markdown:
![](https://www.thongtincongnghe.com/sites/default/files/imagecache/xw640/images/2007/12/31/1199074901_tmp_download-youtube-video.jpg)
![](https://www.thongtincongnghe.com/sites/default/files/imagecache/xw640/images/2007/12/31/1199074901_tmp_download-youtube-video.jpg)
Phần mềm cho phép lưu trữ đoạn phim dưới các định dạng MPEG, AVI, DivX, XviD, MP4, 3GP, WMV, ASF, MOV, QT, VOB, ... Nó cũng hỗ trợ việc lưu các đoạn video trực tuyến yêu thích thành những định dạng âm thanh phổ biến như MP3, AC3, AAC, M4A.
4U Download YouTube Video còn đóng vai trò trung gian cho việc chuyển các tập tin đa phương tiện sang máy PC, iPod, PSP, iPhone, PDA, PocketPC, điện thoại di động, hoặc các thiết bị giải trí cầm tay của Archos, iRiver, và Creative Zen Vision. Hiện nay, 4U Download YouTube Video không chỉ hỗ trợ cho YouTube mà nó cũng có thể tải về các đoạn phim từ Google Video và MySpace.
**Yêu cầu hệ thống :**
Bộ nhớ RAM 64 MB trở lên
Bộ vi xử lý 366 MHz trở lên
Dung lượng ổ cứng còn trống 50 MB
Hỗ trợ mọi loại điều hành Windows
Phiên bản dùng thử có thể tải về
[tại đây](http://www.4u-dvd-ripper.com/files/4UDownloadYouTubeVideo.exe) cho phép chuyển đổi định dạng 60% mỗi tập tin video. Giá phiên bản đầy đủ là 39,95 USD **Hướng dẫn cơ bản**
Bước 1 : Sau khi cài đặt, mở chương trình 4U Download YouTube Video, nhấn nút "New" để bắt đầu phiên download mới
Bước 2 : Nhập đường dẫn của tập tin Youtube mà bạn muốn tải về ở dòng "URL". Bạn có thể thiết lập định dạng tập tin sau khi tải về ở mục "Output Format" và nơi lưu trữ ở mục "Output Folder"
Bước 3 : Nhấn nút OK. tập tin sẽ bắt đầu được chương trình tải về. Bạn có thể thực hiện các tác vụ như "Stop", "Start" và "Delete". Khi tiến trình đạt đến 100% tức là tập tin đã được tải về và được chuyển qua định dạng yêu cầu.
Bước 4 : Để mở tập tin, nhấn phải chọn "Open Target Folder" để vào thư mục chứa tập tin.
Vĩnh Duy (Theo
[Softpedia](http://www.softpedia.com/get/Internet/Download-Managers/4U-Download-YouTube-Video.shtml))
## Bình luận

Set-Cookie: __cfduid=dbbef5e39b0204ffef7d688e67a69ec4b1484658844; expires=Wed, 17-Jan-18 13:14:04 GMT; path=/; domain=.thongtincongnghe.com; HttpOnly


markdown:
Chuyên mục giành cho người lao động
Sticky Threads
Normal Threads
Use this control to limit the display of threads to those newer than the specified time frame.
Allows you to choose the data by which the thread list will be sorted.
Order threads in...
Note: when sorting by date, 'descending order' will show the newest results first.
Forum Rules

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: vbseo_loggedin=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/

Connection: close

Server: CentOS WebPanel: Protected by Mod Security

Pragma: private

Cache-Control: private

Via: 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
**NGHỀ GIÁN ĐIỆP**
Người ta thường nói hai nghề xưa nhất trên trái đất là nghề làm điếm và nghề gián điệp. Nếu điếm có đủ hạng, thượng vàng hạ cám thì nghề gián điệp cũng vậy. Ai cũng có thể làm gián điệp: thầy chùa, cha cố, giáo sư đại học, nhà báo, chính khách, gái điếm … và hình như phong trào tuyển mộ gián điệp càng lúc càng thịnh hành, dù thời bình hay thời chiến.
Cuốn sách “Man Without a Face” (Người Không Chân Dung) của ông Markus Wolf viết cách đây 9 năm nói về cuộc đời làm gián điệp của ông cho đến nay vẫn còn ăn khách.
Trước đây tôi đã tạm dịch thành một truyện ngắn. Tôi xin gởi vào trang nhà này để độc giả “mua vui cũng được một vài trống canh”. Xin thành thật cám ơn bạn đọc.
**Trần Bình
ĐẤU GIÁ MÓN HÀNG MARKUS WOLF
Mùa hè năm 1990, Đông và Tây Đức chuẩn bị thống nhất. Là một người suốt đời phục vụ cho bộ máy tình báo Đông Đức, gây thù chuốc oán, tôi biết tôi sẽ bị truy nã, mặc dù nghỉ hưu đã được 4 năm.
Văn phòng chính của tôi đặt ở
Bức tường Berlin sụp đổ tháng 11 năm 1989 làm tôi hoàn toàn bỡ ngỡ mặc dù trong 4 năm nghỉ hưu tôi có thì giờ suy nghĩ về những biến cải có thể xẩy ra cho một chế độ tự trói lấy mình. Không như nhiều người tưởng, dân Đông Đức đợi chờ thống nhất với nhiều lo âu và cảm thấy là người thua cuộc. Nhân sự trong bộ máy công an của Đông Đức được báo chí, chính khách và quan tòa xem là kẻ thù của nhân dân. Ngày 15 tháng 1 năm 1990 dân chúng đột nhập bộ Nội vụ và phanh phui một số tài liệu cho thấy công an Đông Đức theo dõi từng người dân Đông Đức như thế nào làm cho dân chúng càng thêm phẩn nộ. Tòa án Tây Đức muốn bắt tôi.
Trong không khí đó tôi chạy sang Mạc Tư Khoa ở tạm nhà người em gái cùng cha khác mẹ Lena Simonova. Mạc Tư Khoa là nơi gia đình tôi từng lánh nạn Quốc xã của Hitler. Mẹ tôi gốc Do Thái và cha tôi là người chống thuyết Quốc xã. Sống ở Mạc Tư Khoa từ nhỏ tôi có quốc tịch Nga, nói tiếng Nga như một người Nga tôi thấy an tâm bên cạnh những người bạn KGB thân thiết thuở nào. Bạn cũ trong ngành tình báo của tôi ở Đông Đức tới tấp viết thư cho tôi kêu cứu. Vào lúc này ít ai ở Tây Dức phân biệt giữa bộ Nội Vụ (Stasi) và cơ quan phản gián Đông Đức (HVA). HVA của tôi mặc dù thuộc Stasi nhưng công tác chính là tình báo hải ngoại chống lại mưu toan của các nước Tây Phương muốn đè bẹp khối Xô viết. Stasi được đồng hóa với tội ác.
Tại Mạc Tư Khoa Leonid Shebarshin, trưởng ngành phản gián Liên bang Xô viết lịch sự tiếp tôi với mấy chai vodka thật ngon, thăm hỏi nơi ăn chốn ở của tôi. Nhưng tôi nhận ra rằng trong không khí đổi mới của nước Nga triều đại Gorbachev, KGB không còn là cơ quan quyền năng tuyệt đối và chẳng giúp gì được tôi.
Người chỉ đạo chính sách đối đãi với tôi là Valentin Falin, cố vấn ngoại giao của Mikkhail Gorbachev, vì tôi là người biết rõ các đường giây tình báo hải ngoại của Đông Đức trong đó có ít nhiều liên hệ với các đường giây tình báo của Liên bang Xô viết. Lúc này Falin đang mua chuộc cảm tình của Tây phương trong chính sách đổi mới nên cái khó của Falin là làm sao giữ tôi trong hàng ngũ mà không làm Tây phương khó chịu.
Tôi không ngạc nhiên về sự thay đổi chính sách của Mạc Tư Khoa.
Mùa hè năm 1990 Gorbachev yêu cầu đại sứ Nga tại
Trong khi chờ đợi thống nhất, một cuộc tranh mua diễn ra giữa các cơ quan tình báo Tây Phương. Người ta muốn mua các hiểu biết tình báo của tôi với giá tự do cho bản thân tôi, nhất là lúc này cơ quan CIA đang điên đầu muốn biết ai là điệp viên nằm trong cơ quan CIA đã bán sinh mạng các điệp viên Nga đang làm việc cho Hoa Kỳ (sau này FBI phát giác vụ vợ chồng ông Aldrich Ames) mà CIA nghĩ tôi biết. Sự thật tôi không biết.
Tình báo Tây Đức BfV mở cuộc mua bán đầu tiên qua trung gian Peter-Michael Diestel, tổng trưởng Nội Vụ của chính phủ Đông Đức do đảng Dân chủ Thiên chúa giáo vừa đắc cử trong cuộc bầu cử tự do đầu tiên tháng 3 năm 1990. Chính phủ của đảng Dân chủ Thiên chúa giáo được thủ tướng Tây Đức ủng hộ và công việc chính là hợp tác với Tây Đức chuẩn bị thống nhất hai nước. Lúc này Erich Mielke, nguyên tổng trưởng Nội Vụ của Honecker đã bị bắt.
Một hôm Diestel gọi điện thoại mời tôi lại nhà ông dùng cơm tối bàn chuyện thời sự. Tôi nhận lời. Vài ngày sau Diestel cho một chiếc BMW bóng nhoáng đến đón. Trong bữa cơm chiều tôi nhận ra vài khuôn mặt cũ trong các người bồi bàn. Diestel vào chuyện ngay đầu bữa cơm. Ông ta cho biết cơ quan BfV dựa vào các tài liệu có được và sự hợp tác của Werner Grossman, người thay tôi từ năm 1986 và một phụ tá thân tín là Bernd Fisher để tìm hiểu các đường dây và cách tổ chức của tình báo Đông Đức nhưng chẳng mấy thành công. Đến đó Diestel rót thêm rượu vào li tôi và nói: “Ai có thể giải thích rõ ràng cho họ bằng anh, người đã tổ chức bộ máy đó.” Diestel tiếp: “chỉ cần ngay bây giờ anh lên xe cùng tôi đến văn phòng của Boeden (Gerhard Boeden, trưởng ngành phản gián Tây Đức), cho ông ta một danh sách từ mười đến mười hai điệp viên lớn anh đã cài vào các nước Tây phương và vắn tắc công tác của họ đã làm. Thế là xong; anh được tự do.”
Tôi cám ơn Diestel nhưng tôi nói tôi có trách nhiệm đối với nhân viên cũ. Nói qua nói lại một hồi Diestel bực mình nói: “Anh Wolf, anh biết trước sau chúng ta cũng đi tù. Vấn đề là người ta giam giữ chúng ta thế nào thôi.”
Nghĩ đến bị tù, bị ngược đãi tôi cũng ngán nhưng khi nghĩ đến những người đã phục vụ tôi nếu vì tự do của bản thân để họ bị tù đày tôi không nỡ. Tôi dứt khoát: “Tôi chịu thôi, để cho ai phản bội thì phản bội.” Diestel nói: “Không thiếu người đâu. Riêng anh khi nào đổi ý anh và tôi vẫn còn dịp cùng đi gặp Boeden.”
Đến lượt CIA. Ngày
Trong
câu chuyện mào đầu Hathaway cho biết ông ta hiểu hoàn cảnh khó khăn tù tội đe
dọa trước mắt của tôi, nhưng không quên vuốt ve khen tôi là một tay gián điệp giỏi. Để khỏi vòng vo
tam quốc tôi vào đề: “Chắc quí vị không đến đây hôm nay để khen đôi mắt tôi
đẹp. Quí vị cần gì nào?” Hai ông bạn
CIA cười thoải mái. Hathaway hạ thấp giọng: “Chúng tôi biết anh là một người
cộng sản, nhưng nếu anh muốn giúp chúng tôi hay làm việc với chúng tôi anh có
thể làm việc với tôi. Việc này hoàn toàn kín đáo chẳng ai
biết. Chúng tôi có thể sắp xếp được. Anh biết
Tôi cười bông đùa, “
Đi
sát vào vấn đề hơn Hathaway nói giám đốc William Webster muốn mời tôi sang tổng
hành dinh CIA ở
Biết trước sau Hathaway cũng đề nghị tôi tiết lộ danh tánh điệp viên chúng tôi gài ở Hoa kỳ tôi nói trước tôi không sẵn sàng làm điều đó. Hathaway nói: “An ninh của anh ở đây đâu có bảo đảm” có ý nhắc tôi chỉ trong vòng vài tuần tôi sẽ bị bắt. Tôi ỡm ờ: “Còn nước Nga chứ.” Hathaway nghiêm giọng: “Đừng đi Mạc Tư Khoa ông bạn ơi, đời sống ở đó rất khó khăn. Hãy nghĩ đến Andrea (Andrea là vợ tôi). Hãy đến một nơi có điều kiện để làm việc và viết lách. Theo tôi chỉ có Hoa Kỳ là hợp cho anh.”
Để tránh bị trở mặt tôi đề nghị CIA qua trung gian một ngoại vi nào đó chính thức mời tôi sang Hoa Kỳ. Hathaway hoảng hốt với ý này vì Hoa Kỳ đâu có muốn Tây Đức biết CIA đang qua mặt BfV.
Khác
với Tây Đức, Hoa Kỳ không đòi hỏi tôi phải tiết lộ danh tính của gián điệp Đông
Đức tôi đã gài vào các nước Tây phương, Hoa Kỳ muốn biết về KGB và cách tổ chức
của tình báo Nga và các điệp viên của Nga nằm trong CIA. Không dấu diếm
Hathaway nói: “Ông Wolf, chúng tôi đến đây vì chúng tôi biết ông đã hợp tác với
Mạc Tư Khoa trong một số trường hợp quan trọng. Chúng tôi đang điều tra một kẻ
phản bội nằm trong hàng ngũ CIA. Từ
năm 1985 chúng tôi mất ít nhất từ 30 đến 40 điệp viên tại
Vụ này là vụ Aldrich Ames, và như đã nói ở trên tôi không biết. Điều tôi biết là CIA đã phải nuốt tự ái để tìm tới tôi. Hôm sau hai vị khách quí lại đến và không hứa hẹn gì về đề nghị của tôi. Hathaway cho tôi một số điện thoại miễn phí và khóa nhận diện để gọi thẳng tổng hành dinh CIA. Hathaway ra về nghĩ rằng thời gian có lợi cho ông ta và bất lợi cho tôi.
Ba tháng sau Hathaway và Charles trở lại cho biết giám đốc Webster
không đồng ý mời tôi, chỉ hứa ban quyền tị nạn. Charles
dặn tôi lúc khẩn cấp và cần giúp hãy cho vợ tôi đến một trạm điện thoại công
cộng trong sở thú Bahnhof ở Tây
Việc Do Thái nhảy vào cuộc mua bán có lẽ Hoa Kỳ, Nga hay Tây Đức đều không ngờ tới. Tuy có máu Do Thái của mẹ, tôi lại làm bạn thân thiết với KGB, phục vụ chủ nghĩa cộng sản bao nhiêu năm, đương nhiên người Do Thái xem tôi là thù địch. Nhưng Do Thái vẫn tìm tới tôi qua trung gian bà Irene Runge, giám đốc Hội Văn Hóa Do Thái mới lập ở Đông Đức trong thập niên 80 sau khi Đông Đức bớt thân thiện khối A Rập. Tôi tình cờ gặp bà Runge trong cuộc biểu tình ngày 4 tháng 11 năm 1989 tại Berlin đòi thay đổi chế độ. Khoảng mùa hè 1990 bà gọi tôi giới thiệu một tu sĩ Do Thái giáo tên là Tsvi Weinman. Sau đó ông Weinman đến nhà tôi chơi, tỏ tình đồng chủng và hỏi tôi có muốn viếng Do Thái không. Tôi không nhận lời cũng không từ chối. Sau đó tờ báo Yediot Ahranoth của Do Thái chính thức mời tôi.
Trong khi chờ đợi tôi tìm hiểu về tu sĩ Weinman và được biết thiếu
thời ông từng phục vụ Mossad tức cơ quan tình báo Do Thái. Tôi đoán Do Thái cần tôi vì nghĩ tôi biết về tổ chức khủng bố
Sau đó tôi bị bắt, ra tòa bị kết tội, được tòa trên phá án, rồi bị truy tố về tội khác. Tôi đang được tại ngoại.
ĐỘN NHẬP BẰNG LÀN SÓNG TỊ NẠN
Nước Đức trong thập niên 1950 là một quốc gia không ai tin ai. Cả hai nước, Đông và Tây đều nói mục tiêu chính là thống nhất đất nước, nhưng cũng không tin ở chính mình. Phân tích quyền lợi của hai khối thắng trận là Liên bang Xô viết và Đồng minh, chính yếu là Hoa Kỳ tôi thấy triển vọng thống nhất Đức quốc rất mơ hồ, ít nhất trong thời gian thấy được trước mắt. Cuộc nổi dậy tại Đông Đức năm 1953 cho Đồng minh một hy vọng nhưng sau đó cũng tắt nốt. Hy vọng thống nhất càng ngày càng lu mờ do căng thẳng kinh tế giữa Đông và Tây, và nhất là khi Tây Đức tái võ trang và dự tính gia nhập khối NATO (Liên phòng Bắc Đại Tây Dương). Tuy nhiên các nhà lãnh đạo Đông Đức vẫn dùng chiêu bài thống nhất để nắm chính nghĩa mặc dù dân chúng Đông Đức ùn ùn bỏ trốn sang Tây Đức.
Trong thập niên 1950 biên giới giữa Đông và Tây Đức hầu như bỏ ngỏ, hàng ngàn người bỏ trốn qua Tây Đức nhất là sau cuộc nổi dậy bất thành tháng 6 năm 1953. Tổng số vượt biên từ năm 1953 đến giữa năm 1956 lên đến nửa triệu người trên tổng số 18 triệu dân.
Chúng tôi gài điệp viên một cách dễ dàng trong làn sóng người qua biên giới. Đó là những đảng viên cộng sản trẻ tuổi và đã đóng góp nhiều cho công tác gián điệp sau này. Mỗi người đều chuẩn bị một câu chuyện để trả lời giới chức phỏng vấn tại các trung tâm tị nạn Tây Đức. Chuyện hợp lý và dễ nghe nhất là đoàn tụ với bà con bên Tây Đức. Chuyện khác như tung tích tham gia đảng Quốc Xã bị tiết lộ hay đã phát biểu không vừa tai của chính quyền Đông Đức bị truy nã phải bỏ trốn. Chúng tôi ngụy tạo hồ sơ truy nã các thành phần chuẩn bị nằm vùng này phòng trường hợp phản gián Tây Đức cho điều tra. Rút kinh nghiệm gài người, tôi không dùng bất cứ ai có thân nhân ở Tây Đức trong ban tham mưu của tôi.
Mỗi đối tượng được gài tôi định một nhiệm vụ hạn chế trước và huấn
luyện kỹ càng cho nhiệm vụ này. Tôi không tham lam qui
định nhiều nhiệm vụ cho một đối tượng, vì vừa ít hữu hiệu vừa dễ bị lộ. Trong một vài trường hợp đặc biệt tôi đưa họ về Đông Đức để huấn luyện.
Gài người Đông Đức sang Tây Đức tương đối dễ vì cùng ngôn ngữ và văn hóa. Nga gài người vào nước Mỹ, và ngược lại, khó hơn nhiều. Tuy nhiên về sau khi hai nước Đức càng ngày càng trở nên khác nhau,
nhất là sau khi bức tường
Tôi không hy vọng người chúng tôi gài có thể kiếm việc ngon lành ngay. Họ phải bắt đầu bằng công việc tay chân để làm kế sinh nhai. Tôi huấn luyện nghề cho họ, ngoại trừ các khoa học gia hay sinh viên khoa học họ sẽ tìm việc văn phòng hay nghiên cứu nơi các cơ sở tôi cần tin. Ngoài ra tôi còn lấy tin qua quan hệ bán chính thức với các khoa học gia Tây Đức. Một số khoa học gia này thấy tai hại của hai quả bom nguyên tử Hoa Kỳ thả xuống Hiroshima và Nagasaki nên liên lạc với chúng tôi để tìm cách ngăn ngừa Tây Đức phát triển vũ khí nguyên tủ và vi trùng.
Nhiều điệp viên của tôi đã len lỏi vào nhiều cơ sở khá mật của Tây
Đức. Một vài người giữ nhiệm vụ lãnh đạo công ti. Nhưng
ít ai thành công len lỏi được vào các cơ sở quân sự và chính trị tối mật của
Công tác này tôi thực hiện bằng “mỹ nhân kế” hay nói đúng hơn là “nam nhân kế”. Nhưng dó là chuyện sau.
MỸ NHÂN KẾ
Dùng mỹ nhân lấy tin của địch là chuyện cũ như trái đất. Nhưng nếu tôi được ghi vào lịch sử tình báo, một phần vì tôi đã xử dụng “nam nhân kế” một cách hữu hiệu không ngờ. Những chàng gíán điệp đẹp trai của tôi nổi tiếng nhờ chinh phục nhiều quả tim phụ nữ của Tây Phương.
Trong thế kỷ này phụ nữ trở thành đối tượng của tình báo vì phụ nữ càng ngày càng nắm những chức vụ then chốt.
Romeo gián điệp đầu tiên của tôi mang bí danh Felix. Tên thật của Felix đến nay vẫn còn bí mật. Tôi tuyển mộ Felix từ đại học khi anh đang học về ngành cơ khí. Cách chọn người của chúng tôi rất kỹ. Trong hàng trăm đối tượng trong đảng cộng sản, trong các đại học và các tổ chức thanh niên, may lắm lọc ra được mươi người. Felix là một người có cá tính đặc biệt. Khi chúng tôi ngỏ lời anh hơi do dự, nhưng chúng tôi thuyết phục anh rằng nghề gián điệp mạo hiểm và lý thú, và anh đã chọn sự mạo hiểm.
Sau khi được huấn luyện tôi dùng giấy tờ giả đưa Felix qua
Felix là người có sáng kiến đầu tiên. Anh
tạo cớ lui tới dùng trạm xe buýt gần dinh thủ tướng
lân la làm quen các cô thư ký trong phủ. Felix tin vào diện mạo đẹp trai và tài
tán gái của mình và anh đã thành công. Anh làm quen được một nữ thư ký dung nhan trung bình trong dinh thủ tướng. Tôi đặt bí danh cô là Norma. Norma trở
thành tình nhân của Felix và những gì Norma biết chúng tôi được “san sẽ” qua
mối tình Felix-Norma. Tình hờ trở thành tình thật và hai người dọn vào ở
chung với nhau. Norma giới thiệu Felix với nhân viên
trong dinh thủ tướng vào các dịp picnic, đánh bowling hay đi thuyền trên sông
Khi một gián điệp của tôi gài trong cơ quan phản gián Tây Đức cho biết Felix đang kín đáo bị điều tra vì quan hệ với Norma tôi quyết định rút Felix về Đông Đức. Một hôm Norma đi làm về thấy chàng đã cao chạy xa bay. Nàng đau khổ, và Felix trên đường đào thoát cũng đau khổ không kém. Hai chai vodka tôi mở mừng Felix an toàn trở về không làm Felix nguôi sầu. Nhưng chức năng gián điệp không bỏ Felix. Trong cơn đau khổ Felix không quên báo cáo với tôi một phụ nữ Tây Đức có thể là đối tượng tốt cho một cuộc hành quân Romeo khác. Sau này cô mang bí danh Gudrun, là nữ thư ký của Globke, chánh văn phòng phủ thủ tướng Tây Đức, một tay chống cộng quá khích.
Từng giao thiệp với Gudrun, Felix nghĩ một điệp viên đẹp trai, tự tin và có một tương lai hứa hẹn có thể chinh phục nàng. Ở Tây Đức sau chiến tranh trai thiếu gái thừa nên không phải người phụ nữ nào cũng kiếm được một bạn trai vừa ý nên - theo Felix - nếu chọn đúng mồi thí cá phải cắn câu thôi.
Sau nhiều lựa lọc tôi chọn Herbert Sohler, bí danh Astor. Herbert nguyên là đảng viên Quốc xã, phi công và từng ở trong ban tham mưu của thống chế Kesselring. Mặt trận vỡ, anh bị Nga xô viết cầm tù và gia nhập đảng cộng sản trong tù. Sau chiến tranh Đông Đức không thể dùng Astor vì chính sách lý lịch nên khi tôi đề nghị sang Tây Đức làm công tác Romeo anh nhận lời ngay.
Lúc này Tây Đức chuẩn bị tái võ trang nên cần cựu sĩ quan kinh nghiệm. Mặt khác sau cuộc nổi dậy 1953 tại Đông Đức bị Nga xô đàn áp một số người bỏ Đông Đức chạy sang Tây Đức nên rất tiện cho việc cài Astor trong làn sóng người bất mãn.
Tại Bonn, Astor làm việc cho một công ti bán nhà cửa, và vào hội chơi máy bay tài tử tại Hangelar, trong hội có nhiều viên chức chính phủ. Chẳng bao lâu Astor làm quen được với một nữ thư ký quan trọng, sau này mang bí danh là Gudrun. Gudrun mê Sohler và nàng thư ký “không còn cô đơn” không tiết gì với người tình những gì nàng biết trong văn phòng. Sau một thời gian Astor biết Gudrun có khuynh hướng phục Nga xô và không ưa Đông Đức mà nàng xem như là một chư hầu của Liên bang Xô viết. Astor đề nghị để hắn đóng vai một sĩ quan Liên xô để tuyển mộ Gudrun. Tôi sắp xếp công tác tuyển mộ Gudrun tại một vùng nghĩ hè trong rặng núi Alpes thuộc Thụy Sĩ. Tôi chọn vùng đất trung lập vì nếu Gudrun có ý gì khác chúng tôi có đường rút lui. Cuộc tuyển mộ diễn ra nhẹ nhàng. Tôi có cảm tưởng Gudrun đã biết Astor là gì rồi. Qua kinh nghiệm này tôi thấy các nàng Juliets thường trực giác bồ của mình làm gì nhưng một phần bán tin bán nghi, phần sợ thắc mắc mất bồ cho nên im luôn. Điều này giúp tôi chuẩn bị đường tẩu thoát cho mọi điệp vụ “nam nhân kế” về sau.
Điệp Vụ Astor-Gudrun không kéo dài lâu vì Sohler đau phổi được rút về Đông Đức chữa bệnh và chết tại đó. Nàng Gudrun u sầu nhưng không chịu tiếp tục công tác với một tình nhân nào khác. Tôi không “bắt bí” nàng vì sợ đẩy vào chân tường nàng sẽ tố cáo với phản gián Tây Đức và vô hiệu hóa những gì tôi được biết qua nàng. Những gì Gudrun tiết lộ đủ cho chúng tôi tung chiến dịch nói xấu Globke buộc ông ta từ chức vào năm 1963. Gudrun đã giúp tôi hạ một địch thủ chính trị chống Đông Đức quá khích, và làm cho dư luận Tây phương chú ý đến các thành phần Quốc Xã trong bộ máy chính quyền Tây Đức.
Các điệp vụ “nam nhân kế” thành công, nhưng tôi biết trước sau cũng bị bể vài vụ. Năm 1979 là năm xấu nhất. Năm đó Ingrid Garbe, thư ký trong phái bộ Tây Đức của NATO bị bắt. Báo chí xem Garbe là con cá lớn. Nhưng đối với tôi mất Garbe uổng thật nhưng tôi còn có hàng chục nàng Juliets khác.
Loạt bắt bớ tại Tây Đức làm một số Juliets gián điệp của tôi bỏ trốn qua Đông Đức. Vụ ồn ào nhất là Ursel Lorenzen làm việc trong Ban Văn Thư của NATO. Tại Đông Berlin, Lorenzen xuất hiện trên truyền hình cho biết cô sẽ nói hết những điều cô biết về NATO. Và quả cô biết nhiều sau 12 năm làm việc tại đó, nhất là cách thức các nhà lãnh đạo NATO tổng hợp các tin tức tình báo về chính trị và quân sự để lượng định tình hình quan hệ Đông Tây. Sau cô Lorenzen là bà Imelda Verrept, người Bĩ làm việc tại NATO. Cũng trong năm 1979 một gián điệp khác của tôi làm việc trong Ban Tham mưu đảng Dân chủ Thiên chúa Tây Đức (Christian Democratic Party - CDP) cô Ursula Holfs và chồng bị bắt. Một tuần lễ sau hai thư ký tình báo khác là cô Inge Goliath và Christel Broszey chạy trốn. Goliath là thư ký riêng của ông Werner Marx người cầm đầu ban nghiên cứu chiến lược của đảng CDP, và Broszey là thư ký của chủ tịch đảng CDP. Cô Broszey được lệnh của tôi bỏ trốn trước khi quá muộn và cô đã sắp xếp cho báo chí chụp hình lúc cô từ biệt chủ sự của mình. Tờ báo Tây Đức Bild- Zeitung đăng tin cô Broszey bỏ trốn với tấm hình cô đang vẩy tay chào chủ tịch đảng CDP Kurt Biedenkopf với dòng chữ: “Tôi đi làm tóc, ngày mai gặp ông.” Cô Broszey làm việc với 3 vị chủ tịch đảng CDP là một trong 5 nữ thư ký nổi tiếng đánh máy và viết tốc ký nhanh và được mệnh danh là một “siêu thư ký.” Một tuần sau cô Helga Rodiger thư ký ông Manfred Lahnstein một viên chức cao cấp tại bộ Tài chánh Tây Đức bỏ trốn. Cô Rogiger vốn là thư ký của người tiền nhiệm ông Lahnstein và từng được một Romeo của tôi chinh phục. Romeo này được rút về vì lý do an ninh và tôi thay bằng một Romeo khác, mang tên giả Robert Kresse, bí danh Gert. Gert thành công chinh phục cô Rodiger và sau này trở thành một cặp vợ chồng xứng đôi vừa lứa. Sau khi cô Helga Rogiger chạy qua Đông Đức tôi rút Gert về. Cặp trai tài gái sắc này thành hôn trong một buổi lễ trang trọng tại thành phố miền núi thơ mộng Wernigerode.
Những vụ bỏ chạy từ Tây sang Đông, xuất hiện công khai, họp báo, truyền hình có tác dụng lớn về mặt tuyên truyền cho phía xã hội chủ nghĩa nhất là khi dân chúng có dịp là chạy sang Tây phương ít ai chạy sang khối cộng sản, nhưng đối với ngành tình báo chúng tôi chẳng có gì để mừng. Chúng tôi cần tin tình báo, không cần các buổi họp báo ồn ào trong chốc lát.
Các vụ bỏ trốn đều theo lệnh của tôi. Đường tẩu thoát được sắp xếp trước. Thường các cô bay đến một nước nhỏ ít bị chú ý như Bĩ, Hòa Lan hay Thụy Sĩ, từ đó các cô đến biên giới Đông Đức, trình hộ chiếu Tây Đức nhưng chỉ có cái bìa, lật bên trong chẳng có trang giấy nào. Công an biên phòng hiểu ý thông báo sĩ quan tại chỗ. Viên sĩ quan công an kiêm tình báo giả vờ mời cô vào một phòng khác. Từ đó hắn liên lạc với tôi để nhận chỉ thị.
Sau những vụ bắt bớ và đào tẩu của hàng loạt nữ điệp viên trong năm 1979, giám đốc phản gián Tây Đức Gunther Nolaau mất chức. Tiến sĩ Richard Meier thay, và ông ta là một tay tình báo cừ khôi. Ông Meier gây nhiều trở ngại cho tôi. Ông cho điều tra tất cả các nữ thư ký làm việc tại các cơ sở quan trọng từ cha mẹ, anh em đến quan hệ vợ chồng và nhất là các giao du thân mật. Đồng thời ông kiểm soát gắt gao thủ tục xin tị nạn nhất là đối với nam du khách trong lớp tuổi 25-45. Lúc đầu tôi không chú ý nhưng sau này được biết thêm rằng tình báo Tây Đức phân biệt người Tây và Đông Đức qua lối húi tóc và nhờ đó phát giác được nhiều trường hợp man khai. Bộ Nội vụ Tây Đức còn tung đòn chiến tranh tâm lý ban hành thông cáo ân xá cho cô nào lỡ lỗi lầm làm việc cho địch. Từ năm 1979 đến 1982 ít nhất 30 điệp báo viên của tôi bị bắt và tôi phải rút về ít nhất 90 điệp viên. Nhưng cũng may, ông Richard Meier có thể đã gây nhiều tổn thất cho chúng tôi hơn nếu đồng thời với công tác phản gián ông không ồn ào với báo chí để tôi sớm biết phương pháp của ông ta.
Tôi không thể chấm dứt chuyện điệp vụ Romeo mà không kể chuyện nàng Juliet Margarete. Romeo tên là Roland G. làm phản gián như chuyện trên màn ảnh. Nguyên giám đốc một rạp trình diễn nhỏ được ưa thích tại Annaberg trong vùng núi Erzgebirge, Đông Đức, Roland G. nổi tiếng qua vai Faust trong một vở tuồng của Goethe. Roland G. thông minh, đẹp trai có biệt tài trình diễn và hóa trang là một Romeo lý tưởng. Năm 1961 sau khi được tuyển mộ tôi gởi Roland G. đi Bonn với công tác chinh phục cô Margarete, một thông ngôn quan trọng tại Bộ chỉ huy tối cao đồng minh của Liên phòng NATO đóng ở Fontainebleau gần Paris. Margarete, một tín đồ Thiên chúa giáo ngoan đạo, độc thân, rất kén chọn trong giao du. Ba điệp viên tôi gởi sang tán Margarete trước đều thất bại. Ronald G. đóng vai nhà báo Đan Mạch Kai Peterson, hào phóng, nịnh đầm đúng cách đã chinh phục được quả tim của Margarete. Ngay đêm làm tình đầu tiên với Margarete sau một buổi xem hát, Roland G. khai thác tình cảm đang bồng bột của Margarete than số phận của tiểu quốc Đan Mạch. Ở trong NATO mà chẳng ai đoái hoài, thiếu tin tức nên Roland G. - tự khai là một sĩ quan tình báo Đan Mạch -- rất cần tin của NATO. Margarete mắc mưu hứa sẽ cung cấp tin cho chàng. Lấy cớ hành nghề Roland G. thường đến Paris, gặp Margarete trong một khách sạn nhỏ để lấy tin, đặc biệt các bản báo cáo giá trị về kết quả thao diễn quân sự của NATO rất cần thiết cho khối Warsaw trong các chuẩn bị quân sự. Liên bang Xô viết còn nhờ tôi - qua Margarete - khai thác các tin tối mật như kế hoạch tấn công bằng vũ khí nguyên tử và tọa độ các căn cứ quân sự của NATO. Về tọa độ tôi không làm vừa lòng Mạc Tư Khoa vì Ngũ Giác Đài không cung cấp các dữ kiện này cho Tây Đức.
Thời gian qua Margarete cảm thấy bất an. Giáng sinh năm 1962 nhân dịp đi nghỉ tại vùng Arosa, Thụy Sĩ, Margarete nói với Roland G. nàng không thể tiếp tục cung cấp tin cho chàng cũng như tiếp tục chung đụng nếu nàng không xưng tội và chàng không có một dự tính thành hôn với nhau.
Thật nhức đầu cho Roland G. Làm sao để nàng xưng tội mà không lộ bí mật dù chúng tôi biết linh mục Thiên chúa giáo xem những điều con chiên tiết lộ là chuyện “chết mang đi” thôi? Làm kế hoãn binh, Roland G. hứa sẽ kiếm một linh mục Đan Mạch để nàng xưng tội. Sau khi bàn với tôi, chúng tôi chọn một sĩ quan tình báo có khả năng, học vội vàng tiếng Đan Mạch và thủ tục xưng tội để nhận sự xưng tội của Margarete tại một nhà thờ nhỏ ở vùng quê. Margarete trút được tâm sự cánh cánh bên lòng trong khi vị linh mục giả của tôi không quên tỏ ra thông cảm và cho nàng biết việc tiết lộ tin của NATO để giúp Đan Mạch không trái ý Chúa. Lễ cưới “lèo” giữa Margarete và Roland G. cũng được một nhân viên tình báo giả tuyên úy quân đội chủ lễ. Trong suốt thời gian này bộ tham mưu của tôi lo sốt vó tưởng chừng không tránh được đổ vở.
Nhưng mọi việc êm xuôi. Kinh nghiệm này cho tôi một kết luận. Trong nghề tình báo những việc tưởng rất đơn giản thường bị thất bại và trái lại việc tưởng không sao làm được lại làm được. Có anh hùng là nhờ vậy. Hôm nay nhớ lại chuyện cũ tôi tự hỏi có nên hối hận bày trò như vậy không. Tôi thành thật trả lời: Không.
Nhưng Tây Phương không đồng ý với tôi, tố cáo tôi hiểm ác và thiếu đạo đức. Nhưng Tây cũng như Đông, chừng nào các khối thế lực còn muốn moi tin lẫn nhau thì vẫn còn những chàng Romeos tìm đến các nàng Juliets nhẹ dạ. Nghĩ cho cùng tôi là một Giám đốc phản gián chứ đâu phải là hội trưởng một Hội giải quyết tâm tình.
TÌNH BÁO VÀ PHẢN TÌNH BÁO
Chiến tranh lạnh chấm dứt, Liên bang Xô viết thua, Hoa Kỳ thắng. Thế giới kết luận Liên bang Xô viết quá tồi, thua là phải. Nhưng trong 40 năm tranh chấp Đông-Tây, Hoa Kỳ và thế giới không cho Liên bang Xô viết tồi như vậy. Trái lại Tây phương rất cảnh giác khả năng tình báo và quân sự của Liên bang Xô viết.
Trước và trong thời gian Thế chiến hai Liên bang Xô viết tổ chức rất thành công hệ thống gián điệp tại Tây phương qua đảng cộng sản Đức, Anh, Hoa Kỳ, và qua giới khoa học gia và trí thức Tây phương. Nhờ các khoa học gia lén cung cấp hiểu biết khoa học Liên bang Xô viết mới kịp thời chế tạo được vũ khí nguyên tử.
Nhưng vào thập niên 1970 và 80 KGB khó tuyển mộ gián điệp nếu không dùng tiền. Aldrich Ames của CIA là một trường hợp điển hình. Ames phản quốc vì tiền.
Khác biệt chính giữa Đông và Tây về tình báo là, trong khi khối cộng xem tình báo là một ngành cao quí bảo vệ chế độ và chủ thuyết thì Tây phương xem tình báo là một nghề, một công việc như mọi công việc khác. Làm tình báo đối với chúng tôi là nhiệm vụ của một người lính với cấp bậc rõ ràng (thí dụ tổng trưởng Nội vụ là tướng 4 sao bất kể kinh nghiệm quân sự) mặc dù chúng tôi ít khi mặc quân phục, trong khi tại Tây phương chức vụ của người làm tình báo được tính theo thâm niên hành chánh và công việc họ làm bị ràng buộc bởi Hiến Pháp và sự dòm ngó của Quốc hội. Ngành tình báo của chúng tôi không bị ràng buộc bởi bất cứ ai ngoại trừ Chính trị bộ đảng hay nói cách khác là Tổng bí thư nên tình báo “xã hội chủ nghĩa” thường lạm dụng quyền hành coi thường sinh mạng của dân. Trong thời Stalin, Beria, giám đốc KGB và phụ tá Viktor Abakumov có thể bắt giết bất cứ ai theo lệnh của Stalin, và thường lạm dụng bắt gái đẹp ngoài phố về hiếp trong văn phòng. Sau năm 1953 Beria và Abakumov đều bị Khruchev xử bắn.
Seigei Kruglov thay thế Beria một thời gian trước khi nhường chỗ cho Ivan Serov. Serov là giám đốc KGB đầu tiên đã để cho ngành tình báo Đông Đức độc lập đối với Mạc Tư Khoa và qua Serov tôi biết các tướng tình báo Liên bang Xô viết đều không ít thì nhiều nhúng tay vào vụ đàn áp của Stalin.
Aleksandr Shelepin thay Serov và bị cách chức vì bị nghi muốn lật Khruchev. Valdimir Semichatsny thay Shelepin và tiếp tục làm giám đốc KGB sau khi Khruchev bị Leonid Brezhnev hạ bệ năm 1964. Semichatsny rất ghét văn nghệ sĩ và là người tổ chức phong trào chống cuốn Doctor Zhivago và tác giả là nhà văn Boris Pasternak.
KGB có khuynh hướng ám sát người chống đối chế độ. Cách thường dùng là lén cho một liều thuốc “knockout,” đương sự sẽ té chết đâu đó như một tai nạn. Sau khi Stalin chết KGB vẫn còn duy trì một bộ phận chuyên giết kẻ địch dùng đạn tẩm thuốc, hoặc chất kịch độc phá hủy thần kinh và chất độc chạm vào da bôi vào nắm cửa. Cá nhân tôi biết những vụ giết người này qua báo chí Tây phương. Nội bộ của ngành phản gián Đông Đức không bàn đến những vụ này một cách công khai. Đó là một hình thức đồng lõa.
Năm 1967 sau khi Yuri Andropov lên làm giám đốc, KBG đổi phương pháp. Andropov biết sự yếu kém của hệ thống cộng sản và không tin đàn áp và giết người là cách tốt nhất để cứu chế độ. Andropov cho việc can thiệp của Liên bang Xô viết ở Hung Gia Lợi năm 1956 và Tiệp Khắc năm 1968 là một dấu hiệu sợ hải hơn là tự tin, và ông định tâm không để những vụ như vậy tái diễn.
Tôi gặp Andropov lần đầu năm 1968 tại Đông Đức tại một biệt thự dành riêng cho bộ Nội vụ. Trong buổi tiệc khoản đãi, sau khi Bộ trưởng Nội vụ Đông Đức Mielke hùng hồn phát biểu, khen ngợi Liên bang Xô viết nhanh chóng hành động chận đứng sự đổ vỡ của hệ thống xã hội chủ nghĩa ai cũng chờ đợi Andropov tán dương cuộc tấn công “thần thánh” còn nóng hổi của Hồng quân Liên xô vào Tiệp Khắc.
Nhưng, một cách từ tốn và quả quyết, Andropov nói: “Câu chuyện không phải chỉ có vậy. Chúng ta có hai lựa chọn. Thứ nhất là can thiệp quân sự chấp nhận dư luận bất lợi, thứ hai là để cho Tiệp Khắc chọn con đường riêng của mình với những hậu quả chưa biết thế nào đối với Đông Âu. Chúng ta đã chọn lựa và chưa hẵn đó là sự lựa chọn tốt nhất.” Cử tọa im phăng phắc. Andropov tiếp: “Chúng ta cần tìm hiểu tại sao có cuộc nổi dậy tại Tiệp Khắc. Chính quyền mới tại Tiệp sẽ còn nhiều khó khăn. Là những người dân chủ xã hội (Social Democrats) chúng ta phải quan hệ với chính quyền mới như thế nào và xem kỹ chính quyền đó đại diện gì đối với thế giới chung quanh.”
Chúng tôi hiểu ý Andropov chỉ trích đảng cộng sản Tiệp Khắc (và gián tiếp chỉ trích hệ thống Xô viết) không nắm được lòng dân và trong khi lúng túng đã dùng sức mạnh. Ông phát biểu như một Tổng bí thư (chức vụ của ông từ 1982 đến 1984) hơn là một giám đốc tình báo. Sau này Gorbachev dùng tư tưởng cởi mở của Andropov để cứu đế quốc Liên xô qua hai chương trình cải tổ chính trị (glasnost) và kinh tế (perestroika). Tôi tin rằng nếu sống thêm mươi năm nữa Andropov là người sẽ làm cuộc cải tổ chế độ nhưng không làm với cung cách của Gorbachev. Andropov là một người thận trọng. Và ông hiểu qui luật của chính trị.
Năm 1978 nhà tranh đấu cho quyền di dân của người Nga gốc Do Thái Anatoly Sharansky tại Liên bang Xô viết đang là một cái gai trước mắt của Mạc tư Khoa. Tôi đề nghị dùng Sharansky đổi Gunter Guillaume, gián điệp cỡ lớn đang bị giam tại Tây Đức. Tôi nghĩ nếu Liên bang Xô viết có thể cho nhà văn Solzhenitsyn lên máy bay đi Đức, đưa khoa học gia Sakharov về giam lỏng tại thành phố Gorky cho bớt ồn ào, tại sao không thể cho Sharansky đi cho rảnh mắt.
Nhưng Andropov không nhìn vấn đề đơn giản như vậy. Ông ta nói với tôi: “Đồng chí Wolf. Anh biết Sharansky là một điệp viên (Andropov nghi Sharansky làm việc cho CIA), nhưng quan trọng hơn anh ta đại diện cho quyền lợi của thiểu số người Nga gốc Do Thái. Nếu cho anh ta đi các thiểu số khác như người Nga gốc Đức ở Volga, người Tartars ở Crimean, người Kalmucks hay người Chechens chịu ngồi yên sao?”
Liên bang Xô viết mặc dù nói cứng trong bụng rất ngại các chương trình vũ trang của Hoa Kỳ. Liên bang Xô viết biết không đủ sức chạy đua. Thỏa ước tài giảm vũ khí chiến lược SALT II ký được giữa Nixon và Brezhenev do sự lo sợ của Liên bang Xô viết. Năm 1976 khi Jimmy Carter đắc cử tổng thống, tình báo Liên bang Xô viết chưa biết gì nhiều về tư tưởng quân sự của Carter ngoại trừ biết ông xuất thân một nông dân trồng đậu phụng sau làm thống đốc bang Georgia. Khi Carter công bố ngân sách quốc phòng lên 157 tỉ mỹ kim để trang bị thêm hỏa tiễn MX và Trident, hỏa tiễn Cruise, tàu ngầm nguyên tử và 11.000 quân trừ bị, Mạc Tư Khoa lên cơn sốt.
Tây Đức cũng sợ chính sách mới của Hoa Kỳ sẽ dẫn tới chiến tranh giữa Tây và Đông Đức. Phong trào “Ostpolitik” chủ trương xích lại gần giữa Tây và Đông Đức phát sinh đầu thập niên 1970 lại có điều kiện bùng dậy.
Và sau khi Honecker Tổng bí thư đảng cộng sản Đông Đức bày tỏ cảm tình với “Ostpolitik”, Mạc Tư Khoa bắt đầu lo ngại. Sự rạn nứt giữa Đông Đức và Liên bang Xô viết bắt đầu.
CHUYỆN
Năm
1965 tình cờ tôi đặt chân đến New York, thủ đô chính trị quan trọng bậc nhì của
Hoa Kỳ, quốc gia thù nghịch hàng đầu của khối cộng sản. Trước
đây tôi chỉ biết thành phố
Fidel Castro, lật đổ Batista 4 năm trước,
mời tôi sang
Tôi phục Cuba, một đảo quốc nhỏ bé nằm cách Hoa Kỳ chưa tới 150 cây số, đơn thân độc mã theo xã hội chủ nghĩa nên rất nôn nóng lên đường. Đường bay tiện nhất là từ Berlin đến Prague, từ đó bay đi Havana, dừng lấy xăng một lần ở Scotland hay Canada. Nhưng bộ trưởng nội vụ Mielke không muốn tôi dừng chân ở một nước thuộc khối NATO, nên tôi chọn đường Berlin Mạc Tư Khoa, từ đó dùng máy bay dân sự của hãng Aeroflot bay không ngừng đến Cuba.
Tôi
đến Mạc Tư Khoa sáng sớm ngày
Bay
suốt đêm, sáng hôm sau trời mờ sáng tôi thấy bờ biển
Tuy lo tôi cũng không nhịn được cười khi thấy hai nhà ngoại giao Trung quốc đang ngồm ngoàm nhai nuốt các tài liệu mang theo. Định tìm cách gì giúp các đồng chí Trung quốc tôi thôi vì biết đâu sau này bị tố cáo lấy tài liệu mật của nước bạn. Lúc này nhiệt độ trong máy bay xuống thấp, chúng tôi không ai trang bị áo quần chống lạnh vì Cuba khí trời ấm áp nên lạnh tái người.
Mấy giờ sau lãnh sự Liên bang Xô viết mang trà nóng đến và cho biết do sơ suất của phi hành đoàn máy bay thiếu xăng phải đáp xuống New York và Mạc Tư Khoa đang dàn xếp với Hoa Thịnh Đốn. Từ ngày có vụ khủng hoảng hỏa tiễn nguyên tử năm 1961 Hoa Kỳ không cho máy bay hàng không dân sự Liên bang Xô viết trên đường đi Cuba đáp xuống Hoa Kỳ.
Mười tám giờ nằm trên sân chờ, cuối cùng Maria rỉ tai tôi rằng Hoa Kỳ sẽ tiếp tế nhiên liệu và cho máy bay cất cánh với điều kiện để cho hai sĩ quan không quân Hoa Kỳ tháp tùng. Có lẽ Hoa Kỳ muốn nhận diện hành khách.
Đến
Hôm sau chúng tôi được đưa đi xem bãi biển Colorado nơi 9 năm trước Fidel Castro và 82 đồng chí dùng tàu Gramma từ Mexico đổ bộ lên Cuba chiến thắng Batista và xem Vịnh Con Heo nơi CIA tổ chức cuộc đổ bộ lật đổ Castro bất thành.
Điều làm tôi ngạc nhiên là sự hiện diện của KGB tại đây được che đậy kỹ. Ramiro Valdez, bộ trưởng nội vụ Cuba tỏ ra lúng túng mỗi lần tôi hỏi về KGB. Thậm chí Valdez không muốn tôi đến tòa đại sự Liên bang Xô viết. Tôi phải dùng phương pháp bỏ rơi mấy người bảo vệ để đi vì tôi không muốn làm mất lòng những ông bạn Cuba tốt bụng.
Thời
gian ở
Tôi dặn Umberto chớ hở môi cho ai. Nhưng hôm sau gặp tôi Valdez săn đón hỏi bên bản quốc có gì lạ không, ý muốn hỏi tôi về Spunik. Tôi nói đi xa sao biết. Valdez buột mồm nói “gogofon” để làm gì. Tôi hiểu Umberto đã báo cáo với Valdez. Tôi đành thú thật gogofon là chuyện xạo chơi thôi. Từ đó trong giới an ninh Cuba Umberto có thêm biệt danh gogofon!
Giám
đốc phản gián
Raul
Castro, em trai của Fidel Castro là người giỏi nhất trong các phụ tá của
Castro. Raul trầm tĩnh, có tầm nhìn chiến lược, nắm vững
thuyết Mác xít và lý thuyết quân sự. Raul không than
phiền công khai về Liên bang Xô viết như
Có qua, có lại. Lấy cớ đáp lễ Fidel Castro
thường đến viếng
Như đã nói tôi quan tâm đến Chí Lợi vì quan hệ gia đình của
Honecker. Nhờ tin tình báo lấy của Tây Đức, tôi biết các tướng lãnh Chí
Lợi, với sự bố trí của CIA, đang tính đảo chánh Allende. Nhưng Allende không
tin cho rằng theo truyền thống, quân đội Chí Lợi không
làm chính trị. Khi cuộc đảo chánh xẩy ra, Carlos Altamirano Tổng Bí Thư đảng
cộng sản Chí Lợi (lấy tên là đảng Xã Hội) và nhiều đảng viên cao cấp khác trốn
vào tòa đại sứ Đông Đức. Lúc đó Đông Đức đã cắt đứt ngoại giao với chính phủ
của tướng Pinochet nên tôi phải tìm cách đưa lén các nhân vật trên ra nước
ngoài. Tôi phái một toán sĩ quan tình báo đặc biệt đến Chí Lợi nghiên cứu đường
hàng không, đường biển qua cảng Valparaiso và đường bộ đi Argentina, và với sự
giúp đỡ của Pineiro thực hiện một cuộc cứu thoát rất ngoạn mục qua ngả
Argentina, từ đó đưa sang Cuba rồi Đông Đức. Sau vụ Allende, Fidel Castro biết
sợ và trở nên dè dặt hơn. Các lãnh tụ
Nghĩ đến
Tôi cũng có lý do riêng để thất vọng. Lý tưởng cộng sản tôi ôm ấp từ Mạc Tư Khoa trên đường về nước năm 1945 đang tan vỡ. Có một cách biệt lớn giữa ảo vọng của những người lãnh tụ cộng sản - trong đó có Fidel Castro - với đời sống cơ cực hằng ngày của dân chúng.
Gorbachev
lên cầm quyền tại Liên bang Xô viết mang theo chút hy
vọng và tôi nghĩ
Tôi đến thăm
Nhìn quanh tôi thấy lý tưởng xã hội đâu đâu cũng bị đánh bại.
Nền dân chủ xã hội của Allende bị vùi trong một cuộc đảo
chánh đầy máu. Hy vọng xây dựng một chế độ công bình
tại
Bây
giờ thấy Fidel Castro đang cố đổi mới chế độ từ bên trong mà không cần sự giúp
đỡ của Mạc Tư Khoa, tôi nghĩ ông ta phải là người cô đơn nhất thế giới. Và tôi
đồng ý với nhận xét của nhà văn Đức Gunter Grass khi ông viết: “Tôi vốn chống
các chế độ giáo điều tại
MÀN CUỐI
Năm 1980 Nghiệp Đoàn Đoàn Kết Ba Lan do Lech Walesa lãnh đạo ra đời, gây chấn động ở Đông Âu. Nhiều năm trước tình báo Đông Đức ghi nhận tình trạng căng thẳng do dân chúng bất mãn tại Ba Lan nhưng tình báo Ba Lan không phản ứng phòng ngừa như tôi khuyến cáo. Ba Lan không thích Đông Đức, và tình báo Ba Lan không hợp tác chặt chẽ với tình báo Đông Đức.
Khi Nghiệp Đoàn Đoàn Kết ra đời tôi theo dõi kỹ xem Tây phương toan tính gì trước cơ hội mới.
Lúc này tình báo Ba Lan mới nhờ chúng tôi theo dõi
hoạt động của người Ba Lan đối lập tại hải ngoại đặc biệt trong đài Âu Châu Tự
Do và tờ báo Kultura ở
Trước khi Nghiệp Đoàn Đoàn Kết ra đời, tại Ba Lan cũng có những nhóm đối lập khác nhưng đa số chủ trương đối lập ôn hòa để duy trì ổn định kinh tế và xã hội. Nghiệp Đoàn Đoàn Kết khác hẳn, chống đảng cộng sản Ba Lan trên mọi mặt và càng lúc càng hăng cho rằng đảng cộng sản Ba Lan không có khả năng phản ứng. Tháng 12 năm 1981, trước áp lực của Liên bang Xô viết tướng Jaruzelki thiết quân luật. Nhưng quân luật chỉ làm chậm tiến trình tan rã của chính quyền cộng sản Ba Lan, không ngăn nổi hiện tượng nước vỡ bờ.
Từ 1981 tôi có ý định xin nghỉ hưu. Tuy thỏa mãn về nghề nghiệp nhưng tôi không vui khi thấy tiến trình xích lại gần nhau giữa Đông và Tây Đức hoạch định bởi Bản Thỏa Ước Căn Bản năm 1972 (Basic Treaty of 1972) dậm chân tại chỗ vì áp lực của Liên bang Xô viết. Honecker chứng tỏ là một ông già chỉ biết bám vào quyền lực không dám phản ứng.
Thời gian này tôi lưu tâm đến một tác phẩm của em tôi - Koni, chết vì bệnh cancer - đang viết dở, viết về bốn người bạn, hư cấu thành ba, lấy tên là Bộ Ba, The Troika. Koni theo cha tị nạn ở Mạc Tư Khoa lúc Hitler đang làm mưa làm gió, Lothar Wloch thuộc một gia đình Đức theo chủ nghĩa cộng sản, Victor và George Fisher hai thanh niên Mỹ. Bốn người cùng ở Mạc Tư Khoa và chơi thân với nhau, nhưng trong Chiến tranh lạnh mỗi người thuộc một phe khác nhau. Koni gia nhập Hồng quân; Lothar trở về Đức sau khi cha anh bị Stalin giết trong đợt thanh trừng, gia nhập không quân Đức đánh Stalin trả thù cha; Fischer về Mỹ trở thành một đại úy trong quân đội Hoa Kỳ.
Cuốn “The Troika” minh họa bộ ba Koni, Lothar và Fisher do hoàn cảnh xô đẩy, suy nghĩ khác nhau, đánh nhau trên trận địa, nhưng cuối cùng, sau Chiến tranh lạnh vẫn là ba người bạn chí thân như hồi còn niên thiếu.
Đầu năm 1983 một gián điệp tôi gài trong bộ chỉ huy NATO chuyển cho tôi một bản giải đoán tình hình mật của NATO về tương quan lực lượng giữa Đông và Tây. Bản giải đoán vạch ra sự yếu kém về quân sự và kinh tế của khối Xô viết rất chính xác. Nhưng tôi biết các nhà lãnh đạo của khối Xô viết không muốn cũng như không thể vãn hồi tình trạng xuống dốc này. Đầu của họ đã thành “bê tông” cứng ngắc.
Bản giải đoán của NATO làm tôi thêm xuống tinh thần. Tôi chuyển lên bộ trưởng Nội vụ Mielke với tờ trình không che dấu sự thật nhưng cũng không dám quá bi quan có thể làm mất tinh thần ban lãnh đạo đảng. Tôi biết bản giải đoán tình hình sẽ được chuyển lên Chernenko, Tổng bí thư đảng cộng sản Liên bang Xô viết qua giám đốc KGB Chebrikov.
Lúc này quan hệ Liên bang Xô viết và Đông Đức nguội lạnh vì Honecker muốn xích lại gần Tây Đức nhưng Liên bang Xô viết nhất định cản. Mạc Tư Khoa không ngần ngại đe dọa Đông Đức. Trong một buổi họp tại Mạc Tư Khoa năm 1984 Chernenko cảnh cáo Honecker rằng, quan hệ Đông Tây Đức không được làm mất an ninh của Liên bang Xô viết. Chernenko nói tiếp: “Hãy thận trọng đừng để cho Đông Đức trở thành nạn nhân.”
Thời gian này tôi tiếp xúc với Hans Modrow, bí thư đảng cộng sản vùng Dresden, một nhân vật chủ trương cải tổ để tính toán xem có thể làm được gì trước khi tình hình trở nên vô vọng. Nhưng thành thật mà nói chúng tôi ở ngoài Trung ương đảng nên không có khả năng ảnh hưởng. Cả hai chúng tôi nói nhưng không có thế làm.
Chỉ còn một con đường nghỉ hưu. Lúc này tôi lại có vấn đề gia đình. Tôi bỏ người vợ thứ hai và cưới Andrea bất chấp sự phản đối của bộ trưởng bộ Nội vụ Mielke. Thật ra Mielke không quan tâm gì tôi bỏ ai lấy ai. Ông ta ngại bà vợ thứ hai của tôi vốn là một nhân viên của Bộ Nội vụ bất mãn hợp tác với tình báo Tây phương. Mielke có lý. Sau này vợ tôi liên hệ tình cảm với một thương gia tôi nghi là một gián điệp của Tây Đức. Nhưng nhờ Mielke ban phát cho bà nhiều quyền lợi bà ta vẫn trở về sống ở Đông Đức và không có dấu hiệu gì bà đã phản bội Đông Đức.
Năm 1986 Mielke cho phép
tôi về hưu. Werner
Grossman thay. Tôi được một tài xế, một thư ký
riêng, một phòng làm việc tại bộ Nội vụ để cố vấn cho Mielke khi cần và một căn
nhà ở
Lễ tiễn biệt chính thức đầy đủ nghi thức. Diễn văn, những lời ngợi khen và chúc tụng trống rỗng, và rượu. Buổi gặp gỡ riêng với nhân viên thân cận của tôi sau đó thân mật và cởi mở hơn. Khi được hỏi tôi nghĩ gì về Gorbachev tôi làm các phụ tá tôi liếc mắt nhìn nhau lo ngại khi tôi ca ngợi chính sách glasnost và perestroika.
Để xua đi những căng thẳng cá nhân không tránh được trong thời gian làm việc với nhau tôi đọc một bài thơ 4 câu tôi rất ưng ý của cha tôi nhan đề: “Xin tha thứ vì tôi chỉ là người” nguyên văn “Nếu tôi đã ghét nhiều. Và đã yêu nhiều không kềm chế. Xin tha thứ vì tôi chỉ là người. Tôi không là thánh”. (Bài thơ gốc tiếng Đức dịch ra tiếng Anh: Apologies for Being Human, “And if I hated too much. And loved too wild, too free. Forgive me for being human. Sainthood was not for me.”)
Nghỉ hưu, tôi và Andrea về quê dùng thì giờ hoàn tất cuốn The Troika. Càng đọc các ghi chép của Koni, càng xây dựng cuốn sách với nội dung gián tiếp phê bình chính sách Stalin, đề cao tình bạn chân thật mà ý thức hệ không làm tan vỡ nổi tôi cảm thấy bình an với chính mình. Trong không khí glasnost, dù Đông Đức chưa công khai áp dụng, tôi bạo dạn thêm một đoạn nói về cuộc khủng bố trắng của Stalin, một đề tài chưa bao giờ được nói tới tại Đông Đức.
Tháng 3 năm 1989 cuốn The Troika được phát hành cùng một lúc tại Đông và Tây Đức. Trong một cuộc phỏng vấn truyền hình một phóng viên Tây phương hỏi tôi nghĩ gì về Gorbachev. Tôi trả lời: Tôi rất vui mừng và sung sướng vì đã có ông ta. Hôm sau Honecker điện thoại cho hay Chính trị bộ đảng cộng sản Đông Đức không bằng lòng lời tuyên bố của tôi và ra lệnh tôi không được trả lời phỏng vấn của các đài Tây phương nữa.
Mùa hè 1989 Hung gia Lợi bỏ ngõ biên giới. Dân Đông Đức ồ ạt
chạy qua Hung để sang Tây Đức. Tôi nghĩ Honecker có thể ra lệnh ngăn chận và sẽ
có đổ máu. Tôi liên lạc với Egon Krenz một Ủy viên Chính trị bộ có ảnh hưởng và
tôi có nhiều cảm tình, khẩn thiết yêu cầu ông can thiệp với Chính trị bộ đừng
hành động nông nổi. Krenz nói với tôi: “Tôi biết, tôi biết. Nhưng
anh cũng biết Chính trị bộ làm việc thế nào chứ? Nếu
tôi nói một lời nghịch ý ngày hôm sau tôi mất chức. Đừng quên Gorbachev
chỉ trở thành Tổng bí thư vì đã chịu khó câm miệng
dưới ba triều Tổng bí thư.” Quả nhiên ngày
Ngày 4-11 do Johanna Schall, cháu nội của nhà văn Bertolt Brecht thuyết phục, tôi tham gia cuộc biểu tình tại công trường Alexander cùng với các nhà văn Christa Wolf, Stephan Heyn, Heiner Muller và các lãnh tụ chính trị của New Forum mới thành lập đòi chấm dứt chế độ độc đảng và thiết lập nền chính trị đa nguyên.
Khi tôi phát biểu nhiều
người trong đoàn biểu tình huýt gió đòi đuổi tôi xuống. Họ không muốn nghe một tay tổ
tình báo của cái chế độ họ đang chán ghét dạy họ đấu tranh cho dân chủ. Tôi học
được bài học: tôi không thể cắt bỏ quá khứ một cách dễ dàng dù tôi chân thành
muốn vậy. Dù sao tôi đã nói được điều tôi muốn nói. Đêm đó tôi ngủ ngon giấc.
Ngày
Tôi biết sau ngày thống nhất tôi sẽ bị bắt. Tôi không muốn rời bỏ quê hương một lần nữa nhưng tôi phải tạm lánh cơn bảo táp trước mắt. Mặt khác, tôi hy vọng ở nước ngoài tôi có thể vận động cứu các nhân viên cũ của tôi, tất cả đã rời chức vụ từ tháng 4-1990.
Trước khi ra đi tôi viết thư gởi tổng thống Tây Đức Richard von Weizsacker, bộ trưởng ngoại giao Hans-Dietrich và thủ tướng Willy Brandt trình bày rằng tôi không định chạy trốn, tôi sẽ trở về khi cơn xúc động lắng xuống, bảo đảm tôi sẽ được xử theo đúng thủ tục pháp lý.
Trong thư gởi thủ tướng Willy Brandt tôi viết:
“Đây là quê hương của bố mẹ tôi. Bố mẹ tôi
đã đổ mồ hôi làm việc xây dựng sự nghiệp trên mảnh đất này sau một thời gian
dài lưu vong. Bố mẹ tôi và em tôi đều được chôn tại
Tôi
tiếp xúc với Anatoly Novikov, giám đốc KGB ở
Nhưng Mạc Tư Khoa là chỗ cuối cùng. Tôi muốn tạm lánh đâu đó ở Âu châu chờ xem. Ngày 26-9-90, sáu ngày trước khi thống nhất, Andrea và tôi chạy qua nước Áo. Trong hai tháng ròng rã tôi và Andrea di chuyển từ tỉnh này sang tỉnh khác không ai để ý. Nhưng dần dần không khí trở nên ngột ngạt vì báo chí bêu rếu khả năng tình báo của Áo để cho một tay tình báo khét tiếng trong nước mà không hay biết.
Cùng đường tôi liên lạc với Do Thái, tôi viết thư cho Gorbachev. Không ai trả lời. Sau cùng tháng 11-90 tôi gọi KGB. Nhân viên KGB lái xe đưa vợ chồng tôi qua Hung Gia Lợi, từ đó bay đi Ukraine rồi về Mạc Tư Khoa.
Như đã thuật, KGB đón tiếp vợ chồng tôi nghiêm túc nhưng không giúp gì hơn ngoài vấn đề an ninh. Mạc Tư Khoa không muốn vì tôi làm mất lòng Tây Đức. Tôi được yên thân cho đến tháng 8-91 khi cuộc đảo chánh bất thành chống Gorbachev xẩy ra. Giám đốc KGB Kryuchkov bị bắt, KGB phân hóa trầm trọng. Không ai có khả năng che chở chúng tôi nữa.
Bí lối, tôi và Andrea quyết định về nước sau khi nấn ná ở Áo để liên lạc với luật sư. Tôi trở về qua trạm biên giới Bayerisch Gmain. Công an chờ tôi, xem giấy tờ, khám hành lý xem có vũ khí không rồi mời tôi lên một chiếc Mercedes có kính chống đạn. Khỏi biên giới Áo không xa xe tạm ngừng ở một khách sạn nhỏ bên đường để công tố viên đọc lệnh bắt tôi và sau đó đưa về tống giam tại Karlsruhe. Mười ngày sau tôi được tại ngoại sau khi đóng tiền thế chân đầy đủ.
Thời gian công tố chuẩn bị hồ sơ đưa tôi ra tòa có tin đồn trong hai chuyến đi Mạc Tư Khoa trong năm 1990 tôi đã rút hồ sơ tình báo liên quan đến các điệp viên tối mật của Đông Đức đang nằm ở Tây phương cho Mạc Tư Khoa. Điều này không đúng vì vào năm 1990 tôi nghỉ hưu đã hơn 3 năm. Werner Grossmann là một người có trách nhiệm không để tôi lấy hồ sơ mật, dù tôi muốn. Tôi nghĩ một nhân viên cao cấp nào đó của tình báo Đông Đức đã lấy bán cho CIA. Trước đó CIA đã gạ nhân viên phụ trách Vụ Mỹ châu mua tài liệu này một triệu mỹ kim nhưng bị từ chối. Tuy nhiên để đánh lạc hướng một chiến dịch tung tin được nghiên cứu tỉ mỉ làm cho dư luận tin rằng tài liệu mật đó đã được chuyển cho cơ sở KBG tại Berlin.
Ngày
Tòa xử tôi về tội phản quốc. Nhưng quốc gia buộc tội tôi phản được khai sinh ngày 3-10-90, từ ngày đó đến nay tôi không làm gì gọi là bội phản. Còn trước đó tôi là công dân của một nước khác - nước Đông Đức - và tôi đã hết lòng hết sức phục vụ nó. Các luật sư của tôi nêu ra sự phi lý của phiên tòa và yêu cầu tòa tuyên bố vô thẩm quyền.
Nhưng tòa vẫn xử. Suốt bảy tháng nhiều nhân chứng xuất hiện, cộng sự với tôi cũng có, nguyên địch thủ với tôi cũng có, điệp viên tôi gài ở Tây Đức cũng có. Nghe các lời khai tôi có cơ hội suy nghĩ về ý nghĩa của cuộc Chiến tranh lạnh trong đó tôi đã đóng một vai trò quan trọng. Tôi đã phục vụ hữu hiệu một chế độ và nó đã sụp đổ. Chiến tranh lạnh không phải là một cuộc chiến đen trắng rõ ràng. Nó có những vùng xám. Trước tòa tôi tuyên bố:
“Không thể dùng pháp lý để thẩm định một gian đoạn lịch sử đầy mâu thuẩn, ảo tưởng và tội lỗi. Hệ thống chính trị trong đó tôi đã sống và làm việc là một ảo tưởng nhưng từng làm say mê hằng triệu người trong đó có những nhà trí thức lớn vì họ tin rằng hệ thống chính trị đó có thể giải phóng con người khỏi sự đàn áp, bất công và chiến tranh. Hệ thống đó thất bại vì dân không tin. Nhưng tôi muốn nói rằng trong 40 năm qua không phải cái gì của Đông Đức cũng xấu và cái gì của Tây Đức cũng tốt. Giai đoạn lịch sử này sẽ không ổn định được nếu cứ cho một bên đúng một bên sai.”
Nói vậy không có nghĩa không ai có lỗi, không ai đáng bị trách cứ. Không phải vậy. Chiến tranh lạnh là một cuộc chiến tranh tàn bạo, bên nào cũng nặng tay với kẻ địch để chiến thắng. Hôm nay trận Chiến tranh lạnh đã kết thúc và Đông Đức không còn tồn tại nhưng không nên cho rằng những gì hai bên đã nói là chân lý. Triết gia Nhật Daisaku Ikeda nói: “Chúng ta không thể kết luận một cách đơn giản phía này đại diện cho thánh thiện, phía kia đại diện cho tội ác. Thánh thiện hay tội ác thay đổi tùy theo điều kiện lịch sử, tùy theo tính chất của xã hội, tùy theo thời gian và quan điểm.”
Tôi nghĩ nhìn như vậy chúng ta mới học được bài học thật sự của cuộc Chiến tranh lạnh vừa qua và ý nghĩa cuộc đời của những chiến sĩ trong cuộc chiến đó, bên này cũng như bên kia.
LỜI NÓI SAU CÙNG CỦA MARKUS WOLF
Nghề tình báo có những phút thỏa mãn khi hoàn tất xong một công tác tưởng không làm được, có những lúc nản chí làm chẳng ai khen, và bạc bẽo nhất là làm người ít khi mang tin vui cho các lãnh tụ chính trị.
Một điều khó hiểu là những đối thủ cao tay tôi đương đầu trong cuộc Chiến tranh lạnh mỗi giai đoạn của đời sống suy nghĩ một cách khác nhau, ngoại trừ lúc họ chiến thắng. Riêng tôi, có lúc cắm đầu trong trận giặc tình báo, có lúc phải chứng kiến sự lợi dụng quyền lực nhân danh công bình xã hội.
Tôi thường lấy gương của các điệp viên đi trước để động viên tinh thần nhân viên. Kết quả trông thấy đối với các sĩ quan trong nước hay các điệp viên đang hoạt động ở hải ngoại. Nhưng vẫn có một câu hỏi khó chịu. Làm một điệp viên giỏi để làm gì? Khi Hitler đang thống trị nước Đức, Richard Sorge, Harro Schulze- Boysen và Leopold Trepper đã cho Liên bang Xô viết biết ý định quân sự của Hitler nhưng Stalin không thèm nghe, kết quả là chiến tranh làm biết bao nhiêu người bỏ mạng. Thảm trạng là những người đó đã phuc vụ cho một chế độ không chấp nhận sự phê bình, một chế độ một người quyết định tất cả, một chế độ không chấp nhận đối lập và bịt tai trước các tin tức khó chịu cho mình.
Những năm sau này tôi tìm cách tiếp xúc với những nguời trong tổ chức Rote Kapelle còn sống sót để tìm hiểu cái gì đã thúc đẩy những người khác nhau về trình độ và chính kiến như những người trong tổ chức Rote quyết định ngồi lại với nhau để chống Hitler. Chống lại Hitler có nghĩa chống lại sự tàn bạo và chấp nhận cái chết. Sức mạnh tinh thần nào đã giúp họ? Tôi tìm hiểu được một phần qua báo chí và sách vở Tây phương. Tại Đông Đức người ta kiêng kị nói đến các phong trào chống Hitler.
Trong Chiến tranh lạnh hai phía kình chống nhau kịch liệt nhưng chúng tôi không hăng như những người chống Quốc xã. Cuốn sách này không nói được gì hơn là cho thấy giá trị tương đối của tình báo. Chúng tôi chỉ giúp người lãnh đạo yên tâm rằng sẽ không bị địch đánh bất ngờ. Và nhờ đó mà hòa bình được duy trì một thời gian nửa thế kỷ, dài nhất trong lịch sử Âu châu.
Nhưng các nhà lãnh đạo chính trị bên nào cũng không chịu nhìn nhận điều này. Do bản chất của tin tình báo bên nào cũng chỉ có một số ít người ở vị trí lãnh đạo được đọc các bản báo cáo tình báo. Và vì báo cáo quá nhiều phải có ban tham mưu tóm tắt, do đó nội dung và giá trị của tin tức trước mắt người đọc đã bị biến dạng. Người lãnh đạo quyết định như ban tham mưu muốn. Và vì sao họ quyết định như vậy là một điều chúng tôi không biết và không có quyền thắc mắc.
Trong một nước độc tài sự sai lầm trong quyết định là điều dĩ nhiên. Các cuộc thảo luận tại Chính trị bộ nhanh chóng biến thành những cuộc nói chuyện linh tinh không liên hệ gì đến vấn đề đang được thảo luận.
Các quốc gia dân chủ cũng không có cách gì thực tế và hữu hiệu hơn để đánh giá trị các tin tình báo. Vụ Vịnh Con Heo là một thí dụ. Tổng thống Kennedy đã quyết định theo khuyến cáo của một ban tình báo hải ngoại thiếu khả năng được yểm trợ bởi một số chính trị gia thiếu óc tưởng tượng. Tại Tây Đức, ban tham mưu của phủ thủ tướng - dựa vào chỗ tôi biết - xem các bản báo cáo tình báo của cơ quan tình báo Tây Đức như giấy lộn. Giận các vụ gián điệp của Đông Đức, có lần thủ tướng Helmut Schmidt nói với đại sứ Đông Đức Michael Kohl: “Quí vị nên dẹp các vụ gián điệp vô bổ của các vị đi. Quí vị chẳng lượm được tin gì đáng giá đâu. Những bí mật quân sự quan trọng Hoa Kỳ và Liên bang Xô viết đều biết cách giữ kín. Chi tiêu để do thám chỉ phí tiền và chỉ làm cho các cơ quan tình báo có cớ để tăng ngân sách và nhân viên.”
Nói vậy nhưng cơ quan tình báo của Tây Đức vẫn thuộc thủ tướng, và ông Helmut Schmidt cùng bộ tham mưu vẫn thường đến viếng bộ chỉ huy BND tại Pullach. Và không một nước nào không có tình báo. Tình báo nước này làm khổ tình báo nước kia và điều này đúng nhất giữa tình báo Đông và Tây Đức.
Đối với người ngoài cuộc thế giới tình báo là một thế giới thiếu luân lý và lúc này, khi Chiến tranh lạnh đã chấm dứt người ta không cho sự hữu ích của các cơ quan tình báo xứng với số tiền khổng lồ đã chi tiêu. CIA của Hoa Kỳ tiêu hằng tỉ mỹ kim nhưng không tiên đoán trước được sự sụp đổ của khối Liên xô và không phát hiện kịp thời một kẻ phản bội trong ruột của mình, trường hợp ông Aldrich Ames.
Theo tôi cắt một nửa số tiền đã chi tiêu kết quả cũng như vậy. Tôi lo ngại rằng nếu cơ quan tình báo không bị hạn chế, thì trong một nước độc tài cũng như dân chủ người cầm quyền sẽ có khuynh hướng dùng để theo dõi người dân. Tại Đông Đức tình báo đã được dùng để bóp chết dân quyền, nhưng trong các nước dân chủ sự kiểm soát của quốc hội đối với cơ quan tình báo cũng khó hoàn hảo. Cơ quan tình báo có trăm lý do - an ninh quốc gia là một - để không tiết lộ một số tin tình báo cho quần chúng biết. Số dân biểu hay nghị sĩ tại quốc hội Tây Đức hay Hoa Kỳ có quyền được nghe báo cáo mọi hoạt động tình báo dù mật đến đâu đôi khi than phiền họ không biết hết những điều họ muốn biết.
Chừng nào còn hai lực lượng chính trị và hai quân đội đối chọi nhau thì còn cần tình báo để biết ý định của nhau. Và tình báo không phải là một trò chơi. Nhiều người bỏ mạng, tù đày, sự nghiệp tan vỡ. Nhưng kết quả rất ít. Nhiều khi tôi tự hỏi có cần phải trả giá cho nhu cầu tình báo cao như vậy không?
Tôi nhấn mạnh trong cuốn sánh này tôi chưa hề phản bội lại lý tưởng của tôi, và vì vậy tôi có quyền cho rằng đời sống tôi không vô ích. Tôi cũng như những người bạn tôi, và những người đồng thời không sống một cách vô ích mặc dù những quyết định và hành động của chúng tôi đã gây tổn thương cho một số người.
Nhớ lại thời thanh niên ở Mạc Tư Khoa, điều tôi nhớ trước tiên không phải là tội ác của Stalin hay liên minh Nga-Đức mà là những khó khăn đời sống trong Thế chiến hai. Thế chiến hai là một biến cố quan trọng đối với hằng triệu người ở Liên bang Xô viết, chấm dứt chế độ bạo tàn Đức Quốc xã. Làm sao một người từng chiến đấu chống sự tàn bạo của Hitler có thể bị coi là một kẻ bội phản với Đức quốc? Sự đóng góp của tôi và của gia đình tôi cho cuộc đấu tranh chống Hitler dù nhỏ nhoi tôi vẫn có quyền tự hào.
Sau chiến tranh tôi muốn làm cho thế giới nhớ tội ác của Hitler đối với nhân loại và cảnh giác để thế giới biết nhiều thành phần Quốc xã còn nằm trong chính quyền Tây Đức. Cái bóng đen khủng khiếp của Hitler thúc đẩy tôi phục vụ ngành tình báo. Đó không phải là phản bội. Ngoài ra tình báo Đông Đức còn đóng góp nhiều trong việc giúp Âu châu tránh đụng độ nguyên tử.
Tuy nhiên tôi không có quyền tự hào. Giá trị chống phát xít của Đông Đức không che được mặt trái đàn áp của chế độ và tôi có trách nhiệm trong đó. Tôi là một phần của chế độ đàn áp, người dân có quyền nguyền rủa tôi.
Từ những ngày không quên năm 1989 tôi vẫn tự hỏi tại sao Đông Đức có thể thất bại thê thảm như vậy, và nhất là tại sao mãi đến lúc đó tôi mới nói lên được điều tôi suy nghĩ. Tôi không thiếu can đảm nhưng kinh nghiệm cho tôi biết phản ứng vô ích. Phản ứng như đổ dầu vào lửa và sự đàn áp càng thắt chặc hơn. Tôi nghĩ kiên nhẫn đưa ý kiến nhẹ nhàng có kết quả hơn trong một chế độ không chấp nhận ý kiến khác biệt. Phát biểu công khai sẽ bị người lãnh đạo thiếu tự tin kết tội là phản bội.
Có thể tôi đã lầm. Nhưng không thể níu kéo quá khứ lại. Nếu có dịp dạy các cháu tôi tôi sẽ dạy chúng phải can đảm đấu tranh cho ý kiến của mình dù bị đàn áp. Tôi được giáo dục phải biết tôn trọng lối sống của người khác và không nên buộc người khác phải theo một công thức nào đó. Nhưng suốt đời và trong sự nghiệp tôi chọn thái độ chờ đợi, hy vọng sẽ có thay đổi.
Chúng tôi ai cũng từng nóng lòng chờ một sự thay đổi tại Mạc Tư Khoa, biết nó sẽ ảnh hưởng đến Đông Âu. Khi Gorbachev lên không ai vui mừng bằng tôi. Nhưng quá trễ. Nước Nga bị vi trùng đục khoét từ năm 1917 đã trở thành con bệnh nan y.
Vậy còn lại cái gì? Nhớ lại thời niên thiếu chúng tôi tin một cách mãnh liệt rằng lý thuyết của Marx và Engels có thể biến thành hiện thực, và một xã hội có tự do, bình đẳng, và tình huynh đệ có thể thực hiện được chúng tôi không thể hiểu tại sao chúng tôi thất bại. Chúng tôi nghĩ với sức mạnh của ý chí chúng tôi có thể biến cải thế giới. Bây giờ nhìn lại tôi thấy rằng chúng tôi thất bại không phải chúng tôi không đủ ý thức về một xã hội tốt đẹp mà vì chúng tôi không áp dụng đủ ý thức xã hội cao cả đó trong thực tế. Tội ác của Stalin không do thuyết cộng sản mà do vi phạm thuyết cộng sản. Tuy nhiên những sản phẩm của chế độ Stalin như chính sách hủy bỏ tự do cá nhân cho quyền lợi đảng cộng sản, lừa gạt quần chúng, bẻ cong lịch sử được rập khuôn nhanh chóng tại các nước sau bức màn sắt. Điều đáng buồn là Đông Đức lạm dụng gắt gao nhất và đó là lý do Đông Đức chết vì ngộp thở. Tôi công nhận rằng chính thể độc tài cộng sản thua sút các chế độ dân chủ Tây phương mặc dù về mặt an sinh dân chúng được bảo đảm hơn trong một giới hạn nào đó. Bài học lớn của sự sụp đổ của Đông Âu là sự tự do tư tưởng và tự do ngôn luận là những điều căn bản cho một xã hội tiến bộ của thời đại này không khác gì những nguyên tắc chúng tôi tranh đấu. Không thể nhân danh tranh đấu cho công bình và bình đẳng xã hội mà tiêu diệt tự do.
Với một số người dân Đông Đức, đời sống mới trong nước Đức thống nhất không huy hoàng như mọi người chờ đợi - kiếm việc khó, giá thuê nhà cao, và mọi người cảm thấy xa cách nhau. Đương nhiên, nếu so sánh đời sống của một xã hội dân chủ Tây phương như nước Đức với một xã hội lý tưởng để chê bai thì không đúng, nhưng tôi biết nhiều người không thích sống trong một xã hội trong đó người giàu giàu thêm, người nghèo ngèo thêm. Người Mỹ có lý khi tự hào về xứ sở và những thành tựu của quê hương mình nhưng tôi không thể hiểu tại sao họ có thể chấp nhận rằng ít nhất có 40 triệu đồng bào của mình sống trong cảnh thiếu thốn cùng cực. Tôi rất khó chịu về triển vọng một xã hội văn minh chỉ xây dựng trên đồng tiền. Tiền bạc có thể mạnh như một chính phủ độc tài, chỉ khác sự tàn bạo của đồng tiền khó thấy hơn. Trong khối Cộng người ta nhân danh lý tưởng để lạm quyền. Trong xã hội tư bản người ta nhân danh tự do cá nhân cho quyền lợi thương mãi. Đó là lý do tại sao một số không ít người trong các quốc gia thắng trận Chiến tranh lạnh không tin tưởng lắm vào khả năng giải quyết các vấn đề xã hội của định chế chính trị của quốc gia mình.
Tuy nhiên, tôi vẫn là một người thích lý tưởng và lạc quan. Tôi tin rằng những người trẻ tuổi vẫn ước mơ một tương lai tốt đẹp hơn cho mọi người, một thế giới biết yêu thương hơn thế giới hôm nay. Tôi không nghĩ rằng những tư tưởng viễn vông đều vô nghĩa, trái lại đôi khi cần cho nhân loại. Thật vậy, nếu không có những lý tưởng không tưởng chúng ta có nguy cơ lại rơi vào tình trạng dã man dẫn tới sự băng hoại không những cho một quốc gia mà cho cả thế giới.
Tôi tin chắc rằng thế hệ trẻ hôm nay và những thế hệ tới sẽ tìm ra con đường để giải quyết vấn đề gai góc này.
**Markus Wolf **
|
|
## Trần Bình
|
|

Content-Type: text/html

Server: Apache


markdown:
Trụ sở chính: phố Thái Thịnh, phường Trung Liệt, quận Đống Đa, Hà Nội - Chi nhánh Hồ Chí Minh: Đường Lữ Gia, Phường 15, Quận 11, Hồ Chí Minh
**1** lượt cảm ơn **1** lượt cảm ơn **1** lượt cảm ơn **1** lượt cảm ơn **1** lượt cảm ơn
100.000₫
9.000₫
105.000₫
98.000₫
94.900₫
105.000₫
45.000₫
Mr Khanh 24/07/2013 - 11:54

Set-Cookie: u_nologin_id=764834764; expires=Thu, 27-Apr-2017 13:47:57 GMT; path=/; httponly

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding


markdown:
Đời sống
Bóng đá
Pháp luật
Châu Âu
Giao thông
Châu Á-TBD
Môi trường
(TTXVN/Vietnam+)
18/03/2016 14:29 GMT+7
Bản in
Châu Mỹ
Khoa học
Khoa học ứng dụng
Khoa học
Phong cách
Chính trị
Châu Âu
Văn hóa

Connection: keep-alive

Cache-Control: no-cache

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
**Tình hình sau thế chiến**
Ngày 15-8-1945 Nhật đầu hàng Đồng minh, Thủ Tướng Trần Trọng Kim xin từ chức ngày 7-8 vì bất lực, chính phủ không có quân đội. Khi ấy tình hình trong nước rất xáo trộn,
Việt Minh tổng khởi nghĩa cướp chính quyền 19-8, ngày 22-8 họ gửi điện văn vào Huế yêu cầu Bảo Đại thoái vị, họ đã cướp được chính quyền. Các vị triều thần như Thủ Tướng, Tổng Lý Ngự Tiền Văn Phòng cũng khuyên nhà vua thoái vị, vì quá sợ hãi Việt Minh đang bành trướng mạnh lại có vũ trang. Tháng 6 năm 1945 Hồ chí Minh đã được Mỹ thả dù xuống chiến khu cung cấp cho VM nhiều súng đủ các loại để chống Nhật. Chính phủ Trần Trọng Kim không có quân đội nên dù muốn chống lại phong trào cũng khó. Ngày 25-8-1945, nhà vua đọc bản tuyên ngôn thoái vị trước cửa Ngọ môn lâu.
Ngày 2-9 Hồ chí Minh đọc tuyên ngôn độc lập.
De Gaulle quyết định tái chiếm Đông dương để đòi lại chủ quyền những nhà máy, đồn điền, cửa hàng, mỏ than… mà Pháp cho là của họ. Tháng 9-1945 Thực dân thành lập Quân đoàn viễn chinh để tái chiếm Đông Dương, họ gặp sự kháng cự mạnh của người Việt và cường độ chiến tranh ngày một gia tăng có thể chia làm 3 giai đoạn (1)
– Chuẩn bị tái chiếm (1945-1946) – Theo dõi tình hình, móc nối Pháp kiều và những thành phần thân Pháp.
– Tái chiếm (1946-1949) – Pháp trở lại Đông Dương sau khi Nhật đầu hàng, đưa quân chiếm lại toàn cõi Đông Dương.
– Chiến tranh khốc liệt – (1949-1954) Sau khi chiếm trọn vẹn nước Tầu, Trung Cộng huấn luyện và viện trợ cho Việt Minh nhiều vũ khí, đạn dược khiến tình thế ngày càng bất lợi cho Pháp, họ yếu thế và sa lầy.
Hội nghị Postdam tháng 7-1945 quyết định giao cho quân đội Trung Hoa giải giới Nhật phía trên vĩ tuyến 16, phía dưới thuộc quân Anh.
**Diễn tiến quân sự **
Pháp theo chân quân Anh giải giới Nhật, tới Tân Sơn Nhất với 300 người lính đầu tiên ngày 11-9, sau họ đưa thêm nhiều quân sang chiếm các tỉnh dưới vĩ tuyến 16. Từ giữa tháng 10-1945 tới đầu tháng 2-1946 quân Pháp đã bình định được miền nam, chiếm lại được Vĩnh Long, Cần Thơ, Tây Ninh, Nha Trang, Ban Mê Thuột, Long Xuyên, Châu Đốc, Cà Mau….
Trong thời gian này họ đã đưa vào 50,000 quân tham chiến, 7,425 xe cộ đủ loại , 21,000 tấn quân nhu, tổng kết Pháp có 630 người chết và mất tích, 1,037 người bị thương (2).
Đầu năm 1946, Pháp bắt đầu thương thuyết với chính phủ Tưởng Giới Thạch tại Trùng Khánh để được thay thế quân Tầu giải giới Nhật. Sau đó thương thuyết với Việt Minh
Đầu tháng 3-1946 Tướng Leclerc cho đổ bộ lên Hải Phòng , ngày 5-3 quân Pháp và Tầu đã chạm súng nhưng sau đó hai bên đã dàn xếp. Việt Minh ký với Pháp Hiệp định sơ bộ thuận cho Pháp vào BV. Họ mượn tay Pháp để đuổi Tầu về nước (3) và củng cố nội bộ, tiêu diệt các đảng phái quốc gia không CS. Theo tờ tường trình của Tướng Leclerc gửi chính phủ Pháp ngày 27-3-1946 thì tính tới cuối năm, VM đã thủ tiêu, giết hại tổng cộng khoảng 50,000 người.
*Pháp đổ bộ vào Hải Phòng (3-1946)*
Ngày 18-3 Leclerc đưa quân từ Hải Phòng lên Hà Nội, ngày 27-3 Leclerc thảo tờ trình Chính phủ cho biết 6 tháng qua (9/1945 – 2/1946) có 600 lính Pháp bị giết, 1,000 bị thương. Từ giữa 1945 Việt Minh được Mỹ thả dù cho nhiều súng đạn để chống Nhật. Tháng 9 sau khi đầu hàng, nhiều người Nhật giúp súng đạn và huấn luyện VM chống lại Pháp vì họ cũng là da vàng. Quốc dân đảng Trung Hoa không ưa Pháp và bán súng cho VM nên họ cũng thành lập được một lực lượng vũ trang đáng kể.
Theo nhận xét của Henri Navarre, cựu Tư lệnh Đông Dương, cuộc chiến này bị đối lập tại Pháp chống lại, cho là cuộc chiến ô nhục, nhơ bẩn mà chính phủ không dám đặt tên cho nó. Những đợt tiếp viện, tăng quân yếu kém được thực hiện lén lút (4).
Theo tường trình của Leclerc, VM được giúp đỡ nhiều, trước đó họ cũng đã được người Trung Hoa và các phái bộ Mỹ giúp về quân sự, chính trị. Họ tuyên truyền mạnh và cả hăm dọa nên số người theo rất đông
Từ đầu tháng 4, quân Pháp lần lượt thay thế quân Tầu tại miền Bắc phía trên vĩ tuyến 16. Từ tháng 4 tới tháng 6-1946 Pháp thương thuyết với VM để giải quyết tình hình bằng ngoại giao, chính trị. Hội nghị Đà Lạt ngày 17-4 không có kết quả, Hồ chí Minh cùng Tướng Salan sang Pháp theo lời mời của chính phủ Pháp từ 22-6 tới 27-7-1946. Ngày 6-7 khai mạc Hội nghị Fontainebleau, hai bên căng thẳng, phái đoàn VN bỏ ra về phản đối Pháp không thực lòng.
Hồ Chí Minh ở lại ký bản tạm ước với Bộ trưởng Pháp quốc hải ngoại để hoãn binh. Tình hình căng thẳng giữa Việt Minh và Pháp, nhân vụ nổ súng giữa các đơn vị VM và Pháp tại Hải phòng ngày 20-11-1946, thực dân chiếm luôn thành phố này hôm 23-11.
Leclerc từ chức Tư lệnh từ tháng 7-1946 nhưng vì tình hình căng thẳng, chính phủ Pháp cử ông sang Đông Dương điều tra ngày 18-12 nhưng đã quá trễ, hôm sau ngày 19-12-1946 chiến tranh toàn quốc bùng nổ khi VM tấn công quân Pháp tại Hà Nội. Tình hình hai bên đã quá căng thẳng từ nhiều ngày trước.
Quân Pháp tại phía trên vĩ tuyến 16 có hơn một sư đoàn không đủ để bình định hết miền Bắc mà chỉ đủ giữ các thành phố. Trong mấy tháng đầu năm 1947 Pháp giải tỏa quốc lộ 5 nối Hà Nội – Hải Phòng. Chiếm Phủ Lý 6-1-1947. Từ Đà Nẵng tiến ra Huế giải tỏa đơn vị Pháp bị vây tại đây, chiếm Quảng Trị ngày 18-2, chiếm Đồng Hới đầu tháng 3. Chiếm nhanh chóng mỏ than Hòn Gai. Chiếm các miền Thái thuộc Sơn La, Lai Châu.
Đầu tháng 4-1947 tân Cao ủy Bollaert vận động thương thuyết với VM nhưng bất thành và chuyển sang tiếp xúc với Bảo Đại lập chính phủ Quốc gia chống Cộng Sản từ tháng 9-1947. Cựu hoàng ở Hồng kông hướng các hoạt động chính trị về quốc nội.
Tháng 10-1947 Pháp mở cuộc tổng tấn công qui mô lên miền rừng núi Việt Bắc để tiêu diệt chủ lực quân VM tại đây. Họ huy động 20 tiểu đoàn bộ binh và nhẩy dù có chiến xa yểm trợ. Trung Tướng Salan chỉ huy tổng quát chiến dịch: cánh thứ nhất từ Hà nội chiếm Sơn Tây, Hưng Hóa, Phủ Đoan Hùng, cánh thứ hai dọc theo quốc lộ 4 chiếm Thất Khê, Đông Khê. Giữa hai gọng kìm này là những cánh quân nhẩy dù chiếm Cao Bằng, Bắc Cạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang ngày 13-10-1947, trong cuộc nhẩy dù xuống Bắc Cạn, Pháp đã bắt hụt Hồ chí Minh. Ngoài ra còn những nỗ lực phụ chiếm Tây Bắc Việt Bắc, chiếm Phong Thổ, Chapa. Cuộc hành quân không tiêu diệt được chủ lực quân VM vì họ né tránh để bảo toàn lực lượng. Sau đó Pháp rút về đồng bằng chỉ để lại quân tại vùng Đông Bắc Việt Bắc tại khu tam giác Lạng Sơn, Cao Bằng, Bắc Kạn.
Sang năm 1948, Pháp mở rộng vùng chiếm đóng tại Quảng Yên, Kiến An, Hà Đông, Ninh Bình, chiếm đóng Sơn Tây và Việt Trì. Phía VM mở rộng hoạt động du kích, quấy phá đồn bót, phục kích công voa.
Pháp kiểm soát được Nam việt nhưng vùng Đồng Tháp Mười, U Minh Thượng, U Minh Hạ, Tây bắc Thủ Đầu Một… vẫn thuộc VM. Ngày 1-3- 1948 VM phục kích tiêu diệt đoàn công voa Pháp, tiêu diệt 70 xe gần La Ngà trên Quốc lộ 20. Các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi và Bình Định ở trong tay VM vì Pháp không đủ quân số để chiếm toàn thể lãnh thổ.
Sang năm 1949 tháng 7 và tháng 8 Pháp mở các cuộc hành quân chiếm Bắc Ninh, Vĩnh Yên, Phúc Yên; tháng 9 chiếm Phát Diệm và Bùi Chu.
Năm 1950 tình hình biến chuyển mau lẹ, gió đã đổi chiều khi Trung Cộng chiếm trọn vẹn nước Tầu. VM được họ tiếp tế vũ khí đạn dược ồ ạt và huấn luyện tại biên giới. Trung Cộng giúp VM thành lập hai sư đoàn đầu tiên 304, 308 bằng kết hợp các trung đoàn chủ lực tại BV và Trung Việt. VM đã đủ mạnh và bước sang giai đoạn cầm cự, tháng 9-1950 họ mở chiến dịch chiến dịch Lê Hồng Phong vào vùng Tam Đảo, uy hiếp Lào Cai, và mở chiến dịch Hoàng văn Thụ chiếm Đông Khê trên quốc lộ 4 khiến Cao Bằng bị cô lập.
Trước tình hình biến chuyển, chính phủ Pháp cử Tướng Revers, Tổng tham mưu trưởng quân đội Pháp sang Đông Dương nghiên cứu tình hình. Revers đề nghị với chính phủ cho rút khỏi Cao Bằng và được chấp thuận, đáng lẽ thực hiện sớm cuối năm 1949 nhưng vì để trễ tới cuối năm 1950 nên đã bị thảm bại.
Tháng 10-1950 VM đánh thắng trận lớn đầu tiên mà họ gọi là chiến thắng Cao Bắc Lạng. Tại trận này quân Pháp rút bỏ Cao Bằng bị chận đánh tan nát.
Giữa tháng 10-1950 Pháp bỏ Lào Cai rút về Lai Châu, bỏ Hòa Bình.
Hạ tuần tháng 12-1950 Chính phủ Pháp cử Đại tướng De Lattre de Tassigny sang giữ chức Cao ủy kiêm Tổng Tư lệnh quân đội viễn chinh. Ngay từ giai đoạn này quân số VM đông hơn Pháp tại miền Bắc Pháp có khoảng 23 tiểu đoàn, VM có khoảng 70 tiểu đoàn, miền Trung Pháp 14, VM 18…Tháng 3-1951 De Lattre về Pháp xin tăng viện và được chấp thuận 11tiểu đoàn bộ binh, 3 tiểu đoàn thiết giáp, 4 tiểu đoàn pháo binh, 2 tiểu đoàn công binh, 1 tiểu đoàn truyền tin (5).
De Lattre là người có quyết định táo bạo tại trận Vĩnh Yên khi cho lệnh ném bom napalm ngay giữa mặt trận, ông quyết định nhanh chóng đã thắng lớn trong trận này. Đầu năm 1952 De Lattre về Pháp chết vì bệnh ung thư.
Tháng 1-1951 VM đã thành lập được 5 sư đoàn bộ binh (304, 308, 312, 316, 320) và một sư đoàn pháo binh (351), họ có 81 tiểu đoàn bộ binh 12 tiểu đoàn pháo binh, 8 tiểu đoàn công binh.
Các trận đánh quan trọng và các chiến dịch lớn gồm:
**Trận Cao Bắc Lạng **
Từ giữa và cuối 1949, Trung Cộng thắng thế tại Hoa lục, tình hình biến chuyển, chính phủ Pháp cử Tướng Revers sang Đông dương nghiên cứu tình hình, ông đề nghị rút bỏ Cao Bằng. Nếu thực hiện cuối 1949 thì thuận lợi nhưng vì để tới gần cuối 1950 mới cho rút nên đã thảm bại. Trận đánh kéo dài từ từ 29-9 tới 7-10-1950, toàn bộ quân Pháp triệt thoái gồm 7,000 người. Đại tá Charton chỉ huy đạo quân rút khỏi Cao Bằng về Đông Khê. Đại tá Lepage chỉ huy một lực lượng khoảng 5 tiểu đoàn để tái chiếm Đông Khê. Cả hai cánh quân bị một lực lượng lớn của VM khoảng 30 tiểu đoàn chận đánh tan nát.
Tổng cộng Pháp mất hai liên đoàn phải bỏ Lạng Sơn. Trận đánh rung động cả nước Pháp, thiệt hại trên 7,000 người vừa bị giết vừa mất tích, mất 13 khẩu đại bác 105 ly, 125 súng cối, gần 500 xe cộ, 3 chi đội thiết giáp, 940 đại liên, 1,200 trung liên và trên 800 súng trường . Số vũ khí này VM có thể trang bị cho 5 trung đoàn bộ binh (6).
**Trận Vĩnh Yên từ 13-1-1951 tới 17-1-1951 **
Sau trận thảm bại Cao Bắc Lạng, ngày 7-12-1950 chính phủ Pháp hốt hoảng cử Tướng De Lattre De Tassigny sang Đông Dương vào lúc này người Pháp đang mât tinh thần. Ông vừa làm Cao ủy vừa giữ chức Tư lệnh quân viễn chinh, lần đầu tiên một Tướng lãnh chỉ huy cả dân sự và quân sự. De Lattre tới Đông Dương ngày 17-12-1950 để cứu vãn tình thế và cũng để rửa hận cho trận thảm bại nhục nhã Cao-Bắc-Lạng cách đây hai tháng.
Tân Tư lệnh dám quyết định những việc mà các Tư lệnh trước không ai dám làm như tập trung xử dụng những người dân sự Pháp để đảm nhiệm canh phòng thay thế cho người lính để ra trận(7).
Sau trận đại thắng Cao Bằng mới đây, Việt Minh thừa thắng xông lên đem binh về “lấy nốt Thăng Long”. Ngày 10-1-1951 Võ Nguyên Giáp đưa hai sư đoàn 308, 312 chuẩn bị một cuộc tấn công lớn tại Vĩnh Yên gần Hà Nội và Châu thổ Bắc Việt. Việt Minh giải truyền đơn nói “Bác Hồ về Hà Nội ăn Tết”, tình báo Pháp đã biết VM tập trung quân ở đâu và mục tiêu chọn vào ngày nào.
Lần đầu tiên trong chiến tranh Đông Dương, Pháp được đánh một trận diện địa chuẩn bị trước. Võ Nguyên Giáp được cố vấn Tầu dạy cho lối đánh biển người, đẩy thanh niên vào tử địa. Trận đánh diễn ra tại một vùng đồi trọc chiều ngang 12 km, dọc 10 km, phía Bắc tỉnh lỵ Vĩnh Yên. VM tập trung quân tại vùng núi Tam Đảo, lực lượng VM gồm 2 sư đoàn 308, 312; Pháp gồm hai liên đoàn: liên đoàn bắc phi của Đại tá Edon, liên đoàn 3 của Đại tá Vanuxem đóng tại các đồn phía Tây để ngăn chận VM.
Ngày 13-1 Giáp cho tấn công chia cắt hai liên đoàn Pháp, Võ Nguyên Giáp gần hoàn thành lời hứa, Hà Nội mất tinh thần, bao chí Paris đăng tin Hà Nội sắp mất.
De Lattre bèn đích thân chỉ huy trận đánh. Ngày 14-1-1951 ông bay tới Vĩnh Yên, cho trưng dụng tất cả máy bay chở quân trừ bị từ miền nam VN ra Bắc, và cho tiếp tế từ Hà nội, từ miền Bắc. De Lattre lệnh cho hai lữ đoàn chiếm các ngọn đồi phía bắc Vĩnh Yên. Ngày 16-1 lúc 15 giờ Pháp chiếm lại đồi 101, 210, lúc 17 giờ sư đoàn 308 tập trung tấn công mạnh, lần đầu tiên quân Pháp đối diện với trận đánh biển người
VM xung phong hết lớp này đến lớp khác cùng với yểm trợ của súng cối, hai bên đã trộn trấu. De Lattre có một quyết định thật táo bạo, ông huy động hàng trăm máy bay oanh tạc cơ và vận tải ném bom napalm, đây là trận oanh tạc lớn nhất trong chiến tranh Đông Dương, lửa cháy ngút trời giết hại đối phương và hy sinh cả binh sĩ của Pháp.
Với lối đánh táo bạo, dũng mãnh, De Lattre đánh cho Võ Nguyên Giáp và các cố vấn Tầu tả tơi, VM bị thiệt hại nặng, 6,000 bị giết, bị thương 8,000, 500 bị bắt làm tù binh, Pháp tổn thất một nửa.
VM trộn trấu tưởng là Pháp sẽ không dám pháo hay oanh tạc nhưng không ngờ De Lattre táo bạo, thí quân cả hai bên. De Lattre tung vào trận địa các đơn vị trừ bị trưa 17-1 và cho ném bom napalm đã đẩu lui những đợt tấn công cuối cùng của VM.
De Lattre đã cứu được Vĩnh Yên và Hà Nội, ông cho tổ chức duyệt binh để trấn an dân chúng. Sau đó Pháp củng cố phòng thủ chờ VM. De Lattre gấp rút cải tổ quân đội và thành lập nhiều liên đoàn lưu động tại BV để phòng thủ chống VM. (8)
Võ Nguyên Giáp thất bại nặng ở Vĩnh Yên, ngày 23-1 ông ta nhận sai lầm, cũng lên án các chiến binh thiếu can đảm, hèn nhát và ca ngợi dân công đã mang tới mặt trận 5,000 tấn thực phẩm, súng đạn.(9)
**Trận Mạo Khê **
Tháng 3-1951 Tướng Giáp cho mở trận tấn công định chiếm vùng núi Đông triều ở Tây Bắc Hải Phòng. Pháp có ba căn cứ bảo vệ khu quân sự Mạo Khê: Một đồn trên đồi mỏ Mạo Khê, một đơn vị chiên xa đóng tại khu phố Mạo Khê, một đại đội đóng tại nhà thờ Mạo Khê, tổng cộng 400 người.
Phía VM gồm sư đoàn 308, 312, 316, đêm 23-3 VM tấn công hạ 7 đồn dọc theo tỉnh lộ 18. Đêm 26-3 De Lattre tiên đoán VM sẽ tấn công đồn Mạo Khê, ông huy động gửi 3 tiểu đoàn tới, cho hải đoàn xung phong vào sông Bạch đằng yểm trợ hải pháo. Một giờ khuya 27-3 VM pháo kích, tấn công đồn mỏ Mạo Khê, sau nhiều đợt tấn công nhưng binh sĩ trong đồn chống cự và đẩy lui các đợt xung phong.
Mười giờ sáng VM tấn công đồn và cả khu nhà thờ Mạo khê, quân Pháp có máy bay và hải quân yểm trợ nhưng VM rất đông, một máy bay Hellcat bị bắn hạ. Tối 27-3, VM mở cuộc tấn công chót vào đồn và khu phố Mạo Khê, phá hủy ba chiến xa Pháp. Sáu giờ sáng VM rút lui và không chiếm được mục tiêu.
VM có 500 người bị giết, Pháp khoảng 200, đây là trận thứ hai của VM đánh vào đồng bằng, De Lattre coi đây là chiến thắng quan trọng.
De Lattre sang Đông dương từ đầu năm 1951 tới nay được gần nửa năm đã phải đương đầu với hai trận lớn của VM. Sau trận thảm bại Cao Bắc Lạng, quân Pháp mất tinh thần nhưng De Lattre với chiến thuật táo bạo, dũng mãnh đã chuyển bại thành thắng nâng cao tinh thần chiến đấu quân sĩ. Ông cho lập phòng tuyến bảo vệ châu thổ BV, chuyển bớt các đơn vị đóng đồn không cần thiết thành những đơn vị lưu động.
**Trận Bờ sông Đáy (10) **
Trận qui mô được Tướng Giáp chuẩn bị chu đáo phía VM đưa vào ba sư đoàn 304, 308 và 320, Pháp cũng huy động lực lượng lớn gồm: 3 liên đoàn lưu động, một liên đoàn thiết giáp, hai tiểu đoàn nhẩy dù, 3 hải đoàn, 4 tiểu đoàn pháo, 30 chiến đấu cơ. Một trận đánh kéo dài 26 ngày trên một chiến tuyến dài 80km gồm nhiều giai doạn. Sư đoàn 308 đánh Ninh Bình, sư đoàn 304 đánh Phủ lý, sư đoàn 320 đánh vào giáo khu Phát Diệm phía nam Ninh Bình.
Gồm có 4 trận:
1- Ninh Bình (29-5 tới 30-5)
2- Yên Cư Hạ (4-6 tới 18-6)
3- Phát Diệm (8-6 tới 9-6)
4- Đông bắc Phủ lý (20-6 tới 23-6)
Tại trận Ninh bình VM để lại 350 xác chết , 153 súng trường, 40 tiểu liên, 12 trung liên, 2 đại liên, 9 súng cối. Phía người Pháp chết và bị thương 1,000 người, nhiều đại bác bị phá hủy, các tầu chiến bị hư hại, con trai De Lattre tử trận tại đây.
Trận Yên Cư Hạ từ 4-6 tới 18-6-1951, đây là một đồn kiên cố, xây bằng bê tông, có hàng rào kẽm gai. Tại trận này VM chết 200 người, hai đại đội Pháp giữ đồn chỉ còn vài chục người sống sót.
Trận Phát Diệm từ 8-6 tới 9-6. Sư đoàn 320 vào giáo khu Phát Diệm, uy hiếp tinh thần, phô trương lực lượng.
Trận Đông Bắc Phủ lý từ 20-6 tới 23-6. Trận phản công qui mô của Pháp vào vùng Phủ lý, Ninh bình, VM bị thiệt hại rất nhiều.
Qua các trận đánh thấy VM chưa thể thắng ở đồng bằng nhưng địch đã mạnh hơn trước. Hai bên tổn thất nặng. Pháp huy động nhanh các lực lượng tiếp viện hải, không quân.
**Trận Hòa Bình **
Tháng 9-1951, De Lattre chuẩn bị đánh Thanh Hóa nhưng đoàn tầu chở quân gặp bão nên phải quay về. De Lattre đổi ý cho đánh chiếm Hòa Bình, ông huy động 15 tiểu đoàn bộ binh, 3 tiểu đoàn nhẩy dù, 2 liên đoàn thiết giáp, 7 tiểu đoàn pháo binh, 2 tiểu đoàn công binh, 2 hải đoàn xung phong . Cuộc hành quân Hòa Bình ngày 9-11-1951 gồm 3 lực lượng và chiếm tỉnh dễ dàng. VM huy động các sư đoàn 304, 308, 312 tới mặt trận.
Đầu tháng 12 VM gây áp lực quanh Hòa Bình qua trận Tu Vũ, Xóm Phèo, họ chiếm được đồn nhưng bị thiệt hại nặng, VM phục kích đoàn tầu trên sông và bộ binh Pháp trên đường số 6, tại trận Xóm Phèo VM thiệt hại nhiều
Salan thay thế De Lattre cho rút khỏi Hòa Bình, giữ Hòa Bình bất lợi vì địch có cao xạ bắn chính xác những máy bay hạ cánh, phục kích đoàn tầu. Binh lính hay bị sốt rét, chiến trường rừng núi không thích hợp với Pháp. Ngày 22-2-1952 bắt đầu rút để lo bảo vệ đồng bằng, tới 24-2 cuộc triệt thoái coi như chấm dứt.
De Lattre chuyển bại thành thắng, lên tinh thần quyết tâm đánh Hòa Bình nhưng tại rừng núi nhiều bệnh tật, Pháp thua VM tại rừng núi nhưng thắng tại đồng bằng. Lên rừng mất ưu thế không quân, binh sĩ không chịu nổi khí hậu rừng núi. Hòa Bình là một thất bại cho Pháp
Trận Miền Thái từ 11-10-1952 tới 1-12-1952. Xứ Thái gồm Sơn La, Lai Châu. Lực lượng VM tấn công xứ Thái gồm các sư đoàn 308, 312, 316, sư đoàn pháo 351 và các đơn vị công binh. Ngày 17-10 sư đoàn 308 đánh đồn Nghĩa lộ trong đó có 700 quân Pháp, VM pháo dữ dội rồi xung phong chiếm đồn bắt nhiều tù binh. Các đồn ở miền này bị đánh, chiếm, VM làm tan rã hệ thống phòng thủ dọc sông Hồng.
**Hành quân Lorraine **
Pháp mở cuộc hành quân Lorraine ngày 29-10-1952 nhằm tấn công các tuyến giao thông, cơ sở VM tại Việt Bắc. Trung Tướng Salan lên làm Tư lệnh thay thế De Lattre, ông giao cho Tướng Linares (Tư Lệnh BV) chỉ huy và điều động chiến dịch gồm 4 liên đoàn lưu động, 3 liên đoàn nhẩy dù, 2 tiểu đoàn bộ binh, 2 liên đoàn thiết giáp, 2 hải đoàn xung phong, 2 tiểu đoàn pháo, tổng cộng 30,000 người.
Pháp tảo thanh một vùng rộng lớn giữa sông Hồng và sông Đáy. Bộ chỉ huy đóng tại Việt Trì. Ngày 9-11 các tiểu đoàn nhẩy dù xuống bao vây Phủ Đoan, thị trấn bỏ ngỏ, Pháp chiếm được một kho quân nhu lớn. Ngày 14-11 tới Phủ Yên Bình cách Phủ Đoan 60 km về hướng Bắc không gặp kháng cự, không gặp người dân nào. Pháp mệt mỏi phải rút, VM cho 2 trung đoàn về đối phó. Ngày 17-11 Pháp lọt ổ phục kích VM dài 4km tại thung lũng Chấn Mương từ sáng tới 4 giờ chiều, Pháp nhờ không quân yểm trợ mới thoát ra khỏi, Pháp thiệt hại gần một tiểu đoàn
**Pháo Lũy Nasan **
Trong khi ấy, Salan cho lập pháo lũy Nasan, ông chủ trương lập những cứ điểm mạnh dựa trên các sân bay hơn là mở những cuộc hành quân phiêu lưu.
Nasan là một thung lũng dài 2km, ngang 1km, xung quanh có 24 ngọn đồi. Một vị trí chiến lược quan trọng giữa các đường tiến quân tại miền Thái, các ngọn đồi ngăn chận đường tiến quân VM, mục đích của chiến lũy.
1- Để đón các toán quân Pháp rút từ các đồn bị cô lập ở Tây Bắc và Đông Nam
2- Ngăn chận VM tiến về Lai Châu
3- Tiêu diệt chủ lực quân VM nếu họ tấn công
Mặt trận Pháp bị chia làm hai, một ở Nasan và một ở Lai Châu. Pháo lũy Nasan thiết lập đầu tháng 11-1952, được tăng cường ngày 1-11 khi các đơn vị Thái được đưa về đây, một liên đoàn lưu động VN được chở tới bằng máy bay. Ngày 21-11 có ba tiểu đoàn nhẩy dù các pháo đội được đưa tới. Cuối tháng 11-1952 pháo lũy Nasan gồm tổng cộng 10 tiểu đoàn trong đó có lính nhẩy dù, bộ binh, các tiểu đoàn Thái. Ngoài ra còn một tiểu đoàn công binh, một tiểu đoàn pháo binh với 5 pháo đội, 2 chi đoàn thiết giáp, di chuyển khó khăn, bị hạn chế nên chỉ có 10 quân xa tiếp tế, tải thương. Đại tá nhẩy dù Gilles được giao chỉ huy mặt trận này
VM tấn công đêm 23-11-1952 nhưng bị đẩy lui, đêm 30 rạng 1-12 VM thật sự tấn công lớn nhưng thất bại. Đêm 1 rạng 2-12 VM mở cuộc tấn công quyết liệt suốt đêm, họ chiếm được hai điểm tựa 21bis và 22 bảo vệ sân bay. Pháo binh Pháp bắn liên tục, trận đánh kéo dài tới hôm sau. Pháp cho nhẩy dù xuống đỉnh đồi mới giải tỏa được , VM bỏ lại hơn 600 xác chết và tịch thu được nhiều súng, trận này VM bị thiệt hại nặng, sau đó VM chỉ pháo kích chứ không đánh. Tổng kết mặt trận Nasan Pháp cho biết VM bị mất 5,000 người. Trận miền Thái chấm dứt, Pháp giữ được Lai Châu, Nasan. Người Pháp cho rằng việc thiết lập pháo lũy Nasan là tốt và sau đó họ thiết lập thêm pháo lũy tại cánh đồng Chum, tại Séno, và cuối cùng tại Điện Biên Phủ đưa tới thất bại.
**Điện Biên Phủ **
Tháng 5-1953, chính phủ Pháp cử Đại Tướng Henri Navarre sang làm Tư lệnh Đông Dương thay Trung tướng Salan để cứu vãn tình hình quân sự tại đây. Ông cho lập một chiến lũy, một căn cứ lớn tại ĐBP.
Theo Navarre (11) mục đích cho đóng quân tại đây để ngăn chận VM tiến đánh Thượng Lào và tạo mặt trận lớn để địch không đánh châu thổ BV. ĐBP là một khu lòng chảo có núi đồi bao quanh, là một cánh đồng dài 12 km rộng 9 km. Những đỉnh núi cao cách phi trường từ 10 tới 12 km, sẽ thiết lập đồn lũy quanh đó. Khoảng cách này ngoài tầm pháo của địch.
Chiến lũy ĐBP được xây dựng theo kiểu pháo lũy Nasan năm trước, Pháp tin tưởng cũng sẽ chống lại VM hữu hiệu và gây thiệt hại nặng cho đối phương. Navarre cho lập chiến lũy ngoài những mục tiêu kể trên còn để dụ VM lại giết một mẻ lớn làm suy yếu đối phương vì họ nay đã đông, mạnh hơn trước (12). ĐBP cách châu thổ BV 200 km, cách biên giới Tầu 300 km, cách Hà Nội 300 km.
Ngày 13-3-1954 trận đánh khởi đầu, Pháp có 12 tiểu đoàn, trong khi chiến trận diễn ra, Pháp cho nhẩy dù thêm 5 tiểu đoàn, tổng cộng toàn bộ vào khoảng 15,000 người. Phía VM tổng cộng có 5 sư đoàn chính qui vào khoảng 50,000 người, chưa kể 25,000 dân công tiếp tế . VM có 600 xe vận tải chở đạn dược tiếp liệu từ Trung Cộng sang ĐBP.
ĐBP chia làm ba khu, phía Bắc gồm hai căn cứ tại hai ngọn đồi, khu Trung ương gồm 5 trung tâm kháng cự và khu Isabelle ở phía Nam.
Hai tiền đồn phía bắc bị thất thủ vào ngày 13 và 14-3 sau một ngày giao chiến, hỏa lực địch quá mạnh, sau ngày 26-3 chỉ tiếp tế được bằng thả dù, số phận ĐBP đã được định đoạt. Tổng thống Eisenhower và các cố vấn đã nghiên cứu kế hoạch cứu nguy ĐBP bằng oanh tạc ồ ạt, Tòa Bạch ốc đã thảo luận, dự định trong suốt tháng 4-1954 nhưng kế hoạch bất thành.
Trận đánh kéo dài từ ngày 13-3 tới ngày 7-5 thì ĐBP thất thủ, 11 ngàn quân Pháp bị bắt làm tù binh, trên 2,000 bị giết chưa kể trên 2,000 mất tích, VM thiệt hại khoảng 10,000 người
Pháp thảm bại vì lực lượng địch đông gấp 4 lần, hỏa lực phòng không và pháo binh của VM do Trung Cộng cung cấp rất mạnh. Ngoài ra không quân Pháp thiếu khả năng yểm trợ cho một trận đánh quá lớn. Navarre chưa có kinh nghiệm về Đông Dương đã sai lầm cho lựa chọn trận đánh tại một địa điểm xa xôi chỉ tiếp tế được bằng máy bay mà thực ra không quân Pháp quá yếu, toàn chiến trường Đông Dương họ chỉ có chưa tới 200 máy bay.
ĐBP là trận đánh lớn nhất và quan trọng nhất trong cuộc chiến Đông Dương lần thứ nhất đồng thời cũng là một trong những trận đánh quan trọng trên thế giới.
**Tình hình chính trị **
Việt Minh tổng khởi nghĩa cướp chính quyền 19-8. Ngày 25-8-1945, vua Bảo Đại thoái vị, ông được Hồ chí Minh mời làm cố vấn. Tháng 9-1946 ông được đưa qua Trùng Khánh để tiếp xúc với Tưởng Giới Thạch, sau đó Cựu hoàng bỏ trốn qua Hồng Kông.
Khi đã chiếm được được các thành phố tại Trung châu Bắc Việt, Trung Việt, các tỉnh cao nguyên, Nam Bộ. Pháp bằt đầu chiêu dụ dân chúng, đón tiếp người hồi cư, trả lương cho công chức. Dân tản cư kéo về ngày một đông hơn, dân quê có, dân tỉnh hồi cư cũng có, họ không tin tưởng vào cuộc kháng chiến gian khổ và đẫm máu của Việt Minh
Người Pháp tính tới việc dùng chiến tranh tâm lý, chính trị để tranh thủ nhân tâm, họ cần một người ôn hòa, thân Pháp, được toàn quốc biết tới, giúp họ để chiêu dụ người dân. Cựu hoàng Bảo Đại là người đủ điều kiện và có thẩm quyền nhất, ông đã là vua, được nhân dân kính trọng, có tinh thần quốc gia và công nhận quyền lợi của người Pháp. Họ nghĩ tới cựu hoàng Bảo Đại và tìm cách mời ông về nước. Báo Thời sự ở Hà Nội đưa ý kiến thỉnh cựu hoàng hồi hương lãnh đạo phong trào Quốc gia chống Cộng và giành độc lập.
Nhiều cuộc biểu tình khá lớn để ủng hộ và yêu cầu cựu hoàng về nước cứu vãn thời cuộc như tại Huế ngày 12-8-1947, ở Hà nội ngày 1-9-1947 và cả Sài Gòn (13). Ngài đã là vua nay đứng đầu nước là lẽ tự nhiên , năm 1945 Ngài thoái vị để tránh đổ máu để bây giờ đất nước bị chiến tranh tàn phá.
Giải pháp Bảo Đại được nêu ra từ đầu 1947 nhưng hai năm sau mới thực hiện được.
Nhiều nhà cách mạng lưu vong taị Hồng Kông đề nghị cựu hoàng về gánh vác việc quốc gia, người Pháp cũng liên lạc với ông đề nghị tương tự nhưng ông vẫn dè dặt. Bảo Đại tuyên bố với phái đoàn quốc nội ra mời Ngài về nước, ông nói tôi vì hạnh phúc của dân mà thoái vị, nay nếu nhân dân lại muốn tôi giúp nước và điều đình với Pháp tôi sẽ sẵn sàng nhận để đòi hỏi độc lập thống nhất cho Việt Nam.
Ngày 6-12-1947 Bảo Đại nhận lời mời của Cao uỷ Bollaert và gặp ông tại vịnh Hạ Long để trao đổi nhận xét tình thế rồi lại về Hương Cảng. Ngày 19-12-1947 một phái đoàn gồm ông Nguyễn Văn Xuân, Trần Văn Hữu sang Hương Cảng thúc dục Cựu hoàng về lãnh trọng trách, ông chấp nhận và nói còn phải sang Âu châu vận động.
Kế hoạch thành tựu, ngày mồng 5-6-1948 trên một chiến hạm tại vịnh Hạ Long, Bollaert nhân danh chính phủ Pháp long trọng tuyên bố nước Việt Nam độc lập trong Liên hiệp Pháp. Cựu hoàng Bảo Đại xác nhận chính thức việc điều đình với Pháp trên căn bản đó và công nhận một chính phủ lâm thời do Thiếu tướng Nguyễn Văn Xuân điều khiển. (14)
Trong giai đoạn đầu chính phủ Quốc gia chưa có quyền, chỉ có tính cách tượng trưng, lo giúp dân hồi cư, mở trạm cứu thương, trường học, đáng kể là lập toà án, các đoàn cảnh vệ, trường Võ bị Huế, nơi huấn luyện sĩ quan Quốc Gia Việt Nam đầu tiên.
Ngày 8-3-1949 tại điện Elysée, Cựu hoàng và Tổng thống Pháp Vincent Aurilole trao đổi văn thư thừa nhận Việt Nam Độc Lập trong Liên Hiệp Pháp. Ngày 14-6-1949 Quốc Trưởng Bảo Đại hiệu triệu quốc dân tại toà Đô sảnh Sài Gòn sau khi miền Nam sáp nhập vào lãnh thổ Quốc gia, Cựu Hoàng kêu gọi nhân dân hãy đồng tâm nhất trí. Người dân cho rằng Pháp trả được phần nào hay phần nấy, nay Ngài đã về y như nhà có nóc.
Chính phủ Bảo Đại chấp chính từ tháng 7-1949 đến đầu năm 1950, kế đó là các chính phủ Nguyễn Phan Long 1950, Trần Văn Hữu 1950-1951. Chế độ không có hiến pháp mà chỉ có hai đạo dụ ngày 1-7-1949 về tổ chức công quyền. Quốc trưởng có quyền lập pháp, ban hành đạo dụ, Thủ tướng được ủy nhiệm do Quốc trưởng bổ nhiệm.
Từ 1947, cách đây hai năm, sau khi Pháp mở rộng các khu vực chiếm đóng tại các thành phố miền Bắc và Trung bộ, người dân trong vùng Việt Minh đã trở về các thành phố ngày một đông. Cửa hàng cửa hiệu đã đầy hàng hóa nhập cảng, Pháp tạo không khí sinh hoạt ổn định và lấy lòng dân. Nay Cựu hoàng về nước trị vì đã gây được niềm tin tưởng nơi người dân y như nhà có nóc mà núp, có cột mà dựa. Từ đấy dân chúng hồi cư tấp nập về thành thị, trong tháng 7-1949 mỗi ngày có vài nghìn người, riêng ngày 30-10 tại Bắc Ninh, Hà Nội, Hà Đông, Sơn Tây số người trở về lên tới 35,000 người. Quân Pháp lan tràn kiểm soát vùng duyên hải đông dân như Bùi Chu, Phát Diệm ngày 16-10-1949. Công chức kéo về rất nhiều, chính giới Pháp Việt đã cho giải pháp Bảo Đại đem lại thắng lợi trước cảnh hồi cư đông đúc tại nhiều tỉnh miền Bắc, người dân bỏ già Hồ về với Cựu hoàng.
Diện tích vùng thuộc Pháp tại Trung châu tăng lên gấp ba, số ruộng cầy cấy tăng lên nhiều. Gạo xuất cảng từ 59,000 tấn năm 1945 tăng lên 379,000 tấn năm 1950, nhân công dồi dào, an ninh bảo đảm hơn, các ngành sản xuất than đá, vải sợi, xi măng, đường… đều tiến bộ. Trị giá nhập cảng năm 1946 là 16 tỷ đồng quan Pháp đến năm 1949 tăng lên 73 tỷ đồng. Hàng hoá tràn ngập các cửa tiệm, chợ búa, các ngành sản xuất cũng tiến hẳn lên, lương bổng công tư chức khá cao. Cựu hoàng về nước đem theo nhiều thuận lợi, vùng chiếm đóng nay là vùng Quốc Gia mở rộng dễ dàng, Việt Minh chỉ đột kích, khủng bố chưa có trận đánh lớn. (15)
Từ 1949, chính phủ Quốc Gia Việt Nam đã được một số khá đông các nước công nhận và đã bắt đầu bước vào chính trường ngoại giao, đã được gia nhập trên 30 cơ quan quốc tế với tư cách hội viên: Ủy hội kinh tế Viễn đông Ecafe, Tổ chức Y tế quốc tế, Lao động quốc tế, Lương nông Quốc tế, Văn hóa Quốc tế Unesco… Hoa kỳ đã đặt Phái bộ viện trợ quân sự từ ngày 6-3-1950, viện trợ thương mại từ tháng 7-1950, đã ký kết hiệp ước tương trợ Việt Mỹ.
Quân đội Quốc gia được thành lập và phát triển nhanh, năm 1950 mới có 5 tiểu đoàn, năm 1951 tăng lên 26 tiểu đoàn, năm 1953 lên 6 sư đoàn gồm 167,000 binh sĩ và 3,500 sĩ quan, lương bổng do chính phủ trả tượng trưng một ít còn lại do Mỹ đài thọ. Cấp chỉ huy được đào tạo tại các trường võ bị, trường Võ bị Liên quân Đà Lạt khai giảng 5-11-1950, trường Quân y thành lập 7-8-1950, trường Không quân thành lập 24-6-1951, trường Hải quân từ 1-1-1952. Các tổ chức quân sự khác cũng được thành lập như Toà án quân sự ngày 22-11-1951, Bộ Tổng Tham Mưu ngày 12-4-1952. Nhiều luật lệ quân sự được ban hành : Qui chế Quân đội Dụ số 1 ngày 30-1-1051, Bộ Quân luật Dụ số 8 ngày 14-4-51, Chế độ Quân dịch Dụ số 29 ngày 29-6-53.
Tổ chức Tư pháp và các Toà án Việt nam do Dụ số 4 ngày 18-10-1949, Qui chế các thẩm phán, do các Sắc lệnh ngày 1-12-1950, Toà án Hành chánh được thiết lập từ 5-1-1950.
Hành chánh địa phương: Các Hội đồng đô thành, thành phố và thị xã được tổ chức từ 1952.
Các tổ chức chuyên môn hành chánh như Viện thống kê ngày 10-12-1949, Việt Nam thống tấn xã ngày 22-1-1951, Quốc gia kiến ốc cục 15-6-1951, Sổ số kiến thiết Quốc gia 16-8-1951, Sở Du lịch Quốc gia 5-6-1951, Công ty hàng không 30-10-1951, Trường Quốc Gia Hành chánh 7-4-1952.
Giáo dục văn hoá: Trường Đại Học Văn Khoa, Sở Bảo tồn cổ tích ngày 4-1-1950, Trường Cao đẳng sư phạm 16-1-1950.
Kinh tế xã hội. Bộ Luật Lao động ban hành ngày 10-7-1952, Bộ luật cải cách điền địa ngày 4-6-53.
Qui chế nghiệp đoàn 16-11-1952; Qui chế Công chức Quốc gia Dụ số 9 ngày 14-7-1950; Qui chế các Hiệp hội Dụ số 10 ngày 6-8-1950; Qui chế Thể thao thanh niên Sắc lệnh 53 ngày 17-6-1950; Qui chế Hàng hải Dụ số 6 ngày 19-4-1951; Bộ luật thuế trực thu, gián thu Dụ số 4 ngày 13-4-1953….
Từ tháng 7-1949 đến tháng 7-1954 Quốc gia Việt Nam đã có 8 chính phủ và 5 vị Thủ tướng.
Chính phủ Bảo Đại Từ 1-7-1949 đến 22-1-1950, hơn 6 tháng
Chính phủ Nguyễn Phan Long từ 22-1-1950 đến 6-5-1950, hơn 3 tháng
Chính phủ Trần Văn Hữu từ 6-5-1950 đến 21-2-1951, 9 tháng rưỡi.
Chính phủ Trần Văn Hữu từ 21-2-1951 tới 7-3-1952, 12 tháng rưỡi.
Chính phủ Trần Văn Hữu 7-3-1952 tới 25-6-1952, 3 tháng18 ngày
Chính phủ Nguyễn Văn Tâm từ 25-6-1952 tới 8-1-1953, 6 tháng rưỡi
Chính phủ Nguyễn Văn Tâm từ 8-1-1953 tới 11-1-1954, 12 tháng 3 ngày
Chính phủ Bửu Lộc từ 11-1-1954 tới 7-7-1954, gần 6 tháng. (16)
Chính phủ Ngô Đình Diệm chấp chính từ ngày song thất 7-7-1954 đúng hai tháng sau ngày Điện Biên Phủ thất thủ, hai tuần trước Hiệp định Genève ký kết ngày 20-7, sau đó chính phủ Quốc gia rút vào Nam.
**Nhận xét và kết luận **
Việt Minh cướp chính quyền năm 1945 và tiêu diệt các đảng phái thành phần yêu nước không Cộng Sản. Ngay từ đầu họ đã gây đổ máu giữa lòng dân tộc trong khi cần đoàn kết để đánh thắng thực dân.
Tướng Navarre, cựu Tư lệnh Đông Dương đã nhận xét về VM như sau : VM hoạt động mạnh tại Bắc phần, họ chờ Nhật thua trận để cướp chính quyền. Họ khéo léo được Mỹ giúp đỡ và dựa vào chính phủ lâm thời Pháp. Họ lấy cảm tình Mỹ, giả vờ là phong trào Quốc gia chống Nhật, chống thực dân. VM lấy lòng chính phủ Pháp mới (chính phủ thân đồng minh), họ lừa gạt chỗ này, bịp bợm chỗ nọ. Họ chống Nhật cho có hình thức để lấy lòng Mỹ (17).
Thật vậy VM tuyên truyền mạnh nên phong trào phát triển nhanh, đồng thời với tuyên truyền họ cũng kết hợp bạo lực cách mạng để ép buộc người ta theo. Như đã nói trên, cuộc tổng nổi dậy của VM cũng đã khiến mấy vạn người phải bị giết oan uổng trong đó có tình nghi, đảng phái Quốc gia không CS, những người thân Pháp. Phong trào VM không phải chỉ gồm toàn là người yêu nước như Tây phương nghĩ mà trong đó nhiều người theo VM vì sợ bị hãm hại.
Trước ngày Trung Cộng chiếm trọn nước Tầu tháng 10-1949, VM còn yếu. Súng đạn của họ một phần do Mỹ giúp để chống Nhật, phần do quân Nhật khi đầu hàng trao lại, họ mua súng lậu của Tầu, nhưng VM cũng đã tổ chức thành nhiều đơn vị cấp tiểu đoàn và trung đoàn. Giai đoạn này họ tránh đụng chạm với Pháp và kiểm soát được vùng thôn quê.
Người Pháp mặc dù kiểm soát được nhiều thành phố,tỉnh lỵ nhưng thiếu quân số nên không bình định được hết các vùng của VM tại miền Bắc. Khi Mao Trạch Đông đại thắng tại chiến trường Hoa lục thì gió đã đổi chiều với thực dân Pháp. Việt Minh được Tầu giúp vũ khí, huấn luyện tại biên giới đã trở thành một lực lượng quân sự chính qui mạnh đủ khả năng tấn công đồng bằng Bắc bộ. Trận thắng lớn của VM tại Cao Bắc Lạng cuối năm 1951 mở đầu cho thất bại của thực dân Pháp tại Đông Dương.
De Lattre, Tư lệnh Đông dương từ cuối 1950 đã đánh bại được VM nhiều trận trong năm 1951 khiến quân Pháp lên tinh thần. Sang năm 1952 Tướng Salan lên thay De Lattre, VM ngày càng mạnh hơn, quân lưu động ngày một đông hơn Pháp. Giữa năm 1953, Tướng Navarre được cử sang thay Salan khi tình thế ngày càng bất lợi. Pháp quá mệt mỏi vì cuộc chiến sa lầy, trong khi VM được Trung cộng viện trợ quân sự ngày càng dồi dào, quân Pháp tại Đông dương không được tăng viện nhiều, đa số chi phí dựa vào viện trợ Mỹ.
Điện Biên Phủ thất thủ ngày 7-5-1954 sau gần hai tháng cầm cự. Một phần vì sai lầm của Navarre, phần vì Không quân Pháp quá yếu. Toàn chiến trường Đông dương họ chỉ có khoảng 200 máy bay trong khi thập niên 60, 70 tại miền nam VN, không quân Mỹ có nhiều ngàn máy bay, chưa kể không quân VNCH. Hội nghị Genève tiếp theo ngay sau ĐBP đưa tới chia đôi đất nước ngày 20-7-1954.
Trong thời kháng chiến này người dân vùng thôn quê, thượng du vô cùng gian khổ, ban ngày quân Pháp hành quân bắn phá, cướp bóc hãm hiếp. Ban đêm VM về thu thuế, bắt bớ, thủ tiêu tình nghi phản động. Nhiều người trốn lên tỉnh để thoát khỏi cảnh một cổ hai tròng.
Giải pháp Bảo Đại mang lại nhiều thành quả tốt đẹp, người dân từ các vùng lửa đạn đã trốn về thành, họ không tin tưởng cuộc kháng chiến đầy máu lửa của VM. Quốc trưởng Bảo Đại đã xây dựng được nền móng cho chính phủ Quốc gia Việt Nam, tiền thân của Việt Nam Cộng Hòa sau này. Người Pháp ngoan cố theo đuổi chính sách thuộc địa lỗi thời không những bị người bản xứ chống đối mà cả Hoa Kỳ và chính phủ Tưởng Giới Thạch đều không muốn Pháp trở lại Đông Dương. Đối với người Việt quốc gia, quân Pháp là đồng minh chống lại VM Cộng Sản, người Quốc gia tuy hợp tác với Pháp nhưng chỉ chờ thắng được VM để đòi Pháp trao trả độc lập. Thực dân Pháp trở lại xâm lược nước ta năm 1945 nhưng họ cũng chiến đấu chống Cộng Sản bảo vệ chúng ta, xương máu của 75,500 chiến sĩ quân đội Liên hiệp Pháp đã giữ được một nửa nước VN tự do.
Cuộc chiến đẫm máu tám năm khói lửa do VM khởi xướng cuối năm 1946, chấm dứt giữa năm 1954 đã khiến khoảng 300,000 thanh niên tử trận, 500,000 bị thương, thường dân có 150,000 người thiệt mạng. Quân đội Liên hiệp Pháp có 75,500 người tử trận, Quân đội QGVN có 419,000 người gồm cả chết, bị thương và bị bắt (18). Miền Bắc đã trở thành bãi chiến trường, nhiều thành phố, tỉnh lỵ trung du, đồng bằng bị tàn phá.
Mấy năm sau miền nam cũng biến thành bãi chiến trường tàn khốc trong một cuộc chiến khác dài và đẫm máu hơn.
**Trọng Đạt**
Chú thích:
(1) Quân Sử 4, Quân lực VNCH Trong Giai Đoạn Thành Hình, Bộ TTM VNCH trang 11, 12
(2) Sách kể trên trang 95, 96
(3) Henri Navarre, Agonie de l’Indochine trang 15 nói chúng ta công nhận VN là một nước độc lập, có Quốc hội, Quân đội, Tài chính nằm trong Liên hiệp Pháp, đổi lại chúng ta được thay 200,000 quân Tầu bằng 15,000 quân Pháp phía trên vĩ tuyến 16
(4) Sách kể trên trang 17
(5) Quân sử 4 trang 46, 47, 48
(6) Quân sử 4 trang 124, Street Without Joy trang 32, 33
Trong bài Bataille de la RC4 (wikipedia) , Việt minh có 670 người bị giết, bị thương, Pháp 2,000 ngưòi tử thương, 3,000 bị bắt làm tù binh
(7) Street Without Joy trang 36
(8) Quân sử 125-128, Street Without Joy trang 37- 40
(9) Street Without Joy trang 40
(10) Quân sử 4 trang 133-144
(11) Henri Navarre, Agonie de l’Indochine , trang 188-200
(12) Bernard Fall, Hell In A Very Small Place, Preface trang ix
(13) Đoàn Thêm, Những Ngày Chưa Quên, Quyển thượng, 1939-1954, trang 144
(14) Sách kể trên trang 158, 160, 161
(15) Sách kể trên, trang 173,174
(16) Sách kể trên trang 206-210
(17) Henri Navarre, Agonie de l’Indochine trang 13
(18) Wikipedia, Yahoo.fr: Guerre d’Indochine

Server: Apache/2.4.18 (Unix) OpenSSL/1.0.1e-fips mod_bwlimited/1.4 mod_fcgid/2.3.9

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store, must-revalidate