text:
Người Chăm
Người Chăm, (tiếng Chăm: Urang Campa), còn gọi là người Chàm, người Chiêm , dân Chiêm Thành, người Hời..., hiện cư ngụ chủ yếu tại Campuchia, Việt Nam, Malaysia, Thái Lan và Hoa Kỳ. Người Chăm thuộc nhóm chủng tộc Austronesia hay người Nam Đảo.
Dân số người Chăm tại Việt Nam theo điều tra dân số 1999 là 132.873 người; theo tài liệu của Ủy ban Dân tộc Chính phủ Việt Nam năm 2008 là khoảng hơn 145.000 người, xếp thứ 14 về số lượng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Tiếng Chăm thuộc ngữ tộc Malay-Polynesia của hệ ngôn ngữ Nam Đảo (Autronesian).
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Người Chăm là một dân tộc đã từng có một quốc gia độc lập, hùng mạnh trong lịch sử, có nền văn hóa phát triển, và là hậu duệ của các cư dân nền văn hóa Sa Huỳnh thời kì đồ sắt. Ở Việt Nam người Chăm có mối liên hệ gần gũi với các dân tộc nói các tiếng cùng thuộc ngữ tộc Malay-Polynesia như Gia Rai, Ê Đê, Ra Glai và Chu Ru.
Trước thế kỷ thứ 7 có vương quốc Lâm Ấp từ năm Sơ Bình thứ 3 nhà Hán (192) đến năm Đại Nghiệp thứ 1 nhà Tùy (605). Sau năm 605, Lâm Ấp có nhiêu thay đổi, đặc biệt là liên tục xây tháp Ân giáo và dựng bia tiếng Phạn, lịch sử bắt đầu được rõ ràng. Các tên gọi khác nhau của vương quốc này theo văn bia tiếng Phạn và tiếng Chăm cổ là Campapura, Campanagara, Nagara Campa, Nagar Cam. Còn sử sách Trung Quốc gọi là Lâm Ấp quốc, Hoàn Vương Quốc và Chiêm Thành quốc. Vương quốc này bắt đầu suy tàn từ đầu thế kỷ 15 sau cuộc can thiệp do quân đội nhà Minh trong thời vua Vĩnh Lạc Đế đối với ba triều đại: nhà Hậu Trần (Đại Việt), nhà Hồ (Đại Ngu) và triều đại Vijaya (Chiêm Thành).
Sau khi quân đội nhà Minh rút về, vương quốc Champa được phục hồi nhưng chia thành 2 tiểu vương quốc: Tiểu vương quốc Vijaya (Đồ Bàn: 1428-1471) và Tiểu vương quốc Panduranga (Phan Rang: 1433-1832). Tiểu vương quốc Vijaya bị quân đội Đại Việt tiêu diệt vào thời vua Lê Thánh Tông để thôn tính đất đai vào năm Hồng Đức thứ 2 nhà Lê tức năm 1471). Năm đó, tiểu vương quốc Panduranga cũng trở thành chư hầu của Đại Việt. Năm Hiển Tông thứ 2 chúa Nguyễn (năm Chính Hòa thứ 14 nhà Lê tức năm 1693), Nguyễn Hữu Cảnh đã một lần chinh phục Tiểu vương quốc Panduranga, đổi tên Chiêm Thành quốc thành Thuận Thành trấn, rồi đổi Thuận Thành trấn thành Bình Thuận phủ. Nhưng, năm 1694, trong khi Nguyễn Hữu Cảnh tây chinh đánh Campuchia, tướng người Chăm tên Ốc Nha Đạt và tướng người Thanh tên A Ban đã tập hợp được đông đảo lực lượng người Chăm Pa, nổi dậy và tiêu diệt toàn bộ lực lượng chúa Nguyễn tại đây. Chúa Nguyễn (vua Nguyễn Hiển Tông tức Nguyễn Phúc Chu) đã bất đắc dĩ cầu hòa với người Champa và cho phép người Champa phục hồi Thuận Thành trấn (Khu Tự trị Champa). Hòa ước giữa chúa Nguyễn và chúa Champa được ghi rõ trong Nghị Định Ngũ Điều vào năm Hiển Tông thứ 21 (năm Vĩnh Thạnh thứ 8 nhà Lê tức năm 1712) và được duy trì cho đến năm Minh Mạng thứ 13 (1832). Sau giải thể khu tự trị vào năm 1832, một số người Chăm liên minh với Lê Văn Khôi, nổi dậy để phục hồi Thuận Thành trấn nhưng kết thúc thất bại. Hậu duệ của chúa Champa có ông Dụng Gạch (Bo Gait, Bộ Gạch), một vị hoàng tử anh hùng, phó chủ tịch ủy ban hành chính lâm thời huyện Hòa Đa (Bắc Bình ngày nay) phụ trách miền núi sau Cách mạng tháng Tám.
Champa thừa kế Lâm Ấp được thành lập sau cuộc nổi dậy của một viên quan địa phương (quan Công Tao) tên là Khu Liên (Kiu-lien) chống lại chính quyền nhà Hán năm 192 tại huyện Tượng Lâm, thuộc quận Nhật Nam (ngày nay là Huế). Lãnh thổ của Chăm Pa ngày nay thuộc thành phố Đà Nẵng và các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận và một số vùng Tây Nguyên. Lâm Ấp chịu ảnh hưởng lớn văn hóa và tôn giáo Trung Quốc nhưng sau các cuộc chiến với quốc gia láng giềng Phù Nam, cũng như sự thôn tính lãnh thổ của quốc gia này vào thế kỷ 4, đã hòa trộn văn hóa Ấn Độ. Theo văn bia tiếng Phạn tại Mỹ Sơn, vua Champa và vua Campuchia đều là hậu duệ của hoàng tử Asvattaman, một anh hùng lưu vong bạc mệnh trong sử thi Ấn Độ Mahabarata thuộc nhà Kuru. Riêng, các chúa Panduranga thì thuộc dõng Pandu nên Champa (Vijaya, thuộc nhà Kuru) và Panduranga (thuộc nhà Pandu) vốn là 2 quốc gia thù địch với nhau. Sử sách Trung Quốc luôn ghi rõ 2 nước Chiêm Thành (Champa) và Tân Đồng Long (Panduranga) là 2 quốc gia riêng.
Lịch sử của vương quốc Chăm Pa là các cuộc xung đột với Trung Quốc, Đại Việt, Khmer và Mông Cổ, cũng như xung đột nội bộ. Chính là do các cuộc xung đột này mà Chăm Pa mất dần lãnh thổ vào tay Đại Việt, một quốc gia có tổ chức chính quyền và quân sự tốt hơn. Chăm Pa trong quá khứ là một nước chư hầu của các triều đại phong kiến Trung Quốc và Đại Việt nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa và sự toàn vẹn lãnh thổ. Người Chăm Pa là những chiến binh giỏi đã sử dụng địa hình đồi núi để chiếm ưu thế. Năm Hồng Đức thứ 2 nhà Lê (1471), Tiểu vương quốc Vijaya chịu tổn thất nặng nề trong cuộc chiến với Đại Việt dưới triều đại vua Lê Thánh Tông. Khoảng 60.000 quân Chăm Pa bị giết và 30.000 bị bắt làm tù binh. Ngược lại, Tiểu vương quốc Panduranga tiếp tục phát triển dưới sự bảo trợ của chúa Nguyễn và vua Gia Long trong 4 đạo: Đạo Pa-nrang (Đạo Phan Rang tức Tỉnh Ninh Thuận), Đạo Kraong (Đạo Long Hương / Liên Hương tức Huyện Tuy Phong Tỉnh Bình Thuận), Đạo Pảrik (Đạo Phan Rí tức Huyện Bắc Bình Tỉnh Bình Thuận) và Đạo Pạjai (Đạo Phố Hài, huyện Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam, Hàm Tân và Thành phố Phan Thiết). Đến vua Minh Mạng, Khu Tự trị Thuận Thành đã bị xóa sổ và trở thành phủ Ninh Thuận.
Dân số và cư trú[sửa | sửa mã nguồn]
Người Chăm được xác định là cư dân bản địa ở khu vực duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam và đã có quá trình định cư lâu đời ở khu vực này. Trải qua hàng ngàn năm, dưới những biến cố lịch sử, xã hội mà chủ yếu là do chiến tranh và mẫu thuẫn nội bộ, người Chăm không còn cư trú tập trung ở khu vực duyên hải Nam Trung Bộ mà phân bố rộng rãi ở khắp các tỉnh phía Nam Việt Nam và một số các quốc gia khác.
Hiện nay tổng số người Chăm trên thế giới khoảng 400.000 người, phân bố chủ yếu ở Campuchia, Việt Nam, Malaysia, Thái Lan và Hoa Kỳ. Cộng đồng Chăm lớn nhất thế giới là vào khoảng trên 217.000 người tại Campuchia, được gọi là Khmer Islam; kế đến là Việt Nam. Malaysia có trên 10.000 người, Thái Lan khoảng 4.000 người và Hoa Kỳ trên 3.000 người[cần dẫn nguồn]...
Một số người Chăm di cư sang các nước khác, như tộc Utsul ở đảo Hải Nam, đến bang Terengganu của Malaysia. Trong thế kỷ 20, nhiều người Chăm hoặc gốc Chăm di cư sang Hoa Kỳ và các nước phương Tây khác. Người Chăm ở Lào có hơn 800 người, trong đó có 600 người sống ở thủ đô Viêng-chăn, cộng đồng này di cư từ Campuchia do sự diệt chủng của Khơ-me Đỏ[3].
Phân bố dân cư ở Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Trên lãnh thổ Việt Nam có khoảng 145.235 người Chăm sinh sống, sống rải rác ở các tỉnh phía Nam như Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, Đồng Nai, Tây Ninh, Thành phố Hồ Chí Minh, An Giang,... Do đặc điểm cư trú, tính chất tôn giáo và sắc thái văn hóa mang tính vùng miền, người Chăm ở Việt Nam được chia thành 3 nhóm cộng đồng chính là: Chăm H'roi, Chăm Ninh Thuận - Bình Thuận, và Chăm Nam Bộ.
- Chăm H'roi bao gồm những người Chăm sống rải rác ở miền núi các tỉnh Phú Yên, Bình Định; tổng số khoảng 20.500 người. Người Chăm Hroi có nguồn gốc từ những người Chăm cổ là một bộ phận của cộng đồng Chăm Việt Nam và từ lâu được gọi là Chăm Hroi. Người Chăm Hroi theo tín ngưỡng dân gian chịu ảnh hưởng từ đạo Bàlamôn.
- Chăm Ninh Thuận - Bình Thuận hay Đông Chăm gồm những người Chăm cư trú ở Ninh Thuận, Bình Thuận, có tên gọi là Campaduraga; tổng số khoảng 98.000 người (Ninh Thuận: 66.000; Bình Thuận: 32.000), đây là nhóm cộng đồng Chăm lớn nhất chiếm khoảng 67,60% tổng số người Chăm ở Việt Nam. Người Chăm Ninh Thuận-Bình Thuận có hai nhóm chính phân theo tín ngưỡng là Chăm Ahiêr (Chăm Bàlamôn) và Chăm Awal (Chăm Bàni). Ngoài ra còn có một nhóm nhỏ người Chăm Bàni đã cải sang theo Hồi giáo chính thống vào thập niên 1960 do tiếp xúc với người Chăm Nam Bộ.
- Chăm Nam Bộ hay Tây Chăm bao gồm những người Chăm sinh sống chủ yếu ở An Giang, thành phố Hồ Chí Minh, Tây Ninh; tổng số khoảng 26.700 người. Cộng đồng này đến từ Campuchia, và có nguồn gốc xa hơn nữa lại từ Nam Trung Bộ Việt Nam như hai cộng đồng trên.
- Sự hình thành nhóm Chăm Nam Bộ ở Tây Ninh khởi đầu từ năm 1755 khi tướng Nguyễn Cư Trinh chiêu dụ người Chăm bị hà hiếp trên đất Chân Lạp về định cư ở núi Bà Đen. Tới thời Minh Mạng, từ năm 1834, người Chăm từ Chân Lạp tiếp tục về định cư ở 2 huyện Tân Ninh và Quang Hoá. Thời Tự Đức, người Chăm lại tiếp tục tới Quang Hóa định cư vào các năm 1849, 1857.
- Châu Đốc, từ năm 1818, vua Gia Long đã cho tu sửa bảo Châu Đốc và chiêu dụ người Việt, Hoa, Chăm, Khmer đến định cư. Nhóm này gọi là Chăm Châu Đốc. Tới năm 1841, nhà Nguyễn rút quân khỏi Chân Lạp, nhiều người Chăm cũng theo về định cư ở An Giang. Tới năm 1859, người Chăm ở Campuchia nổi dậy chống vua Ang Duong. Bị đàn áp, hàng nghìn người Chăm sang Châu Đốc tị nạn. Tới giai đoạn Khmer Đỏ, từ 1975, nhiều người Chăm từ Campuchia tiếp tục sang Châu Đốc lánh nạn.
- Trong cả hai nhóm người Chăm Nam Bộ trên:
- Có một thành phần là người gốc từ quần đảo Mã Lai và Indonesia, được gọi Chăm Chà-và (Cham Chvea, Cham Java, Cham Jva), tên gọi này có thể bắt nguồn từ người Jawa Kur[4], người Hồi giáo nói tiếng Khmer. Người Jawa Kur là con cháu của những thủy thủ đến từ Malaysia, Indonesia, họ kết hôn với phụ nữ Khmer bản địa và con cái của họ nói tiếng Khmer nhưng theo đạo Hồi (dòng Sunni). Người Jawa Kur hiện còn sống tại nhiều vùng Campuchia và vùng Châu Đốc (tỉnh An Giang, Việt Nam). Do có sự tương đồng về nguồn gốc Nam Đảo, người Chăm từ Việt Nam và người Jawa Kur đã sống cùng nhau ở Campuchia, tạo thành một cộng đồng và có chung tín ngưỡng Islam Sunni.
- Nhóm người Chăm từ Nam Trung Bộ đã sống hòa đồng với người Jawa nói trên và theo Hồi giáo Sunni, và tự xưng là người Islam dòng Sunni.
- Nhóm người Chăm từ Nam Trung Bộ nhưng không theo đạo Hồi "mới" của người Jawa Kur mà vẫn giữ lại đạo Hồi có từ lúc ở miền Trung Việt Nam. Nhóm này bị 2 nhóm trên gọi là Chăm Jahed (Chăm xấu, cũ). Có thể xem họ giống với người Chăm Bani ở Bình Thuận.
Một số cộng đồng Chăm sau khi sang Campuchia lại tiếp tục sang Malaysia và Thái Lan. Họ đều có nguồn gốc từ miền Trung Việt Nam, di cư khỏi vùng đất cũ của mình do sự Nam tiến của Đại Việt cách đây nhiều thế kỷ. Đa số họ theo Hồi giáo Sunni và có tiếp xúc chặt chẽ với người Malaysia và Indonesia do có cùng tôn giáo và ngôn ngữ cùng thuộc ngữ tộc Malay-Polynesia. Ở Campuchia, do tôn giáo của mình mà người Chăm còn được gọi là Khmer Islam.
Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Chăm ở Việt Nam có dân số 161.729 người, cư trú tại 56 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Chăm cư trú tập trung tại các tỉnh: Ninh Thuận (67.274 người, chiếm 41,6% tổng số người Chăm tại Việt Nam), Bình Thuận (34.690 người, chiếm 21,4% tổng số người Chăm tại Việt Nam), Phú Yên (19.945 người), An Giang (14.209 người), thành phố Hồ Chí Minh (7.819 người), Bình Định (5.336 người), Đồng Nai (3.887 người), Tây Ninh (3.250 người)[2].
Tín ngưỡng, Tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Tôn giáo đầu tiên [cần dẫn nguồn] của Chămpa là 1 dạng của Ấn giáo Tamil Shaivism, tới từ miền Nam Ấn Độ qua đường biển. Khi các thương gia Ả Rập, Ba Tư dừng chân ở miền duyên hải Trung bộ Việt Nam trên đường tới Trung Hoa, Hồi giáo (Islam) bắt đầu ảnh hưởng tới văn hóa của người Chăm.
Không rõ chính xác khi nào Hồi giáo tới Champa nhưng các di chỉ ngôi mộ có niên đại vào thế kỷ 11 đã được phát hiện. Nhìn chung người ta cho rằng Hồi giáo tới Đông Dương nhiều sau khi đã tới Trung Quốc trong suốt thời kì nhà Đường (618–907), và các nhà buôn Ả Rập và Ba Tư trong vùng đã tiếp xúc trực tiếp với người Chăm chứ không phải với các dân tộc khác. Điều này có thể giải thích tại sao chỉ có người Chăm theo Hồi giáo theo kiểu Ba Tư (chú trọng Ali như phe Shiia) một cách truyền thống trong vùng Đông Dương.
Đa số người Chăm, đặc biệt là ở Campuchia, theo Hồi giáo các phe Sunni, thực hiện các trụ cột của nó bao gồm cả cầu nguyện năm lần một ngày, ăn chay trong tháng Ramadan và thực hiện hành hương hajj đến thánh địa Mecca. Từ nhiều năm nay, các đại diện từ Campuchia đã tham gia vào cuộc thi quốc tế ngâm thơ Kinh Qur'an tại Kuala Lumpur. Các cộng đồng người Hồi giáo các phe Sunni Chăm ở Campuchia điều hành các trường học tôn giáo, và được đứng đầu bởi một Mufti. Tuy nhiên, một nhóm nhỏ người Chăm, tự gọi mình Kaum Jumaat, duy trì một sự thích nghi thần học Hồi giáo phe Shiia, theo đó họ cầu nguyện chỉ vào thứ Sáu và tổ chức Ramadan chỉ trong ba ngày. Ở Việt Nam cũng có nhóm tương tự được gọi là adat Bini (Bà Ni, Ăwal, Triều Nguyễn gọi là Ni Tục). Một số thành viên của nhóm này có tham gia vào cộng đồng Chăm Hồi giáo Sunni và đang xảy ra sự chia rẽ, tranh cãi giữa Kaum Jumaat (Shiia) và các phe Sunni tại Campuchia, Bini và các phe Sunni tại Việt Nam. Một trong những yếu tố dẫn đến sự thay đổi này là ảnh hưởng từ các thành viên trong gia đình của họ đã sang các nước Hồi giáo theo các phe Sunni để nghiên cứu về Hồi giáo có xu hướng phải bắt trước cả tông giáo lẫn phong tục Ả Rập, họ tin rằng người Chăm phải bỏ toàn bộ phong tục xưa và trở thành một người như Mã Lai, như Ả Rập.
Tại Tây Sumatra, người Minangkabau lưu truyền huyền thoại về võ sư Harimau Campo (hổ Champa). Harimau Campo cùng với các võ sư Ninik Datuak Suri Dirajo (từ Padang Panjang), Kambiang Utan (dê rừng Campuchia), Kuciang Siam (mèo Xiêm), Anjiang Mualim (chó Gujarat) là 5 tông phái chính của môn võ Pencak Silat.
Ở Việt Nam, có khoảng 60.000 người Chăm theo adat Cham (Bà Chăm, Ahiér, Triều Nguyễn gọi là Chiêm Tục). Mặc dù cả hai adat - adat Cham và adat Bini đều là adat của tín độ Hồi giáo nhưng sự nhầm lẫn của người Pháp cho rẳng adat Cham là đạo Bà La Môn (Ấn giáo) đã dẫn đến quan niêm sai lầm khó sửa lại, là họ tự cho rằng mình là tín độ Ấn giáo! Tất nhiên, ngày nay họ không có một hệ thống đẳng cấp nghiêm ngặt, dù trước đó họ có thể đã được chia thành đẳng cấp Nagavamshi Kshatriya[5] cùng với 1 thiểu số đẳng cấp Brahmin có vai vế[6]. Các đền thờ vua được coi là các vị thần Ấn giáo hóa thân xưa được gọi là Bimong trong tiếng Chăm. Các thầy tế lễ được chia thành 3 cấp, cấp bậc cao nhất được gọi là Po Adhia hay Po (đọc a-sá), tiếp theo là Po Tapáh và thấp nhất là Po Paséh.
Người Chăm ở Việt Nam về mặt tín ngưỡng có 3 nhóm chính:
- Chăm ở Ninh Thuận-Bình Thuận theo adat Cham;
- Bini (phe Shiia) ở Ninh Thuận-Bình Thuận theo adat Bini, là 1 dạng Hồi giáo theo phe Shiia;
- Sunni (văn bản Đảng CSVN ghi là Islam) ở An Giang và Nam Bộ theo Hồi giáo các phe Sunni, đặc biệt là phái Shafi'i, họ có mối liên hệ gắn bó với thế giới các phe Sunni bên ngoài, chủ yếu thông qua Hồi giáo ở Đông Nam Á như Malaysia.
- Ngoài ra, cộng đồng Chăm H'roi ở miền núi theo tín ngưỡng dân gian cũng có thể xếp vào nhóm thứ nhất.
Tại tỉnh Ninh Thuận, nơi có nhiều người Chăm ở Việt Nam cư trú, có khoảng 44.000 người Chăm và gần 31.000 người Bini. Trong số 34 làng Chăm ở Ninh Thuận, có 23 làng Chăm và 11 làng Bini[7]. Tại tỉnh Bình Thuận, nơi có 4 làng toàn Chăm và 9 làng hỗn hợp thì có gần 25.000 người Chăm và khoảng 10.000 người Bini [8].
Tại tỉnh An Giang có 9 xã có người Chăm sinh sống, trong đó khoảng 2.660 hộ, 13.722 người, chiếm tỷ lệ gần 12% so tổng số người dân tộc thiểu số và chiếm 0,62% so tổng dân số toàn tỉnh[9], sống tập trung khá đông ở huyện An Phú và thị xã Tân Châu, số còn lại sống rải rác ở các huyện: Châu Phú và Châu Thành, gần như toàn bộ theo Hồi giáo Sunni. Người Chăm ở Tây Ninh, thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Nam Bộ cũng hầu hết theo đạo Hồi.
Đặc điểm kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Chăm là một dân tộc có nhiều ngành nghề truyền thống lâu đời như thêu, dệt, làm đồ gốm, làm gạch, chế tạo công cụ sản xuất, buôn bán, đóng thuyền, đánh cá, điêu khắc... đặc biệt là nghề trồng lúa nước được người Chăm phát triển từ rất sớm và luôn có những cải tiến về giống và thủy lợi.
Người Chăm sống ở đồng bằng, có truyền thống sản xuất lúa nước là chính. Kỹ thuật thâm canh lúa nước bằng các biện pháp giống, phân bón, thủy lợi khá thành thạo. Hai nghề thủ công nổi tiếng là đồ gốm và dệt vải sợi bông. Trước kia, người Chăm không trồng cây trong làng vì cho rằng cây sẽ là nơi cư trú của ma quỷ.
Tổ chức cộng đồng[sửa | sửa mã nguồn]
Người Chăm thường sinh sống tập trung trong palei Cam (làng Chăm). Mỗi paley có khoảng 300 đến 400 hộ gia đình, cùng theo một tôn giáo nhất định, gồm nhiều tộc họ sinh sống với nhau. Mỗi paley đều có một đơn vị hành chính của làng là: Hội đồng phong tục và Po Paley (Trưởng làng), trong đó, Po Palei là người đóng vai trò rất quan trọng trong Palei. Luật tục Chăm ghi:
Po Paley được dân làng bầu, phải là người cao tuổi, có uy tín, am hiểu phong tục tập quán, luôn vì mọi người, có lòng vị tha. Đồng thời Po Paley cũng phải là người lao động giỏi, có kinh nghiệm trong sản xuất, gia đình hạnh phúc, con cháu xum họp đoàn kết. Người Chăm ví Po Paley như là cây cao, bóng cả:
Hội đồng phong tục do dân làng bầu chọn và có nhiệm vụ trông coi về vấn đề phong tục tập quán, tín ngưỡng. Thành viên của Hội đồng phong tục đều là những người có uy tín trong tôn giáo, trong các tộc họ, là người am hiểu tập quán, phong tục lễ nghi, tín ngưỡng, tôn giáo của người Chăm, có quyền phân xử những thành viên trong paley vi phạm Luật tục. Trong trường hợp người vi phạm ngoan cố thì khi cha, mẹ hoặc người thân chết, Hội đồng phong tục sẽ cấm các tu sỹ, chức sắc không được cúng lễ và xem như người vi phạm đã bị loại ra khỏi cộng đồng.
Người Chăm có tập quán bố trí cư trú dân cư theo bàn cờ. Mỗi dòng họ, mỗi nhóm gia đình thân thuộc hay có khi chỉ một đại gia đình ở quây quần thành một khoảnh hình vuông hoặc hình chữ nhật. Trong làng các khoảnh như thế ngăn cách với nhau bởi những con đường nhỏ. Phần lớn làng Chăm có dân số khoảng từ 1.000 người đến 2.000 người.
Mỗi một dòng họ có một chiết Atâu, một Akauk Guăp và một vật tổ riêng. Luật tục Chăm quy định, Akauk Guăp phải là người cao tuổi, am hiểu phong tục tập quán, có uy tín trong dòng họ, gia đình giàu có, không được có chồng chắp vợ nối.
Hôn nhân gia đình[sửa | sửa mã nguồn]
Chế độ mẫu hệ và tín ngưỡng nữ thần vẫn tồn tại ở người Chăm. Đàn ông lo việc ngoài nhà, đàn bà lo việc trong gia đình và gia phả. Phong tục Chăm quy định con theo họ mẹ, họ bên mẹ được xem là gần (họ nội). Nhà gái cưới chồng cho con. Con trai ở rể nhà vợ, đến khi chết đi nhà vợ có trách nhiệm thờ cúng đến hết tang, sau đó mang hài cốt về trả lại cho dòng họ nhà trai tiếp tục thờ. Chỉ con gái được thừa kế tài sản, người con gái út được thừa kế nhà tự để thờ cúng ông bà và phải nuôi dưỡng cha mẹ già.
Nhà cửa[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà ở của người Chăm là một quần thể nhà trong một khuôn viên (bây giờ do việc quy hoạch phân lô đất theo kiểu nhà liên kế hẹp nên việc phát triển nhà theo quần thể trong một khuôn viên dần không còn nữa). Mối quan hệ của các nhà trong quần thể này đã thể hiện quá trình tan vỡ của hình thái gia đình lớn mẫu hệ để trở thành các gia đình nhỏ.
- Bộ khung nhà của người Chăm ở Bình Thuận khá đơn giản. Vì cột cơ bản là vì ba cột (kèo được liên kết với cột hoặc không có vì kèo thì dùng tường thay thế kèo). Nếu là vì năm cột thì có thêm xà ngang đầu gác lên cây đòn tay cái nơi hai đầu cột con. Từ các kiểu vì này dần xuất hiện cây kèo và trở thành vì kèo.
- Mặt trước nhà quay về hướng Nam hoặc hướng Tây. Gian giữ là trung tâm (người Chăm gọi là sang-yơ), phía phải là phòng ngủ của bố mẹ, bên trái là kho, sau là phòng ngủ của con cái. Mặt trước có một hiên ở giữa nhà.
- Nhà bếp được xây dựng riêng biệt với nhà chính và ở phía Tây nhà chính, trong nhà bếp có khu bếp, khu chứa nước uống và kho chất đốt (củi, than, v.v.).
Nhà người Chăm ở miền Nam lại rất khác.
- Nhà người Chăm ở An Giang: cách tổ chức mặt bằng sinh hoạt còn phảng phất cái hình đồ sộ của nhà sang yơ ở Bình Thuận.
- Nhà người Chăm ở Châu Đốc: khuôn viên của nhà Chăm Châu Đốc không còn nhiều nhà mà chỉ có nhà chính và nhà phụ kết hợp thành hình thước thợ. Chuồng trâu bò và lợn được làm xa nhà ở.
Nhà ở là nhà sàn, chân rất cao để phòng ngập lụt. Cách bố trí trên mặt bằng sinh hoạt hoàn toàn khác với nhà ở Bình Thuận cũng như ở An Giang.
Trang phục[sửa | sửa mã nguồn]
Có những nhóm địa phương khác nhau với lối tạo dáng và trang trí riêng khó lẫn lộn với các tộc người trong nhóm ngôn ngữ hoặc khu vực.
Trang phục nam[sửa | sửa mã nguồn]
Trang phục cổ truyền: Đàn ông lớn tuổi thường để tóc dài, quấn khăn. Đó là loại khăn màu trắng có dệt thêu hoa văn màu nhạt (vàng hoặc bạc), ở hai đầu khăn có các tua vải. Khăn đội theo lối chữ nhân. Những vị có chức sắc (tôn giáo), hai đầu khăn có hoa văn màu vàng, tua vải màu đỏ, quấn thả ra hai mang tai. Nam mặc áo có cánh xếp chéo và cài dây phía bên hông (thắt lưng), thường là áo màu trắng, trong là quần soọc, ngoài quấn váy xếp.
Trang phục nữ[sửa | sửa mã nguồn]
Về cơ bản, phụ nữ các nhóm Chăm thường đội khăn. Cách hoặc là phủ trên mái tóc hoặc quấn gọn trên đầu, hoặc quấn theo lối chữ nhân, hoặc với loại khăn to quấn lên đầu, khăn đội đầu chủ yếu là màu trắng, có loại được trang trí hoa văn theo lối viền các mép khăn (khăn to), nhóm Chăm Hroi thì đội khăn màu chàm. Lễ phục thường có chiếc khăn vắt vai ngoài chiếc áo dài màu trắng. Đó là chiếc khăn dài tới 23 m vắt qua vai chéo xuống hông, được dệt thêu hoa văn cẩn thận với các màu đỏ, trắng, vàng của các mô tip trong bố cục của dải băng.
Nữ mặc áo cổ tròn cài nút phía trước ngực xuống đến bụng, quấn váy xếp (khi làm lễ) hoặc mặc váy ống (thông thường), đầu quấn khăn không ràng buộc về màu sắc.
Nhóm Khánh Hòa và một số nơi, phụ nữ mặc quần bên trong áo dài. Nhóm Chăm Hroi mặc váy quấn (hở) có miếng đáp sau váy.
Nhóm Quảng Ngãi mặc áo cánh xẻ ngực, cổ đeo vòng và các chuỗi hạt cườm.
Trang phục Chăm, vì có nhóm cơ bản là theo đạo Hồi nên cả nam và nữ lễ phục thiên về màu trắng. Có thể thấy đặc điểm trang phục là lối tạo hình áo (khá điển hình) là lối khoét cổ và can thân và nách từ một miếng vải khổ hẹp (hoặc can với áo dài) thẳng ở giữa làm trung tâm áo cho cả áo ngắn và áo dài. Mặt khác có thể thấy ở đây duy nhất là tộc còn thấy nam giới mặc váy ở nước ta với lối mang trang phục và phong cách thẩm mỹ riêng.
Người Chăm nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]
- Chế Bồng Nga, vua Chămpa
- Chế Linh, ca sĩ
- Inrasara (Phú Trạm), nhà thơ
- Đàng Năng Thọ, nhà điêu khắc, giám đốc trung tâm văn hóa Chăm, Phan Rang
- Po Dharma, Tiến sĩ lịch sử Champa, Viện Viễn Đông Pháp
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ http://www.joshuaproject.net/peopctry.php?rop3=110776&rog3=CB
- ^ a ă Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương Tổng điều tra dân số và nhà ở Việt Nam năm 2009: Kết quả toàn bộ. Hà Nội, 6-2010. Table 5, page 134
- ^ a ă http://www.joshuaproject.net/people-profile.php?peo3=15361&rog3=LA
- ^ Jawa Kur nghĩa là Java Khmer. Trước kia nước Chân Lạp từng bị đế quốc Sailendra ở đảo Java đô hộ. Hoàng tử Chân Lạp là Jayavarman II sau khi bị bắt làm con tin ở Java đã trốn về và giải phóng Chân Lạp, xây dựng nên đế quốc Angkor. Do đó, có thể người Chân Lạp có thói quen gọi những người từ quần đảo Mã Lai là người Java.
- ^ India's interaction with Southeast Asia, Volume 1, Part 3 By Govind Chandra Pande, Project of History of Indian Science, Philosophy, and Culture, Centre for Studies in Civilizations (Delhi, India) p.231,252
- ^ “Vietnam”. Truy cập 8 tháng 3 năm 2015.
- ^ Interview with High Priest or Po Adhia of Ninh Thuan province and his assistant, ngày 23 tháng 12 năm 2011
- ^ Interview with priest or Po Guru near Ma Lam town, and the director of Binh Thuan Cham Cultural Center, Bac Binh district, ngày 22 tháng 12 năm 2011
- ^ ““Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc Khmer tỉnh An Giang đến năm 2010 ban hành Quyết định số 1987/QĐ-UBND ngày 03 tháng 9 năm 2009 của UBND tỉnh An Giang””.

markdown:
# Người Chăm
|Người Chăm|
|
|
với trang phục truyền thống bên tháp cổ
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/Flag_of_Cambodia.svg/23px-Flag_of_Cambodia.svg.png)
[Campuchia](/wiki/Campuchia) [[1]](#cite_note-1) ![ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
![ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [[2]](#cite_note-n.C4.83m_2009-2) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Flag_of_Malaysia.svg/23px-Flag_of_Malaysia.svg.png)
[Malaysia](/wiki/Malaysia) ![ Cờ Thái Lan](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_Thailand.svg/20px-Flag_of_Thailand.svg.png)
![ Cờ Thái Lan](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_Thailand.svg/20px-Flag_of_Thailand.svg.png)
[Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Flag_of_Laos.svg/23px-Flag_of_Laos.svg.png)
[Lào](/wiki/L%C3%A0o) [[3]](#cite_note-.E1.BB.9F_L.C3.A0o-3) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/Flag_of_Saudi_Arabia.svg/23px-Flag_of_Saudi_Arabia.svg.png)
[Ả Rập Saudi](/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_Saudi) [Chăm](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ch%C4%83m), [Khmer](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Khmer), [Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t), [Mã Lai](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A3_Lai) [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o)dòng Sunni. Một bộ phận theo [Ấn Độ giáo](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o). [Utsul](/wiki/Utsul), [Gia Rai](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Gia_Rai), [Ê Đê](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C3%8A_%C4%90%C3%AA), [Ra Glai](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ra_Glai), [Chu Ru](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Chu_Ru), [Mã Lai](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C3%A3_Lai), [Indonesia](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Indonesia&action=edit&redlink=1), [Philippines](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Philippines) **Người Chăm**, ( [tiếng Chăm](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ch%C4%83m): Urang Campa), còn gọi là **người Chàm**, **người Chiêm** , **dân Chiêm Thành**, **người Hời**..., hiện cư ngụ chủ yếu tại [Campuchia](/wiki/Campuchia), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), [Malaysia](/wiki/Malaysia), [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) và [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Người Chăm thuộc nhóm chủng tộc [ hay người Nam Đảo. Austronesia](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Austronesia)
Dân số người Chăm tại Việt Nam theo điều tra dân số 1999 là 132.873 người; theo tài liệu của Ủy ban Dân tộc Chính phủ Việt Nam năm 2008 là khoảng hơn 145.000 người, xếp thứ 14 về số lượng trong cộng đồng
[các dân tộc Việt Nam](/wiki/C%C3%A1c_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Vi%E1%BB%87t_Nam). [Tiếng Chăm](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ch%C4%83m) thuộc [ngữ tộc Malay-Polynesia](/wiki/Ng%E1%BB%AF_t%E1%BB%99c_Malay-Polynesia) của [hệ ngôn ngữ Nam Đảo](/wiki/H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Nam_%C4%90%E1%BA%A3o) ( *Autronesian*).
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=1)] [Tập tin:Hroi.jpg](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Hroi.jpg)
Người Chăm là một dân tộc đã từng có một quốc gia độc lập, hùng mạnh trong lịch sử, có nền văn hóa phát triển, và là hậu duệ của các cư dân nền văn hóa Sa Huỳnh thời kì đồ sắt. Ở Việt Nam người Chăm có mối liên hệ gần gũi với các dân tộc nói các tiếng cùng thuộc
[ngữ tộc Malay-Polynesia](/wiki/Ng%E1%BB%AF_t%E1%BB%99c_Malay-Polynesia) như [Gia Rai](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Gia_Rai), [Ê Đê](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C3%8A_%C4%90%C3%AA), [Ra Glai](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ra_Glai) và [Chu Ru](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Chu_Ru).
Trước thế kỷ thứ 7 có vương quốc Lâm Ấp từ năm Sơ Bình thứ 3
[nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) ( [192](/wiki/192)) đến năm Đại Nghiệp thứ 1 [nhà Tùy](/wiki/Nh%C3%A0_T%C3%B9y) ( [605](/wiki/605)). Sau năm 605, Lâm Ấp có nhiêu thay đổi, đặc biệt là liên tục xây tháp Ân giáo và dựng bia tiếng Phạn, lịch sử bắt đầu được rõ ràng. Các tên gọi khác nhau của vương quốc này theo văn bia [tiếng Phạn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%E1%BA%A1n) và tiếng Chăm cổ là **Campapura, Campanagara**, **Nagara Campa**, **Nagar Cam**. Còn sử sách Trung Quốc gọi là **, Lâm Ấp quốc** **và** [Hoàn Vương Quốc](/wiki/Ho%C3%A0n_V%C6%B0%C6%A1ng) **. Vương quốc này bắt đầu suy tàn từ đầu thế kỷ 15 sau cuộc can thiệp do quân đội** [Chiêm Thành](/wiki/Chi%C3%AAm_Th%C3%A0nh)quốc [nhà Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh)trong thời vua [Vĩnh Lạc Đế](/wiki/Minh_Th%C3%A0nh_T%E1%BB%95)đối với ba triều đại: [nhà Hậu Trần](/wiki/Nh%C3%A0_H%E1%BA%ADu_Tr%E1%BA%A7n)(Đại Việt), [nhà Hồ](/wiki/Nh%C3%A0_H%E1%BB%93)(Đại Ngu) và [triều đại Vijaya](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_%C4%91%E1%BA%A1i_Vijaya&action=edit&redlink=1)(Chiêm Thành).
Sau khi quân đội nhà Minh rút về, vương quốc Champa được phục hồi nhưng chia thành 2 tiểu vương quốc: Tiểu vương quốc Vijaya (Đồ Bàn: 1428-1471) và Tiểu vương quốc Panduranga (Phan Rang: 1433-1832). Tiểu vương quốc Vijaya bị quân đội
[Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t) tiêu diệt vào thời vua [Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng) để thôn tính đất đai vào năm Hồng Đức thứ 2 nhà Lê tức năm [1471](/wiki/1471)). Năm đó, tiểu vương quốc Panduranga cũng trở thành chư hầu của Đại Việt. Năm Hiển Tông thứ 2 chúa Nguyễn (năm Chính Hòa thứ 14 nhà Lê tức năm [1693](/wiki/1693)), Nguyễn Hữu Cảnh đã một lần chinh phục Tiểu vương quốc Panduranga, đổi tên Chiêm Thành quốc thành Thuận Thành trấn, rồi đổi Thuận Thành trấn thành Bình Thuận phủ. Nhưng, năm 1694, trong khi Nguyễn Hữu Cảnh tây chinh đánh Campuchia, tướng người Chăm tên Ốc Nha Đạt và tướng người Thanh tên A Ban đã tập hợp được đông đảo lực lượng người Chăm Pa, nổi dậy và tiêu diệt toàn bộ lực lượng chúa Nguyễn tại đây. Chúa Nguyễn (vua Nguyễn Hiển Tông tức Nguyễn Phúc Chu) đã bất đắc dĩ cầu hòa với người Champa và cho phép người Champa phục hồi Thuận Thành trấn (Khu Tự trị Champa). Hòa ước giữa chúa Nguyễn và chúa Champa được ghi rõ trong Nghị Định Ngũ Điều vào năm Hiển Tông thứ 21 (năm Vĩnh Thạnh thứ 8 [nhà Lê](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%AA_s%C6%A1) tức năm [1712](/wiki/1712)) và được duy trì cho đến năm [Minh Mạng](/wiki/Minh_M%E1%BA%A1ng) thứ 13 ( [1832](/wiki/1832)). Sau giải thể khu tự trị vào năm 1832, một số người Chăm liên minh với Lê Văn Khôi, nổi dậy để phục hồi Thuận Thành trấn nhưng kết thúc thất bại. Hậu duệ của chúa Champa có ông Dụng Gạch (Bo Gait, Bộ Gạch), một vị hoàng tử anh hùng, phó chủ tịch ủy ban hành chính lâm thời huyện Hòa Đa (Bắc Bình ngày nay) phụ trách miền núi sau [Cách mạng tháng Tám](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_th%C3%A1ng_T%C3%A1m).
Champa thừa kế Lâm Ấp được thành lập sau cuộc nổi dậy của một viên quan địa phương (quan Công Tao) tên là
[Khu Liên](/wiki/Khu_Li%C3%AAn) ( *Kiu-lien*) chống lại chính quyền [nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) năm 192 tại huyện Tượng Lâm, thuộc quận Nhật Nam (ngày nay là [Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF)). Lãnh thổ của Chăm Pa ngày nay thuộc thành phố Đà Nẵng và các tỉnh [Quảng Bình](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_B%C3%ACnh), [Quảng Trị](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Tr%E1%BB%8B), [Thừa Thiên-Huế](/wiki/Th%E1%BB%ABa_Thi%C3%AAn_-_Hu%E1%BA%BF), [Quảng Nam](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Nam), [Quảng Ngãi](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ng%C3%A3i), [Bình Định](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh), [Phú Yên](/wiki/Ph%C3%BA_Y%C3%AAn), [Khánh Hòa](/wiki/Kh%C3%A1nh_H%C3%B2a), [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn), [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn) và một số vùng Tây Nguyên. Lâm Ấp chịu ảnh hưởng lớn văn hóa và tôn giáo [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) nhưng sau các cuộc chiến với quốc gia láng giềng [Phù Nam](/wiki/Ph%C3%B9_Nam), cũng như sự thôn tính lãnh thổ của quốc gia này vào [thế kỷ 4](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_4), đã hòa trộn văn hóa [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99). Theo văn bia tiếng Phạn tại Mỹ Sơn, vua Champa và vua Campuchia đều là hậu duệ của hoàng tử Asvattaman, một anh hùng lưu vong bạc mệnh trong sử thi Ấn Độ *Mahabarata* thuộc nhà Kuru. Riêng, các chúa Panduranga thì thuộc dõng Pandu nên Champa (Vijaya, thuộc nhà Kuru) và Panduranga (thuộc nhà Pandu) vốn là 2 quốc gia thù địch với nhau. Sử sách Trung Quốc luôn ghi rõ 2 nước Chiêm Thành (Champa) và Tân Đồng Long (Panduranga) là 2 quốc gia riêng.
Lịch sử của
[vương quốc Chăm Pa](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Ch%C4%83m_Pa) là các cuộc xung đột với [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t), [Khmer](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Khmer) và [Mông Cổ](/wiki/M%C3%B4ng_C%E1%BB%95), cũng như xung đột nội bộ. Chính là do các cuộc xung đột này mà Chăm Pa mất dần lãnh thổ vào tay Đại Việt, một quốc gia có tổ chức chính quyền và quân sự tốt hơn. Chăm Pa trong quá khứ là một nước chư hầu của các [triều đại phong kiến](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_%C4%91%E1%BA%A1i_phong_ki%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1) Trung Quốc và Đại Việt nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa và sự toàn vẹn lãnh thổ. Người Chăm Pa là những chiến binh giỏi đã sử dụng địa hình đồi núi để chiếm ưu thế. Năm Hồng Đức thứ 2 nhà Lê ( [1471](/wiki/1471)), Tiểu vương quốc Vijaya chịu tổn thất nặng nề trong cuộc chiến với Đại Việt dưới triều đại vua [Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng). Khoảng 60.000 quân Chăm Pa bị giết và 30.000 bị bắt làm tù binh. Ngược lại, Tiểu vương quốc Panduranga tiếp tục phát triển dưới sự bảo trợ của chúa Nguyễn và vua [Gia Long](/wiki/Gia_Long) trong 4 đạo: Đạo Pa-nrang (Đạo Phan Rang tức Tỉnh [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn)), Đạo Kraong (Đạo Long Hương / Liên Hương tức Huyện Tuy Phong Tỉnh [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn)), Đạo Pảrik (Đạo Phan Rí tức Huyện Bắc Bình Tỉnh [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn)) và Đạo Pạjai (Đạo Phố Hài, huyện Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam, Hàm Tân và Thành phố Phan Thiết). Đến vua Minh Mạng, Khu Tự trị Thuận Thành đã bị xóa sổ và trở thành phủ Ninh Thuận.
## Dân số và cư trú[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=2)]
Người Chăm được xác định là cư dân bản địa ở khu vực
[duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam](/wiki/Nam_Trung_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam) và đã có quá trình định cư lâu đời ở khu vực này. Trải qua hàng ngàn năm, dưới những biến cố lịch sử, xã hội mà chủ yếu là do chiến tranh và mẫu thuẫn nội bộ, người Chăm không còn cư trú tập trung ở khu vực duyên hải Nam Trung Bộ mà phân bố rộng rãi ở khắp các tỉnh phía Nam Việt Nam và một số các quốc gia khác.
Hiện nay tổng số người Chăm trên thế giới khoảng 400.000 người, phân bố chủ yếu ở
[Campuchia](/wiki/Campuchia), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), [Malaysia](/wiki/Malaysia), [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) và [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Cộng đồng Chăm lớn nhất thế giới là vào khoảng trên 217.000 người tại Campuchia, được gọi là Khmer Islam; kế đến là Việt Nam. Malaysia có trên 10.000 người, Thái Lan khoảng 4.000 người và Hoa Kỳ trên 3.000 người ...
Một số người Chăm di cư sang các nước khác, như tộc
[Utsul](/wiki/Utsul) ở [đảo Hải Nam](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_H%E1%BA%A3i_Nam), đến bang Terengganu của [Malaysia](/wiki/Malaysia). Trong thế kỷ 20, nhiều người Chăm hoặc gốc Chăm di cư sang [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) và các nước [phương Tây](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%A2y) khác. Người Chăm ở [Lào](/wiki/L%C3%A0o) có hơn 800 người, trong đó có 600 người sống ở thủ đô Viêng-chăn, cộng đồng này di cư từ Campuchia do sự diệt chủng của [Khơ-me Đỏ](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F) . [3]
### Phân bố dân cư ở Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=3)]
Trên lãnh thổ Việt Nam có khoảng 145.235 người Chăm sinh sống, sống rải rác ở các tỉnh phía Nam như
[Bình Định](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh), [Phú Yên](/wiki/Ph%C3%BA_Y%C3%AAn), [Khánh Hòa](/wiki/Kh%C3%A1nh_H%C3%B2a), [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn), [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn), [Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai), [Tây Ninh](/wiki/T%C3%A2y_Ninh), [Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh), [An Giang](/wiki/An_Giang),... Do đặc điểm cư trú, tính chất tôn giáo và sắc thái văn hóa mang tính vùng miền, người Chăm ở Việt Nam được chia thành 3 nhóm cộng đồng chính là: *Chăm H'roi*, *Chăm Ninh Thuận - Bình Thuận*, và *Chăm Nam Bộ*. **Chăm H'roi**bao gồm những người Chăm sống rải rác ở miền núi các tỉnh Phú Yên, Bình Định; tổng số khoảng 20.500 người. Người Chăm Hroi có nguồn gốc từ những người Chăm cổ là một bộ phận của cộng đồng Chăm Việt Nam và từ lâu được gọi là Chăm Hroi. Người Chăm Hroi theo tín ngưỡng dân gian chịu ảnh hưởng từ đạo Bàlamôn. **Chăm Ninh Thuận - Bình Thuận**hay Đông Chăm gồm những người Chăm cư trú ở [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn), [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn), có tên gọi là Campaduraga; tổng số khoảng 98.000 người ( [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn): 66.000; [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn): 32.000), đây là nhóm cộng đồng Chăm lớn nhất chiếm khoảng 67,60% tổng số người Chăm ở Việt Nam. Người Chăm Ninh Thuận-Bình Thuận có hai nhóm chính phân theo tín ngưỡng là Chăm Ahiêr (Chăm Bàlamôn) và Chăm Awal (Chăm Bàni). Ngoài ra còn có một nhóm nhỏ người Chăm Bàni đã cải sang theo Hồi giáo chính thống vào thập niên 1960 do tiếp xúc với người Chăm Nam Bộ. **Chăm Nam Bộ**hay Tây Chăm bao gồm những người Chăm sinh sống chủ yếu ở [An Giang](/wiki/An_Giang), thành phố [Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh), [Tây Ninh](/wiki/T%C3%A2y_Ninh); tổng số khoảng 26.700 người. Cộng đồng này đến từ Campuchia, và có nguồn gốc xa hơn nữa lại từ [Nam Trung Bộ](/wiki/Duy%C3%AAn_h%E1%BA%A3i_Nam_Trung_B%E1%BB%99)Việt Nam như hai cộng đồng trên.
- Sự hình thành nhóm Chăm Nam Bộ ở
[Tây Ninh](/wiki/T%C3%A2y_Ninh)khởi đầu từ năm [1755](/wiki/1755)khi tướng [Nguyễn Cư Trinh](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_C%C6%B0_Trinh)chiêu dụ người Chăm bị hà hiếp trên đất [Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p)về định cư ở [núi Bà Đen](/wiki/N%C3%BAi_B%C3%A0_%C4%90en). Tới thời Minh Mạng, từ năm 1834, người Chăm từ Chân Lạp tiếp tục về định cư ở 2 huyện Tân Ninh và Quang Hoá. Thời Tự Đức, người Chăm lại tiếp tục tới Quang Hóa định cư vào các năm 1849, 1857.
-
[Châu Đốc](/w/index.php?title=Ch%C3%A2u_%C4%90%E1%BB%91c_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit&redlink=1), từ năm 1818, vua [Gia Long](/wiki/Gia_Long)đã cho tu sửa bảo Châu Đốc và chiêu dụ người Việt, Hoa, Chăm, [Khmer](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer_(Vi%E1%BB%87t_Nam))đến định cư. Nhóm này gọi là Chăm Châu Đốc. Tới năm 1841, nhà Nguyễn [rút quân khỏi Chân Lạp](/wiki/Tr%E1%BA%A5n_T%C3%A2y_Th%C3%A0nh), nhiều người Chăm cũng theo về định cư ở [An Giang](/wiki/An_Giang). Tới năm 1859, người Chăm ở Campuchia nổi dậy chống vua [Ang Duong](/wiki/Ang_Duong). Bị đàn áp, hàng nghìn người Chăm sang Châu Đốc tị nạn. Tới giai đoạn [Khmer Đỏ](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F), từ 1975, nhiều người Chăm từ Campuchia tiếp tục sang Châu Đốc lánh nạn.
- Trong cả hai nhóm người Chăm Nam Bộ trên:
- Có một thành phần là người gốc từ
[quần đảo Mã Lai](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_M%C3%A3_Lai)và [Indonesia](/wiki/Indonesia), được gọi Chăm Chà-và (Cham Chvea, Cham Java, Cham Jva), tên gọi này có thể bắt nguồn từ người Jawa Kur , người [[4]](#cite_note-4) [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o)nói tiếng Khmer. Người Jawa Kur là con cháu của những thủy thủ đến từ [Malaysia](/wiki/Malaysia), [Indonesia](/wiki/Indonesia), họ kết hôn với phụ nữ Khmer bản địa và con cái của họ nói tiếng Khmer nhưng theo đạo Hồi (dòng [Sunni](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Sunni)). Người Jawa Kur hiện còn sống tại nhiều vùng Campuchia và vùng Châu Đốc (tỉnh [An Giang](/wiki/An_Giang), Việt Nam). Do có sự tương đồng về nguồn gốc Nam Đảo, người Chăm từ Việt Nam và người Jawa Kur đã sống cùng nhau ở Campuchia, tạo thành một cộng đồng và có chung tín ngưỡng [Islam Sunni](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_t%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_Nam).
- Nhóm người Chăm từ Nam Trung Bộ đã sống hòa đồng với người Jawa nói trên và theo
[Hồi giáo Sunni](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Sunni), và tự xưng là người Islam dòng Sunni.
- Nhóm người Chăm từ Nam Trung Bộ nhưng không theo đạo Hồi "mới" của người Jawa Kur mà vẫn giữ lại
[đạo Hồi](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_t%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_Nam)có từ lúc ở miền Trung Việt Nam. Nhóm này bị 2 nhóm trên gọi là Chăm Jahed (Chăm xấu, cũ). Có thể xem họ giống với người Chăm Bani ở Bình Thuận.
- Có một thành phần là người gốc từ
- Sự hình thành nhóm Chăm Nam Bộ ở
Một số cộng đồng Chăm sau khi sang Campuchia lại tiếp tục sang Malaysia và Thái Lan. Họ đều có nguồn gốc từ miền Trung Việt Nam, di cư khỏi vùng đất cũ của mình do sự
[Nam tiến](/wiki/Nam_ti%E1%BA%BFn) của Đại Việt cách đây nhiều thế kỷ. Đa số họ theo Hồi giáo Sunni và có tiếp xúc chặt chẽ với người Malaysia và Indonesia do có cùng tôn giáo và ngôn ngữ cùng thuộc [ngữ tộc Malay-Polynesia](/wiki/Ng%E1%BB%AF_t%E1%BB%99c_Malay-Polynesia). Ở Campuchia, do tôn giáo của mình mà người Chăm còn được gọi là Khmer Islam.
Theo
[Tổng điều tra dân số và nhà ở](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81u_tra_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) năm [2009](/wiki/2009), người Chăm ở Việt Nam có dân số 161.729 người, cư trú tại 56 trên tổng số 63 [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)), [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_(Vi%E1%BB%87t_Nam)). Người Chăm cư trú tập trung tại các tỉnh: [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn) (67.274 người, chiếm 41,6% tổng số người Chăm tại Việt Nam), [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn) (34.690 người, chiếm 21,4% tổng số người Chăm tại Việt Nam), [Phú Yên](/wiki/Ph%C3%BA_Y%C3%AAn) (19.945 người), [An Giang](/wiki/An_Giang) (14.209 người), [thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) (7.819 người), [Bình Định](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh) (5.336 người), [Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai) (3.887 người), [Tây Ninh](/wiki/T%C3%A2y_Ninh) (3.250 người) . [2]
## Tín ngưỡng, Tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=4)]
Tôn giáo đầu tiên
[Ấn giáo](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o) Tamil Shaivism, tới từ miền Nam Ấn Độ qua đường biển. Khi các thương gia Ả Rập, Ba Tư dừng chân ở miền duyên hải Trung bộ Việt Nam trên đường tới Trung Hoa, [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) (Islam) bắt đầu ảnh hưởng tới văn hóa của người Chăm.
Không rõ chính xác khi nào Hồi giáo tới Champa nhưng các di chỉ ngôi mộ có niên đại vào thế kỷ 11 đã được phát hiện. Nhìn chung người ta cho rằng Hồi giáo tới Đông Dương nhiều sau khi đã tới Trung Quốc trong suốt thời kì
[nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng) (618–907), và các nhà buôn Ả Rập và Ba Tư trong vùng đã tiếp xúc trực tiếp với người Chăm chứ không phải với các dân tộc khác. Điều này có thể giải thích tại sao chỉ có người Chăm theo Hồi giáo theo kiểu Ba Tư (chú trọng Ali như phe Shiia) một cách truyền thống trong vùng Đông Dương.
Đa số người Chăm, đặc biệt là ở
[Campuchia](/wiki/Campuchia), theo Hồi giáo các phe Sunni, thực hiện các trụ cột của nó bao gồm cả cầu nguyện năm lần một ngày, ăn chay trong tháng Ramadan và thực hiện hành hương hajj đến thánh địa [Mecca](/wiki/Mecca). Từ nhiều năm nay, các đại diện từ Campuchia đã tham gia vào cuộc thi quốc tế ngâm thơ [Kinh Qur'an](/wiki/Qur%E2%80%99an) tại Kuala Lumpur. Các cộng đồng người Hồi giáo các phe Sunni Chăm ở Campuchia điều hành các trường học tôn giáo, và được đứng đầu bởi một Mufti. Tuy nhiên, một nhóm nhỏ người Chăm, tự gọi mình Kaum Jumaat, duy trì một sự thích nghi thần học Hồi giáo phe Shiia, theo đó họ cầu nguyện chỉ vào thứ Sáu và tổ chức Ramadan chỉ trong ba ngày. Ở Việt Nam cũng có nhóm tương tự được gọi là adat Bini (Bà Ni, Ăwal, Triều Nguyễn gọi là Ni Tục). Một số thành viên của nhóm này có tham gia vào cộng đồng Chăm Hồi giáo Sunni và đang xảy ra sự chia rẽ, tranh cãi giữa Kaum Jumaat (Shiia) và các phe Sunni tại Campuchia, Bini và các phe Sunni tại Việt Nam. Một trong những yếu tố dẫn đến sự thay đổi này là ảnh hưởng từ các thành viên trong gia đình của họ đã sang các nước Hồi giáo theo các phe Sunni để nghiên cứu về Hồi giáo có xu hướng phải bắt trước cả tông giáo lẫn phong tục Ả Rập, họ tin rằng người Chăm phải bỏ toàn bộ phong tục xưa và trở thành một người như Mã Lai, như Ả Rập.
Tại
[Tây Sumatra](/wiki/Sumatra), [người Minangkabau](/wiki/Minangkabau) lưu truyền huyền thoại về võ sư Harimau Campo (hổ Champa). Harimau Campo cùng với các võ sư Ninik Datuak Suri Dirajo (từ [Padang Panjang](/wiki/Padang_Panjang)), Kambiang Utan (dê rừng [Campuchia](/wiki/Campuchia)), Kuciang Siam (mèo [Xiêm](/wiki/Xi%C3%AAm)), Anjiang Mualim (chó [Gujarat](/wiki/Gujarat)) là 5 tông phái chính của môn võ [Pencak Silat](/wiki/Pencak_silat).
Ở Việt Nam, có khoảng 60.000 người Chăm theo adat Cham (Bà Chăm, Ahiér, Triều Nguyễn gọi là Chiêm Tục). Mặc dù cả hai adat - adat Cham và adat Bini đều là adat của tín độ Hồi giáo nhưng sự nhầm lẫn của người Pháp cho rẳng adat Cham là đạo Bà La Môn (Ấn giáo) đã dẫn đến quan niêm sai lầm khó sửa lại, là họ tự cho rằng mình là tín độ Ấn giáo! Tất nhiên, ngày nay họ không có một hệ thống đẳng cấp nghiêm ngặt, dù trước đó họ có thể đã được chia thành đẳng cấp Nagavamshi Kshatriya
cùng với 1 thiểu số đẳng cấp Brahmin có vai vế [5] . Các đền thờ vua được coi là các vị thần Ấn giáo hóa thân xưa được gọi là [[6]](#cite_note-6) *Bimong*trong tiếng Chăm. Các thầy tế lễ được chia thành 3 cấp, cấp bậc cao nhất được gọi là *Po Adhia*hay *Po (đọc a-sá)*, tiếp theo là *Po Tapáh*và thấp nhất là *Po Paséh*.
Người Chăm ở
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) về mặt tín ngưỡng có 3 nhóm chính: **Chăm**ở Ninh Thuận-Bình Thuận theo adat Cham; **Bini**(phe [Shiia](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia)) ở Ninh Thuận-Bình Thuận theo adat Bini, là 1 dạng [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o)theo phe [Shiia](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia); **Sunni**(văn bản Đảng CSVN ghi là Islam) ở [An Giang](/wiki/An_Giang)và Nam Bộ theo [Hồi giáo các phe Sunni](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Sunni), đặc biệt là phái Shafi'i, họ có mối liên hệ gắn bó với thế giới các phe Sunni bên ngoài, chủ yếu thông qua Hồi giáo ở [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81_h%E1%BA%A3i_%C4%91%E1%BA%A3o)như [Malaysia](/wiki/Malaysia).
- Ngoài ra, cộng đồng Chăm H'roi ở miền núi theo tín ngưỡng dân gian cũng có thể xếp vào nhóm thứ nhất.
Tại tỉnh
[Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn), nơi có nhiều người Chăm ở Việt Nam cư trú, có khoảng 44.000 người **Chăm** và gần 31.000 người **Bini**. Trong số 34 làng Chăm ở [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn), có 23 làng **Chăm** và 11 làng **Bini** . Tại tỉnh [7] [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn), nơi có 4 làng toàn **Chăm**và 9 làng hỗn hợp thì có gần 25.000 người **Chăm**và khoảng 10.000 người **Bini** . [[8]](#cite_note-8)
Tại tỉnh
[An Giang](/wiki/An_Giang) có 9 xã có người Chăm sinh sống, trong đó khoảng 2.660 hộ, 13.722 người, chiếm tỷ lệ gần 12% so tổng số người dân tộc thiểu số và chiếm 0,62% so tổng dân số toàn tỉnh , sống tập trung khá đông ở huyện [9] [An Phú](/wiki/An_Ph%C3%BA,_An_Giang)và [thị xã Tân Châu](/wiki/T%C3%A2n_Ch%C3%A2u,_An_Giang), số còn lại sống rải rác ở các huyện: [Châu Phú](/wiki/Ch%C3%A2u_Ph%C3%BA)và [Châu Thành](/wiki/Ch%C3%A2u_Th%C3%A0nh,_An_Giang), gần như toàn bộ theo [Hồi giáo Sunni](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Sunni). Người Chăm ở [Tây Ninh](/wiki/T%C3%A2y_Ninh), [thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)và các tỉnh [Nam Bộ](/wiki/Nam_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam)cũng hầu hết theo đạo Hồi.
## Đặc điểm kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=5)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/%C4%90i%C3%AAu_kh%E1%BA%AFc_Ch%C4%83m.jpg/250px-%C4%90i%C3%AAu_kh%E1%BA%AFc_Ch%C4%83m.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/%C4%90i%C3%AAu_kh%E1%BA%AFc_Ch%C4%83m.jpg/250px-%C4%90i%C3%AAu_kh%E1%BA%AFc_Ch%C4%83m.jpg)
[Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (Thành phố Hồ Chí Minh)](/wiki/B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Vi%E1%BB%87t_Nam_(Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)).
Chăm là một dân tộc có nhiều ngành nghề truyền thống lâu đời như thêu, dệt, làm đồ gốm, làm gạch, chế tạo công cụ sản xuất, buôn bán, đóng thuyền, đánh cá, điêu khắc... đặc biệt là nghề trồng lúa nước được người Chăm phát triển từ rất sớm và luôn có những cải tiến về giống và thủy lợi.
Người Chăm sống ở đồng bằng, có truyền thống sản xuất lúa nước là chính. Kỹ thuật thâm canh lúa nước bằng các biện pháp giống, phân bón, thủy lợi khá thành thạo. Hai nghề thủ công nổi tiếng là đồ gốm và dệt vải sợi bông. Trước kia, người Chăm không trồng cây trong làng vì cho rằng cây sẽ là nơi cư trú của ma quỷ.
## Tổ chức cộng đồng[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=6)]
Người Chăm thường sinh sống tập trung trong palei Cam (làng Chăm). Mỗi paley có khoảng 300 đến 400 hộ gia đình, cùng theo một tôn giáo nhất định, gồm nhiều tộc họ sinh sống với nhau. Mỗi paley đều có một đơn vị hành chính của làng là: Hội đồng phong tục và Po Paley (Trưởng làng), trong đó, Po Palei là người đóng vai trò rất quan trọng trong Palei. Luật tục Chăm ghi:
|“||
||”|
Po Paley được dân làng bầu, phải là người cao tuổi, có uy tín, am hiểu phong tục tập quán, luôn vì mọi người, có lòng vị tha. Đồng thời Po Paley cũng phải là người lao động giỏi, có kinh nghiệm trong sản xuất, gia đình hạnh phúc, con cháu xum họp đoàn kết. Người Chăm ví Po Paley như là cây cao, bóng cả:
|“||
||”|
Hội đồng phong tục do dân làng bầu chọn và có nhiệm vụ trông coi về vấn đề phong tục tập quán, tín ngưỡng. Thành viên của Hội đồng phong tục đều là những người có uy tín trong tôn giáo, trong các tộc họ, là người am hiểu tập quán, phong tục lễ nghi, tín ngưỡng, tôn giáo của người Chăm, có quyền phân xử những thành viên trong paley vi phạm Luật tục. Trong trường hợp người vi phạm ngoan cố thì khi cha, mẹ hoặc người thân chết, Hội đồng phong tục sẽ cấm các tu sỹ, chức sắc không được cúng lễ và xem như người vi phạm đã bị loại ra khỏi cộng đồng.
Người Chăm có tập quán bố trí cư trú dân cư theo bàn cờ. Mỗi dòng họ, mỗi nhóm gia đình thân thuộc hay có khi chỉ một đại gia đình ở quây quần thành một khoảnh hình vuông hoặc hình chữ nhật. Trong làng các khoảnh như thế ngăn cách với nhau bởi những con đường nhỏ. Phần lớn làng Chăm có dân số khoảng từ 1.000 người đến 2.000 người.
Mỗi một dòng họ có một chiết Atâu, một Akauk Guăp và một vật tổ riêng. Luật tục Chăm quy định, Akauk Guăp phải là người cao tuổi, am hiểu phong tục tập quán, có uy tín trong dòng họ, gia đình giàu có, không được có chồng chắp vợ nối.
## Hôn nhân gia đình[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=7)] [Chế độ mẫu hệ](/wiki/Ch%E1%BA%BF_%C4%91%E1%BB%99_m%E1%BA%ABu_h%E1%BB%87) và tín ngưỡng nữ thần vẫn tồn tại ở người Chăm. Đàn ông lo việc ngoài nhà, đàn bà lo việc trong gia đình và gia phả. Phong tục Chăm quy định con theo họ mẹ, họ bên mẹ được xem là gần (họ nội). Nhà gái cưới chồng cho con. Con trai ở rể nhà vợ, đến khi chết đi nhà vợ có trách nhiệm thờ cúng đến hết tang, sau đó mang hài cốt về trả lại cho dòng họ nhà trai tiếp tục thờ. Chỉ con gái được thừa kế tài sản, người con gái út được thừa kế nhà tự để thờ cúng ông bà và phải nuôi dưỡng cha mẹ già.
## Nhà cửa[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=8)]
Nhà ở của người Chăm là một quần thể nhà trong một khuôn viên (bây giờ do việc quy hoạch phân lô đất theo kiểu nhà liên kế hẹp nên việc phát triển nhà theo quần thể trong một khuôn viên dần không còn nữa). Mối quan hệ của các nhà trong quần thể này đã thể hiện quá trình tan vỡ của hình thái gia đình lớn mẫu hệ để trở thành các gia đình nhỏ.
- Bộ khung nhà của người Chăm ở
[Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn)khá đơn giản. Vì cột cơ bản là vì ba cột (kèo được liên kết với cột hoặc không có vì kèo thì dùng tường thay thế kèo). Nếu là vì năm cột thì có thêm xà ngang đầu gác lên cây đòn tay cái nơi hai đầu cột con. Từ các kiểu vì này dần xuất hiện cây kèo và trở thành vì kèo.
- Mặt trước nhà quay về hướng Nam hoặc hướng Tây. Gian giữ là trung tâm (người Chăm gọi là
*sang-yơ*), phía phải là phòng ngủ của bố mẹ, bên trái là kho, sau là phòng ngủ của con cái. Mặt trước có một hiên ở giữa nhà.
- Nhà bếp được xây dựng riêng biệt với nhà chính và ở phía Tây nhà chính, trong nhà bếp có khu bếp, khu chứa nước uống và kho chất đốt (củi, than, v.v.).
Nhà người Chăm ở miền Nam lại rất khác.
- Nhà người Chăm ở
[An Giang](/wiki/An_Giang): cách tổ chức mặt bằng sinh hoạt còn phảng phất cái hình đồ sộ của nhà sang yơ ở [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn).
- Nhà người Chăm ở
[Châu Đốc](/wiki/Ch%C3%A2u_%C4%90%E1%BB%91c): khuôn viên của nhà Chăm Châu Đốc không còn nhiều nhà mà chỉ có nhà chính và nhà phụ kết hợp thành hình thước thợ. Chuồng trâu bò và lợn được làm xa nhà ở.
Nhà ở là nhà sàn, chân rất cao để phòng ngập lụt. Cách bố trí trên mặt bằng sinh hoạt hoàn toàn khác với nhà ở
[Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn) cũng như ở [An Giang](/wiki/An_Giang).
## Trang phục[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=9)]
Có những nhóm địa phương khác nhau với lối tạo dáng và trang trí riêng khó lẫn lộn với các tộc người trong nhóm ngôn ngữ hoặc khu vực.
### Trang phục nam[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=10)]
Trang phục cổ truyền: Đàn ông lớn tuổi thường để tóc dài, quấn khăn. Đó là loại khăn màu trắng có dệt thêu hoa văn màu nhạt (
[vàng](/wiki/V%C3%A0ng) hoặc [bạc](/wiki/B%E1%BA%A1c)), ở hai đầu khăn có các tua vải. Khăn đội theo lối chữ nhân. Những vị có chức sắc (tôn giáo), hai đầu khăn có hoa văn màu vàng, tua vải màu đỏ, quấn thả ra hai mang tai. Nam mặc áo có cánh xếp chéo và cài dây phía bên hông (thắt lưng), thường là áo màu trắng, trong là quần soọc, ngoài quấn váy xếp.
### Trang phục nữ[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=11)]
Về cơ bản, phụ nữ các nhóm Chăm thường đội khăn. Cách hoặc là phủ trên mái tóc hoặc quấn gọn trên đầu, hoặc quấn theo lối chữ nhân, hoặc với loại khăn to quấn lên đầu, khăn đội đầu chủ yếu là màu trắng, có loại được trang trí hoa văn theo lối viền các mép khăn (khăn to), nhóm Chăm Hroi thì đội khăn màu chàm. Lễ phục thường có chiếc khăn vắt vai ngoài chiếc áo dài màu trắng. Đó là chiếc khăn dài tới 23 m vắt qua vai chéo xuống hông, được dệt thêu hoa văn cẩn thận với các màu đỏ, trắng, vàng của các mô tip trong bố cục của dải băng.
Nữ mặc áo cổ tròn cài nút phía trước ngực xuống đến bụng, quấn váy xếp (khi làm lễ) hoặc mặc váy ống (thông thường), đầu quấn khăn không ràng buộc về màu sắc.
Nhóm
[Khánh Hòa](/wiki/Kh%C3%A1nh_H%C3%B2a) và một số nơi, phụ nữ mặc quần bên trong áo dài. Nhóm Chăm Hroi mặc váy quấn (hở) có miếng đáp sau váy.
Nhóm
[Quảng Ngãi](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ng%C3%A3i) mặc áo cánh xẻ ngực, cổ đeo vòng và các chuỗi hạt cườm.
Trang phục Chăm, vì có nhóm cơ bản là theo đạo Hồi nên cả nam và nữ lễ phục thiên về màu trắng. Có thể thấy đặc điểm trang phục là lối tạo hình áo (khá điển hình) là lối khoét cổ và can thân và nách từ một miếng vải khổ hẹp (hoặc can với áo dài) thẳng ở giữa làm trung tâm áo cho cả áo ngắn và áo dài. Mặt khác có thể thấy ở đây duy nhất là tộc còn thấy nam giới mặc váy ở nước ta với lối mang trang phục và phong cách thẩm mỹ riêng.
## Người Chăm nổi tiếng[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=12)] [Chế Bồng Nga](/wiki/Ch%E1%BA%BF_B%E1%BB%93ng_Nga), vua Chămpa [Chế Linh](/wiki/Ch%E1%BA%BF_Linh), ca sĩ [Inrasara](/wiki/Inrasara)(Phú Trạm), nhà thơ
- Đàng Năng Thọ, nhà điêu khắc, giám đốc trung tâm văn hóa Chăm, Phan Rang
- Po Dharma, Tiến sĩ lịch sử Champa, Viện Viễn Đông Pháp
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=13)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=14)] [^](#cite_ref-1) [http://www.joshuaproject.net/peopctry.php?rop3=110776&rog3=CB](http://www.joshuaproject.net/peopctry.php?rop3=110776&rog3=CB)
- ^
**a** [Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương](#cite_ref-n.C4.83m_2009_2-1) **ă** [Tổng điều tra dân số và nhà ở Việt Nam năm 2009: Kết quả toàn bộ.](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=512&idmid=5&ItemID=10798)Hà Nội, 6-2010. Table 5, page 134
- ^
**a** **ă** [http://www.joshuaproject.net/people-profile.php?peo3=15361&rog3=LA](http://www.joshuaproject.net/people-profile.php?peo3=15361&rog3=LA) **Jawa Kur nghĩa là Java Khmer. Trước kia nước Chân Lạp từng bị đế quốc** [^](#cite_ref-4) **ở đảo** [Sailendra](/wiki/Sailendra) [Java](/wiki/Java)đô hộ. Hoàng tử Chân Lạp là **sau khi bị bắt làm con tin ở Java đã trốn về và giải phóng Chân Lạp, xây dựng nên** [Jayavarman II](/wiki/Jayavarman_II) [đế quốc Angkor](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Khmer). Do đó, có thể người Chân Lạp có thói quen gọi những người từ [quần đảo Mã Lai](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_M%C3%A3_Lai)là người Java. **India's interaction with Southeast Asia, Volume 1, Part 3 By Govind Chandra Pande, Project of History of Indian Science, Philosophy, and Culture, Centre for Studies in Civilizations (Delhi, India) p.231,252** [^](#cite_ref-5) [^](#cite_ref-6) [“Vietnam”](http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2004/35433.htm). Truy cập 8 tháng 3 năm 2015. **Interview with High Priest or Po Adhia of Ninh Thuan province and his assistant, ngày 23 tháng 12 năm 2011** [^](#cite_ref-7) **Interview with priest or Po Guru near Ma Lam town, and the director of Binh Thuan Cham Cultural Center, Bac Binh district, ngày 22 tháng 12 năm 2011** [^](#cite_ref-8) [^](#cite_ref-9) [““Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc Khmer tỉnh An Giang đến năm 2010 ban hành Quyết định số 1987/QĐ-UBND ngày 03 tháng 9 năm 2009 của UBND tỉnh An Giang””](http://www.chinhphu.vn/portal/page?_pageid=578,33345598&_dad=portal&_schema=PORTAL&docid=92165).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=15)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Người Chăm](http://www.mattran.org.vn/DatnuocVN/Cac%20dan%20toc/DTV01006.html)từ trang mạng của [Mặt trận Tổ quốc Việt Nam](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_T%E1%BB%95_qu%E1%BB%91c_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Tìm hiểu cộng đồng người Chăm tại Việt Nam (Nguyễn Văn Huy)](http://www.freewebtown.com/nhactaynguyen/datnuoc/baiviet/congdongcham1.html) [Cộng đồng người Chăm tại Campuchia](http://www.dunglac.net/Baiviet1/Nguyenvhuy-cham-camp.htm)
|
|
· · · · · |Khác
|· · · ·
|
|
|
|

X-Cache: cp1055 hit/1, cp1065 miss


text:
Siphonorhis americana
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Siphonorhis americana là một loài chim trong họ Caprimulgidae.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Dữ liệu liên quan tới Siphonorhis americana tại Wikispecies

markdown:
*Siphonorhis americana*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Siphonorhis americana
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Caprimulgiformes](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%BA_mu%E1%BB%97i) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Caprimulgidae](/wiki/Caprimulgidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Siphonorhis](/wiki/Siphonorhis) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **S. americana** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Siphonorhis americana* * là một loài Siphonorhis americana* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Caprimulgidae](/wiki/Caprimulgidae). [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Siphonorhis_americana&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Siphonorhis_americana&action=edit§ion=1)] **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-1) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Siphonorhis_americana&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Siphonorhis_americana&action=edit§ion=2)]
Dữ liệu liên quan tới
[Siphonorhis americana](https://species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Siphonorhis_americana)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: hit

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1067 hit/1, cp1065 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Thể loại:Nghiên cứu chính phủ
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại con
Thể loại này gồm 5 thể loại con sau, trên tổng số 5 thể loại con.
C
- ► Nghiên cứu chính sách công (1 t.l.)
- ► Cơ quan vũ trụ (3 t.l., 18 tr.)
D
- ► Dữ liệu chính phủ (1 t.l.)
Đ
- ► Đại học công lập (1 t.l., 20 tr.)
- ► Điều tra dân số (4 tr.)

markdown:
# Thể loại:Nghiên cứu chính phủ
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
## Thể loại con
Thể loại này gồm 5 thể loại con sau, trên tổng số 5 thể loại con.
### C
- ►
[Nghiên cứu chính sách công](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u_ch%C3%ADnh_s%C3%A1ch_c%C3%B4ng) (1 t.l.)
- ►
[Cơ quan vũ trụ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%C6%A1_quan_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5) (3 t.l., 18 tr.)
### D
- ►
[Dữ liệu chính phủ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:D%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u_ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7) (1 t.l.)
### Đ
- ►
[Đại học công lập](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_c%C3%B4ng_l%E1%BA%ADp) (1 t.l., 20 tr.)
- ►
[Điều tra dân số](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90i%E1%BB%81u_tra_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) (4 tr.)

X-Cache: cp1053 hit/1, cp1065 miss


text:
Xuất xứ » Đài Loan
Mã hàng : SAT-113-0242
Giá : 148,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-113-0243
Giá : 158,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-113-1296
Giá : 41,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-113-1294
Giá : 51,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-113-0244
Giá : 180,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-405-0377
Giá : 89,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-405-0378
Giá : 105,000 VNĐ
Mã hàng : CRM-405-0881
Giá : 39,000 VNĐ
Mã hàng : KTO-405-0599
Giá : 112,000 VNĐ
Mã hàng : KTO-405-0600
Giá : 122,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-405-0375
Giá : 58,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-405-0376
Giá : 71,000 VNĐ
Mã hàng : KTO-116-6143
Giá : 154,000 VNĐ
Mã hàng : KTO-116-6141
Giá : 280,000 VNĐ
Mã hàng : SAT-113-5450
Giá : 27,000 VNĐ

markdown:
![](/images/line.jpg)
**Xuất xứ**» Đài Loan **Mã hàng : SAT-113-0242**
Giá : 148,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-113-0243**
Giá : 158,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-113-1296**
Giá : 41,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-113-1294**
Giá : 51,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-113-0244**
Giá : 180,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-405-0377**
Giá : 89,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-405-0378**
Giá : 105,000 VNĐ
**Mã hàng : CRM-405-0881**
Giá : 39,000 VNĐ
**Mã hàng : KTO-405-0599**
Giá : 112,000 VNĐ
**Mã hàng : KTO-405-0600**
Giá : 122,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-405-0375**
Giá : 58,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-405-0376**
Giá : 71,000 VNĐ
**Mã hàng : KTO-116-6143**
Giá : 154,000 VNĐ
**Mã hàng : KTO-116-6141**
Giá : 280,000 VNĐ
**Mã hàng : SAT-113-5450**
Giá : 27,000 VNĐ

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


text:
Hỗ trợ trực tuyến
Tùy chọn mua hàng
Xuất xứ
Hãng sản xuất
Giá tiền
Khuyến mãi - thanh lý
Quảng cáo
Xuất xứ » Đài Loan
Mã hàng : TEP-115-1194
Mã hàng : TEP-115-1195
Mã hàng : TEP-115-1196
Mã hàng : TEP-115-1197
Mã hàng : TEP-115-1198
Mã hàng : TEP-115-1199
Mã hàng : TEP-115-1200
Mã hàng : TEP-115-1201
Mã hàng : TEP-115-1202
Mã hàng : TEP-115-1203

markdown:
Hỗ trợ trực tuyến
Tùy chọn mua hàng
Xuất xứ
Hãng sản xuất
Giá tiền
Khuyến mãi - thanh lý
Quảng cáo
![](/images/line.jpg)
**Xuất xứ**» Đài Loan
Mã hàng : TEP-115-1194
Mã hàng : TEP-115-1195
Mã hàng : TEP-115-1196
Mã hàng : TEP-115-1197
Mã hàng : TEP-115-1198
Mã hàng : TEP-115-1199
Mã hàng : TEP-115-1200
Mã hàng : TEP-115-1201
Mã hàng : TEP-115-1202
Mã hàng : TEP-115-1203


text: Ông bố nói với con trai: - Bố thật không ngờ là con lại thi trượt kỳ này! - Con thi trượt, nhưng con lại phát hiện mình có khả năng đặc biệt bố ạ! - Khả năng gì? - Ngoại cảm, thưa bố! Con biết trước là thế nào mình cũng thi trượt ạ! o O o Trong giờ kiểm tra toán, Michael và nhiều sinh viên không làm được bài tập. Giảng viên muốn an ủi, nên nói với mọi người : - Cô ra bài tập này làm các em vất vả quá phải không? - Thưa cô, chúng em chỉ áy náy là cô sẽ vất vả với một số định luật mới được phát minh trong bài kiểm tra, chứ bọn em thì không sao ạ! - Michael thản nhiên trả lời.

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: xf_session=381c6532a7f98a7459cd7da82398d46e; path=/; secure; httponly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN


text: Mình đang cần tìm người làm cv như title, hình thức lam viec online, thanh toan khi hoan thien temp theo yeu cau. Bạn nào có nhu cầu liên hệ qua mail duyhungp@gmail.com, 094-202-7975

markdown:
# Hà Nội Tìm người làm html/css template cho magento
Thảo luận trong '
[Việc tìm người - Người tìm việc](forums/viec-tim-nguoi-nguoi-tim-viec.41/)' bắt đầu bởi [Pham Duy Hung](members/pham-duy-hung.14467/), [15 Tháng tám 2013](threads/tim-nguoi-lam-html-css-template-cho-magento.1851/).
Thảo luận trong '
[Việc tìm người - Người tìm việc](forums/viec-tim-nguoi-nguoi-tim-viec.41/)' bắt đầu bởi [Pham Duy Hung](members/pham-duy-hung.14467/), [15 Tháng tám 2013](threads/tim-nguoi-lam-html-css-template-cho-magento.1851/).

Set-Cookie: xf_session=d95ba470ef9e992d4085f04f877eb65b; path=/; secure; httponly

Server: Apache

Vary: Accept-Encoding


text:
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Thanh toán
|
Liên Hệ
Giỏ hàng
(0)
Gioi thieu
Hình ảnh hoạt động
Sơ đồ tổ chức
Lịch sử hình thành
Giới thiệu công ty
Danh muc
Vật liệu mài mòn
Dụng cụ cầm tay
Dụng cụ dùng điện
Dụng cụ đo chính xác
Thiết bị ngành hàn
Điện và thiết bị điện
Bảo hộ lao động
Vệ sinh công nghiệp
Vận chuyển nâng đỡ
Bảo quản đóng gói
Sản phẩm hóa chất
Dụng cụ dùng khí nén
Thiết bị viễn thông
Thiết bị y tế
Xem tất cả
Nha san xuat
3M
Advance
AEG
Agilent
AGP
Aikyo
Alspec
AMP
Amtek
Apech
Asak
Asaki
Barker
BDS
Xem tất cả
Tin tuc
Nha san xuat
Dang nhap
Nhà sản xuất
» Stanley
Dĩa cắt gỗ (3)
Bộ giũa (1)
Dụng cụ dùng pin (12)
Cần nối (6)
Cần mở thường (5)
Cần tự động (8)
Đầu típ 6 góc (44)
Búa cao su, nhựa (6)
Búa gò (6)
Búa nhổ đinh (9)
Búa đầu tròn (7)
Mỏ lếch răng (13)
Mỏ lếch thường (13)
Chìa lục giác đơn (1)
Bộ chìa lục giác (10)
Cưa gỗ (32)
Cưa sắt (14)
Dao (28)
Dao cắt ống (5)
Kéo (14)
Lưỡi cưa (7)
Mũi đục gỗ (10)
Mũi đục sắt, bê tông (7)
Bộ khóa (18)
Bộ khẩu (13)
Bộ đột lỗ (4)
Kiềm bấm cos (2)
Kiềm cắt (21)
Kiềm cộng lực (7)
Kiềm chết (7)
Kiềm mỏ quạ (7)
Kiềm mở phe (6)
Kiềm mũi nhọn (16)
Kiềm rút đinh (3)
Kiềm tuốt dây (2)
Kiềm đa năng (1)
Kiềm điện (9)
Tuốc nơ vít 2 cạnh (33)
Tuốc nơ vít 4 cạnh (31)
Tuốc nơ vít tổ hợp (23)
Tuốc nơ vít đầu hoa thị (1)
Máy bào (1)
Máy cắt góc đa năng (1)
Máy cắt gạch, đá (2)
Máy cắt sắt (2)
Máy chà nhám (2)
Máy cưa lọng (1)
Máy cưa đĩa (1)
Máy khoan bê tông (5)
Máy khoan búa (5)
Máy khoan tốc độ cao (2)
Máy mài góc (14)
Máy mài khuôn (1)
Máy đục bê tông (1)
Súng dán keo (2)
Súng thổi hơi nóng (3)
Các loại máy khác (2)
Bật mực (7)
Thước cuộn (38)
Thước vuông (9)
Máy hút bụi (4)
Máy phun nước (2)
Thùng đựng dụng cụ (10)
Các loại khác (15)
Thước thủy thường (37)
Thước thủy chính xác (1)
Máy đo khoảng cách (3)
Thước lăn đường (4)
Mảnh dao (24)
Hệ mét (47)
Dưỡng đo độ dày (1)
Các máy khác (2)
Bộ đục (3)
Cọ cán bầu (3)
Máy cưa kiếm (1)
Kiềm cách điện VDE (12)
Vật tư khác (2)
Cảo chữ C (1)
Êtô thường (7)
Cảo chữ F (4)
CÔNG TY THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP GTG
2/64C Đất Thánh, P.6, Q.Tân Bình, TP HCM
Điện thoại: 08 3868 6666
Fax: 08 3868 6688
Giấy ĐKKD số: 0303059482 tại TP HCM
Chi nhánh:
HÀ NỘI
71 Hoàng Cầu, P. Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa
Điện thoại: 04 3901 6666
Fax: 04 3910 6666
ĐÀ NẴNG
630-632 Ngô Quyền, P. An Hải Bắc, Quận Sơn Trà
Điện thoại: 0511 350 7777
Fax: 0511 350 7788
CẦN THƠ
Điện thoại: 0710 222 0220
Fax: 0710 222 1221
BÌNH DƯƠNG
1080A CMT8, Phường Phú Thọ, TP Thủ Dầu Một
Điện thoại: 0650 3 969 768
Fax: 0650 3 969 769
CHÍNH SÁCH BÁN HÀNG
- Chính sách bảo mật thông tin
- Chính sách vận chuyển
- Quy trình giao hàng
- Chính sách đổi trả hàng
HỖ TRỢ KHÁCH HÀNG
- Hướng dẫn mua hàng
- Hướng dẫn thanh toán
- Các hình thức mua hàng
- Sơ đồ đường đi
Tắt [X]
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Tin tức
|
Liên hệ
Đang online :58 - Tổng truy cập : 176,985,678
+ + + + + + + +


text:
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Thanh toán
|
Liên Hệ
Giỏ hàng
(0)
Gioi thieu
Hình ảnh hoạt động
Sơ đồ tổ chức
Lịch sử hình thành
Giới thiệu công ty
Danh muc
Vật liệu mài mòn
Dụng cụ cầm tay
Dụng cụ dùng điện
Dụng cụ đo chính xác
Thiết bị ngành hàn
Điện và thiết bị điện
Bảo hộ lao động
Vệ sinh công nghiệp
Vận chuyển nâng đỡ
Bảo quản đóng gói
Sản phẩm hóa chất
Dụng cụ dùng khí nén
Thiết bị viễn thông
Thiết bị y tế
Xem tất cả
Nha san xuat
3M
Advance
AEG
Agilent
AGP
Aikyo
Alspec
AMP
Amtek
Apech
Asak
Asaki
Barker
BDS
Xem tất cả
Tin tuc
Nha san xuat
Dang nhap
Xuất xứ
» Mỹ
Xem theo danh sách
Xem thư viện
10" Cưa tay Irwin 10505707
Mã hàng : IRW-105-053
Irwin
Mỹ
Xin liên hệ
10" Cưa tay Irwin 10507424
Mã hàng : IRW-105-039
Irwin
Mỹ
Xin liên hệ
10" Cưa tay Irwin T13-250
Mã hàng : IRW-132-056
Irwin
Mỹ
Xin liên hệ
10" Cưa tay Irwin T7-250
Mã hàng : IRW-725-054
Irwin
Mỹ
Xin liên hệ
10" Cưa tay Irwin T9-250
Mã hàng : IRW-925-055
Irwin
Mỹ
Xin liên hệ
10" Cưa tay Stanley 20-221
Mã hàng : STL-221-400
Stanley
Mỹ
Xin liên hệ
12" Cưa lá bản lớn Stanley 17-204
Mã hàng : STL-204-391
Stanley
Mỹ
Xin liên hệ
12" Cưa lá bản lớn Stanley 17-206
Mã hàng : STL-206-393
Stanley
Mỹ
Xin liên hệ
12" Cưa lá bản nhỏ Stanley 17-205
Mã hàng : STL-205-392
Stanley
Mỹ
Xin liên hệ
12" Cưa tay Irwin 10503532
Mã hàng : IRW-105-037
Irwin
Mỹ
Xin liên hệ
1
2
3
4
5
CÔNG TY THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP GTG
2/64C Đất Thánh, P.6, Q.Tân Bình, TP HCM
Điện thoại: 08 3868 6666
Fax: 08 3868 6688
Giấy ĐKKD số: 0303059482 tại TP HCM
Chi nhánh:
HÀ NỘI
71 Hoàng Cầu, P. Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa
Điện thoại: 04 3901 6666
Fax: 04 3910 6666
ĐÀ NẴNG
630-632 Ngô Quyền, P. An Hải Bắc, Quận Sơn Trà
Điện thoại: 0511 350 7777
Fax: 0511 350 7788
CẦN THƠ
Điện thoại: 0710 222 0220
Fax: 0710 222 1221
BÌNH DƯƠNG
1080A CMT8, Phường Phú Thọ, TP Thủ Dầu Một
Điện thoại: 0650 3 969 768
Fax: 0650 3 969 769
CHÍNH SÁCH BÁN HÀNG
- Chính sách bảo mật thông tin
- Chính sách vận chuyển
- Quy trình giao hàng
- Chính sách đổi trả hàng
HỖ TRỢ KHÁCH HÀNG
- Hướng dẫn mua hàng
- Hướng dẫn thanh toán
- Các hình thức mua hàng
- Sơ đồ đường đi
Tắt [X]
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Tin tức
|
Liên hệ
Đang online :53 - Tổng truy cập : 176,986,466
+ + + + + + + +


text:
giới thiệu
nhà sản xuất
sản phẩm
khuyến mãi
trang chủ
Trang chủ
»
Trung tâm thiết bị
»
Liên hệ
*
Thông tin cần phải nhập
LIÊN HỆ NHANH
Họ và tên:
*
Email:
*
Công ty:
*
Địa chỉ:
*
Điện thoại:
*
Nội dung:
*
Mã an toàn:
*
CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ TRỰC TUYẾN
781C2 Lê Hồng Phong, Phường 12, Quận 10,
TP Hồ Chí Minh
Điện thoại: 08 3600 3600 | Fax: 08 3600 0036
Email:
info@trungtamthietbi.com
Giấy ĐKKD số: 0310930284 tại TP HCM
Hỗ trợ:
Danh mục sản phẩm
Dụng cụ dùng khí nén
Súng phun sơn
Máy đánh bóng
Máy vặn vít
Máy vặn ốc
Máy mài
Máy khoan
Máy dập ghim
Các loại khác
Dụng cụ dùng điện
Máy bào
Máy cắt
Máy chà nhám
Máy cưa
Máy khoan
Máy mài
Máy phay
Máy vặn ốc
Máy vặn vít
Máy đánh bóng
Máy đột lỗ
Máy đục bê tông
Súng dán keo
Súng thổi hơi nóng
Các loại máy khác
Dụng cụ cầm tay
Êtô
Ống điếu
Búa rìu
Cảo
Cờ lê mỏ lết
Chìa lục giác
Dụng cụ cắt
Dụng cụ dùng pin
Dụng cụ tổng hợp
Dụng cụ đánh dấu
Kiềm
Tuốc nơ vít
Các loại khác
Vật liệu mài mòn
Dĩa cắt
Đá cắt
Đá mài
Giũa
Thiết bị ngành hàn
Kính hàn
Máy cắt
Máy hàn
Que hàn
Tủ đựng que hàn
Kìm hàn
Dụng cụ đo chính xác
Đo khoảng cách
Bật mực
Bộ dưỡng đo
Cân
Dụng cụ so
Thiết bị đo độ ẩm
Thước
Thước kẹp caliper
Thước panme
Thước thủy
Thước đo độ cao
Thước đo lỗ
Thước đo độ dày
Thước đo độ sâu
Đo nhiệt độ
Dụng cụ cân bằng laser
Dụng cụ dò kim loại
Thước đo quang
Các loại khác
Điện và thiết bị điện
Bóng đèn điện
Dây điện
Dụng cụ đo điện
Thiết bị chống sét
Thiết bị điện
Tiết kiệm điện
Bảo hộ lao động
Bình chữa cháy
Giày, ủng
Găng tay
Nón, mặt nạ
Quạt công nghiệp
Quần áo BHLĐ
Thang
Các loại khác
Vệ sinh công nghiệp
Máy chà đánh bóng sàn
Máy hút bụi
Máy phun nước
Vận chuyển nâng đỡ
Con đội
Máy nâng từ
Xe nâng bàn
Xe nâng pallet
Xe nâng thùng phuy
Xe đẩy
Xe đẩy vệ sinh
Palang, tời
Bảo quản đóng gói
Thùng đựng dụng cụ
Két sắt
Tủ văn phòng
Khoá
Sản phẩm hóa chất
Dầu mỡ công nghiệp
Phụ gia dầu nhớt
Các loại khác
Thiết bị ngành nước
Bơm nước
Bơm định lượng
Các loại khác
Ống, phụ kiên kim loại
Chữ T
Co 45 độ
Co 90 độ
Giảm lệch tâm
Giảm đồng tâm
Khớp nối thủy lực
Dụng cụ dã ngoại
Ống nhòm
Lều bạt
Các loại khác
Máy phát điện
Máy cắt cỏ
Máy dùng cho ôtô
Máy hút ẩm
Máy ép màng nhựa
Các máy khác
Máy phun ẩm
Cọ sơn
Cáp mạng
Quảng cáo
CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ TRỰC TUYẾN
781C2 Lê Hồng Phong, Phường 12, Quận 10,
TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
Điện thoại: 08 3600 3600 | Fax: 08 3600 0036
Email:
info@trungtamthietbi.com
Giấy ĐKKD số: 0310930284 tại TP HCM
Chính sách bán hàng
Chính sách bảo mật thông tin
Chính sách vận chuyển
Quy trình giao hàng
Chính sách đổi trả hàng
Thông tin cần biết
Hướng dẫn mua hàng
Hướng dẫn thanh toán
Các hình thức mua hàng
Sơ đồ đường đi
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Tin tức
|
Liên hệ
|
Đăng nhập
|
Đăng ký
Đang online :45 - Tổng truy cập : 70,910,215
+


text:
XUẤT XỨ » Nhật Bản
Mã hàng : MTO-135-045
Giá : 4,657,000 VNĐ
Mã hàng : MTO-136-046
Giá : 6,768,000 VNĐ
Mã hàng : MTO-143-038
Giá : 2,047,000 VNĐ
Mã hàng : MTO-293-283
Giá : 4,324,000 VNĐ
Mã hàng : MTO-293-282
Giá : 3,606,000 VNĐ
Mã hàng : MTO-651-065
Giá : 8,003,000 VNĐ
Mã hàng : MTO-652-066
Giá : 8,003,000 VNĐ
Mã hàng : MTO-185-057
Giá : 2,777,000 VNĐ
Mã hàng : MTO-205-060
Giá : 2,511,000 VNĐ
Mã hàng : MTO-102-061
Giá : 5,241,000 VNĐ
Mã hàng : MTO-103-062
Giá : 4,594,000 VNĐ
Mã hàng : MTO-103-049
Giá : 2,511,000 VNĐ
Mã hàng : MTO-103-043
Giá : 4,499,000 VNĐ
Mã hàng : MTO-139-034
Giá : 1,074,000 VNĐ
Mã hàng : MTO-187-059
Giá : 3,838,000 VNĐ
Mã hàng : MTO-293-284
Giá : 4,800,000 VNĐ

markdown:
**XUẤT XỨ**» Nhật Bản **Mã hàng : MTO-135-045**
Giá : 4,657,000 VNĐ
**Mã hàng : MTO-136-046**
Giá : 6,768,000 VNĐ
**Mã hàng : MTO-143-038**
Giá : 2,047,000 VNĐ
**Mã hàng : MTO-293-283**
Giá : 4,324,000 VNĐ
**Mã hàng : MTO-293-282**
Giá : 3,606,000 VNĐ
**Mã hàng : MTO-651-065**
Giá : 8,003,000 VNĐ
**Mã hàng : MTO-652-066**
Giá : 8,003,000 VNĐ
**Mã hàng : MTO-185-057**
Giá : 2,777,000 VNĐ
**Mã hàng : MTO-205-060**
Giá : 2,511,000 VNĐ
**Mã hàng : MTO-102-061**
Giá : 5,241,000 VNĐ
**Mã hàng : MTO-103-062**
Giá : 4,594,000 VNĐ
**Mã hàng : MTO-103-049**
Giá : 2,511,000 VNĐ
**Mã hàng : MTO-103-043**
Giá : 4,499,000 VNĐ
**Mã hàng : MTO-139-034**
Giá : 1,074,000 VNĐ
**Mã hàng : MTO-187-059**
Giá : 3,838,000 VNĐ
**Mã hàng : MTO-293-284**
Giá : 4,800,000 VNĐ


text:
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Mở tài khoản
Đổi mật khẩu
Thông tin cá nhân
Đăng xuất
Giao dịch trực tuyến
Bảng giá đặt lệnh
Tổng quan tài khoản
Trạng thái tài sản
Mua bán cổ phiếu
Tra cứu quyền mua
Giao dịch tiền
Lãi lỗ danh mục
Báo cáo nợ
Trung tâm tư vấn
Cổ phiếu khuyến nghị
Sàng lọc cổ phiếu
Biểu đồ kỹ thuật
Power Ratings
Thông tin thị trường
Tổng quan thị trường
Thống kê thị trường
Thông tin cổ phiếu
Lịch sự kiện
Tin tức
Cảnh báo đặc biệt
Dịch vụ
Dịch vụ chứng khoán
Danh mục ký quỹ
Dịch vụ Ngân hàng đầu tư
Dịch vụ trái phiếu
Hướng dẫn nộp tiền
Hướng dẫn rút tiền
Câu hỏi thường gặp
Biểu phí Dịch vụ
Biểu mẫu
Về VNDIRECT
Tổng quan VNDIRECT
Tin VNDIRECT
Cơ hội nghề nghiệp
Văn hóa VNDIRECT
Quan hệ cổ đông
Mạng lưới chi nhánh
Công ty Cổ phần Cảng Chân Mây (CMP: UPCOM)
Lĩnh vực:
Công nghiệp
> Ngành:
Giao thông công nghiệp
Doanh nghiệp
Quyền sở hữu
Biểu đồ kỹ thuật
Tin doanh nghiệp
Báo cáo tài chính
Thống kê thị trường
Phản hồi về dữ liệu
Tổng quan
Hồ sơ doanh nghiệp
Cáo bạch & BCTC
Chỉ tiêu kế hoạch
1
17/10/2016
CMP: Báo cáo tài chính quý 3/2016
(HNX)
Tải xuống
18/08/2016
CMP: Giiải trình lợi nhuận sau thuế 6 tháng đấu năm 2016 trong báo cáo tài chính đã được soát xét
(HNX)
Tải xuống
17/08/2016
CMP: Báo cáo tài chính bán niên năm 2016
(HNX)
Tải xuống
22/07/2016
CMP: Báo cáo tài chính quý 2/2016
(HNX)
Tải xuống
25/04/2016
CMP: BCTC Quý 1/2016
(HNX)
Tải xuống
Hotline: 1900 5454 09 - 043.941.0622
Email: support@vndirect.com.vn
Mạng lưới chi nhánh
Công cụ giao dịch
Giao dịch trực tuyến
Mobile Trading
Bảng giá thông minh
Thông tin tư vấn
Cổ phiếu khuyến nghị
Biểu đồ kỹ thuật
DataFeed
Hướng dẫn
Hướng dẫn lệnh điều kiện
Đăng ký và sử dụng OTP
Hỏi đáp
Chat với chúng tôi
Mở tài khoản

Content-Language: vn

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: nginx

Strict-Transport-Security: max-age=31536000; includeSubDomains


text:
Tin bất động sản cập nhật
-
Quận 4: Điểm đầu tư bất động sản tiềm năng tại TP.HCM
Khu vực Quận 4 TP.HCM được dự báo trong giai đoạn 2016 – 2018 sẽ trở thành điểm nóng của bất động sản Sài Gòn khi thu hút được rất nhiều các ông chủ địa ốc đầu tư vào đây.
Quận 4, bất động sản trung tâm điểm đầu tư tiềm năng
Trong ngành bất động sản, yếu tố quan trọng nhất khi xem xét tiềm năng một dự án chính là vị trí mà ai cũng biết. Hiện nay, thành phố Hồ Chí Minh đang quy hoạch Quận 4 như một khu trung tâm mở rộng với nhiều dự án khu đô thị lớn. Vài khu cảng cũ được chuyển đổi công năng sử dụng đất dự kiến sẽ tạo tính lan tỏa rất lớn để các nhà đầu tư bất động sản đổ xô về đây. Quận 4 trở thành điểm đầu tư bất động sản tiềm năng nhất nhì tại TP.HCM.
-
Nhiều ưu đãi lớn cho thị trường nhà đất dịp cuối năm
Thị trường nhà đất sôi động dịp cuối năm Với thời điểm kinh tế phát triển như hiện nay, tìm kiếm một căn hộ để mua hay thuê lâu dài ổn định để kinh doanh là nhu cầu chung của nhiều người. Nắm bắt được điều đó hàng hoạt các nhà bất động sản, nhà đất lớn nhỏ ào ạt cho ra đời vô số dự án lớn nhỏ nhằm đáp ứng nhu cầu của thị hiếu của con người. Thế nên giờ đây để tìm được một căn hộ để mua hay cho thuê hiệu quả người đầu tư phải cẩn trọng xem xét kỹ lưỡng mọi khía cạnh trước khi xuất tiền.
- Bất động sản khu Tây Tp.HCM chuyển dịch dòng sản phẩm
Sau làn sóng đầu tư vào các dự án tại phía Đông và Nam Tp.HCM, thị trường bất động sản đang có sự dịch chuyển về phía Tây với sự xuất hiện của nhiều dự án nhà ở thuộc phân khúc trung – cao cấp, mức giá trên dưới 2 tỉ đồng.
Khu Tây Tp.HCM bao gồm các quận 6, 8, Bình Tân và Tân Phú. Khu vực này tập trung phần lớn đối tượng lao động có mức thu nhập trung bình. Là khu vực vùng ven, xa trung tâm, quỹ đất rộng và giá rẻ, nên ban đầu khu Tây được định vị phát triển các dự án căn hộ bình dân, có thể kể đến Tecco Town, Ehome, HQC Hồ Học Lãm, SGC Nguyễn Văn Luông, chung cư Đông Hưng II, khu dân cư An Sương, dự án 242/16 Bà Hom… Tuy nhiên, trong 2 năm trở lại đây, thị trường phía Tây đã có sự đa dạng hơn về phân khúc sản phẩm. Bên cạnh các dự án nhà bình dân, ngày càng nhiều dự án thuộc phân khúc trung cấp, cao cấp được triển khai xây dựng. Nhiều chủ đầu tư uy tín như Him Lam, Hưng Thịnh, Năm Bảy Bảy hoặc một số nhà đầu tư mới như Novaland và Phúc Khang chọn khu Tây để triển khai những dự án nhà ở trung cấp như: RichStar, Southern Dragon, Melody Residence, Sky Center (Tân Phú), Depot Metro Tower (quận 12), Him Lam Chợ Lớn (quận 6), Diamond Lake View ( quận 8)….

markdown:
## Tin bất động sản cập nhật
-
[Quận 4: Điểm đầu tư bất động sản tiềm năng tại TP.HCM](/tin-tuc/2016/12/quan-4-diem-dau-tu-bat-dong-san-tiem-nang/)
Khu vực Quận 4 TP.HCM được dự báo trong giai đoạn 2016 – 2018 sẽ trở thành điểm nóng của bất động sản Sài Gòn khi thu hút được rất nhiều các ông chủ địa ốc đầu tư vào đây.
**Quận 4, bất động sản trung tâm điểm đầu tư tiềm năng**
Trong ngành bất động sản, yếu tố quan trọng nhất khi xem xét tiềm năng một dự án chính là vị trí mà ai cũng biết. Hiện nay, thành phố Hồ Chí Minh đang quy hoạch Quận 4 như một khu trung tâm mở rộng với nhiều dự án khu đô thị lớn. Vài khu cảng cũ được chuyển đổi công năng sử dụng đất dự kiến sẽ tạo tính lan tỏa rất lớn để các nhà đầu tư bất động sản đổ xô về đây. Quận 4 trở thành điểm đầu tư bất động sản tiềm năng nhất nhì tại TP.HCM.
-
[Nhiều ưu đãi lớn cho thị trường nhà đất dịp cuối năm](/tin-tuc/2016/12/nhieu-uu-dai-lon-cho-thi-truong-nha-dat/) **Thị trường nhà đất sôi động dịp cuối năm**Với thời điểm kinh tế phát triển như hiện nay, tìm kiếm một căn hộ để mua hay thuê lâu dài ổn định để kinh doanh là nhu cầu chung của nhiều người. Nắm bắt được điều đó hàng hoạt các nhà bất động sản, nhà đất lớn nhỏ ào ạt cho ra đời vô số dự án lớn nhỏ nhằm đáp ứng nhu cầu của thị hiếu của con người. Thế nên giờ đây để tìm được một căn hộ để mua hay cho thuê hiệu quả người đầu tư phải cẩn trọng xem xét kỹ lưỡng mọi khía cạnh trước khi xuất tiền. [Bất động sản khu Tây Tp.HCM chuyển dịch dòng sản phẩm](/tin-tuc/2016/12/bat-dong-san-khu-tay-tp-hcm-chuyen-dich-dong-san-pham/)
Sau làn sóng đầu tư vào các
**dự án tại phía Đông và Nam Tp.HCM**, thị trường bất động sản đang có sự dịch chuyển về phía Tây với sự xuất hiện của nhiều dự án nhà ở thuộc phân khúc trung – cao cấp, mức giá trên dưới 2 tỉ đồng.
**Khu Tây Tp.HCM bao gồm các quận 6, 8, Bình Tân và Tân Phú**. Khu vực này tập trung phần lớn đối tượng lao động có mức thu nhập trung bình. Là khu vực vùng ven, xa trung tâm, quỹ đất rộng và giá rẻ, nên ban đầu khu Tây được định vị phát triển các dự án căn hộ bình dân, có thể kể đến Tecco Town, Ehome, HQC Hồ Học Lãm, SGC Nguyễn Văn Luông, chung cư Đông Hưng II, khu dân cư An Sương, dự án 242/16 Bà Hom… Tuy nhiên, trong 2 năm trở lại đây, thị trường phía Tây đã có sự đa dạng hơn về phân khúc sản phẩm. Bên cạnh các dự án nhà bình dân, ngày càng nhiều dự án thuộc phân khúc trung cấp, cao cấp được triển khai xây dựng. Nhiều chủ đầu tư uy tín như Him Lam, Hưng Thịnh, Năm Bảy Bảy hoặc một số nhà đầu tư mới như Novaland và Phúc Khang chọn khu Tây để triển khai những dự án nhà ở trung cấp như: RichStar, Southern Dragon, Melody Residence, Sky Center (Tân Phú), Depot Metro Tower (quận 12), Him Lam Chợ Lớn (quận 6), Diamond Lake View ( quận 8)….

WARC-Truncated: length

X-Powered-By: Phusion Passenger

Server: nginx + Phusion Passenger

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Tin bất động sản cập nhật
- Kinh nghiệm tìm thuê chung cư giá rẻ tại TP.HCM
Dân số không ngừng gia tăng kéo theo đó là nhu cầu nhà ở cũng tăng cao. Tại Việt Nam hiện nay, bình quân thu nhập đầu người và giá cả rao bán nhà đất luôn có sự chênh lệch khá lớn, không phải ai cũng đủ khả năng mua nhà. Vì vậy, thuê nhà, thuê chung cư để ở đang là giải pháp chung cho vấn đề xã hội bức thiết này.
- Muôn kiểu lừa đảo phòng trọ sinh viên tại TP.HCM
Thuê được phòng trọ, nhà trọ giá rẻ là mong ước của tất cả sinh viên xa quê đến thành phố Hồ Chí Minh học tập. Tuy nhiên, để tìm được phòng trọ, nhà trọ tốt, giá cả phải chăng không phải điều đơn giản.
- Nhà trọ sinh viên: 4 bước để thuê căn nhà ưng ý
Một năm học mới lại đến, các bạn tân sinh viên từ khắp các tỉnh thành đổ về những đô thị lớn để chuẩn bị cho năm học Đại học đầu tiên của mình. Bên cạnh những bỡ ngỡ của một cuộc sống tự lập xa gia đình, việc tìm kiếm chỗ trọ an ninh với giá cả hợp lý luôn là một khó khăn lớn với các bạn sinh viên.
Xác định khu vực ở và giá thuê / Tìm kiếm thông tin / Tìm người ở ghép

markdown:
## Tin bất động sản cập nhật
[Kinh nghiệm tìm thuê chung cư giá rẻ tại TP.HCM](/tin-tuc/2016/12/bi-quyet-tim-thue-chung-cu-gia-re/)
Dân số không ngừng gia tăng kéo theo đó là nhu cầu nhà ở cũng tăng cao. Tại Việt Nam hiện nay, bình quân thu nhập đầu người và giá cả rao bán nhà đất luôn có sự chênh lệch khá lớn, không phải ai cũng đủ khả năng mua nhà. Vì vậy, thuê nhà, thuê chung cư để ở đang là giải pháp chung cho vấn đề xã hội bức thiết này.
[Muôn kiểu lừa đảo phòng trọ sinh viên tại TP.HCM](/tin-tuc/2016/12/muon-kieu-lua-dao-phong-tro-sinh-vien-tai-tphcm/)
Thuê được phòng trọ, nhà trọ giá rẻ là mong ước của tất cả sinh viên xa quê đến thành phố Hồ Chí Minh học tập. Tuy nhiên, để tìm được phòng trọ, nhà trọ tốt, giá cả phải chăng không phải điều đơn giản.
[Nhà trọ sinh viên: 4 bước để thuê căn nhà ưng ý](/tin-tuc/2016/09/nha-tro-sinh-vien-tim-nha-ung-y/)
Một năm học mới lại đến, các bạn tân sinh viên từ khắp các tỉnh thành đổ về những đô thị lớn để chuẩn bị cho năm học Đại học đầu tiên của mình. Bên cạnh những bỡ ngỡ của một cuộc sống tự lập xa gia đình, việc tìm kiếm chỗ trọ an ninh với giá cả hợp lý luôn là một khó khăn lớn với các bạn sinh viên.
**Xác định khu vực ở và giá thuê**/ **Tìm kiếm thông tin**/ **Tìm người ở ghép**