text:
Park Chung Hee
Park Chung Hee hay Bak Jeonghui (Chosŏn'gŭl: 박정희 (âm Việt: Pac Choong Hi); Hanja: 朴正熙; Hán-Việt: Phác Chính Hy) (30/9 hoặc 14/11/1917 – 26/10/1979) là một nhà hoạt động chính trị người Đại Hàn, Đại tướng, Thủ lĩnh Đảng Dân chủ Cộng hòa. Ông là người cầm đầu một cuộc đảo chính quân sự vào ngày 16 tháng 5 năm 1961, lên làm lãnh đạo của Ủy ban Cách mạng (tiền thân của Hội đồng Tối cao Tái thiết quốc gia sau này). Ông trở thành vị Tổng thống thứ ba của Đại Hàn Dân Quốc, tại nhiệm trong bốn nhiệm kỳ: từ ngày 17 tháng 12 năm 1963 đến ngày 26 tháng 10 năm 1979. Ông là người thành lập nền Cộng hòa thứ ba trong lịch sử Hàn Quốc. Park là nhân vật nhận được nhiều quan điểm trái chiều cũng như gây tranh cãi nhất trong lịch sử Hàn Quốc. Ông là người đã dẫn dắt Hàn Quốc tạo ra "Điều kỳ diệu trên sông Hán", một thời đại chứng kiến sự phát triển thần tốc về kinh tế cho tới năm 1979, làm thay đổi cơ bản Hàn Quốc, biến Quốc gia này trở thành một trong những con hổ về kinh tế của châu Á cũng như thế giới. Nhưng đồng thời, ông cũng bị chỉ trích và lên án như một nhà độc tài, xâm phạm quyền tự do, thủ tiêu dân chủ và quyền con người trong quá trình điều hành đất nước
Mục lục
Thiếu thời và giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]
Park Chung Hee sinh ngày 30 tháng 9 hoặc 14 tháng 11 năm 1917 trong một gia đình nông dân nghèo tại Seonsan, một thị trấn nhỏ ở Gumi, bắc Gyeongsang, Triều Tiên. Thời kỳ này, Triều Tiên nằm dưới sự cai trị của Đế quốc Nhật Bản. Cha ông là Park Sung-bin, Mẹ là Bek Nam-eui. Ông là con út trong gia đình có 7 anh chị em[1]. Những ghi chép về thuở thiếu thời mô tả ông là người có vóc dáng hơi nhỏ, gầy, và có khuynh hướng thích sự đơn độc. Trong những năm học phổ thông, Park học rất giỏi. Thầy cô của Park đã tiến cử ông tới học tại trường Cao đẳng Sư phạm Daegu, một ngôi trường dành cho những học sinh nghèo nhưng xuất sắc và có ước mơ trở thành giáo viên tiểu học. Park học tại đây 5 năm (4/1932-3/1937)[2]. Sau khi tốt nghiệp, ông đi dạy học ở Trường Tiểu học Mungyeong.
Quá trình trưởng thành của nhà độc tài tương lai trùng với thời gian Nhật Bản bắt đầu xâm chiếm Trung Quốc, bắt đầu từ vụ Mãn Châu Lý năm 1931 và gia tăng căng thẳng lên đỉnh điểm dẫn tới bùng nỗ chiến tranh Trung-Nhật lần thứ hai năm 1937[3]. Điều này đã tạo ra tiền đề cho sự phát triển con đường binh nghiệp của ông sau này cũng như con đường biến ông trở thành vị Tổng thống với nhiều tranh cãi nhất trong lịch sử Hàn Quốc hiện đại.
Sau hai năm giảng dạy, tháng 4/1940, do không còn hứng thú với việc giảng dạy, đồng thời bị thu hút bởi các ý niệm về quân đội, ông quyết định vào học tại Học viện Quân sự Hoàng gia của Mãn Châu quốc, ngôi trường được lập ra bởi sự hậu thuẫn của đạo quân Quan Đông, Nhật Bản. Năm 1942, Park tốt nghiệp loại xuất sắc và được chọn để đưa sang Nhật tu nghiệp sĩ quan tại Học viện Quân sự Hoàng gia. Park được các giảng viên Nhật Bản đánh giá là một quân nhân tài năng. Sau khi tốt nghiệp loại xuất sắc (xếp thứ ba trong lớp học, được trao tặng chiếc đồng hồ vàng của vua Phổ Nghi), Park nhận quân hàm trung úy trong Sư đoàn Bộ binh thứ 8 của quân đội Mãn Châu với biệt danh Okamoto Minoru[2]. Ông phục vụ trong đội hình này cho tới giai đoạn cuối của Chiến tranh thế giới thứ hai rồi về đầu quân cho lực lượng vũ trang của miền nam Triều Tiên. Tuy nhiên, chỉ tới năm 1948, Park Chung-hee đã bị loại khỏi quân đội Nam Triều Tiên do những nghi ngờ rằng ông tham gia một tổ chức cánh tả (?!). Nghi ngờ này về sau chưa từng bao giờ được chứng minh…[3]
Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Tại Mãn Châu[sửa | sửa mã nguồn]
Trong những năm từ 1940-1944, Park được đào tạo để trở thành một quân nhân. Với năng lực của mình, sau khi tốt nghiệp loại xuất sắc, ông trở thành trung úy phục vụ cho quân đội Hoàng gia Mãn Châu cho tới khi chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc.[1]
Quay trở lại Triều Tiên[sửa | sửa mã nguồn]
Khi Nhật Bản đầu hàng đồng minh vào ngày 2/9/1945, Park rời bỏ quân ngũ. Ông quay trở lại quê hương mình Seonsan, sống tại đó trong vòng 1 năm sau chiến tranh và tham gia vào lực lượng cảnh sát Triều Tiên. Vào tháng 9 năm 1946, Park tham gia vào một chương trình huấn luyện bốn tháng tại Học viện Quân sự Triều Tiên và tốt nghiệp vào tháng 12 với quân hàm Đại úy. Park phục vụ cho quân đội trong vòng hơn một năm trước khi giải ngũ một lần nữa. Thời gian này được đánh giá là quãng thời gian u tối của ông.[2]
Khi cuộc chiến tranh giữa hai miền nam bắc bùng nổ trên bán đảo Triều Tiên, Park Chung-hee lại gia nhập quân đội Hàn Quốc và trở thành một chuyên gia về hậu cần. Là một sĩ quan có khả năng nên ông được chọn đưa đi sang Mỹ để tham dự một khóa huấn luyện đặc biệt tại Fort Sill (Oklahoma). Khi chiến tranh kết thúc, Park Chung-hee mang quân hàm thiếu tướng.[3]
Khi làm Tổng thống[sửa | sửa mã nguồn]
Theo yêu cầu của Hoa Kỳ, Park đã điều động gần 320.000 lính Nam Hàn tham chiến tại Việt Nam; đây là số lượng lính tham chiến nhiều thứ hai tại Việt Nam, chỉ đứng sau Hoa Kỳ.[4] Lý do của việc tham chiến của quân đội Nam Hàn nhằm mục đích duy trì mối quan hệ đồng minh giữa Hàn Quốc và Mĩ, ngăn ngừa sự xâm lấn của chủ nghĩa cộng sản theo học thuyết Domino tại Đông Á [5] và nâng cao vị thế của Hàn Quốc trên chính trường quốc tế. Tháng 1 năm 1965, khi đề xuất triển khai quân đội được Quốc hội thông qua với 106 phiếu thuận và 11 phiếu chống,[6] Park tuyên bố rằng "đây chính là thời điểm Hàn Quốc chuyển từ vị thế bị động sang vai trò chủ động đối với các vấn đề quốc tế."[7]
Bên cạnh những lý do chính trị, việc tham chiến của Hàn Quốc cũng được cho là xuất phát từ động cơ tài chính. Quân đội Hàn Quốc được chi trả bởi chính phủ liên bang Hoa Kỳ và số tiền này, khoảng 10 tỷ đô la Mĩ, được chuyển thẳng đến chính phủ Hàn Quốc dưới hình thức trợ cấp, cho vay, chuyển giao công nghệ và ưu đãi thị trường bởi các tổng thống Johnson và Nixon.[8]
Nhận định[sửa | sửa mã nguồn]
Tên tuổi ông gắn liền với công cuộc hiện đại hóa Hàn Quốc nhờ đường lối phát triển kinh tế lấy xuất khẩu làm chủ đạo. Hàn Quốc không còn là một đất nước nghèo nàn như những thế kỷ trước nữa, mà vươn lên trở thành một trong những con hổ của châu Á. Về mặt quân sự, ông thực hiện chính sách liên minh với Mỹ, và phái quân sĩ sang chiến đấu tại chiến trường Miền Nam Việt Nam. Mặt khác, trong 18 năm cầm quyền ông đã thực hiện chính sách độc tài, vi phạm nhân quyền, trấn áp những người theo đường lối Cộng sản và cả những người bất đồng chính kiến và cho gián điệp theo dõi các trường học. Điều này đã dẫn đến Vụ ám sát Park Chung Hee năm 1979, do giám đốc Cục Tình báo Trung ương Hàn Quốc thực hiện. Dù Park Chung Hee đã ra lệnh không cho phép phụ nữ mặc váy ngắn khi đi trên phố phường, về đêm ông thường dự tiệc cùng những phụ nữ trẻ tuổi. Năm 1999, ông được tạp chí Time chọn là một trong 100 người châu Á tiêu biểu của thế kỉ 20. Ông vừa là một vị Tổng thống được nhân dân Đại Hàn mến mộ nhưng đồng thời bị chỉ trích như một lãnh đạo độc tài.
Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]
- Cha: Phác Thành Bân (박성빈)（1871 - 1938）
- Mẹ: Bạch Nam Nghĩa (백남의）（1872 - 1949）
- Phu nhân: Lục Anh Tu （육영수）（1925 - 1974) kết hôn năm 1950
- Trưởng nữ: Phác Cận Huệ （박근혜)（1952 -)
- Thứ nữ: Phác Cận Lịnh （박근령)（1954 - ）
- Trưởng tử: Phác Chí Vãn （박지만)（1958 - ）
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă “Park Chung Hee”.
- ^ a ă â “Park Chung Hee Biography”.
- ^ a ă â “Nghiên cứu lịch sử_Các đời Tổng thống Hàn Quốc”.
- ^ Developmental Dictatorship and the Park Chung-hee Era p. 248 (Homa & Sekey, 2006)
- ^ Developmental Dictatorship and the Park Chung-hee Era p. 258 (Homa & Sekey, 2006)
- ^ Developmental Dictatorship and the Park Chung-hee Era p. 253 (Homa & Sekey, 2006)
- ^ Developmental Dictatorship and the Park Chung-hee Era p. 260 (Homa & Sekey, 2006)
- ^ “The Legacies of Korean Participation in the Vietnam War: The Rise of Formal Dictatorship”. American Studies Association. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2012.

markdown:
# Park Chung Hee
|
|Bài viết này có chứa các ký tự Nếu không được
|Park Chung-hee
|
박정희
|
|![]()
[24 tháng 3](/wiki/24_th%C3%A1ng_3), [1962](/wiki/1962)– [26 tháng 10](/wiki/26_th%C3%A1ng_10), [1979](/wiki/1979) [Yun Bo-seon](/wiki/Yun_Bo-seon) [Choi Kyu-hah](/wiki/Choi_Kyu-hah)
Phó Chủ tịch từ 16 tháng 5 năm 1961
[Chang Do-yong](/w/index.php?title=Chang_Do-yong&action=edit&redlink=1) [Đảng Dân chủ Cộng hòa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_(H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c)&action=edit&redlink=1) [Gumi](/wiki/Gumi), [Gyeongsang Bắc](/wiki/Gyeongsang_B%E1%BA%AFc), [Triều Tiên thuộc Nhật](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_thu%E1%BB%99c_Nh%E1%BA%ADt) [Nhà Xanh](/wiki/Nh%C3%A0_Xanh), [Jongno-gu](/wiki/Jongno-gu), [Seoul](/wiki/Seoul), Hàn Quốc [Alma mater](/wiki/Alma_mater) [Trường Sĩ quan Lục quân (Đế quốc Nhật Bản)](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_S%C4%A9_quan_L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_(%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)) [MIA](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A7%8C%EC%A3%BC%EA%B5%AD_%EC%9C%A1%EA%B5%B0) [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) [Yuk Young-soo](/w/index.php?title=Yuk_Young-soo&action=edit&redlink=1) [Park Geun-hye](/wiki/Park_Geun-hye)
Park Seo-yeong
Park Ji-man
![ Park Chung-hee signature.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Park_Chung-hee_signature.svg/180px-Park_Chung-hee_signature.svg.png)
![ Park Chung-hee signature.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Park_Chung-hee_signature.svg/180px-Park_Chung-hee_signature.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/Flag_of_Japan_%281870-1999%29.svg/22px-Flag_of_Japan_%281870-1999%29.svg.png)
[Đế quốc Nhật Bản](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Flag_of_Manchukuo.svg/23px-Flag_of_Manchukuo.svg.png)
[Mãn Châu quốc](/wiki/M%C3%A3n_Ch%C3%A2u_qu%E1%BB%91c) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Flag_of_South_Korea.svg/23px-Flag_of_South_Korea.svg.png)
[Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/Flag_of_Japan_%281870-1999%29.svg/22px-Flag_of_Japan_%281870-1999%29.svg.png)
[Đế quốc Nhật Bản](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Lục quân Đế quốc Nhật Bản](/wiki/L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)(1942-1945) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Flag_of_Manchukuo.svg/23px-Flag_of_Manchukuo.svg.png)
[Mãn Châu quốc](/wiki/M%C3%A3n_Ch%C3%A2u_qu%E1%BB%91c)Lục quân Mãn Châu (1941-1945) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Flag_of_South_Korea.svg/23px-Flag_of_South_Korea.svg.png)
[Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c)Lục quân Đại Hàn Dân Quốc (1945-1963) ![ 대장 견장.JPG](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/%EB%8C%80%EC%9E%A5_%EA%B2%AC%EC%9E%A5.JPG/35px-%EB%8C%80%EC%9E%A5_%EA%B2%AC%EC%9E%A5.JPG)
[Đại tướng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Chiến tranh Trung-Nhật](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Trung-Nh%E1%BA%ADt) [Thế chiến 2](/wiki/Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_2)
|
|
Bak Jeonghui
[Hanja](/wiki/Hanja) [朴](https://vi.wiktionary.org/wiki/%E6%9C%B4) [正](https://vi.wiktionary.org/wiki/%E6%AD%A3) [熙](https://vi.wiktionary.org/wiki/%E7%86%99) [Hangul](/wiki/Hangul) [Hanja](/wiki/Hanja) [中](https://vi.wiktionary.org/wiki/%E4%B8%AD) [樹](https://vi.wiktionary.org/wiki/%E6%A8%B9) [Romaja quốc ngữ](/wiki/Romaja_qu%E1%BB%91c_ng%E1%BB%AF) [McCune–Reischauer](/wiki/McCune%E2%80%93Reischauer) **Park Chung Hee** hay **Bak Jeonghui** ( [Chosŏn'gŭl](/wiki/Hangul): 박정희 (âm Việt: Pac Choong Hi); [Hanja](/wiki/Hanja): 朴正熙; [Hán-Việt](/wiki/H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): Phác Chính Hy) (30/9 hoặc 14/11/1917 – 26/10/1979) là một nhà hoạt động chính trị người Đại Hàn, Đại tướng, Thủ lĩnh Đảng Dân chủ Cộng hòa. Ông là người cầm đầu một cuộc đảo chính quân sự vào ngày [16 tháng 5](/wiki/16_th%C3%A1ng_5) năm [1961](/wiki/1961), lên làm lãnh đạo của Ủy ban Cách mạng (tiền thân của Hội đồng Tối cao Tái thiết quốc gia sau này). Ông trở thành vị [Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng) thứ ba của [Đại Hàn Dân Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c), tại nhiệm trong bốn nhiệm kỳ: từ ngày [17 tháng 12](/wiki/17_th%C3%A1ng_12) năm [1963](/wiki/1963) đến ngày [26 tháng 10](/wiki/26_th%C3%A1ng_10) năm [1979](/wiki/1979). Ông là người thành lập nền Cộng hòa thứ ba trong lịch sử Hàn Quốc. Park là nhân vật nhận được nhiều quan điểm trái chiều cũng như gây tranh cãi nhất trong lịch sử Hàn Quốc. Ông là người đã dẫn dắt Hàn Quốc tạo ra "Điều kỳ diệu trên sông Hán", một thời đại chứng kiến sự phát triển thần tốc về kinh tế cho tới năm 1979, làm thay đổi cơ bản Hàn Quốc, biến Quốc gia này trở thành một trong những con hổ về kinh tế của châu Á cũng như thế giới. Nhưng đồng thời, ông cũng bị chỉ trích và lên án như một nhà độc tài, xâm phạm quyền tự do, thủ tiêu dân chủ và quyền con người trong quá trình điều hành đất nước
## Mục lục
## Thiếu thời và giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&action=edit§ion=1)]
Park Chung Hee sinh ngày 30 tháng 9 hoặc 14 tháng 11 năm 1917 trong một gia đình nông dân nghèo tại Seonsan, một thị trấn nhỏ ở Gumi, bắc Gyeongsang, Triều Tiên. Thời kỳ này, Triều Tiên nằm dưới sự cai trị của Đế quốc Nhật Bản. Cha ông là Park Sung-bin, Mẹ là Bek Nam-eui. Ông là con út trong gia đình có 7 anh chị em
. Những ghi chép về thuở thiếu thời mô tả ông là người có vóc dáng hơi nhỏ, gầy, và có khuynh hướng thích sự đơn độc. Trong những năm học phổ thông, Park học rất giỏi. Thầy cô của Park đã tiến cử ông tới học tại trường Cao đẳng Sư phạm Daegu, một ngôi trường dành cho những học sinh nghèo nhưng xuất sắc và có ước mơ trở thành giáo viên tiểu học. Park học tại đây 5 năm (4/1932-3/1937) [1] . Sau khi tốt nghiệp, ông đi dạy học ở Trường Tiểu học Mungyeong. [[2]](#cite_note-:1-2)
Quá trình trưởng thành của nhà độc tài tương lai trùng với thời gian Nhật Bản bắt đầu xâm chiếm Trung Quốc, bắt đầu từ vụ Mãn Châu Lý năm 1931 và gia tăng căng thẳng lên đỉnh điểm dẫn tới bùng nỗ chiến tranh Trung-Nhật lần thứ hai năm 1937
. Điều này đã tạo ra tiền đề cho sự phát triển con đường binh nghiệp của ông sau này cũng như con đường biến ông trở thành vị Tổng thống với nhiều tranh cãi nhất trong lịch sử Hàn Quốc hiện đại. [3]
Sau hai năm giảng dạy, tháng 4/1940, do không còn hứng thú với việc giảng dạy, đồng thời bị thu hút bởi các ý niệm về quân đội, ông quyết định vào học tại Học viện Quân sự Hoàng gia của Mãn Châu quốc, ngôi trường được lập ra bởi sự hậu thuẫn của đạo quân Quan Đông, Nhật Bản. Năm 1942, Park tốt nghiệp loại xuất sắc và được chọn để đưa sang Nhật tu nghiệp sĩ quan tại Học viện Quân sự Hoàng gia. Park được các giảng viên Nhật Bản đánh giá là một quân nhân tài năng. Sau khi tốt nghiệp loại xuất sắc (xếp thứ ba trong lớp học, được trao tặng chiếc đồng hồ vàng của vua Phổ Nghi), Park nhận quân hàm trung úy trong Sư đoàn Bộ binh thứ 8 của quân đội Mãn Châu với biệt danh Okamoto Minoru
. Ông phục vụ trong đội hình này cho tới giai đoạn cuối của Chiến tranh thế giới thứ hai rồi về đầu quân cho lực lượng vũ trang của miền nam Triều Tiên. Tuy nhiên, chỉ tới năm 1948, Park Chung-hee đã bị loại khỏi quân đội Nam Triều Tiên do những nghi ngờ rằng ông tham gia một tổ chức cánh tả (?!). Nghi ngờ này về sau chưa từng bao giờ được chứng minh… [2] [[3]](#cite_note-:2-3)
## Sự nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&action=edit§ion=2)]
### Tại Mãn Châu[
[sửa](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&action=edit§ion=3)]
Trong những năm từ 1940-1944, Park được đào tạo để trở thành một quân nhân. Với năng lực của mình, sau khi tốt nghiệp loại xuất sắc, ông trở thành trung úy phục vụ cho quân đội Hoàng gia Mãn Châu cho tới khi chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc.
[[1]](#cite_note-:0-1)
### Quay trở lại Triều Tiên[
[sửa](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&action=edit§ion=4)]
Khi Nhật Bản đầu hàng đồng minh vào ngày 2/9/1945, Park rời bỏ quân ngũ. Ông quay trở lại quê hương mình Seonsan, sống tại đó trong vòng 1 năm sau chiến tranh và tham gia vào lực lượng cảnh sát Triều Tiên. Vào tháng 9 năm 1946, Park tham gia vào một chương trình huấn luyện bốn tháng tại Học viện Quân sự Triều Tiên và tốt nghiệp vào tháng 12 với quân hàm Đại úy. Park phục vụ cho quân đội trong vòng hơn một năm trước khi giải ngũ một lần nữa. Thời gian này được đánh giá là quãng thời gian u tối của ông.
[[2]](#cite_note-:1-2)
Khi cuộc chiến tranh giữa hai miền nam bắc bùng nổ trên bán đảo Triều Tiên, Park Chung-hee lại gia nhập quân đội Hàn Quốc và trở thành một chuyên gia về hậu cần. Là một sĩ quan có khả năng nên ông được chọn đưa đi sang Mỹ để tham dự một khóa huấn luyện đặc biệt tại Fort Sill (Oklahoma). Khi chiến tranh kết thúc, Park Chung-hee mang quân hàm thiếu tướng.
[[3]](#cite_note-:2-3) ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/CongressBuilding_SEATO.jpg/170px-CongressBuilding_SEATO.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/CongressBuilding_SEATO.jpg/170px-CongressBuilding_SEATO.jpg)
[SEATO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81)năm 1966 diễn ra tại [Philippines](/wiki/Philippines).
### Khi làm Tổng thống[
[sửa](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&action=edit§ion=5)]
Theo yêu cầu của
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), Park đã điều động gần 320.000 lính Nam Hàn tham chiến tại Việt Nam; đây là số lượng lính tham chiến nhiều thứ hai tại Việt Nam, chỉ đứng sau [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Lý do của việc tham chiến của quân đội Nam Hàn nhằm mục đích duy trì mối quan hệ đồng minh giữa Hàn Quốc và Mĩ, ngăn ngừa sự xâm lấn của chủ nghĩa cộng sản theo học thuyết Domino tại Đông Á [4] và nâng cao vị thế của Hàn Quốc trên chính trường quốc tế. Tháng 1 năm 1965, khi đề xuất triển khai quân đội được Quốc hội thông qua với 106 phiếu thuận và 11 phiếu chống, [[5]](#cite_note-5) Park tuyên bố rằng "đây chính là thời điểm Hàn Quốc chuyển từ vị thế bị động sang vai trò chủ động đối với các vấn đề quốc tế." [[6]](#cite_note-6) [[7]](#cite_note-7)
Bên cạnh những lý do chính trị, việc tham chiến của Hàn Quốc cũng được cho là xuất phát từ động cơ tài chính. Quân đội Hàn Quốc được chi trả bởi chính phủ liên bang Hoa Kỳ và số tiền này, khoảng 10 tỷ đô la Mĩ, được chuyển thẳng đến chính phủ Hàn Quốc dưới hình thức trợ cấp, cho vay, chuyển giao công nghệ và ưu đãi thị trường bởi các tổng thống
[Johnson](/wiki/Lyndon_B._Johnson) và [Nixon](/wiki/Richard_Nixon). [[8]](#cite_note-8)
## Nhận định[
[sửa](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&action=edit§ion=6)]
Tên tuổi ông gắn liền với công cuộc hiện đại hóa Hàn Quốc nhờ đường lối phát triển kinh tế lấy xuất khẩu làm chủ đạo. Hàn Quốc không còn là một đất nước nghèo nàn như những thế kỷ trước nữa, mà vươn lên trở thành một trong những con hổ của
[châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81). Về mặt quân sự, ông thực hiện chính sách liên minh với [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), và phái quân sĩ sang chiến đấu tại chiến trường Miền Nam [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Mặt khác, trong 18 năm cầm quyền ông đã thực hiện chính sách độc tài, vi phạm nhân quyền, trấn áp những người theo đường lối [Cộng sản](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_c%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n) và cả những [người bất đồng chính kiến](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_b%E1%BA%A5t_%C4%91%E1%BB%93ng_ch%C3%ADnh_ki%E1%BA%BFn) và cho gián điệp theo dõi các trường học. Điều này đã dẫn đến [Vụ ám sát Park Chung Hee](/wiki/V%E1%BB%A5_%C3%A1m_s%C3%A1t_Park_Chung_Hee) năm [1979](/wiki/1979), do giám đốc Cục Tình báo Trung ương Hàn Quốc thực hiện. Dù Park Chung Hee đã ra lệnh không cho phép phụ nữ mặc váy ngắn khi đi trên phố phường, về đêm ông thường dự tiệc cùng những phụ nữ trẻ tuổi. Năm 1999, ông được [tạp chí Time](/wiki/Time_(t%E1%BA%A1p_ch%C3%AD)) chọn là một trong 100 người châu Á tiêu biểu của [thế kỉ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20). Ông vừa là một vị Tổng thống được nhân dân Đại Hàn mến mộ nhưng đồng thời bị chỉ trích như một lãnh đạo [độc tài](/wiki/%C4%90%E1%BB%99c_t%C3%A0i).
## Gia đình[
[sửa](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&action=edit§ion=7)]
- Cha: Phác Thành Bân (박성빈)（1871 - 1938）
- Mẹ: Bạch Nam Nghĩa (백남의）（1872 - 1949）
- Phu nhân: Lục Anh Tu （육영수）（1925 - 1974) kết hôn năm 1950
- Trưởng nữ:
[Phác Cận Huệ](/wiki/Ph%C3%A1c_C%E1%BA%ADn_Hu%E1%BB%87)（박근혜)（1952 -)
- Thứ nữ: Phác Cận Lịnh （박근령)（1954 - ）
- Trưởng tử: Phác Chí Vãn （박지만)（1958 - ）
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&action=edit§ion=8)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Park_Chung_Hee&action=edit§ion=9)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
- ^
**a** **ă** [“Park Chung Hee”](http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Park_Chung-hee).
- ^
**a** **ă** **â** [“Park Chung Hee Biography”](http://asianhistory.about.com/od/southkorea/p/Park-Chung-Hee-Biography.htm).
- ^
**a** **ă** **â** [“Nghiên cứu lịch sử_Các đời Tổng thống Hàn Quốc”](https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=895362343861035&id=231556540241622). [^](#cite_ref-4) *Developmental Dictatorship and the Park Chung-hee Era*p. 248 (Homa & Sekey, 2006) [^](#cite_ref-5) *Developmental Dictatorship and the Park Chung-hee Era*p. 258 (Homa & Sekey, 2006) [^](#cite_ref-6) *Developmental Dictatorship and the Park Chung-hee Era*p. 253 (Homa & Sekey, 2006) [^](#cite_ref-7) *Developmental Dictatorship and the Park Chung-hee Era*p. 260 (Homa & Sekey, 2006) [^](#cite_ref-8) [“The Legacies of Korean Participation in the Vietnam War: The Rise of Formal Dictatorship”](http://www.allacademic.com/meta/p_mla_apa_research_citation/1/1/3/6/7/p113675_index.html). [American Studies Association](http://www.theasa.net). Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2012.
|Tiền nhiệm:
||
|
(1962 - 1979)
|Kế nhiệm:
|
|
|
[Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i):

X-Cache: cp1067 hit/2, cp1055 miss


text:
Piwniczna-Zdrój
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Piwniczna-Zdrój là một thị trấn thuộc huyện Nowosądecki, tỉnh Małopolskie ở nam Ba Lan. Thị trấn có diện tích 38 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của thị trấn là 5805 người và mật độ 152 người/km².[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Area and Population in the Territorial Profile in 2011. Ngày 10 tháng 8 năm 2011. ISSN 1505-5507. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2012.

markdown:
# Piwniczna-Zdrój
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Piwniczna-Zdrój|
|
|![]()
|
|Cờ hiệu ![ Huy hiệu của Piwniczna-Zdrój](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/POL_Piwniczna-Zdr%C3%B3j_COA.svg/100px-POL_Piwniczna-Zdr%C3%B3j_COA.svg.png)
![ Huy hiệu của Piwniczna-Zdrój](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/POL_Piwniczna-Zdr%C3%B3j_COA.svg/100px-POL_Piwniczna-Zdr%C3%B3j_COA.svg.png)
**Huy hiệu** ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Flag_of_Poland.svg/23px-Flag_of_Poland.svg.png)
[Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) [Tỉnh](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Ba_Lan) [Małopolskie](/wiki/Ma%C5%82opolskie) [Huyện](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Ba_Lan#C.E1.BA.A5p_huy.E1.BB.87n) [Nowosądecki](/wiki/Nowos%C4%85decki) 2(15 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(390/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [Thành phố kết nghĩa](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a) [Balatongyörök](/wiki/Balatongy%C3%B6r%C3%B6k) **Piwniczna-Zdrój** là một thị trấn thuộc huyện [Nowosądecki](/wiki/Nowos%C4%85decki), tỉnh [Małopolskie](/wiki/Ma%C5%82opolskie) ở nam [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan). Thị trấn có diện tích 38 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của thị trấn là 5805 người và mật độ 152 người/km². [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Piwniczna-Zdr%C3%B3j&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Piwniczna-Zdr%C3%B3j&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [. Ngày 10 tháng 8 năm 2011.](http://www.stat.gov.pl/gus/5840_908_ENG_HTML.htm) *Area and Population in the Territorial Profile in 2011* [ISSN](/wiki/ISSN) [1505-5507](//www.worldcat.org/issn/1505-5507). Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2012.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: hit

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1053 hit/1, cp1055 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Quần đảo Solor
Quần đảo Solor (tiếng Indonesia: Kepulauan Solor) là một nhóm các đảo trong nhóm lớn hơn gọi là quần đảo Nusa Tenggara (quần đảo Sunda Nhỏ) trong lãnh thổ của Indonesia, với giới hạn về phía tây là đảo Flores và về phía đông là eo biển Alor, chia tách nó với quần đảo Alor. Về phía bắc là nhánh phía tây của biển Banda, trong khi về phía nam, vượt qua biển Savu là tới đảo Timor. Các đảo lớn nhất trong quần đảo này, theo chiều từ tây sang đông có: Solor, Adonara và Lembata (tên cũ Lomblen), và còn nhiều đảo nhỏ khác.
Về mặt hành chính, quần đảo Solor thuộc tỉnh Đông Nusa Tenggara.
Ngoài ngôn ngữ chính thức là tiếng Indonesia, dân cư trong khu vực quần đảo Solor còn nói tiếng Lamaholot như là một ngôn ngữ chung (lingua franca). Tại đây có nhiều ngôn ngữ địa phương, chẳng hạn như tiếng Adonara, được sử dụng cục bộ trên các đảo Adonara và Solor.

markdown:
# Quần đảo Solor
|Bài viết này
|cần thêm . **Quần đảo Solor** ( [tiếng Indonesia](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Indonesia): *) là một nhóm các đảo trong nhóm lớn hơn gọi là Kepulauan Solor* [quần đảo Nusa Tenggara](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Sunda_Nh%E1%BB%8F)(quần đảo Sunda Nhỏ) trong lãnh thổ của [Indonesia](/wiki/Indonesia), với giới hạn về phía tây là đảo [Flores](/wiki/Flores,_Indonesia)và về phía đông là [eo biển Alor](/wiki/Eo_bi%E1%BB%83n_Alor), chia tách nó với [quần đảo Alor](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Alor). Về phía bắc là nhánh phía tây của [biển Banda](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Banda), trong khi về phía nam, vượt qua [biển Savu](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Savu)là tới đảo [Timor](/wiki/Timor). Các đảo lớn nhất trong quần đảo này, theo chiều từ tây sang đông có: [Solor](/wiki/Solor), [Adonara](/wiki/Adonara)và [Lembata](/wiki/Lembata)(tên cũ Lomblen), và còn nhiều đảo nhỏ khác.
Về mặt hành chính, quần đảo Solor thuộc tỉnh
[Đông Nusa Tenggara](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nusa_Tenggara).
Ngoài ngôn ngữ chính thức là
[tiếng Indonesia](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Indonesia), dân cư trong khu vực quần đảo Solor còn nói [tiếng Lamaholot](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Lamaholot&action=edit&redlink=1) như là một ngôn ngữ chung ( *lingua franca*). Tại đây có nhiều ngôn ngữ địa phương, chẳng hạn như [tiếng Adonara](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Adonara&action=edit&redlink=1), được sử dụng cục bộ trên các đảo Adonara và Solor.

WARC-Truncated: length

X-Cache-Status: miss

X-Cache: cp1054 miss, cp1055 miss


text:
Thể loại:Hỏa giáo
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại con
Thể loại này gồm thể loại con sau.
L
- ► Lịch sử Hỏa giáo (2 tr.)
Các trang trong thể loại “Hỏa giáo”
5 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 5 trang.
Thể loại này gồm thể loại con sau.
5 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 5 trang.

markdown:
# Thể loại:Hỏa giáo
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Thể loại con
Thể loại này gồm thể loại con sau.
### L
- ►
[Lịch sử Hỏa giáo](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_H%E1%BB%8Fa_gi%C3%A1o) (2 tr.)
## Các trang trong thể loại “Hỏa giáo”
5 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 5 trang.

X-Cache: cp1066 hit/2, cp1055 miss


text:
Titan
- Bài này nói về một nguyên tố hóa học. Xem các nghĩa khác, ví dụ như vệ tinh Titan của Sao Thổ, từ Titan (định hướng)
Titan hay titani là một nguyên tố hóa học, một kim loại, có ký hiệu là Ti và số thứ tự trong bảng tuần hoàn là 22.
Titan là một kim loại chuyển tiếp với màu trắng bạc. Titan được dùng trong các hợp kim cứng và nhẹ (đặc biệt là với sắt và nhôm). Hợp chất phổ biến nhất của nó, ôxít titan, được dùng làm chất nhuộm trắng. Chất có chứa titan được gọi là titaniferous.
Nguyên tố này có mặt trong nhiều khoáng vật với nguồn chính là rutil và ilmenit, được phân bố rộng khắp trên Trái Đất. Có hai dạng thù hình và năm đồng vị tự nhiên của nguyên tố này: Ti-46 đến Ti-50, với Ti-48 là phổ biến nhất (73,8%). Một trong những tính chất quan trọng nhất của titan là nó cứng như thép nhưng chỉ nặng bằng 60% thép. Tính chất vật lý và hóa học của titan tương tự như Zirconi.
Mục lục
Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]
Vật lý[sửa | sửa mã nguồn]
Titan là kim loại nhẹ, cứng nhất trong hầu như các kim loại, bề mặt bóng láng, chống ăn mòn tốt (giống như platin). Nó có thể chống ăn mòn kể cả với axít, khí clo và với các dung dịch muối thông thường.
Ở trạng thái tinh khiết, titan có thể được kéo sợi dễ dàng (nhất là trong môi trường không có ôxy), dễ gia công. Nhiệt độ nóng chảy của titan tương đối cao nên nó được dùng làm kim loại chịu nhiệt. Titan cứng như thép nhưng nhẹ hơn 40%, và nó nặng gấp rưỡi nhôm nhưng cứng gấp sáu lần. Những đặc tính này của titan giúp nó chịu đựng được sự mỏi kim loại.
Là nguyên tố kim loại, titan được xem là có tỉ số tỷ trọng-độ bề cao.[3] Nó là kim loại bền có tỉ trọng thấp, khá dẻo (đặc biệt trong môi trường không có ôxy),[4] lustrous, and metallic-white in color.[5] Điểm nóng chảy tương đối cao (trên 1.650 °C hay 3.000 °F) nên nó rất hữu ích trong vật liệu chịu lửa và độ dẫn điện và dẫn nhiệt tương đối thấp.[4]
Titan thương mại (tinh khiết 99,2%) có độ bền kéo khoảng 434 MPa tương đương hợp kim thép cấp thấp, nhưng mật độ thấp hơn. Titan có mật độ lớn hơn nhôm 60%, nhưng bền gấp đôi[6] so với loại hợp kim nhôm thường được sử dụng là hợp kim nhôm 6061. Các hơp kim titan (như Beta C) có độ bền kéo hơn 1400 MPa (200000 psi).[7] Tuy nhiên, titan giảm độ bền khi nung trên 430 °C (806 °F).[8]
Kim loại này tạo một lớp ôxít bảo vệ bên ngoài (nên nó có thể chống ăn mòn) trong không khí ở nhiệt độ cao nhưng ở nhiệt độ phòng nó chống lại sự xỉn màu. Kim loại này khi được đốt ở 610 °C hoặc cao hơn trong không khí sẽ tạo thành titan điôxít, và nó cũng là một trong những kim loại có thể cháy trong khí nitơ tinh khiết (nó cháy ở 800 °C và tạo thành titan nitrit). Titan cũng không bị tan trong axít sulfuric và dung dịch axít clohyđric, cũng như khí clo, nước clo và hầu hết axít hữu cơ. Nó cũng thuận từ (ít hấp dẫn bởi nam châm) và ít dẫn điện và dẫn nhiệt.
Thực nghiệm cho thấy titan tự nhiên trở nên có tính phóng xạ sau khi bắn đơteri, phát ra chủ yếu hạt positron và tia gamma. Khi nóng đỏ, nó có thể kết hợp với ôxy, và khi đạt tới 550 °C nó có thể kết hợp với clo. Nó có thể phản ứng với các halogen và hấp thụ hyđrô.
Xuất hiện trong tự nhiên[sửa | sửa mã nguồn]
Titan kim loại không tìm thấy ở dạng tự do nhưng nó là nguyên tố phổ biến thứ 9 trên vỏ Trái Đất (chiếm 0,63% khối lượng)[10], nó xuất hiện trong hầu hết đá lửa và đá trầm tích.[4][11] Trong 801 loại đá mácma được phân tích thì có đến 784 loại là chứa titan. Tỷ lệ của nó trong đất khoảng 0,5 đến 1,5%.[10] Nó cũng được phân bố rộng khắp và hiện diện chủ yếu trong khoáng vật anatas, brookit, ilmenit, perovskit, rutil, titanit (hay còn gọi là sphen),[12] cũng như trong nhiều quặng sắt. Trong các loại khoáng vật này, chỉ có ilmenit và rutil có giá trị kinh tế quan trọng, nhưng rất khó tìm với mức độ tập trung cao, theo thứ tự là 6,0 và 0,7 triệu tấn được khai thác trong năm 2011.[9] Các mỏ ilmenit chứa titan đáng kể phân bố ổ tây Úc, Trung Quốc, Ấn Độ, Mozambique, New Zealand, Na Uy, Ukraine và Nam Phi.[12] Khoảng 186.000 tấn titan kim loại được sản xuất năm 2011, chủ yếu ở Trung Quốc (60.000 tấn), Nhật Bản (56.000 tấn), Nga (40,000 tấn), Hoa Kỳ (32.000 tấn) và Kazakhstan (20.700 tấn). Tổng trữ lượng titan ước tính hơn 600 triệu tấn.[9]
Nồng độ Ti khoảng 4 picomolar trong đại dương. Ở 100 °C, nồng độ titan trong nước nước tính khoảng dưới 10−7 M với pH 7. Việc xác định loại titan trong dung dịch vẫn còn chưa sáng tỏ do tính tan của nó thấp và thiếu các phương pháp quang phổ hiển vi nhạy cảm để xác định, mặc dù chỉ trạng thái ôxy hóa 4+ là ổn định tỏng không khí. Không có bằng chứng về vai trò sinh học của titan, mặc hiếm sinh vật được biết là có tích tụ nồng độ cao.[13]
Kim loại này được tìm thấy trong thiên thạch và cũng đã được tìm thấy trong Mặt Trời và trong các ngôi sao loại M,[11] là các sao lạnh nhất với nhiệt độ bề mặt 3.200 °C (5.790 °F).[14] Đá từ Mặt Trăng do tàu vũ trụ Apollo 17 mang về chứa 12,1% TiO2.[11] Titan cũng được tìm thấy trong tro than, cây và cả trong cơ thể con người.
Đồng vị[sửa | sửa mã nguồn]
Trong tự nhiên, titan có 5 đồng vị bền: Ti-46, Ti-47, Ti-48, Ti-49 và Ti-50 với Ti-48 là phổ biến nhất (chiếm 73,8%). 11 đồng vị phóng xạ được nhận biết với Ti-44 là bền nhất với chu kỳ bán rã là 63 năm, Ti-45 với chu kỳ bán rã là 184,8 phút, Ti-51 với chu kỳ bán rã 5,76 phút, và Ti-52 với chu kỳ bán rã 1,7 phút. Tất cả đồng vị phóng xạ còn lại có chu kỳ bán rã dưới 33 giây và có loại ít hơn ½ giây.[15]
Các đồng vị của titan có phân tử lượng 39,99 đơn vị (amu) (Ti-40) tới 57,966 amu (Ti-58). Cơ chế phân rã chủ yếu trước đổng vị bền phổ biến nhất 48Ti, là bắt electron và cơ chế phân rã chủ yếu sau là phát xạ beta. Sản phẩm phân rả chính trước 48Ti là các đồng vị 21 (scandi) và các sản phẩm phân rã sau là các đồng vị 23 (vanadi).[15]
Titani có tính phóng xạ khi bị bắn phá bẳng deuteron, phát ra chủ yếu là positron và các tia gamma mạnh.[11]
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Titan được phát hiện ở dạng bao thể trong một khoáng vật ở Cornwall, Vương quốc Anh, năm bở nhà địa chất học và linh mục William Gregor, sau này là Creed.[16] Ông đã nhận ra sự có mặt của nguyên tố mới trong ilmenit (FeTiO3) và đặt tên nó là menachit[17] khi ông thấy cát đen trong một dòng suối ở gẩn Manaccan và phát hiện rằng loại cát này có thể bị nam châm hút.[16] Khi phân tích cát, ông xác định được sự hiện diện của 2 ôxit kim loại là sắt ôxít (giải thích cho việc hút nam châm) và 45,25t% một ôxit kim loại mà ông chưa thể xác định.[10] Nhận thấy rằng ôxit chưa xác định được chứa một kim loại mà không thể khớp với bất kỳ nguyên tố nào đã biết, Gregor đã thông báo rằng các phát hiện của ông đến Hiệp hội địa chất hoàng gia Cornwall (Royal Geological Society of Cornwall) và tạp chí khoa học Đức Crell's Annalen.[16][18]
Cùng khoảng thời gian đó, Franz Joseph Muller cũng tạo ra một chất tương tự, nhưng không thể xác định nó.[17] Nguyên tố được phát hiện lại một cách độc lập nhiều năm sau bởi nhà hóa học người Đức Martin Heinrich Klaproth trong quặng rutil ở Boinik, thuộc Hungary (nay ở Slovakia).[16][19] Klaproth xác nhận nó là nguyên tố mới vào năm 1795 và đặt tên cho nó là Titan.[14] Sau khi nghe về phát hiện trước đó của Gregor, ông đã lấy mẫu manaccanit và xác nhận nó chứa titan.
Titan được lấy từ tên thần Titan, các con của Gaia và Uranus.
Kim loại này luôn khó tách ra được từ các quặng của nó. Titan kim loại tinh khiết (99,9%) được tách ra lần đầu vào năm 1910 bởi Matthew A. Hunter bằng cách nung TiCl4 với natri trong bom thép ở 700–800 °C bằng quy trình Hunter. Titan kim loại chưa được dùng bên ngoài phòng thí nghiệm cho đến năm 1946 khi William Justin Kroll chứng minh là titan có thể sản xuất thương mại bằng cách khử titan têtraclo với magiê bằng quy trình Kroll và phương pháp này vẫn còn dùng đến ngày nay.
Trong thập niên 1950–1960, Liên Xô mua hết titan trên thị trường thế giới như là một chiến thuật của Chiến tranh Lạnh nhằm ngăn cản quân đội Mỹ sử dụng nó. Mặc dầu vậy, Mỹ cũng có được một lượng lớn titan khi các công ty châu Âu mở mặt trận cho tình báo Mỹ mua nó.
Sản xuất[sửa | sửa mã nguồn]
Các quy trình sản xuất titan hiện hay được sử dụng:
- Quy trình Kroll được phát triển vào năm 1946
- Quy trình FFC Cambridge
- Quy trình van Arkel deBoer sản xuất lượng nhỏ titan với độ tinh khiết rất cao
Titan điôxit được sản xuất thương mại bằng nghiền quặng và trộn với kali cacbonat và dung dịch axít flohyđric. Kết quả thu được kali florotitanat (K2TiF6). Nó được tách ra với nước nóng và thủy phân với axit photphoric
Hợp kim titan thông dụng thường được sản xuất bằng phương pháp khử. Thí dụ: cuprotitanium (rutil và đồng bị khử), ferrocacbon titanium (ilmenit khử với than cốc trong lò nung điện), và manganotitanium (rutil với mangan hoặc mangan ôxít bị khử).
Hợp chất[sửa | sửa mã nguồn]
Số ôxi hóa +4 chiếm đa số trong các hợp chất của titan, nhưng số ôxi hóa +3 cũng khá phổ biến. Vì có số ôxi hóa cao, nhiều hợp chất của titan có mức độ cộng hóa trị cao.
Mặc dù titan là kim loại khá hiếm, vì giá thành sản xuất cao, nhưng titan điôxít (còn gọi là titan(IV), titan trắng, hay titania) lại rẻ, không độc, có sẵn nhiều, và được dùng rộng rãi làm thuốc nhuộm trắng trong sơn, men, sơn mài, nhựa và xi măng xây dựng. Bột TiO2 là chất trơ về mặt hóa học, chống mờ trước ánh sáng mặt trời, chắn sáng tốt: nó là thành phần chính của nhựa gia dụng có màu từ trắng tới nâu, xám. Trong tự nhiên hợp chất này được tìm thấy trong các khoáng chất anatas, brookit và rutil.
Sơn được sản xuất từ titan điôxit chịu đựng tốt trong nhiều nhiệt độ, và có khả năng tự làm sạch, và chịu được điều kiện môi trường biển. Titan điôxit có độ khúc xạ cao và độ tán sắc lớn hơn kim cương.
Ứng dụng[sửa | sửa mã nguồn]
Khoảng 95% lượng titan được dùng ở dạng titan điôxít (TiO2), một thuốc nhuộm trắng trong sơn, giấy, kem đánh răng và nhựa. Sơn được làm từ titan điôxít phản chiếu tốt bức xạ hồng ngoại nên được dùng rộng rãi trong ngành thiên văn học và các loại sơn bên ngoài. Nó cũng được dùng trong xi măng, đá quý và giấy.
Vì có khả năng kéo dãn tốt (kể cả khi nhiệt độ cao), nhẹ, chống ăn mòn tốt, và khả năng chịu đựng nhiệt độ rất cao, hợp kim titan được dùng chủ yếu trong hàng không, xe bọc thép, tàu hải quân, tàu vũ trụ và tên lửa,áo chống đạn loại mà lính Mỹ được trang bị ởIraq. Nó được dùng trong hợp kim thép để giảm kích thước và chống ôxi hóa; nhưng trong thép không gỉ nó dùng để giảm lượng cácbon. Titan thường được luyện với nhôm, vanađi, đồng (để cứng thêm), sắt, mangan, môlípđen và với nhiều kim loại khác.
Hợp kim với vanađi được dùng làm vỏ máy bay, vỏ chịu nhiệt, càng đáp, và ống dẫn hơi nước. Báo cáo của Titanium Metals Corporation năm 2004 ước đoán lượng titan trong hàng không hiện đại là 58, 43 và 18 tấn cho máy bay Boeing 777, 747 và 737; còn đối với máy bay Airbus là 24, 17 và 12 tấn cho các loại A340, A330 và A320. Nói chung, các loại càng mới thì dùng càng nhiều và các loại thân rộng dùng nhiều nhất. Với các loại máy bay hiện đại nhất, Boeing 787 có thể dùng 91 tấn, và Airbus A380 dùng 77 tấn. Động cơ dùng khoảng 10-11 tấn titan.
Nhiều sản phẩm khác cũng dùng titan để chế tạo như gậy đánh golf, xe đạp, dụng cụ thí nghiệm, nhẫn cưới và máy tính xách tay.
Các công dụng khác:
- Do chống ăn mòn tốt với nước biển, titan được dùng làm chân vịt và nơi trao đổi nhiệt trong các máy lọc nước mặn.
- Dùng để sản xuất các loại đá quý mềm nhân tạo.
- Titan tetraclo (TiCl4), dung dịch không màu, được dùng làm kính ngũ sắc; nó cũng tạo khói khi gặp không khí ẩm nên được dùng làm chất tạo khói.
- Titan điôxít (TiO2) cũng được dùng làm thuốc chống nắng.
- Do được xem như trơ về mặt sinh học, nó được dùng làm các khớp giả, các dụng cụ y tế và các ống dẫn trong chế biến thực phẩm.
- Hợp kim titan được dùng làm gọng kính. Loại gọng này khá đắt tiền, nhưng nó rất bền. Cả hai loại hợp kim bình thường và hợp kim nhớ vị trí (tiếng Anh shape memory alloy) đều được sử dụng để chế tạo.
Titan đôi khi cũng được dùng để xây dựng các công trình. Tượng đài cao 45 m của Yuri Gagarin ở Moskva được làm từ titan. Bảo tàng Guggenheim và thư viện Cerritos là những công trình đầu tiên ở châu Âu và Bắc Mỹ được bao bọc bởi các tấm titan.
Thận trọng[sửa | sửa mã nguồn]
Khi ở dạng bột kim loại, titan có nguy cơ cháy cao, và khi nung nóng trong không khí thì có nguy cơ nổ. Phương pháp chữa cháy bằng nước và cacbon điôxit không hiệu quả đối với vụ cháy do titan. Cát, đất, hoặc bột đặc biệt mới có thể dập tắt. Muối của titan thường được xem như vô hại trừ các loại muối clorua, như TiCl3 và TiCl4, nó được xem như chất ăn mòn. Titan cũng có khuynh hướng tích lũy sinh học trong các mô chứa silic điôxit nhưng chưa có vai trò sinh học rõ ràng nào đối với con người.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
- ^ Andersson, N. và đồng nghiệp (2003). “Emission spectra of TiH and TiD near 938 nm” (PDF). J. Chem. Phys. 118: 10543. Bibcode:2003JChPh.118.3543A. doi:10.1063/1.1539848.
- ^ Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
TICE6th
- ^ a ă â “Titanium”. Encyclopædia Britannica. 2006. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2006.
- ^ Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
Stwertka1998
- ^ Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
Barksdale1968p738
- ^ Matthew J. Donachie, Jr. (1988). Titanium: A Technical Guide. Metals Park, OH: ASM International. Appendix J, Table J.2. ISBN 0-87170-309-2.
- ^ Barksdale 1968, tr. 734
- ^ a ă â United States Geological Survey. “USGS Minerals Information: Titanium”.
- ^ a ă â Barksdale 1968, tr. 732
- ^ a ă â b Lide, D. R. biên tập (2005). CRC Handbook of Chemistry and Physics (ấn bản 86). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.
- ^ a ă Emsley 2001, tr. 453
- ^ Buettner, K. M.; Valentine, A. M. (2012). “Bioinorganic Chemistry of Titanium”. Chemical Reviews 112 (3): 1863. doi:10.1021/cr1002886.
- ^ a ă Emsley 2001, tr. 451
- ^ a ă Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
EnvChem
- ^ a ă â b Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
Emsley2001p452
- ^ a ă Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
HistoryAndUse
- ^ Xem:
- William Gregor (1791) "Beobachtungen und Versuche über den Menakanit, einen in Cornwall gefundenen magnetischen Sand" (Observations and experiments regarding menaccanite [i.e., ilmenite], a magnetic sand found in Cornwall), Chemische Annalen …, 1, pp. 40-54, 103-119.
- William Gregor (1791) "Sur le menakanite, espèce de sable attirable par l'aimant, trouvé dans la province de Cornouilles" (On menaccanite, a species of magnetic sand, found in the county of Cornwall), Observations et Mémoires sur la Physique, 39: 72-78, 152-160.
- ^ Martin Heinrich Klaproth, "Chemische Untersuchung des sogenannten hungarischen rothen Schörls" (Chemical investigation of the so-called Hungarian red tourmaline [rutile]) in: Beiträge zur chemischen Kenntniss der Mineralkörper (Contributions to the chemical knowledge of mineral substances), vol. 1, (Berlin, (Germany): Heinrich August Rottmann, 1795), 233-244. From page 244: "Diesem zufolge will ich den Namen für die gegenwärtige metallische Substanz, gleichergestalt wie bei dem Uranium geschehen, aus der Mythologie, und zwar von den Ursöhnen der Erde, den Titanen, entlehnen, und benenne also diese neue Metallgeschlecht: Titanium; … " (By virtue of this I will derive the name for the present metallic substance — as happened similarly in the case of uranium — from mythology, namely from the first sons of the Earth, the Titans, and thus [I] name this new species of metal: "titanium"; …)
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Los Alamos National Laboratory – Titanium
- Guide to the Elements – Revised Edition, Albert Stwertka, (Oxford University Press; 1998) ISBN 0-19-508083-1
- The History and Use of Our Earth's Chemical Elements: A Reference Guide, Robert E. Krebs (Greenwood Press: Westport, CT, 1998) ISBN 0-313-30123-9
- "titanium" Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica Premium Service.[1] [Accessed ngày 23 tháng 1 năm 2005].
- "titanium" The Columbia Electronic Encyclopedia, 6th ed [2] [Accessed ngày 23 tháng 1 năm 2005]
- "titanium," Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2005 [3] [Accessed ngày 24 tháng 1 năm 2005]
- USGS Titanium Statistics and Information
- Nature, Vol 407, 21 Sept 2000
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
(bằng tiếng Việt)
(bằng tiếng Anh)

markdown:
# Titan
[Titani](/w/index.php?title=Titani&redirect=no))
|Titan,
|22Ti
|
|[ký hiệu](/wiki/K%C3%BD_hi%E1%BB%87u_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) [/](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English) [t](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [aɪ](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [ˈ](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [t](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [eɪ](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [n](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [i](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [əm](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [/](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English) *tye-TAY-nee-əm* [bảng tuần hoàn](/wiki/B%E1%BA%A3ng_tu%E1%BA%A7n_ho%C3%A0n)
|
|
[Số nguyên tử](/wiki/S%E1%BB%91_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD)( *Z*) [Khối lượng nguyên tử chuẩn](/wiki/Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD_l%C6%B0%E1%BB%A3ng)(±) ( *A* r) [[1]](#cite_note-IUPAC-1) [Phân loại](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_(h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1) [kim loại chuyển tiếp](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i_chuy%E1%BB%83n_ti%E1%BA%BFp) [Nhóm](/wiki/Nh%C3%B3m_(b%E1%BA%A3ng_tu%E1%BA%A7n_ho%C3%A0n)), [phân lớp](/wiki/Ph%C3%A2n_l%E1%BB%9Bp_(v%E1%BB%8F_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD)) [4](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_4), [d](/wiki/Ph%C3%A2n_l%E1%BB%9Bp_(v%E1%BB%8F_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD)_d) [Chu kỳ](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_(b%E1%BA%A3ng_tu%E1%BA%A7n_ho%C3%A0n)) [Chu kỳ 4](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_4) [Cấu hình electron](/wiki/C%E1%BA%A5u_h%C3%ACnh_electron) [Ar](/wiki/Agon)] 4s 23d 2 [Màu sắc](/wiki/M%C3%A0u_s%E1%BA%AFc) [Trạng thái vật chất](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_th%C3%A1i_v%E1%BA%ADt_ch%E1%BA%A5t) [Chất rắn](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_r%E1%BA%AFn) [Nhiệt độ nóng chảy](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_n%C3%B3ng_ch%E1%BA%A3y) [K](/wiki/Kelvin)(1668 °C, 3034 °F) [Nhiệt độ sôi](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_bay_h%C6%A1i) [Mật độ](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_ri%C3%AAng) **·**cm −3(ở 0 °C, 101.325 [kPa](/wiki/Pascal_(%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B))) **·**cm −3 [Nhiệt lượng nóng chảy](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_n%C3%B3ng_ch%E1%BA%A3y) [kJ](/w/index.php?title=Joule_tr%C3%AAn_mole&action=edit&redlink=1) **·**mol −1 [Nhiệt bay hơi](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_bay_h%C6%A1i) **·**mol −1 [Nhiệt dung](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_dung) **·**mol −1 **·**K −1
|P (Pa)||1||10||100||1 k||10 k||100 k|
|ở T (K)||1982||2171||(2403)||2692||3064||3558|[Trạng thái ôxy hóa](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_th%C3%A1i_%C3%B4xy_h%C3%B3a) **4**, 3, 2, 1 ưỡng tính [[2]](#cite_note-2) [Độ âm điện](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_%C3%A2m_%C4%91i%E1%BB%87n) [Năng lượng ion hóa](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_ion_h%C3%B3a) −1
Thứ hai: 1309,8 kJ·mol
−1
Thứ ba: 2652,5 kJ·mol
−1 [Bán kính cộng hoá trị](/wiki/B%C3%A1n_k%C3%ADnh_c%E1%BB%99ng_ho%C3%A1_tr%E1%BB%8B) [147](/w/index.php?title=1_E-10_m&action=edit&redlink=1) [pm](/wiki/Pic%C3%B4m%C3%A9t) [Bán kính liên kết cộng hóa trị](/wiki/B%C3%A1n_k%C3%ADnh_li%C3%AAn_k%E1%BA%BFt_c%E1%BB%99ng_h%C3%B3a_tr%E1%BB%8B) [160±8](/w/index.php?title=1_E-10_m&action=edit&redlink=1)pm [Cấu trúc tinh thể](/wiki/C%E1%BA%A5u_tr%C3%BAc_tinh_th%E1%BB%83) [Lục phương](/wiki/H%E1%BB%87_tinh_th%E1%BB%83_l%E1%BB%A5c_ph%C6%B0%C6%A1ng) [Vận tốc âm thanh](/wiki/V%E1%BA%ADn_t%E1%BB%91c_%C3%A2m_thanh) **·**s −1(ở r.t.) [Độ giãn nở nhiệt](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A3n_n%E1%BB%9F_nhi%E1%BB%87t) **·**m −1 **·**K −1(ở 25 °C) [Độ dẫn nhiệt](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_d%E1%BA%ABn_nhi%E1%BB%87t) **·**m −1 **·**K −1 [Điện trở suất](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_tr%E1%BB%9F_su%E1%BA%A5t) **·**m [Tính chất từ](/wiki/T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc) [Thuận từ](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_t%E1%BB%AB) [Mô đun Young](/wiki/M%C3%B4_%C4%91un_Young) [Mô đun cắt](/wiki/M%C3%B4_%C4%91un_c%E1%BA%AFt) [Mô đun nén](/w/index.php?title=M%C3%B4_%C4%91un_n%C3%A9n&action=edit&redlink=1) [Hệ số Poisson](/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Poisson) [Độ cứng theo thang Mohs](/wiki/Thang_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A9ng_Mohs) [Độ cứng theo thang Vickers](/w/index.php?title=Thang_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A9ng_Vickers&action=edit&redlink=1) [Độ cứng theo thang Brinell](/w/index.php?title=Thang_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A9ng_Brinell&action=edit&redlink=1) [Số đăng ký CAS](/wiki/S%E1%BB%91_%C4%91%C4%83ng_k%C3%BD_CAS)
|
|[NA](/w/index.php?title=Ngu%E1%BB%93n_t%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) [Chu kỳ bán rã](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_b%C3%A1n_r%C3%A3) [DM](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83u_ph%C3%A2n_r%C3%A3&action=edit&redlink=1) [DE](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_ph%C3%A2n_r%C3%A3)( [MeV](/wiki/Electronvolt)) [DP](/w/index.php?title=S%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_ph%C3%A2n_r%C3%A3&action=edit&redlink=1) 44Ti [Tổng hợp](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_h%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) [ε](/w/index.php?title=Electron_capture&action=edit&redlink=1) 44 [Sc](/w/index.php?title=Scandium&action=edit&redlink=1) [γ](/wiki/Gamma_ray) [D](/w/index.php?title=Delayed_nuclear_radiation&action=edit&redlink=1), 0.08D 46Ti 46Ti ổn định với 24 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) 47Ti 47Ti ổn định với 25 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) 48Ti 48Ti ổn định với 26 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) 49Ti 49Ti ổn định với 27 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) 50Ti 50Ti ổn định với 28 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) *Bài này nói về một* [nguyên tố hóa học](/wiki/Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc). Xem các nghĩa khác, ví dụ như [vệ tinh Titan](/wiki/Titan_(v%E1%BB%87_tinh))của [Sao Thổ](/wiki/Sao_Th%E1%BB%95), từ [Titan (định hướng)](/wiki/Titan_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) **Titan** hay **titani** là một [nguyên tố hóa học](/wiki/Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc), một [kim loại](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i), có ký hiệu là **Ti** và số thứ tự trong [bảng tuần hoàn](/wiki/B%E1%BA%A3ng_tu%E1%BA%A7n_ho%C3%A0n) là 22.
Titan là một
[kim loại chuyển tiếp](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i_chuy%E1%BB%83n_ti%E1%BA%BFp) với [màu](/wiki/M%C3%A0u) trắng bạc. Titan được dùng trong các [hợp kim](/wiki/H%E1%BB%A3p_kim) cứng và nhẹ (đặc biệt là với [sắt](/wiki/S%E1%BA%AFt) và [nhôm](/wiki/Nh%C3%B4m)). [Hợp chất](/wiki/H%E1%BB%A3p_ch%E1%BA%A5t) phổ biến nhất của nó, [ôxít titan](/w/index.php?title=%C3%94x%C3%ADt_titan&action=edit&redlink=1), được dùng làm chất nhuộm trắng. Chất có chứa titan được gọi là *titaniferous*.
Nguyên tố này có mặt trong nhiều
[khoáng vật](/wiki/Kho%C3%A1ng_v%E1%BA%ADt) với nguồn chính là [rutil](/wiki/Rutil) và [ilmenit](/wiki/Ilmenit), được phân bố rộng khắp trên [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t). Có hai [dạng thù hình](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1ng_th%C3%B9_h%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) và năm [đồng vị](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_v%E1%BB%8B) tự nhiên của nguyên tố này: Ti-46 đến Ti-50, với Ti-48 là phổ biến nhất (73,8%). Một trong những tính chất quan trọng nhất của titan là nó cứng như [thép](/wiki/Th%C3%A9p) nhưng chỉ nặng bằng 60% thép. Tính chất [vật lý](/wiki/V%E1%BA%ADt_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc) và [hóa học](/wiki/H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) của titan tương tự như [Zirconi](/wiki/Zirconi).
## Mục lục
## Đặc điểm[
[sửa](/w/index.php?title=Titan&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Titan&action=edit§ion=1)]
### Vật lý[
[sửa](/w/index.php?title=Titan&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Titan&action=edit§ion=2)]
Titan là kim loại nhẹ, cứng nhất trong hầu như các kim loại, bề mặt bóng láng, chống
[ăn mòn](/wiki/%C4%82n_m%C3%B2n) tốt (giống như [platin](/wiki/Platin)). Nó có thể chống ăn mòn kể cả với [axít](/wiki/Ax%C3%ADt), [khí clo](/wiki/Clo) và với các [dung dịch](/wiki/Dung_d%E1%BB%8Bch) [muối](/wiki/Mu%E1%BB%91i) thông thường.
Ở trạng thái
[tinh khiết](/w/index.php?title=Tinh_khi%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1), titan có thể được [kéo sợi](/w/index.php?title=K%C3%A9o_s%E1%BB%A3i&action=edit&redlink=1) dễ dàng (nhất là trong môi trường không có [ôxy](/wiki/%C3%94xy)), dễ [gia công](/w/index.php?title=Gia_c%C3%B4ng&action=edit&redlink=1). [Nhiệt độ nóng chảy](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_n%C3%B3ng_ch%E1%BA%A3y) của titan tương đối cao nên nó được dùng làm [kim loại chịu nhiệt](/w/index.php?title=Kim_lo%E1%BA%A1i_ch%E1%BB%8Bu_nhi%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1). Titan cứng như thép nhưng nhẹ hơn 40%, và nó nặng gấp rưỡi nhôm nhưng cứng gấp sáu lần. Những đặc tính này của titan giúp nó chịu đựng được [sự mỏi kim loại.](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_b%E1%BB%81n_m%E1%BB%8Fi)
Là nguyên tố kim loại, titan được xem là có tỉ số tỷ trọng-độ bề cao.
Nó là kim loại bền có tỉ trọng thấp, khá dẻo (đặc biệt trong môi trường không có ôxy), [3] lustrous, and metallic-white in [[4]](#cite_note-EBC-4) [color](/w/index.php?title=Color&action=edit&redlink=1). Điểm nóng chảy tương đối cao (trên 1.650 °C hay 3.000 °F) nên nó rất hữu ích trong [[5]](#cite_note-Stwertka1998-5) [vật liệu chịu lửa](/wiki/V%E1%BA%ADt_li%E1%BB%87u_ch%E1%BB%8Bu_l%E1%BB%ADa)và độ [dẫn điện](/wiki/D%E1%BA%ABn_%C4%91i%E1%BB%87n)và [dẫn nhiệt](/wiki/D%E1%BA%ABn_nhi%E1%BB%87t)tương đối thấp. [[4]](#cite_note-EBC-4)
Titan thương mại (tinh khiết 99,2%) có
[độ bền kéo](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_b%E1%BB%81n_k%C3%A9o) khoảng 434 [MPa](/w/index.php?title=Megapascal&action=edit&redlink=1) tương đương hợp kim thép cấp thấp, nhưng mật độ thấp hơn. Titan có mật độ lớn hơn nhôm 60%, nhưng bền gấp đôi so với loại hợp kim nhôm thường được sử dụng là [6] [hợp kim nhôm 6061](/w/index.php?title=H%E1%BB%A3p_kim_nh%C3%B4m_6061&action=edit&redlink=1). Các hơp kim titan (như [Beta C](/w/index.php?title=Titan_Beta_C&action=edit&redlink=1)) có độ bền kéo hơn 1400 MPa (200000 psi). Tuy nhiên, titan giảm độ bền khi nung trên 430 °C (806 °F). [[7]](#cite_note-7) [[8]](#cite_note-Barksdale1968p734-8)
Kim loại này tạo một lớp
[ôxít](/wiki/%C3%94x%C3%ADt) bảo vệ bên ngoài (nên nó có thể chống ăn mòn) trong không khí ở nhiệt độ cao nhưng ở nhiệt độ phòng nó chống lại sự [xỉn màu](/w/index.php?title=X%E1%BB%89n_m%C3%A0u&action=edit&redlink=1). Kim loại này khi được đốt ở 610 °C hoặc cao hơn trong không khí sẽ tạo thành titan điôxít, và nó cũng là một trong những kim loại có thể cháy trong khí [nitơ](/wiki/Nit%C6%A1) tinh khiết (nó cháy ở 800 °C và tạo thành [titan nitrit](/w/index.php?title=Titan_nitrit&action=edit&redlink=1)). Titan cũng không bị tan trong [axít sulfuric](/wiki/Ax%C3%ADt_sunfuric) và [dung dịch](/wiki/Dung_d%E1%BB%8Bch) [axít clohyđric](/w/index.php?title=Ax%C3%ADt_clohy%C4%91ric&action=edit&redlink=1), cũng như khí [clo](/wiki/Clo), nước clo và hầu hết [axít hữu cơ](/wiki/Axit_h%E1%BB%AFu_c%C6%A1). Nó cũng [thuận từ](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_t%E1%BB%AB) (ít hấp dẫn bởi [nam châm](/wiki/Nam_ch%C3%A2m)) và ít [dẫn điện](/wiki/D%E1%BA%ABn_%C4%91i%E1%BB%87n) và [dẫn nhiệt](/wiki/D%E1%BA%ABn_nhi%E1%BB%87t).
Thực nghiệm cho thấy titan tự nhiên trở nên có tính
[phóng xạ](/wiki/Ph%C3%B3ng_x%E1%BA%A1) sau khi bắn [đơteri](/wiki/Deuteri), phát ra chủ yếu hạt [positron](/wiki/Positron) và [tia gamma](/wiki/Tia_gamma). Khi nóng đỏ, nó có thể kết hợp với ôxy, và khi đạt tới 550 °C nó có thể kết hợp với [clo](/wiki/Clo). Nó có thể phản ứng với các [halogen](/wiki/Halogen) và hấp thụ [hyđrô](/wiki/Hi%C4%91r%C3%B4).
### Xuất hiện trong tự nhiên[
[sửa](/w/index.php?title=Titan&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Titan&action=edit§ion=3)]
|Quốc gia||ngàn tấn||% tổng|
|
|[Nam Phi](/wiki/Nam_Phi) [Canada](/wiki/Canada) [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Mozambique](/wiki/Mozambique) [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Ukraine](/wiki/Ukraine) **World** **6700** **100**
Titan kim loại không tìm thấy ở dạng tự do nhưng nó là nguyên tố phổ biến thứ 9 trên vỏ
[Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t) (chiếm 0,63% [khối lượng](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng)) , nó xuất hiện trong hầu hết [10] [đá lửa](/wiki/%C4%90%C3%A1_m%C3%A1cma)và [đá trầm tích](/wiki/%C4%90%C3%A1_tr%E1%BA%A7m_t%C3%ADch). [[4]](#cite_note-EBC-4) Trong 801 loại đá mácma được phân tích thì có đến 784 loại là chứa titan. Tỷ lệ của nó trong đất khoảng 0,5 đến 1,5%. [[11]](#cite_note-LANL-11) Nó cũng được phân bố rộng khắp và hiện diện chủ yếu trong khoáng vật [[10]](#cite_note-Barksdale1968p732-10) [anatas](/wiki/Anatas), [brookit](/wiki/Brookit), [ilmenit](/wiki/Ilmenit), [perovskit](/wiki/Perovskit), [rutil](/wiki/Rutil), [titanit](/wiki/Titanit)(hay còn gọi là *sphen*), cũng như trong nhiều quặng [[12]](#cite_note-Emsley2001p453-12) [sắt](/wiki/S%E1%BA%AFt). Trong các loại khoáng vật này, chỉ có ilmenit và rutil có giá trị kinh tế quan trọng, nhưng rất khó tìm với mức độ tập trung cao, theo thứ tự là 6,0 và 0,7 triệu tấn được khai thác trong năm 2011. Các mỏ ilmenit chứa titan đáng kể phân bố ổ tây Úc, Trung Quốc, Ấn Độ, [[9]](#cite_note-USGS-9) [Mozambique](/wiki/Mozambique), [New Zealand](/wiki/New_Zealand), [Na Uy](/wiki/Na_Uy), [Ukraine](/wiki/Ukraine)và [Nam Phi](/wiki/Nam_Phi). Khoảng 186.000 tấn titan kim loại được sản xuất năm 2011, chủ yếu ở Trung Quốc (60.000 tấn), Nhật Bản (56.000 tấn), Nga (40,000 tấn), Hoa Kỳ (32.000 tấn) và Kazakhstan (20.700 tấn). Tổng trữ lượng titan ước tính hơn 600 triệu tấn. [[12]](#cite_note-Emsley2001p453-12) [[9]](#cite_note-USGS-9)
Nồng độ Ti khoảng 4 picomolar trong đại dương. Ở 100 °C, nồng độ titan trong nước nước tính khoảng dưới 10
−7 M với pH 7. Việc xác định loại titan trong dung dịch vẫn còn chưa sáng tỏ do tính tan của nó thấp và thiếu các phương pháp quang phổ hiển vi nhạy cảm để xác định, mặc dù chỉ trạng thái ôxy hóa 4+ là ổn định tỏng không khí. Không có bằng chứng về vai trò sinh học của titan, mặc hiếm sinh vật được biết là có tích tụ nồng độ cao. [[13]](#cite_note-13)
Kim loại này được tìm thấy trong
[thiên thạch](/wiki/Thi%C3%AAn_th%E1%BA%A1ch) và cũng đã được tìm thấy trong [Mặt Trời](/wiki/M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di) và trong các ngôi [sao](/wiki/Sao) [loại M](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sao), là các sao lạnh nhất với nhiệt độ bề mặt 3.200 °C (5.790 °F). [11] [[14]](#cite_note-Emsley2001p451-14) [Đá](/wiki/%C4%90%C3%A1)từ [Mặt Trăng](/wiki/M%E1%BA%B7t_Tr%C4%83ng)do tàu vũ trụ [Apollo 17](/wiki/Apollo_17)mang về chứa 12,1% TiO 2. Titan cũng được tìm thấy trong tro [[11]](#cite_note-LANL-11) [than](/wiki/Than_%C4%91%C3%A1), [cây](/wiki/C%C3%A2y)và cả trong cơ thể [con người](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di).
### Đồng vị[
[sửa](/w/index.php?title=Titan&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Titan&action=edit§ion=4)]
Trong tự nhiên, titan có 5
[đồng vị](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_v%E1%BB%8B) bền: Ti-46, Ti-47, Ti-48, Ti-49 và Ti-50 với Ti-48 là phổ biến nhất (chiếm 73,8%). 11 [đồng vị phóng xạ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_v%E1%BB%8B_ph%C3%B3ng_x%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1) được nhận biết với Ti-44 là bền nhất với [chu kỳ bán rã](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_b%C3%A1n_r%C3%A3) là 63 năm, Ti-45 với chu kỳ bán rã là 184,8 phút, Ti-51 với chu kỳ bán rã 5,76 phút, và Ti-52 với chu kỳ bán rã 1,7 phút. Tất cả đồng vị [phóng xạ](/wiki/Ph%C3%B3ng_x%E1%BA%A1) còn lại có chu kỳ bán rã dưới 33 giây và có loại ít hơn ½ giây. [[15]](#cite_note-EnvChem-15)
Các đồng vị của titan có
[phân tử lượng](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD_l%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1) 39,99 đơn vị (amu) (Ti-40) tới 57,966 amu (Ti-58). Cơ chế phân rã chủ yếu trước đổng vị bền phổ biến nhất 48Ti, là bắt electron và cơ chế phân rã chủ yếu sau là phát xạ beta. Sản phẩm phân rả chính trước 48Ti là các đồng vị 21 ( [scandi](/wiki/Scandi)) và các sản phẩm phân rã sau là các đồng vị 23 ( [vanadi](/wiki/Vanadi)). [[15]](#cite_note-EnvChem-15)
Titani có tính phóng xạ khi bị bắn phá bẳng
[deuteron](/wiki/Deuteri), phát ra chủ yếu là [positron](/wiki/Positron) và các [tia gamma](/wiki/Tia_gamma) mạnh. [[11]](#cite_note-LANL-11)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Titan&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Titan&action=edit§ion=5)]
Titan được phát hiện ở dạng
[bao thể](/wiki/Bao_th%E1%BB%83) trong một [khoáng vật](/wiki/Kho%C3%A1ng_v%E1%BA%ADt) ở [Cornwall](/wiki/Cornwall), [Vương quốc Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Anh), năm bở nhà địa chất học và linh mục [William Gregor](/w/index.php?title=William_Gregor&action=edit&redlink=1), sau này là [Creed](/w/index.php?title=Creed,_Cornwall&action=edit&redlink=1). Ông đã nhận ra sự có mặt của nguyên tố mới trong [16] [ilmenit](/wiki/Ilmenit)( [Fe](/wiki/S%E1%BA%AFt)Ti [O](/wiki/%C3%94xy) 3) và đặt tên nó là *menachit* khi ông thấy cát đen trong một dòng suối ở gẩn [[17]](#cite_note-HistoryAndUse-17) [Manaccan](/w/index.php?title=Manaccan&action=edit&redlink=1)và phát hiện rằng loại cát này có thể bị nam châm hút. Khi phân tích cát, ông xác định được sự hiện diện của 2 ôxit kim loại là [[16]](#cite_note-Emsley2001p452-16) [sắt ôxít](/w/index.php?title=S%E1%BA%AFt_%C3%B4x%C3%ADt&action=edit&redlink=1)(giải thích cho việc hút nam châm) và 45,25t% một ôxit kim loại mà ông chưa thể xác định. Nhận thấy rằng ôxit chưa xác định được chứa một kim loại mà không thể khớp với bất kỳ nguyên tố nào đã biết, Gregor đã thông báo rằng các phát hiện của ông đến [[10]](#cite_note-Barksdale1968p732-10) [Hiệp hội địa chất hoàng gia Cornwall](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t_ho%C3%A0ng_gia_Cornwall&action=edit&redlink=1)( *Royal Geological Society of Cornwall*) và tạp chí khoa học Đức *.* [Crell's Annalen](/w/index.php?title=Crell%27s_Annalen&action=edit&redlink=1) [[16]](#cite_note-Emsley2001p452-16) [[18]](#cite_note-18)
Cùng khoảng thời gian đó,
[Franz Joseph Muller](/w/index.php?title=Franz_Joseph_Muller&action=edit&redlink=1) cũng tạo ra một chất tương tự, nhưng không thể xác định nó. Nguyên tố được phát hiện lại một cách độc lập nhiều năm sau bởi nhà hóa học người [17] [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Martin Heinrich Klaproth](/w/index.php?title=Martin_Heinrich_Klaproth&action=edit&redlink=1)trong quặng [rutil](/wiki/Rutil)ở Boinik, thuộc [Hungary](/wiki/Hungary)(nay ở [Slovakia](/wiki/Slovakia)). [[16]](#cite_note-Emsley2001p452-16) Klaproth xác nhận nó là nguyên tố mới vào năm [[19]](#cite_note-19) [1795](/wiki/1795)và đặt tên cho nó là Titan. Sau khi nghe về phát hiện trước đó của Gregor, ông đã lấy mẫu manaccanit và xác nhận nó chứa titan. [[14]](#cite_note-Emsley2001p451-14)
Titan được lấy từ tên
[thần Titan](/wiki/Titan_(th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i)), các con của [Gaia](/wiki/Gaia_(th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i)) và [Uranus](/wiki/Uranus_(th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i)).
Kim loại này luôn khó tách ra được từ các quặng của nó. Titan kim loại tinh khiết (99,9%) được tách ra lần đầu vào năm
[1910](/wiki/1910) bởi [Matthew A. Hunter](/w/index.php?title=Matthew_A._Hunter&action=edit&redlink=1) bằng cách nung Ti [Cl](/wiki/Clo) 4 với [natri](/wiki/Natri) trong bom thép ở 700–800 °C bằng [quy trình Hunter](/w/index.php?title=Quy_tr%C3%ACnh_Hunter&action=edit&redlink=1). Titan kim loại chưa được dùng bên ngoài phòng thí nghiệm cho đến năm [1946](/wiki/1946) khi [William Justin Kroll](/w/index.php?title=William_Justin_Kroll&action=edit&redlink=1) chứng minh là titan có thể sản xuất thương mại bằng cách khử [titan têtraclo](/w/index.php?title=Titan_t%C3%AAtraclo&action=edit&redlink=1) với [magiê](/wiki/Magi%C3%AA) bằng [quy trình Kroll](/w/index.php?title=Quy_tr%C3%ACnh_Kroll&action=edit&redlink=1) và phương pháp này vẫn còn dùng đến ngày nay.
Trong thập niên
[1950](/wiki/1950)– [1960](/wiki/1960), [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) mua hết titan trên thị trường thế giới như là một chiến thuật của [Chiến tranh Lạnh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_L%E1%BA%A1nh) nhằm ngăn cản quân đội [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) sử dụng nó. Mặc dầu vậy, Mỹ cũng có được một lượng lớn titan khi các công ty châu Âu mở mặt trận cho tình báo Mỹ mua nó.
## Sản xuất[
[sửa](/w/index.php?title=Titan&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Titan&action=edit§ion=6)]
Các quy trình sản xuất titan hiện hay được sử dụng:
[Quy trình Kroll](/w/index.php?title=Quy_tr%C3%ACnh_Kroll&action=edit&redlink=1)được phát triển vào năm [1946](/wiki/1946) [Quy trình FFC Cambridge](/w/index.php?title=Quy_tr%C3%ACnh_FFC_Cambridge&action=edit&redlink=1) [Quy trình van Arkel deBoer](/w/index.php?title=Quy_tr%C3%ACnh_van_Arkel_deBoer&action=edit&redlink=1)sản xuất lượng nhỏ titan với độ tinh khiết rất cao
Titan điôxit được sản xuất thương mại bằng nghiền quặng và trộn với
[kali cacbonat](/wiki/Kali_cacbonat) và dung dịch [axít flohyđric](/w/index.php?title=Ax%C3%ADt_flohy%C4%91ric&action=edit&redlink=1). Kết quả thu được [kali florotitanat](/w/index.php?title=Kali_florotitanat&action=edit&redlink=1) ( [K](/wiki/Kali) 2Ti [F](/wiki/Flo) 6). Nó được tách ra với nước nóng và [thủy phân](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7y_ph%C3%A2n&action=edit&redlink=1) với axit photphoric
Hợp kim titan thông dụng thường được sản xuất bằng phương pháp
[khử](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1). Thí dụ: cuprotitanium ( [rutil](/wiki/Rutil) và [đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng) bị khử), ferrocacbon titanium ( [ilmenit](/wiki/Ilmenit) khử với [than cốc](/wiki/Than_c%E1%BB%91c) trong [lò nung](/w/index.php?title=L%C3%B2_nung&action=edit&redlink=1) điện), và manganotitanium (rutil với [mangan](/wiki/Mangan) hoặc [mangan ôxít](/w/index.php?title=Mangan_%C3%B4x%C3%ADt&action=edit&redlink=1) bị khử).
## Hợp chất[
[sửa](/w/index.php?title=Titan&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Titan&action=edit§ion=7)] [Số ôxi hóa](/wiki/S%E1%BB%91_%C3%B4xi_h%C3%B3a) +4 chiếm đa số trong các hợp chất của titan, nhưng số ôxi hóa +3 cũng khá phổ biến. Vì có số ôxi hóa cao, nhiều hợp chất của titan có mức độ [cộng hóa trị](/wiki/Li%C3%AAn_k%E1%BA%BFt_c%E1%BB%99ng_h%C3%B3a_tr%E1%BB%8B) cao.
Mặc dù titan là kim loại khá hiếm, vì giá thành sản xuất cao, nhưng
[titan điôxít](/wiki/Titan_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt) (còn gọi là titan(IV), titan trắng, hay *titania*) lại rẻ, không độc, có sẵn nhiều, và được dùng rộng rãi làm [thuốc nhuộm](/wiki/Thu%E1%BB%91c_nhu%E1%BB%99m) trắng trong [sơn](/wiki/S%C6%A1n), [men](/wiki/Men), [sơn mài](/wiki/S%C6%A1n_m%C3%A0i), [nhựa](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_d%E1%BA%BBo) và [xi măng](/wiki/Xi_m%C4%83ng) xây dựng. Bột TiO 2 là chất trơ về mặt hóa học, chống mờ trước ánh sáng mặt trời, chắn sáng tốt: nó là thành phần chính của nhựa gia dụng có màu từ trắng tới nâu, xám. Trong tự nhiên hợp chất này được tìm thấy trong các [khoáng chất](/w/index.php?title=Kho%C3%A1ng_ch%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) [anatas](/wiki/Anatas), [brookit](/wiki/Brookit) và [rutil](/wiki/Rutil).
Sơn được sản xuất từ titan điôxit chịu đựng tốt trong nhiều nhiệt độ, và có khả năng tự làm sạch, và chịu được điều kiện môi trường biển. Titan điôxit có độ
[khúc xạ](/wiki/Kh%C3%BAc_x%E1%BA%A1) cao và độ [tán sắc](/wiki/T%C3%A1n_s%E1%BA%AFc) lớn hơn [kim cương](/wiki/Kim_c%C6%B0%C6%A1ng).
## Ứng dụng[
[sửa](/w/index.php?title=Titan&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Titan&action=edit§ion=8)]
Khoảng 95% lượng titan được dùng ở dạng
[titan điôxít](/wiki/Titan_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt) (Ti [O](/wiki/%C3%94xy) 2), một [thuốc nhuộm](/wiki/Thu%E1%BB%91c_nhu%E1%BB%99m) trắng trong [sơn](/wiki/S%C6%A1n), [giấy](/wiki/Gi%E1%BA%A5y), [kem đánh răng](/wiki/Kem_%C4%91%C3%A1nh_r%C4%83ng) và [nhựa](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_d%E1%BA%BBo). Sơn được làm từ titan điôxít phản chiếu tốt [bức xạ](/wiki/B%E1%BB%A9c_x%E1%BA%A1_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AB) [hồng ngoại](/wiki/Tia_h%E1%BB%93ng_ngo%E1%BA%A1i) nên được dùng rộng rãi trong ngành [thiên văn học](/wiki/Thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc) và các loại sơn bên ngoài. Nó cũng được dùng trong [xi măng](/wiki/Xi_m%C4%83ng), [đá quý](/wiki/%C4%90%C3%A1_qu%C3%BD) và giấy.
Vì có khả năng
[kéo dãn](/w/index.php?title=K%C3%A9o_d%C3%A3n&action=edit&redlink=1) tốt (kể cả khi nhiệt độ cao), nhẹ, chống ăn mòn tốt, và khả năng chịu đựng nhiệt độ rất cao, [hợp kim](/wiki/H%E1%BB%A3p_kim) titan được dùng chủ yếu trong [hàng không](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng), [xe bọc thép](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_ti%E1%BB%87n_chi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BA%A5u_b%E1%BB%8Dc_th%C3%A9p), tàu [hải quân](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n), [tàu vũ trụ](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_b%E1%BB%8B_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5) và [tên lửa](/wiki/T%C3%AAn_l%E1%BB%ADa),áo chống đạn loại mà lính [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) được trang bị ở [Iraq](/wiki/Iraq). Nó được dùng trong hợp kim [thép](/wiki/Th%C3%A9p) để giảm kích thước và chống ôxi hóa; nhưng trong [thép không gỉ](/wiki/Th%C3%A9p_kh%C3%B4ng_g%E1%BB%89) nó dùng để giảm lượng [cácbon](/wiki/Cacbon). Titan thường được luyện với [nhôm](/wiki/Nh%C3%B4m), [vanađi](/wiki/Vanadi), [đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng) (để cứng thêm), [sắt](/wiki/S%E1%BA%AFt), [mangan](/wiki/Mangan), [môlípđen](/wiki/M%C3%B4l%C3%ADp%C4%91en) và với nhiều kim loại khác.
Hợp kim với
[vanađi](/wiki/Vanadi) được dùng làm vỏ máy bay, vỏ chịu nhiệt, [càng đáp](/w/index.php?title=C%C3%A0ng_%C4%91%C3%A1p&action=edit&redlink=1), và ống dẫn hơi nước. Báo cáo của *Titanium Metals Corporation* năm [2004](/wiki/2004) ước đoán lượng titan trong hàng không hiện đại là 58, 43 và 18 tấn cho [máy bay](/wiki/M%C3%A1y_bay) [Boeing](/wiki/Boeing) 777, 747 và 737; còn đối với máy bay [Airbus](/wiki/Airbus) là 24, 17 và 12 tấn cho các loại A340, A330 và A320. Nói chung, các loại càng mới thì dùng càng nhiều và các loại thân rộng dùng nhiều nhất. Với các loại máy bay hiện đại nhất, Boeing 787 có thể dùng 91 tấn, và Airbus A380 dùng 77 tấn. Động cơ dùng khoảng 10-11 tấn titan.
Nhiều sản phẩm khác cũng dùng titan để chế tạo như
[gậy đánh golf](/w/index.php?title=G%E1%BA%ADy_%C4%91%C3%A1nh_golf&action=edit&redlink=1), [xe đạp](/wiki/Xe_%C4%91%E1%BA%A1p), [dụng cụ thí nghiệm](/w/index.php?title=D%E1%BB%A5ng_c%E1%BB%A5_th%C3%AD_nghi%E1%BB%87m&action=edit&redlink=1), [nhẫn cưới](/wiki/Nh%E1%BA%ABn_c%C6%B0%E1%BB%9Bi) và [máy tính xách tay](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh_x%C3%A1ch_tay).
Các công dụng khác:
- Do chống ăn mòn tốt với
[nước biển](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n), titan được dùng làm [chân vịt](/w/index.php?title=Ch%C3%A2n_v%E1%BB%8Bt&action=edit&redlink=1)và nơi trao đổi nhiệt trong các [máy lọc nước mặn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_l%E1%BB%8Dc_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_m%E1%BA%B7n&action=edit&redlink=1).
- Dùng để sản xuất các loại
[đá quý](/wiki/Ng%E1%BB%8Dc)mềm nhân tạo. [Titan tetraclo](/w/index.php?title=Titan_tetraclo&action=edit&redlink=1)(Ti [Cl](/wiki/Clo) 4), dung dịch không màu, được dùng làm kính ngũ sắc; nó cũng tạo khói khi gặp không khí ẩm nên được dùng làm chất tạo [khói](/wiki/Kh%C3%B3i). [Titan điôxít](/wiki/Titan_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt)(Ti [O](/wiki/%C3%94xy) 2) cũng được dùng làm [thuốc chống nắng](/w/index.php?title=Thu%E1%BB%91c_ch%E1%BB%91ng_n%E1%BA%AFng&action=edit&redlink=1).
- Do được xem như
[trơ](/w/index.php?title=Tr%C6%A1&action=edit&redlink=1)về mặt sinh học, nó được dùng làm các [khớp giả](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Bp_gi%E1%BA%A3&action=edit&redlink=1), các dụng cụ y tế và các ống dẫn trong [chế biến thực phẩm](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%BF_bi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%B1c_ph%E1%BA%A9m&action=edit&redlink=1).
- Hợp kim titan được dùng làm
[gọng kính](/w/index.php?title=G%E1%BB%8Dng_k%C3%ADnh&action=edit&redlink=1). Loại gọng này khá đắt tiền, nhưng nó rất bền. Cả hai loại hợp kim bình thường và [hợp kim nhớ vị trí](/w/index.php?title=H%E1%BB%A3p_kim_nh%E1%BB%9B_v%E1%BB%8B_tr%C3%AD&action=edit&redlink=1)( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) *shape memory alloy*) đều được sử dụng để chế tạo.
Titan đôi khi cũng được dùng để xây dựng các công trình. Tượng đài cao 45 m của
[Yuri Gagarin](/wiki/Yuri_Alekseievich_Gagarin) ở [Moskva](/wiki/Moskva) được làm từ titan. [Bảo tàng Guggenheim](/wiki/B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Guggenheim_Bilbao) và thư viện [Cerritos](/wiki/Cerritos,_California) là những công trình đầu tiên ở [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) và [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9) được bao bọc bởi các tấm titan.
## Thận trọng[
[sửa](/w/index.php?title=Titan&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Titan&action=edit§ion=9)]
Khi ở dạng bột kim loại, titan có nguy cơ cháy cao, và khi nung nóng trong
[không khí](/wiki/Kh%C3%AD_quy%E1%BB%83n_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t) thì có nguy cơ nổ. Phương pháp chữa cháy bằng [nước](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc) và [cacbon điôxit](/wiki/Cacbon_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt) không hiệu quả đối với vụ cháy do titan. Cát, đất, hoặc bột đặc biệt mới có thể dập tắt. [Muối](/wiki/Mu%E1%BB%91i) của titan thường được xem như vô hại trừ các loại muối clorua, như TiCl 3 và TiCl 4, nó được xem như [chất ăn mòn](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%A5t_%C4%83n_m%C3%B2n&action=edit&redlink=1). Titan cũng có khuynh hướng [tích lũy sinh học](/w/index.php?title=T%C3%ADch_l%C5%A9y_sinh_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) trong các mô chứa [silic điôxit](/wiki/Silic_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt) nhưng chưa có vai trò sinh học rõ ràng nào đối với [con người](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Titan&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Titan&action=edit§ion=10)] [^](#cite_ref-IUPAC_1-0) [Standard Atomic Weights 2013](http://www.ciaaw.org/atomic-weights.htm). [Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights](/wiki/Commission_on_Isotopic_Abundances_and_Atomic_Weights) **Andersson, N. và đồng nghiệp (2003).** [^](#cite_ref-2) [“Emission spectra of TiH and TiD near 938 nm”](http://bernath.uwaterloo.ca/media/257.pdf)(PDF). *J. Chem. Phys.* **118**: 10543. [Bibcode](/wiki/Bibcode): [2003JChPh.118.3543A](http://adsabs.harvard.edu/abs/2003JChPh.118.3543A). [doi](/wiki/DOI): [10.1063/1.1539848](//dx.doi.org/10.1063%2F1.1539848). **Lỗi chú thích: Thẻ** [^](#cite_ref-TICE6th_3-0)
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
TICE6th
- ^
**a** **ă** **â** [“Titanium”](http://www.britannica.com/eb/article-9072643/titanium). *Encyclopædia Britannica*. 2006. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2006. **Lỗi chú thích: Thẻ** [^](#cite_ref-Stwertka1998_5-0)
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
Stwertka1998
**Lỗi chú thích: Thẻ** [^](#cite_ref-Barksdale1968p738_6-0)
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
Barksdale1968p738
**Matthew J. Donachie, Jr. (1988).** [^](#cite_ref-7) *Titanium: A Technical Guide*. Metals Park, OH: ASM International. Appendix J, Table J.2. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-87170-309-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-87170-309-2). [^](#cite_ref-Barksdale1968p734_8-0) [Barksdale 1968](#CITEREFBarksdale1968), tr. 734
- ^
**a** **ă** **â** [United States Geological Survey](/wiki/United_States_Geological_Survey). [“USGS Minerals Information: Titanium”](http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/titanium/).
- ^
**a** **ă** **â** [Barksdale 1968](#CITEREFBarksdale1968), tr. 732
- ^
**a** **ă** **â** [Lide, D. R. biên tập (2005).](#cite_ref-LANL_11-3) **b** *CRC Handbook of Chemistry and Physics*(ấn bản 86). Boca Raton (FL): CRC Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8493-0486-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8493-0486-5).
- ^
**a** **ă** [Emsley 2001](#CITEREFEmsley2001), tr. 453 **Buettner, K. M.; Valentine, A. M. (2012). “Bioinorganic Chemistry of Titanium”.** [^](#cite_ref-13) *Chemical Reviews* **112**(3): 1863. [doi](/wiki/DOI): [10.1021/cr1002886](//dx.doi.org/10.1021%2Fcr1002886).
- ^
**a** **ă** [Emsley 2001](#CITEREFEmsley2001), tr. 451
- ^
**a** [Lỗi chú thích: Thẻ](#cite_ref-EnvChem_15-1) **ă**
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
EnvChem
- ^
**a** **ă** **â** [Lỗi chú thích: Thẻ](#cite_ref-Emsley2001p452_16-3) **b**
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
Emsley2001p452
- ^
**a** [Lỗi chú thích: Thẻ](#cite_ref-HistoryAndUse_17-1) **ă**
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
HistoryAndUse
**Xem:** [^](#cite_ref-18)
- William Gregor (1791) "Beobachtungen und Versuche über den Menakanit, einen in Cornwall gefundenen magnetischen Sand" (Observations and experiments regarding menaccanite [i.e., ilmenite], a magnetic sand found in Cornwall),
*Chemische Annalen*…, **1**, [pp. 40-54](https://books.google.com/books?id=ZFAyAQAAMAAJ&pg=PA40#v=onepage&q&f=false), [103-119.](https://books.google.com/books?id=ZFAyAQAAMAAJ&pg=PA103#v=onepage&q&f=false)
- William Gregor (1791) "Sur le menakanite, espèce de sable attirable par l'aimant, trouvé dans la province de Cornouilles" (On menaccanite, a species of magnetic sand, found in the county of Cornwall),
*Observations et Mémoires sur la Physique*, **39**: [72-78](https://archive.org/stream/journaldephysiq23unkngoog#page/n77/mode/1up), [152-160.](https://archive.org/stream/journaldephysiq23unkngoog#page/n159/mode/1up)
- William Gregor (1791) "Beobachtungen und Versuche über den Menakanit, einen in Cornwall gefundenen magnetischen Sand" (Observations and experiments regarding menaccanite [i.e., ilmenite], a magnetic sand found in Cornwall),
**Martin Heinrich Klaproth,** [^](#cite_ref-19) ["Chemische Untersuchung des sogenannten hungarischen rothen Schörls"](https://books.google.com/books?id=5zFGAAAAYAAJ&pg=PA233#v=onepage&q&f=false)(Chemical investigation of the so-called Hungarian red tourmaline [rutile]) in: *Beiträge zur chemischen Kenntniss der Mineralkörper*(Contributions to the chemical knowledge of mineral substances), vol. 1, (Berlin, (Germany): Heinrich August Rottmann, 1795), 233-244. From page 244: *"Diesem zufolge will ich den Namen für die gegenwärtige metallische Substanz, gleichergestalt wie bei dem Uranium geschehen, aus der Mythologie, und zwar von den Ursöhnen der Erde, den Titanen, entlehnen, und benenne also diese neue Metallgeschlecht: Titanium; … "*(By virtue of this I will derive the name for the present metallic substance — as happened similarly in the case of uranium — from mythology, namely from the first sons of the Earth, the Titans, and thus [I] name this new species of metal: "titanium"; …)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Titan&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Titan&action=edit§ion=11)] [Los Alamos National Laboratory – Titanium](http://periodic.lanl.gov/elements/22.html) *Guide to the Elements – Revised Edition*, Albert Stwertka, (Oxford University Press; 1998) [ISBN 0-19-508083-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0195080831) *The History and Use of Our Earth's Chemical Elements: A Reference Guide*, Robert E. Krebs (Greenwood Press: Westport, CT, 1998) [ISBN 0-313-30123-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0313301239)
- "titanium" Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica Premium Service.
[[1]](http://www.britannica.com/eb/article?tocId=7296)[Accessed ngày 23 tháng 1 năm 2005].
- "titanium"
*The Columbia Electronic Encyclopedia, 6th ed* [[2]](http://www.infoplease.com/ce6/sci/A0848871.html)[Accessed ngày 23 tháng 1 năm 2005]
- "titanium," Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2005
[[3]](http://encarta.msn.com/encyclopedia_761569280/Titanium.html)[Accessed ngày 24 tháng 1 năm 2005] [USGS Titanium Statistics and Information](http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/titanium/) *, Vol 407, 21 Sept 2000* **Nature**
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Titan&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Titan&action=edit§ion=12)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
(bằng
[tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t))
(bằng
[tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh)) [WebElements.com – Titanium](http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Ti/index.html)(also used as a reference) [Metallurgy of Titanium and its Alloys, Cambridge University](http://www.msm.cam.ac.uk/phase-trans/2003/titanium.movies/titanium.html) [World Production of Titanium Concentrates, by Country](http://www.indexmundi.com/en/commodities/minerals/titanium/titanium_table15.html)
|
|[1](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%81m) [2](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%81m_th%E1%BB%95) [3](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_3) [4](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_4) [5](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_5) [6](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_6) [7](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_7) [8](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_8) [9](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_9) [10](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_10) [11](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_11) [12](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_12) [13](/wiki/Nh%C3%B3m_Bo) [14](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_14) [15](/wiki/Nh%C3%B3m_nit%C6%A1) [16](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_16) [17](/wiki/Halogen) [18](/wiki/Kh%C3%AD_hi%E1%BA%BFm) [1](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_1) [H](/wiki/Hi%C4%91r%C3%B4) [He](/wiki/Heli) [2](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_2) [Li](/wiki/Liti) [Be](/wiki/Berili) [B](/wiki/Bo) [C](/wiki/Cacbon) [N](/wiki/Nit%C6%A1) [O](/wiki/%C3%94xy) [F](/wiki/Flo) [Ne](/wiki/Neon) [3](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_3) [Na](/wiki/Natri) [Mg](/wiki/Magi%C3%AA) [Al](/wiki/Nh%C3%B4m) [Si](/wiki/Silic) [P](/wiki/Ph%E1%BB%91tpho) [S](/wiki/L%C6%B0u_hu%E1%BB%B3nh) [Cl](/wiki/Clo) [Ar](/wiki/Argon) [4](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_4) [K](/wiki/Kali) [Ca](/wiki/Canxi) [Sc](/wiki/Scandi) **Ti**

X-Cache: cp1067 miss, cp1055 miss


text:
- Được làm từ chất liệu nhựa cao cấp
- Màu sắc trang nhã, trẻ trung
- Thích hợp dùng để trồng cây kiểng
- Chậu nhựa tròn Phương Nam 28 x 15 cm (Xanh lá cây) được làm từ chất liệu nhựa cao cấp, có độ bền và thời gian sử dụng lâu. Sản phẩm đồng thời thân thiện với môi trường và dễ vệ sinh sau khi sử dụng.
- Thiết kế kiểu tròn đẹp mắt, trẻ trung cùng các hoa văn độc đáo, tạo nét thẩm mỹ cho không gian nhà ở.
- Chậu thích hợp dùng cho nhiều mục đích khác nhau như: trồng và trưng bày các loại cây cảnh nhỏ, cây kiểng... Ngoài ra, bạn còn có thể dùng chậu để đựng hay trang trí các vật dụng khác trong gia đình của mình.
- Sản phẩm có kích thước 28 x 15 cm cùng trọng lượng 300g.
Đánh giá & Bình luận

markdown:
![](https://static.vingroup.net/vgh_static/assets/images/modules/line/vingroup-card.dropdown.text.gif)
- Được làm từ chất liệu nhựa cao cấp
- Màu sắc trang nhã, trẻ trung
- Thích hợp dùng để trồng cây kiểng
|
|Màu sắc |Xanh lá cây|
|
|Chất liệu |Nhựa|
|
|Xuất xứ |Việt Nam|
|
|Đường kính |28 (cm)|
|
|Trọng lượng |300 (g)|
|
|Cao |15 (cm)|
- Chậu nhựa tròn Phương Nam 28 x 15 cm (Xanh lá cây) được làm từ chất liệu nhựa cao cấp, có độ bền và thời gian sử dụng lâu. Sản phẩm đồng thời thân thiện với môi trường và dễ vệ sinh sau khi sử dụng.
- Thiết kế kiểu tròn đẹp mắt, trẻ trung cùng các hoa văn độc đáo, tạo nét thẩm mỹ cho không gian nhà ở.
- Chậu thích hợp dùng cho nhiều mục đích khác nhau như: trồng và trưng bày các loại cây cảnh nhỏ, cây kiểng... Ngoài ra, bạn còn có thể dùng chậu để đựng hay trang trí các vật dụng khác trong gia đình của mình.
- Sản phẩm có kích thước 28 x 15 cm cùng trọng lượng 300g.
## Đánh giá & Bình luận

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
Giày lười nam màu nâu trần chỉ của thương hiệu thời trang đồ da cao cấp Scorpion được thiết kế trẻ trung, kiểu dáng thể thao khỏe khoắn, mang lại cho phái mạnh phong cách thời thượng và cá tính.
Hướng dẫn bảo quản
Thông tin thương hiệu
Scorpion là thương hiệu đồ da cao cấp được sản xuất thủ công trên chất liệu da tự nhiên thuần túy. Mang đậm nét nghệ thuật và tinh tế trên từng chi tiết, sản phẩm đồ da Scorpion luôn đáp ứng được nhu cầu của từng khách hàng về tính thẩm mỹ cũng như chất lượng sản phẩm. Tiếp bước sự phát triển lớn mạnh của thương hiệu thời trang đồ da nổi tiếng Scorpion, từ năm 1995 công ty Scorpion Việt Nam đã hoàn toàn được chuyển giao công nghệ, dây chuyền sản xuất hiện đại, chính thức trở thành nhà phân phối độc quyền các sản phẩm giày, dép, đồ da mang thương hiệu Scorpion tại nhiều quốc gia trên thế giới.
Đánh giá & Bình luận

markdown:
![](https://static.vingroup.net/vgh_static/assets/images/modules/line/vingroup-card.dropdown.text.gif)
Giày lười nam màu nâu trần chỉ của thương hiệu thời trang đồ da cao cấp Scorpion được thiết kế trẻ trung, kiểu dáng thể thao khỏe khoắn, mang lại cho phái mạnh phong cách thời thượng và cá tính.
|
|Mã size |42|
|
|Xuất xứ |Việt Nam|
|
|Chất liệu mặt trên |Da bò|
|
|Độ cao gót |3 (cm)|
Hướng dẫn bảo quản
Thông tin thương hiệu
Scorpion là thương hiệu đồ da cao cấp được sản xuất thủ công trên chất liệu da tự nhiên thuần túy. Mang đậm nét nghệ thuật và tinh tế trên từng chi tiết, sản phẩm đồ da Scorpion luôn đáp ứng được nhu cầu của từng khách hàng về tính thẩm mỹ cũng như chất lượng sản phẩm. Tiếp bước sự phát triển lớn mạnh của thương hiệu thời trang đồ da nổi tiếng Scorpion, từ năm 1995 công ty Scorpion Việt Nam đã hoàn toàn được chuyển giao công nghệ, dây chuyền sản xuất hiện đại, chính thức trở thành nhà phân phối độc quyền các sản phẩm giày, dép, đồ da mang thương hiệu Scorpion tại nhiều quốc gia trên thế giới.
## Đánh giá & Bình luận


text:
- Chất liệu hợp kim thép cao cấp
- An toàn cho người sử dụng
- Thích hợp dùng để khoan gỗ
- Mũi phay alu thẳng TTPusa 223-000203-UD 6.35 x 9.5 mm được làm từ hợp kim thép cao cấp, chống gỉ sét, không thải ra các chất độc hại nên đảm bảo an toàn cho người dùng và thân thiện với môi trường.
- Đầu mũi phay bằng hợp kim bền chắc mang đến cho sản phẩm tốc độ khoan nhanh hơn và thời gian sử dụng lâu hơn các sản phẩm thông thường khác.
- Với đầu dạng thẳng, Mũi phay alu thẳng TTPusa 223-000203-UD 6.35 x 9.5 mm là sản phẩm chuyên dụng để khoan gỗ, thích hợp dùng trong gia đình hoặc nhà máy, xí nghiệp.
Đánh giá & Bình luận

markdown:
![](https://static.vingroup.net/vgh_static/assets/images/modules/line/vingroup-card.dropdown.text.gif)
- Chất liệu hợp kim thép cao cấp
- An toàn cho người sử dụng
- Thích hợp dùng để khoan gỗ
|
|Màu sắc |Xanh, bạc|
|
|Chất liệu |Hợp kim thép|
|
|Model |223-000203-UD|
|
|Kích thước |6.35 x 9.5mm|
|
|Công dụng |Chuyên để khoan gỗ|
|
|Xuất xứ |Trung Quốc|
|
|Trọng lượng |30 (g)|
|
|Bảo hành |12 (tháng)|
-
**Mũi phay alu thẳng TTPusa 223-000203-UD 6.35 x 9.5 mm**
- Đầu mũi phay bằng hợp kim bền chắc mang đến cho sản phẩm tốc độ khoan nhanh hơn và thời gian sử dụng lâu hơn các sản phẩm thông thường khác.
- Với đầu dạng thẳng,
**Mũi phay alu thẳng TTPusa 223-000203-UD 6.35 x 9.5 mm** là sản phẩm chuyên dụng để khoan gỗ, thích hợp dùng trong gia đình hoặc nhà máy, xí nghiệp.
## Đánh giá & Bình luận


text: CÔNG TY TNHH TOÀN AN MART XIN GỬI LỜI CHÀO TRÂN TRỌNG NHẤT TỚI QUÝ KHÁCH HÀNG. Đến với chúng tôi quý khách sẽ được tư vấn đầy đủ về các loại bàn thu ngân đa dạng về kích thước và kiểu dáng, quý khách yên tâm về giá cả và chất lượng sản phẩm. TOÀN AN MART là công ty hàng đầu cung cấp tổng thể các thiết bị cho siêu thị tại ViệtNam và các đối tác nước ngoài. Bạn đang có hiện đang được công ty chúng tôi nhập khẩu và phân phối : máy đọc mã vạch[bàn thu ngânĐể tiện cho việc tham khảo chúng tôi xin giới thiêu đến các bạn một số mẫu 093 522 9693Ms Mỹ) tư vấn và lắp đặt sớm nhất. (Toàn An Mar tmà đang phân vân không biết chọn thiết bị ở đâu cho phù hợp ư? Hãy gọi cho chúng tôi_ công ty nhu cầu mở siêu thị 1. Tên sản phẩm: Bàn thu ngân siêu thị KS_07 Ứng dụng: Siêu thị mini, đại siêu thị, chuỗi siêu thị Vật liệu: Mặt Inox, chân sắt sơn tĩnh điện, nhựa viền Màu sắc: Theo yêu cầu của khách hàng Kích thước bàn phụ: 550*550*800mm Kích thước bàn chính: 1800*550*800 mm Xem thêm: Cổng dò kim loại Tem từ siêu thị Cổng Từ Shop thời trang Cổng chống trộm Thiết bị siêu thị +Hệ thống giá kệ bày hàng. + Camera chống trộm. + Phần mềm thanh toán. + Máy in hóa đơn. + Máy đọc mã vạch. + Máy chấm công. + Cổng dò kim loại. + Bàn thu ngân. + Xe đẩy và giỏ đựng hàng siêu thị. + Hệ thống tủ đông tủ mát. + Thiết bị chống trộm cho các cửa hàng điện thoại. + Tem từ cứng. + Tem từ mềm. + Cổng từ an ninh siêu thị, shop thời trang, mini mart… + Cổng từ an ninh thư viện. ………… Các bạn quan tâm đến sản phẩm công ty xin vui lòng liên hệ: Địa chỉ: 41_43 Trần Cao Vân, Phường 6, Quận 3, TP.Hồ Chí Minh ĐT: (08) 3 727 3983 kể cả ngày nghỉ DĐ: 093 522 9693 Ms Mỹ Yahoo: lemy_kd66 Email: lemy.kd66@gmail.com Website: http://conganninh.comhoặc http://chothietbivn.com

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: xf_session=c954891a729c0376fb4b9ad75b7d355a; path=/; secure; httponly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text: Tối 28/1, tại thủ đô Mátxcơva, Vietnam Airlines đã khai trương đường bay thẳng Mátxcơva - Nha Trang, với tần suất một chuyến/tuần vào các Thứ sáu trong mùa hè. Để tạo điều kiện cho du khách Nga và nước ngoài bay từ Mátxcơva tới Nha Trang và nhiều danh thắng du lịch nổi tiếng khác ở miền Nam Trung bộ nước ta không phải bay nối chuyến hoặc quá cảnh TP. Hồ Chí Minh, Vietnam Airlines đã quyết định khai trương tuyến bay thẳng này với chuyến bay đầu tiên sẽ sử dụng máy bay Boeing 777-200 vào ngày 5-4 tới. Kể từ ngày khai trương cho đến ngày 30-6, Vietnam Airlines sẽ áp dụng chính sách khuyến mại như giảm giá vé tuyến đường Mátxcơva - Nha Trang và ngược lại tới 10%, đồng thời, du khách Nga từ các tỉnh - thành khác tới thủ đô đi tuyến này được tính giá vé bằng giá vé tuyến Mátxcơva - Nha Trang. Bắt đầu từ mùa đông tới, tần suất các chuyến bay thẳng Mátxcơva - Nha Trang sẽ được nâng lên 2 chuyến/tuần. Nguồn: TTXVN

Set-Cookie: xf_session=d86efa6a2896a9184ec77c9ab0a9b7f7; path=/; secure; httponly