text:
Moskva
Tọa độ: 55°45′08″B 37°36′56″Đ / 55.752222°B 37.615556°Đ
Moskva (tiếng Nga: Москва; phiên âm: Mát-xcơ-va; Hán-Việt: Mạc Tư Khoa, phiên theo chữ Hán 莫斯科; tiếng Anh: Moscow; tiếng Pháp: Moscou), ngày nay là thủ đô của Liên bang Nga, nằm trên bờ sông Moskva, giữa lưu vực của hai con sông lớn là Volga và Oka, có diện tích 878,7 km² thuộc khu Trung tâm Nga (trên thực tế khu vực này nằm ở phía Tây của nước Nga thuộc khu vực châu Âu). Dân số thành phố này tăng lên rất nhanh, đến năm 2004 đã là 11,2 triệu người. Thị trưởng hiện nay của thành phố là Sergey Sobyanin. Moskva cũng là trung tâm hành chính của tỉnh Moskva (chữ Kirill: Московскaя область). Trước đây, Moskva đã từng là thủ đô của Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết (tức Liên Xô) cho đến năm 1991 khi chính quyền Liên bang sụp đổ và sớm hơn nữa là của các công quốc và đại công quốc Moskva (chữ Kirill: Московское княжество). Các địa điểm, địa danh lịch sử nổi tiếng nhất của Moskva phải kể đến là: điện Kremli (Кремль) trụ sở của Nhà nước Liên bang Nga, bên cạnh nó là Quảng trường Đỏ (Красная площадь), nhà thờ lớn Vasily Blazhenny (храм Василия Блаженного) với mái vòm hình củ tỏi. Giáo chủ Moskva cũng đồng thời là người đứng đầu Chính thống giáo Nga.
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Những tài liệu nói về Moskva có từ năm 1147 khi nó còn là một thị trấn ít người biết đến trong một tỉnh nhỏ, với phần lớn dân cư thuộc nhóm ngôn ngữ Phần Lan-Ural, người Merya. Năm 1156, công tước Yury Dolgoruky (Юрий Долгорукий) cho xây tường gỗ và đào hào sâu bao quanh thành phố để chống lại sự trộm cắp, cướp bóc. Do đó dân chúng được bảo vệ rất tốt cho đến tận năm 1177 thì thành phố bị thiêu hủy hoàn toàn và dân cư đã bị chết rất nhiều. Sau cuộc cướp phá năm 1237-1238, khi mà quân Mông Cổ thiêu hủy hoàn toàn thành phố và giết chóc dân cư, Moskva đã được phục hồi và trở thành thủ đô của một công quốc độc lập.
Năm 1300, Moskva được quản lý bởi Daniil Aleksandrovich (Даниил Александрович), con trai của Aleksandr Yaroslavich Nevsky (Александр Ярославич Невский) và là thành viên của triều đại nhà Rurik. Vị trí thuận lợi trên đầu nguồn sông Volga góp phần vào việc mở rộng vững chắc. Moskva được ổn định và phát triển rực rỡ trong nhiều năm và là điểm thu hút của nhiều người tỵ nạn trên toàn lãnh thổ Nga. Năm 1304, Yury của Moskva (Юрий Данилович) giao tranh với Mikhail của Tver (Михаил Ярославич) để giành ngôi vị công tước Vladimir. Ivan I (Иван I Данилович Калита) cuối cùng đánh bại quân Tver (Тверь) để trở thành chủ của công quốc Vladimir, và là người thu thuế duy nhất cho các nhà vua Mông Cổ. Do cống nộp nhiều nên Ivan giành được nhiều sự nhân nhượng của các Hãn (Khan). Không giống như các công quốc khác, Moskva không được phân chia cho các con trai mà truyền cho con trai lớn nhất.
Kim Trướng hãn quốc (hay Hãn quốc Kipchak) thoạt tiên cố gắng giới hạn ảnh hưởng của Moskva, nhưng do sự lớn mạnh của Đại công quốc Litva đã đe dọa toàn Nga nên vị Hãn lúc đó đã phải tăng cường sức mạnh cho Moskva để cân bằng với Litva. Điều này đã cho phép nó trở thành một trong những thành phố hùng mạnh nhất tại Nga. Năm 1480, Ivan III cuối cùng đã giải phóng Nga khỏi sự thống trị của người Tarta (Xem Trận chiến trên sông Ugra) và Moskva trở thành thủ đô của đế chế bao gồm toàn Nga và Siberia và một phần các lãnh thổ khác.
Sự chuyên chế của các Sa hoàng cuối thời kỳ đó như Ivan Hung đế (Иван IV Грозный) đã dẫn đến sự tan rã của đế chế, mặc dù nó đã được mở rộng. Năm 1571, người Tarta từ Hãn quốc Krym đã chiếm và thiêu hủy Moskva. Từ 1610 đến 1612, quân đội của Liên bang Ba Lan-Litva xâm chiếm Moskva, và vua Sigismund III của Ba Lan đã có những cố gắng để chiếm đoạt ngôi báu và sau đó hợp nhất hai quốc gia Slav. Tuy nhiên, sự cố gắng của quân đội Ba Lan-Litva chỉ nhận được sự ủng hộ nửa vời từ trong nước họ và sự can thiệp đã bị chỉ trích mạnh mẽ từ hạ viện Liên bang. Vì vậy năm 1612, nhân dân Moskva đã nổi dậy chống lại lực lượng Ba Lan-Litva và chiếm Kremli từ tay họ. Năm 1613, hội nghị đế chế đã bầu Mikhail Fyodorovich Romanov (Михаил Фёдорович Романов) làm Sa hoàng nước Nga, thiết lập triều đại nhà Romanov.
Moskva không phải là kinh đô nước Nga từ năm 1703 khi Pyotr Đại đế (Пётр I Великий) xây dựng Sankt-Peterburg trên sông Neva gần bờ biển Baltic làm kinh đô. Khi Napoléon Bonaparte xâm lược Nga vào năm 1812, người dân Moskva đã di tản và tự đốt cháy thành phố vào ngày 14 tháng 9, khi quân đội của Napoléon tiến vào. Quân đội của Napoléon, do thiếu thốn lương thực, thực phẩm và giá lạnh đã phải rút lui.
Tháng 1 năm 1905, người dân Moskva đi bầu thị trưởng thành phố và Aleksandr Adrianov đã trở thành thị trưởng chính thức đầu tiên của Moskva. Sau cuộc Cách mạng tháng Mười năm 1917, Lenin đã chuyển thủ đô từ Sankt-Peterburg về Moskva vào ngày 5 tháng 3, 1918 do lo ngại sự xâm lăng từ nước ngoài.
Là đầu mối quan trọng trong hệ thống đường sắt của Liên Xô cùng với Kiev và Leningrad, thành phố này là mục tiêu xâm chiếm chiến lược của Đức năm 1941. Tháng 11 năm 1941, tập đoàn quân trung tâm của Đức đã phải dừng bước trước ngoại ô thành phố và sau đó bị đẩy lui trong Trận Moskva.
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]
Văn hóa, nghệ thuật[sửa | sửa mã nguồn]
Moskva là trung tâm của ba lê (ballet) và các nghệ thuật múa Nga. Các nhà hát và studio ba lê rải rác khắp Moskva. Những cái nổi tiếng nhất là Nhà hát Lớn (Bolshoi) và Nhà hát Nhỏ (Malyi). Trong thời kỳ Xô viết giá vé khá rẻ thường là dưới $1, nhưng hầu hết vé được phân phối theo đặc quyền, người dân chỉ có thể mua vé chợ đen. Sau này giá thay đổi rất nhiều.
Mặc dù ít hơn một phần tư dân số Nga sống ở nông thôn nhưng những người Moskva cũng giống như những người dân các thành phố khác vẫn gắn liền với nông thôn. Rất nhiều người có nhà ở khu vực nông thôn (tiếng Nga: дача, phát âm "đacha") để dành cho những ngày nghỉ cuối tuần và hội hè. Những ngôi nhà này cũng được sử dụng làm nhà nghỉ cho những người cao tuổi. Có rất nhiều công viên và vườn hoa trong thành phố.
Những năm sau chiến tranh là cuộc khủng hoảng về nhà ở đã được giải quyết bằng các ngôi nhà lắp ghép. Khoảng 13.000 các ngôi nhà được tiêu chuẩn hóa và đúc sẵn như thế phục vụ cho phần lớn dân cư Moskva. Chúng được xây cao 9, 12, 17, 21 hay 24 tầng. Các căn hộ được xây dựng và trang bị một phần đồ đạc tại nhà máy trước khi được xây dựng và sắp xếp vào các cột cao. Bộ phim hài nổi tiếng thời kỳ Xô viết là Số phận trớ trêu, hay Chúc xông hơi nhẹ nhõm ! nhại lại phương pháp kết cấu xây dựng vô hồn này. Nội dung của phim như sau:
- Một sinh viên vừa mới tốt nghiệp đại học trở về nhà mình sau buổi dạ hội tốt nghiệp cử nhân với trạng thái say mềm ngoài sân bay và thức dậy ở Leningrad do những bạn bè của anh ta lại gửi anh đến đó một cách ngẫu nhiên. Anh bắt taxi đến địa chỉ nhà mình, địa chỉ này cũng tồn tại ở Leningrad và sử dụng chìa khóa của mình để mở cửa. Mọi đồ đạc và tài sản được chuẩn hóa đến nỗi anh ta cũng không thể nhận ra đó không phải là nhà mình cho đến tận khi chủ thực sự của căn hộ trở về.
Bộ phim đã đánh vào tình cảm của những người Nga đang xem bộ phim qua những chiếc ti vi tiêu chuẩn hóa trong căn hộ cũng tiêu chuẩn hóa của mình. Bộ phim này được trình chiếu trên ti vi trong mọi buổi đêm trước năm mới.
Nói như vậy không có nghĩa là văn hóa, nghệ thuật của nước Nga nói chung và của người Moskva nói riêng là đơn điệu và nghèo nàn. Trái lại, nền văn hóa-nghệ thuật của người dân Moskva trong gần 900 năm qua cực kỳ phát triển. Tại Moskva hiện nay có hơn 70 viện bảo tàng. Trong đó có rất nhiều viện bảo tàng nổi tiếng thế giới như Viện bảo tàng lịch sử (Исторический музей), Viện bảo tàng quốc gia Tretyakov (Государственный Третьяковская галерея), Viện bảo tàng kiến trúc Shchusev (Музей архитектуры им. А.В. Щусева) v.v.
Các nhà văn lớn của Nga cho dù có thể không phải là người Moskva nhưng đã có thời gian dài sống ở đó như Tolstoy, Bunin, Chekhov v.v. đã cho ra đời nhiều tác phẩm nổi tiếng thế giới như Chiến tranh và Hòa bình.
Giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]
Tại Moskva có rất nhiều trường đại học. Lớn nhất và nổi tiếng nhất là Đại học Tổng hợp quốc gia Moskva mang tên Lomonosov (tiếng Nga: Московский Государственный Университет имени М.В.Ломоносова, viết tắt: МГУ, hay MGU) nằm trên Đồi Chim sẻ (Vorobyovy Gory) trong một tòa nhà cao 240m. Hiện nay trường này có 30.000 sinh viên và 7.000 nghiên cứu sinh.
Trường Đại học kỹ thuật quốc gia Moskva mang tên Bauman là trường đại học kĩ thuật hàng đầu của nước Nga, nơi đây là cái nôi đào tạo nên các nhà bác học, các tổng công trình sư, các kỹ sư trưởng nổi tiếng về vũ trụ, hàng không và kĩ thuật quân sự (tên lửa, máy bay chiến đấu, xe tăng, xe thiết giáp, lò phản ứng hạt nhân, siêu máy tính, vũ khí công nghệ cao).
Xem thêm: Danh sách các trường đại học ở Nga
Du lịch[sửa | sửa mã nguồn]
Những điểm du lịch thu hút du khách là các di sản thế giới được UNESCO công nhận như điện Kremli, Quảng trường Đỏ và nhà thờ ở Kolomenskoye, đều là những công trình được xây dựng trong khoảng thế kỷ 14 đến thế kỷ 17. Các điểm thu hút khác bao gồm vườn bách thú, được mở rộng vào thập niên 1990. Moskva cũng là điểm cuối cùng của tuyến đường sắt xuyên Xi-bê-ri dài 9.300 km tới Vladivostok. Thành phố này đẹp nhất khi đến thăm vào giữa mùa đông khi mà các đường phố bị bao phủ bởi tuyết và cảnh tranh tối tranh sáng của mùa đông lục địa. Tuy nhiên do nhiệt độ thường xuyên xuống đến dưới -25 °C nên mùa hè hoặc mùa thu đến sớm có thể cho những cuộc thăm viếng thuận tiện hơn nếu như du khách không phải là người quá lãng mạn.
Giá cả sinh hoạt[sửa | sửa mã nguồn]
Giá cả một số hàng hóa, dịch vụ đối với người ngoại quốc cao hơn so với người trong nước. Sự nghiên cứu giá cả sinh hoạt do Mercer Human Resource Consulting tiến hành đã đặt Moskva vào vị trí thứ hai sau Tokyo, làm nó trở thành thành phố đắt đỏ nhất châu Âu. Đối với dân bản địa, những căn hộ nhỏ được chu cấp bởi chính quyền trong thời kỳ Xô viết, cùng với các chi phí tiện nghi ở mức cực kỳ thấp và những khoản thuế thu nhập có thể tránh được đã làm giá cả sinh hoạt thấp xuống rất nhiều. Nhìn vào giá cả vận chuyển, đi lại sẽ cho ra một minh họa tốt. Một chuyến taxi từ sân bay quốc tế Sheremetyevo-2 sẽ có giá đối với người nước ngoài không biết tiếng Nga là $60; với người nước ngoài biết tiếng Nga là $30–$40. Những người dân Moskva bản địa sẽ mặc cả giá xuống mức $15–20 hoặc sẽ tránh không đi taxi riêng mà đi chung với nhau đến ga metro gần nhất với giá 50 xu Mỹ.
Ăn uống[sửa | sửa mã nguồn]
Trong thời gian gần đây tại Moskva xuất hiện rất nhiều các nhà hàng ăn uống với giá cả dao động nhiều. Giá đồ ăn trung bình trên một người trong các nhà hàng trung và cao cấp sẽ từ $30 đến $200, đặc biệt nếu có gọi rượu vang nổi tiếng. Những đồ ăn kiểu "căng tin" trong các stolovaya (tiếng Nga: столовая - nhà ăn tự phục vụ) có giá khoảng ba đôla Mỹ (47.000 đ tiền Việt). Hệ thống các nhà hàng, như "Moo-Moo", cung cấp đồ ăn kiểu căng tin có chất lượng theo thực đơn kiểu Anh có giá khoảng 5 đô la Mỹ cho mỗi người. Mặc dù phần đông người Moskva không thường xuyên ăn uống thậm chí trong các nhà hàng ăn rẻ tiền nhất, nhưng rất nhiều nhà hàng "bậc trung" mới vẫn xuất hiện và mở cửa, nhắm vào các gia đình trong những ngày nghỉ cuối tuần. Một loạt các cửa hàng bán đồ ăn nhanh mọc xung quanh các nhà ga xe lửa và metro. Hệ thống này bao gồm cả các cửa hàng khắp mọi nơi của McDonald's và các hệ thống khác, đáng kể nhất là Rostiks, chuyên bán các đồ ăn làm từ gà. Ngoài ra hàng loạt các cửa hàng bán cà phê cũng mọc ra xung quanh thành phố này.
Các địa điểm du lịch đáng chú ý[sửa | sửa mã nguồn]
- Tổ hợp Nhà hát Lớn và Nhà hát Nhỏ. (Большой и Mалый театры)
- Kolomenskoye (Коломенское)
- Điện Kremli
- Trang viên Kuskovo (Кусково)
- Manezh (Mанеж)
- Tháp Ostankino, tháp truyền hình cao nhất châu Âu
- Trang viên Ostankino (Останкино)
- Trang viên Tsaritsyno (Царицыно)
- Trang viên Kuzminki (Кузьминки)
- Viện bảo tàng Pushkin - bảo tàng mỹ thuật
- Quảng trường Đỏ, lăng Lenin
- Nhà thờ lớn Vasily Blazhenny
- Tháp phát thanh Sukhov
- Nhà thờ Chúa Cứu thế (Храм Христа Спасителя)
- Viện bảo tàng Tretyakov
- Trung tâm triển lãm toàn Nga (VĐNKha)
- Vườn bách thú Moskva
- Tòa nhà trường Lomonosov và phong cảnh.
Giao thông và vận tải[sửa | sửa mã nguồn]
Moskva có bốn sân bay là: sân bay quốc tế Sheremetyevo, sân bay quốc tế Domodedovo, sân bay Bykovo và sân bay quốc tế Vnukovo.
Giao thông trong thành phố có thể kể đến hệ thống tàu điện ngầm (metro) Moskva, là một hệ thống metro tuyệt vời, các nhà ga được trang trí bằng các bức tranh treo tường hay khảm vào tường có giá trị nghệ thuật. Bắt đầu hoạt động vào ngày 15 tháng 5 năm 1935, hiện nay hệ thống này có 11 tuyến đường với tổng chiều dài 278 km và hơn 170 ga. Tại các ga rất phổ biến các loại hình đèn chùm pha lê chiếu sáng. Hệ thống này là bận rộn nhất thế giới với hơn 9 triệu lượt hành khách mỗi ngày và tại giờ cao điểm cứ mỗi 90 giây lại có một chuyến tàu. Hệ thống metro Moskva được thiết kế là các tuyến đường "thẳng" giao nhau tại khu vực gần trung tâm thành phố. Ngoài ra còn có một tuyến đi theo đường "tròn" liên kết tất cả các tuyến kia.
Do các ga metro đặt tương đối xa nhau (so sánh với các thành phố khác), có thể tới 4 km, nên hệ thống xe buýt rất phát triển. Các tuyến xe buýt chạy qua các ga metro và bao phủ toàn bộ khu vực dân cư. Thông thường cứ mỗi phút lại có một chuyến xe buýt và giá cả khá rẻ so với các thành phố lớn khác của châu Âu (khoảng 1USD / 1 chuyến). Mỗi một phố chính trong thành phố đều có ít nhất một tuyến xe buýt phục vụ và không có một khu nhà chung cư nào trong số 13.000 chung cư lại phải mất hơn vài phút đi bộ. Ở đây cũng có các hệ thống xe điện trên đường ray (Трамвай-tramvai) và xe điện bánh hơi (Троллейбус-trolleybus). Trước đây rất ít người sử dụng ô tô cá nhân để đi lại do thường xuyên xảy ra tắc nghẽn giao thông. Tuy nhiên, phần lớn các gia đình trung lưu có ô tô để đi lại trong những ngày nghỉ cuối tuần và lễ hội. Theo một số ước tính, có trên 2,5 triệu ô tô lưu thông trên địa bàn thành phố trong ngày (2004). 3 năm trở lại đây (từ 2004) do sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế Liên Bang Nga, đặc biệt là Moskva, số lượng xe hơi cá nhân đã bùng nổ với sự đa dạng về chủng loại, nguồn gốc, tắc đường đã trở thành "chuyện thường ngày ở huyện". Rất nhiều công chức đến công ty bằng xe riêng đã phải đi trước giờ làm việc buổi sáng (8-9 giờ) cả tiếng đồng hồ. Tắc đường trên diện rộng từ sáng đến đêm khuya.
Thể thao[sửa | sửa mã nguồn]
Bóng đá là môn thể thao phổ biến nhất trong giới trẻ. Các câu lạc bộ bóng đá thủ đô như Dinamo, Spartak, Lokomotiv, CSKA là các câu lạc bộ có tên tuổi tại châu Âu. Tuy nhiên gần đây tệ nạn hooligan đã phát triển ở Nga và gây không ít ảnh hưởng xấu tới hình ảnh của bóng đá Nga. Các môn thể thao khác như bóng ném, bóng nước, bóng rổ cũng rất phát triển ở đây.
Các môn thể thao mùa đông thì có rất nhiều. Phần lớn người Nga đều có ván trượt tuyết và giày trượt băng và có rất nhiều công viên lớn có khu vực để tập luyện các môn trượt tuyết, trượt băng. Có một số công viên cho thuê ván/giày trượt với giá từ $1 đến $5 cho một giờ thuê. Moskva cũng có các đội khúc côn cầu trên băng có tên tuổi ở châu Âu.
Moskva là chủ nhà của Thế vận hội mùa hè 1980, lúc đó môn đua thuyền buồm được tổ chức tại Tallinn (Estonia).
Nhân khẩu[sửa | sửa mã nguồn]
Mặc dù dân số của Liên bang Nga giảm mỗi năm khoảng 700.000 người (143,8 triệu * 0.5% tỷ lệ giảm) vì tỷ lệ sinh đẻ thấp, di cư, chết sớm và AIDS, nhưng dân số Moskva thì vẫn đạt tỷ lệ tăng cao, chủ yếu do nhập cư (mặc dù các giấy tờ tùy thân trong nước không cho phép dân không phải người thành phố này ở thủ đô quá 90 ngày mà không phải đăng ký). Những người Moskva mới này đã góp phần làm nền kinh tế thủ đô tăng trưởng đến 20%, ngược lại với sự đình trệ hoặc suy thoái trên phần lớn lãnh thổ Nga, kết quả là nó tạo ra sự phân hóa rõ nét trong những năm gần đây. Hiện nay, Moskva là một trong những thành phố lớn nhất châu Âu.
Theo số liệu của báo Forbes vào ngày 22 tháng 7 năm 2004, Moskva là thành phố có đông các nhà tỷ phú nhất trên thế giới. Hiện nay Moskva có 33 tỷ phú, hơn Thành phố New York hai người.
Vấn đề khủng bố[sửa | sửa mã nguồn]
Khủng bố là mối đe dọa diễn ra gần đây cho Moskva. Cuộc chiến tranh kéo dài giữa Nga với những phần tử cực hữu của Chechnya đã dẫn đến tình trạng những nhóm người này sử dụng biện pháp khủng bố để chống lại chính quyền liên bang. Vào ngày 6 tháng 2 năm 2004 một quả bom đã phát nổ trong một chiếc ô tô trong đường hầm gần ga metro Avtozavodskaya làm chết ít nhất 40 người và làm thương nhiều người khác. Các hành động khủng bố khác có thể kể đến là vụ phá hủy hai tòa nhà chung cư tháng 9 năm 1999 (Xem Vụ đánh bom nhà chung cư ở Nga), vụ nổ trong đường hầm dành cho người đi bộ dưới quảng trường Pushkinskaya trong tháng 8 năm 2000 cũng như việc chiếm giữ nhà hát ở Dubrovka trong tháng 10 năm 2002 mà hơn 100 người đã chết khi các nhân viên của lực lượng an ninh Nga sử dụng khí gây mê để tấn công bọn khủng bố.
Thành phố kết nghĩa[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Росстат. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2011 года, на 1 января 2012 года и в среднем за 2011 год”. Ngày 23 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2011.
- ^ “Thermograph.ru averages”. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2011.
- ^ “Pogoda & Climate (Weather & Climate)” (bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2011.
- ^ “Climate monitor 2005-2011” (bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2011.
- ^ “Average monthly Sunshine hours” (bằng tiếng Nga). Meteoweb.ru. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2011.
- ^ Almaty official site
- ^ “Twin Towns”. amazingdusseldorf.com. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2009.
- ^ “Sister Cities of Manila”. © 2008–2009 City Government of Manila. Truy cập ngày 2 tháng 7 năm 2009.
- ^ “Prague Partner Cities” (bằng tiếng Séc). © 2009 Magistrát hl. m. Prahy. Truy cập ngày 2 tháng 7 năm 2009.
- ^ Moscow and Rejkjavik sister cities. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2008
- ^ “Twinning Cities: International Relations” (PDF). tirana.gov.al. Municipality of Tirana. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 20 tháng 9 năm 2009. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2009.
- ^ Twinning Cities: International Relations. Municipality of Tirana. www.tirana.gov.al. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2008.
- ^ “Cooperation Internationale” (bằng tiếng Pháp). © 2003–2009 City of Tunis Portal. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 10 năm 2006. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2009.
- ^ “Miasta partnerskie Warszawy”. um.warszawa.pl. Biuro Promocji Miasta. Ngày 4 tháng 5 năm 2005. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 10 năm 2007. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2008.
Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Caroline Brooke. Moscow: A Cultural History. 2006 (Oxford University Press)
- William Craft Brumfield. A History of Russian Architecture (Seattle: Univ. of Washington Press, 2004) ISBN 978-0-295-98394-3
- Karel Neubert. "Portrait of Moscow". 1964
- Albert J. Schmidt. The Architecture and Planning of Classical Moscow: A Cultural History. 1989
- Kathleen Berton. Moscow: An Architectural History. St. Martin's, 1991
- Marcel Girard. "Splendours of Moscow and Its Surroundings", trans. from French. 1967
- John Bushnell. "Moscow Graffiti: Language and Subculture". Unwin Hyman, 1990
- S.S. Hromov et al. (eds.). "History of Moscow: An Outline", trans. from Russian. 1981
- Galina Dutkina. "Moscow Days: Life and Hard Times in the New Russia". Trans. Catherine Fitzpatrick. Kodansha America, 1995.
- "Mosca 1990-1993" by Giuseppe D'Amato in Il Diario del Cambiamento. Urss 1990 – Russia 1993. Greco&Greco editori, Milano, 1998. ISBN 88-7980-187-2 (The Diary of the Change. USSR 1990 – Russia 1993) Book in Italian.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Moscow.ru - Trang chính thức (tiếng Nga), (tiếng Anh), (tiếng Tây Ban Nha), (tiếng Đức), (tiếng Pháp)
Tiếng Anh:
- Lịch sử Moskva
- Moscowcity.com – chỉ dẫn đến những khách sạn, nhà hàng, và viện bảo tàng
- Thư mục khách sạn Moskva
- Dự báo thời tiết cho Moskva
- Giờ địa phương ở Moskva
- Moscow

markdown:
# Moskva
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [55°45′08″B 37°36′56″Đ / 55.752222°B 37.615556°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Moskva¶ms=55.752222_N_37.615556_E_)
|
|
![]()
|
|Cờ |
|Huy hiệu
|
|
"
Más" [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Vùng liên bang](/wiki/V%C3%B9ng_li%C3%AAn_bang_c%E1%BB%A7a_Nga) [Kiểu đơn vị hành chính](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Nga) [Nga](/wiki/Nga) [Vùng TW LB Nga](/wiki/V%C3%B9ng_li%C3%AAn_bang_Trung_t%C3%A2m) [Thành phố trực thuộc trung ương](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_li%C3%AAn_bang_c%E1%BB%A7a_Nga) [Thị trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [Sergey Semyonovich Sobyanin](/wiki/Sergey_Semyonovich_Sobyanin) [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)
- Thành phố
[1.081 km²](/wiki/1_E9_m%C2%B2) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91)
- Thành phố (2012)
-
[Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)
12 330 126
[[1]](#cite_note-naselenie2012-1)
10361.1/
[km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD) [55°45′8″B 37°37′56″Đ / 55.75222°B 37.63222°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Moskva¶ms=55_45_8_N_37_37_56_E_) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [m](/wiki/M%C3%A9t) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D)
- Mùa hè (
[DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [MSK](/w/index.php?title=M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_Moskva&action=edit&redlink=1)( [UTC+3](/wiki/UTC%2B3)) [MSD](/w/index.php?title=M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_Moskva&action=edit&redlink=1)( [UTC+4](/wiki/UTC%2B4)) [Mã bưu chính](/wiki/M%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh) [Mã điện thoại](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng&action=edit&redlink=1) [Mã số xe](/w/index.php?title=M%C3%A3_s%E1%BB%91_xe&action=edit&redlink=1) **Website:** [mos.ru](http://www.mos.ru/) **Moskva** ( [tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga): Москва; phiên âm: **Mát-xcơ-va**; [Hán-Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): **Mạc Tư Khoa**, phiên theo [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n) 莫斯科; [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): **Moscow**; [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p): **Moscou**), ngày nay là thủ đô của [Liên bang Nga](/wiki/Nga), nằm trên bờ [sông Moskva](/wiki/S%C3%B4ng_Moskva), giữa lưu vực của hai con sông lớn là [Volga](/wiki/S%C3%B4ng_Volga) và [Oka](/wiki/S%C3%B4ng_Oka), có diện tích 878,7 km² thuộc khu Trung tâm Nga (trên thực tế khu vực này nằm ở phía Tây của nước Nga thuộc khu vực châu Âu). Dân số thành phố này tăng lên rất nhanh, đến năm [2004](/wiki/2004) đã là 11,2 triệu người. Thị trưởng hiện nay của thành phố là [Sergey Sobyanin](/wiki/Sergey_Semyonovich_Sobyanin). Moskva cũng là trung tâm hành chính của tỉnh Moskva (chữ Kirill: Московскaя область). Trước đây, Moskva đã từng là thủ đô của [Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) (tức [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4)) cho đến năm [1991](/wiki/1991) khi chính quyền Liên bang sụp đổ và sớm hơn nữa là của các [công quốc](/wiki/C%C3%B4ng_qu%E1%BB%91c) và đại công quốc Moskva (chữ Kirill: Московское княжество). Các địa điểm, địa danh lịch sử nổi tiếng nhất của Moskva phải kể đến là: [điện Kremli](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Kremli) (Кремль) trụ sở của Nhà nước Liên bang Nga, bên cạnh nó là [Quảng trường Đỏ](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8F) (Красная площадь), [nhà thờ lớn Vasily Blazhenny](/wiki/Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_t%C3%B2a_th%C3%A1nh_Basil) (храм Василия Блаженного) với mái vòm hình củ tỏi. Giáo chủ Moskva cũng đồng thời là người đứng đầu [Chính thống giáo](/wiki/Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng) Nga.
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=1)]
Những tài liệu nói về Moskva có từ năm
[1147](/wiki/1147) khi nó còn là một thị trấn ít người biết đến trong một tỉnh nhỏ, với phần lớn dân cư thuộc [nhóm ngôn ngữ Phần Lan-Ural](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Ph%E1%BA%A7n_Lan-Ural&action=edit&redlink=1), người [Merya](/w/index.php?title=Merya&action=edit&redlink=1). Năm [1156](/wiki/1156), công tước [Yury Dolgoruky](/w/index.php?title=Yury_Dolgoruky&action=edit&redlink=1) (Юрий Долгорукий) cho xây tường gỗ và đào hào sâu bao quanh thành phố để chống lại sự trộm cắp, cướp bóc. Do đó dân chúng được bảo vệ rất tốt cho đến tận năm [1177](/wiki/1177) thì thành phố bị thiêu hủy hoàn toàn và dân cư đã bị chết rất nhiều. Sau cuộc cướp phá năm [1237](/wiki/1237)- [1238](/wiki/1238), khi mà quân [Mông Cổ](/wiki/M%C3%B4ng_C%E1%BB%95) thiêu hủy hoàn toàn thành phố và giết chóc dân cư, Moskva đã được phục hồi và trở thành thủ đô của một công quốc độc lập.
Năm
[1300](/wiki/1300), Moskva được quản lý bởi [Daniil Aleksandrovich](/w/index.php?title=Daniil_Aleksandrovich&action=edit&redlink=1) (Даниил Александрович), con trai của [Aleksandr Yaroslavich Nevsky](/wiki/Aleksandr_Yaroslavich_Nevsky) (Александр Ярославич Невский) và là thành viên của triều đại [nhà Rurik](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_Rurik&action=edit&redlink=1). Vị trí thuận lợi trên đầu nguồn sông Volga góp phần vào việc mở rộng vững chắc. Moskva được ổn định và phát triển rực rỡ trong nhiều năm và là điểm thu hút của nhiều người tỵ nạn trên toàn lãnh thổ Nga. Năm [1304](/wiki/1304), [Yury của Moskva](/w/index.php?title=Yury_c%E1%BB%A7a_Moskva&action=edit&redlink=1) (Юрий Данилович) giao tranh với [Mikhail của Tver](/w/index.php?title=Mikhail_c%E1%BB%A7a_Tver&action=edit&redlink=1) (Михаил Ярославич) để giành ngôi vị công tước [Vladimir](/wiki/Vladimir). [Ivan I](/w/index.php?title=Ivan_I_c%E1%BB%A7a_Nga&action=edit&redlink=1) (Иван I Данилович Калита) cuối cùng đánh bại quân [Tver](/wiki/Tver) (Тверь) để trở thành chủ của công quốc Vladimir, và là người thu thuế duy nhất cho các nhà vua Mông Cổ. Do cống nộp nhiều nên Ivan giành được nhiều sự nhân nhượng của các [Hãn](/wiki/H%C3%A3n) ( *Khan*). Không giống như các công quốc khác, Moskva không được phân chia cho các con trai mà truyền cho con trai lớn nhất. [Kim Trướng hãn quốc](/wiki/Kim_Tr%C6%B0%E1%BB%9Bng_h%C3%A3n_qu%E1%BB%91c) (hay Hãn quốc Kipchak) thoạt tiên cố gắng giới hạn ảnh hưởng của Moskva, nhưng do sự lớn mạnh của [Đại công quốc Litva](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_C%C3%B4ng_qu%E1%BB%91c_Litva) đã đe dọa toàn Nga nên vị Hãn lúc đó đã phải tăng cường sức mạnh cho Moskva để cân bằng với Litva. Điều này đã cho phép nó trở thành một trong những thành phố hùng mạnh nhất tại Nga. Năm [1480](/wiki/1480), [Ivan III](/wiki/Ivan_III_c%E1%BB%A7a_Nga) cuối cùng đã giải phóng Nga khỏi sự thống trị của người [Tarta](/w/index.php?title=Tarta&action=edit&redlink=1) ( *Xem Trận chiến trên sông Ugra*) và Moskva trở thành thủ đô của đế chế bao gồm toàn Nga và [Siberia](/wiki/Xibia)và một phần các lãnh thổ khác.
Sự chuyên chế của các
[Sa hoàng](/wiki/Sa_ho%C3%A0ng) cuối thời kỳ đó như [Ivan Hung đế](/wiki/Ivan_IV_c%E1%BB%A7a_Nga) (Иван IV Грозный) đã dẫn đến sự tan rã của đế chế, mặc dù nó đã được mở rộng. Năm [1571](/wiki/1571), người Tarta từ [Hãn quốc Krym](/wiki/H%C3%A3n_qu%E1%BB%91c_Krym) đã chiếm và thiêu hủy Moskva. Từ [1610](/wiki/1610) đến [1612](/wiki/1612), quân đội của [Liên bang Ba Lan-Litva](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Ba_Lan_v%C3%A0_%C4%90%E1%BA%A1i_C%C3%B4ng_qu%E1%BB%91c_Litva) xâm chiếm Moskva, và vua [Sigismund III của Ba Lan](/wiki/Sigismund_III_c%E1%BB%A7a_Ba_Lan) đã có những cố gắng để chiếm đoạt ngôi báu và sau đó hợp nhất hai quốc gia [Slav](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Slav). Tuy nhiên, sự cố gắng của quân đội Ba Lan-Litva chỉ nhận được sự ủng hộ nửa vời từ trong nước họ và sự can thiệp đã bị chỉ trích mạnh mẽ từ [hạ viện](/wiki/H%E1%BA%A1_vi%E1%BB%87n) Liên bang. Vì vậy năm [1612](/wiki/1612), nhân dân Moskva đã nổi dậy chống lại lực lượng Ba Lan-Litva và chiếm Kremli từ tay họ. Năm [1613](/wiki/1613), hội nghị đế chế đã bầu [Mikhail Fyodorovich Romanov](/w/index.php?title=Mikhail_Fyodorovich_Romanov&action=edit&redlink=1) (Михаил Фёдорович Романов) làm Sa hoàng nước Nga, thiết lập triều đại [nhà Romanov](/wiki/Nh%C3%A0_Romanov).
Moskva không phải là kinh đô nước Nga từ năm
[1703](/wiki/1703) khi [Pyotr Đại đế](/wiki/Pyotr_I_c%E1%BB%A7a_Nga) (Пётр I Великий) xây dựng [Sankt-Peterburg](/wiki/Sankt-Peterburg) trên [sông Neva](/wiki/S%C3%B4ng_Neva) gần bờ [biển Baltic](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Baltic) làm kinh đô. Khi [Napoléon Bonaparte](/wiki/Napol%C3%A9on_Bonaparte) xâm lược Nga vào năm [1812](/wiki/1812), người dân Moskva đã di tản và tự đốt cháy thành phố vào ngày [14 tháng 9](/wiki/14_th%C3%A1ng_9), khi quân đội của Napoléon tiến vào. Quân đội của Napoléon, do thiếu thốn lương thực, thực phẩm và giá lạnh đã phải rút lui.
Tháng 1 năm
[1905](/wiki/1905), người dân Moskva đi bầu [thị trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) thành phố và [Aleksandr Adrianov](/w/index.php?title=Aleksandr_Adrianov&action=edit&redlink=1) đã trở thành thị trưởng chính thức đầu tiên của Moskva. Sau cuộc [Cách mạng tháng Mười](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Th%C3%A1ng_M%C6%B0%E1%BB%9Di) năm [1917](/wiki/1917), [Lenin](/wiki/Vladimir_Ilyich_Lenin) đã chuyển thủ đô từ Sankt-Peterburg về Moskva vào ngày [5 tháng 3](/wiki/5_th%C3%A1ng_3), [1918](/wiki/1918) do lo ngại sự xâm lăng từ nước ngoài.
Là đầu mối quan trọng trong hệ thống
[đường sắt](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_ray) của [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) cùng với [Kiev](/wiki/Kiev) và [Leningrad](/wiki/Sankt-Peterburg), thành phố này là mục tiêu xâm chiếm chiến lược của [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) năm [1941](/wiki/1941). [Tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t) năm [1941](/wiki/1941), [tập đoàn quân trung tâm](/w/index.php?title=T%E1%BA%ADp_%C4%91o%C3%A0n_qu%C3%A2n_trung_t%C3%A2m&action=edit&redlink=1) của Đức đã phải dừng bước trước ngoại ô thành phố và sau đó bị đẩy lui trong [Trận Moskva](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Moskva_(1941)).
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=2)]
|Năm||Dân số||Năm||Dân số||Năm||Dân số|
|1400||
|40.000 |1811||
|270.200 |1912||
|1.617.157
|1638||
|200.000 |1813||
|215.000 |1920||
|1.027.300
|1710||
|160.000 |1825||114444444||1926||
|2.101.200
|1725||
|145.000 |1840||
|349.100 |1939||
|4.609.200
|1738||
|138.400 |1856||
|368.800 |1959||
|6.133100
|1775||
|161.000 |1868||
|416.400 |1970||97857889|
|1785||
|188.700 |1871||
|601.969 |1979||
|8.142.200
|1888||
|753.459 |1989||
|8.972.300
|1897||
|1.038.600 |2002||
|10.383.000
## Khí hậu[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=3)]
|Dữ liệu khí hậu của Moscow (
|
(25)
(27)
(30)
(−6)
[Giáng thủy](/wiki/Gi%C3%A1ng_th%E1%BB%A7y)mm (inch)
(2.05)
(1.61)
(1.38)
(1.46)
(1.93)
(3.15)
(3.35)
(3.23)
(2.68)
(2.8)
(2.17)
(2.05)
(27,83)
[độ ẩm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_%E1%BA%A9m_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%91i) *Nguồn:* [[2]](#cite_note-thermograph.ru-2) [[3]](#cite_note-Pogoda.ru.net_archive_1820-2010-3) [[4]](#cite_note-Climate_monitor_2005-2011-4) [[5]](#cite_note-Meteoweb.ru_Average_monthly_Sunshine_hours-5)
## Văn hóa, nghệ thuật[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=4)]
Moskva là trung tâm của
[ba lê](/wiki/M%C3%BAa_Ba_L%C3%AA) ( *ballet*) và các nghệ thuật múa Nga. Các nhà hát và studio ba lê rải rác khắp Moskva. Những cái nổi tiếng nhất là Nhà hát Lớn ( [Bolshoi](/w/index.php?title=Bolshoi&action=edit&redlink=1)) và Nhà hát Nhỏ ( [Malyi](/w/index.php?title=Malyi&action=edit&redlink=1)). Trong thời kỳ Xô viết giá vé khá rẻ thường là dưới $1, nhưng hầu hết vé được phân phối theo đặc quyền, người dân chỉ có thể mua vé chợ đen. Sau này giá thay đổi rất nhiều.
Mặc dù ít hơn một phần tư dân số Nga sống ở nông thôn nhưng những người Moskva cũng giống như những người dân các thành phố khác vẫn gắn liền với nông thôn. Rất nhiều người có nhà ở khu vực nông thôn (
[tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga): дача, phát âm "đacha") để dành cho những ngày nghỉ cuối tuần và hội hè. Những ngôi nhà này cũng được sử dụng làm nhà nghỉ cho những người cao tuổi. Có rất nhiều công viên và vườn hoa trong thành phố.
Những năm sau chiến tranh là cuộc khủng hoảng về nhà ở đã được giải quyết bằng các ngôi
[nhà lắp ghép](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_l%E1%BA%AFp_gh%C3%A9p&action=edit&redlink=1). Khoảng 13.000 các ngôi nhà được tiêu chuẩn hóa và đúc sẵn như thế phục vụ cho phần lớn dân cư Moskva. Chúng được xây cao 9, 12, 17, 21 hay 24 tầng. Các căn hộ được xây dựng và trang bị một phần đồ đạc tại nhà máy trước khi được xây dựng và sắp xếp vào các cột cao. Bộ phim hài nổi tiếng [thời kỳ Xô viết](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_X%C3%B4_vi%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1) là * nhại lại phương pháp kết cấu xây dựng vô hồn này. Nội dung của phim như sau: Số phận trớ trêu, hay Chúc xông hơi nhẹ nhõm !* *Một sinh viên vừa mới tốt nghiệp đại học trở về nhà mình sau buổi dạ hội tốt nghiệp cử nhân với trạng thái say mềm ngoài sân bay và thức dậy ở Leningrad do những bạn bè của anh ta lại gửi anh đến đó một cách ngẫu nhiên. Anh bắt taxi đến địa chỉ nhà mình, địa chỉ này cũng tồn tại ở Leningrad và sử dụng chìa khóa của mình để mở cửa. Mọi đồ đạc và tài sản được chuẩn hóa đến nỗi anh ta cũng không thể nhận ra đó không phải là nhà mình cho đến tận khi chủ thực sự của căn hộ trở về*.
Bộ phim đã đánh vào tình cảm của những người Nga đang xem bộ phim qua những chiếc
[ti vi](/wiki/Truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh) tiêu chuẩn hóa trong căn hộ cũng tiêu chuẩn hóa của mình. Bộ phim này được trình chiếu trên ti vi trong mọi buổi đêm trước năm mới.
Nói như vậy không có nghĩa là văn hóa, nghệ thuật của nước Nga nói chung và của người Moskva nói riêng là đơn điệu và nghèo nàn. Trái lại, nền văn hóa-nghệ thuật của người dân Moskva trong gần 900 năm qua cực kỳ phát triển. Tại Moskva hiện nay có hơn 70 viện bảo tàng. Trong đó có rất nhiều viện bảo tàng nổi tiếng thế giới như Viện bảo tàng lịch sử (Исторический музей), Viện bảo tàng quốc gia Tretyakov (Государственный Третьяковская галерея), Viện bảo tàng kiến trúc Shchusev (Музей архитектуры им. А.В. Щусева) v.v.
Các nhà văn lớn của Nga cho dù có thể không phải là người Moskva nhưng đã có thời gian dài sống ở đó như
[Tolstoy](/wiki/Lev_Nikolayevich_Tolstoy), [Bunin](/wiki/Ivan_Alekseyevich_Bunin), [Chekhov](/wiki/Anton_Pavlovich_Chekhov) v.v. đã cho ra đời nhiều tác phẩm nổi tiếng thế giới như *. Chiến tranh và Hòa bình*
## Giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=5)]
Tại Moskva có rất nhiều trường đại học. Lớn nhất và nổi tiếng nhất là
[Đại học Tổng hợp quốc gia Moskva mang tên Lomonosov](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_gia_Moskva) ( [tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga): Московский Государственный Университет имени М.В.Ломоносова, viết tắt: МГУ, hay MGU) nằm trên Đồi Chim sẻ ( *Vorobyovy Gory*) trong một tòa nhà cao 240m. Hiện nay trường này có 30.000 [sinh viên](/wiki/Sinh_vi%C3%AAn) và 7.000 [nghiên cứu sinh](/wiki/Nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u_sinh_Vi%E1%BB%87t_Nam).
Trường
[Đại học kỹ thuật quốc gia Moskva mang tên Bauman](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_T%E1%BB%95ng_h%E1%BB%A3p_K%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_Moskva_mang_t%C3%AAn_Bauman) là trường đại học kĩ thuật hàng đầu của nước Nga, nơi đây là cái nôi đào tạo nên các nhà bác học, các tổng công trình sư, các kỹ sư trưởng nổi tiếng về vũ trụ, hàng không và kĩ thuật quân sự ( [tên lửa](/wiki/T%C3%AAn_l%E1%BB%ADa), [máy bay chiến đấu](/wiki/M%C3%A1y_bay_chi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BA%A5u), [xe tăng](/wiki/Xe_t%C4%83ng), [xe thiết giáp](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_ti%E1%BB%87n_chi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BA%A5u_b%E1%BB%8Dc_th%C3%A9p), [lò phản ứng hạt nhân](/wiki/L%C3%B2_ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n), [siêu máy tính](/wiki/Si%C3%AAu_m%C3%A1y_t%C3%ADnh), [vũ khí công nghệ cao](/w/index.php?title=V%C5%A9_kh%C3%AD_c%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_cao&action=edit&redlink=1)). *Xem thêm: Danh sách các trường đại học ở Nga*
## Du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=6)]
Những điểm du lịch thu hút du khách là các
[di sản thế giới](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) được [UNESCO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c,_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) công nhận như [điện Kremli](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Kremli), Quảng trường Đỏ và nhà thờ ở Kolomenskoye, đều là những công trình được xây dựng trong khoảng [thế kỷ 14](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_14) đến [thế kỷ 17](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17). Các điểm thu hút khác bao gồm vườn bách thú, được mở rộng vào [thập niên 1990](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1990). Moskva cũng là điểm cuối cùng của tuyến [đường sắt xuyên Xi-bê-ri](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%E1%BA%AFt_xuy%C3%AAn_Siberi) dài 9.300 km tới [Vladivostok](/wiki/Vladivostok). Thành phố này đẹp nhất khi đến thăm vào giữa mùa đông khi mà các đường phố bị bao phủ bởi [tuyết](/wiki/Tuy%E1%BA%BFt) và cảnh tranh tối tranh sáng của [mùa đông](/wiki/M%C3%B9a_%C4%91%C3%B4ng) lục địa. Tuy nhiên do nhiệt độ thường xuyên xuống đến dưới -25 °C nên [mùa hè](/wiki/M%C3%B9a_h%E1%BA%A1) hoặc [mùa thu](/wiki/M%C3%B9a_thu) đến sớm có thể cho những cuộc thăm viếng thuận tiện hơn nếu như du khách không phải là người quá lãng mạn.
## Giá cả sinh hoạt[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=7)]
Giá cả một số hàng hóa, dịch vụ đối với người ngoại quốc cao hơn so với người trong nước. Sự nghiên cứu giá cả sinh hoạt do
[Mercer Human Resource Consulting](/w/index.php?title=Mercer_Human_Resource_Consulting&action=edit&redlink=1) tiến hành đã đặt Moskva vào vị trí thứ hai sau [Tokyo](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D), làm nó trở thành thành phố đắt đỏ nhất [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u). Đối với dân bản địa, những căn hộ nhỏ được chu cấp bởi chính quyền trong thời kỳ Xô viết, cùng với các chi phí tiện nghi ở mức cực kỳ thấp và những khoản thuế thu nhập có thể tránh được đã làm giá cả sinh hoạt thấp xuống rất nhiều. Nhìn vào giá cả vận chuyển, đi lại sẽ cho ra một minh họa tốt. Một chuyến [taxi](/wiki/T%E1%BA%AFc_xi) từ sân bay quốc tế Sheremetyevo-2 sẽ có giá đối với người nước ngoài không biết tiếng Nga là $60; với người nước ngoài biết tiếng Nga là $30–$40. Những người dân Moskva bản địa sẽ mặc cả giá xuống mức $15–20 hoặc sẽ tránh không đi taxi riêng mà đi chung với nhau đến ga metro gần nhất với giá 50 [xu Mỹ](/w/index.php?title=Xu_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1).
## Ăn uống[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=8)]
Trong thời gian gần đây tại Moskva xuất hiện rất nhiều các nhà hàng ăn uống với giá cả dao động nhiều. Giá đồ ăn trung bình trên một người trong các nhà hàng trung và cao cấp sẽ từ $30 đến $200, đặc biệt nếu có gọi
[rượu vang](/wiki/R%C6%B0%E1%BB%A3u_vang) nổi tiếng. Những đồ ăn kiểu "căng tin" trong các *stolovaya* (tiếng Nga: столовая - nhà ăn tự phục vụ) có giá khoảng ba [đôla Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) (47.000 đ tiền Việt). Hệ thống các nhà hàng, như "Moo-Moo", cung cấp đồ ăn kiểu căng tin có chất lượng theo thực đơn kiểu Anh có giá khoảng 5 đô la Mỹ cho mỗi người. Mặc dù phần đông người Moskva không thường xuyên ăn uống thậm chí trong các nhà hàng ăn rẻ tiền nhất, nhưng rất nhiều nhà hàng "bậc trung" mới vẫn xuất hiện và mở cửa, nhắm vào các gia đình trong những ngày nghỉ cuối tuần. Một loạt các cửa hàng bán đồ ăn nhanh mọc xung quanh các nhà ga xe lửa và metro. Hệ thống này bao gồm cả các cửa hàng khắp mọi nơi của [McDonald's](/wiki/McDonald%27s) và các hệ thống khác, đáng kể nhất là Rostiks, chuyên bán các đồ ăn làm từ [gà](/wiki/G%C3%A0). Ngoài ra hàng loạt các cửa hàng bán [cà phê](/wiki/C%C3%A0_ph%C3%AA) cũng mọc ra xung quanh thành phố này.
## Các địa điểm du lịch đáng chú ý[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=9)]
- Tổ hợp
[Nhà hát Lớn](/wiki/Nh%C3%A0_h%C3%A1t_Bolshoi)và [Nhà hát Nhỏ](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_h%C3%A1t_Malyi&action=edit&redlink=1). (Большой и Mалый театры) [Kolomenskoye](/wiki/Kolomenskoye)(Коломенское) [Điện Kremli](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Kremli) [Trang viên Kuskovo](/w/index.php?title=Trang_vi%C3%AAn_Kuskovo&action=edit&redlink=1)(Кусково) [Manezh](/w/index.php?title=Manezh&action=edit&redlink=1)(Mанеж) [Tháp Ostankino](/wiki/Th%C3%A1p_Ostankino), tháp truyền hình cao nhất châu Âu [Trang viên Ostankino](/w/index.php?title=Trang_vi%C3%AAn_Ostankino&action=edit&redlink=1)(Останкино) [Trang viên Tsaritsyno](/w/index.php?title=Trang_vi%C3%AAn_Tsaritsyno&action=edit&redlink=1)(Царицыно) [Trang viên Kuzminki](/w/index.php?title=Trang_vi%C3%AAn_Kuzminki&action=edit&redlink=1)(Кузьминки) [Viện bảo tàng Pushkin](/wiki/B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Puskin)- bảo tàng mỹ thuật [Quảng trường Đỏ](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8F), [lăng Lenin](/wiki/L%C4%83ng_Lenin) [Nhà thờ lớn Vasily Blazhenny](/wiki/Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_t%C3%B2a_th%C3%A1nh_Basil) [Tháp phát thanh Sukhov](/w/index.php?title=Th%C3%A1p_ph%C3%A1t_thanh_Sukhov&action=edit&redlink=1) [Nhà thờ Chúa Cứu thế](/wiki/Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_t%C3%B2a_Ch%C3%BAa_Kit%C3%B4_%C4%90%E1%BA%A5ng_C%E1%BB%A9u_%C4%90%E1%BB%99,_Moskva)(Храм Христа Спасителя) [Viện bảo tàng Tretyakov](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_b%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Tretyakov&action=edit&redlink=1) [Trung tâm triển lãm toàn Nga](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m_to%C3%A0n_Nga&action=edit&redlink=1)( [VĐNKha](/w/index.php?title=V%C4%90NKha&action=edit&redlink=1)) [Vườn bách thú Moskva](/w/index.php?title=V%C6%B0%E1%BB%9Dn_b%C3%A1ch_th%C3%BA_Moskva&action=edit&redlink=1)
- Tòa nhà trường
[Lomonosov](/wiki/Lomonosov)và phong cảnh.
## Giao thông và vận tải[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=10)]
Moskva có bốn
[sân bay](/wiki/S%C3%A2n_bay) là: [sân bay quốc tế Sheremetyevo](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Sheremetyevo), [sân bay quốc tế Domodedovo](/wiki/S%C3%A2n_bay_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Domodedovo), [sân bay Bykovo](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Bykovo&action=edit&redlink=1) và [sân bay quốc tế Vnukovo](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Vnukovo).
Giao thông trong thành phố có thể kể đến
[hệ thống tàu điện ngầm](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_t%C3%A0u_%C4%91i%E1%BB%87n_ng%E1%BA%A7m&action=edit&redlink=1) ( [metro](/wiki/T%C3%A0u_%C4%91i%E1%BB%87n_ng%E1%BA%A7m)) Moskva, là một hệ thống metro tuyệt vời, các nhà ga được trang trí bằng các bức tranh treo tường hay khảm vào tường có giá trị nghệ thuật. Bắt đầu hoạt động vào ngày 15 tháng 5 năm [1935](/wiki/1935), hiện nay hệ thống này có 11 tuyến đường với tổng chiều dài 278 km và hơn 170 ga. Tại các ga rất phổ biến các loại hình đèn chùm pha lê chiếu sáng. Hệ thống này là bận rộn nhất thế giới với hơn 9 triệu lượt hành khách mỗi ngày và tại giờ cao điểm cứ mỗi 90 giây lại có một chuyến tàu. Hệ thống metro Moskva được thiết kế là các tuyến đường "thẳng" giao nhau tại khu vực gần trung tâm thành phố. Ngoài ra còn có một tuyến đi theo đường "tròn" liên kết tất cả các tuyến kia.
Do các ga metro đặt tương đối xa nhau (so sánh với các thành phố khác), có thể tới 4 km, nên hệ thống xe buýt rất phát triển. Các tuyến xe buýt chạy qua các ga metro và bao phủ toàn bộ khu vực dân cư. Thông thường cứ mỗi phút lại có một chuyến xe buýt và giá cả khá rẻ so với các thành phố lớn khác của châu Âu (khoảng 1USD / 1 chuyến). Mỗi một phố chính trong thành phố đều có ít nhất một tuyến xe buýt phục vụ và không có một khu
[nhà chung cư](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_chung_c%C6%B0&action=edit&redlink=1) nào trong số 13.000 chung cư lại phải mất hơn vài phút đi bộ. Ở đây cũng có các hệ thống [xe điện](/wiki/T%C3%A0u_%C4%91i%E1%BB%87n) trên đường ray (Трамвай-tramvai) và [xe điện bánh hơi](/w/index.php?title=Xe_%C4%91i%E1%BB%87n_b%C3%A1nh_h%C6%A1i&action=edit&redlink=1) (Троллейбус-trolleybus). Trước đây rất ít người sử dụng ô tô cá nhân để đi lại do thường xuyên xảy ra tắc nghẽn giao thông. Tuy nhiên, phần lớn các gia đình trung lưu có ô tô để đi lại trong những ngày nghỉ cuối tuần và lễ hội. Theo một số ước tính, có trên 2,5 triệu ô tô lưu thông trên địa bàn thành phố trong ngày ( [2004](/wiki/2004)). 3 năm trở lại đây (từ 2004) do sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế Liên Bang Nga, đặc biệt là Moskva, số lượng xe hơi cá nhân đã bùng nổ với sự đa dạng về chủng loại, nguồn gốc, tắc đường đã trở thành "chuyện thường ngày ở huyện". Rất nhiều công chức đến công ty bằng xe riêng đã phải đi trước giờ làm việc buổi sáng (8-9 giờ) cả tiếng đồng hồ. Tắc đường trên diện rộng từ sáng đến đêm khuya.
## Thể thao[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=11)] [Bóng đá](/wiki/B%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1) là môn thể thao phổ biến nhất trong giới trẻ. Các câu lạc bộ bóng đá thủ đô như [Dinamo](/wiki/Dinamo_Moskva), [Spartak](/wiki/F.K._Spartak_Moskva), [Lokomotiv](/wiki/F.K._Lokomotiv_Moskva), [CSKA](/wiki/CSKA_Moskva) là các câu lạc bộ có tên tuổi tại châu Âu. Tuy nhiên gần đây tệ nạn [hooligan](/wiki/Hooligan) đã phát triển ở Nga và gây không ít ảnh hưởng xấu tới hình ảnh của bóng đá Nga. Các môn thể thao khác như [bóng ném](/wiki/B%C3%B3ng_n%C3%A9m), [bóng nước](/wiki/B%C3%B3ng_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_(th%E1%BB%83_thao)), [bóng rổ](/wiki/B%C3%B3ng_r%E1%BB%95) cũng rất phát triển ở đây.
Các môn thể thao mùa đông thì có rất nhiều. Phần lớn người Nga đều có ván trượt tuyết và giày trượt băng và có rất nhiều công viên lớn có khu vực để tập luyện các môn
[trượt tuyết](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%A3t_tuy%E1%BA%BFt), [trượt băng](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%A3t_b%C4%83ng). Có một số công viên cho thuê ván/giày trượt với giá từ $1 đến $5 cho một giờ thuê. Moskva cũng có các đội [khúc côn cầu trên băng](/wiki/Kh%C3%BAc_c%C3%B4n_c%E1%BA%A7u_tr%C3%AAn_b%C4%83ng) có tên tuổi ở châu Âu.
Moskva là chủ nhà của
[Thế vận hội mùa hè](/wiki/Th%E1%BA%BF_v%E1%BA%ADn_h%E1%BB%99i_M%C3%B9a_h%C3%A8) [1980](/wiki/1980), lúc đó môn [đua thuyền buồm](/w/index.php?title=%C4%90ua_thuy%E1%BB%81n_bu%E1%BB%93m&action=edit&redlink=1) được tổ chức tại [Tallinn](/wiki/Tallinn) ( [Estonia](/wiki/Estonia)).
## Nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=12)]
Mặc dù dân số của
[Liên bang Nga](/wiki/Nga) giảm mỗi năm khoảng 700.000 người (143,8 triệu * 0.5% tỷ lệ giảm) vì tỷ lệ sinh đẻ thấp, di cư, chết sớm và [AIDS](/wiki/HIV/AIDS), nhưng dân số Moskva thì vẫn đạt tỷ lệ tăng cao, chủ yếu do nhập cư (mặc dù các giấy tờ tùy thân trong nước không cho phép dân không phải người thành phố này ở thủ đô quá 90 ngày mà không phải đăng ký). Những người Moskva mới này đã góp phần làm nền kinh tế thủ đô tăng trưởng đến 20%, ngược lại với sự đình trệ hoặc suy thoái trên phần lớn lãnh thổ Nga, kết quả là nó tạo ra sự phân hóa rõ nét trong những năm gần đây. Hiện nay, Moskva là một trong những thành phố lớn nhất châu Âu.
Theo số liệu của
[báo Forbes](/w/index.php?title=B%C3%A1o_Forbes&action=edit&redlink=1) vào ngày [22 tháng 7](/wiki/22_th%C3%A1ng_7) năm [2004](/wiki/2004), Moskva là thành phố có đông các [nhà tỷ phú](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_t%E1%BB%B7_ph%C3%BA&action=edit&redlink=1) nhất trên thế giới. Hiện nay Moskva có 33 tỷ phú, hơn [Thành phố New York](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York) hai người.
## Vấn đề khủng bố[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=13)]
Khủng bố là mối đe dọa diễn ra gần đây cho Moskva. Cuộc chiến tranh kéo dài giữa Nga với những
[phần tử cực hữu](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A7n_t%E1%BB%AD_c%E1%BB%B1c_h%E1%BB%AFu&action=edit&redlink=1) của [Chechnya](/wiki/Chechnya) đã dẫn đến tình trạng những nhóm người này sử dụng biện pháp khủng bố để chống lại chính quyền liên bang. Vào ngày [6 tháng 2](/wiki/6_th%C3%A1ng_2) năm [2004](/wiki/2004) một quả bom đã phát nổ trong một chiếc ô tô trong đường hầm gần ga metro Avtozavodskaya làm chết ít nhất 40 người và làm thương nhiều người khác. Các hành động khủng bố khác có thể kể đến là vụ phá hủy hai tòa nhà chung cư tháng 9 năm [1999](/wiki/1999) ( *Xem Vụ đánh bom nhà chung cư ở Nga*), vụ nổ trong đường hầm dành cho người đi bộ dưới quảng trường Pushkinskaya trong tháng 8 năm [2000](/wiki/2000)cũng như [việc chiếm giữ nhà hát ở Dubrovka](/wiki/V%E1%BB%A5_kh%E1%BB%A7ng_b%E1%BB%91_nh%C3%A0_h%C3%A1t_Dubrovka_Moskva)trong tháng 10 năm [2002](/wiki/2002)mà hơn 100 người đã chết khi các nhân viên của lực lượng an ninh Nga sử dụng khí gây mê để tấn công bọn khủng bố.
## Thành phố kết nghĩa[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=14)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=15)] [^](#cite_ref-naselenie2012_1-0) [“Росстат. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2011 года, на 1 января 2012 года и в среднем за 2011 год”](http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/Popul2011-2012.xls). Ngày 23 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-thermograph.ru_2-0) [“Thermograph.ru averages”](http://thermograph.ru/mon/st_27612.htm). Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2011. [^](#cite_ref-Pogoda.ru.net_archive_1820-2010_3-0) [“Pogoda & Climate (Weather & Climate)”](http://www.pogoda.ru.net/climate/27612.htm)(bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2011. [^](#cite_ref-Climate_monitor_2005-2011_4-0) [“Climate monitor 2005-2011”](http://pogoda.ru.net/monitor.php?id=27612)(bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2011. [^](#cite_ref-Meteoweb.ru_Average_monthly_Sunshine_hours_5-0) [“Average monthly Sunshine hours”](http://meteoweb.ru/cl006-7.php)(bằng tiếng Nga). Meteoweb.ru. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2011. [^](#cite_ref-6) [Almaty official site](//web.archive.org/web/20060516230931/http://www.almaty.freenet.kz/symbol.htm) [^](#cite_ref-D.C3.BCsseldorf_7-0) [“Twin Towns”](http://www.amazingdusseldorf.com/community-local/people/twin-towns.html). *amazingdusseldorf.com*. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2009. [^](#cite_ref-Manila.Gov_8-0) [“Sister Cities of Manila”](http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities). [©](/w/index.php?title=Copyright&action=edit&redlink=1)2008–2009 [City Government of Manila](http://www.manila.gov.ph/). Truy cập ngày 2 tháng 7 năm 2009. [^](#cite_ref-Prague_Partner_Cities_9-0) [“Prague Partner Cities”](//web.archive.org/web/20100620184647/http://magistrat.praha-mesto.cz/72647_Partnerska-mesta)(bằng tiếng Séc). [©](/w/index.php?title=Copyright&action=edit&redlink=1)2009 [Magistrát hl. m. Prahy](http://magistrat.praha-mesto.cz/). Truy cập ngày 2 tháng 7 năm 2009. [^](#cite_ref-10) [Moscow and Rejkjavik sister cities](//web.archive.org/web/20080608172542/http://www.diplomatrus.com/article.php?id=1071&PHPSESSID=1d432b8ba8416b3494009601b57893a2&l=eng). Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2008 [^](#cite_ref-International_relations_11-0) [“Twinning Cities: International Relations”](//web.archive.org/web/20090920105438/http://www.tirana.gov.al/common/images/International%20Relations.pdf)(PDF). *tirana.gov.al*. Municipality of Tirana. [Bản gốc](http://www.tirana.gov.al/common/images/International%20Relations.pdf)(PDF) lưu trữ ngày 20 tháng 9 năm 2009. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2009. **Twinning Cities: International Relations. Municipality of Tirana. www.tirana.gov.al. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2008.** [^](#cite_ref-12) [^](#cite_ref-Tunis_13-0) [“Cooperation Internationale”](//web.archive.org/web/20061003133215/http://www.commune-tunis.gov.tn/fr/mairie_cooperation1.htm)(bằng tiếng Pháp). © 2003–2009 City of Tunis Portal. [Bản gốc](http://www.commune-tunis.gov.tn/fr/mairie_cooperation1.htm)lưu trữ ngày 3 tháng 10 năm 2006. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2009. [^](#cite_ref-Warsaw_14-0) [“Miasta partnerskie Warszawy”](//web.archive.org/web/20071011111033/http://um.warszawa.pl/v_syrenka/new/index.php?dzial=aktualnosci&ak_id=3284&kat=11). *um.warszawa.pl*. Biuro Promocji Miasta. Ngày 4 tháng 5 năm 2005. [Bản gốc](http://um.warszawa.pl/v_syrenka/new/index.php?dzial=aktualnosci&ak_id=3284&kat=11)lưu trữ ngày 11 tháng 10 năm 2007. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2008.
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=16)]
- Caroline Brooke.
*Moscow: A Cultural History*. 2006 ( [Oxford University Press](/wiki/Oxford_University_Press))
- William Craft Brumfield.
*A History of Russian Architecture*( [Seattle: Univ. of Washington Press, 2004](/w/index.php?title=Seattle:_Univ._of_Washington_Press,_2004&action=edit&redlink=1)) [ISBN 978-0-295-98394-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780295983943)
- Karel Neubert. "Portrait of Moscow". 1964
- Albert J. Schmidt.
*The Architecture and Planning of Classical Moscow: A Cultural History*. 1989
- Kathleen Berton.
*Moscow: An Architectural History*. St. Martin's, 1991
- Marcel Girard. "Splendours of Moscow and Its Surroundings", trans. from French. 1967
- John Bushnell. "Moscow Graffiti: Language and Subculture". Unwin Hyman, 1990
- S.S. Hromov et al. (eds.). "History of Moscow: An Outline", trans. from Russian. 1981
- Galina Dutkina. "Moscow Days: Life and Hard Times in the New Russia". Trans. Catherine Fitzpatrick. Kodansha America, 1995.
- "Mosca 1990-1993" by
[Giuseppe D'Amato](/w/index.php?title=Giuseppe_D%27Amato&action=edit&redlink=1)in *Il Diario del Cambiamento*. Urss 1990 – Russia 1993. Greco&Greco editori, Milano, 1998. [ISBN 88-7980-187-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8879801872)(The Diary of the Change. USSR 1990 – Russia 1993) Book in Italian.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Moskva&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Moskva&action=edit§ion=17)] [Moscow.ru - Trang chính thức](http://www.moscow.ru/) **(tiếng Nga)**, **(tiếng Anh)**, **(tiếng Tây Ban Nha)**, **(tiếng Đức)**, **(tiếng Pháp)**
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
Tiếng Anh:
[Lịch sử Moskva](http://web.archive.org/web/20030401202527/http://kursy.rsuh.ru/istoria/moseng/sod.asp) [Moscowcity.com](http://www.moscowcity.com)– chỉ dẫn đến những khách sạn, nhà hàng, và viện bảo tàng [Thư mục khách sạn Moskva](http://www.moscow-hotels.com) [Dự báo thời tiết cho Moskva](http://vietnamese.wunderground.com/global/stations/27612.html) [Giờ địa phương ở Moskva](http://www.worldtimeserver.com/current_time_in_RU-MOW.aspx) [Moscow](http://world-geography.org/cities/461-moscow.html)
|
|
, · , · , · , · , · , · , · , · , · , · , · , · , · , · , · , ·
|
|
|
|
|
|

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1055 miss, cp1054 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Accept-Ranges: bytes


text:
New Bethlehem, Pennsylvania
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
New Bethlehem là một thị trấn thuộc quận Clarion, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 989 người.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# New Bethlehem, Pennsylvania
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|New Bethlehem, Pennsylvania|
|—
|![ Hình nền trời của New Bethlehem, Pennsylvania](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/New_Bethlehem%2C_Pennsylvania_%288483246390%29.jpg/250px-New_Bethlehem%2C_Pennsylvania_%288483246390%29.jpg)
![ Hình nền trời của New Bethlehem, Pennsylvania](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/New_Bethlehem%2C_Pennsylvania_%288483246390%29.jpg/250px-New_Bethlehem%2C_Pennsylvania_%288483246390%29.jpg)
![ Vị trí trong Quận Clarion, Pennsylvania](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Map_of_New_Bethlehem%2C_Clarion_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png/250px-Map_of_New_Bethlehem%2C_Clarion_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png)
![ Vị trí trong Quận Clarion, Pennsylvania](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Map_of_New_Bethlehem%2C_Clarion_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png/250px-Map_of_New_Bethlehem%2C_Clarion_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png)
Vị trí trong
[Quận Clarion](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Clarion,_Pennsylvania), [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) ![ Vị trí quận Clarion trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Clarion_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Clarion_County.svg.png)
![ Vị trí quận Clarion trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Clarion_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Clarion_County.svg.png)
Vị trí quận Clarion trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Pennsylvania&action=edit&redlink=1) [Quận Clarion](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Clarion,_Pennsylvania) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **EDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **New Bethlehem** là một [thị trấn](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n) thuộc [quận Clarion](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Clarion,_Pennsylvania), tiểu bang [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của thị trấn này là 989 người. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=New_Bethlehem,_Pennsylvania&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Bethlehem,_Pennsylvania&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2012.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Cache: cp1065 miss, cp1054 miss

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Tỉnh
- Xem các nghĩa khác tại tỉnh (định hướng)
Tỉnh (chữ Hán: 省) là thuật ngữ để chỉ một cấp đơn vị hành chính. Nó đồng thời cũng là thuật ngữ để chỉ đơn vị hành chính thuộc cấp này.
Khi hiểu theo nghĩa thứ hai thì nó là đơn vị hành chính trực thuộc một quốc gia. Trung tâm hành chính của một tỉnh thường đặt tại một thị xã hay một thành phố cấp tỉnh, gọi là tỉnh lỵ.
Mục lục
Tại Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Phân chia cấp đơn vị hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Hiện nay, tại Việt Nam thì các đơn vị hành chính được phân chia một cách chính thức thành 3 cấp là cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã. Tỉnh là cấp lớn nhất và hiện tại Việt Nam có 63 tỉnh.
Các đơn vị hành chính tương đương[sửa | sửa mã nguồn]
Tỉnh là đơn vị hành chính ở cấp tương đương với thành phố, thành phố trực thuộc trung ương. Dưới đơn vị thành phố trực thuộc trung ương là các đơn vị hành chính: huyện, quận, thị xã.
Các đơn vị hành chính cấp dưới[sửa | sửa mã nguồn]
Một tỉnh có thể được chia ra thành nhiều huyện và một số thị xã hay thành phố cấp tỉnh.

markdown:
# Tỉnh
|Bài viết này
|cần thêm . *Xem các nghĩa khác tại* [tỉnh (định hướng)](/wiki/T%E1%BB%89nh_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) **Tỉnh** ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n): 省) là thuật ngữ để chỉ một cấp đơn vị hành chính. Nó đồng thời cũng là thuật ngữ để chỉ đơn vị hành chính thuộc cấp này.
Khi hiểu theo nghĩa thứ hai thì nó là đơn vị hành chính trực thuộc một
[quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia). Trung tâm hành chính của một tỉnh thường đặt tại một [thị xã](/wiki/Th%E1%BB%8B_x%C3%A3_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) hay một [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) cấp tỉnh, gọi là [tỉnh lỵ](/wiki/T%E1%BB%89nh_l%E1%BB%B5).
## Mục lục
## Tại Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh&action=edit§ion=1)]
### Phân chia cấp đơn vị hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh&action=edit§ion=2)]
Hiện nay, tại Việt Nam thì các đơn vị hành chính được phân chia một cách chính thức thành 3 cấp là cấp tỉnh, cấp
[huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n) và cấp [xã](/wiki/X%C3%A3). Tỉnh là cấp lớn nhất và hiện tại Việt Nam có 63 tỉnh.
## Các đơn vị hành chính tương đương[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh&action=edit§ion=3)]
Tỉnh là đơn vị hành chính ở cấp tương đương với thành phố,
[thành phố trực thuộc trung ương](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_tr%E1%BB%B1c_thu%E1%BB%99c_trung_%C6%B0%C6%A1ng_(Vi%E1%BB%87t_Nam)). Dưới đơn vị [thành phố trực thuộc trung ương](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_tr%E1%BB%B1c_thu%E1%BB%99c_trung_%C6%B0%C6%A1ng_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) là các đơn vị hành chính: [huyện](/w/index.php?title=Huyen_soc_son&action=edit&redlink=1), [quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn), [thị xã](/w/index.php?title=X%C3%A3_quang_ti%C3%AAn&action=edit&redlink=1).
## Các đơn vị hành chính cấp dưới[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh&action=edit§ion=4)]
Một tỉnh có thể được chia ra thành nhiều
[huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n) và một số [thị xã](/wiki/Quang_Ti%E1%BA%BFn,_S%C3%B3c_S%C6%A1n) hay [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) cấp tỉnh.

X-Cache: cp1052 miss, cp1054 miss


text:
Trợ giúp
Thể loại:Paris Masters
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Bài chính thể loại:
Giải quần vợt Paris Masters
Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
Paris Masters
Các trang trong thể loại “Paris Masters”
Thể loại này gồm trang sau.
Paris Masters
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Paris_Masters&oldid=21381043
”
Thể loại
:
Giải quần vợt tại Pháp
Thể thao Paris
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Bài viết chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên lạc
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Tại dự án khác
Wikimedia Commons
Ngôn ngữ khác
Català
Čeština
English
Español
Français
한국어
Italiano
Nederlands
Polski
Русский
中文
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 03:55 ngày 15 tháng 8 năm 2015.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Với việc sử dụng trang web này, bạn chấp nhận
Điều khoản Sử dụng
và
Quy định quyền riêng tư
.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# Thể loại:Paris Masters
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Giải quần vợt Paris Masters](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_qu%E1%BA%A7n_v%E1%BB%A3t_Paris_Masters)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Paris Masters”
Thể loại này gồm trang sau.
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
Thể loại này gồm trang sau.

X-Cache-Status: hit

X-Cache: cp1052 hit/1, cp1054 miss


text:
jersey
Từ điển mở Wiktionary
Mục lục
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
jersey /ˈdʒɜː.zi/
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
Tiếng Pháp[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
jersey gđ /ʒɛʁ.zɛ/
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# jersey
Từ điển mở Wiktionary
## Mục lục
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **jersey** [/ˈdʒɜː.zi/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|jersey |
|**jersey** gđ [/ʒɛʁ.zɛ/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp1067 miss, cp1068 miss


text:
-
-
- Sinh viên
-
Điện thoại
-
Tablet
-
Laptop
-
Phụ kiện
- PHỤ KIỆN CHÍNH HÃNG
- APPLE
- SAMSUNG
- CÔNG NGHỆ ÂM THANH
- Loa công nghệ
- Tai nghe công nghệ
- PHỤ KIỆN ĐIỆN THOẠI
- PHỤ KIỆN MÁY TÍNH BẢNG
- PHỤ KIỆN LAPTOP
- Tai nghe
- Chuột
- Đế tản nhiệt
- Ổ cứng di động
- Thiết bị mạng
- Bàn phím
- Túi máy tính bảng
- Bao da máy tính bảng
- USB
- USB 3G
- Camera
- Linh kiện khác
- Thẻ, sim
- Nội dung số
- Máy đổi trả
- Xả hàng
- Khuyến mãi
- Trả góp
- Tin công nghệ
GỌI LẠI CHO TÔI

markdown:
-
-
-
[Sinh viên](https://sinhvien.vienthonga.vn/)
-
[Điện thoại](/dien-thoai-smartphones)
-
[Tablet](/may-tinh-bang)
-
[Laptop](/laptop)
-
[Phụ kiện](/linh-phu-kien)
-
[PHỤ KIỆN CHÍNH HÃNG](/linh-phu-kien) [APPLE](/linh-phu-kien/apple) [SAMSUNG](/linh-phu-kien/samsung-vn-2)
-
[CÔNG NGHỆ ÂM THANH](/linh-phu-kien/cong-nghe-am-thanh) [Loa công nghệ](/linh-phu-kien/cong-nghe-am-thanh/loa-cong-nghe) [Tai nghe công nghệ](/linh-phu-kien/cong-nghe-am-thanh/tai-nghe-cong-nghe)
-
[PHỤ KIỆN ĐIỆN THOẠI](/index.php?dispatch=products.filter&lpk=lpk_phone)
-
[PHỤ KIỆN MÁY TÍNH BẢNG](/index.php?dispatch=products.filter&lpk=lpk_tablet)
-
[PHỤ KIỆN LAPTOP](/index.php?dispatch=products.filter&lpk=lpk_laptop)
-
[Tai nghe](/linh-phu-kien/tai-nghe)
-
[Chuột](/linh-phu-kien/mouse)
-
[Đế tản nhiệt](/linh-phu-kien/de-tan-nhiet)
-
[Ổ cứng di động](/linh-phu-kien/o-cung-di-dong)
-
[Thiết bị mạng](/linh-phu-kien/thiet-bi-mang)
-
[Bàn phím](/linh-phu-kien/ban-phim)
-
[Túi máy tính bảng](/linh-phu-kien/tui-may-tinh-bang)
-
[Bao da máy tính bảng](/linh-phu-kien/bao-da-may-tinh-bang/)
-
[USB](/linh-phu-kien/usb)
-
[USB 3G](/linh-phu-kien/usb-3g)
-
[Camera](/linh-phu-kien/camera)
-
[Linh kiện khác](/linh-phu-kien/linh-kien-khac)
-
-
[Thẻ, sim](/the-cao-sim-so)
-
[Nội dung số](/noi-dung-so)
-
[Máy đổi trả](/may-doi-tra)
-
[Xả hàng](/xa-hang)
-
[Khuyến mãi](/khuyen-mai-moi-nhat)
-
[Trả góp](/tra-gop.html)
-
[Tin công nghệ](/tin-tuc) ![ ](/Content/images/icon/goilai-chotoi.png)
GỌI LẠI CHO TÔI

Cache-Control: public, max-age=550

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: *,Accept-Encoding

X-Xss-Protection: 1; mode=block

Content-Security-Policy: script-src 'self' 'unsafe-inline' 'unsafe-eval' assets.vienthonga.vn www.google.com www.gstatic.com apis.google.com maps.googleapis.com www.googleadservices.com www.googletagmanager.com www.google-analytics.com connect.facebook.net platform.linkedin.com platform.twitter.com assets.pinterest.com www.linkedin.com widgets.pinterest.com log.pinterest.com static.masoffer.net logging.adtop.vn

X-Frame-Options: SAMEORIGIN


text:
Bài viết được dịch từ Makeuseof
Khi bắt đầu vào con đường phát triển phần mềm, điều quan trọng là bạn nên đầu tư thời gian một cách khôn ngoan trong việc lựa chọn học một công nghệ nào đó mà nó sẽ có cả lợi ích cho bạn trong ngắn hạn với những kết quả nhìn thấy được, cũng như là cho phép bạn thiết lập một nền tảng cho bất kỳ ngôn ngữ lập trình nào trong tương lai. Lựa chọn của bạn sẽ còn phụ thuộc vào một số các yếu tố, vì thế hãy xem qua những đặc thù của chúng, xem nó có dễ học và giúp bạn kiếm sống được hay không. Tôi sẽ cung cấp tới bạn một vài đoạn code hiển thị dòng chữ “hello world”, đó là ứng dụng đầu tiên mà nhiều người tập viết khi học một ngôn ngữ lập trình mới.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ xem xét những ngôn ngữ được sử dụng để phát triển phần mềm — là các ứng dụng chạy trên máy tính hoặc các thiết bị di động. Trong bài viết sau, chúng ta sẽ bàn về danh sách các ngôn ngữ lập trình web phổ biến, thường được sử dụng để tạo ra các trang web động và các giao diện tương tác người dùng thông qua trình duyệt.
1. Java
Java là một ngôn ngữ lập trình hoàn toàn hướng đối tượng, strongly typed, cùng với một tập đặc trưng mở rộng tập trung vào lập trình mạng và khả năng tương thích trên nhiều nền tảng. Các ứng dụng viết bằng Java thì gần như có thể chạy trên mọi hệ điều hành – mặc dù tốc độ sẽ không tốt được như ứng dụng được thiết kế chạy trên môi trường gốc.
Nó là ngôn ngữ lập trình được lựa chọn cho hầu hết các khóa học về Khoa học Máy tính, và do đó hầu như mọi người đều có ít nhất là một chút kinh nghiệm lập trình Java. Các ứng dụng Android thì cũng được viết bằng Java, tuy vậy bạn không thể đơn giản chạy một ứng dụng Java thông thường trên thiết bị Android hoặc ngược lại.
Tiềm năng kiếm tiền:
Bạn có thể tạo ra các ứng dụng có giá trị để bán trên chợ ứng dụng Android; và cũng có rất nhiều công ty lớn tuyển dụng lập trình viên Java, nhưng tỷ lệ cạnh tranh khá lớn và mức lương hơi thấp.
[Chú ý: Đừng nhầm lẫn Java với JavaScript, vì JavaScript là một ngôn ngữ hoàn toàn khác được sử dụng cho lập trình web – chúng ta sẽ nói về nó trong bài viết sau].
2. C/C++
Mặc dù thực ra đó là hai ngôn ngữ riêng biệt, nhưng chúng lại thường được nhóm lại với nhau, C++ về cơ bản là một phiên bản mở rộng của C, bổ sung thêm đặc trưng hướng đối tượng. C++ là ngôn ngữ lập trình được lựa chọn bởi các lập trình viên chuyên nghiệp, hầu hết các game trên máy tính và các phần mềm cho Windows là được viết bằng nó. Nó có tốc độ thực thi rất nhanh, nhưng yêu cầu các lập trình viên phải quản lý bộ nhớ một cách chính xác, do đó để giỏi được ngôn ngữ này là rất khó. Người mới bắt đầu học lập trình thì chưa nên học ngôn ngữ này.
Tiềm năng kiếm tiền:
Có ít sự cạnh tranh hơn Java, các lập trình viên C++ có nhiều yêu cầu tuyển dụng và được trả lương rất cao, đặc biệt là trung lĩnh vực phát triển game.
3. C#
Bạn phát âm nó là C sharp, đây là một ngôn ngữ của Microsoft nhân bản từ Java (mặc dù chúng cũng có nhiều điểm khác nhau hoàn toàn) – là một ngôn ngữ hướng đối tượng, đa năng và strongly-type. Tốc độ thực thi khá tốt, mặc dù không nhanh được như C++. Phần mềm viết bằng C# thì yêu cầu phải có .Net Framework và chỉ chạy trên hệ điều hành Windows.
Tiềm năng kiếm tiền:
Có một số lượng khá lớn các công việc yêu cầu C# trong các dự án enterprise, nhưng bạn không có tiềm năng để kiếm tiền trên những dự án nhỏ. Tuy nhiên, nó là một ngôn ngữ thú vị và khá dễ học cho người mới bắt đầu, chắc chắn là tôi sẽ đề xuất nó nếu bạn muốn tập trung phát triển ứng dụng trên hệ điều hành Windows.
Bạn có thể tải bản Visual Studio Express miễn phí của Microsoft, nó là công cụ tuyệt vời để bạn thiết kế giao diện GUI và viết code cho chương trình. Bạn cũng có thể sử dụng IDE này với ngôn ngữ Visual Basic và nhiều ngôn ngữ khác của Microsoft.
4. Visual Basic
Là một đóng góp khác của Microsoft, Visual Basic là một ngôn ngữ hướng sự kiện tập trung vào các ứng dụng có thiết kế giao diện đồ họa GUI đơn giản. Hướng sự kiện nghĩa là code bạn viết ra thì nói chung sẽ xảy ra theo hành động của người dùng – ví dụ nó xảy ra khi người dùng click chuột vào một cái button chẳng hạn. Ngôn ngữ này rất dễ dàng để học và xây dựng các ứng dụng đơn giản, nhưng nó không phải là ngôn ngữ tốt nhất để học về các khái niệm nền tảng trong lập trình.
5. Objective-C/ Cocoa
Đây là một ngôn ngữ dành cho Apple Mac, hầu hết các ứng dụng chạy trên hệ điều hành OSX và iOS đều được viết bằng ngôn ngữ này. Về mặt kỹ thuật, Objective-C là một phiên bản mở rộng của ngôn ngữ C với đặc trưng hướng đối tượng, giống như C++, nhưng nó gần như luôn kết hợp cùng với Cocoa framework để xây dựng các giao diện ứng dụng người dùng và các đặc trưng ở mức độ cao hơn trên nền tảng Mac. Bạn cũng phải cẩn thận trong việc quản lý bộ nhớ khi viết bằng ngôn ngữ này.
Các cú pháp và khái niệm bạn cần học thì tương đối phức tạp khi so sánh với một ngôn ngữ như Java hoặc C#, nhưng mặt khác, Apple cung cấp một môi trường phát triển toàn diện và miễn phí (XCode) và các công cụ khác sẽ làm cho quá trình tạo ra các ứng dụng thực tế và có thể xài được thì khá dễ dàng. Ngoài ra cũng có nhiều bài hướng dẫn và các video trên mạng hướng dẫn cho bạn, vì thế nó cũng chắc chắn là dễ học hơn C++. Khi bạn chọn ngôn ngữ này thì cơ bản là bạn sẽ phát triển ứng dụng cho OSX và iOS, nhưng bạn cũng sẽ có khả năng để viết ứng dụng cho Apple desktop và môi trường di động với chỉ một ngôn ngữ duy nhất.
Tiềm năng kiếm tiền:
Chỉ với một tài khoản dành cho developer ($99 đô-la/năm), bạn có thể xây dựng ứng dụng và có cơ hội kiếm khá bộn tiền — Apple đã trả hơn $2 tỉ đô-la cho các nhà phát triển ứng dụng. Các nhà phát triển ứng dụng cho App Store thì có cơ hội tốt hơn các nhà phát triển cho Android để kiếm tiền với các ứng dụng có trả phí, trong khi các nhà phát triển cho Android có khuynh hướng kiếm thu nhập từ việc quảng cáo trên các ứng dụng miễn phí.
Đó là tất cả các ngôn ngữ mà tôi muốn giới thiệu với bạn ngày hôm nay, và chúng là những ngôn ngữ phổ biến để phát triển phần mềm trong thế giới thực trên máy PC, Mac và môi trường di động. Trước khi tôi nhận được những bình luận của bạn, tôi đã quyết định đặt ngôn ngữ Python vào trong danh sách các ngôn ngữ dành cho phát triển web ở bài viết sau, bởi vì có vẻ như nó được sử dụng nhiều nhất ở mảng đó.
Sự thực là một khi bạn đã có kiến thức khá cơ bản trong bất kỳ một ngôn ngữ nào, thì nó rất dễ để học thêm một ngôn ngữ khác; nó cũng giống như là nếu bạn biết tiếng Trung Quốc theo lối tượng hình thì việc học đọc và viết tiếng Nhật Bản cũng dễ hơn rất nhiều — các ngôn ngữ lập trình cũng thường kế thừa và vay mượn lẫn nhau, chúng chia sẻ cùng tập các cú pháp và đặc trưng cơ bản. Trong bài viết tới tôi sẽ giới thiệu các ngôn ngữ chuyên dành cho phát triển web như là JavaScript và PHP.
Bạn đang sử dụng ngôn ngữ nào để phát triển phần mềm, điều gì mà bạn cảm thấy tâm đắc nhất? Hãy để lại vài dòng bình luận nhé!
Các bài viết liên quan:
- Hãy tích cực viết blog để chia sẻ kinh nghiệm lập trình – Phỏng vấn anh Trịnh Minh Cường
- Ngôn ngữ lập trình nào tốt nhất để học trong năm 2014?
- 10 Ngôn ngữ lập trình bạn nên học trong năm 2014
- Tôi nên học ngôn ngữ lập trình nào?
- Ngôn ngữ lập trình nào là tốt nhất để học trong năm 2013?
Về tác giả bài viết:
James là một lập trình viên có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực phát triển phần mềm, đồng thời anh cũng là một tín đồ của game và các kỷ lục trên Technophilia. Bạn có thể liên hệ với anh qua email jamesbruce@makeuseof.com
Cơ hội để sở hữu bản quyền của các phần mềm Webstorm, PyCharm, CLion, IntelliJ IDEA, PhpStorm, AppCode… các công cụ lập trình hàng đầu thế giới của hãng phần mềm JetBrains từ 1/8/2016 – 15/9/2016. Xem thông tin trên website http://www.thienlongquy.com.
vậy giữa Java và C# thì tiềm năng kiếm tiền bên nào cao hơn ạ?

markdown:
**Bài viết được dịch từ Makeuseof**
Khi bắt đầu vào con đường phát triển phần mềm, điều quan trọng là bạn nên đầu tư thời gian một cách khôn ngoan trong việc
[lựa chọn học một công nghệ](https://vinacode.net/2014/05/23/tu-hoc-mot-cong-nghe-moi/) nào đó mà nó sẽ có cả lợi ích cho bạn trong ngắn hạn với những kết quả nhìn thấy được, cũng như là cho phép bạn thiết lập một nền tảng cho bất kỳ ngôn ngữ lập trình nào trong tương lai. Lựa chọn của bạn sẽ còn phụ thuộc vào một số các yếu tố, vì thế hãy xem qua những đặc thù của chúng, xem nó có dễ học và giúp bạn kiếm sống được hay không. Tôi sẽ cung cấp tới bạn một vài đoạn code hiển thị dòng chữ “hello world”, đó là ứng dụng đầu tiên mà nhiều người tập viết khi học một ngôn ngữ lập trình mới.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ xem xét những ngôn ngữ được sử dụng để phát triển phần mềm — là các ứng dụng chạy trên máy tính hoặc các thiết bị di động. Trong bài viết sau, chúng ta sẽ bàn về danh sách các ngôn ngữ lập trình web phổ biến, thường được sử dụng để tạo ra các trang web động và các giao diện tương tác người dùng thông qua trình duyệt.
![Nên học ngôn ngữ lập trình nào để phát triển phần mềm? Nên học ngôn ngữ lập trình nào để phát triển phần mềm?](https://lh6.googleusercontent.com/-KUOVjWXeWkg/U94xB0J5-UI/AAAAAAAABDI/gMzaTUgald0/w530-h398-no/nen-hoc-ngon-ngu-lap-trinh-nao.png)
### 1.
[Java](http://techmaster.vn/khoa-hoc/25467/java-can-ban-thuc-hanh) [Java](http://techmaster.vn/khoa-hoc/25467/java-can-ban-thuc-hanh) là một ngôn ngữ lập trình hoàn toàn hướng đối tượng, strongly typed, cùng với một tập đặc trưng mở rộng tập trung vào lập trình mạng và khả năng tương thích trên nhiều nền tảng. Các ứng dụng viết bằng Java thì gần như có thể chạy trên mọi hệ điều hành – mặc dù tốc độ sẽ không tốt được như ứng dụng được thiết kế chạy trên môi trường gốc.
Nó là ngôn ngữ lập trình được lựa chọn cho hầu hết các khóa học về Khoa học Máy tính, và do đó hầu như mọi người đều có ít nhất là một chút kinh nghiệm lập trình Java. Các ứng dụng Android thì cũng được viết bằng Java, tuy vậy bạn không thể đơn giản chạy một ứng dụng Java thông thường trên thiết bị Android hoặc ngược lại.
**Tiềm năng kiếm tiền:**
Bạn có thể tạo ra các ứng dụng có giá trị để bán trên chợ ứng dụng Android; và cũng có rất nhiều công ty lớn tuyển dụng lập trình viên Java, nhưng tỷ lệ cạnh tranh khá lớn và mức lương hơi thấp.
[
**Chú ý**: Đừng nhầm lẫn Java với JavaScript, vì JavaScript là một ngôn ngữ hoàn toàn khác được sử dụng cho lập trình web – chúng ta sẽ nói về nó trong bài viết sau].
### 2.
[C/C++](http://techmaster.vn/khoa-hoc/25469/c-co-ban-qua-vi-du)
Mặc dù thực ra đó là hai ngôn ngữ riêng biệt, nhưng chúng lại thường được nhóm lại với nhau,
[C++](http://techmaster.vn/khoa-hoc/25469/c-co-ban-qua-vi-du) về cơ bản là một phiên bản mở rộng của C, bổ sung thêm đặc trưng hướng đối tượng. C++ là ngôn ngữ lập trình được lựa chọn bởi các lập trình viên chuyên nghiệp, hầu hết các game trên máy tính và các phần mềm cho Windows là được viết bằng nó. Nó có tốc độ thực thi rất nhanh, nhưng yêu cầu các lập trình viên phải quản lý bộ nhớ một cách chính xác, do đó để giỏi được ngôn ngữ này là rất khó. Người mới bắt đầu học lập trình thì chưa nên học ngôn ngữ này. **Tiềm năng kiếm tiền: **
Có ít sự cạnh tranh hơn Java, các lập trình viên C++ có nhiều yêu cầu tuyển dụng và được trả lương rất cao, đặc biệt là trung lĩnh vực phát triển game.
3.
[C#](http://techmaster.vn/khoa-hoc/25503/xay-dung-mang-xa-hoi-chia-se-anh-voi-aspnet-mvc)
Bạn phát âm nó là C sharp, đây là một ngôn ngữ của Microsoft nhân bản từ Java (mặc dù chúng cũng có nhiều điểm khác nhau hoàn toàn) – là một ngôn ngữ hướng đối tượng, đa năng và strongly-type. Tốc độ thực thi khá tốt, mặc dù không nhanh được như C++. Phần mềm viết bằng C# thì yêu cầu phải có .Net Framework và chỉ chạy trên hệ điều hành Windows.
Tiềm năng kiếm tiền:
Có một số lượng khá lớn các công việc yêu cầu C# trong các dự án enterprise, nhưng bạn không có tiềm năng để kiếm tiền trên những dự án nhỏ. Tuy nhiên, nó là một ngôn ngữ thú vị và khá dễ học cho người mới bắt đầu, chắc chắn là tôi sẽ đề xuất nó nếu bạn muốn tập trung phát triển ứng dụng trên hệ điều hành Windows.
Bạn có thể tải bản
[Visual Studio Express](http://www.microsoft.com/visualstudio/en-us/products/2010-editions/express) miễn phí của Microsoft, nó là công cụ tuyệt vời để bạn thiết kế giao diện GUI và viết code cho chương trình. Bạn cũng có thể sử dụng IDE này với ngôn ngữ Visual Basic và nhiều ngôn ngữ khác của Microsoft.
### 4. Visual Basic
Là một đóng góp khác của Microsoft, Visual Basic là một ngôn ngữ hướng sự kiện tập trung vào các ứng dụng có thiết kế giao diện đồ họa GUI đơn giản. Hướng sự kiện nghĩa là code bạn viết ra thì nói chung sẽ xảy ra theo hành động của người dùng – ví dụ nó xảy ra khi người dùng click chuột vào một cái button chẳng hạn. Ngôn ngữ này rất dễ dàng để học và xây dựng các ứng dụng đơn giản, nhưng nó không phải là ngôn ngữ tốt nhất để học về các khái niệm nền tảng trong lập trình.
5.
[Objective-C/ Cocoa](http://techmaster.vn/khoa-hoc/8212/lap-trinh-ios-objective-c)
Đây là một ngôn ngữ dành cho Apple Mac, hầu hết các ứng dụng chạy trên hệ điều hành OSX và iOS đều được viết bằng ngôn ngữ này. Về mặt kỹ thuật,
[Objective-C](http://techmaster.vn/khoa-hoc/8212/lap-trinh-ios-objective-c) là một phiên bản mở rộng của ngôn ngữ C với đặc trưng hướng đối tượng, giống như C++, nhưng nó gần như luôn kết hợp cùng với Cocoa framework để xây dựng các giao diện ứng dụng người dùng và các đặc trưng ở mức độ cao hơn trên nền tảng Mac. Bạn cũng phải cẩn thận trong việc quản lý bộ nhớ khi viết bằng ngôn ngữ này.
Các cú pháp và khái niệm bạn cần học thì tương đối phức tạp khi so sánh với một ngôn ngữ như Java hoặc C#, nhưng mặt khác, Apple cung cấp một môi trường phát triển toàn diện và miễn phí (
[XCode](http://developer.apple.com/xcode/)) và các công cụ khác sẽ làm cho quá trình tạo ra các ứng dụng thực tế và có thể xài được thì khá dễ dàng. Ngoài ra cũng có nhiều bài hướng dẫn và các video trên mạng hướng dẫn cho bạn, vì thế nó cũng chắc chắn là dễ học hơn C++. Khi bạn chọn ngôn ngữ này thì cơ bản là bạn sẽ phát triển ứng dụng cho OSX và iOS, nhưng bạn cũng sẽ có khả năng để viết ứng dụng cho Apple desktop và môi trường di động với chỉ một ngôn ngữ duy nhất.
Tiềm năng kiếm tiền:
Chỉ với một tài khoản dành cho developer ($99 đô-la/năm), bạn có thể xây dựng ứng dụng và có cơ hội kiếm khá bộn tiền — Apple đã trả hơn $2 tỉ đô-la cho các nhà phát triển ứng dụng. Các nhà phát triển ứng dụng cho App Store thì có cơ hội tốt hơn các nhà phát triển cho Android để kiếm tiền với các ứng dụng có trả phí, trong khi các nhà phát triển cho Android có khuynh hướng kiếm thu nhập từ việc quảng cáo trên các ứng dụng miễn phí.
Đó là tất cả các ngôn ngữ mà tôi muốn giới thiệu với bạn ngày hôm nay, và chúng là những ngôn ngữ phổ biến để phát triển phần mềm trong thế giới thực trên máy PC, Mac và môi trường di động. Trước khi tôi nhận được những bình luận của bạn, tôi đã quyết định đặt ngôn ngữ Python vào trong danh sách các ngôn ngữ dành cho phát triển web ở bài viết sau, bởi vì có vẻ như nó được sử dụng nhiều nhất ở mảng đó.
Sự thực là một khi bạn đã có kiến thức khá cơ bản trong bất kỳ một ngôn ngữ nào, thì nó rất dễ để học thêm một ngôn ngữ khác; nó cũng giống như là nếu bạn biết tiếng Trung Quốc theo lối tượng hình thì việc học đọc và viết tiếng Nhật Bản cũng dễ hơn rất nhiều — các ngôn ngữ lập trình cũng thường kế thừa và vay mượn lẫn nhau, chúng chia sẻ cùng tập các cú pháp và đặc trưng cơ bản. Trong bài viết tới tôi sẽ giới thiệu các ngôn ngữ chuyên dành cho phát triển web như là JavaScript và PHP.
**Bạn đang sử dụng ngôn ngữ nào để phát triển phần mềm, điều gì mà bạn cảm thấy tâm đắc nhất? Hãy để lại vài dòng bình luận nhé! ** **Các bài viết liên quan:** [Hãy tích cực viết blog để chia sẻ kinh nghiệm lập trình – Phỏng vấn anh Trịnh Minh Cường](https://vinacode.net/2015/05/18/viet-blog-chia-se-kinh-nghiem-lap-trinh/) [Ngôn ngữ lập trình nào tốt nhất để học trong năm 2014?](https://vinacode.net/2014/04/21/ngon-ngu-lap-trinh/) [10 Ngôn ngữ lập trình bạn nên học trong năm 2014](https://vinacode.net/2014/03/18/ngon-ngu-lap-trinh-nen-hoc/) [Tôi nên học ngôn ngữ lập trình nào?](https://vinacode.net/2014/01/06/hoc-ngon-ngu-lap-trinh-nao/) [Ngôn ngữ lập trình nào là tốt nhất để học trong năm 2013?](https://vinacode.net/2013/07/27/ngon-ngu-lap-trinh-tot-nhat/)
Về tác giả bài viết:
James là một lập trình viên có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực phát triển phần mềm, đồng thời anh cũng là một tín đồ của game và các kỷ lục trên Technophilia. Bạn có thể liên hệ với anh qua email jamesbruce@makeuseof.com
Cơ hội để sở hữu bản quyền của các phần mềm Webstorm, PyCharm, CLion, IntelliJ IDEA, PhpStorm, AppCode… các công cụ lập trình hàng đầu thế giới của hãng phần mềm JetBrains từ 1/8/2016 – 15/9/2016. Xem thông tin trên website http://www.thienlongquy.com.
vậy giữa Java và C# thì tiềm năng kiếm tiền bên nào cao hơn ạ?

X-ac: 3.dca _dca

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Server: nginx

Link: <http://wp.me/p3naQi-W7>; rel=shortlink

Vary: Cookie


text:
Bài viết được dịch từ blog Coding Horror
Trong bài viết “Liệu việc viết code có quan trọng?”, tôi đã đề nghị các lập trình viên dành ít thời gian hơn với các công việc kỹ thuật, vì đó là thứ mà họ đã tương đối giỏi, và dành nhiều thời gian hơn để trau dồi các kỹ năng phi kỹ thuật khác mà các lập trình viên có xu hướng thiếu hụt. Một độc giả đã đặt vấn đề với cách tiếp cận như sau:
Tôi không đồng ý với quan điểm về việc nên cải thiện những điểm yếu. Tôi thích quan điểm về việc phát triển tài năng và nhận thức được những điểm yếu của mình. “Biết rõ bản thân mình” không có nghĩa là đi học tất cả mọi thứ và trở thành một Con dao của quân đội Thụy Sĩ (Swiss Army Knife).
Rất dễ để biến đề nghị khiêm tốn của tôi trở thành một ý kiến cực kỳ ngớ ngẩn: hoặc là bạn ngồi viết code suốt ngày, hoặc bạn trở thành một người hoàn toàn không có kỹ năng về kỹ thuật và không bao giờ chạm vào một trình biên dịch nữa. Hoặc có thể bạn dành quá nhiều thời gian để theo đuổi những thú vui liên quan để bạn trở thành một người cái gì cũng biết một tí, nhưng chẳng tinh thông món nào cả. Hay nói cách khác, sẽ trở thành một Con dao của quân đội Thụy Sĩ (Swiss Army Knife).

markdown:
**Bài viết được dịch từ blog Coding Horror**
Trong bài viết
[“Liệu việc viết code có quan trọng?”](https://vinacode.net/2015/05/13/lap-trinh-co-quan-trong/), tôi đã đề nghị các lập trình viên dành ít thời gian hơn với các công việc kỹ thuật, vì đó là thứ mà họ đã tương đối giỏi, và dành nhiều thời gian hơn để trau dồi các kỹ năng phi kỹ thuật khác mà các lập trình viên có xu hướng thiếu hụt. Một độc giả đã đặt vấn đề với cách tiếp cận như sau:
Tôi không đồng ý với quan điểm về việc nên cải thiện những điểm yếu. Tôi thích quan điểm về việc phát triển tài năng và nhận thức được những điểm yếu của mình. “Biết rõ bản thân mình” không có nghĩa là đi học tất cả mọi thứ và trở thành một
[Con dao của quân đội Thụy Sĩ](Swiss Army Knife).
Rất dễ để biến đề nghị khiêm tốn của tôi trở thành một ý kiến cực kỳ ngớ ngẩn: hoặc là bạn ngồi viết code suốt ngày, hoặc bạn trở thành một người hoàn toàn không có kỹ năng về kỹ thuật và không bao giờ chạm vào một trình biên dịch nữa. Hoặc có thể bạn dành quá nhiều thời gian để theo đuổi những thú vui liên quan để bạn trở thành một người cái gì cũng biết một tí, nhưng chẳng tinh thông món nào cả. Hay nói cách khác, sẽ trở thành một Con dao của quân đội Thụy Sĩ (Swiss Army Knife).
![Hãy trở thành một chuyên gia tổng quát chứ đừng là một Swiss Army Knife. Hãy trở thành một chuyên gia tổng quát chứ đừng là một Swiss Army Knife.](https://i2.wp.com/i1381.photobucket.com/albums/ah229/hungpm2000/lap-trinh-vien-tong-quat_zpsjl8cxgfy.jpg)