chúng ta phải hành động bằng những chuyện nhỏ nhất. Chúng ta cần tôn trọng trẻ con, đặt chúng vào những môi trường độc lập, dạy cho chúng tự tìm ra quyết định chứ không phải chỉ chấp hành quyết định.
Chúng ta phải coi sự riêng tư của mỗi học sinh cũng thiêng liêng và đáng trân trọng như nhiều sự khác.
Đất nước Việt Nam của thầy và của Tý sẽ không bao giờ phát triển nếu những trẻ em của nó thiếu tự tin, nếu những học trò chỉ coi mình là một phần chứ không phải là một nhân tố hoàn chỉnh của xã hội, ngay từ rất sớm.
Nếu có thể nói với các em một điều gì, thì thầy chỉ muốn nhắc rằng đám đông cũng có thể cô độc và các điểm mười cho sự giống nhau cũng chính là điểm một cho sự sáng tạo. Em sẽ không khi nào trở thành một công dân xuất sắc nếu không tự tạo cho mình một phong cách độc lập, độc lập đến nỗi là duy nhất trong cuộc đời này.
Tý ơi, thầy không dạy em học, mà dạy cho em cách học, thầy không dạy em sống mà dạy cho em để sự sống không bị kìm hãm, không món quà nào tốt đẹp cho thầy bằng việc em lớn lên và trở thành một con người mạnh mẽ, có niềm kiêu hãnh về bản thân một cách đầy đủ và tự hào.
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-6955462531668944739.post-10299388595085111132014-11-23T10:20:00.001+07:002014-11-23T10:20:21.313+07:00THƯ GỬI CHỒNG CỦA NỮ GIÁO VIÊN NHÂN NGÀY 20/11

Chồng ạ, ai cũng có những chặng thời gian buộc phải đi qua. Và chẳng lâu đâu, chúng cũng sẽ giật mình vì thời trẻ vụt qua rồi. Nếu chúng là người rộng lượng, nhân hậu và hiểu biết, thì sẽ thấy vui vẻ hạnh phúc trước những thành đạt của thế hệ sau, sẽ bình yên thanh thản lui về phía mùa đông của cuộc đời, mỉm cười nhìn những nỗ lực thời thanh xuân của mình đã đơm hoa kết trái... Vợ đủ tuổi, đủ trải nghiệm để bình thản và rộng lượng với tất cả những điều không mãn tâm.

______________

Nguồn: VnExpress

Đỗ Sông Hương

"Ngày xưa chồng quyết lấy cho được vợ vì chồng vốn mê phụ nữ có cái mác nhà giáo, bất chấp ngoài cái mác nhà giáo đó ra thì vợ chả có gì đặc sắc, lại còn mắc cái tính ngang ngạnh ẩm ương, dở tương dở mắm.

 Chồng nghĩ giáo viên nhàn hạ, ngày vài tiết ở trường thôi, nhiều thời gian lắm đây. Vợ sẽ chu toàn tề gia nội trợ, hầu nội hầu ngoại. Chồng tha hồ thảnh thơi bù khú bạn bè. Nhưng chồng đã nhầm to. Vợ hết giờ lên lớp lại tất bật với sổ điểm, báo giảng, kính thưa các kiểu họp, kính thưa các kiểu sổ sách, hồ sơ chuyên môn.

 Về đến nhà, vợ lại sấp ngửa soạn giáo án, chấm bài, mấy trăm bài vừa hòm hòm, chưa kịp ngồi rung đùi thì ngoảnh đi ngoảnh lại đã đến kỳ kiểm tra, vào điểm mới. Vợ lại vốn ham tiền, hở tí thời gian rảnh rỗi nào là lại ù té đi dạy thêm, đi dịch. Mà không muốn ù cũng không được, mai đến kỳ nộp các kiểu thuế đời rồi. Chồng lo nấu cơm, rửa bát, giặt giũ, đưa đón con, ngược xuôi nội ngoại nhé. Đàn ông phải đeo tạp dề làm việc nhà, hậm hực thì cũng cố mà chịu nhé. Mục đích hôn nhân thứ nhất của chồng đã không đạt được.

 Chồng nghĩ giáo viên dạy con học thì chuẩn không cần chỉnh rồi, nhiệm vụ khó chịu này chắc chắn thoát đây. Chồng tha hồ thảnh thơi thể thao thể dục, bia bọt tay vịn về muộn. Nhưng chồng đã vỡ mộng. Vợ ngày nào cũng nói liên mồm, thậm chí hét khản cổ, về đến nhà, mặt vợ nhàu như tàu lá héo, thở hắt như bệnh nhân hen phế quản cấp, sức đâu, hứng thú đâu dạy con học nữa. Chồng tự lo kiểm tra bài vở, học cùng con, dạy con nhé. Trái chuyên môn thì cũng cố mà phấn đấu nhé. Mục đích hôn nhân thứ hai của chồng đã đổ bể.

 Chồng nghĩ giáo viên tính nết nhẫn nhịn dịu dàng, nhà cửa sẽ êm ấm lắm đây. Chồng tha hồ thảnh thơi nhẹ nhõm cái tâm hồn. Nhưng chồng đã sốc tâm lý nặng. Một lớp vợ dạy có hơn 50 em, bao nhiêu là lớp nhân lên. Vợ chỉ có hai con mắt, lườm được góc này để chúng nó ngồi im, thì góc khác đứa đánh đấm giật tóc nhau, đứa nhảy dựng lên ghế, đứa ném sách phi vở, chưa kể vô số điều kinh khủng hơn thế…

 Điên tiết lắm nhưng vợ vẫn phải nhịn, vẫn phải dịu dàng và nhẹ nhàng, cố mà nghĩ "là trẻ con mà, đáng yêu đấy chứ", "cô giáo phải như mẹ hiền chứ". (Gớm, ở nhà có mỗi một đứa con, không hiếm khi con hư, vợ gầm gào dữ tợn). Nhưng ở trường, vợ phải giữ hình tượng, rèn luyện bản lĩnh và cốt cách nhà giáo. Chỉ một chút thiếu kiên nhẫn thôi là viên phấn trong tay sẽ bay thẳng vào cái đám đang nhốn nháo như cào cào kia, hoặc tệ hại hơn là một cái bạt tai thích đáng cho sự hỗn láo vô lễ nào đó.

 Nhưng vợ tỉnh lắm, vợ biết chúng không phải con mình, vợ hiểu luật giáo dục lắm, thời buổi này mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh tiến bộ và dân chủ kinh lên được. Giáo viên thậm chí còn không dám nặng lời, huống chi nặng chân nặng tay. Thông tin thì rất nhanh, sự thật dễ bị bóp méo, tai nạn nghề nghiệp sẽ cực nghiêm trọng nếu một phụ huynh chuẩn mực nào đó đưa hành động phản sư phạm của vợ lên báo, vợ sẽ nổi tiếng và sự nghiệp cao quý của vợ coi như tiêu.

 Thế nên khi về nhà vợ khao khát được hiện rõ nguyên hình là người bình thường với mọi ái ố hỷ nộ. Đừng hy vọng hay đòi hỏi vợ nhẫn nhịn dịu dàng nếu chồng hư, con láo. Vợ mà cố nhịn nữa thì ngay ngày mai vợ đi nhà thương điên đấy. Lỡ vợ có nổi khùng phát vào đít con, gân cổ cãi chồng, hay phi cả mâm cơm ra đường thì chồng cố bịt tai bịt mắt bịt mồm lại nhé, thương vợ thì cho vợ xả lũ tí. Mục đích hôn nhân thứ ba của chồng đã phá sản.

 Chồng nghĩ giáo viên một năm được ăn chơi ở không 3 tháng hè. Chồng chẳng biết thế nào là ốm nghén, chẳng biết thế nào là mang nặng đẻ đau, chồng chỉ thích nhiều con, 3-4 đứa càng tốt. Giáo viên có những 3 tháng hè, tha hồ tầm bổ, đẻ con bú mớm... Nhưng chồng đã hết hy vọng. 3 tháng hè của vợ còn bận hơn trong năm. Hết luyện thi, trông thi, chấm thi chính, chấm phúc khảo, rồi lại tập huấn, trại hè…, ngoảnh đi ngoảnh lại, chưa có lúc nào cùng chồng con đi nghỉ thì hè đã hết vèo. Chưa kể vợ mà làm chủ nhiệm thì sự hy sinh còn lớn hơn nhiều. Chồng có buồn thì cũng tỉnh giấc mộng nhiều con đi nhé. Mục đích hôn nhân thứ tư của chồng đã thất bại.

 Chồng nghĩ giáo viên là người nhà nước, lương bổng yên tâm, chế độ ổn định. Chồng tha hồ thảnh thơi bỏ nhà nước, yên tâm ra làm ngoài, nuôi chí kiếm bội tiền, đổi danh phận cho vợ thành vợ đại gia. Trong lúc chưa đâu vào đâu hoặc lỡ gặp rủi ro, ít nhiều đã có lương nhà nước của vợ. Chồng đừng tưởng ngon ăn thế. Lương vợ được nhà nước ưu ái trả ngót 3 triệu đồng một tháng. Đấy là vợ tốt nghiệp chính quy một trường đại học sư phạm danh tiếng trong nước, rồi được đào tạo chính quy tại một trường sư phạm danh tiếng ở nước ngoài, cộng mười mấy năm kinh nghiệm đứng lớp.

 Vợ còn chưa dám kể nếu không có biên chế thì 3 tháng nghỉ hè, nửa tháng nghỉ Tết được hưởng lương 100 phần trăm theo hệ số 0x0, vợ còn chưa dám kể nếu chẳng may thi trượt kỳ thi công chức thì tất cả bằng cấp hay kinh nghiệm lẫn tâm huyết đều nối đuôi nhau lên đường ra trận để hy sinh. Mà thi công chức thời buổi này như thể nào thì chồng biết rõ rồi đấy. Sức vợ chắc không đua nổi. Thế nên lỡ chồng làm ăn lụi bại, vợ không thể là chỗ dựa kinh tế cho chồng lo sự nghiệp dài hơi được đâu. Chồng tự nghĩ cách lo nồi cơm hàng ngày cho cả nhà nhé. Để con đói và thất học là tội của chồng đấy. Mục đích hôn nhân thứ năm của chồng đã bất thành.

 Chồng nghĩ giáo viên sống bằng dạy thêm là chính, nên lương có thấp một chút cũng chả sao. Chồng đừng tưởng đơn giản thế. Ngay cả dạy thêm - một công việc làm ngoài giờ, chính đáng và lương thiện, vợ cũng lo ngay ngáy nay bị cấm, mai bị soi, ngày kia bị cắt giảm thù lao. Học thêm - do nhu cầu thực sự khiến học sinh hoặc phụ huynh tự tìm đến năn nỉ, vợ đã đuổi quầy quậy, mà vẫn lo ngay ngáy mang tiếng o ép mời chào học sinh đến nhà cô học. Vợ đọc ở đâu đó trên báo có đồng nghiệp bị bắt quả tang dạy thêm và bị phạt 10 triệu đồng. Vợ muốn đứt dây thần kinh luôn. Đời đã có đủ loại tặc, lâm tặc, tin tặc, hải tắc, cẩu tặc, giờ có cả giáo tặc nữa. Nghĩ mà đau ứa nước mắt chồng ạ.

 Chẳng phải vì sợ mà vì ngẫm cái nghề giáo này bạc quá, tội quá. Vợ thấy bất công lắm. Thiết nghĩ nghề nào cũng có quyền mưu sinh và làm giàu bằng nghề, nhưng nghề nào làm giàu thì được, chứ nghề giáo thì phải cống hiến, phải hy sinh, phải thanh bạch bần hàn. Giàu một tí là bị thiên hạ lên án liền, dạy thêm một tí là bị thiên hạ ném đá liền. Mà vợ cũng đã giàu đâu, dạy thêm cũng đã cố gắng hạn chế tối đa rồi. Ôi chao, nghề giáo khó sống quá, khó chiều thiên hạ quá.

 Ở đất nước mình, thói đời giàu thì bị ghen ghét, nghèo thì bị coi khinh, trung bình thì dở sống dở chết. Vợ đang tận hưởng cuộc sống ở mức trung bình. Lương thì thấp lè tè như vậy (thiếu khoảng 500 nghìn nữa mới đủ trả lương ôsin), chế độ thì bấp bênh, lớp thì đông, chất lượng học sinh thì lổn nhổn, thời lượng giờ giảng thì tí tẹo, sách giáo khoa thì sơ đẳng, thi cử thì khó khăn, quy chế đường lối thì thay đổi đột ngột và liên tục, áp lực điểm số, thành tích, chỉ tiêu thi đỗ thì lớn, kỳ vọng của phụ huynh thì vĩ đại, đòi hỏi chuẩn mực xã hội thì cao chót vót…, bảo vợ nên làm sao cho phải, cho cân bằng và đúng mực cả nghiệp và đời.

 Vợ chả kêu ca, so bì, trách móc gì khi mà cái cơ chế này nó thế. Vợ sẽ cố gắng hoàn thành tốt vai diễn chính trong tấn bi hài kịch “Nghiệp và đời” này. Vợ chỉ thấy ái ngại cho chồng, cứ tưởng hay cho lắm vào cái nghề của vợ. Chồng phải tìm cách an ủi động viên vợ nhé. Vợ mà nản bỏ nghề thì mục đích hôn nhân thứ sáu của chồng sẽ tan thành mây khói.

 Chồng nghĩ giáo viên đời vinh quang, có hậu lắm. Quen biết bao thế hệ phụ huynh mà, đào tạo bao thế hệ học trò mà. Chồng ơi, nhân gian luôn có trước có sau vậy sao? Vợ chỉ được xem như người đưa đò thôi, đò qua sông thì xuôi ra biển lớn. Đời rộng thế, dài thế, trăm mối thế, chẳng mấy ai ngoái lại bến xưa để ơn cô nghĩa thầy đâu. Nên vợ cũng không đòi hỏi bao thế hệ học trò phải nhớ mãi đến mình, vì bản thân vợ cũng chẳng có điều kiện để thăm thầy cô cũ của mình và của con.

 Nhưng vợ nghiệm ra hình như có rất ít người hiểu nỗi thâm sâu của câu: "Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”. Và cũng có không ít người trưởng thành về thể xác, có thể cũng đạt đỉnh cao về kiến thức, nhưng lại chẳng thực sự thành nhân. Nên chồng đừng động vào nỗi niềm riêng của vợ rằng, đứa này đứa nọ, ngày xưa vợ thương yêu chúng như thế, hết lòng giúp chúng như thế, hy sinh thời gian, sức lực và tiền bạc cho chúng như thế, nay chúng xem cô như người không quen, hoặc nếu có dịp nói đến cô, thì cũng coi cô như một bà già hết thời…

 Chồng ạ, ai cũng có những chặng thời gian buộc phải đi qua. Và chẳng lâu đâu, chúng cũng sẽ giật mình vì thời trẻ vụt qua rồi. Nếu chúng là người rộng lượng, nhân hậu và hiểu biết, thì sẽ thấy vui vẻ hạnh phúc trước những thành đạt của thế hệ sau, sẽ bình yên thanh thản lui về phía mùa đông của cuộc đời, mỉm cười nhìn những nỗ lực thời thanh xuân của mình đã đơm hoa kết trái... Vợ đủ tuổi, đủ trải nghiệm để bình thản và rộng lượng với tất cả những điều không mãn tâm.

 Chồng cũng nghĩ giáo viên được xã hội trọng vọng kính nể lắm. Giá mà được như thế. Cướp giết hiếp giờ nhản nhản khắp nơi, và vị quan tòa đời luôn đanh thép phán rằng nguyên nhân đạo đức xuống cấp là do giáo dục nhà trường chưa tốt. Lạ thật, ở trường vợ chỉ dạy kiến thức, dạy điều hay lẽ phải thôi, vợ mong mỏi hơn ai hết học trò thành người. Có đốt đuốc cả ngày lẫn đêm cũng không thể tìm được thầy cô nào đủ tầm tàn bạo để soạn nổi một giáo án "cướp giết hiếp". Tủi ghê chồng ạ. Gia đình và xã hội đi đâu mất tiêu? Trách nhiệm nặng như quả tạ đặt lên đôi vai sắp sụn của nghề giáo.

 Lại sắp 20 tháng 11 nữa chồng ạ. Nói thật là ngày này vợ chỉ muốn trốn đi đâu đó thật xa. Vợ chả thích gặp phụ huynh, chả cần phong bì phong bao quà cáp. Miệng thế gian độc địa. Người ta bảo những người làm nghề giống vợ chỉ mong đến ngày này để nhận phong bì. Người ta chả cần biết bao nhiêu ngày còn lại, những người làm nghề giống vợ vất vả, cực nhọc triền miên đến thế nào. Người ta dúi vội cho cái phong bì, trước mặt cười cười nói nói cảm ơn như đúng rồi, nhưng sau lưng, vợ biết thừa, hẳn là ngàn vạn lời đàm tiếu. Có bao nhiêu tình cảm thực sự trong sự cho đi đó? Vợ tin là có, nhưng chắc là rất ít. Mà thôi, cái ít mới là cái quý chồng nhỉ, và vợ trân trọng lắm.

 Nếu chồng có hỏi vợ ước gì trong ngày này. Vợ ước gì ư? Tính vợ từ thời trẻ đã dở hơi, toàn ước điều không thể. Vợ ước lương giáo viên của vợ được khoảng 45 ngàn đôla/năm như ở Singapore, vợ ước lớp vợ dạy có khoảng 25 đứa như ở Nhật, vợ ước vợ thực sự được quan tâm, tạo điều kiện để có chế độ ổn định như hứa hẹn ở nhiều cuộc họp cấp bộ, cấp sở suốt cả chục năm nay... Đấy, vợ cứ ước cái điều trên mây đó đấy. Ai phạt, ai đánh thuế đâu. Chắc cũng chả ai nỡ ghét bỏ, trù dập vợ vì những điều ước chính đáng đó.

 Vợ thề, nếu điều ước thành hiện thực, vợ sẽ là một cô giáo cực chuẩn, ở trường vợ thực sự dịu hiền, tâm huyết và trách nhiệm (chứ không phải gồng mình lên cố gắng, nhiều khi đến mức giả dối). Vợ thề, nếu điều ước thành hiện thực, 8 giờ hành chính, ngoài tiết dạy, vợ cống hiến trọn vẹn cho học sinh (tự nguyện, chứ không phải để cần một đồng thù lao). Vợ thề, nếu điều ước thành hiện thực, vợ không bị chi phối tâm và sức cho các cua dạy thêm, dịch thêm nữa (khỏi cần cấm, khỏi cần soi, khỏi cần này nọ, đố ai thuyết phục vợ nhận lớp dạy thêm, dịch thêm đấy). Vợ thề, nếu điều ước thành hiện thực, về nhà vợ vô cùng đảm đang, chu toàn, và dịu dàng âu yếm.

 Nghề của vợ là như vậy đó. Chồng có ân hận khi đã chọn vợ không? Còn vợ, vợ không ân hận khi chọn nghề, hay nói đúng hơn, nghề đã chọn vợ và vợ sẽ gắn bó trọn đời với nghề cho đến khi nào nghề bỏ vợ".
Hồ Như Hiểnhttp://www.blogger.com/profile/14593174469121649130noreply@blogger.com

Server: blogger-renderd

Cache-Control: public, must-revalidate, proxy-revalidate, max-age=1

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Content-Type: application/atom+xml; charset=UTF-8