text:
THỐNG KÊ
Dịch vụ giám sát công trình
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAMĐộc lập – Tự do – Hạnh phúc----------------------- Mẫu hợp đồng thi công xây dựng công trìnhTên công trình: Xây dựng nhà ở gia đình Hạng mục công trình: Nhà 4 tầngChủ đầu tư : PHẦN 1: CĂN CỨ KÍ KẾT HỢP ĐỒNG.- Luật dân sự số 33/2005/QH11 ngày 14/6/2005- Luật xây dựng số 16/2003/QH11 ngày 26/11/2003 - Nghị định số 12/2009/NĐ-CP ngày 12/02/2009 của Chính Phủ về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình và Nghị định số 83/2009/ND-CP ngày 15/10/2009 của Chính Phủ về việc sửa đổi bổ sung một số điều của nghị định số 12/2009/NĐ-CP ngày 12/02/2009- Thông tư 06/2007/TT-BXD ngày 25/7/2007 của Bộ Xây Dựng về hướng dẫn hợp đồng trong hoạt động xây dựng.- Căn cứ Nghị định số 48/2010/NĐ-CP ngày 07/5/2010 của Chính phủ về hợp đồng trong hoạt động xây dựng; - Căn cứ Thông tư số 09/2011/TT-BXD ngày 28 tháng 6 năm 2011 của Bộ Xây dựng hướng dẫn mẫu hợp đồng thi công xây dựng;- Căn cứ thông tư số 02/2005/TT-XD ngày 25/02/2005 của Bộ Xây dựng về việc hướng dẫn hợp đồng trong xây dựng cơ bản.- Căn cứ nghị định số 209/204/ NĐ-CP ngày 16/12/2005 của Chính phủ về việc xử phạt hành chính trong hoạt động xây dựng, quản lý công trình hạ tầng đô thị và quản lý sử dụng nhà.- Căn cứ nghị định về quản lý chất lượng công trình xây dựng ban hành tại nghị định số 15/2013/NĐ-CP ngày 06/02/2013 của CHÍNH PHỦ.- Căn cứ Luật số 56/2005/QH11 của Quốc hội : Luật Nhà ở . Mục 3 : BẢO HÀNH, BẢO TRÌ, CẢI TẠO NHÀ Ở . Điều 74: Bảo hành nhà ở. - Căn cứ bản vẽ kỹ thuật thi công do công ty thiết kế.- Căn cứ chức năng nhiệm vụ, năng lực của đơn vị nhận thầu.- Theo yêu cầu của chủ đầu tư.
PHẦN 2: ĐIỀU KHOẢN VÀ ĐIỀU KIỆN HỢP ĐỒNG.Hôm này ngày 06 tháng 10 năm 2013, .... Hà nội, chúng tôi gồm:1.Chủ đầu tư (Bên A):Đại diện là ông: Số CMND: Địa chỉ : Thửa đất Điện thoại: 2.Nhà thầu (Bên B): KtshanoiĐại diện ông: Chức vụ: Số CMTND: Điện thoại:
ĐIỀU 1. QUY Mô XÂY DỰNG
Diện tích tầng 2 được tính 100% diện tích là : m2(tạm tính)Diện tích tầng 3 được tính 100% diện tích là : m2(tạm tính)Diện tích tầng 4 được tính 100% diện tích là : m2(tạm tính) Tổng diện tích xây dựng : m2(tạm tính)1.2.Thời hạn và tiến độ thực hiện:1.2.1 Thời hạn thi công: 120 ngày.Ngày bắt đầu ngày tháng năm 2013Ngày kết thúc ngày tháng năm 20141.2.2 Tiến độ thực hiện:Phần thô sẽ được hoàn thành sau 90 ngày khởi công (xong toàn bộ đến phần trát và ốp lát)Không tính thời gian lắp ráp vật tư hoàn thiện, trang thiết bị nội thất.Trong trường hợp kéo dài thời hạn thi công do Bên A bàn giao mặt bằng chậm, cung cấp vật tư hoàn thiện chậm cũng như các yếu tố khách quan khác như thiên tai, địa họa thì hai bên sẽ bàn bạc và thống nhất lại tiến độ cho phù hợp.Trong trường hợp có các yếu tố khách quan và bất khả kháng gây chậm tiến độ thì Bên B phải ghi vào nhật ký công trình có xác nhận của giám sát Bên A để cùng nhau giải quyết, thời hạn thông báo và giải quyết sự cố sẽ không tính vào tiến độ thi công.Mọi lý do chậm trễ khác, Bên B phải chịu phạt tùy vào mức độ dài hoặc ngắn trong thời gian chậm từ 1 tới 5% giá trị hợp đồng.
ĐIỀU 2. NỘI DUNG THỎA THUẬN:
2.1. Bên A giao khoán trọn phần thô hoàn thiện công trình nói trên2.2. Bên B tự chuẩn bị đầy đủ các thiết bị và phương tiện đi lại và vận chuyển, phương tiện thi công khác, và tự trang bị các trang thiết bị bảo hộ lao động để hoàn thành công trình theo đúng bản vẽ thiết kế, đúng kỹ thuật, mỹ thuật, tiêu chuẩn xây dựng theo quy định hiện hành của Nhà nước.2.3. Trừ những công việc nêu ở Mục 2.4, các công việc và hạng mục mà Bên B sẽ chịu trách nhiệm thực hiện bao gồm:2.3.1.Xây dựng cơ bản- Đóng cọc bê tông (Bên B chỉ thực hiện nhiệm vụ giám sát thi công và giúp đỡ bên A trông việc)- Thuê máy móc, nhân công, mua cọc bê tông (kích thước 200x200, sắt phi 14, 4 cây), mỗi cọc dài 5m.(chỉ thực hiện nhiệm vụ giám sát và trông coi cho bên A)- Khảo sát địa chất trước khi đóng cọc cho bên A.- Bên B đảm nhận từ phần thi công công trình xây dựng theo bản vẽ thiết kế.- Đào móng và đào bể nước, bể phốt, đập đầu cọc bê tông xây bể nước (chống thấm bể và trát trong trát ngoài có ốp lát mặt trong), xây bể phốt và vận chuyển phế thải xây dựng đổ đi.- Làm sắt thép, đổ bê tông móng (dầm móng 500x300mm số lượng 6 cây phi 20 + sắt cấu tạo giữa dầm 2 phi 14, đài móng kích thước 1¬x1x1m sắt phi 10 và phi 14 đan 150x150 mm) đai dầm, đai cột phi 6 khẩu độ đan 150x150mm.- San nền gồm 2 lớp lớp cát vàng dày 50cm bên dưới, lớp xỉ than dày 25cm bên trên, sau đó dải cát vàng bên trên lớp xỉ than và tưới nước. Chia thành từng lớp 20 cm đầm chặt theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật thi công, sau đó đổ bê tông mặt sàn tầng 1 bằng bê tông mác 250 dày 8cm.- Phần thân:- Đổ giằng chống thấm (2 cây phi 10 kích thước 50x300 mm).- Đổ cột trụ bê tông (200x200mm) 4 cây phi 18(tầng 1 cột 4 cây phi 20).- Xây gạch đặc (tường 110) bằng vữa xi măng cát vàng- Xây vệ sinh, làm cầu thang, bệ bếp.- Đổ kho nhà vệ sinh.- Làm cốp pha, sắt thép sàn mái (dầm 200x330mm, sắt 4 cây phi 18, gia cường thêm 1 thanh thép chịu momen phi 18 tại dầm ban công đua ra), Sắt sàn 2 lớp phi 8 gai, đan 150x150mm. Sắt đai móng phi 8, đai cột, sắt dầm dầm phi 6 khẩu độ 150x280mm)- Trát tường trong nhà, trát các mặt ngoài xung quanh bằng vữa xi măng cát vàng cánh mịn.- Khi đổ xong mái tầng thượng bên B có trách nhiệm xây 2 đến 3 hàng gạch chắn nước cho bên A- Khi xong phần thô bên B có trách nhiệm chịu toàn bộ nhân công và vật liệu ốp lát nhà cho bên A (bên A mua gạch ốp lát và các gạch màu)- Xây tường gạch đặc dầy 110 bằng vữa xi măng cát vàng, trát tường đúng tiêu chuẩn xây dựng.- Xây dựng Bể phốt, Bể chứa nước sạch theo bản vẽ thiết kế, đảm bảo chống thấm theo tiêu chuẩn xây dựng.- Quét chống thấm sàn nhà vệ sinh, sàn bê tông, chống thấm mái (bằng chất phụ gia kova)…- Và toàn bộ các phần việc như chi tiết đã thể hiện trên bản vẽ thiết kế trừ những phần việc nêu ở Mục 2.4 và những mục đã chỉ rõ không có trong đơn giá.
- Mua sắm vật liệu:- Sắt xây dựng (sắt Việt – Úc), Sắt dầm cột ( phi 18, phi 20), sắt sàn (phi 8 gai), sắt đai phi 6.- Xi măng đổ mái Bút Sơn PC 40, xi măng xây trát Bút Sơn MC 25.- Bê tông đổ móng, đổ mái sử dụng Bê tông tươi của đơn vị cung cấp có uy tín và đảm bảo chất lượng (Bên A sẽ giới thiệu cho Bên B đơn vi cung cấp Bê tông tươi đã có uy tín trong khu vực xây nhà) mác 250, Bê tông đổ cột mác 250, mác xây 75, mác trát 75 (1 xi + 5 cát).- Gạch đặc loại 1 (nhà sản xuất Tân Việt Hưng)- Cát vàng Sông Hồng xây cánh mịn, sỏi đá, cát đen Sông Đà Hòa Bình (trong quá trình trát tường phải sàng kỹ).- Cốt pha, đinh, bạt, cót ép, máy bơm nước, dây bơm nước, dây điện thi công, bóng điện thi công, dây thép buộc, các phụ kiện liên quan đến thi công công trình.- Chi trả máy trộn bê tông.
- Những phần không nằm trong đơn giá xây dựng:Những phần việc không nằm trong mét vuông xây dựng (tính công phát sinh), trang trí tiểu cảnh, các bức tranh bằng gạch màu, hộp kỹ thuật không ốp lát, mặt tiền và các mặt xung quanh ở ngoài không ốp, xây và trang trí cổng nhà, mặt cầu thang không ốp lát.
- Giúp đỡ và phối hợp với đội thi công điện nước trong quá trình đội thi công điện nước lắp đặt hệ thống cấp thoát nước bao gồm hầm cầu, hố ga, bể phốt, cống thoát nước, đặt ống, lắp đặt co, cút nối, vòi nước các loại, lắp đặt hệ thống cấp nước, hệ thống mạng điện thoại, ADSL, truyền hình cáp âm tường theo bản vẽ thiết kế.- Giúp đỡ và phối hợp với đội thi công điện nước trong quá trình đội thi công điện nước lắp đặt hệ thống cấp thoát nước (lạnh), hệ thống điện âm sàn, tường.
2.4. Các công việc và hạng mục bên B hỗ trợ các đội thi công khác nếu có trong phạm vi phần việc xây dựng của bên B:- Phần gia công mộc: tay vịn cầu thang, cửa, tủ bếp, tủ âm tường…- Phần gia công sắt, kèo sắt ngói, thang sắt, sơn tĩnh điện.- Phần gia công đá granite cầu thang, tam cấp.- Phần lắp dựng tấm trần thạch cao, vách kính vệ sinh.- Phần lắp đặt cửa đi, cửa sổ, cửa cuốn, cửa kéo.- Phần lắp đặt điện lạnh, chống sét, camera, PCCC, - Phần đấu nối đồng hồ điện – nước vào hệ thống của thành phố.- Phần máy nước nóng và hệ thống nước nóng năng lượng mặt trời.2.5. Thời gian bảo hành là 12 tháng kể từ ngày nghiệm thu bàn giao công trình đưa vào sử dụng.
ĐIỀU 3. GIÁ TRỊ HỢP ĐỒNG VÀ PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN
3.1. Hình thức khoán gọn:Bên A và Bên B ký kết hợp đồng giao nhận thầu xây dựng phần thô của toàn bộ công trình, bao gồm các chi phí vận chuyển, thiết bị thi công, chi phí nhân công lắp đặt và các chi phí khác để thực hiện công việc nêu trên theo GPXD với các đặc điểm sau đây:- Giá trị Hợp đồng là giá trị khoán gọn và sẽ không thay đổi trong suốt thời gian thực hiện hợp đồng với điều kiện Bên B chỉ thi công theo đúng Hồ sơ thiết kế kỹ thuật công trình theo thống nhất giữa hai bên trước khi khởi công. Đối với các phát sinh nhỏ bên B sẽ không tính phát sinh. Đối với các phát sinh lớn, 2 bên sẽ bàn bạc thống nhất trước, sau đó mới tiến hành triển khai công việc.- Việc quyết toán hợp đồng đối với các hạng mục khoán gọn trong trường hợp không có phát sinh sẽ không căn cứ trên khối lượng thi công thực tế của các hạng mục này mà chỉ căn cứ trên mức độ hoàn thành công việc của từng hạng mục.
3.2. Tổng giá trị hợp đồng (GTHĐ)
Đơn giá: vnđ/m2Giá trị hợp đồng: VNĐ (tạm tính)Bằng chữ: Sáu trăm mười bảy triệu một trăm hai mươi nghìn đồng (tạm tính)
Giá hợp đồng trên đã bao gồm toàn bộ các chi phí để thực hiện công việc theo hợp đồng, đến bản quyền, lợi nhuận của Nhà thầu và tất cả các loại thuế liên quan đến công việc theo quy định của pháp luật.
3.3. Phương thức thanh toán:Tạm ứng:- Đổ xong móng tạm ứng : - Đổ xong mái tầng 1 : - Đổ xong mái tầng 2 : - Đổ xong mái tầng 3 : - Đổ xong mái tầng 4 : Nghiệm thu, tính toán khối lượng công việc xây dựng:Khi hoàn thành xong công việc xây dựng bên A và bên B cùng tiến hành đo đạc mái theo hình thức giọt gianh + mái nhà vệ sinh (nếu có) tính 50% đơn giá.Thanh toán khối lượnghoàn thành côngviệc:Bên A có trách nhiệm nghiệm thu và thanh toán hết cho bên B số tiền còn lại của Hợp đồng này trong vòng 15 ngày kể từ ngày nghiệm thu hoàn thành công việc.
Các khoản thanh toán trên sẽ được thực hiện khi Bên B hoàn thành các công đoạn thi công tương ứng có biên bản nghiệm thu của Bên A. Bên B có quyền yêu cầu Bên A chịu phạt chậm trả đối với bất kỳ khoản thanh toán đến hạn nào mà chưa trả với lãi suất 0.01%/ngày/tổng số tiền vi phạm nhưng không quá 12% của tổng số tiền vi phạm.3.4. Nếu hợp đồng không được hoàn thành hoặc bị chấm dứt theo quy định tại Điều 11, Bên B phải hoàn trả lại số tiền mà Bên A đã ứng trước tương ứng với phần công việc chưa hoàn thành hoặc bị vi phạm.3.5. Mọi tranh chấp liên quan đến hợp đồng sẽ được giải quyết theo Điều 14 của hợp đồng này.3.6. Các khoản thanh toán sẽ được trả bằng tiền mặt hoặc chuyển vào tài khoản của Bên B.
ĐIỀU 4. VẬT TƯ – KỸ THUẬT
4.1. Bên B cung cấp toàn bộ vật tư, máy móc, công cụ dụng cụ thi công để thi công phần thô (chi tiết theo bảng phân tích vật tư đính kèm) đến tận công trình theo đúng yêu cầu tiến độ thi công, quy cách.4.2. Bên B thi công đúng kỹ thuật, bảo đảm tính mỹ thuật và đạt chất lượng công trình bao gồm:- Thi công đúng cấp phối bê tông, phù hợp mác bê tông thiết kế- Cốt thép đặt đúng vị trí- Tháo dỡ cốt pha đúng quy định- Xây trát đúng kỹ thuật và tiêu chuẩn hiện hành- Chống thấm kỹ, đúng quy định kỹ thuật của kova- Ốp lát gạch đúng kỹ thuật và tiêu chuẩn hiện hành- Khi chuẩn bị lấp các hệ thống ngầm dưới đất, Bên B sẽ yêu cầu Bên A nghiệm thu trước.
ĐIỀU 5. THỜI HẠN VÀ TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN
5.3. Khởi công ngày: 12/10/2013 (xem nhật ký công trình)5.4. Phần thô được hoàn thành sau 90 ngày kể từ ngày khởi công (Xong toàn bộ đến phần trát và ốp lát).5.4.1. Không tính thời gian lắp ráp vật tư hoàn thiện, trang thiết bị nội thất.5.5. Trong trường hợp kéo dài thời hạn thi công do Bên A bàn giao mặt bằng chậm, cung cấp vật tư hoàn thiện chậm cũng như các yếu tố khách quan khác như thiên tai, địch họa thì hai bên sẽ bàn bạc và thống nhất lại tiến độ cho phù hợp.5.6. Trong trường hợp có các yếu tố khách quan và bất khả kháng gây chậm tiến độ thì Bên B phải ghi vào nhật ký công trình có xác nhận của giám sát Bên A để cùng nhau giải quyết, thời hạn thông báo và giải quyết sự cố sẽ không tính vào tiến độ thi công.5.7. Mọi lý do chậm trễ khác, Bên B phải chịu phạt tùy vào mức độ dài hoặc ngắn trong thời gian chậm từ 1 tới 5% giá trị hợp đồng.
ĐIỀU 6. GIỜ LÀM VIỆC
6.1. Giờ làm việc bình thường từ 07 giờ 30 đến 17 giờ 30 từ thứ hai cho đến thứ bảy (không kể ngày lễ)6.2. Hạn chế thi công ngoài giờ để bảo đảm an ninh trật tự6.3. Giờ làm việc nêu trên có thể được điều chỉnh dựa theo mùa tại thời điểm tiến hành thi công.
ĐIỀU 7. QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CÁC BÊN
7.1. Quyền và nghĩa vụ của Bên A- Bàn giao mặt bằng và bản vẽ thiết kế, kỹ thuật thi công đủ điều kiện để thi công công trình.- Hỗ trợ làm đăng ký tạm trú tạm vắng cho công nhân xây dựng trong thời gian thi công.- Cử người giám sát việc thi công công trình theo bản vẽ thiết kế.- Trong quá trình thi công, công trình bị đình chỉ do chính quyền địa phương hoặc pháp luật mà lỗi do bên A sai phạm về giấy tờ và thủ tục vì lý do đó công trình bị đình chỉ bên A có trách nhiệm bồi hoàn tiền vật liệu và dụng cụ thi công thực tế tại công trình trong trường hơp không dược thi công tiếp, và công nhân phải nghỉ bên A phải chịu trách nhiệm bồi hoàn tiền ăn tiền sinh hoạt cho công nhân trong những ngày bị đình chỉ đó.- Trong quá trình thi công bên A thiết kế hoặc xây thêm tường hoặc phòng nằm ngoài bản thiết kế hoàn thiện thì bên A tính phát sinh nhân công và vật liệu cho bên B.- Phối hợp giải quyết kịp thời các vướng mắc trong quá trình thi công.- Bên A có trách nhiệm thanh toán toàn bộ chi phí nhân công và vật liệu cho những việc phá đi làm lại do thay đổi thiết kế mà công việc đã được bên B hoàn thành.- Tạm ứng và thanh toán đúng theo Điều 3 của hợp đồng này.- Có mặt khi cơ quan chức năng yêu cầu đề cùng với Bên B giải quyết kịp thời thời các vướng mắc (nếu có) trong suốt quá trình thi công công trình.- Ký nghiệm thu từng phần và toàn bộ công trình theo thông báo của Bên B, trong vòng 02 ngày kể từ ngày nhận được thông báo.- Bên A có trách nhiệm báo cho đơn vị thiết kế xuống kiểm tra nghiệm thu các hạng mục công trình trước khi Bên B tiến hành các hạng mục tiếp theo.- Đối với những tầng ( phòng) xây lên mà không đổ mái bê tông bên A có trách nhiệm tính theo đơn giá nhà cấp 4 (60% đơn giá tại điều 3)- Bên A có trách nhiệm cấp nguồn nước, cấp nguồn điện cho bên B thi công và sinh hoạt- Hết thời hạn bảo hành bên A có trách nhiệm thanh toán hết tiền bảo hành cho bên B.- Ký kết biên bản thanh lý hợp đồng theo thông báo của Bên B
7.2. Quyền và nghĩa vụ của Bên B- Thi công theo đúng bản vẽ thiết kế.- Thi công phải đảm bảo mỹ thuật, kỹ thuật và chất lượng theo đúng các quy trình xây dựng.- Bên B có trách nhiệm chi trả tiền thuê cốp pha (gỗ và sắt)- Bên B có trách nhiệm chi trả tiền thuê nhân công đổ bê tông.- Tổ chức đủ nhân lực máy móc cốt pha, dàn giáo, dụng cụ để thi công.- Hàng ngày thi công trên công trình có ít nhất 5 đến 6 công nhân chính và 1 đến 2 công nhân phụ.- Phun ẩm gạch trước khi xây, phun ẩm tường sau khi xây, phun bảo dưỡng bê tông đúng kỹ thuật;- Khi đổ bê tông bên B phải đảm bảo bê tông phải được làm chắc bằng đầm dung;- Bề mặt của tường, trần phải được trát phẳng, khi soi ánh sáng điện vào phải đảm bảo không nhìn rõ vết trát lồi lõm;- Khi thi công phải làm dứt điểm công việc, làm vệ sinh trong và ngoài công trình vào cuối ngày lao động- Bên B phải có biện pháp an toàn lao động và chịu hoàn toàn trách nhiệm về an toàn lao động cho công nhân , an toàn cho mọi người xung quanh, Đảm bảo an ninh, an toàn trật tự và vệ sinh môi trường tại nơi đăng ký tạm trú tạm vắng- Trong quá trình thi công, mọi vấn đề liên quan đến kỹ thuật thi công không được gây ảnh hưởng đến những nhà lân cận, nếu xảy ra do lỗi của Bên B thì Bên B phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại.- Cử người Chỉ huy trưởng và giám sát công trình thi công và làm đầu mối liên lạc với Bên A trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng.- Thi công bảo đảm chất lượng tốt, đúng quy phạm kỹ thuật – mỹ thuật cho công trình đẹp đúng thiết kế một cách hoàn chỉnh như kiến trúc sư đã giao. Mọi sự thay đổi về thiết kế kiến trúc phải được sự đồng ý của Bên A.- Có biện pháp khắc phục, xử lý mọi sự cố kỹ thuật, an toàn trong quá trình thi công- Tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật và quyết định của giám sát Bên A tại công trình.- Thông báo kịp thời cho Bên A mọi trở ngại do thiết kế không lường trước được hoặc trở ngại do điều kiện khách quan để hai bên bàn bạc thống nhất cách giải quyết (bằng văn bản hoặc ghi vào Nhật ký công trình quy định tại Điều 11 của hợp đồng này)- Lập nội quy công trường, tiến độ tổ chức thi công- Tự tổ chức điều hành và quản lý đảm bảo kế hoạch – tiến độ thi công- Trong quá trình thi công, Bên B phải đảm bảo vấn đề vệ sinh môi trường, không gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự trong khu vực.- Xuất trình giấy phép hành nghề khi có sự kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền- Thông báo yêu cầu nghiệm thu từng phần và toàn bộ công trình và thanh lý hợp đồng gửi Bên A trước 02 ngày.- Trong thời hạn bảo hành Bên B chịu trách nhiệm sửa chữa lỗi hư hỏng trong vòng 7 ngày kể từ ngày nhận được thông báo bằng văn bản liên quan đến vụ việc. Nếu quá thời hạn này mà bên B không bắt đầu thực hiện các công việc sửa chữa thì bên A có quyền thuê một nhà thầu khác (bên thứ ba) thực hiện các công việc này và toàn bộ chi phí cho việc sửa chữa để chi trả cho bên thứ ba sẽ do bên B chịu và sẽ được khấu trừ vào tiền bảo hành của bên B và thông báo cho bên B giá trị trên, bên B buộc phải chấp thuận giá trị trên.- Bên B có quyền chấm dứt hợp đồng nếu Bên A vi phạm nghĩa vụ thanh toán của mình theo Điều 3 của hợp đồng này.- Bên B chịu trách nhiệm cho những sự cố được xác định bởi các sai phạm về kỹ thuật (nếu có) có nhà thầu đã thi công phần hiện hữu (cọc, móng, tầng hầm …)
ĐIỀU 8. NGHIỆM THU CôNG TRÌNH
8.1. Sau khi hoàn thành toàn bộ công trình, Bên B phải thông báo cho Bên A để tiến hành nghiệm thu công trình. Thời điểm nghiệm thu sẽ do Bên B thông báo cho Bên A trong vòng 02 ngày trên cơ sở nhật ký công trình được quy định tại Điều 11 của hợp đồng này.8.2. Căn cứ để nghiệm thu bao gồm- Bản vẽ thiết kế8.3. Trước khi đổ bê tông phải nghiệm thu cốt pha, cốt thép đúng quy cách, đặt đúng vị trí mới được đổ.8.4. Hệ thống ống thải ngầm phải được nghiệm thu trước mới được phủ kín.8.5. Mọi thủ tục nghiệm thu từng phần và nghiệm thu toàn bộ công trình nêu tại Điều này phải được thực hiện bằng văn bản và có chữ ký của hai bên.
ĐIỀU 9. BÀN GIAO VÀ THANH LÝ CôNG TRÌNH
9.1. Sau khi kết thúc việc thi công, các bên tiến hành nghiệm thu hoàn thành công trình và bàn giao đưa vào sử dụng (theo mẫu quy định hiện hành). Bên A có trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ thanh toán của mình theo Điều 3 của hợp đồng này.9.2. Sau khi hết thời hạn bảo hành công trình, trong vòng 03 ngày làm việc, các bên sẽ tiến hành việc ký kết Biên bản thanh lý hợp đồng (theo mẫu quy định hiện hành)
ĐIỀU 10. BẢO HÀNH CôNG TRÌNH
10.1. Bên B có trách nhiệm thực hiện việc bảo hành công trình sau khi đã giao công trình cho Bên A. Nội dung bảo hành bao gồm: khắc phục, sửa chữa, thay thế thiết bị hư hỏng, khuyến khuyết.10.2. Thời gian bảo hành là 12 tháng được tính ngày bàn giao công trình10.3. Mức tiền cam kết bảo hành là 2,5 % giá trị hợp đồng do Bên A trả cho Bên B sau khi kết thúc thời gian bảo hành là 12 tháng.
ĐIỀU 11. NHẬT KÝ CôNG TRÌNH, BẢO HIỂM VÀ PHẠT VI PHẠM HỢP ĐỒNG
11.1. Nhật ký công trình là một tài liệu do Bên B lập ra để theo dõi và giám sát quá trình thi công công trình tại thời điểm bắt đầu thi công đến khi công trình được bàn giao và thanh lý hợp đồng.11.2. Mọi hoạt động diễn ra tại công trình giữa Bên A và Bên B sẽ được phản ánh chính xác và trung thực vào Nhật ký công trình.11.3. Vào mỗi ngày làm việc, đại diện của các bên hoặc đại diện có thẩm quyền của các bên phải ký vào Nhật ký công trình coi như là việc xác nhận thông tin về các công việc được thực hiện trong ngày phù hợp với tiến độ thi công.
ĐIỀU 12. CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG
Hợp đồng này sẽ chấm dứt trong các trường hợp sau:
12.1. Các bên đã hoàn thành các nghĩa vụ theo hợp đồng này.12.2. Bên A yêu cầu thay đổi thiết kế mà theo ý kiến của Bên B thì những yêu cầu thay đổi thiết kế này không phù hợp với thực tiễn ngành và luật pháp Việt Nam12.3. Một trong các bên vi phạm nghiêm trọng các điều khoản của hợp đồng này mà không khắc phục trong vòng 7 ngày kể từ ngày nhận được thông báo của bên không vi phạm.12.4. Các trường hợp bất khả kháng nêu tại Điều 13 dưới đây
ĐIỀU 13. SỰ KIỆN BẤT KHẢ KHÁNG
13.1. Sự kiện bất khả kháng là sự kiện xảy ra ngoài sự kiểm soát hợp lý của các bên sau khi đã áp dụng các biện pháp cần thiết mà một bên hoặc các bên không thể thực hiện được nghĩa vụ của mình theo hợp đồng này. Các sự kiện bất khả kháng bao gồm nhưng không giới hạn bởi: thay đổi về mặt chính sách của Nhà nước, chiến tranh, bạo loạn, tình trạng khẩn cấp, đình công, hỏa hoạn, động đất, lụt bão, sét đánh, sóng thần và các thiên tai khác.13.2. Nếu một bên bị cản trở không thể thực hiện nghĩa vụ của mình theo hợp đồng này vì sự kiện bất khả kháng thì bên đó phải thông báo cho bên kia bằng văn bản trong vòng 7 ngày kể từ ngày xảy ra sự kiện bất khả kháng. Bên bị ảnh hưởng của sự kiện bất khả kháng cùng với các bên sẽ nổ lực để hạn chế và kiểm soát mức độ thiệt hại của sự kiện bất khả kháng. Bên không bị ảnh hưởng của sự kiện bất khả kháng có thể gửi yêu cầu chấm dứt hợp đồng này nếu bên bị ảnh hưởng bởi sự kiện bất khả kháng không khắc phục được trong vòng 20 ngày kể từ ngày xảy ra sự kiện bất khả kháng.13.3. Thời gian ngừng thi công do thời tiết hay do sự kiện bất khả kháng sẽ không được tính vào tiến độ thi công của công trình.
ĐIỀU 14. LUẬT ÁP DỤNG VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP
14.1. Hợp đồng này được giải thích và điều chỉnh theo pháp luật của nước CH XHCN Việt Nam14.2. Tất cả các tranh chấp phát sinh từ hợp đồng này sẽ được giải quyết thông qua hòa giải thiện chí giữa các bên. Nếu sau 30 ngày kể từ ngày xảy ra tranh chấp mà tranh chấp không được giải quyết thông qua hòa giải tại Tòa án có thẩm quyền tại Tp. Hà Nội14.3. Trong quá trình giải quyết tranh chấp, các bên vẫn phải tuân thủ các nghĩa vụ của mình trong quá trình thực hiện hợp đồng này.
ĐIỀU 15. CAM KẾT CHUNG
15.1. Hợp đồng này có hiệu lực kể từ ngày các bên ký kết cho đến khi có biên bản nghiệm thu và thanh lý hợp đồng do các bên lập ra.15.2. Mọi sự sửa đổi hay bổ sung vào bản hợp đồng này phải được sự đồng ý của cả hai bên được lập thành văn bản mới có giá trị hiệu lực.15.3. Không bên nào tự ý đơn phương hủy bỏ hợp đồng, trong trường hợp bên nào đơn phương hủy bỏ hợp đồng thì sẽ chịu phạt 30% tổng giá trị hợp đồng.15.4. Hợp đồng này được lập thành 02 bản, Bên A giữ 01 bản, Bên B giữ 01 bản, và có giá trị pháp lý như nhau.
Sau khi đọc lại lần cuối cùng và thống nhất với những nội dung đã ghi trong hợp đồng, hai bên cùng ký tên dưới đây
ĐẠI DIỆN BÊN A ĐẠI DIỆN BÊN B- Ktshanoi
Văn phòng kiến trúc KtshanoiVăn phòng 1: (Văn phòng Ktshanoi) Tầng 4 Số 6-8 phố Tràng Thi - HN.Văn phòng 2: 301 Nhà D số 52 phố Hai Bà Trưng, HNhotline: Huyktshanoi - 0913038356 - email:huyktshanoi@gmail.comkhách hàng khi đến xin liên hệ điện thoại trước 30f hoặc email - xin chân thành cảm ơn

markdown:
|
|
|
|
![]()
|
|![]()
|Mẫu hợp đồng thi công xây dựng nhà ở-p1|
|
|Cập nhật: 10/1/2015 - Số lượt đọc: 27467
|
Ktshanoi giới thiệu Mẫu hợp đồng thi công xây dựng nhà ở công trình khoán gọn phần thô, áp dụng cho công trình dân dụng nói chung trên địa bàn Hà nội. Tên công trình: Xây dựng nhà ở gia đình. Hạng mục công trình: Nhà 4 tầng, Quy mô xây dựng Công trình: Nhà ống, nhà lô, nhà phố Cấu tạo công trình: nhà ở khung bê tông cốt thép kiên cố
|
|
|![]()
|
|
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Diện tích tầng 2 được tính 100% diện tích là : m2(tạm tính)
2.1. Bên A giao khoán trọn phần thô hoàn thiện công trình nói trên
- Mua sắm vật liệu:
- Những phần không nằm trong đơn giá xây dựng:
- Giúp đỡ và phối hợp với đội thi công điện nước trong quá trình đội thi công điện nước lắp đặt hệ thống cấp thoát nước bao gồm hầm cầu, hố ga, bể phốt, cống thoát nước, đặt ống, lắp đặt co, cút nối, vòi nước các loại, lắp đặt hệ thống cấp nước, hệ thống mạng điện thoại, ADSL, truyền hình cáp âm tường theo bản vẽ thiết kế.
2.4. Các công việc và hạng mục bên B hỗ trợ các đội thi công khác nếu có trong phạm vi phần việc xây dựng của bên B:
3.1. Hình thức khoán gọn:
3.2. Tổng giá trị hợp đồng (GTHĐ)
Đơn giá: vnđ/m2
Giá hợp đồng trên đã bao gồm toàn bộ các chi phí để thực hiện công việc theo hợp đồng, đến bản quyền, lợi nhuận của Nhà thầu và tất cả các loại thuế liên quan đến công việc theo quy định của pháp luật.
3.3. Phương thức thanh toán:
Các khoản thanh toán trên sẽ được thực hiện khi Bên B hoàn thành các công đoạn thi công tương ứng có biên bản nghiệm thu của Bên A. Bên B có quyền yêu cầu Bên A chịu phạt chậm trả đối với bất kỳ khoản thanh toán đến hạn nào mà chưa trả với lãi suất 0.01%/ngày/tổng số tiền vi phạm nhưng không quá 12% của tổng số tiền vi phạm.
4.1. Bên B cung cấp toàn bộ vật tư, máy móc, công cụ dụng cụ thi công để thi công phần thô (chi tiết theo bảng phân tích vật tư đính kèm) đến tận công trình theo đúng yêu cầu tiến độ thi công, quy cách.
5.3. Khởi công ngày: 12/10/2013 (xem nhật ký công trình)
6.1. Giờ làm việc bình thường từ 07 giờ 30 đến 17 giờ 30 từ thứ hai cho đến thứ bảy (không kể ngày lễ)
7.1. Quyền và nghĩa vụ của Bên A
7.2. Quyền và nghĩa vụ của Bên B
8.1. Sau khi hoàn thành toàn bộ công trình, Bên B phải thông báo cho Bên A để tiến hành nghiệm thu công trình. Thời điểm nghiệm thu sẽ do Bên B thông báo cho Bên A trong vòng 02 ngày trên cơ sở nhật ký công trình được quy định tại Điều 11 của hợp đồng này.
9.1. Sau khi kết thúc việc thi công, các bên tiến hành nghiệm thu hoàn thành công trình và bàn giao đưa vào sử dụng (theo mẫu quy định hiện hành). Bên A có trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ thanh toán của mình theo Điều 3 của hợp đồng này.
10.1. Bên B có trách nhiệm thực hiện việc bảo hành công trình sau khi đã giao công trình cho Bên A. Nội dung bảo hành bao gồm: khắc phục, sửa chữa, thay thế thiết bị hư hỏng, khuyến khuyết.
11.1. Nhật ký công trình là một tài liệu do Bên B lập ra để theo dõi và giám sát quá trình thi công công trình tại thời điểm bắt đầu thi công đến khi công trình được bàn giao và thanh lý hợp đồng.
Hợp đồng này sẽ chấm dứt trong các trường hợp sau:
12.1. Các bên đã hoàn thành các nghĩa vụ theo hợp đồng này.
13.1. Sự kiện bất khả kháng là sự kiện xảy ra ngoài sự kiểm soát hợp lý của các bên sau khi đã áp dụng các biện pháp cần thiết mà một bên hoặc các bên không thể thực hiện được nghĩa vụ của mình theo hợp đồng này. Các sự kiện bất khả kháng bao gồm nhưng không giới hạn bởi: thay đổi về mặt chính sách của Nhà nước, chiến tranh, bạo loạn, tình trạng khẩn cấp, đình công, hỏa hoạn, động đất, lụt bão, sét đánh, sóng thần và các thiên tai khác.
14.1. Hợp đồng này được giải thích và điều chỉnh theo pháp luật của nước CH XHCN Việt Nam
15.1. Hợp đồng này có hiệu lực kể từ ngày các bên ký kết cho đến khi có biên bản nghiệm thu và thanh lý hợp đồng do các bên lập ra.
Sau khi đọc lại lần cuối cùng và thống nhất với những nội dung đã ghi trong hợp đồng, hai bên cùng ký tên dưới đây
ĐẠI DIỆN BÊN A ĐẠI DIỆN BÊN B- Ktshanoi
KTSHANOI Chúc bạn xây được ngôi nhà đẹp như ý - Hotline: Huy Ktshanoi 0913038356
KTSHANOI Thiết kế nhà đẹp - Thi công xây dựng - Tư vấn giám sát
Kts Hanoi - Art HanoI
|
|
|
|
Tags
|CÁC TIN KHÁC|
|
|![]()
|
|
|
|
|
|
Văn phòng kiến trúc Ktshanoi
khách hàng khi đến xin liên hệ điện thoại trước 30f hoặc email - xin chân thành cảm ơn
|
|
Tags:


text:
- Hoạt động cuối:
- 9 Tháng tư 2016
- Tham gia ngày:
- 9 Tháng tư 2016
- Bài viết:
- 0
- Đã được thích:
- 0
- Điểm thành tích:
- 0
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 27 Tháng ba 1996 (Age: 20)
Chia sẻ trang này
kien_bk
New Member, Nam, 20
- kien_bk lần cuối xem:
- 9 Tháng tư 2016
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 27 Tháng ba 1996 (Age: 20)
Tương tác

markdown:
![ kien_bk](http://lgviet.com/forum/styles/flatawesome/xenforo/avatars/avatar_male_l.png)
- Hoạt động cuối:
- 9 Tháng tư 2016
- Tham gia ngày:
- 9 Tháng tư 2016
- Bài viết:
- 0
- Đã được thích:
- 0
- Điểm thành tích:
[0](members/kien_bk.64351/trophies)
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 27 Tháng ba 1996 (Age: 20)
### Chia sẻ trang này
# kien_bk
New Member, Nam, 20
- kien_bk lần cuối xem:
- 9 Tháng tư 2016
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 27 Tháng ba 1996 (Age: 20)
### Tương tác

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Cache-control: private, max-age=0

Connection: close

Server: nginx

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text: bán máy còn dư cục PIN model F320 nha. Hình như là xài cho LTE 3 dc luôn. thanh lý 150k bao ship TÂN PHÚ- Q10-Q11. inbox hoặc liên hệ chữ ký, thanks

Set-Cookie: xf_brsa_count=1; expires=Sun, 25-Mar-2018 10:09:57 GMT; Max-Age=31536000; path=/


text:
30. Khi thanh lý cơ sở ở nước ngoài, khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái lũy kế đã bị hoãn lại (theo quy định tại đoạn 24.c) và liên quan đến cơ sở ở nước ngoài đó sẽ được ghi nhận là thu nhập hoặc chi phí cùng với kỳ mà lãi hoặc lỗ về việc thanh lý được ghi nhận.
31. Một doanh nghiệp có thể thanh lý khoản đầu tư tại một cơ sở ở nước ngoài thông qua bán, phát mại, thanh toán lại vốn cổ phần hoặc từ bỏ tất cả hoặc một phần vốn ở cơ sở đó. Thanh toán cổ tức là một hình thức thanh lý chỉ khi nó là một sự thu hồi khoản đầu tư. Trường hợp thanh lý từng phần, chỉ có chênh lệch tỷ giá hối đoái lũy kế liên quan đến phần vốn sở hữu được tính vào lãi hoặc lỗ. Một sự ghi giảm giá trị kế toán của cơ sở nước ngoài không tạo nên thanh lý từng phần. Trường hợp này, không có phần lãi hoặc lỗ nào về chênh lệch tỷ giá hối đoái hoãn lại được ghi nhận vào thời điểm ghi giảm.
Sign in|Recent Site Activity|Report Abuse|Print Page|Powered By Google Sites

markdown:
|
|
30. Khi thanh lý cơ sở ở nước ngoài, khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái lũy kế đã bị hoãn lại (theo quy định tại đoạn 24.c) và liên quan đến cơ sở ở nước ngoài đó sẽ được ghi nhận là thu nhập hoặc chi phí cùng với kỳ mà lãi hoặc lỗ về việc thanh lý được ghi nhận.
31. Một doanh nghiệp có thể thanh lý khoản đầu tư tại một cơ sở ở nước ngoài thông qua bán, phát mại, thanh toán lại vốn cổ phần hoặc từ bỏ tất cả hoặc một phần vốn ở cơ sở đó. Thanh toán cổ tức là một hình thức thanh lý chỉ khi nó là một sự thu hồi khoản đầu tư. Trường hợp thanh lý từng phần, chỉ có chênh lệch tỷ giá hối đoái lũy kế liên quan đến phần vốn sở hữu được tính vào lãi hoặc lỗ. Một sự ghi giảm giá trị kế toán của cơ sở nước ngoài không tạo nên thanh lý từng phần. Trường hợp này, không có phần lãi hoặc lỗ nào về chênh lệch tỷ giá hối đoái hoãn lại được ghi nhận vào thời điểm ghi giảm.
[Kế toán (VAS)](/14) > [CHUẨN MỰC KẾ TOÁN VIỆT NAM](/14/2) > [CHUẨN MỰC 10: ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC THAY ĐỔI TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI](/14/2/10) >

WARC-Truncated: length

X-Robots-Tag: noarchive

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: public, max-age=5

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Fuuka chap 89 - Mangak.info
Bạn đang Đọc Truyện Tranh Fuuka chap 89 tại Mangak.info. Sau khi đăng nhập bạn có thể dùng chức năng theo dõi truyện để lưu lại những bộ truyện yêu thích và sử dụng một số chức năng khác chỉ dành cho thành viên. Khi xem truyện Fuuka chap 89 bạn có thể nhấn phím F11 bật chế độ toàn màn hình để đọc tốt hơn.
Thường xuyên ghé thăm Mangak để đọc những chương truyện mới nhất các bạn nhé. Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ !

markdown:
## Fuuka chap 89 - Mangak.info
Bạn đang
[Đọc Truyện Tranh](http://mangak.info) **Fuuka chap 89** tại Mangak.info. Sau khi đăng nhập bạn có thể dùng chức năng theo dõi truyện để lưu lại những bộ truyện yêu thích và sử dụng một số chức năng khác chỉ dành cho thành viên. Khi xem truyện Fuuka chap 89 bạn có thể nhấn phím F11 bật chế độ toàn màn hình để đọc tốt hơn.
Thường xuyên ghé thăm Mangak để đọc những chương truyện mới nhất các bạn nhé. Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ !
![Fuuka chap 89 Trang 1 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 1 - Mangak.info](http://3.bp.blogspot.com/-wbDkKqZ6buc/Vnv0yej2yuI/AAAAAAAAPR8/desOwIUL9Qw/s1600/000.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 2 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 2 - Mangak.info](http://1.bp.blogspot.com/-Ebut4ubpjO8/Vnv0yWgOERI/AAAAAAAAPR4/30n2zFNBU4M/s1600/0089-001.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 3 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 3 - Mangak.info](http://1.bp.blogspot.com/-u5bJwswaFak/Vnv0y5Xj1zI/AAAAAAAAPSM/z2rndRxzUtk/s1600/0089-002.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 4 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 4 - Mangak.info](http://3.bp.blogspot.com/-LW5lZwOdgB8/Vnv0zKoUKZI/AAAAAAAAPSE/GgZYwIs5ZT8/s1600/0089-003.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 5 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 5 - Mangak.info](http://3.bp.blogspot.com/-watm8Atk7Yo/Vnv0zN-vhQI/AAAAAAAAPSI/rIbpyAipa9w/s1600/0089-004.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 6 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 6 - Mangak.info](http://1.bp.blogspot.com/-YfzfdxC5SP4/Vnv0zg1bivI/AAAAAAAAPSY/beZf6lAkJ7A/s1600/0089-005.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 7 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 7 - Mangak.info](http://1.bp.blogspot.com/-mHovaDAhyf4/Vnv0z0WfP3I/AAAAAAAAPSo/djZRtE9HSRs/s1600/0089-006.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 8 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 8 - Mangak.info](http://2.bp.blogspot.com/-h_E1NSnkb5E/Vnv0zzg6i4I/AAAAAAAAPSg/9i0O8mqMb5A/s1600/0089-007.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 9 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 9 - Mangak.info](http://3.bp.blogspot.com/-cVI9UEDpT0c/Vnv00bq_N7I/AAAAAAAAPSs/qBR-b9EBT60/s1600/0089-008.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 10 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 10 - Mangak.info](http://3.bp.blogspot.com/-wl6RIJ3_uLE/Vnv00RuAxXI/AAAAAAAAPSw/ywQM3nDKNSU/s1600/0089-009.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 11 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 11 - Mangak.info](http://3.bp.blogspot.com/-6Ml3VujWwx4/Vnv00-rxNsI/AAAAAAAAPS8/87FwVYCEM7U/s1600/0089-010.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 12 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 12 - Mangak.info](http://4.bp.blogspot.com/-ja3gxEr3IHw/Vnv0099HA4I/AAAAAAAAPTA/gThNTnD42aw/s1600/0089-011.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 13 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 13 - Mangak.info](http://3.bp.blogspot.com/-aKX6IRwgNYk/Vnv01OFlPxI/AAAAAAAAPTE/OrXstLGSB-k/s1600/0089-012.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 14 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 14 - Mangak.info](http://3.bp.blogspot.com/-tLKSpXtbox8/Vnv01XprV2I/AAAAAAAAPTQ/TaOHUTHzKf4/s1600/0089-013.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 15 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 15 - Mangak.info](http://3.bp.blogspot.com/-z2mKLVMW9SQ/Vnv01oVFDdI/AAAAAAAAPTk/9Hw-E_KNzcA/s1600/0089-014.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 16 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 16 - Mangak.info](http://2.bp.blogspot.com/-Cw72m7fm1aE/Vnv01j-E_dI/AAAAAAAAPTc/-7kzPtTHsoY/s1600/0089-015.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 17 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 17 - Mangak.info](http://3.bp.blogspot.com/-NeGcbhuh6YA/Vnv02EDYiUI/AAAAAAAAPTs/AE4aAXRO25A/s1600/0089-016.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 18 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 18 - Mangak.info](http://3.bp.blogspot.com/-i3ufAxN_ryo/Vnv02akVjRI/AAAAAAAAPTo/U7USbiqC16s/s1600/0089-017.jpg)
![Fuuka chap 89 Trang 19 - Mangak.info Fuuka chap 89 Trang 19 - Mangak.info](http://3.bp.blogspot.com/-eArjtRZqakY/Vnv02k2VIBI/AAAAAAAAPT4/qZB54BJwHeA/s1600/zzzzz.jpg)

Server: cloudflare-nginx

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate

Pragma: no-cache


text:
Viêm buồng trứng là bệnh viêm nhiễm trên buồng trứng do vi khuẩn gây nên, thông thường sẽ phát sinh bệnh cùng với một số bệnh khác như viêm ống dẫn trứng, viêm phúc mạc vùng chậu, rất hiếm khi bệnh đơn phát. Do buồng trứng tương thông với ống dẫn trứng, do đo khi phát sinh bệnh viêm buồng trứng, thì sẽ kế phát sang bệnh viêm ống dẫn trứng rất nhanh.
Nguyên nhân dẫn đến bệnh viêm buồng trứng là gì?
- Bạn nữ không chú ý vấn đề vệ sinh cá nhân, nhất là trong kì kinh, đã gây ra bệnh viêm buồng trứng. Trong kì kinh nguyệt, nhiều bạn gái không dứt khoát từ chối đề nghị quan hệ tình dục của bạn trai, hoặc quan hệ tình dục không an toàn sạch sẽ, quan hệ tình dục quá nhiều, đã làm cho vi khuẩn xâm nhập vào bên trong cơ thể gây ra bệnh viêm buồng trứng.
- Do người bệnh trong thời kì sinh đẻ hoặc sau khi làm phá thai, sức đề kháng của cơ thể giảm sút, vi khuẩn gây bệnh theo đường âm đạo, đi vào tử cung, gây ra bệnh viêm ống dẫn trứng, viêm buồng trứng.
- Mắc một số bệnh khác, nhưng điều trị không triệt để kịp thời, sẽ làm tạo điều kiện cho vi khuẩn theo đường máu lây lan ra khắc các bộ phận trên cơ thể, trong đó có buồng trứng, và gây viêm tại đó.
- Mấy năm gần đây, các chị em sử dụng rộng rãi các công cụ phòng tránh thai, tuy nhiên trong quá trình đặt vòng tránh thai, nếu không nghiêm ngặt làm công tác khử trùng thì có thể gây ra bệnh viêm buồng trứng.
- Tiểu phẫu viêm phụ khoa, do vấn đề kĩ thuật gây tổn thương đến đường ruột, hoặc sau khi bị sảy thai tiến hành hút thai, hoặc làm không đúng chác có thể bị thủng tử cung, gây ra viêm phúc mạc nghiêm trọng, sẽ gián tiếp gây nên bệnh viêm buồng trứng.
- Làm thủ thuật trong ổ bụng, tuy nhiên không chấp hành tốt công tác khử trùng, dẫn đến bệnh viêm buồng trứng, như các thủ thuật điều trị viêm cổ tử cung, nạo hút thai, tạo hình ống dẫn trứng.
- Khu vực vùng chậu, các cơ quan xung quanh ống dẫn trứng bị viêm, sẽ manh nha, lây viêm sang các phần khác trong đó có viêm ống dẫn trứng.
Trên đây là những giới thiệu cơ bản của các bác sỹ phụ khoa - TTYT Quận Hoàn Kiếm - Trung Tâm khám chữa bệnh phụ khoa chất lượng cao - 36 Ngô Quyền - Hoàn Kiếm - Hà Nội. Mọi thắc mắc xin gọi tới đường dây nóng: (04) 3825 5599 | 0123 6633 399 để được tư vấn, đặt lịch hẹn khám miễn phí.

markdown:
Viêm buồng trứng là bệnh viêm nhiễm trên buồng trứng do vi khuẩn gây nên, thông thường sẽ phát sinh bệnh cùng với một số bệnh khác như viêm ống dẫn trứng, viêm phúc mạc vùng chậu, rất hiếm khi bệnh đơn phát. Do buồng trứng tương thông với ống dẫn trứng, do đo khi phát sinh bệnh viêm buồng trứng, thì sẽ kế phát sang bệnh viêm ống dẫn trứng rất nhanh.
**Nguyên nhân dẫn đến bệnh viêm buồng trứng là gì?**
- Bạn nữ không chú ý vấn đề vệ sinh cá nhân, nhất là trong kì kinh, đã gây ra bệnh viêm buồng trứng. Trong kì kinh nguyệt, nhiều bạn gái không dứt khoát từ chối đề nghị quan hệ tình dục của bạn trai, hoặc quan hệ tình dục không an toàn sạch sẽ, quan hệ tình dục quá nhiều, đã làm cho vi khuẩn xâm nhập vào bên trong cơ thể gây ra bệnh viêm buồng trứng.
- Do người bệnh trong thời kì sinh đẻ hoặc sau khi làm phá thai, sức đề kháng của cơ thể giảm sút, vi khuẩn gây bệnh theo đường âm đạo, đi vào tử cung, gây ra bệnh viêm ống dẫn trứng, viêm buồng trứng.
- Mắc một số bệnh khác, nhưng điều trị không triệt để kịp thời, sẽ làm tạo điều kiện cho vi khuẩn theo đường máu lây lan ra khắc các bộ phận trên cơ thể, trong đó có buồng trứng, và gây viêm tại đó.
- Mấy năm gần đây, các chị em sử dụng rộng rãi các công cụ phòng tránh thai, tuy nhiên trong quá trình đặt vòng tránh thai, nếu không nghiêm ngặt làm công tác khử trùng thì có thể gây ra bệnh
[viêm buồng trứng](/Viem-loet-co-tu-cung/Chua-tri-viem-ong-dan-trung-nhu-nao.html).
- Tiểu phẫu viêm phụ khoa, do vấn đề kĩ thuật gây tổn thương đến đường ruột, hoặc sau khi bị sảy thai tiến hành hút thai, hoặc làm không đúng chác có thể bị thủng tử cung, gây ra viêm phúc mạc nghiêm trọng, sẽ gián tiếp gây nên bệnh viêm buồng trứng.
- Làm thủ thuật trong ổ bụng, tuy nhiên không chấp hành tốt công tác khử trùng, dẫn đến bệnh viêm buồng trứng, như các thủ thuật điều trị viêm cổ tử cung, nạo hút thai, tạo hình ống dẫn trứng.
- Khu vực vùng chậu, các cơ quan xung quanh ống dẫn trứng bị viêm, sẽ manh nha, lây viêm sang các phần khác trong đó có viêm ống dẫn trứng.
**Trên đây là những giới thiệu cơ bản của các bác sỹ phụ khoa - TTYT Quận Hoàn Kiếm - Trung Tâm khám chữa bệnh phụ khoa chất lượng cao - 36 Ngô Quyền - Hoàn Kiếm - Hà Nội. Mọi thắc mắc xin gọi tới đường dây nóng: (04) 3825 5599 | 0123 6633 399 để được tư vấn, đặt lịch hẹn khám miễn phí.**

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0

Vary: User-Agent

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"


text:
Kinh doanh
Hotline: 0983.050.698
Email:banhangthienminh@gmail.com
Kỹ thuật
Điện thoại: (04) 35.666.596
Email: hotrothienminh@gmail.com
Kinh doanh
Hotline: 0983.050.698
Email:banhangthienminh@gmail.com
Kỹ thuật
Điện thoại: (04) 35.666.596
Email: hotrothienminh@gmail.com

markdown:
**Hỗ trợ khách hàng**từ 8:15 đến 21:00 .::. số 4 ngõ 156 Lê Trọng Tấn - Thanh Xuân - Hà Nội .::. Miễn phí giao hàng tại Hà Nội ![ sale](images/ico_sale.png)
**Kinh doanh**
Hotline:
**0983.050.698**
Email:banhangthienminh@gmail.com
![ sale](images/ico_support.png)
**Kỹ thuật**
Điện thoại:
**(04) 35.666.596**
Email: hotrothienminh@gmail.com

Server: nginx admin

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Type: text/html


text:
- Nhạc Giáng Sinh
- Thánh Ca Việt Nam
- Tôn Vinh Chúa Hằng Hữu
- Nhạc Thiếu Nhi
- Oneway âm Nhạc
- Ngợi Khen - Thờ Phượng
- Nhạc Karaoke
- Nhạc Hôn Lễ
- Nhạc Xuân
- Thương Khó - Phục Sinh
- Nhạc Hòa Tấu
- Tiếng Anh
- Tiếng Hàn
- Nhạc Chuông
- Nhạc Thánh Tổng Hợp
- Giới Thiệu Album Nhạc Thánh
- Thánh Ca Mới
- Từ đó Con Theo Ngài
- Dưới ánh Mặt Trời
- Tiếng Gọi
- Tình Yêu Nào
- Trong Tay Chúa
- Tình Ngài Còn Mãi Trong Tôi
- Tin Yêu
- Nguồn Trông Cậy Muôn đời
- Ngôi Sao Của Tôi
- Không Thể Sống Thiếu Ngài
Ánh Hồng
Ánh Hồng
1

markdown:
Nhạc Giáng Sinh
Thánh Ca Việt Nam
Tôn Vinh Chúa Hằng Hữu
Nhạc Thiếu Nhi
Oneway âm Nhạc
Ngợi Khen - Thờ Phượng
Nhạc Karaoke
Nhạc Hôn Lễ
Nhạc Xuân
Thương Khó - Phục Sinh
Nhạc Hòa Tấu
Tiếng Anh
Tiếng Hàn
Nhạc Chuông
Nhạc Thánh Tổng Hợp
Giới Thiệu Album Nhạc Thánh
Thánh Ca Mới
Từ đó Con Theo Ngài
Dưới ánh Mặt Trời
Tiếng Gọi
Tình Yêu Nào
Trong Tay Chúa
Tình Ngài Còn Mãi Trong Tôi
Tin Yêu
Nguồn Trông Cậy Muôn đời
Ngôi Sao Của Tôi
Không Thể Sống Thiếu Ngài
![](/Content/Icon/7494a471-7a66-434a-bf37-cee290e850b8-avatar.jpg)
Ánh Hồng
Ánh Hồng
**1**

Cache-Control: private


text:
Nguyễn Thị Bích Nhàn - Lời hứa hoa anh đào
Hai hai tuổi, tôi lấy chồng, mối tình đầu mà tôi ngỡ đẹp nhất thế gian. Yêu, cưới, đổ vỡ - nhanh như một trận mưa đá. Giờ ngồi nhớ lại
Võ Thanh An trọn đời không nợ nần ai
Võ Thanh An không phải nhà thơ của trí tưởng tượng, của những cảm xúc đa đoan, mơ hồ, của phép tu từ cầu kỳ, của một cấu trúc
Lan toả điều tốt
Có bao giờ bạn đặt vào suy nghĩ một câu hỏi nho nhỏ mỗi khi chạy phía sau một chiếc ô tô có miếng dán trên kính ghi dòng chữ
Quỹ Phan Châu Trinh vinh danh Phan Khôi
Hội đồng Quản lý Quỹ Văn hóa Phan Châu Trinh vừa công bố quyết định tôn vinh nhà văn hóa Phan Khôi là “Danh nhân văn hóa Việt Nam thời hiện đại”, trong khuôn khổ lễ trao giải Văn hóa Phan Châu Trinh. Như vậy, Phan Khôi là người thứ 5 được Quỹ Văn hóa Phan Châu Trinh tôn vinh
Phan Hoàng náu mình cho thi ca lên tiếng
Xét về mặt nội dung, trường ca Bước gió truyền kỳ thực chất là một tráng ca. Còn xét về mặt hình thức, trường ca Bước gió truyền kỳ
Dạ Thy ngực đem hứng gió đời
Gió vẫn thế, khuyết một bên ngăn nắp/ Vắng vai anh nên xô cả vào em/ Đông đến chưa mà lạnh nhiều anh nhỉ
Võ Thanh An trọn đời không nợ nần ai
Võ Thanh An không phải nhà thơ của trí tưởng tượng, của những cảm xúc đa đoan, mơ hồ, của phép tu từ cầu kỳ, của một cấu trúc
Phan Hoàng náu mình cho thi ca lên tiếng
Xét về mặt nội dung, trường ca Bước gió truyền kỳ thực chất là một tráng ca. Còn xét về mặt hình thức, trường ca Bước gió truyền kỳ
Nguyễn Quang Thiều - Kẻ đa tài
Niềm say mê của Nguyễn Quang Thiều không chỉ là thơ, văn, báo chí, quyền tác giả, hội họa, hắn còn cố gắng trong một
Lê Văn Thảo mang trái tim người lính
Có thể nói, một trong những địa danh mà anh chúng tôi gắn bó là vùng đất Đồng Tháp Mười, quê hương cha chúng tôi, bên sông Vàm Cỏ Tây
30.4.2011-10:30
Mỹ Tho quê hương nhà thơ trào phúng tài danh Học Lạc
Học Lạc
Nhà thơ trào phúng đất Nam Bộ
HUỲNH MẪN CHI
NVTPHCM- Nếu nhắc đến những nhà thơ trào phúng trứ danh phương Bắc như Tú Xương, Yên Đổ… thì Học Lạc chính là nhà thơ trào phúng cùng thời, nổi tiếng ở vùng đất phương Nam. Dù tác phẩm của Học Lạc để lại không nhiều, nhưng tên tuổi của ông luôn gắn liền với những dòng thơ châm biếm bọn cường hào, đả kích hội tề, lên án những kẻ làm tay sai cho giặc… Thơ của Học Lạc thường gắn bó mật thiết với tình hình xã hội trong thời kỳ đầu thế kỷ XIX, thời kỳ mà đất nước đang bị nạn ngoại xâm, trước sự bất lực và suy đốn của triều đình nhà Nguyễn. Hiện nay ở TP.HCMvà thành phố Mỹ Tho đều có đường phố mang tên ông.
I-Con đường khoa bảng thất bại
Học Lạc tên thật là Nguyễn Văn Lạc, bút hiệu Sầm Giang. Ông sinh năm Nhâm Dần (1842), tại làng Mỹ Chánh - tỉnh Mỹ Tho, sau là tỉnh Định Tường (nay thuộc xã Tân Mỹ Chánh,thành phố Mỹ Tho,tỉnh Tiền Giang). Dù sinh ra trong một gia đình nghèo nhưng do học giỏi nên ông Nguyễn Văn Lạc được tuyển vào ngạch học sinh. Ngạch học sinh (như một hình thức học bổng ngày nay) của triều đình nhà Nguyễn đặt ra để khuyến khích học tập. Những ai trúng tuyển đều được vào học ở trường quan Đốc học. Chính điều đó, bạn bè thường gọi Nguyễn Văn Lạc là học sinh Lạc. Dần dần về sau, mọi người bỏ chữ "sinh", gọi ông là Học Lạc và tên tuổi ấy được lưu truyền mãi về sau.
Học Lạc có tài làm thơ Nôm rất giỏi, có tài xuất khẩu thành thơ. Ông là bạn học cùng với Nguyễn Hữu Huân (Thủ Khoa Huân), Bùi Hữu Nghĩa, Phan Hiển Đạo.Theo như lời truyền miệng của những người trong làng thuộc vùng đất Thuộc Nhiêu, Học Lạc là một người nhỏ nhắn, trắng trẻo. Đặc biệt giọng nói của ông lúc nào cũng sang sảng như chuông đổ. Ngay thẳng và khí phách, đó đặc điểm nổi bật nhất ở tính tình Học Lạc. Về sau cũng vì tính cách này, Học Lạc luôn rước họa vào thân. Mặt khác, bọn cường hào thời ấy ít khi để những người tài trí như ông yên thân an phận. Học Lạc luôn gây cho họ sự khó chịu bằng tài năng và trí tuệ của mình. Bởi Học Lạc không những là người có học vấn uyên thâm… ông còn giỏi cả về y thuật, địa lý và cả thuật chiêm tinh xem tướng. Nhờ vào tính cách cứng cỏi, tấm lòng trong sạch nên văn thơ của Học Lạc được người đời lưu truyền mãi về sau.
Học Lạc sinh ra trong thời kỳ đất nước vừa thoát khỏi các cuộc nội chiến kéo dài suốt 25 năm giữa nghĩa quân Tây Sơn và nhà Nguyễn. Công việc triều chính luôn phải chỉnh đốn cho đến đời Minh Mạng mới vào kỷ cương. Song chẳng bao lâu, là các công thần khai quốc bị bạc đãi, do sự nhũng nhiễu của đám nịnh thần nên lòng dân không phục triều đình. Các cựu thần của nhà Lê, các sĩ phu Bắc Hà đều muốn khôi phục lại nhà Lê. Cho nên, giặc giã trong nước nổi lên khắp nơi. Không những vậy, phía Tây, phía Nam đất nước ta thời ấy luôn bị quân Xiêm, quân Lào quấy rối. Ở Nam bộ, thuộc hạ của Tả quân Lê Văn Duyệt, Tổng trấn Gia Định Lê Văn Khôi, nổi lên đánh chiếm thành trì, bắt và giết các quan triều đình cử vào thay nhiệm kỳ. Ngồi Bắc, dân chúng nổi loạn ở các vùng Nam Định, Ninh Bình, Tuyên Quang, Thái Nguyên… Dù ở miền Nam không xảy ra biến loạn như ở miền Trung, miền Bắc nhưng đời sống người dân vẫn không được an tồn. Năm 1861, ba tỉnh miền Đông là Biên Hòa (Đồng Nai), Gia Định (TP HCM), Định Tường (Tiền Giang) đã rơi vào tay Pháp. Năm 1863, triều đình nhà Nguyễn cử Phan Thanh Giản sang Pháp xin chuộc lại ba tỉnh này nhưng không thành. Đến năm 1867, quân Pháp lại chiếm thêm ba tỉnh miền Tây là Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên. Chính vì điều này, Phan Thanh Giản đã uống rượu độc tự vẫn. Quân Pháp đã đánh tan các đạo quân của triều đình nhà Nguyễn, nhưng chúng không thể dập tắt ngọn lửa căm thù và ý chí chống giặc ngoại xâm của nhân dân miền Nam dưới ngọn cờ khởi nghĩa của Trương Công Định ở Gò Công; Thủ khoa Huân ở Mỹ Tho; Nguyễn Trung Trực ở Long An; Đỗ Trình Thoại, Võ Duy Dương, Hương Quản Hớn, Lê Công Kiều ở vùng Đồng Tháp Mười… Học Lạc chính là sĩ phu sống trong hồn cảnh rối ren ấy. Thuở thiếu thời, ông đã được hưởng chế độ giáo dục của triều đình nhà Nguyễn, một chế độ khuyến khích người tài tham gia thi cử. Thế nhưng, Học Lạc thi mãi không đỗ. Trước tình hình như vậy, Học Lạc đành gác lại chuyện thi cử. Các nho sĩ cùng thời với ông mỗi người hành động một cách, người thì đứng lên chống giặc Pháp như Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị… Người thì đầu hàng, cam tâm làm nô lệ như Tôn Thọ Tường… Số khác lại lẩn tránh tranh đấu, chọn lối sống ẩn dật như Nhiêu Tâm. Đặc biệt trong đó có nhà thơ Học Lạc, ông đã chọn cuộc sống giống như Nhiêu tâm nhưng khí phách hơn.
Khi giặc Pháp chiếm Định Tường, Học Lạc rời quê ở làng Mỹ Chánh về chợ Thuộc Nhiêu (thuộc Tiền Giang ngày nay) để dạy học và làm thuốc. Ông tưởng như vậy đã tìm được nơi trú ẩn bình yên. Nào ngờ, Học Lạc còn bất mãn hơn trước. Những cảnh hà hiếp, những bất công do bọn cường hào trong làng, trong xã gây ra luôn làm ông bất bình.
Chuyện kể rằng, ngày xưa trong dân gian Nam bộ thường có tục cúng xôi. Hàng năm, đến ngày kỳ yên, các chức sắc trong làng mỗi người phải mang đến đình làng một mâm xôi để tế thần. Tập tục này ngày nay một số vùng nông thôn ở Nam bộ vẫn còn giữ. Học Lạc từng nằm trong ngạch học sinh của triều đình nhà Nguyễn trước đó. Cho nên đối với làng, ông cũng là một chức sắc. Vì vậy, ông phải tuân theo lệ làng. Năm đó, Học Lạc cũng đội mâm xôi đến đình làmg cúng như mọi năm. Nhưng mâm xôi của Học Lạc đem ra đình cúng thần linh chỉ ghi hai chữ Thằng Lạc thay vì phải ghi chức sắc và họ tên. Khổ nỗi, trong làng lại có nhiều người vai trên chức trước, họ đã lấy cớ đó quở trách Học Lạc. Họ ghép tội Học Lạc xấc xược, dám giễu cợt thánh thần, khinh khi hương chức. Vì vậy xong lễ kỳ yên, làng bắt Học Lạc phải xin lỗi các hương chức. Lúc ra về, ông liền làm bài thơ theo thể vần trắc và ngâm ngay bài thơ ấy cho một vài người trong làng nghe:
Tạ hương Đảng
Vành mâm xôi đề tên "Thằng Lạc"
Nghĩ mình ti tiện không đài các
Văn chương chẳng phải bợm mèo quào
Danh lợi không ra cái cóc rác,
Bởi thế bơ thờ thẹn núi sông
Dám đâu lúc láo ngạo cô bác,
Việc này dẫu có thấu lòng chăng,
Trong có ông thần, ngồi cặp hạc.
Bài thơ này ngày nay vẫn còn lưu truyền trong dân gian. Nhắc đến Học Lạc, người đời thường nhắc cả bài thơ này và ý nghĩa của nó. Nhưng trước sự quở phạt của các hương chức, Học Lạc nghĩ mình chẳng có lỗi gì cả. Bởi, ông luôn xếp mình vào hàng dân dã, trên mâm xôi cúng thần không xưng danh tánh như vậy thì xử thế nào? Thần linh nào lại quở trách người ngay thẳng, trung thực. Có chăng chỉ là những kẻ nịnh thần thích dựa vào thế giới linh thiêng để sinh sự và ức hiếp ông.
Dù không đỗ đạt, nhưng với danh vị "sinh viên" do triều đình nhà Nguyễn phong tặng, xem ra Học Lạc cũng khá oai, một chức sắc ngang hàng với xã trưởng ở miền Nam và lý trưởng miền Bắc thời ấy. Nếu là người khác, Học Lạc có thể dựa địa vị này để tìm một vị thế trong làng cũng chẳng thua ai. Trong khi đó, Học Lạc lại luôn thể hiện tính cách của một nhà Nho khí khái, trực tính. Vì vậy, các hương chức trong làng rất ốn ghét Học Lạc, nhưng không biết làm thế nào để hãm hại. Thời ấy, cùng làng với Học Lạc có ông Nhiêu Dự cũng là một nhà Nho. Nhưng so với Học Lạc, ông này kém hơn rất nhiều về tài và đức. Ông ta cố giành giật được chiếc ghế hương chức. Học Lạc và hương chức Nhiêu Dự rất ghét nhau, luôn chống đối nhau. Một hôm, người nhà của một bệnh nhân đến rước Học Lạc về bắt mạch (khám bệnh). Trên đường đi, Học Lạc phải dừng lại can ngăn đám trẻ đang xúm lại đánh một người Trung Hoa có tuổi để giật tiền. Bất thình lình, các hương chức trong làng xuất hiện, họ bắt tất cả mọi người vào nhà việc đóng trăng. Học Lạc bị bắt đóng trăng giữa đình làng. Được dịp, bọn hương chức có một trận cười hả hê. Học Lạc lại dửng dưng, ung dung đến độ bọn quan lại ấy phải bất ngờ. Đang lúc chịu phạt, Học Lạc nhìn sang người ngồi bên cạnh (người Trung Hoa) mỉm cười. Người này cũng chịu hình phạt giống Học Lạc, nhưng khuôn mặt lại rất buồn bã và lo âu. Học Lạc liền "xuất khẩu" ngay bài thơ Ngồi trăng và ngâm tặng cho người xa lạ kia như để xoa dịu mọi ưu phiền:
Ngồi trăng
Hóa ở An Nam, lứ khách trú
Trăng trói lăng xăng nhau một lũ
Ngồi mặt ngỡ ngàng bạn Bắc, Nam
Trong tai, cắc cớ xui đồn tụ.
Bợm làng chẳng vị sĩ năm kinh
Ông Bổn không thương người bảy phủ.
Phạt tạ xong rồi trở lại nhà,
Hóa thời hốt thuốc, lứ bông vụ
Ngày nay, người đời sau không biết nhiều về cuộc đời riêng của nhà thơ Học Lạc. Trải qua chiến tranh, tư liệu viết về ông bị thất lạc. Một mặt thời ấy do thiếu phương tiện phổ biến, một mặt đời con cháu ông không chú trọng gìn giữ. Nhưng người đời vẫn truyền tụng mãi tính nết và sự tảo tần về người vợ tài sắc của Học Lạc, đó là nữ thi sĩ Bảy Khánh. Bà không những đảm đương lo trong lo ngồi cuộc sống cho Học Lạc trong những ngày rơi vào hồn cảnh sống dở chết dở mà còn là niềm an ủi và nguồn hạnh phúc lớn nhất của ông. Đối với ông, bà Bảy Khánh chính là người luôn chia sẻ mọi niềm vui và nỗi buồn trong cuộc đời của Học Lạc. Một đời trọn vẹn cho sự nghiệp thi phú, trong đó phải kể đến tình yêu của Học Lạc dành cho vợ. Khi Học Lạc từ giã cõi đời, nữ sĩ Bảy Khánh có làm một bài thơ khóc chồng.
Chiếc bánh lỡ
Đùng đùng sóng gió kéo nương hơi
Chiếc bách lênh đênh mới nửa vời
Lố xố hoa thêu khoan lại khúc
Lao xao gấm vẽ nhặt rồi lơi
Mảnh buồn lửng thửng trôi trên nước
Bánh nguyệt chơi vơi đứng giữa trời
Chèo hạnh so le ngơi mái nhịp
Thuyền tình thong thả, dễ buôn khơi
II-Những vần thơ trào phúng...
Học Lạc không thành công về khoa bảng, nhưng phải thừa nhận ông vang bóng một thời về văn chương thi phú. Xét về mặt thi phú, thơ của Học Lạc lại không mang tính chiến đấu như thơ của các nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị… Nếu Nguyễn Đình Chiểu cổ động tinh thần chiến đấu và khích lệ lòng yêu nước của nhân dân Nam bộ, Phan Văn Trị lại cương quyết vạch trần những kẻ theo giặc sát hại dân tộc, bán rẻ non sông cho giặc Pháp thì Học Lạc lại chú ý và vạch ra những cái gọi là rởm đời, những thói hư tật xấu của bọn cường hào thôn xóm làng xã.
Dù không được ghi chép và lưu giữ, nhưng những bài thơ mang tính châm biếm, đả kích bao giờ cũng được người đời truyền miệng. Sự truyền miệng ấy, nhiều khi sai lạc đôi chút, gây trái ý trái nghĩa với tác giả, nhưng vẫn phản ánh được một phần đời sống xã hội lúc ấy. Phải thừa nhận rằng, những vần thơ của ông đã góp phần đấu tranh cho cuộc sống cơ cực của người dân nông thôn thời ấy. Chính điều đó, thơ của Học Lạc và tên tuổi của ông vẫn sống mãi với thời gian, đặc biệt là cuộc sống nông thôn.
Rất nhiều nhà thơ đã khai thác hình ảnh con trâu bên luống cày, trên đồng ruộng trong quá trình lao động. Nhưng với Học Lạc lại khác, hình ảnh con trâu xuất hiện trong thơ ông lại mang một ý nghĩa khác, chính là bọn cường hào, hội tề.
Con trâu
Mài sừng cho lắm cũng là trâu
Ngẫm lại mà xem thật lớn đầu
Trong bụng tham lam ba lá sách
Ngồi cằm lém đém một chòm râu
Mắc mưu đốt đít tơi bời chạy,
Làm lễ bôi chuông nhớt nhác sầu,
Nghé ngọ già đời quen nghé ngọ
Năm giây đàn gẩy biết chi đâu.
Đây là một bài thơ trào phúng khá độc đáo và sâu xa. Học Lạc đã mượn hình ảnh con trâu để nói về bọn cường hào hương chức. Bởi thơ trào phúng là một trong những thể loại văn học đã góp phần rất mạnh mẽ trong việc chống đối và đả kích bọn cường quyền áp bức.
Con trâurồi lại đến Con tôm, Học Lạc lại ám chỉ những nhân vật quan làng, quan xã ở một khía cạnh khác, cường điệu nhưng xác thực.
Con tôm
Chẳng phải vương công chẳng phải hầu,
Học đòi đai kiếm lại mang râu
Khoe khoang mắt đỏ trong dòng bích
Chẳng biết mình va cứt lộn đầu
Bài thơ này xuất hiện hàng thế kỷ nhưng người đọc lại thấy rất mới ở phong cách, cấu tứ và ngôn từ. Dù bài thơ dè bỉu và chê bai bọn hội tề thời phong kiến nhưng thế hệ người đọc ngày nay vẫn hình dung và nhìn thấy đâu đó những kẻ khốc lác, kém tài năng thường hay hợm mình trong thơ của Học Lạc. Con tôm mắt đỏ bơi lội giữa dòng sông mênh mông xanh biếc, đôi càng và bộ râu oai phong nhưng không biết trên đầu mình chứa tồn chất bã. Có thể nói, câu thơ cuối là thể hiện đặc sắc nhất. Vì tác giả đã phơi bày "trí tuệ" của những kẻ hám danh hám tài, dựa quyền ỷ thế hà hiếp dân lành. Những người bất tài nhưng lại giữ quyền cao chức trọng.
Một lần từ Thuộc Nhiêu – Tiền Giang lên Sài Gòn, Học Lạc tình cờ gặp đám tang của Đốc phủ sứ Huỳnh Công Tấn. Ông dừng lại quan sát và chợt nhớ đến anh hùng Trương Định. Bởi Đốc phủ sứ Huỳnh Công Tấn trước đó chính là thuộc hạ của Trương Định, nhưng sau phản bội Trương Định và dẫn đường cho quân Pháp đánh lại Trương Định ở Gò Công vào năm 1864. Cho nên nhìn đám tang của Huỳnh Công Tấn có đông đảo quan Tây và tay sai đưa tiễn, Học Lạc đã xuất khẩu thành thơ
Chó chết trôi
Sống thì bắt thỏ, thỏ kêu rêu
Thác thả dòng sông xác nổi phều
Vằn vện xác còn phơi lững đững
Thúi tha danh hãy nổi lều bều
Tới lui bịn rịn bầy tôm tép,
Đưa đón lao xao lũ quạ diều.
Một trận gió dồn cùng sóng dập,
Tan tành xương thịt biết bao nhiêu!
Đọc xong bài thơ châm biếm, người đọc phải công nhận rằng, Học Lạc quả là một tài năng thiên phú. Nhìn cảnh đời trái ngang, thương tâm, Học Lạc có thể cho ra đời ngay bài thơ đặc sắc như vậy. Về nội dung lẫn kết cấu, bài thơ đã khắc họa khá đậm nét về thân thế và số phận của một kẻ biến mình thành tên phản phúc, tay sai giặc. Cho dù sống có “vinh quang” mấy, nhưng một khi đã biến mình thành tội ác, khi thác đi vẫn là tội ác. Tiếng nhơ lúc sống làm sao, lúc chết cũng mãi mãi mang theo tiếng nhơ ấy.
Không chỉ dùng lời lẽ châm chọc để đả kích bọn bất tài, khi dời nhà từ làng Mỹ Chánh (nay thuộc xã Tân Mỹ Chánh – thành phố Mỹ Tho) về làng Thuộc Nhiêu (nay thuộc huyện Cai Lậy – tỉnh Tiền Giang), Học Lạc luôn cay đắng trước hồn cảnh của xã hội. Bởi ông nhìn đâu cũng thấy bóng quân thù, giặc ngoại xâm. Giặc giã ở đây còn là nạn áp bức bóc lột, hình ảnh của bọn cường hào.
Tức cảnh ban chiều
Ngó ra ngồi ngõ gió hiu hiu,
Xem thấy cảnh trời, trời đã chiều
Ham hở trẻ con đua múa hát
Đứa thì làm tướng đứa làm yêu.
Những câu thơ đầu chỉ là cảnh trời chiều, nhưng đến đoạn cuối thì ý đồ của tác giả đã khác. Ông đã mượn hình ảnh của trẻ con để ám chỉ và mỉa mai những kẻ lợi dụng thời cuộc ra tay áp bức dân lành trong thời kỳ giặc Pháp xâm chiếm nước ta.
Trong khi đó, những người anh hùng gan dạ khác lại hiên ngang, dũng cảm đứng lên chống giặc ngoại xâm.
Thuộc Nhiêu tức cảnh
Đất linh bồi đắp cuộc Ba Giòng,
Cảnh Thuộc Nhiêu nhiều khách ngộp trông
Đường thẳng ngựa biêu chân ngán bước,
Rạch cùn cá lội mến quên sông.
Tướng văn giỏi kẻ thêu rồng cọp
Miễu võ thờ tay chí bá tòng
Cứng cát thú quê vui tục cũ,
Thềm dâu ruộng lúa dễ cho không.
Bài thơ này ra đời trong lúc Học Lạc sống ở Thuộc Nhiêu dạy học và làm thuốc. Bài thơ còn ca ngợi tinh thần yêu nước của Nguyễn Hữu Huân. Vì thời điểm Học Lạc ẩn mình ở chốn thôn quê, sống cuộc đời lặng thầm cũng là lúc Nguyễn Hữu Huân trỗi dậy đánh thực dân Pháp. Bài thơ ý nói những người có học gặp lúc quốc biến, cả văn lẫn võ song tồn như Nguyễn Hữu Huân đã xông vào cuộc. Ngồi anh hùng Nguyễn Hữu Huân, Học Lạc còn ca ngợi nhiều địa danh lúc ấy như chợ Thuộc Nhiêu, một nơi có rất nhiều chí sĩ yêu nước và tài ba.
Đọc qua những bài thơ của Học Lạc, nếu xét về khía cạnh một nhà Nho, một lương y, chúng ta còn có thể xem ông là bậc tài đức. Bởi vì trên từng vần thơ của ông, người đọc luôn tìm thấy một nỗi đau đáu của một người bất lực trước thời cuộc. Sự bất lực ấy, Học Lạc chỉ còn cách là bộc bạch qua văn thơ. Ông đã đau, nỗi đau trước cảnh nước mất nhà tan, nỗi đau trước cuộc sống lầm than của những người dân lương thiện. Tất cả những nỗi đau ấy luôn đeo đẳng và cắn rứt lương tâm. Để rồi hậu thế ngày sau, họ ôn lại những trang sử bằng thơ của ông. Những trang sử khắc họa bối cảnh xã hội một thời đầy gian khổ, áp bức và bóc lột. Những trang sử ấy như vũ khí chiến đấu của Học Lạc.
III-Những tác phẩm chưa mang tên tác giả
Thời ấy, vì Học Lạc thường làm thơ châm biếm nên những tác phẩm của ông ra đời ít được báo chí sử dụng. Chính vì vậy, vào khoảng năm 1929, ông Phan Khôi chủ bút tờ báo Phụ nữ tân văn có nhận hai bài thơ mang tên tác giả là Học Lạc do ông Tòng Sơn chuyển đến tòa soạn bằng thư. Rất tiếc, hai bài thơ đó của Học Lạc đã bị ông Tòng Sơn chỉnh sửa câu cú và vần điệu rất nhiều. Bởi theo ông Tòng Sơn, hai bài thơ của Học Lạc đọc trúc trắc, khó nghe. Vì vậy, ông Tòng Sơn đã sửa chữa và thay đổi đôi chút cho dễ hiểu. Để rồi về sau, ông Phan Khôi đã trả lời với ông Tòng Sơn ngay trên mặt báo: "Tôi rất tiếc là không thấy được nguyên văn hai bài thơ của ông Học Lạc. Tôi không biết nó trúc trắc đến mức nào, chứ hai bài thơ ông sửa đây thì trúc trắc quá lắm. Sự việc này đáng là điều răn kẻ khác, không ai được tự ý sửa thơ của người xưa, nếu không phải thơ của mình. Đã thế, cả hai bài thơ này đều non nớt, vụng về, trùng ý và vần điệu. Tôi đốn thơ của ai chứ không phải của Học Lạc" . Chính vì vậy, cho đến nay, độc giả vẫn chưa tìm được nguyên bản của bài thơ trên.
Năm 1945, sau khi Nhật đảo chánh Pháp ở Đông Dương, một nhóm nhà báo từ Sài Gòn – Gia Định xuống Cai Lậy - Mỹ Tho và đã được ông giáo Nguyễn Văn Nhã đọc cho nghe mấy bài thơ trào phúng rất thú vị. Những nhà báo này cũng không quên ghi chép lại những bài thơ ấy. Ông giáo Nguyễn Văn Nhã cho họ biết, những bài thơ ấy do chính Học Lạc sáng tác. Theo ông Nguyễn Văn Nhã, hai bài thơ dưới đây do Học Lạc làm ra nhưng không dám đề tên tác giả, vì ông đã nêu thẳng tên tuổi, danh phận của những kẻ có quyền lực.
Bài vịnh quan thượng Nguyễn Kim Tri
Nguyễn thương quan thượng Nguyễn Kim Tri
Khôn khéo không ai dám sánh bì
Gói bánh cho chen bưng dưới chợ
Trồng trầu tay mót bán trong ty
Bề nhà vừa đủ cho vừa vợ
Việc nước hư nên chẳng kể gì
Cái án hạp binh nên xé thịt
Đành ăn hối lộ lại tha đi.
Theo ông Nguyễn Văn Nhã giải thích, bài thơ này nói về ông Nguyễn Kim Tri, tức là Tổng đốc Định Tường. Ông ta chính là một kẻ hà tiện và tham ô khét tiếng. Dù ông đã giữ đến chức đại thần như thế, nhưng hàng ngày vẫn bắt buộc vợ con làm bánh mang ra chợ bán. Không những vậy, ông Nguyễn Kim Tri còn bắt lính trồng trầu ở trong dinh tổng đốc của mình để kiếm huê lợi. Ông chẳng nghĩ gì đến việc dân việc nước, chỉ thấy mưu lợi cho riêng mình. Ngay cả người thân, vợ con ông cũng đối xử không ra gì. Bài thơ này Học Lạc còn phản ánh cuộc sống gia đình trong xã hội đương thời.
Không những làm thơ nói về ông tổng đốc cường quyền, Học Lạc còn làm thêm bài thơ để nói lên sự đàn áp dã man của ông Hộ đốc. Đây cũng là một bài thơ trào phúng, miêu tả rất thực từ dáng dấp đến hành động của ông Hộ đốc.
Bài vịnh quan hùng dũng Nguyễn Công Nhàn
Có quan hùng dũng Nguyễn Công Nhàn
Hùng dũng ai mà lại nhát gan
Giặc tới Bến Tranh run lập cập
Tàu vô Cửa Tiểu chạy bò càng.
Mưu thần trước biết ngang sông chắn
Kế giữ sau toan đóng củi hàng
Thất thủ muốn liều cho giữ tiết.
Ngặt vì con, vợ bận chưa an.
Trong bài thơ, Học Lạc dùng từ quan hùng dũng Nguyễn Công Nhàn, tức là một võ quan cầm binh ở Mỹ Tho thời ấy, với chức vụ Hộ đốc như một ám chỉ quan hùng dũng ý nói tính khí ngang tàng, nóng nảy và hay đánh đập thường dân, lính tráng dưới quyền. Không riêng gì Học Lạc, người đời cũng gọi ông Nguyễn Công Nhàn là quan hùng dũng như ám chỉ chứng bệnh quan liêu của ông. Học Lạc mỉa mai sự hèn nhát của quan Hộ đốc Nguyễn Công Nhàn. Vì vào tháng 2 năm Tân Dậu 1861, sau khi chiếm Gia Định, thực dân Pháp đã quay về phía Tây để đánh chiếm Mỹ Tho. Tướng giặc Charner một mặt cho tàu thủy vượt đường sông tiến đánh các đồn trên sông Tiền, một mặt cho tàu thủy vượt đường biển để vào sông Cửu Long và tiến thẳng vào Mỹ Tho. Quan Hộ đốc Nguyễn Công Nhàn biết tin, ông đã cho quân đóng cọc ở sông Tiền phòng thủ. Thế nhưng, quân Pháp đã tràn đến nhổ cọc và vượt vào đất liền. Thế là Hộ đốc Nguyễn Công Nhàn đã lén bỏ chạy một mình và sau đó đã ra đầu hàng giặc Pháp.
Ngồi các bài thơ đả kích sự áp bức bóc lột, bộc lộ nỗi đau của người mất nước, Học Lạc còn sáng tác nhiều thể loại thơ mang chủ đề khác. Ngay cả những ngày hành nghề thầy thuốc , cây, hoa, lá, gốc, rễ… từ những bài thuốc gia truyền cũng đem đến cho Học Lạc nguồn cảm hứng.
Bái ngụ đời
Căm thay lồi Mộc tặc
Giận mấy đảng Vô vi
Bạc tiền lũ nó Đương quy
Vong ngãi quên ơn Đương quy
Quân tử sao không sợ xấu
Nữ trinh chẳng biết xét thân
Hơi Trầm hương chẳng muốn gần
Lòng Cam thảo người nào chẳng dụng
Tiếc thay những người Quán chúng
Uổng thay mấy kẻ Khuyết minh
Đạo quân vương Tục đoạn vong tình.
Niềm Phụ tử nỡ sao bội nghĩa.
Xưa tổ phụ mở mang Thục địa
Vầy con cháu cách mặt Thiên môn
Khen những lồi Bạch khấu rằng khôn,
Đua tùng đẳng Tây hoa rằng giỏi.
Bán hạ mê theo làm mọi,
Sanh cương bán nạp khứ trừ,
Đất Kỳ nam sự nghiệp sui hư,
E thần khúc sau này khó ở
Nhân sâm hỡi xa xôi khôn đỡ,
Cam toại thương dân chúng chịu nghèo.
Sài hồ ngày tháng làm eo,
Binh lang lại năm chày tháng vắng.
Trống lịnh Xa tiền mở trận,
Đêm ngày trông đợi Phòng phong.
Gan dạ này Hậu phác rèn lòng,
Dặng chờ đón Huỳnh kỳ trổ mặt.
Xin thánh thổ hốt thang Tứ vật
Thiếu vi chi làm lễ Thập tồn.
Tới Đại hồi trăm họ bình an,
Lồi Bạch khấu làm ma Kinh Giái.
Để những Sà sàng đảng dại
Khôn tìm phương Sanh địa lánh thân,
Dầu lên trời cũng Kiết cánh nan phân….
Có lẽ, bài này là một trong những bài thơ khó nhớ của Học Lạc nên không được phổ biến và người đọc ít biết đến. Thế nhưng, xét về góc độ giá trị nghệ thuật, đề tài này giới chuyên môn thường đánh không cao bằng mảng đề tài thơ trào phúng của Học Lạc. Mặt khác, tên tuổi của Học Lạc thường gắn liền với dòng thơ đả kích, phê phán chế độ đương thời. Chính vì vậy, ngồi số lượng thơ trào phúng bị thất lạc, những bài thơ thuộc dạng đề tài khác, đôi khi, công chúng không công nhận là của Học Lạc. Điều này đối với những người cầm bút, đặc biệt trong hồn cảnh của Học Lạc thì chính là một mất mát, thiệt thòi lớn. Càng xót xa hơn, người ấy lại là một trí thức yêu nước phải sống trong cảnh ẩn dật, bế tắc trước thời cuộc
NGHIÊN CỨU- PHÊ BÌNH CỦA TÁC GIẢ KHÁC:
>> Lê Nguyễn - Phan Thanh Giản có dâng thành cho Pháp không?
>> Hữu Thỉnh - Vẻ đẹp và chiều sâu tâm tưởng
>> Nguyễn Thị Mai - Trương Nam Hương với 99 Minithơ
>> Lê Xuân Đố - Ca bình minh của Lý Phương Liên
>> Thanh Thảo - Như những dấu chân chim
>> Hoàng Thuỵ Anh - "Bức tượng" Thạch Quỳ
>> Lê Quang Trang - Khơi dậy mạnh những trang văn xuôi gắn với cuộc sống châu thổ
>> Hoàng Hưng - Hoàng Cầm tân tượng trưng
>> Trần Hoài Anh - Thanh Thảo thơ
>> Lê Nguyễn - Có nên dựng tượng Alexandre de Rhodes?
>> Trần Đức Hùng - Hình ảnh học trò xưa trong ca dao - dân ca Nam Bộ
>> Trần Hoài Anh - Truyện ngắn trong quan niệm... ở đô thị miền Nam 1954-1975
>> Lê Nguyễn - Tả quân Lê Văn Duyệt, nhà cai trị lỗi lạc của Gia Định thành
Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.

markdown:
Nguyễn Thị Bích Nhàn - Lời hứa hoa anh đào
Hai hai tuổi, tôi lấy chồng, mối tình đầu mà tôi ngỡ đẹp nhất thế gian. Yêu, cưới, đổ vỡ - nhanh như một trận mưa đá. Giờ ngồi nhớ lại
Võ Thanh An trọn đời không nợ nần ai
Võ Thanh An không phải nhà thơ của trí tưởng tượng, của những cảm xúc đa đoan, mơ hồ, của phép tu từ cầu kỳ, của một cấu trúc
Lan toả điều tốt
Có bao giờ bạn đặt vào suy nghĩ một câu hỏi nho nhỏ mỗi khi chạy phía sau một chiếc ô tô có miếng dán trên kính ghi dòng chữ
Quỹ Phan Châu Trinh vinh danh Phan Khôi
Hội đồng Quản lý Quỹ Văn hóa Phan Châu Trinh vừa công bố quyết định tôn vinh nhà văn hóa Phan Khôi là “Danh nhân văn hóa Việt Nam thời hiện đại”, trong khuôn khổ lễ trao giải Văn hóa Phan Châu Trinh. Như vậy, Phan Khôi là người thứ 5 được Quỹ Văn hóa Phan Châu Trinh tôn vinh
Phan Hoàng náu mình cho thi ca lên tiếng
Xét về mặt nội dung, trường ca Bước gió truyền kỳ thực chất là một tráng ca. Còn xét về mặt hình thức, trường ca Bước gió truyền kỳ
Dạ Thy ngực đem hứng gió đời
Gió vẫn thế, khuyết một bên ngăn nắp/ Vắng vai anh nên xô cả vào em/ Đông đến chưa mà lạnh nhiều anh nhỉ
Võ Thanh An trọn đời không nợ nần ai
Võ Thanh An không phải nhà thơ của trí tưởng tượng, của những cảm xúc đa đoan, mơ hồ, của phép tu từ cầu kỳ, của một cấu trúc
Phan Hoàng náu mình cho thi ca lên tiếng
Xét về mặt nội dung, trường ca Bước gió truyền kỳ thực chất là một tráng ca. Còn xét về mặt hình thức, trường ca Bước gió truyền kỳ
Nguyễn Quang Thiều - Kẻ đa tài
Niềm say mê của Nguyễn Quang Thiều không chỉ là thơ, văn, báo chí, quyền tác giả, hội họa, hắn còn cố gắng trong một
Lê Văn Thảo mang trái tim người lính
Có thể nói, một trong những địa danh mà anh chúng tôi gắn bó là vùng đất Đồng Tháp Mười, quê hương cha chúng tôi, bên sông Vàm Cỏ Tây
30.4.2011-10:30
Mỹ Tho quê hương nhà thơ trào phúng tài danh Học Lạc
**Học Lạc** **Nhà thơ trào phúng đất Nam Bộ**
**HUỲNH MẪN CHI**
NVTPHCM- Nếu nhắc đến những nhà thơ trào phúng trứ danh phương Bắc như Tú Xương, Yên Đổ… thì Học Lạc chính là nhà thơ trào phúng cùng thời, nổi tiếng ở vùng đất phương Nam. Dù tác phẩm của Học Lạc để lại không nhiều, nhưng tên tuổi của ông luôn gắn liền với những dòng thơ châm biếm bọn cường hào, đả kích hội tề, lên án những kẻ làm tay sai cho giặc… Thơ của Học Lạc thường gắn bó mật thiết với tình hình xã hội trong thời kỳ đầu thế kỷ XIX, thời kỳ mà đất nước đang bị nạn ngoại xâm, trước sự bất lực và suy đốn của triều đình nhà Nguyễn. Hiện nay ở TP.HCMvà thành phố Mỹ Tho đều có đường phố mang tên ông.
**I** **-** **Con đường khoa bảng thất bại**
Học Lạc tên thật là Nguyễn Văn Lạc, bút hiệu Sầm Giang. Ông sinh năm Nhâm Dần (1842), tại làng Mỹ Chánh - tỉnh Mỹ Tho, sau là tỉnh Định Tường (nay thuộc xã Tân Mỹ Chánh,thành phố Mỹ Tho,tỉnh Tiền Giang). Dù sinh ra trong một gia đình nghèo nhưng do học giỏi nên ông Nguyễn Văn Lạc được tuyển vào ngạch học sinh. Ngạch học sinh (như một hình thức học bổng ngày nay) của triều đình nhà Nguyễn đặt ra để khuyến khích học tập. Những ai trúng tuyển đều được vào học ở trường quan Đốc học. Chính điều đó, bạn bè thường gọi Nguyễn Văn Lạc là học sinh Lạc. Dần dần về sau, mọi người bỏ chữ "sinh", gọi ông là Học Lạc và tên tuổi ấy được lưu truyền mãi về sau.
Học Lạc có tài làm thơ Nôm rất giỏi, có tài xuất khẩu thành thơ. Ông là bạn học cùng với Nguyễn Hữu Huân (Thủ Khoa Huân), Bùi Hữu Nghĩa, Phan Hiển Đạo.Theo như lời truyền miệng của những người trong làng thuộc vùng đất Thuộc Nhiêu, Học Lạc là một người nhỏ nhắn, trắng trẻo. Đặc biệt giọng nói của ông lúc nào cũng sang sảng như chuông đổ. Ngay thẳng và khí phách, đó đặc điểm nổi bật nhất ở tính tình Học Lạc. Về sau cũng vì tính cách này, Học Lạc luôn rước họa vào thân. Mặt khác, bọn cường hào thời ấy ít khi để những người tài trí như ông yên thân an phận. Học Lạc luôn gây cho họ sự khó chịu bằng tài năng và trí tuệ của mình. Bởi Học Lạc không những là người có học vấn uyên thâm… ông còn giỏi cả về y thuật, địa lý và cả thuật chiêm tinh xem tướng. Nhờ vào tính cách cứng cỏi, tấm lòng trong sạch nên văn thơ của Học Lạc được người đời lưu truyền mãi về sau.
Học Lạc sinh ra trong thời kỳ đất nước vừa thoát khỏi các cuộc nội chiến kéo dài suốt 25 năm giữa nghĩa quân Tây Sơn và nhà Nguyễn. Công việc triều chính luôn phải chỉnh đốn cho đến đời Minh Mạng mới vào kỷ cương. Song chẳng bao lâu, là các công thần khai quốc bị bạc đãi, do sự nhũng nhiễu của đám nịnh thần nên lòng dân không phục triều đình. Các cựu thần của nhà Lê, các sĩ phu Bắc Hà đều muốn khôi phục lại nhà Lê. Cho nên, giặc giã trong nước nổi lên khắp nơi. Không những vậy, phía Tây, phía Nam đất nước ta thời ấy luôn bị quân Xiêm, quân Lào quấy rối. Ở Nam bộ, thuộc hạ của Tả quân Lê Văn Duyệt, Tổng trấn Gia Định Lê Văn Khôi, nổi lên đánh chiếm thành trì, bắt và giết các quan triều đình cử vào thay nhiệm kỳ. Ngồi Bắc, dân chúng nổi loạn ở các vùng Nam Định, Ninh Bình, Tuyên Quang, Thái Nguyên… Dù ở miền Nam không xảy ra biến loạn như ở miền Trung, miền Bắc nhưng đời sống người dân vẫn không được an tồn. Năm 1861, ba tỉnh miền Đông là Biên Hòa (Đồng Nai), Gia Định (TP HCM), Định Tường (Tiền Giang) đã rơi vào tay Pháp. Năm 1863, triều đình nhà Nguyễn cử Phan Thanh Giản sang Pháp xin chuộc lại ba tỉnh này nhưng không thành. Đến năm 1867, quân Pháp lại chiếm thêm ba tỉnh miền Tây là Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên. Chính vì điều này, Phan Thanh Giản đã uống rượu độc tự vẫn. Quân Pháp đã đánh tan các đạo quân của triều đình nhà Nguyễn, nhưng chúng không thể dập tắt ngọn lửa căm thù và ý chí chống giặc ngoại xâm của nhân dân miền Nam dưới ngọn cờ khởi nghĩa của Trương Công Định ở Gò Công; Thủ khoa Huân ở Mỹ Tho; Nguyễn Trung Trực ở Long An; Đỗ Trình Thoại, Võ Duy Dương, Hương Quản Hớn, Lê Công Kiều ở vùng Đồng Tháp Mười… Học Lạc chính là sĩ phu sống trong hồn cảnh rối ren ấy. Thuở thiếu thời, ông đã được hưởng chế độ giáo dục của triều đình nhà Nguyễn, một chế độ khuyến khích người tài tham gia thi cử. Thế nhưng, Học Lạc thi mãi không đỗ. Trước tình hình như vậy, Học Lạc đành gác lại chuyện thi cử. Các nho sĩ cùng thời với ông mỗi người hành động một cách, người thì đứng lên chống giặc Pháp như Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị… Người thì đầu hàng, cam tâm làm nô lệ như Tôn Thọ Tường… Số khác lại lẩn tránh tranh đấu, chọn lối sống ẩn dật như Nhiêu Tâm. Đặc biệt trong đó có nhà thơ Học Lạc, ông đã chọn cuộc sống giống như Nhiêu tâm nhưng khí phách hơn.
Khi giặc Pháp chiếm Định Tường, Học Lạc rời quê ở làng Mỹ Chánh về chợ Thuộc Nhiêu (thuộc Tiền Giang ngày nay) để dạy học và làm thuốc. Ông tưởng như vậy đã tìm được nơi trú ẩn bình yên. Nào ngờ, Học Lạc còn bất mãn hơn trước. Những cảnh hà hiếp, những bất công do bọn cường hào trong làng, trong xã gây ra luôn làm ông bất bình.
Chuyện kể rằng, ngày xưa trong dân gian Nam bộ thường có tục cúng xôi. Hàng năm, đến ngày kỳ yên, các chức sắc trong làng mỗi người phải mang đến đình làng một mâm xôi để tế thần. Tập tục này ngày nay một số vùng nông thôn ở Nam bộ vẫn còn giữ. Học Lạc từng nằm trong ngạch học sinh của triều đình nhà Nguyễn trước đó. Cho nên đối với làng, ông cũng là một chức sắc. Vì vậy, ông phải tuân theo lệ làng. Năm đó, Học Lạc cũng đội mâm xôi đến đình làmg cúng như mọi năm. Nhưng mâm xôi của Học Lạc đem ra đình cúng thần linh chỉ ghi hai chữ Thằng Lạc thay vì phải ghi chức sắc và họ tên. Khổ nỗi, trong làng lại có nhiều người vai trên chức trước, họ đã lấy cớ đó quở trách Học Lạc. Họ ghép tội Học Lạc xấc xược, dám giễu cợt thánh thần, khinh khi hương chức. Vì vậy xong lễ kỳ yên, làng bắt Học Lạc phải xin lỗi các hương chức. Lúc ra về, ông liền làm bài thơ theo thể vần trắc và ngâm ngay bài thơ ấy cho một vài người trong làng nghe:
*Tạ hương Đảng*
*Vành mâm xôi đề tên "Thằng Lạc"* *Nghĩ mình ti tiện không đài các* *Văn chương chẳng phải bợm mèo quào* *Danh lợi không ra cái cóc rác,* *Bởi thế bơ thờ thẹn núi sông* *Dám đâu lúc láo ngạo cô bác,* *Việc này dẫu có thấu lòng chăng,* *Trong có ông thần, ngồi cặp hạc.*
Bài thơ này ngày nay vẫn còn lưu truyền trong dân gian. Nhắc đến Học Lạc, người đời thường nhắc cả bài thơ này và ý nghĩa của nó. Nhưng trước sự quở phạt của các hương chức, Học Lạc nghĩ mình chẳng có lỗi gì cả. Bởi, ông luôn xếp mình vào hàng dân dã, trên mâm xôi cúng thần không xưng danh tánh như vậy thì xử thế nào? Thần linh nào lại quở trách người ngay thẳng, trung thực. Có chăng chỉ là những kẻ nịnh thần thích dựa vào thế giới linh thiêng để sinh sự và ức hiếp ông.
Dù không đỗ đạt, nhưng với danh vị "sinh viên" do triều đình nhà Nguyễn phong tặng, xem ra Học Lạc cũng khá oai, một chức sắc ngang hàng với xã trưởng ở miền Nam và lý trưởng miền Bắc thời ấy. Nếu là người khác, Học Lạc có thể dựa địa vị này để tìm một vị thế trong làng cũng chẳng thua ai. Trong khi đó, Học Lạc lại luôn thể hiện tính cách của một nhà Nho khí khái, trực tính. Vì vậy, các hương chức trong làng rất ốn ghét Học Lạc, nhưng không biết làm thế nào để hãm hại. Thời ấy, cùng làng với Học Lạc có ông Nhiêu Dự cũng là một nhà Nho. Nhưng so với Học Lạc, ông này kém hơn rất nhiều về tài và đức. Ông ta cố giành giật được chiếc ghế hương chức. Học Lạc và hương chức Nhiêu Dự rất ghét nhau, luôn chống đối nhau. Một hôm, người nhà của một bệnh nhân đến rước Học Lạc về bắt mạch (khám bệnh). Trên đường đi, Học Lạc phải dừng lại can ngăn đám trẻ đang xúm lại đánh một người Trung Hoa có tuổi để giật tiền. Bất thình lình, các hương chức trong làng xuất hiện, họ bắt tất cả mọi người vào nhà việc đóng trăng. Học Lạc bị bắt đóng trăng giữa đình làng. Được dịp, bọn hương chức có một trận cười hả hê. Học Lạc lại dửng dưng, ung dung đến độ bọn quan lại ấy phải bất ngờ. Đang lúc chịu phạt, Học Lạc nhìn sang người ngồi bên cạnh (người Trung Hoa) mỉm cười. Người này cũng chịu hình phạt giống Học Lạc, nhưng khuôn mặt lại rất buồn bã và lo âu. Học Lạc liền "xuất khẩu" ngay bài thơ
*Ngồi trăng* và ngâm tặng cho người xa lạ kia như để xoa dịu mọi ưu phiền:
*Ngồi trăng *
*Hóa ở An Nam, lứ khách trú * *Trăng trói lăng xăng nhau một lũ* *Ngồi mặt ngỡ ngàng bạn Bắc, Nam* *Trong tai, cắc cớ xui đồn tụ.* *Bợm làng chẳng vị sĩ năm kinh * *Ông Bổn không thương người bảy phủ. * *Phạt tạ xong rồi trở lại nhà,* *Hóa thời hốt thuốc, lứ bông vụ *
Ngày nay, người đời sau không biết nhiều về cuộc đời riêng của nhà thơ Học Lạc. Trải qua chiến tranh, tư liệu viết về ông bị thất lạc. Một mặt thời ấy do thiếu phương tiện phổ biến, một mặt đời con cháu ông không chú trọng gìn giữ. Nhưng người đời vẫn truyền tụng mãi tính nết và sự tảo tần về người vợ tài sắc của Học Lạc, đó là nữ thi sĩ Bảy Khánh. Bà không những đảm đương lo trong lo ngồi cuộc sống cho Học Lạc trong những ngày rơi vào hồn cảnh sống dở chết dở mà còn là niềm an ủi và nguồn hạnh phúc lớn nhất của ông. Đối với ông, bà Bảy Khánh chính là người luôn chia sẻ mọi niềm vui và nỗi buồn trong cuộc đời của Học Lạc. Một đời trọn vẹn cho sự nghiệp thi phú, trong đó phải kể đến tình yêu của Học Lạc dành cho vợ. Khi Học Lạc từ giã cõi đời, nữ sĩ Bảy Khánh có làm một bài thơ khóc chồng.
*Chiếc bánh lỡ*
*Đùng đùng sóng gió kéo nương hơi* *Chiếc bách lênh đênh mới nửa vời* *Lố xố hoa thêu khoan lại khúc* *Lao xao gấm vẽ nhặt rồi lơi* *Mảnh buồn lửng thửng trôi trên nước* *Bánh nguyệt chơi vơi đứng giữa trời* *Chèo hạnh so le ngơi mái nhịp* *Thuyền tình thong thả, dễ buôn khơi*
**II** **-** **Những vần thơ trào phúng...**
Học Lạc không thành công về khoa bảng, nhưng phải thừa nhận ông vang bóng một thời về văn chương thi phú. Xét về mặt thi phú, thơ của Học Lạc lại không mang tính chiến đấu như thơ của các nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị… Nếu Nguyễn Đình Chiểu cổ động tinh thần chiến đấu và khích lệ lòng yêu nước của nhân dân Nam bộ, Phan Văn Trị lại cương quyết vạch trần những kẻ theo giặc sát hại dân tộc, bán rẻ non sông cho giặc Pháp thì Học Lạc lại chú ý và vạch ra những cái gọi là rởm đời, những thói hư tật xấu của bọn cường hào thôn xóm làng xã.
Dù không được ghi chép và lưu giữ, nhưng những bài thơ mang tính châm biếm, đả kích bao giờ cũng được người đời truyền miệng. Sự truyền miệng ấy, nhiều khi sai lạc đôi chút, gây trái ý trái nghĩa với tác giả, nhưng vẫn phản ánh được một phần đời sống xã hội lúc ấy. Phải thừa nhận rằng, những vần thơ của ông đã góp phần đấu tranh cho cuộc sống cơ cực của người dân nông thôn thời ấy. Chính điều đó, thơ của Học Lạc và tên tuổi của ông vẫn sống mãi với thời gian, đặc biệt là cuộc sống nông thôn.
Rất nhiều nhà thơ đã khai thác hình ảnh con trâu bên luống cày, trên đồng ruộng trong quá trình lao động. Nhưng với Học Lạc lại khác, hình ảnh con trâu xuất hiện trong thơ ông lại mang một ý nghĩa khác, chính là bọn cường hào, hội tề.
*Con trâu*
*Mài sừng cho lắm cũng là trâu* *Ngẫm lại mà xem thật lớn đầu* *Trong bụng tham lam ba lá sách* *Ngồi cằm lém đém một chòm râu* *Mắc mưu đốt đít tơi bời chạy, * *Làm lễ bôi chuông nhớt nhác sầu, * *Nghé ngọ già đời quen nghé ngọ* *Năm giây đàn gẩy biết chi đâu. *
Đây là một bài thơ trào phúng khá độc đáo và sâu xa. Học Lạc đã mượn hình ảnh con trâu để nói về bọn cường hào hương chức. Bởi thơ trào phúng là một trong những thể loại văn học đã góp phần rất mạnh mẽ trong việc chống đối và đả kích bọn cường quyền áp bức.
*Con trâu*rồi lại đến *Con tôm*, Học Lạc lại ám chỉ những nhân vật quan làng, quan xã ở một khía cạnh khác, cường điệu nhưng xác thực.
*Con tôm*
*Chẳng phải vương công chẳng phải hầu,* *Học đòi đai kiếm lại mang râu* *Khoe khoang mắt đỏ trong dòng bích* *Chẳng biết mình va cứt lộn đầu*
Bài thơ này xuất hiện hàng thế kỷ nhưng người đọc lại thấy rất mới ở phong cách, cấu tứ và ngôn từ. Dù bài thơ dè bỉu và chê bai bọn hội tề thời phong kiến nhưng thế hệ người đọc ngày nay vẫn hình dung và nhìn thấy đâu đó những kẻ khốc lác, kém tài năng thường hay hợm mình trong thơ của Học Lạc. Con tôm mắt đỏ bơi lội giữa dòng sông mênh mông xanh biếc, đôi càng và bộ râu oai phong nhưng không biết trên đầu mình chứa tồn chất bã. Có thể nói, câu thơ cuối là thể hiện đặc sắc nhất. Vì tác giả đã phơi bày "trí tuệ" của những kẻ hám danh hám tài, dựa quyền ỷ thế hà hiếp dân lành. Những người bất tài nhưng lại giữ quyền cao chức trọng.
Một lần từ Thuộc Nhiêu – Tiền Giang lên Sài Gòn, Học Lạc tình cờ gặp đám tang của Đốc phủ sứ Huỳnh Công Tấn. Ông dừng lại quan sát và chợt nhớ đến anh hùng Trương Định. Bởi Đốc phủ sứ Huỳnh Công Tấn trước đó chính là thuộc hạ của Trương Định, nhưng sau phản bội Trương Định và dẫn đường cho quân Pháp đánh lại Trương Định ở Gò Công vào năm 1864. Cho nên nhìn đám tang của Huỳnh Công Tấn có đông đảo quan Tây và tay sai đưa tiễn, Học Lạc đã xuất khẩu thành thơ
*Chó chết trôi*
*Sống thì bắt thỏ, thỏ kêu rêu* *Thác thả dòng sông xác nổi phều* *Vằn vện xác còn phơi lững đững* *Thúi tha danh hãy nổi lều bều* *Tới lui bịn rịn bầy tôm tép,* *Đưa đón lao xao lũ quạ diều.* *Một trận gió dồn cùng sóng dập,* *Tan tành xương thịt biết bao nhiêu!*
Đọc xong bài thơ châm biếm, người đọc phải công nhận rằng, Học Lạc quả là một tài năng thiên phú. Nhìn cảnh đời trái ngang, thương tâm, Học Lạc có thể cho ra đời ngay bài thơ đặc sắc như vậy. Về nội dung lẫn kết cấu, bài thơ đã khắc họa khá đậm nét về thân thế và số phận của một kẻ biến mình thành tên phản phúc, tay sai giặc. Cho dù sống có “vinh quang” mấy, nhưng một khi đã biến mình thành tội ác, khi thác đi vẫn là tội ác. Tiếng nhơ lúc sống làm sao, lúc chết cũng mãi mãi mang theo tiếng nhơ ấy.
Không chỉ dùng lời lẽ châm chọc để đả kích bọn bất tài, khi dời nhà từ làng Mỹ Chánh (nay thuộc xã Tân Mỹ Chánh – thành phố Mỹ Tho) về làng Thuộc Nhiêu (nay thuộc huyện Cai Lậy – tỉnh Tiền Giang), Học Lạc luôn cay đắng trước hồn cảnh của xã hội. Bởi ông nhìn đâu cũng thấy bóng quân thù, giặc ngoại xâm. Giặc giã ở đây còn là nạn áp bức bóc lột, hình ảnh của bọn cường hào.
*Tức cảnh ban chiều*
*Ngó ra ngồi ngõ gió hiu hiu,* *Xem thấy cảnh trời, trời đã chiều* *Ham hở trẻ con đua múa hát* *Đứa thì làm tướng đứa làm yêu.*
Những câu thơ đầu chỉ là cảnh trời chiều, nhưng đến đoạn cuối thì ý đồ của tác giả đã khác. Ông đã mượn hình ảnh của trẻ con để ám chỉ và mỉa mai những kẻ lợi dụng thời cuộc ra tay áp bức dân lành trong thời kỳ giặc Pháp xâm chiếm nước ta.
Trong khi đó, những người anh hùng gan dạ khác lại hiên ngang, dũng cảm đứng lên chống giặc ngoại xâm.
*Thuộc Nhiêu tức cảnh*
*Đất linh bồi đắp cuộc Ba Giòng,* *Cảnh Thuộc Nhiêu nhiều khách ngộp trông* *Đường thẳng ngựa biêu chân ngán bước, * *Rạch cùn cá lội mến quên sông.* *Tướng văn giỏi kẻ thêu rồng cọp * *Miễu võ thờ tay chí bá tòng * *Cứng cát thú quê vui tục cũ,* *Thềm dâu ruộng lúa dễ cho không.*
Bài thơ này ra đời trong lúc Học Lạc sống ở Thuộc Nhiêu dạy học và làm thuốc. Bài thơ còn ca ngợi tinh thần yêu nước của Nguyễn Hữu Huân. Vì thời điểm Học Lạc ẩn mình ở chốn thôn quê, sống cuộc đời lặng thầm cũng là lúc Nguyễn Hữu Huân trỗi dậy đánh thực dân Pháp. Bài thơ ý nói những người có học gặp lúc quốc biến, cả văn lẫn võ song tồn như Nguyễn Hữu Huân đã xông vào cuộc. Ngồi anh hùng Nguyễn Hữu Huân, Học Lạc còn ca ngợi nhiều địa danh lúc ấy như chợ Thuộc Nhiêu, một nơi có rất nhiều chí sĩ yêu nước và tài ba.
Đọc qua những bài thơ của Học Lạc, nếu xét về khía cạnh một nhà Nho, một lương y, chúng ta còn có thể xem ông là bậc tài đức. Bởi vì trên từng vần thơ của ông, người đọc luôn tìm thấy một nỗi đau đáu của một người bất lực trước thời cuộc. Sự bất lực ấy, Học Lạc chỉ còn cách là bộc bạch qua văn thơ. Ông đã đau, nỗi đau trước cảnh nước mất nhà tan, nỗi đau trước cuộc sống lầm than của những người dân lương thiện. Tất cả những nỗi đau ấy luôn đeo đẳng và cắn rứt lương tâm. Để rồi hậu thế ngày sau, họ ôn lại những trang sử bằng thơ của ông. Những trang sử khắc họa bối cảnh xã hội một thời đầy gian khổ, áp bức và bóc lột. Những trang sử ấy như vũ khí chiến đấu của Học Lạc.
**III** **-** **Những tác phẩm chưa mang tên tác giả**
Thời ấy, vì Học Lạc thường làm thơ châm biếm nên những tác phẩm của ông ra đời ít được báo chí sử dụng. Chính vì vậy, vào khoảng năm 1929, ông Phan Khôi chủ bút tờ báo
*Phụ nữ tân văn* có nhận hai bài thơ mang tên tác giả là Học Lạc do ông Tòng Sơn chuyển đến tòa soạn bằng thư. Rất tiếc, hai bài thơ đó của Học Lạc đã bị ông Tòng Sơn chỉnh sửa câu cú và vần điệu rất nhiều. Bởi theo ông Tòng Sơn, hai bài thơ của Học Lạc đọc trúc trắc, khó nghe. Vì vậy, ông Tòng Sơn đã sửa chữa và thay đổi đôi chút cho dễ hiểu. Để rồi về sau, ông Phan Khôi đã trả lời với ông Tòng Sơn ngay trên mặt báo: " *Tôi rất tiếc là không thấy được nguyên văn hai bài thơ của ông Học Lạc. Tôi không biết nó trúc trắc đến mức nào, chứ hai bài thơ ông sửa đây thì trúc trắc quá lắm. Sự việc này đáng là điều răn kẻ khác, không ai được tự ý sửa thơ của người xưa, nếu không phải thơ của mình. Đã thế, cả hai bài thơ này đều non nớt, vụng về, trùng ý và vần điệu. Tôi đốn thơ của ai chứ không phải của Học Lạc*" . Chính vì vậy, cho đến nay, độc giả vẫn chưa tìm được nguyên bản của bài thơ trên.
Năm 1945, sau khi Nhật đảo chánh Pháp ở Đông Dương, một nhóm nhà báo từ Sài Gòn – Gia Định xuống Cai Lậy - Mỹ Tho và đã được ông giáo Nguyễn Văn Nhã đọc cho nghe mấy bài thơ trào phúng rất thú vị. Những nhà báo này cũng không quên ghi chép lại những bài thơ ấy. Ông giáo Nguyễn Văn Nhã cho họ biết, những bài thơ ấy do chính Học Lạc sáng tác. Theo ông Nguyễn Văn Nhã, hai bài thơ dưới đây do Học Lạc làm ra nhưng không dám đề tên tác giả, vì ông đã nêu thẳng tên tuổi, danh phận của những kẻ có quyền lực.
*Bài vịnh quan thượng Nguyễn Kim Tri*
*Nguyễn thương quan thượng Nguyễn Kim Tri* *Khôn khéo không ai dám sánh bì* *Gói bánh cho chen bưng dưới chợ* *Trồng trầu tay mót bán trong ty* *Bề nhà vừa đủ cho vừa vợ* *Việc nước hư nên chẳng kể gì* *Cái án hạp binh nên xé thịt* *Đành ăn hối lộ lại tha đi.*
Theo ông Nguyễn Văn Nhã giải thích, bài thơ này nói về ông Nguyễn Kim Tri, tức là Tổng đốc Định Tường. Ông ta chính là một kẻ hà tiện và tham ô khét tiếng. Dù ông đã giữ đến chức đại thần như thế, nhưng hàng ngày vẫn bắt buộc vợ con làm bánh mang ra chợ bán. Không những vậy, ông Nguyễn Kim Tri còn bắt lính trồng trầu ở trong dinh tổng đốc của mình để kiếm huê lợi. Ông chẳng nghĩ gì đến việc dân việc nước, chỉ thấy mưu lợi cho riêng mình. Ngay cả người thân, vợ con ông cũng đối xử không ra gì. Bài thơ này Học Lạc còn phản ánh cuộc sống gia đình trong xã hội đương thời.
Không những làm thơ nói về ông tổng đốc cường quyền, Học Lạc còn làm thêm bài thơ để nói lên sự đàn áp dã man của ông Hộ đốc. Đây cũng là một bài thơ trào phúng, miêu tả rất thực từ dáng dấp đến hành động của ông Hộ đốc.
*Bài vịnh quan hùng dũng* * Nguyễn Công Nhàn*
*Có quan hùng dũng Nguyễn Công Nhàn* *Hùng dũng ai mà lại nhát gan* *Giặc tới Bến Tranh run lập cập* *Tàu vô Cửa Tiểu chạy bò càng.* *Mưu thần trước biết ngang sông chắn* *Kế giữ sau toan đóng củi hàng* *Thất thủ muốn liều cho giữ tiết.* *Ngặt vì con, vợ bận chưa an.*
Trong bài thơ, Học Lạc dùng từ quan hùng dũng Nguyễn Công Nhàn, tức là một võ quan cầm binh ở Mỹ Tho thời ấy, với chức vụ Hộ đốc như một ám chỉ quan hùng dũng ý nói tính khí ngang tàng, nóng nảy và hay đánh đập thường dân, lính tráng dưới quyền. Không riêng gì Học Lạc, người đời cũng gọi ông Nguyễn Công Nhàn là quan hùng dũng như ám chỉ chứng bệnh quan liêu của ông. Học Lạc mỉa mai sự hèn nhát của quan Hộ đốc Nguyễn Công Nhàn. Vì vào tháng 2 năm Tân Dậu 1861, sau khi chiếm Gia Định, thực dân Pháp đã quay về phía Tây để đánh chiếm Mỹ Tho. Tướng giặc Charner một mặt cho tàu thủy vượt đường sông tiến đánh các đồn trên sông Tiền, một mặt cho tàu thủy vượt đường biển để vào sông Cửu Long và tiến thẳng vào Mỹ Tho. Quan Hộ đốc Nguyễn Công Nhàn biết tin, ông đã cho quân đóng cọc ở sông Tiền phòng thủ. Thế nhưng, quân Pháp đã tràn đến nhổ cọc và vượt vào đất liền. Thế là Hộ đốc Nguyễn Công Nhàn đã lén bỏ chạy một mình và sau đó đã ra đầu hàng giặc Pháp.
Ngồi các bài thơ đả kích sự áp bức bóc lột, bộc lộ nỗi đau của người mất nước, Học Lạc còn sáng tác nhiều thể loại thơ mang chủ đề khác. Ngay cả những ngày hành nghề thầy thuốc , cây, hoa, lá, gốc, rễ… từ những bài thuốc gia truyền cũng đem đến cho Học Lạc nguồn cảm hứng.
*Bái ngụ đời*
*Căm thay lồi Mộc tặc* *Giận mấy đảng Vô vi* *Bạc tiền lũ nó Đương quy* *Vong ngãi quên ơn Đương quy* *Quân tử sao không sợ xấu* *Nữ trinh chẳng biết xét thân* *Hơi Trầm hương chẳng muốn gần* *Lòng Cam thảo người nào chẳng dụng* *Tiếc thay những người Quán chúng* *Uổng thay mấy kẻ Khuyết minh* *Đạo quân vương Tục đoạn vong tình.* *Niềm Phụ tử nỡ sao bội nghĩa.* *Xưa tổ phụ mở mang Thục địa* *Vầy con cháu cách mặt Thiên môn* *Khen những lồi Bạch khấu rằng khôn,* *Đua tùng đẳng Tây hoa rằng giỏi.* *Bán hạ mê theo làm mọi, * *Sanh cương bán nạp khứ trừ,* *Đất Kỳ nam sự nghiệp sui hư,* *E thần khúc sau này khó ở* *Nhân sâm hỡi xa xôi khôn đỡ, * *Cam toại thương dân chúng chịu nghèo.* *Sài hồ ngày tháng làm eo,* *Binh lang lại năm chày tháng vắng.* *Trống lịnh Xa tiền mở trận,* *Đêm ngày trông đợi Phòng phong.* *Gan dạ này Hậu phác rèn lòng,* *Dặng chờ đón Huỳnh kỳ trổ mặt.* *Xin thánh thổ hốt thang Tứ vật* *Thiếu vi chi làm lễ Thập tồn.* *Tới Đại hồi trăm họ bình an,* *Lồi Bạch khấu làm ma Kinh Giái.* *Để những Sà sàng đảng dại* *Khôn tìm phương Sanh địa lánh thân,* *Dầu lên trời cũng Kiết cánh nan phân …. *
Có lẽ, bài này là một trong những bài thơ khó nhớ của Học Lạc nên không được phổ biến và người đọc ít biết đến. Thế nhưng, xét về góc độ giá trị nghệ thuật, đề tài này giới chuyên môn thường đánh không cao bằng mảng đề tài thơ trào phúng của Học Lạc. Mặt khác, tên tuổi của Học Lạc thường gắn liền với dòng thơ đả kích, phê phán chế độ đương thời. Chính vì vậy, ngồi số lượng thơ trào phúng bị thất lạc, những bài thơ thuộc dạng đề tài khác, đôi khi, công chúng không công nhận là của Học Lạc. Điều này đối với những người cầm bút, đặc biệt trong hồn cảnh của Học Lạc thì chính là một mất mát, thiệt thòi lớn. Càng xót xa hơn, người ấy lại là một trí thức yêu nước phải sống trong cảnh ẩn dật, bế tắc trước thời cuộc
NGHIÊN CỨU- PHÊ BÌNH CỦA TÁC GIẢ KHÁC:
>>
[Lê Nguyễn - Phan Thanh Giản có dâng thành cho Pháp không?](http://nhavantphcm.com.vn/tac-pham-chon-loc/nghien-cuu-phe-binh/phan-thanh-gian-co-dang-thanh-cho-phap.html)
>>
[Hữu Thỉnh - Vẻ đẹp và chiều sâu tâm tưởng](../../tac-pham-chon-loc/nghien-cuu-phe-binh/huu-thinh-ve-dep-va-chieu-sau-tam-tuong.html)
>>
[Nguyễn Thị Mai - Trương Nam Hương với 99 Minithơ](../../tac-pham-chon-loc/nghien-cuu-phe-binh/truong-nam-huong-voi-99-minitho.html)
>>
[Lê Xuân Đố - Ca bình minh của Lý Phương Liên](../../tac-pham-chon-loc/nghien-cuu-phe-binh/ca-binh-minh-cua-ly-phuong-lien.html)
>>
[Thanh Thảo - Như những dấu chân chim](../../tac-pham-chon-loc/nghien-cuu-phe-binh/thanh-thao-nhu-nhung-dau-chan-chim.html)
>>
[Hoàng Thuỵ Anh - "Bức tượng" Thạch Quỳ](../../tac-pham-chon-loc/nghien-cuu-phe-binh/hoang-thuy-anh-%E2%80%9Cbuc-tuong%E2%80%9D-thach-quy.html)
>>
[ Lê Quang Trang - Khơi dậy mạnh những trang văn xuôi gắn với cuộc sống châu thổ](../../tac-pham-chon-loc/nghien-cuu-phe-binh/le-quang-trang-voi-cuoc-thi-but-ky-dbscl-iv.html)
>>
[Hoàng Hưng - Hoàng Cầm tân tượng trưng](../../tac-pham-chon-loc/nghien-cuu-phe-binh/hoang-hung-hoang-cam-tan-tuong-trung.html)
>>
[Trần Hoài Anh - Thanh Thảo thơ](../../tac-pham-chon-loc/nghien-cuu-phe-binh/tran-hoai-anh-thanh-thao-va-tho.html)
>>
[Lê Nguyễn - Có nên dựng tượng Alexandre de Rhodes?](../../doc-duong-van-hoc/le-nguyen-co-nen-dung-tuong-a-de-rhodes.html)
>>
[Trần Đức Hùng - Hình ảnh học trò xưa trong ca dao - dân ca Nam Bộ](../../tac-pham-chon-loc/nghien-cuu-phe-binh/tran-duc-hung-hinh-anh-hoc-tro-xua.html)
>>
[Trần Hoài Anh - Truyện ngắn trong quan niệm... ở đô thị miền Nam 1954-1975](../../tac-pham-chon-loc/nghien-cuu-phe-binh/tran-hoai-anh-ve-truyen-ngan-mien-nam-1954-1975.html)
>>
[Lê Nguyễn - Tả quân Lê Văn Duyệt, nhà cai trị lỗi lạc của Gia Định thành](../../tac-pham-chon-loc/nghien-cuu-phe-binh/le-nguyen-nha-cai-tri-loi-lac-le-van-duyet.html)
Vui lòng
[Đăng nhập](/user/login?destination=/node/1596) để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.

Cache-Control: store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0