text:
Nhằm cung cấp thêm tài liệu tham khảo phục vụ đông đảo đoàn viên - sinh viên trong và ngoài trường Đại học Sư Phạm Hà Nội, Ban quản trị xin trân trọng giới thiệu tập bài giảng "Sáu bài học lý luận chính trị" do Tạp chí Thanh niên Điện tử, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh biên soạn.
6 bài học lí luận chính trị
Bài 3: Đi lên chủ nghĩa xã hội, con đường mà Đảng và Nhân dân ta đã lựa chọn
Tổng kết thực tiễn hơn 60 năm phát triển của cách mạng nước ta (1930-1991), Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng ta đã rút ra những bài học lớn, trong đó bài học đầu tiên là: Nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
Tổng kết 15 năm đổi mới, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã rút ra bốn bài học chủ yếu, trong đó bài học thứ nhất là: Trong quá trình đổi mới phải kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.
Từ thực tiễn phong phú và những thành tựu thu được qua 15 năm đổi mới, Đảng và nhân dân ta càng quyết tâm xây dựng đất nước Việt Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.
Như vậy, nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là bài học kinh nghiệm xuyên suốt quá trình cách mạng nước ta từ khi có Đảng, là nguồn gốc thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Thực tiễn lịch sử Việt Nam trong hơn 70 năm qua đã khẳng định điều đó.
Tuy nhiên, sự biến động phức tạp của tình hình quốc tế, sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu và những thách thức, khó khăn trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta, đã và đang tác động đến tư tưởng, tình cảm của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân, ảnh hưởng tới công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội của chúng ta.
Câu hỏi 1: Vì sao độc lập dân tộc gắn liền với CNXH là sự lựa chọn đúng đắn con đường phát triển của đất nước ta?
Trả lời:
Vào những năm đầu của thế kỷ XX, nước ta đứng trước cuộc khủng hoảng về đường lối cứu nước và giải phóng dân tộc. Chính trong điều kiện đó, Nguyễn ái Quốc - Hồ Chí Minh đã ra đi tìm đường cứu nước. Sau khi bắt gặp chủ nghĩa Mác - Lênin, Người tìm thấy cơ sở lý luận chắc chắn cho con đường cứu nước, giải phóng dân tộc. Đó là con đường cách mạng vô sản. Bác Hồ khẳng định: Chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức: "Cách mạng giải phóng dân tộc phải phát triển thành cách mạng xã hội chủ nghĩa thì mới giành được thắng lợi hoàn toàn". "Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản". Tư tưởng đó đã được Đảng ta khẳng định, được cả dân tộc hưởng ứng và đi theo. Đó là sự lựa chọn của lịch sử Việt Nam, của toàn dân tộc Việt Nam.
Sự lựa chọn này dựa trên cơ sở:
Chỉ có chủ nghĩa xã hội - chủ nghĩa cộng sản mới triệt để giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người khỏi ách áp bức bóc lột, đem lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, đem lại vị trí làm chủ chân chính cho người lao động. Chủ nghĩa xã hội xóa bỏ triệt để chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất, là nguồn gốc sinh ra tình trạng người bóc lột người, xác lập chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu, cơ sở kinh tế đảm bảo cho nhân dân lao động thoát khỏi đói nghèo, hướng tới cuộc sống ấm no, hạnh phúc, xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, tạo điều kiện giải phóng và phát triển con người toàn diện. Độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết để thực hiện chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa xã hội là cơ sở đảm bảo vững chắc cho độc lập dân tộc.
Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga năm 1917 thắng lợi mở ra một thời đại mới, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. Tính tất yếu của thời đại mới đã tạo khả năng và điều kiện để các dân tộc đi lên chủ nghĩa xã hội, đem lại những nhận thức mới trong quan niệm và giải pháp giải quyết vấn đề giải phóng dân tộc một cách triệt để.
Sức mạnh và thành tựu của chủ nghĩa xã hội, tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa đã thức tỉnh nhân loại, tạo khả năng đoàn kết các dân tộc để giữ gìn hòa bình, đẩy lùi nguy cơ chiến tranh huỷ diệt, buộc chủ nghĩa tư bản phải điều chỉnh chính sách có lợi cho người lao động; tạo khả năng hiện thực cho các nước lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội.
Trong hơn 7 thập kỷ xây dựng chủ nghĩa xã hội, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa đã đạt thành tựu quan trọng: Sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế, xây dựng cơ sở vật chất với quy mô và trình độ hiện đại, đảm bảo ngày càng tốt hơn về vật chất và tinh thần của nhân dân. Từ một nước Nga nghèo nàn và lạc hậu, sau một thời gian xây dựng đã trở thành một cường quốc của thế giới, đạt được bước tiến lớn trong nghiên cứu khoa học, chinh phục vũ trụ, có tiềm lực quân sự và quốc phòng hùng mạnh… tạo điều kiện cho phong trào giải phóng dân tộc phát triển. Hàng trăm nước đã giành được độc lập dân tộc góp phần quyết định vào cuộc đấu tranh của nhân dân thế giới và hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
Thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong hơn 70 năm qua dưới sự lãnh đạo của Đảng đã khẳng định tính đúng đắn của sự lựa chọn đó.
Nhưng lịch sử loài người đã không đi theo con đường thẳng tắp và phong trào cách mạng cũng không tránh khỏi sai lầm, khuyết điểm, thậm chí có những thất bại hoặc thoái trào. Nhưng quan trọng hơn là từ trong sai lầm, khuyết điểm đó, tìm ra những nguyên nhân, rút kinh nghiệm để đưa phong trào cách mạng tiến lên. Đó mới là một thái độ nghiêm túc, đúng mực.
Chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ do nhiều nguyên nhân mà nguyên nhân trực tiếp là Đảng Cộng sản phạm những sai lầm nghiêm trọng về đường lối chính trị, tư tưởng và tổ chức bắt đầu từ sự phản bội của người lãnh đạo chủ chốt; chủ nghĩa đế quốc can thiệp vừa tinh vi, vừa trắng trợn, thực hiện "diễn biến hòa bình" ở Liên Xô và các nước Đông Âu. Sự đổ vỡ đó không có nghĩa là sự sụp đổ của học thuyết về chủ nghĩa xã hội, không phải là sự sụp đổ của phong trào xã hội chủ nghĩa thế giới, bởi vì hiện nay một số nước xã hội chủ nghĩa vẫn đang tiếp tục đứng vững và phát triển. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã chỉ rõ: "Lịch sử thế giới đang trải qua những bước quanh co, song loài người cuối cùng nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội vì đó là qui luật tiến hóa của lịch sử".
Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta, bên cạnh những thành tựu, chúng ta cũng còn có khuyết điểm, yếu kém, những vấp váp sai lầm.
Đảng ta đã sớm nhận thức ra những thiếu sót, khuyết điểm và tự nhận khuyết điểm trước nhân dân, đã sửa chữa và sửa chữa có kết quả, đem lại lòng tin của nhân dân với Đảng. Đảng đã khởi xướng và lãnh đạo công cuộc đổi mới toàn diện vì chủ nghĩa xã hội, với quyết tâm và trí tuệ của toàn Đảng, sự tham gia tích cực của nhân dân, công cuộc đổi mới ở nước ta trong hơn 17 năm qua đã thu được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa quan trọng, khẳng định đường lối đổi mới là đúng đắn. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng khẳng định: "Chủ nghĩa xã hội trên thế giới, từ những bài học thành công và thất bại cũng như từ khát vọng và sự thức tỉnh của các dân tộc có điều kiện và khả năng tạo ra bước phát triển mới. Theo quy luật tiến hóa của lịch sử, loài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội".
Xét trên cơ sở lý luận và thực tiễn, cả tình hình trong nước và kinh nghiệm quốc tế, muốn thay đổi căn bản cuộc sống của người lao động từ kiếp nô lệ làm thuê trở thành người làm chủ, không có con đường nào khác ngoài con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Mọi con đường khác đều không được nhân dân ta chấp nhận. Vì vậy, hơn lúc nào hết, chúng ta cần kiên định vững vàng với mục tiêu, lý tưởng mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn là con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.
Câu hỏi 2: Chủ nghĩa xã hội mà chúng ta xây dựng là một xã hội như thế nào?
Trả lời:
Việc hình thành những quan niệm về chủ nghĩa xã hội và con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội là công việc rất khó khăn. Mô hình xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa chưa có trong thực tiễn lịch sử, càng chưa có khi chúng ta xây dựng một nước có nền kinh tế chưa phát triển như nước ta. Đây là một vấn đề rất mới mẻ. Bác Hồ của chúng ta đã chỉ rõ: "Chủ nghĩa xã hội là gì? Là mọi người được ăn no, mặc ấm, sung sướng và tự do. Nhưng nếu tách riêng một mình mà ngồi ăn no, mặc ấm, người khác thì mặc kệ, thế là không tốt… Chủ nghĩa xã hội là làm cho dân giàu, nước mạnh… Ai làm nhiều thì ăn nhiều, ai làm ít thì ăn ít, ai không làm không ăn, tất nhiên là trừ những người già cả, đau yếu và trẻ con. Thế ta đã đến đấy chưa? Chưa đến, chủ nghĩa xã hội không thể làm mau được mà phải làm dần dần" chủ nghĩa xã hội là "một xã hội không có chế độ người bóc lột người, một xã hội bình đẳng, nghĩa là ai cũng phải lao động và có quyền lao động, ai làm nhiều hưởng nhiều, ai làm ít hưởng ít, không làm không hưởng…".
Tóm lại, "xã hội ngày càng tiến lên, vật chất càng tăng, tinh thần càng tốt, đó là chủ nghĩa xã hội".
Từ những tư tưởng lớn của Bác Hồ, trải qua nhiều năm nghiên cứu, tìm tòi với trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân, Cương lĩnh của Đảng ta chỉ rõ xã hội xã hội chủ nghĩa mà chúng ta xây dựng là một xã hội:
- Do nhân dân lao động làm chủ.
- Có một nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu.
- Có một nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc.
- Con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, bất công, làm theo năng lực, hưởng theo lao động, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện cá nhân.
- Các dân tộc trong nước bình đẳng, đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ.
- Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân các nước trên thế giới.
Sáu đặc trưng nêu trên thể hiện bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta sẽ xây dựng, một xã hội tiến bộ nhất so với các chế độ xã hội đã xuất hiện trước đây. Trong xã hội đó, nhân dân lao động là người chủ chân chính và thực sự của xã hội. Nó chi phối và thể hiện trong toàn bộ thể chế của xã hội, đều hướng vào việc đảm bảo và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Đó là sự khác nhau về chất giữa chủ nghĩa xã hội với các chế độ xã hội trước đó. Chủ nghĩa xã hội mà chúng ta xây dựng phải có một nền kinh tế phát triển cao dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu và lực lượng sản xuất hiện đại, là cơ sở kinh tế để xóa bỏ nguồn gốc của chế độ người bóc lột người, con người được giải phóng có điều kiện phát triển toàn diện, tạo ra sự bình đẳng trong xã hội và đoàn kết giữa các dân tộc, có quan hệ hữu nghị hợp tác với nhân dân các nước trên thế giới. Chủ nghĩa xã hội mà chúng ta xây dựng không chỉ có nền kinh tế phát triển cao mà còn phải xây dựng một nền văn hóa tương ứng, nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Điều đó đảm bảo sự phát triển hài hòa, lành mạnh của chủ nghĩa xã hội.
Những đặc trưng trên gắn bó mật thiết với nhau trong một chỉnh thể thống nhất, vừa làm tiền đề, điều kiện, vừa tác động lẫn nhau trong quá trình phát triển. Cùng với quan niệm đúng đắn về chủ nghĩa xã hội, vấn đề có ý nghĩa quan trọng là phải xác định được con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.
Trên cơ sở vận dụng sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin, tổng kết kinh nghiệm thành công và cả kinh nghiệm chưa thành công trong thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta và các nước khác, đặc biệt là những kinh nghiệm của những năm đổi mới, Đảng ta đã nêu ra những phương hướng cơ bản xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta, gồm:
Một là, "xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa, Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, lấy liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức làm nền tảng do Đảng Cộng sản lãnh đạo. Thực hiện đầy đủ quyền dân chủ của nhân dân, giữ nguyên kỷ cương xã hội, chuyên chính với mọi hành động xâm phạm lợi ích Tổ quốc và của nhân dân".
Hai là, "phát triển lực lượng sản xuất, công nghiệp hóa đất nước theo hướng hiện đại gắn liền với phát triển một nền nông nghiệp toàn diện là nhiệm vụ trung tâm nhằm từng bước xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, không ngừng nâng cao năng suất lao động xã hội và cải thiện đời sống nhân dân".
Ba là, "phù hợp với sự phát triển của lực lượng sản xuất, thiết lập từng bước quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa từ thấp đến cao với sự đa dạng về hình thức sở hữu. Phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Kinh tế quốc doanh và kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng của nền kinh tế quốc dân. Thực hiện nhiều hình thức phân phối, lấy phân phối theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế là chủ yếu".
Bốn là, "tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa trên lĩnh vực tư tưởng và văn hóa làm cho thế giới quan Mác - Lênin và tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh giữ vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội. Kế thừa và phát huy những truyền thống văn hóa tốt đẹp của tất cả các dân tộc trong nước, tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại, xây dựng một xã hội dân chủ, văn minh, vì lợi ích chân chính và phẩm giá con người, với trình độ tri thức, đạo đức, thể lực và thẩm mỹ ngày càng cao. Chống tư tưởng, văn hóa phản tiến bộ, trái với những truyền thống tốt đẹp của dân tộc và những giá trị cao quý của loài người, trái với phương hướng đi lên chủ nghĩa xã hội".
Năm là, "thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc, củng cố và mở rộng Mặt trận dân tộc thống nhất, tập hợp mọi lực lượng phấn đấu vì sự nghiệp dân giàu, nước mạnh. Thực hiện chính sách đối ngoại hoà bình, hợp tác và hữu nghị với tất cả các nước; trung thành với chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân, đoàn kết với các nước xã hội chủ nghĩa, với tất cả các lực lượng đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới".
Sáu là, "xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc là hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam. Trong khi đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng đất nước, nhân dân ta luôn luôn nâng cao cảnh giác, củng cố quốc phòng, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ Tổ quốc và các thành quả cách mạng".
Bảy là, "xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức ngang tầm nhiệm vụ, bảo đảm cho Đảng làm tròn trách nhiệm lãnh đạo sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta".
Đó là những định hướng lớn về chính sách kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, những quan điểm về hệ thống chính trị và vai trò lãnh đạo của Đảng, đó là những định hướng, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.
Câu hỏi 3: Những thành tựu và hạn chế trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta?
Trả lời:
Sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta được tiến hành trong điều kiện có những thuận lợi, song khó khăn, thách thức rất lớn. Trong hoàn cảnh đó, với sự nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân với đường lối đúng đắn, sáng tạo, đất nước ta đã giành nhiều thành tựu to lớn. Đại hội VIII của Đảng (1996) nhận định:
"… Nước ta đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội nhưng còn một số mặt chưa vững chắc.
Nhiệm vụ đề ra cho chặng đường đầu của thế kỷ quá độ là chuẩn bị tiền đề cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta ngày càng được xác định rõ hơn".
Phát huy những kết quả đạt được trong 5 năm qua (1996-2000) dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước ta đã đạt được những thành tựu quan trọng mà Đại hội IX của Đảng đã khẳng định:
- Kinh tế tăng trưởng khá, tổng sản phẩm GDP trong nước tăng bình quân hàng năm 7%. Hệ thống kết cấu hạ tầng được tăng cường.
- Văn hóa xã hội có những tiến bộ, đời sống của nhân dân tiếp tục được cải thiện.
- Tình hình chính trị - xã hội cơ bản được ổn định, quốc phòng, an ninh được tăng cường.
- Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng được chú trọng, hệ thống chính trị được củng cố.
- Quan hệ đối ngoại không ngừng được mở rộng, hội nhập kinh tế quốc tế được tiến hành chủ động và đạt nhiều kết quả.
Tổng sản phẩm trong nước năm 2001 tăng gấp đôi so với năm 1990. Ngày nay, thế và lực của đất nước ta đã lớn mạnh lên rất nhiều.
Những thành tựu của 5 năm qua đã tăng cường sức mạnh tổng hợp, làm thay đổi bộ mặt của đất nước và cuộc sống của nhân dân, củng cố vững chắc độc lập dân tộc và chế độ xã hội chủ nghĩa, nâng cao vị thế và uy tín của nước ta trên trường quốc tế.
Đạt được thành tựu trên là do Đảng ta có bản lĩnh chính trị vững vàng và đường lối lãnh đạo đúng đắn; Nhà nước ta có cố gắng lớn trong việc quản lý điều hành; toàn dân tộc đã phát huy lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm, đoàn kết nhất trí, cần cù, năng động, sáng tạo…
Tuy nhiên, bên cạnh đó chúng ta còn những yếu kém cần khắc phục:
Nền kinh tế phát triển chưa vững chắc, hiệu quả và sức cạnh tranh thấp. Một số vấn đề văn hóa xã hội bức xúc và gay gắt chậm được giải quyết. Cơ chế chính sách chưa đồng bộ; tình trạng tham nhũng, suy thoái ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên là rất nghiêm trọng. Đây là những vấn đề cần phải được nhanh chóng khắc phục để đất nước phát triển bền vững.
Câu hỏi 4: Phương hướng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta đã được Đại hội IX của Đảng bổ sung và phát triển như thế nào?
Trả lời:
- Sau 15 năm thực hiện đường lối đổi mới và 10 năm thực hiện Cương lĩnh, đất nước ta đã thu được những thành tựu quan trọng. Thành tựu đó đã khẳng định mô hình và phương hướng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta là hoàn toàn đúng đắn. "Thực tiễn phong phú và những thành tựu thu được qua 15 năm đổi mới đã chứng minh tính đúng đắn của Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội…, đồng thời giúp chúng ta nhận thức ngày càng rõ hơn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta". Đại hội IX của Đảng khẳng định mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta nhưng bổ sung thêm từ "dân chủ" để phản ánh đầy đủ hơn, rõ ràng hơn nhận thức của chúng ta về mục tiêu, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta là: Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh.
- Đại hội IX cũng xác định: Xây dựng chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa tạo ra sự biến đổi về chất của xã hội trên tất cả các lĩnh vực là một sự nghiệp khó khăn, phức tạp, cho nên tất yếu phải trải qua một thời kỳ quá độ lâu dài với nhiều chặng đường, nhiều hình thức tổ chức kinh tế, xã hội có tính chất quá độ.
- Về mô hình tổng quát, Đại hội đã nói rõ hơn về sự khác nhau giữa kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa và kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa trên các điểm căn bản như về mục đích, về các thành phần kinh tế, về chế độ quản lý, chế độ phân phối. Trong đó, khẳng định kinh tế Nhà nước và quản lý của Nhà nước có vai trò quan trọng trong việc định hướng phát triển kinh tế - xã hội theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
- Trong thời kỳ quá độ còn tồn tại các giai cấp, nhưng mối quan hệ của các giai cấp đó là quan hệ hợp tác và đấu tranh. Nội dung chủ yếu của đấu tranh giai cấp trong giai đoạn này là thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa, khắc phục tình trạng nước nghèo kém phát triển; thực hiện công bằng xã hội, đấu tranh khắc phục tình trạng tiêu cực, đấu tranh làm thất bại âm mưu diễn biến hoà bình của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch.
- Động lực chủ yếu để phát triển đất nước là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
- Đại hội IX tiếp tục khẳng định nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng và của cách mạng Việt Nam là chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; đồng thời làm rõ khái niệm, nguồn gốc hình thành về nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh và khẳng định: Tư tưởng Hồ Chí Minh soi sáng con đường của cách mạng Việt Nam, là tài sản to lớn của Đảng và của dân tộc Việt Nam.
Kết luận
Chúng ta đang xây dựng chủ nghĩa xã hội trong hoàn cảnh có những khó khăn và thử thách rất lớn, nhưng chúng ta cũng có những thời cơ và thuận lợi rất cơ bản:
Một là, chúng ta có sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, một Đảng giàu tinh thần cách mạng, vững vàng, sáng tạo, đã kế thừa và phát huy những truyền thống quý báu của dân tộc, có kinh nghiệm lãnh đạo qua các thời kỳ cách mạng, đặc biệt kinh nghiệm của những năm đổi mới vừa qua có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta… Nhiệm vụ đề ra cho chặng đường đầu của thời kỳ quá độ cơ bản hoàn thành cho phép ta chuyển sang thời kỳ phát triển mới, thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước. Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta ngày càng xác định rõ hơn. Đó chính là cơ sở để chúng ta có thể khẳng định dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, nhân dân ta nhất định xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội.
Hai là, đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng số đông đã trải qua rèn luyện thử thách trong thực tiễn của cuộc đấu tranh cách mạng, gắn bó với Đảng, với chế độ, trung thành với đường lối của Đảng, đang nỗ lực phấn đấu biến đường lối của Đảng thành hiện thực sinh động. Đảng đã xây dựng được đội ngũ cán bộ lãnh đạo đoàn kết, trung thành với sự nghiệp cách mạng, vững vàng về chính trị, có khả năng lãnh đạo đất nước, đối phó với những khó khăn, thách thức để đưa cách mạng tiếp tục đi lên theo con đường xã hội chủ nghĩa.
Ba là, nhân dân ta có lòng yêu nước nồng nàn, cần cù, thông minh, sáng tạo. Trải qua thực tiễn cách mạng, ý thức giác ngộ chính trị của nhân dân đã được nâng cao, gắn bó với chế độ, với Đảng. Qua thực tiễn của tình hình chính trị trên thế giới và trong nước những năm qua, nhân dân ta càng nhận rõ: Chỉ có đi theo Đảng, đi theo con đường của chủ nghĩa xã hội mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng thì đất nước mới phát triển, cuộc sống của nhân dân mới được ấm no, tự do và hạnh phúc. Đó là cơ sở chính trị quan trọng, quyết định sự thắng lợi của cách mạng.
Từ những bài học của cách mạng Việt Nam trong mấy chục năm qua, nhất là những kinh nghiệm thu được trong những năm đổi mới, chúng ta có cơ sở khoa học để tin tưởng rằng: Với chủ nghĩa yêu nước, truyền thống quý báu của dân tộc ta, với tinh thần chủ động sáng tạo, ý chí tự lực tự cường của nhân dân ta, lại có sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng cách mạng kiên cường, với sự giúp đỡ và hợp tác của bạn bè quốc tế, nhân dân ta có đủ khả năng xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội trên đất nước ta, góp phần vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội.
Sự nghiệp cách mạng vĩ đại đó, Đảng và nhân dân đặt niềm tin rất lớn ở thanh niên vì thanh niên là người chủ tương lai của đất nước, người kế tục sự nghiệp của cha anh. Với những truyền thống vẻ vang của mình, thanh niên Việt Nam sẽ cống hiến cho công cuộc đổi mới, xứng đáng với niềm tin của Đảng và nhân dân.
Mời xem tiếp: Bài 4: Đường lối phát triển kinh tế-xã hội bảo đảm quốc phòng, an ninh nước ta trong tình hình mới

markdown:
**Nhằm cung cấp thêm tài liệu tham khảo phục vụ đông đảo đoàn viên - sinh viên trong và ngoài trường Đại học Sư Phạm Hà Nội, Ban quản trị xin trân trọng giới thiệu tập bài giảng "Sáu bài học lý luận chính trị" do Tạp chí Thanh niên Điện tử, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh biên soạn.** **** **6 bài học lí luận chính trị** **Bài 3: Đi lên chủ nghĩa xã hội, con đường mà Đảng và Nhân dân ta đã lựa chọn**
Tổng kết thực tiễn hơn 60 năm phát triển của cách mạng nước ta (1930-1991), Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng ta đã rút ra những bài học lớn, trong đó bài học đầu tiên là: Nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
Tổng kết 15 năm đổi mới, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã rút ra bốn bài học chủ yếu, trong đó bài học thứ nhất là: Trong quá trình đổi mới phải kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.
Từ thực tiễn phong phú và những thành tựu thu được qua 15 năm đổi mới, Đảng và nhân dân ta càng quyết tâm xây dựng đất nước Việt Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.
Như vậy, nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là bài học kinh nghiệm xuyên suốt quá trình cách mạng nước ta từ khi có Đảng, là nguồn gốc thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Thực tiễn lịch sử Việt Nam trong hơn 70 năm qua đã khẳng định điều đó.
Tuy nhiên, sự biến động phức tạp của tình hình quốc tế, sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu và những thách thức, khó khăn trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta, đã và đang tác động đến tư tưởng, tình cảm của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân, ảnh hưởng tới công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội của chúng ta.
**Câu hỏi 1:** **Vì sao độc lập dân tộc gắn liền với CNXH là sự lựa chọn đúng đắn con đường phát triển của đất nước ta?** **Trả lời:**
Vào những năm đầu của thế kỷ XX, nước ta đứng trước cuộc khủng hoảng về đường lối cứu nước và giải phóng dân tộc. Chính trong điều kiện đó, Nguyễn ái Quốc - Hồ Chí Minh đã ra đi tìm đường cứu nước. Sau khi bắt gặp chủ nghĩa Mác - Lênin, Người tìm thấy cơ sở lý luận chắc chắn cho con đường cứu nước, giải phóng dân tộc. Đó là con đường cách mạng vô sản. Bác Hồ khẳng định: Chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức: "Cách mạng giải phóng dân tộc phải phát triển thành cách mạng xã hội chủ nghĩa thì mới giành được thắng lợi hoàn toàn". "Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản". Tư tưởng đó đã được Đảng ta khẳng định, được cả dân tộc hưởng ứng và đi theo. Đó là sự lựa chọn của lịch sử Việt Nam, của toàn dân tộc Việt Nam.
Sự lựa chọn này dựa trên cơ sở:
Chỉ có chủ nghĩa xã hội - chủ nghĩa cộng sản mới triệt để giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người khỏi ách áp bức bóc lột, đem lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, đem lại vị trí làm chủ chân chính cho người lao động. Chủ nghĩa xã hội xóa bỏ triệt để chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất, là nguồn gốc sinh ra tình trạng người bóc lột người, xác lập chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu, cơ sở kinh tế đảm bảo cho nhân dân lao động thoát khỏi đói nghèo, hướng tới cuộc sống ấm no, hạnh phúc, xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, tạo điều kiện giải phóng và phát triển con người toàn diện. Độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết để thực hiện chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa xã hội là cơ sở đảm bảo vững chắc cho độc lập dân tộc.
Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga năm 1917 thắng lợi mở ra một thời đại mới, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. Tính tất yếu của thời đại mới đã tạo khả năng và điều kiện để các dân tộc đi lên chủ nghĩa xã hội, đem lại những nhận thức mới trong quan niệm và giải pháp giải quyết vấn đề giải phóng dân tộc một cách triệt để.
Sức mạnh và thành tựu của chủ nghĩa xã hội, tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa đã thức tỉnh nhân loại, tạo khả năng đoàn kết các dân tộc để giữ gìn hòa bình, đẩy lùi nguy cơ chiến tranh huỷ diệt, buộc chủ nghĩa tư bản phải điều chỉnh chính sách có lợi cho người lao động; tạo khả năng hiện thực cho các nước lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội.
Trong hơn 7 thập kỷ xây dựng chủ nghĩa xã hội, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa đã đạt thành tựu quan trọng: Sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế, xây dựng cơ sở vật chất với quy mô và trình độ hiện đại, đảm bảo ngày càng tốt hơn về vật chất và tinh thần của nhân dân. Từ một nước Nga nghèo nàn và lạc hậu, sau một thời gian xây dựng đã trở thành một cường quốc của thế giới, đạt được bước tiến lớn trong nghiên cứu khoa học, chinh phục vũ trụ, có tiềm lực quân sự và quốc phòng hùng mạnh… tạo điều kiện cho phong trào giải phóng dân tộc phát triển. Hàng trăm nước đã giành được độc lập dân tộc góp phần quyết định vào cuộc đấu tranh của nhân dân thế giới và hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
Thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong hơn 70 năm qua dưới sự lãnh đạo của Đảng đã khẳng định tính đúng đắn của sự lựa chọn đó.
Nhưng lịch sử loài người đã không đi theo con đường thẳng tắp và phong trào cách mạng cũng không tránh khỏi sai lầm, khuyết điểm, thậm chí có những thất bại hoặc thoái trào. Nhưng quan trọng hơn là từ trong sai lầm, khuyết điểm đó, tìm ra những nguyên nhân, rút kinh nghiệm để đưa phong trào cách mạng tiến lên. Đó mới là một thái độ nghiêm túc, đúng mực.
Chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ do nhiều nguyên nhân mà nguyên nhân trực tiếp là Đảng Cộng sản phạm những sai lầm nghiêm trọng về đường lối chính trị, tư tưởng và tổ chức bắt đầu từ sự phản bội của người lãnh đạo chủ chốt; chủ nghĩa đế quốc can thiệp vừa tinh vi, vừa trắng trợn, thực hiện "diễn biến hòa bình" ở Liên Xô và các nước Đông Âu. Sự đổ vỡ đó không có nghĩa là sự sụp đổ của học thuyết về chủ nghĩa xã hội, không phải là sự sụp đổ của phong trào xã hội chủ nghĩa thế giới, bởi vì hiện nay một số nước xã hội chủ nghĩa vẫn đang tiếp tục đứng vững và phát triển. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã chỉ rõ: "Lịch sử thế giới đang trải qua những bước quanh co, song loài người cuối cùng nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội vì đó là qui luật tiến hóa của lịch sử".
Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta, bên cạnh những thành tựu, chúng ta cũng còn có khuyết điểm, yếu kém, những vấp váp sai lầm.
Đảng ta đã sớm nhận thức ra những thiếu sót, khuyết điểm và tự nhận khuyết điểm trước nhân dân, đã sửa chữa và sửa chữa có kết quả, đem lại lòng tin của nhân dân với Đảng. Đảng đã khởi xướng và lãnh đạo công cuộc đổi mới toàn diện vì chủ nghĩa xã hội, với quyết tâm và trí tuệ của toàn Đảng, sự tham gia tích cực của nhân dân, công cuộc đổi mới ở nước ta trong hơn 17 năm qua đã thu được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa quan trọng, khẳng định đường lối đổi mới là đúng đắn. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng khẳng định: "Chủ nghĩa xã hội trên thế giới, từ những bài học thành công và thất bại cũng như từ khát vọng và sự thức tỉnh của các dân tộc có điều kiện và khả năng tạo ra bước phát triển mới. Theo quy luật tiến hóa của lịch sử, loài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội".
Xét trên cơ sở lý luận và thực tiễn, cả tình hình trong nước và kinh nghiệm quốc tế, muốn thay đổi căn bản cuộc sống của người lao động từ kiếp nô lệ làm thuê trở thành người làm chủ, không có con đường nào khác ngoài con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Mọi con đường khác đều không được nhân dân ta chấp nhận. Vì vậy, hơn lúc nào hết, chúng ta cần kiên định vững vàng với mục tiêu, lý tưởng mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn là con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.
**Câu hỏi 2:** *Chủ nghĩa xã hội mà chúng ta xây dựng là một xã hội như thế nào?* **Trả lời:**
Việc hình thành những quan niệm về chủ nghĩa xã hội và con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội là công việc rất khó khăn. Mô hình xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa chưa có trong thực tiễn lịch sử, càng chưa có khi chúng ta xây dựng một nước có nền kinh tế chưa phát triển như nước ta. Đây là một vấn đề rất mới mẻ. Bác Hồ của chúng ta đã chỉ rõ: "Chủ nghĩa xã hội là gì? Là mọi người được ăn no, mặc ấm, sung sướng và tự do. Nhưng nếu tách riêng một mình mà ngồi ăn no, mặc ấm, người khác thì mặc kệ, thế là không tốt… Chủ nghĩa xã hội là làm cho dân giàu, nước mạnh… Ai làm nhiều thì ăn nhiều, ai làm ít thì ăn ít, ai không làm không ăn, tất nhiên là trừ những người già cả, đau yếu và trẻ con. Thế ta đã đến đấy chưa? Chưa đến, chủ nghĩa xã hội không thể làm mau được mà phải làm dần dần" chủ nghĩa xã hội là "một xã hội không có chế độ người bóc lột người, một xã hội bình đẳng, nghĩa là ai cũng phải lao động và có quyền lao động, ai làm nhiều hưởng nhiều, ai làm ít hưởng ít, không làm không hưởng…".
Tóm lại, "xã hội ngày càng tiến lên, vật chất càng tăng, tinh thần càng tốt, đó là chủ nghĩa xã hội".
Từ những tư tưởng lớn của Bác Hồ, trải qua nhiều năm nghiên cứu, tìm tòi với trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân, Cương lĩnh của Đảng ta chỉ rõ xã hội xã hội chủ nghĩa mà chúng ta xây dựng là một xã hội:
- Do nhân dân lao động làm chủ.
- Có một nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu.
- Có một nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc.
- Con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, bất công, làm theo năng lực, hưởng theo lao động, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện cá nhân.
- Các dân tộc trong nước bình đẳng, đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ.
- Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân các nước trên thế giới.
Sáu đặc trưng nêu trên thể hiện bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta sẽ xây dựng, một xã hội tiến bộ nhất so với các chế độ xã hội đã xuất hiện trước đây. Trong xã hội đó, nhân dân lao động là người chủ chân chính và thực sự của xã hội. Nó chi phối và thể hiện trong toàn bộ thể chế của xã hội, đều hướng vào việc đảm bảo và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Đó là sự khác nhau về chất giữa chủ nghĩa xã hội với các chế độ xã hội trước đó. Chủ nghĩa xã hội mà chúng ta xây dựng phải có một nền kinh tế phát triển cao dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu và lực lượng sản xuất hiện đại, là cơ sở kinh tế để xóa bỏ nguồn gốc của chế độ người bóc lột người, con người được giải phóng có điều kiện phát triển toàn diện, tạo ra sự bình đẳng trong xã hội và đoàn kết giữa các dân tộc, có quan hệ hữu nghị hợp tác với nhân dân các nước trên thế giới. Chủ nghĩa xã hội mà chúng ta xây dựng không chỉ có nền kinh tế phát triển cao mà còn phải xây dựng một nền văn hóa tương ứng, nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Điều đó đảm bảo sự phát triển hài hòa, lành mạnh của chủ nghĩa xã hội.
Những đặc trưng trên gắn bó mật thiết với nhau trong một chỉnh thể thống nhất, vừa làm tiền đề, điều kiện, vừa tác động lẫn nhau trong quá trình phát triển. Cùng với quan niệm đúng đắn về chủ nghĩa xã hội, vấn đề có ý nghĩa quan trọng là phải xác định được con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.
Trên cơ sở vận dụng sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin, tổng kết kinh nghiệm thành công và cả kinh nghiệm chưa thành công trong thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta và các nước khác, đặc biệt là những kinh nghiệm của những năm đổi mới, Đảng ta đã nêu ra những phương hướng cơ bản xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta, gồm:
** *Một là,*"xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa, Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, lấy liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức làm nền tảng do Đảng Cộng sản lãnh đạo. Thực hiện đầy đủ quyền dân chủ của nhân dân, giữ nguyên kỷ cương xã hội, chuyên chính với mọi hành động xâm phạm lợi ích Tổ quốc và của nhân dân". ** *Hai là,*"phát triển lực lượng sản xuất, công nghiệp hóa đất nước theo hướng hiện đại gắn liền với phát triển một nền nông nghiệp toàn diện là nhiệm vụ trung tâm nhằm từng bước xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, không ngừng nâng cao năng suất lao động xã hội và cải thiện đời sống nhân dân". ** *Ba là,*"phù hợp với sự phát triển của lực lượng sản xuất, thiết lập từng bước quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa từ thấp đến cao với sự đa dạng về hình thức sở hữu. Phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Kinh tế quốc doanh và kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng của nền kinh tế quốc dân. Thực hiện nhiều hình thức phân phối, lấy phân phối theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế là chủ yếu". ** *Bốn là,*"tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa trên lĩnh vực tư tưởng và văn hóa làm cho thế giới quan Mác - Lênin và tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh giữ vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội. Kế thừa và phát huy những truyền thống văn hóa tốt đẹp của tất cả các dân tộc trong nước, tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại, xây dựng một xã hội dân chủ, văn minh, vì lợi ích chân chính và phẩm giá con người, với trình độ tri thức, đạo đức, thể lực và thẩm mỹ ngày càng cao. Chống tư tưởng, văn hóa phản tiến bộ, trái với những truyền thống tốt đẹp của dân tộc và những giá trị cao quý của loài người, trái với phương hướng đi lên chủ nghĩa xã hội". ** *Năm là,*"thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc, củng cố và mở rộng Mặt trận dân tộc thống nhất, tập hợp mọi lực lượng phấn đấu vì sự nghiệp dân giàu, nước mạnh. Thực hiện chính sách đối ngoại hoà bình, hợp tác và hữu nghị với tất cả các nước; trung thành với chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân, đoàn kết với các nước xã hội chủ nghĩa, với tất cả các lực lượng đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới". ** *Sáu là,*"xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc là hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam. Trong khi đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng đất nước, nhân dân ta luôn luôn nâng cao cảnh giác, củng cố quốc phòng, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ Tổ quốc và các thành quả cách mạng". ** *Bảy là,*"xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức ngang tầm nhiệm vụ, bảo đảm cho Đảng làm tròn trách nhiệm lãnh đạo sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta".
Đó là những định hướng lớn về chính sách kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, những quan điểm về hệ thống chính trị và vai trò lãnh đạo của Đảng, đó là những định hướng, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.
**Câu hỏi 3:** **Những thành tựu và hạn chế trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta?** **Trả lời:**
Sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta được tiến hành trong điều kiện có những thuận lợi, song khó khăn, thách thức rất lớn. Trong hoàn cảnh đó, với sự nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân với đường lối đúng đắn, sáng tạo, đất nước ta đã giành nhiều thành tựu to lớn. Đại hội VIII của Đảng (1996) nhận định:
"… Nước ta đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội nhưng còn một số mặt chưa vững chắc.
Nhiệm vụ đề ra cho chặng đường đầu của thế kỷ quá độ là chuẩn bị tiền đề cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta ngày càng được xác định rõ hơn".
Phát huy những kết quả đạt được trong 5 năm qua (1996-2000) dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước ta đã đạt được những thành tựu quan trọng mà Đại hội IX của Đảng đã khẳng định:
- Kinh tế tăng trưởng khá, tổng sản phẩm GDP trong nước tăng bình quân hàng năm 7%. Hệ thống kết cấu hạ tầng được tăng cường.
- Văn hóa xã hội có những tiến bộ, đời sống của nhân dân tiếp tục được cải thiện.
- Tình hình chính trị - xã hội cơ bản được ổn định, quốc phòng, an ninh được tăng cường.
- Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng được chú trọng, hệ thống chính trị được củng cố.
- Quan hệ đối ngoại không ngừng được mở rộng, hội nhập kinh tế quốc tế được tiến hành chủ động và đạt nhiều kết quả.
Tổng sản phẩm trong nước năm 2001 tăng gấp đôi so với năm 1990. Ngày nay, thế và lực của đất nước ta đã lớn mạnh lên rất nhiều.
Những thành tựu của 5 năm qua đã tăng cường sức mạnh tổng hợp, làm thay đổi bộ mặt của đất nước và cuộc sống của nhân dân, củng cố vững chắc độc lập dân tộc và chế độ xã hội chủ nghĩa, nâng cao vị thế và uy tín của nước ta trên trường quốc tế.
Đạt được thành tựu trên là do Đảng ta có bản lĩnh chính trị vững vàng và đường lối lãnh đạo đúng đắn; Nhà nước ta có cố gắng lớn trong việc quản lý điều hành; toàn dân tộc đã phát huy lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm, đoàn kết nhất trí, cần cù, năng động, sáng tạo…
Tuy nhiên, bên cạnh đó chúng ta còn những yếu kém cần khắc phục:
Nền kinh tế phát triển chưa vững chắc, hiệu quả và sức cạnh tranh thấp. Một số vấn đề văn hóa xã hội bức xúc và gay gắt chậm được giải quyết. Cơ chế chính sách chưa đồng bộ; tình trạng tham nhũng, suy thoái ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên là rất nghiêm trọng. Đây là những vấn đề cần phải được nhanh chóng khắc phục để đất nước phát triển bền vững.
**Câu hỏi 4:** **Phương hướng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta đã được Đại hội IX của Đảng bổ sung và phát triển như thế nào?** **Trả lời:**
- Sau 15 năm thực hiện đường lối đổi mới và 10 năm thực hiện Cương lĩnh, đất nước ta đã thu được những thành tựu quan trọng. Thành tựu đó đã khẳng định mô hình và phương hướng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta là hoàn toàn đúng đắn. "Thực tiễn phong phú và những thành tựu thu được qua 15 năm đổi mới đã chứng minh tính đúng đắn của Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội…, đồng thời giúp chúng ta nhận thức ngày càng rõ hơn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta". Đại hội IX của Đảng khẳng định mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta nhưng bổ sung thêm từ "dân chủ" để phản ánh đầy đủ hơn, rõ ràng hơn nhận thức của chúng ta về mục tiêu, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta là: Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh.
- Đại hội IX cũng xác định: Xây dựng chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa tạo ra sự biến đổi về chất của xã hội trên tất cả các lĩnh vực là một sự nghiệp khó khăn, phức tạp, cho nên tất yếu phải trải qua một thời kỳ quá độ lâu dài với nhiều chặng đường, nhiều hình thức tổ chức kinh tế, xã hội có tính chất quá độ.
- Về mô hình tổng quát, Đại hội đã nói rõ hơn về sự khác nhau giữa kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa và kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa trên các điểm căn bản như về mục đích, về các thành phần kinh tế, về chế độ quản lý, chế độ phân phối. Trong đó, khẳng định kinh tế Nhà nước và quản lý của Nhà nước có vai trò quan trọng trong việc định hướng phát triển kinh tế - xã hội theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
- Trong thời kỳ quá độ còn tồn tại các giai cấp, nhưng mối quan hệ của các giai cấp đó là quan hệ hợp tác và đấu tranh. Nội dung chủ yếu của đấu tranh giai cấp trong giai đoạn này là thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa, khắc phục tình trạng nước nghèo kém phát triển; thực hiện công bằng xã hội, đấu tranh khắc phục tình trạng tiêu cực, đấu tranh làm thất bại âm mưu diễn biến hoà bình của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch.
- Động lực chủ yếu để phát triển đất nước là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
- Đại hội IX tiếp tục khẳng định nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng và của cách mạng Việt Nam là chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; đồng thời làm rõ khái niệm, nguồn gốc hình thành về nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh và khẳng định: Tư tưởng Hồ Chí Minh soi sáng con đường của cách mạng Việt Nam, là tài sản to lớn của Đảng và của dân tộc Việt Nam.
** *Kết luận*
Chúng ta đang xây dựng chủ nghĩa xã hội trong hoàn cảnh có những khó khăn và thử thách rất lớn, nhưng chúng ta cũng có những thời cơ và thuận lợi rất cơ bản:
** *Một là,*chúng ta có sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, một Đảng giàu tinh thần cách mạng, vững vàng, sáng tạo, đã kế thừa và phát huy những truyền thống quý báu của dân tộc, có kinh nghiệm lãnh đạo qua các thời kỳ cách mạng, đặc biệt kinh nghiệm của những năm đổi mới vừa qua có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta… Nhiệm vụ đề ra cho chặng đường đầu của thời kỳ quá độ cơ bản hoàn thành cho phép ta chuyển sang thời kỳ phát triển mới, thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước. Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta ngày càng xác định rõ hơn. Đó chính là cơ sở để chúng ta có thể khẳng định dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, nhân dân ta nhất định xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội. ** *Hai là,*đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng số đông đã trải qua rèn luyện thử thách trong thực tiễn của cuộc đấu tranh cách mạng, gắn bó với Đảng, với chế độ, trung thành với đường lối của Đảng, đang nỗ lực phấn đấu biến đường lối của Đảng thành hiện thực sinh động. Đảng đã xây dựng được đội ngũ cán bộ lãnh đạo đoàn kết, trung thành với sự nghiệp cách mạng, vững vàng về chính trị, có khả năng lãnh đạo đất nước, đối phó với những khó khăn, thách thức để đưa cách mạng tiếp tục đi lên theo con đường xã hội chủ nghĩa. ** *Ba là,*nhân dân ta có lòng yêu nước nồng nàn, cần cù, thông minh, sáng tạo. Trải qua thực tiễn cách mạng, ý thức giác ngộ chính trị của nhân dân đã được nâng cao, gắn bó với chế độ, với Đảng. Qua thực tiễn của tình hình chính trị trên thế giới và trong nước những năm qua, nhân dân ta càng nhận rõ: Chỉ có đi theo Đảng, đi theo con đường của chủ nghĩa xã hội mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng thì đất nước mới phát triển, cuộc sống của nhân dân mới được ấm no, tự do và hạnh phúc. Đó là cơ sở chính trị quan trọng, quyết định sự thắng lợi của cách mạng.
Từ những bài học của cách mạng Việt Nam trong mấy chục năm qua, nhất là những kinh nghiệm thu được trong những năm đổi mới, chúng ta có cơ sở khoa học để tin tưởng rằng: Với chủ nghĩa yêu nước, truyền thống quý báu của dân tộc ta, với tinh thần chủ động sáng tạo, ý chí tự lực tự cường của nhân dân ta, lại có sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng cách mạng kiên cường, với sự giúp đỡ và hợp tác của bạn bè quốc tế, nhân dân ta có đủ khả năng xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội trên đất nước ta, góp phần vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội.
Sự nghiệp cách mạng vĩ đại đó, Đảng và nhân dân đặt niềm tin rất lớn ở thanh niên vì thanh niên là người chủ tương lai của đất nước, người kế tục sự nghiệp của cha anh. Với những truyền thống vẻ vang của mình, thanh niên Việt Nam sẽ cống hiến cho công cuộc đổi mới, xứng đáng với niềm tin của Đảng và nhân dân.
Mời xem tiếp:
**Bài 4: Đường lối phát triển kinh tế-xã hội bảo đảm quốc phòng, an ninh nước ta trong tình hình mới**

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0

X-Content-Type-Options: nosniff


text:
1- Vài dòng tiểu sử
Giáo Sư Bửu Cầm (1920- ): Là một học giả, giáo sư Đại học Văn khoa, sinh ngày 14 tháng 8 năm 1920 tại Huế, tằng tôn của thi hào Tuy Lí Vương.
Thuở nhỏ ông sống và học tại Huế, xuất thân là viên chức bộ Lễ ở Huế từ năm 1943-1945. Từ năm 1950 là giáo sư trường Quốc học Huế, năm 1954 làm trưởng phòng Tu thư Viện Văn hóa Trung Việt.
Từ năm 1954, ông chuyển vào Sài Gòn làm chuyên viên Viện Khảo cổ (1956-1968). Từ những năm 60 ông được thỉnh giảng tại Đại học Văn khoa Sài Gòn, sau đó được chính thức phong giáo sư thực thụ Đại học tại Đại học Văn khoa Sài Gòn đến năm 1975. Ông là một trong 4 vị không tốt nghiệp Đại học, nhưng học vấn uyên thâm nên được chính phủ Sài Gòn đặc cách phong chức danh giáo sư Đại học (4 vị trên gồm Gs Nghiêm Toản, Nguyễn Duy Cần, Lê Ngọc Trụ và ông), có lúc ông được cử làm Trưởng ban Hán học tại Đại học văn khoa Sài Gòn. Ông là người góp công nhiều trong việc đào tạo một số học giả Hán Nôm trẻ ở Sài Gòn trước đây. Hiện nay ông vẫn sống an nhàn trong những ngày vãn niên tại quận Tân Bình TP.HCM.
Các tác phẩm chính :
- Du lịch Thái Hư (1948)
- Việt ngữ chính tả tự vựng (1949)
- Tống Nho (NXB Nhân Văn, Huế, 1954)
- Hoài cổ ngâm (chú thích – Nghệ thuật, 1950)
- Nam Cầm khúc (chú thích NXB Tinh Hoa, 1949)
- Tìm hiểu Kinh Dịch I (NXB Nguyễn Đỗ, 1957)
- Thư mục về Nguyễn Du (Viện Khảo cổ Sài Gòn, 1965)
- Quốc hiệu nước ta từ An Nam đến Đại Nam (Phủ Quốc vụ Khanh Văn hóa, 1969)
và một số bản thảo:
- Nước ta dưới thời Bắc thuộc
- Đào Duy Từ và Ngọa Long cương ngâm
- Nghiên cứu chữ Nôm
- Văn hóa Việt tộc
- So sánh và phê bình văn hóa Đông Tây
- Trung Quốc triết học sử
..........
2- Tác phẩm
Giáo sư Bửu Cầm là một học giả chuyên về Hán Nôm học thâm sâu, uyên bác siêng năng, cần cù trong học giới miền Nam (Việt Nam) trước đây. Các công trình văn hóa của ông đều thuộc lĩnh vực Việt Nam học và cổ học Á Đông; nhất là triết học Trung Hoa, văn chương cổ Việt Nam và Trung Quốc.
Công trình nghiên cứu triết học sớm nhất của ông là cuốn Tìm hiểu Kinh Dịch (NXB Nguyễn Đỗ, 1957, Sài Gòn) được viết và hoàn thành từ lúc ông mới trên 30 tuổi (1955) về một tác phẩm triết học kinh điển, nhất là phần nhân sinh quan của Kinh Dịch : tìm hiểu cái đạo người, hay triết lí trong Kinh Dịch. Nói rõ hơn là tác giả tìm hiểu về cách xử thế, tu thân của bậc chánh nhân quân tử ngày xưa.
Những chủ đề đó được tác giả trình bày tuy sơ lược mà có hệ thống, mạch lạc giúp độc giả hiểu được phần nào triết học của bộ kì thư có một không hai của triết học cổ Trung Quốc (Kinh Dịch). Trong cách nhìn đó, ông tìm hiểu Kinh Dịch bằng cách vạch ra ba quan niệm cơ bản của Kinh Dịch, như cách lí giải của tác giả về bộ kì thư này.
- Số của Hà Đô
- Thứ tự sinh ra và thứ tự vận hành của các số trong Hà Đồ
- Nhật xét
- Số của Lạc Thư
- Thứ tự sinh ra và thứ tự vận hành của các số trong Lạc Thư
- Nhận xét
- Thái Cực, Lưỡng Nghi, Tứ tượng
- Ngũ hành
- Bát Quái
- Vài con số quan trọng trong Kinh Dịch
- Sáu mươi bốn quẻ Dịch
- Ý nghĩa sáu mươi bốn quẻ
- Một bài thơ tóm được yếu chỉ sáu mươi bốn quẻ
Thiệu Khang Tiết (triết gia Trung Hoa) có một bài thơ tóm tắt được yếu chỉ của 64 quẻ dịch như sau :
Nhĩ mục thông minh nam tử thân,
Hồng quân phú dữ bất vi bần.
Tu tham nguyệt quật phương tri vật,
Vị nhiếp thiên căn khởi thức nhân ?
Kiền ngộ Tốn thời quan nguyệt quật
Địa phùng Lôi xứ kiến thiên căn.
Thiên căn nguyệt quật nhàn lai vãng
Tam thập lục cung đô thị xuân.
Nghĩa :
Thân người con trai có tai thông mắt sáng
Ấy là do trời đất phú cho nên không thiếu thốn.
Phải viếng hang trăng mới biết được “vật”
Chưa tới gốc trời làm sao hiểu được “người”?
Lúc Kiền gặp Tốn xem hang Trăng
Nơi Đất gặp Sấm thấy gốc trời
Gốc trời, hang trăng quen lui tới
Ba mươi sáu cung đều là xuân
Tức, Câu 1 : lấy thân người đàn ông làm điển hình cho toàn thể nhân loại (trong đó gồm có đàn bà) và cho cả loài sinh vật nữa. Con người sở dĩ sống được là nhờ có đủ vật chất (thân) và tinh thần (thông minh).
Câu 2 : Vật chất và tinh thần đó do trời đất (Hồng quân hay Kiền Khôn) phú cho, nên không ai thiếu thốn (bần).
Câu 3-4 : Nhưng khi con người, hoặc sinh vật, đã có đủ điều kiện để sống, tất hai giống khác tính phải hấp dẫn nhau để nối theo sự sinh hóa của trời đất. Cho nên, trai (hay giống đực) phải biết “hang trăng”; gái (hay giống cái) phải biết gốc trời”.
Câu 5-6 : Lấy quẻ Cấu “gồm có hai quả Kiền và Tốn) để chỉ trai (giống đực) gặp gái (giống cái); cái tượng của nó là trên cương kiện (Kiền), dưới nhu thuận (Tốn); một hào âm (––) ở dưới cũng tượng cho âm vật. Lại lấy quẻ Phục (gồm có hai quẻ Khôn và Chấn) để chỉ gái (giống cái) gặp trai (giống đực); cái tượng của nó là trong đất (Khôn) có sấm (Chấn), động ở trong tĩnh, dương ở trong âm; một hào dương (—) ở dưới cũng tượng cho dương vật. Thế là khi Kiền gặp Tốn thì thấy được hang trăng (cấu), lúc Khôn gặp Chấn hẳn biết được gốc trời (Phục).
Câu 7-8 : Hang trăng và gốc trời (âm dương, gái trai, đực cái) quen lui tới với nhau, nên tất cả ba mươi sáu cung đều chứa đầy xuân ý(1).
Trên đây là lời giải thích bài thơ theo quan điểm sinh vật học. Nhưng ta phải biết rằng bài thơ trên lấy người hay sinh vật tức là tiểu vũ trụ (microcosme) để bàn đến đại vũ trụ (macrocosme), vì sáu mươi bốn quẻ Dịch đã bao quát cả thời gian và không gian. Hai câu 5, 6 không những chỉ nói về sự giao cảm của hai giống khác tính mà còn nói đến sự hồi chuyển của quả đất (hành tinh) để có ngày đêm. Như “Kiền ngộ Tốn thời” tức là quẻ Cấu, ứng vào khoảng cuối giờ Ngọ (13 giờ), buổi chiều bắt đầu, cho nên quẻ Cấu tượng cho một âm mới sinh (một hào âm dưới năm hào dương); “Địa phùng Lôi xứ” tức là quẻ Phục, ứng với khoảng cuối giờ Tý (1 giờ), buổi sáng bắt đầu, thành thử quẻ Phục tượng cho một dương mới sinh (một hào dương dưới năm hào âm). Đó là nói về ngày đêm, còn như nói về năm tháng thì quẻ Cấu ứng với tiết Hạ chí, quẻ Phục ứng với tiết Đông chí.
Tóm lại, tác giả bài thơ trên rất tinh thông Dịch lý, đã lấy con người – một vật cụ thể và linh động – để chứng giải sự tuần hoàn và biến hóa không ngừng của vũ trụ.
Và đó cũng là suy nghĩ của tác giả về bộ Kì thư này của triết học ở Trung Quốc(2)
Nhân đây chúng tôi xin giới thiệu lại Chương trình Hán học Hoàng Xuân Hãn bậc trung học phổ thông (tức Trung học cơ sở ngày nay của Bộ Giáo dục Việt Nam), mà GS Bửu Cầm từng tham gia giảng dạy. như muốn góp ý về việc học và dạy chữ Hán ở Trung và Đại học Việt Nam nhằm xây dựng một chương trình Hán Nôm trong việc củng cố và phát triển môn Việt Nam học hiện đại.
1- Lớp đệ nhất (tức lớp sáu bây giờ)
Bắt đầu học chữ Hán, mỗi tuần 4 giờ (tiết)
Học văn tự: Đơn thể tự, hợp thể tự, đơn ngữ, phức ngữ (khi dạy đơn thể tự và họp thể tự thì dạy luôn cách viết)
Tự tính, thực tự, hư tự – Những điều giảng yếu về cú pháp. Luật hạn định ngữ (dẫn giải trong khi giảng bài học ở khóa bản). Từ ngữ: Lựa chọn những từ ngữ và những bài đại khái theo tầng thứ sau này: người, thân thể, y phục, gia đình.
Tập đọc và học thuộc: Những bài văn xuôi trích ở khoá bản.
Những bài thơ Lý Trần.
Luyện tập: Tập viết, ám tả, thính tả.
Điền chữ, đặt câu, điền câu.
Dịch Hán văn ra quốc văn.
Dịch quốc văn ra Hán văn.
Khóa bản: Quyển I và quyển II bộ Tân Quốc văn của nhà Thương vụ ấn thư quán (hoặc sách tương tự).
Ấn học giáo khoa thư của Đoàn Triển.
Thơ Lý Trần.
2- Lớp Đệ Nhị (tức lớp Bảy bây giờ)
(Mỗi tuần học 4 giờ)
Học văn tự: Văn pháp, tự tính, thực tự, danh tự, đại tự, tĩnh tự, động tự, trạng tự.
Từ ngữ (Lựa chọn những từ ngữ và những bài đại khái theo tầng thứ: nghề nghiệp, động vật, thực vật, khoáng vật).
Tập đọc và học thuộc: những bài văn xuôi trích ở khóa bản.
Những bài thơ Lý Trần.
Luyện tập: Tập viết, ám tả, thính tả.
Đặt câu.
Phân biệt thự tự và hư tự.
Nhận bộ tự, đếm nét.
Khóa bản: Quyển III và quyển IV bộ Tân quốc văn.
Ấu học giáo khoa thư.
Hán văn trích thái của Bủi Kỷ.
Thơ Lý Trần.
3- Lớp Đệ Tam (tức lớp Tám bây giờ)
(Mỗi tuần học 4 giờ)
Học văn tự: Ôn lại văn pháp.
Cú pháp – Luật hạn định ngữ – Thành phần của một câu; Chủ ngữ, thuật ngữ, tân ngữ, bổ túc ngữ – phép vấn đáp; phép thiết nghi; phép đối ngẫu; phép đảo trang; phép dư thiết.
Từ ngữ : (Lựa chọn những từ ngữ và những bài đại khái theo tầng thứ sau này: Tự nhiên, thời gian, giao thông, gia đình, học hiệu).
Văn thể: Thể ký thuật, thể thuyết minh, thể luận thuyết. (Nên dùng những tỉ dụ dễ dàng trích trong các bài họcđể so sánh cú pháp Hán văn và cú pháp quốc văn).
Tập đọc và học thuộc: Những bài trích trong khóa bản.
Luyện tập: Tập viết ám tả, thính tả, đặt câu.
Phân tích câu ngắn về tự tính và về cú pháp.
Nhận bộ tự, đếm nét.
Phóng tác, cải tác.
Dịch Hán văn ra quốc văn.
Dịch quốc văn ra Hán văn.
Khóa bản: Tân quốc văn (V,VI)
Ấu học giáo khoa thư.
Thơ Lý Trần.
Luận ngữ (trích).
Mạnh tử (trích).
4- Lớp Đệ TỨ (tức lớp Chín bây giờ)
(Mỗi tuần học 4 giờ)
Học văn tự: Văn pháp: hư tự, liên tự, trợ tự, thán tự.
Cách tra chữ; phép thất âm, tu thanh.
Cú pháp – Nhắc lại luật định ngữ pháp trực dụ, phép ám dụ, phép hoán dụ, phép phúng dụ, phép nghi nhân, phép ức dương, phép chiếu ứng.
Từ ngữ (lựa chọn những từ ngữ và những bài đại khái theo tầng thứ sau này: xã hội, hương thôn, thành thị, quốc gia, quốc tế, vân vân : luật thơ Đường).
Đại cương về văn học sử Hán Việt (đời Lý Trần).
Giảng nghĩa và học thuộc: những bài trích trong các khóa bản.
Luyện tập: Tập viết. Ám tả, thính tả, đặt câu.
Phân tích một thiên về cú pháp và thiên pháp.
Dịch Hán văn ra quốc văn.
Dịch quốc văn ra Hán văn.
Khóa bản: Tân quốc văn (VII,VIII.
Thi văn Lý Trần.
Luận ngữ, Mạnh tử (trích).
Đường thi, Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch Cư Dị (dịch);
Thị Kính (trích)
TRUNG HỌC CHUYÊN KHOA
(tức phổ thông trung học bây giờ)
(BAN HÁN TỰ)
5- Lớp Đệ Nhất (tức lớp 10 bây giờ)
Học văn tự: Ôn lại văn pháp, cú pháp. Nhắc lại luật hạn định ngữ.
Thiên pháp: Phép thuần tự, phép phân tự, phép đầu quát, phép lưỡng quát.
Từ ngữ (Lựa chọn những từ ngữ và những bài đại khái theo tầng thứ sau này: Nghệ thuật, du ký, giao tế, thương nghiệp, nông nghiệp, công nghiệp, tài chính, pháp luật).
Vận thơ: Thơ cổ phong.
Chữ nôm: Cách đọc, cách viết.
Đại cương về văn học sử Hán Việt (đời Lê) và văn học sử Trung Hoa (đời Tam đại) theo những bài dịch văn và giảng nghĩa.
Giảng nghĩa và học thuộc: Bài trích trong các khóa bản.
Luyện tập: Tập đọc chữ thảo.
Phân tích về thiên pháp.
Phóng tác, cải tác, sáng tác (ký sự, du ký, truyền ký).
Dịch Hán văn ra quốc văn.
Dịch quốc văn ra Hán văn.
Khóa bản: Cao đẳng quốc văn tân khóa bản (quyển I, II) của nhà Từ Gia Hội ở Thượng Hải.
Đời Lê: Nguyễn Trãi: Bình Ngô đại cáo.
Nguyễn Dữ: Truyền kỳ mạn lục.
Lê Quý Đôn: Đại Việt thông sử (tựa)
Việt sử danh nhân – Việt sử giai sự (Trích ở những sách như Việt sử tổng vịnh, Lịch triều hiến chương, Nhân vật chí, Đại Nam Liệt truyện, Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử).
Đời Tam đại – Thi kinh – Đại học – Tả truyện, Chiến quốc sách (xem cổ văn).
Đường thi (xem Đường thi tam bách thủ).
Chinh phụ ngâm (bản nôm).
6- Lớp Đệ Nhị (tức lớp 11 bây giờ)
Học văn tự: Ôn lại văn pháp, cú pháp, và thiên pháp trong khi học giảng nghĩa.
Từ ngữ (lựa chọn những từ ngữ và những bài đại khái theo tầng lớp sau này: Các tình cảm, những tác dụng của lý trí v.v…).
Vận văn: Phú cổ, phú Đường luật.
Bạch thoại: Những đặc điểm của văn pháp bạch thoại.
Những phương ngôn thành ngữ của bạch thoại (lựa trong các sách tiểu thuyết Tam Quốc, Tây Du).
Chữ nôm: Đại cương về văn học sử Hán Việt (đời Nguyễn) và văn học sử Trung Hoa (đời Hán, Đường, Tống).
Giảng nghĩa và học thuộc: Bài trích trong các khóa bản.
Luyện tập: Tập đọc, tập viết chữ thảo.
Phong tác, cải tác, sáng tác (ký thuật, thuyết minh, thư tín).
Dịch Hán văn ra quốc văn.
Dịch quốc văn ra Hán văn.
Khóa bản: Cao đẳng quốc văn tân khóa bản (quyển III, IV).
Nhà Nguyễn: Nguyễn Du : Thanh Hiên thi tập (trích).
Tùng Thiện Vương: Thương Sơn thi tập (trích).
Phạm Đình Hổ: Vũ trung tùy bút (trích).
Một bài văn bi, ký, hịch, dụ, chiếu (chọn những bài xuất sắc có thể tiêu biểu cho mấy lối văn ấy).
Đời Chu Tần: Thư kinh (trích).
Tả truyện (trích).
Nhà Hán: Tư Mã Thiên: Sử ký (trích).
Đường: Hàn Dũ (xem cổ văn).
Đường thi (xem tam bách thủ).
Tống: Tô Thức: Tiền, hậu Xích Bích.
Kim Vân Kiều truyện (bản nôm).
Xem thêm: Tam quốc diễn nghĩa, Tây Du Ký.
7- Lớp Đệ Tam (tức lớp 12 bây giờ)
Học văn tự: Ôn lại văn pháp, cú pháp, thiên pháp.
Từ ngữ (lựa chọn những từ ngữ và những bài đại khái theo tầng lớp sau này: những ý niệm trừu tượng thuộc về luân lý, tôn giáo, triết học v.v.)
Vận văn: Từ khúc.
Bạch thoại: Giảng tiếp những đặc điểm của văn pháp bạch thoại và những phương ngôn thành ngữ (lựa trong sách tiểu thuyết: Thủy Hử, Liêu Trai, Hồng lâu mộng).
Chũ nôm.
Đại cương về văn học sử Trung Hoa; giảng kỹ về Nguyên, Minh, Thanh và Dân quốc.
Giảng nghĩa và học thụôc: Bài trích trong các khóa bản.
Luyện tập: tập đọc, tập viết chữ thảo.
Phóng tác, sáng tác (kỹ thuật, luận thuyết)
Dịch văn ngôn ra bạch thoại.
Dịch Hán văn ra quốc văn.
Dịch quốc văn ra Hán văn.
Khóa bản: Cao đẳng quốc văn khóa bản (quyển IV,V).
Cao Bá Quát: Chu Thần thi tập.
Phan Thanh Giản: Lương khê thi tập.
Phan Huy Chú: Lịch triều hiến chương (Tựa).
Nguyễn Trường Tộ: Điều trần tập.
Trung dịch (trích)
Trang Tử (trích)
Tả truyện (trích)
Ly Tao (trích)
Ẩm băng thất toàn tập
Hồ Thích văn tồn (trích)
Quốc Sử diễn ca (bản nôm)
Xem thêm: Thủy Hử, Liễu trai chí dị, Hồng lâu mộng.(3)
Trên đây chúng tôi sơ lược lại chương trình chữ Hán trong bậc Trung học Việt Nam (từ lớp 6 đến lớp 12) của chương trình Hoàng Xuân Hãn năm 1945.
Sau ngày toàn quốc kháng chiến (19-12-1946) chương trình Trung học trong vùng Pháp kiểm soát cũng dạy phần chữ Hán như trên. Đến năm 1957 (chương trình Nguyễn Dương Đôn) cập nhật hóa thêm bằng cách đặt ra cho chương Trung học phổ thông gồm 4 ban:
A- Tú tài Ban A (khoa học thực nghiệm – Lý Hóa Sinh)
B- Tú tài Ban B (khoa học Toán Lý Hóa)
C- Tú tài Ban C (Văn chương sinh ngữ: Pháp hoặc Anh ngữ)
D- Tú tài Ban D (Văn chương + Hán tự), Hán tự: 8 giờ/tuần
- Tú tài Ban Đ (Văn chương + La tinh tự), La tinh: 8 giờ/tuần
Sau khi đỗ Tú tài, nếu là Ban D, sinh viên ghi tên vào học chương trình Đại học văn khoa ngành Văn chương cổ ngữ (Hán văn) hoặc thi vào Ban Việt Hán Đại học Sư phạm.
Trong 4 năm học, sinh viên văn khoa sẽ học một số lớn giờ (tiến về văn chương cổ ngữ – Hán Nôm – và văn chương Trung Hoa cả cổ và hiện đại.
Trên đây là những suy nghĩ của chúng tôi (NQT) nguyên là cựu môn sinh của GS Bửu Cầm – và quí GS Nghiêm Toản, Giản Chi, Nguyễn Đăng Thục, Lê Ngọc Trụ…. Ở Đại học Văn khoa Sài Gòn trong những năm 60-70 của thế kỉ trước – nhân cuộc hội thảo về Hán Nôm và mừng thọ 90 của GS Bửu Cầm để gọi là góp ý mà Ban Tổ chức Hội thảo có mĩ ý mời chúng tôi phát biểu.
Trân trọng kính chào liệt vị.
NQT
Chú thích:
(1) Nói về sự trùng quái : Thượng kinh có 6 quẻ bất dịch : Kiền, Khôn, Khảm, Ly, Di, Đại quá. Hạ kinh có 2 quẻ bất dịch : Trung phu, Tiểu quá. Cả thảy có 28 quẻ phản dịch (như Nhu phản thành Tụng. Vì thế mới có số 36 : 8 quẻ bất dịch cộng với 28 quẻ phản dịch thành ra 36. Số 36 cũng do số 64 (28x2+8=64) mà có. Nhưng có thuyết cho rằng số 36 là 1/10 độ số của cái vòng tròn (360o); tác giả bài thơ trên lấy số 36 để chỉ vòng trời đất. Câu cuối bài thơ ý muốn nói : Dịch lý lưu hành khắp cả mọi nơi, ở trong người ta cũng như ở trong vạn vật.
(2) Theo Nguyễn Q. Thắng, Văn học Việt Nam nơi miền đất mới (mục từ GS Bửu Cầm) NXB Văn học 2007, 2008.
(3) Nguyễn Q. Thắng, Khoa cử và Giáo dục Việt Nam, NXB Văn hóa Thông tin, 1998. NXB TP.HCM 2006 trong sách in lại chương trình Hoàng Xuân Hãn – Hà Nội, 1946.

markdown:
**1- Vài dòng tiểu sử**
Giáo Sư Bửu Cầm (1920- ): Là một học giả, giáo sư Đại học Văn khoa, sinh ngày 14 tháng 8 năm 1920 tại Huế, tằng tôn của thi hào Tuy Lí Vương.
Thuở nhỏ ông sống và học tại Huế, xuất thân là viên chức bộ Lễ ở Huế từ năm 1943-1945. Từ năm 1950 là giáo sư trường Quốc học Huế, năm 1954 làm trưởng phòng Tu thư Viện Văn hóa Trung Việt.
Từ năm 1954, ông chuyển vào Sài Gòn làm chuyên viên Viện Khảo cổ (1956-1968). Từ những năm 60 ông được thỉnh giảng tại Đại học Văn khoa Sài Gòn, sau đó được chính thức phong giáo sư thực thụ Đại học tại Đại học Văn khoa Sài Gòn đến năm 1975. Ông là một trong 4 vị không tốt nghiệp Đại học, nhưng học vấn uyên thâm nên được chính phủ Sài Gòn đặc cách phong chức danh
*giáo sư Đại học *(4 vị trên gồm Gs Nghiêm Toản, Nguyễn Duy Cần, Lê Ngọc Trụ và ông), có lúc ông được cử làm *Trưởng ban Hán học* tại Đại học văn khoa Sài Gòn. Ông là người góp công nhiều trong việc đào tạo một số học giả Hán Nôm trẻ ở Sài Gòn trước đây. Hiện nay ông vẫn sống an nhàn trong những ngày vãn niên tại quận Tân Bình TP.HCM.
Các tác phẩm chính :
-
*Du lịch Thái Hư* (1948)
-
*Việt ngữ chính tả tự vựng* (1949)
-
*Tống Nho* (NXB Nhân Văn, Huế, 1954)
-
* Hoài cổ ngâm *(chú thích – Nghệ thuật, 1950)
-
*Nam Cầm khúc *(chú thích NXB Tinh Hoa, 1949)
-
*Tìm hiểu Kinh Dịch I *(NXB Nguyễn Đỗ, 1957)
-
*Thư mục về Nguyễn Du *(Viện Khảo cổ Sài Gòn, 1965)
-
*Quốc hiệu nước ta từ An Nam đến Đại Nam *(Phủ Quốc vụ Khanh Văn hóa, 1969)
và một số bản thảo:
*- Nước ta dưới thời Bắc thuộc* *- Đào Duy Từ và Ngọa Long cương ngâm* *- Nghiên cứu chữ Nôm * * - Văn hóa Việt tộc* *- So sánh và phê bình văn hóa Đông Tây*
-
*Trung Quốc triết học sử* *..........* **2- Tác phẩm**
Giáo sư Bửu Cầm là một học giả chuyên về
*Hán Nôm học *thâm sâu, uyên bác siêng năng, cần cù trong học giới miền Nam (Việt Nam) trước đây. Các công trình văn hóa của ông đều thuộc lĩnh vực *Việt Nam học *và *cổ học Á Đông*; nhất là triết học Trung Hoa, văn chương cổ Việt Nam và Trung Quốc.
Công trình nghiên cứu triết học sớm nhất của ông là cuốn
*Tìm hiểu Kinh Dịch *(NXB Nguyễn Đỗ, 1957, Sài Gòn) được viết và hoàn thành từ lúc ông mới trên 30 tuổi (1955) về một tác phẩm triết học kinh điển, nhất là phần nhân sinh quan của Kinh Dịch : tìm hiểu cái *đạo người*, hay triết lí trong Kinh Dịch. Nói rõ hơn là tác giả tìm hiểu về cách xử thế, tu thân của bậc chánh nhân quân tử ngày xưa.
Những chủ đề đó được tác giả trình bày tuy sơ lược mà có hệ thống, mạch lạc giúp độc giả hiểu được phần nào triết học của bộ kì thư có một không hai của triết học cổ Trung Quốc (Kinh Dịch). Trong cách nhìn đó, ông tìm hiểu Kinh Dịch bằng cách vạch ra ba quan niệm cơ bản của Kinh Dịch, như cách lí giải của tác giả về bộ kì thư này.
-
*Số của Hà Đô*
- Thứ tự sinh ra và thứ tự vận hành của các số trong
*Hà Đồ*
- Nhật xét
-
*Số của Lạc Thư*
- Thứ tự sinh ra và thứ tự vận hành của các số trong
*Lạc Thư*
- Nhận xét
-
*Thái Cực, Lưỡng Nghi, Tứ tượng*
-
*Ngũ hành*
-
*Bát Quái*
- Vài con số quan trọng trong Kinh Dịch
- Sáu mươi bốn quẻ Dịch
- Ý nghĩa sáu mươi bốn quẻ
- Một bài thơ tóm được yếu chỉ sáu mươi bốn quẻ
Thiệu Khang Tiết (triết gia Trung Hoa) có một bài thơ tóm tắt được yếu chỉ của 64 quẻ dịch như sau :
Nhĩ mục thông minh nam tử thân,
Hồng quân phú dữ bất vi bần.
Tu tham nguyệt quật phương tri vật,
Vị nhiếp thiên căn khởi thức nhân ?
Kiền ngộ Tốn thời quan nguyệt quật
Địa phùng Lôi xứ kiến thiên căn.
Thiên căn nguyệt quật nhàn lai vãng
Tam thập lục cung đô thị xuân.
Nghĩa :
*Thân người con trai có tai thông mắt sáng* *Ấy là do trời đất phú cho nên không thiếu thốn.* *Phải viếng *hang trăng *mới biết được *“ *vật”* *Chưa tới *gốc trời *làm sao hiểu được *“ *người”?* *Lúc *Kiền *gặp *Tốn *xem *hang Trăng *Nơi *Đất * gặp *Sấm * thấy *gốc trời
Gốc trời
*, *hang trăng * quen lui tới* *Ba mươi sáu cung đều là xuân*
Tức, Câu 1 : lấy thân người đàn ông làm điển hình cho toàn thể nhân loại (trong đó gồm có đàn bà) và cho cả loài sinh vật nữa. Con người sở dĩ sống được là nhờ có đủ vật chất (thân) và tinh thần (thông minh).
Câu 2 : Vật chất và tinh thần đó do trời đất (Hồng quân hay Kiền Khôn) phú cho, nên không ai thiếu thốn (bần).
Câu 3-4 : Nhưng khi con người, hoặc sinh vật, đã có đủ điều kiện để sống, tất hai giống khác tính phải hấp dẫn nhau để nối theo sự sinh hóa của trời đất. Cho nên, trai (hay giống đực) phải biết “hang trăng”; gái (hay giống cái) phải biết gốc trời”.
Câu 5-6 : Lấy quẻ Cấu “gồm có hai quả Kiền và Tốn) để chỉ trai (giống đực) gặp gái (giống cái); cái tượng của nó là trên cương kiện (Kiền), dưới nhu thuận (Tốn); một hào âm (
**––**) ở dưới cũng tượng cho âm vật. Lại lấy quẻ Phục (gồm có hai quẻ Khôn và Chấn) để chỉ gái (giống cái) gặp trai (giống đực); cái tượng của nó là trong đất (Khôn) có sấm (Chấn), động ở trong tĩnh, dương ở trong âm; một hào dương ( **—**) ở dưới cũng tượng cho dương vật. Thế là khi Kiền gặp Tốn thì thấy được **hang trăng **(cấu), lúc Khôn gặp Chấn hẳn biết được **gốc trời **(Phục).
Câu 7-8 :
**Hang trăng **và **gốc trời **(âm dương, gái trai, đực cái) quen lui tới với nhau, nên tất cả ba mươi sáu cung đều chứa đầy xuân ý(1).
Trên đây là lời giải thích bài thơ theo quan điểm sinh vật học. Nhưng ta phải biết rằng bài thơ trên lấy người hay sinh vật tức là tiểu vũ trụ (microcosme) để bàn đến đại vũ trụ (macrocosme), vì sáu mươi bốn quẻ Dịch đã bao quát cả thời gian và không gian. Hai câu 5, 6 không những chỉ nói về sự giao cảm của hai giống khác tính mà còn nói đến sự hồi chuyển của quả đất (hành tinh) để có ngày đêm. Như “Kiền ngộ Tốn thời” tức là quẻ Cấu, ứng vào khoảng cuối giờ Ngọ (13 giờ), buổi chiều bắt đầu, cho nên quẻ Cấu tượng cho một âm mới sinh (một hào âm dưới năm hào dương); “Địa phùng Lôi xứ” tức là quẻ Phục, ứng với khoảng cuối giờ Tý (1 giờ), buổi sáng bắt đầu, thành thử quẻ Phục tượng cho một dương mới sinh (một hào dương dưới năm hào âm). Đó là nói về ngày đêm, còn như nói về năm tháng thì quẻ Cấu ứng với tiết Hạ chí, quẻ Phục ứng với tiết Đông chí.
Tóm lại, tác giả bài thơ trên rất tinh thông Dịch lý, đã lấy con người – một vật cụ thể và linh động – để chứng giải sự tuần hoàn và biến hóa không ngừng của vũ trụ.
Và đó cũng là suy nghĩ của tác giả về bộ
*Kì thư* này của triết học ở Trung Quốc (2)
Nhân đây chúng tôi xin giới thiệu lại
*Chương trình Hán học Hoàng Xuân Hãn *bậc trung học phổ thông (tức *Trung học cơ sở ngày nay của Bộ Giáo dục Việt Nam), *mà GS Bửu Cầm từng tham gia giảng dạy. như muốn góp ý về việc học và dạy chữ Hán ở Trung và Đại học Việt Nam nhằm xây dựng một chương trình Hán Nôm trong việc củng cố và phát triển môn *Việt Nam học* hiện đại. **1- Lớp đệ nhất** (tức lớp sáu bây giờ)
Bắt đầu học chữ Hán, mỗi tuần 4 giờ (tiết)
*Học văn tự: *Đơn thể tự, hợp thể tự, đơn ngữ, phức ngữ (khi dạy đơn thể tự và họp thể tự thì dạy luôn cách viết)
Tự tính, thực tự, hư tự – Những điều giảng yếu về cú pháp. Luật hạn định ngữ (dẫn giải trong khi giảng bài học ở khóa bản). Từ ngữ: Lựa chọn những từ ngữ và những bài đại khái theo tầng thứ sau này: người, thân thể, y phục, gia đình.
*Tập đọc và học thuộc: * Những bài văn xuôi trích ở khoá bản.
Những bài thơ Lý Trần.
*Luyện tập: *Tập viết, ám tả, thính tả.
Điền chữ, đặt câu, điền câu.
Dịch Hán văn ra quốc văn.
Dịch quốc văn ra Hán văn.
*Khóa bản: *Quyển I và quyển II bộ *Tân Quốc văn * của nhà Thương vụ ấn thư quán (hoặc sách tương tự). *Ấn học giáo khoa thư* của Đoàn Triển.
Thơ Lý Trần.
**2- Lớp Đệ Nhị **(tức lớp Bảy bây giờ)
*(Mỗi tuần học 4 giờ)* *Học văn tự: *Văn pháp, tự tính, thực tự, danh tự, đại tự, tĩnh tự, động tự, trạng tự.
Từ ngữ (Lựa chọn những từ ngữ và những bài đại khái theo tầng thứ: nghề nghiệp, động vật, thực vật, khoáng vật).
*Tập đọc và học thuộc: *những bài văn xuôi trích ở khóa bản.
Những bài thơ Lý Trần.
*Luyện tập: *Tập viết, ám tả, thính tả.
Đặt câu.
Phân biệt thự tự và hư tự.
Nhận bộ tự, đếm nét.
*Khóa bản: *Quyển III và quyển IV bộ *Tân quốc văn.* *Ấu học giáo khoa thư.* *Hán văn trích thái* của Bủi Kỷ.
Thơ Lý Trần.
**3- Lớp Đệ Tam **(tức lớp Tám bây giờ) * (Mỗi tuần học 4 giờ)* *Học văn tự: *Ôn lại văn pháp.
Cú pháp – Luật hạn định ngữ – Thành phần của một câu; Chủ ngữ, thuật ngữ, tân ngữ, bổ túc ngữ – phép vấn đáp; phép thiết nghi; phép đối ngẫu; phép đảo trang; phép dư thiết.
Từ ngữ : (Lựa chọn những từ ngữ và những bài đại khái theo tầng thứ sau này: Tự nhiên, thời gian, giao thông, gia đình, học hiệu).
Văn thể: Thể ký thuật, thể thuyết minh, thể luận thuyết. (Nên dùng những tỉ dụ dễ dàng trích trong các bài họcđể so sánh cú pháp Hán văn và cú pháp quốc văn).
*Tập đọc và học thuộc: *Những bài trích trong khóa bản. *Luyện tập: *Tập viết ám tả, thính tả, đặt câu.
Phân tích câu ngắn về tự tính và về cú pháp.
Nhận bộ tự, đếm nét.
Phóng tác, cải tác.
Dịch Hán văn ra quốc văn.
Dịch quốc văn ra Hán văn.
*Khóa bản: *Tân quốc văn (V,VI)
Ấu học giáo khoa thư.
Thơ Lý Trần.
Luận ngữ (trích).
Mạnh tử (trích).
**4- Lớp Đệ TỨ **(tức lớp Chín bây giờ)
*(Mỗi tuần học 4 giờ)* *Học văn tự: *Văn pháp: hư tự, liên tự, trợ tự, thán tự.
Cách tra chữ; phép thất âm, tu thanh.
Cú pháp – Nhắc lại luật định ngữ pháp trực dụ, phép ám dụ, phép hoán dụ, phép phúng dụ, phép nghi nhân, phép ức dương, phép chiếu ứng.
Từ ngữ (lựa chọn những từ ngữ và những bài đại khái theo tầng thứ sau này: xã hội, hương thôn, thành thị, quốc gia, quốc tế, vân vân : luật thơ Đường).
Đại cương về văn học sử Hán Việt (đời Lý Trần).
*Giảng nghĩa và học thuộc: *những bài trích trong các khóa bản. *Luyện tập: *Tập viết. Ám tả, thính tả, đặt câu.
Phân tích một thiên về cú pháp và thiên pháp.
Dịch Hán văn ra quốc văn.
Dịch quốc văn ra Hán văn.
*Khóa bản: * Tân quốc văn (VII,VIII.
Thi văn Lý Trần.
Luận ngữ, Mạnh tử (trích).
Đường thi, Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch Cư Dị (dịch);
Thị Kính (trích)
**TRUNG HỌC CHUYÊN KHOA **(tức phổ thông trung học bây giờ) *(BAN HÁN TỰ)* **5- Lớp Đệ Nhất **(tức lớp 10 bây giờ) *Học văn tự: * Ôn lại văn pháp, cú pháp. Nhắc lại luật hạn định ngữ.
Thiên pháp: Phép thuần tự, phép phân tự, phép đầu quát, phép lưỡng quát.
Từ ngữ (Lựa chọn những từ ngữ và những bài đại khái theo tầng thứ sau này: Nghệ thuật, du ký, giao tế, thương nghiệp, nông nghiệp, công nghiệp, tài chính, pháp luật).
Vận thơ: Thơ cổ phong.
Chữ nôm: Cách đọc, cách viết.
Đại cương về văn học sử Hán Việt (đời Lê) và văn học sử Trung Hoa (đời Tam đại) theo những bài dịch văn và giảng nghĩa.
*Giảng nghĩa và học thuộc:* Bài trích trong các khóa bản. *Luyện tập: *Tập đọc chữ thảo.
Phân tích về thiên pháp.
Phóng tác, cải tác, sáng tác (ký sự, du ký, truyền ký).
Dịch Hán văn ra quốc văn.
Dịch quốc văn ra Hán văn.
*Khóa bản: Cao đẳng quốc văn tân khóa bản *(quyển I, II) của nhà Từ Gia Hội ở Thượng Hải.
Đời Lê: Nguyễn Trãi:
*Bình Ngô đại cáo.*
Nguyễn Dữ:
*Truyền kỳ mạn lục.*
Lê Quý Đôn:
*Đại Việt thông sử *(tựa)
Việt sử danh nhân – Việt sử giai sự (Trích ở những sách như
*Việt sử tổng vịnh, Lịch triều hiến chương, Nhân vật chí, Đại Nam Liệt truyện, Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử*).
Đời Tam đại – Thi kinh – Đại học – Tả truyện, Chiến quốc sách
*(xem cổ văn).*
Đường thi
*(xem Đường thi tam bách thủ).* *Chinh phụ ngâm *(bản nôm). **6- Lớp Đệ Nhị **(tức lớp 11 bây giờ) *Học văn tự: * Ôn lại văn pháp, cú pháp, và thiên pháp trong khi học giảng nghĩa.
Từ ngữ (lựa chọn những từ ngữ và những bài đại khái theo tầng lớp sau này: Các tình cảm, những tác dụng của lý trí v.v…).
Vận văn: Phú cổ, phú Đường luật.
Bạch thoại: Những đặc điểm của văn pháp bạch thoại.
Những phương ngôn thành ngữ của bạch thoại (lựa trong các sách tiểu thuyết
*Tam Quốc, Tây Du*).
Chữ nôm: Đại cương về văn học sử Hán Việt (đời Nguyễn) và văn học sử Trung Hoa (đời Hán, Đường, Tống).
*Giảng nghĩa và học thuộc: * Bài trích trong các khóa bản. *Luyện tập: * Tập đọc, tập viết chữ thảo.
Phong tác, cải tác, sáng tác (ký thuật, thuyết minh, thư tín).
Dịch Hán văn ra quốc văn.
Dịch quốc văn ra Hán văn.
*Khóa bản: Cao đẳng quốc văn tân khóa bản *(quyển III, IV).
Nhà Nguyễn: Nguyễn Du :
*Thanh Hiên thi tập *(trích).
Tùng Thiện Vương:
*Thương Sơn thi tập *(trích).
Phạm Đình Hổ:
*Vũ trung tùy bút *(trích).
Một bài văn bi, ký, hịch, dụ, chiếu (chọn những bài xuất sắc có thể tiêu biểu cho mấy lối văn ấy).
Đời Chu Tần: Thư kinh (trích).
Tả truyện (trích).
Nhà Hán: Tư Mã Thiên: Sử ký (trích).
Đường: Hàn Dũ
*(xem cổ văn).*
Đường thi
*(xem tam bách thủ).*
Tống: Tô Thức: Tiền, hậu Xích Bích.
Kim Vân Kiều truyện
*(bản nôm).* *Xem thêm: Tam quốc diễn nghĩa, Tây Du Ký*. **7- Lớp Đệ Tam **(tức lớp 12 bây giờ) *Học văn tự: *Ôn lại văn pháp, cú pháp, thiên pháp.
Từ ngữ (lựa chọn những từ ngữ và những bài đại khái theo tầng lớp sau này: những ý niệm trừu tượng thuộc về luân lý, tôn giáo, triết học v.v.)
Vận văn: Từ khúc.
Bạch thoại: Giảng tiếp những đặc điểm của văn pháp bạch thoại và những phương ngôn thành ngữ (lựa trong sách tiểu thuyết:
*Thủy Hử, Liêu Trai, Hồng lâu mộng*).
Chũ nôm.
Đại cương về văn học sử Trung Hoa; giảng kỹ về Nguyên, Minh, Thanh và Dân quốc.
*Giảng nghĩa và học thụôc: *Bài trích trong các khóa bản. *Luyện tập: *tập đọc, tập viết chữ thảo.
Phóng tác, sáng tác (kỹ thuật, luận thuyết)
Dịch văn ngôn ra bạch thoại.
Dịch Hán văn ra quốc văn.
Dịch quốc văn ra Hán văn.
*Khóa bản: Cao đẳng quốc văn khóa bản (*quyển IV,V *).*
Cao Bá Quát:
*Chu Thần thi tập.*
Phan Thanh Giản:
*Lương khê thi tập.*
Phan Huy Chú:
*Lịch triều hiến chương *(Tựa).
Nguyễn Trường Tộ:
*Điều trần tập.* *Trung dịch *(trích) *Trang Tử *(trích) *Tả truyện *(trích) *Ly Tao *(trích) *Ẩm băng thất toàn tập* *Hồ Thích văn tồn *(trích) *Quốc Sử diễn ca (bản nôm)*
Xem thêm:
* Thủy Hử, Liễu trai chí dị, Hồng lâu mộng.* (3)
Trên đây chúng tôi sơ lược lại chương trình chữ Hán trong bậc Trung học Việt Nam (từ lớp 6 đến lớp 12) của
*chương trình Hoàng Xuân Hãn năm 1945.*
Sau ngày toàn quốc kháng chiến (19-12-1946) chương trình Trung học trong vùng Pháp kiểm soát cũng dạy phần chữ Hán như trên. Đến năm 1957 (chương trình Nguyễn Dương Đôn) cập nhật hóa thêm bằng cách đặt ra cho chương Trung học phổ thông gồm 4 ban:
A- Tú tài Ban A (khoa học thực nghiệm – Lý Hóa Sinh)
B- Tú tài Ban B (khoa học Toán Lý Hóa)
C- Tú tài Ban C (Văn chương sinh ngữ: Pháp hoặc Anh ngữ)
D- Tú tài Ban D (Văn chương + Hán tự), Hán tự: 8 giờ/tuần
- Tú tài Ban Đ (Văn chương + La tinh tự), La tinh: 8 giờ/tuần
Sau khi đỗ Tú tài, nếu là
*Ban D,* sinh viên ghi tên vào học chương trình *Đại học văn khoa ngành Văn chương cổ ngữ* (Hán văn) hoặc thi vào *Ban Việt Hán Đại học Sư phạm.*
Trong 4 năm học, sinh viên văn khoa sẽ học một số lớn giờ (tiến về văn chương cổ ngữ – Hán Nôm – và văn chương Trung Hoa cả cổ và hiện đại.
Trên đây là những suy nghĩ của chúng tôi (NQT) nguyên là cựu môn sinh của GS Bửu Cầm – và quí GS Nghiêm Toản, Giản Chi, Nguyễn Đăng Thục, Lê Ngọc Trụ…. Ở Đại học Văn khoa Sài Gòn trong những năm 60-70 của thế kỉ trước – nhân cuộc hội thảo về Hán Nôm và mừng thọ 90 của GS Bửu Cầm để gọi là góp ý mà Ban Tổ chức Hội thảo có mĩ ý mời chúng tôi phát biểu.
Trân trọng kính chào liệt vị.
**NQT**
**Chú thích:**
(1) Nói về sự trùng quái : Thượng kinh có 6 quẻ bất dịch : Kiền, Khôn, Khảm, Ly, Di, Đại quá. Hạ kinh có 2 quẻ bất dịch : Trung phu, Tiểu quá. Cả thảy có 28 quẻ phản dịch (như Nhu phản thành Tụng. Vì thế mới có số 36 : 8 quẻ bất dịch cộng với 28 quẻ phản dịch thành ra 36. Số 36 cũng do số 64 (28x2+8=64) mà có. Nhưng có thuyết cho rằng số 36 là 1/10 độ số của cái vòng tròn (360o); tác giả bài thơ trên lấy số 36 để chỉ vòng trời đất. Câu cuối bài thơ ý muốn nói : Dịch lý lưu hành khắp cả mọi nơi, ở trong người ta cũng như ở trong vạn vật.
(2) Theo Nguyễn Q. Thắng,
*Văn học Việt Nam nơi miền đất mới* (mục từ GS Bửu Cầm) NXB Văn học 2007, 2008.
(3) Nguyễn Q. Thắng,
*Khoa cử và Giáo dục Việt Nam, * NXB Văn hóa Thông tin, 1998. NXB TP.HCM 2006 trong sách in lại chương trình Hoàng Xuân Hãn – Hà Nội, 1946.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Set-Cookie: ja_rutile_tpl=ja_rutile; expires=Tue, 16-May-2017 08:45:45 GMT; path=/

Connection: close

Server: Apache/2.2.25 (Unix) mod_ssl/2.2.25 OpenSSL/1.0.0-fips mod_auth_passthrough/2.1 mod_bwlimited/1.4

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

X-Content-Encoded-By: Joomla! 1.5

Vary: User-Agent

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
lượt nghe -Được tổng hợp dựa trên số liệu lượt nghe của người dùng trên cả desktop, mobile và smart TV
Vui lòng chọn cụ thể các mục bên dưới để thông báo cho Zing MP3 biết vấn dề bạn gặp phải đối với bài hát này.
Để thông báo vi phạm bản quyền, vui lòng click vào đây (To file a copyright infringement notification, please click here)
Lyrics của bài hát này chưa được cập nhật.
Nhấn vào đây để đóng góp lời bài hát cho chúng tôi.
Vui lòng gửi file .LRC (karaoke lyrics) của bài hát này cho chúng tôi. Xem hướng dẫn tạo karaoke lyrics ở đây!Chọn fileGửi
Bình luận ()

markdown:
**lượt nghe** -Được tổng hợp dựa trên số liệu lượt nghe của người dùng trên cả desktop, mobile và smart TV
Vui lòng chọn cụ thể các mục bên dưới để thông báo cho Zing MP3 biết vấn dề bạn gặp phải đối với bài hát này.
Để thông báo vi phạm bản quyền, vui lòng
[click vào đây](http://mp3.zing.vn/copyright/report) (To file a copyright infringement notification, please [click here](http://mp3.zing.vn/copyright/report))
Lyrics của bài hát này chưa được cập nhật.
[Nhấn vào đây](#) để đóng góp lời bài hát cho chúng tôi.
Vui lòng gửi file .LRC (karaoke lyrics) của bài hát này cho chúng tôi.
[Xem hướng dẫn tạo karaoke lyrics ở đây!](#)
## Bình luận ()

X-Cache: MISS from Cache-2297

Cache-Control: private

Vary: Accept-Encoding


text:
Giáo sư Ngô Bảo Châu đi xem giao hưởng đường phố
Giáo sư toán học hào hứng góp mặt trong chương trình ca nhạc mới được bình chọn là một trong 10 sự kiện âm nhạc nổi bật của Hội nhạc sĩ Việt Nam năm 2011.
>> Dàn nhạc giao hưởng biểu diễn trên đường phố Hà Nội
>> Hồng Nhung - Mỹ Linh đi xem hòa nhạc đường phố
Chiều ngày 15/1 vừa rồi, chương trình Luala Concert cuối cùng của năm cũ đã được tổ chức ngay trên con phố Lý Thái Tổ - Hà Nội. Dù trời mưa và thời tiết ngày càng lạnh nhưng nghệ sĩ Hồng Vy cùng nhóm nhạc Phương Bắc vẫn say mê biểu diễn với các nghệ sỹ thuộc Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, nhà hát Vũ Kịch Việt Nam, và Nhạc Viện Hà Nội.
Hơn 300 khán giả đã có mặt để chia tay với dàn nhạc, đồng thời để một lần nữa được say sưa, đắm chìm trong những giai điệu dần đã trở nên quen thuộc. Trong đám đông, người ta có thể dễ dàng nhận ra sự hiện diện của ca sĩ Thanh Lam - một vị khách quen thuộc với Luala Concert và nhà toán học Ngô Bảo Châu.
Việc nghe hòa nhạc không còn là chuyện lạ đối với một người lớn lên và thành danh ở nước ngoài như Ngô Bảo Châu, nhưng bản thân ông cũng không giấu được sự bất ngờ về nét văn hóa thú vị này của Hà Nội. Ông rất thích thú khi biết trong hai tháng diễn ra chương trình, Luala Concert đã trở thành một sự kiện văn hóa, được báo chí và đông đảo người dân ủng hộ. Mỗi buổi diễn thu hút được trung bình 200 lượt người xem thuộc nhiều thành phần và lứa tuổi, cả người dân địa phương lẫn du khách. Luala Concert còn vinh dự được chọn là một trong 10 sự kiện âm nhạc nổi bật của Hội nhạc sĩ Việt Nam năm 2011.
Tháng 3 tới, Luala sẽ tiếp tục với chương trình Open Show - một không gian mở kết hợp nhiều loại hình nghệ thuật và âm nhạc đường phố. Còn chương trình Giao hưởng Luala sẽ được tiếp tục vào Thu Đông năm 2012.
Quỳnh Anh
Ảnh: Quân Alek
Theo Infonet.vn
Bình luận

markdown:
# Giáo sư Ngô Bảo Châu đi xem giao hưởng đường phố
## Giáo sư toán học hào hứng góp mặt trong chương trình ca nhạc mới được bình chọn là một trong 10 sự kiện âm nhạc nổi bật của Hội nhạc sĩ Việt Nam năm 2011.
>>
[Dàn nhạc giao hưởng biểu diễn trên đường phố Hà Nội](http://www.zing.vn/news/nhac-viet-nam/dan-nhac-giao-huong-bieu-dien-tren-duong-pho-ha-noi/a132484.html)
>>
[Hồng Nhung - Mỹ Linh đi xem hòa nhạc đường phố](http://www.zing.vn/news/nhac-viet-nam/hong-nhung-my-linh-di-xem-hoa-nhac-duong-pho/a134096.html)
Chiều ngày 15/1 vừa rồi, chương trình Luala Concert cuối cùng của năm cũ đã được tổ chức ngay trên con phố Lý Thái Tổ - Hà Nội. Dù trời mưa và thời tiết ngày càng lạnh nhưng nghệ sĩ Hồng Vy cùng nhóm nhạc Phương Bắc vẫn say mê biểu diễn với các nghệ sỹ thuộc Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, nhà hát Vũ Kịch Việt Nam, và Nhạc Viện Hà Nội.
Hơn 300 khán giả đã có mặt để chia tay với dàn nhạc, đồng thời để một lần nữa được say sưa, đắm chìm trong những giai điệu dần đã trở nên quen thuộc. Trong đám đông, người ta có thể dễ dàng nhận ra sự hiện diện của ca sĩ Thanh Lam - một vị khách quen thuộc với Luala Concert và nhà toán học Ngô Bảo Châu.
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|
Ngô Bảo Châu và Thanh Lam đều hứng thú với chương trình
Việc nghe hòa nhạc không còn là chuyện lạ đối với một người lớn lên và thành danh ở nước ngoài như Ngô Bảo Châu, nhưng bản thân ông cũng không giấu được sự bất ngờ về nét văn hóa thú vị này của Hà Nội. Ông rất thích thú khi biết trong hai tháng diễn ra chương trình, Luala Concert đã trở thành một sự kiện văn hóa, được báo chí và đông đảo người dân ủng hộ. Mỗi buổi diễn thu hút được trung bình 200 lượt người xem thuộc nhiều thành phần và lứa tuổi, cả người dân địa phương lẫn du khách. Luala Concert còn vinh dự được chọn là một trong 10 sự kiện âm nhạc nổi bật của Hội nhạc sĩ Việt Nam năm 2011.
Tháng 3 tới, Luala sẽ tiếp tục với chương trình
*Open Show* - một không gian mở kết hợp nhiều loại hình nghệ thuật và âm nhạc đường phố. Còn chương trình *Giao hưởng Luala *sẽ được tiếp tục vào Thu Đông năm 2012.
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|
Rất đông khán giả - có già, có trẻ, kẻ đứng người ngồi, góp mặt trong chương trình cuối cùng của Luala Concert 2011.
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|
Các nghệ sỹ thuộc Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, nhà hát Vũ Kịch Việt Nam, và Nhạc Viện Hà Nội cùng nghệ sĩ Hồng Vy và Trio Phương Bắc say sưa biểu diễn dù thời tiết Hà Nội cuối tuần vừa rồi mưa rét.
Quỳnh Anh
*Ảnh: Quân Alek*
Theo Infonet.vn
Bình luận

X-Cache: MISS from xVNG-156


text:
Lượt nghe: 63,688
Số bài hát: 8
Thể loại: Nhạc Không Lời
Thích & chia sẻ album trên facebook:
Vương Quốc Âm Nhạc trên Fb

X-CacheDebug-7: Starting wrote cachefile /home/nhacvui/cache/quickcache/10/57/qcc-5781687ce0a199926a4122eab3f28a8f

X-CacheDebug-8: quickcache_filewrite wrote cachefile /home/nhacvui/cache/quickcache/10/57/qcc-5781687ce0a199926a4122eab3f28a8f

X-Cache: QuickCache vv2.1.1rc1 - file

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

X-CacheDebug-2: Cache varkey is set to GET=a:2:{s:13:"SERVER_REGION";s:2:"US";s:7:"web_url";s:51:"album-rieng-mot-goc-troi-xuan-hieu-a16138p1503.html";}

X-CacheDebug-1: Cache scriptkey is set to /index.php

X-CacheDebug-4: No (valid) cachedata for 5781687ce0a199926a4122eab3f28a8f

X-CacheDebug-3: Cachekey is set to 5781687ce0a199926a4122eab3f28a8f

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-CacheDebug-6: Writing cached data to storage

X-CacheDebug-11: Successfully wrote cachefile /home/nhacvui/cache/quickcache/10/57/qcc-5781687ce0a199926a4122eab3f28a8f

X-CacheDebug-5: Callback happened


text:
Nhạc sĩ: Nhật Ngân - ĐInh Việt Lang Album: Xót Xa (Dạ Khúc Cho Tình Nhân 5) Thể loại: Nhạc Trẻ Lượt nghe: 52,353
Vương Quốc Âm Nhạc trên Fb

markdown:
Nhạc sĩ: Nhật Ngân - ĐInh Việt Lang
Album:
[Xót Xa (Dạ Khúc Cho Tình Nhân 5)](http://nhac.vui.vn/album-xot-xa-da-khuc-cho-tinh-nhan-5-dam-vinh-hung-a15850p69.html)
Thể loại:
[Nhạc Trẻ](http://nhac.vui.vn/nhac-tre-c3.html)
Lượt nghe: 52,353
|
|![]()
|
|
Ngày Vui Qua Mau
Cuộc tình anh dành cho em
## Lời bài hát: Ngày Vui Qua Mau - Đàm Vĩnh Hưng
Phiên bản 1/1
Người đóng góp: Administrator
Đam mê đắm say kiếp kiếp
Em ơi tìm đâu xa nữa, em ơi
Cuộc đời không đẹp như mơ
Đau thương dối gian từng giờ
Yêu đương thoáng như làn mây bay qua.
Tìm vào trong tầm tay nhau
Mơ chi núi xa nuốt gió
Em ơi mùa Xuân đang có trong tay
Một mùa Xuân thật an vui
Yêu thương chất cao đầy trời
Đau thương đã như chìm sâu vào tim.
ĐK:
Anh sẽ đón em đi vào mơ
Đưa em đến không gian tuyệt vợi
Bỏ quên mưa gió, rời xa giông bão
Vui như tháng năm không già
Và câu hát say mê đời chợt cao vút.
Cuộc đời như là chiêm bao
Cơn vui thoáng qua đã mất
Em ơi tuổi Xuân đâu có bao nhiêu
Đừng nhìn xa vời em ơi
Xin em hãy mơ thật gần
Xin em hãy coi ngày vui là đây..!!!

X-CacheDebug-7: Starting wrote cachefile /home/nhacvui/cache/quickcache/30/5f/qcc-5f0db19c2988c439b760cb97d70b943d

X-CacheDebug-8: quickcache_filewrite wrote cachefile /home/nhacvui/cache/quickcache/30/5f/qcc-5f0db19c2988c439b760cb97d70b943d

X-CacheDebug-2: Cache varkey is set to GET=a:2:{s:13:"SERVER_REGION";s:2:"US";s:7:"web_url";s:54:"ngay-vui-qua-mau-dam-vinh-hung-m207490c3p69a15850.html";}

X-CacheDebug-4: No (valid) cachedata for 5f0db19c2988c439b760cb97d70b943d

X-CacheDebug-3: Cachekey is set to 5f0db19c2988c439b760cb97d70b943d

X-CacheDebug-11: Successfully wrote cachefile /home/nhacvui/cache/quickcache/30/5f/qcc-5f0db19c2988c439b760cb97d70b943d


text:
(08) 2214 7919
11 422 lượt xem
Viết bởi: admin
Ngày: 24/03/2015
Khi bạn có các dấu hiệu: đau đầu, chán ăn, luôn mệt mỏi, uể oải không thiết tha làm việc vui chơi. Xin báo động, bạn đang có nguy cơ cao bị suy nhược cơ thể và cần chăm sóc bản thân ngay.
Suy nhược cơ thể tức là cơ thể bạn bị “xuống cấp” vì không có khả năng phụ hồi sau thời gian làm việc dài căng thẳng. Suy nhược còn có thể bắt nguồn từ nguyên nhân bạn mới trải qua một đợt ốm bệnh, một biến cố lớn trong cuộc sống,…Tùy vào cơ địa mỗi người mà giai đoạn suy nhược cơ thể kéo dài lâu hay mau, gây ra tác hại ra sao.
Rất nhiều trường hợp suy nhược cơ thể không tìm được nguyên nhân rõ ràng do chịu nhiều tác động cùng lúc như áp lực công việc, gia đình, chế độ ăn uống,… dẫn đến thiếu máu, hạ đường huyết, suy giảm hệ miễn dịch, tụt huyết áp,… khiến cơ thể suy kiệt. Đặc biệt, sau thời kỳ giảm cân bằng cách nhịn ăn, ăn kiêng quá mức, phụ nữ dễ rơi vào suy nhược cơ thể.
Cơ thể còn dễ bị suy nhược sau khi bị như cúm, viêm phế quản, bệnh đường ruột, tiêu hóa hoặc sau phẫu thuật.
Những giai đoạn cần bổ sung các chất dinh dưỡng, khoáng chất như các thời kỳ phát triển trí não, cân nặng của trẻ em, giai đoạn dậy thì, người cao tuổi, người làm việc nặng, vận động viên hay phụ nữ giai đoạn mang thai và cho con bú,…dễ bị suy nhược cơ thể.
Ai cũng từng bị suy nhược cơ thể. Bất kỳ người nào cũng có thể bị suy nhược cơ thể kể cả những người lực lưỡng và khỏe mạnh nhất.
Triệu chứng
Suy nhược cơ thể có triệu chứng gần như tình trạng bị nhiễm virut. Dễ dàng nhận biết bằng các biểu hiệu tiêu biểu:
Mất khả năng tập trung, mệt mỏi, đuối sức, trí nhớ suy giảm. Năng suất công việc giảm sút. Với những người làm việc nặng, vận động viên, thành tích và hiệu quả kém xa thường ngày, hay bị đau nhức cơ, đau lưng. Đáng ngại hơn, người suy nhược cơ thể có cảm giác trì trệ, lo âu, không hứng thú với bất kỳ điều gì nên dễ rơi vào trầm cảm.
Người bị suy nhược chỉ muốn nằm một chỗ nhưng không thể nghỉ ngơi. Họ thường bị rối loạn giấc ngủ như khó ngủ, ngủ chập chờn. Hay bị chóng mặt, nhức đầu. Tính trạng suy nhược vì thế càng thêm trầm trọng.
Giải pháp
Cách để đánh bại chứng suy nhược là bổ sung chất dinh dưỡng cho người bệnh. Thế nhưng, suy nhược cơ thể thường khiến người bệnh khó chịu trong cơ thể, chán ăn, buồn nôn. Bổ sung dưỡng chất bằng các bữa ăn tuy là cách trực tiếp nhưng hiệu quả mang lại chưa cao. Thuốc bổ có chứa các vitamin và khoáng chất, kích thích cảm giác thèm ăn được cho là phương pháp hữu hiệu nhất. Đặc biệt với những giai đoạn tuổi khả năng hấp thu dinh dưỡng không tốt như trẻ em và người cao tuổi.
Do mỗi độ tuổi lại có nhu cầu dinh dưỡng để phục hồi khác biệt nên ngành dược chia ra loại thuốc bổ dành cho người lớn và thuốc bổ trẻ em. Với thuốc bổ dành cho phụ nữ mang thai phải có đầy đủ vitamin và một số ion tối cần thiết cho sản phụ, chống lại các tác nhân gây stress, những biến đổi khi sinh nở và cho con bú. Thuốc bổ trẻ em thường chỉ nên dùng như biện pháp bổ sung giúp trẻ không còn biếng ăn, tránh suy dinh dưỡng, còi cọc, chậm lớn,…
Những loại thuốc bổ tốt nhất thường chỉ phát huy tác dụng khi người bị suy nhược kết hợp sử dụng với một chế độ ăn uống điều độ nhiều đạm và vitamin. Điều chỉnh sinh hoạt cân bằng giữa nghỉ ngơi, học tập làm việc. Thời gian ngủ đầy đủ, nhất là ngủ trưa.
Đây là một trong những dòng thuốc bổ tốt nhất nguồn gốc tự nhiên của Pháp do các nhà khoa học thuộc viện Bào chế Dược phẩm Arkophrama nghiên cứu và sản xuất. Dòng thuốc bổ Azinc gồm có loại Azinc Grossesse chuyên dùng cho phụ nữ mang thai và thời kỳ đầu sau khi sinh. Azin Optimal Adulte dạng viên dành cho người từ 18 tuổi trở lên chứa 22 khoáng chất, nguyên tố vi lượng và vitamin chống suy nhược, tăng cường sức đề kháng, bồi bổ cơ thể. Thuốc bổ trẻ em Azinc Optimal Syrup thích hợp cho cả người lớn nếu sử dụng liều cao.
Thành phần, tỷ lệ dưỡng chất trong mỗi loại thuốc bổ Azinc đều được nghiên cứu và kiểm định kỹ càng dựa trên mức đáp ứng RNI/5ml/ từng đối tượng. Do đó, người tiêu dùng của hơn 60 quốc gia trên thế giới đã tin dùng sản phẩm Azinc hàng chục năng qua.
Mỗi viên có chứa:
Không có Comment »
Chưa có Comment nào.
RSS feed for comments on this post. TrackBack URL
Để lại Comment

markdown:
(08) 2214 7919
11 422 lượt xem
Viết bởi:
[admin](http://nhathuocvietphap.com.vn/author/admin)
Ngày: 24/03/2015
Khi bạn có các dấu hiệu: đau đầu, chán ăn, luôn mệt mỏi, uể oải không thiết tha làm việc vui chơi. Xin báo động, bạn đang có nguy cơ cao bị suy nhược cơ thể và cần chăm sóc bản thân ngay.
Suy nhược cơ thể tức là cơ thể bạn bị “xuống cấp” vì không có khả năng phụ hồi sau thời gian làm việc dài căng thẳng. Suy nhược còn có thể bắt nguồn từ nguyên nhân bạn mới trải qua một đợt ốm bệnh, một biến cố lớn trong cuộc sống,…Tùy vào cơ địa mỗi người mà giai đoạn suy nhược cơ thể kéo dài lâu hay mau, gây ra tác hại ra sao.
Rất nhiều trường hợp suy nhược cơ thể không tìm được nguyên nhân rõ ràng do chịu nhiều tác động cùng lúc như áp lực công việc, gia đình, chế độ ăn uống,… dẫn đến thiếu máu, hạ đường huyết, suy giảm hệ miễn dịch, tụt huyết áp,… khiến cơ thể suy kiệt. Đặc biệt, sau thời kỳ giảm cân bằng cách nhịn ăn, ăn kiêng quá mức, phụ nữ dễ rơi vào suy nhược cơ thể.
Cơ thể còn dễ bị suy nhược sau khi bị như cúm, viêm phế quản, bệnh đường ruột, tiêu hóa hoặc sau phẫu thuật.
Những giai đoạn cần bổ sung các chất dinh dưỡng, khoáng chất như các thời kỳ phát triển trí não, cân nặng của trẻ em, giai đoạn dậy thì, người cao tuổi, người làm việc nặng, vận động viên hay phụ nữ giai đoạn mang thai và cho con bú,…dễ bị suy nhược cơ thể.
Ai cũng từng bị suy nhược cơ thể. Bất kỳ người nào cũng có thể bị suy nhược cơ thể kể cả những người lực lưỡng và khỏe mạnh nhất.
**Triệu chứng**
Suy nhược cơ thể có triệu chứng gần như tình trạng bị nhiễm virut. Dễ dàng nhận biết bằng các biểu hiệu tiêu biểu:
Mất khả năng tập trung, mệt mỏi, đuối sức, trí nhớ suy giảm. Năng suất công việc giảm sút. Với những người làm việc nặng, vận động viên, thành tích và hiệu quả kém xa thường ngày, hay bị đau nhức cơ, đau lưng. Đáng ngại hơn, người suy nhược cơ thể có cảm giác trì trệ, lo âu, không hứng thú với bất kỳ điều gì nên dễ rơi vào trầm cảm.
Người bị suy nhược chỉ muốn nằm một chỗ nhưng không thể nghỉ ngơi. Họ thường bị rối loạn giấc ngủ như khó ngủ, ngủ chập chờn. Hay bị chóng mặt, nhức đầu. Tính trạng suy nhược vì thế càng thêm trầm trọng.
**Giải pháp**
Cách để đánh bại chứng suy nhược là bổ sung chất dinh dưỡng cho người bệnh. Thế nhưng, suy nhược cơ thể thường khiến người bệnh khó chịu trong cơ thể, chán ăn, buồn nôn. Bổ sung dưỡng chất bằng các bữa ăn tuy là cách trực tiếp nhưng hiệu quả mang lại chưa cao.
** có chứa các vitamin và khoáng chất, kích thích cảm giác thèm ăn được cho là phương pháp hữu hiệu nhất. Đặc biệt với những giai đoạn tuổi khả năng hấp thu dinh dưỡng không tốt như trẻ em và người cao tuổi. Thuốc bổ**
Do mỗi độ tuổi lại có nhu cầu dinh dưỡng để phục hồi khác biệt nên ngành dược chia ra loại
** dành cho người lớn và thuốc bổ**
Những loại
*thuốc bổ* ** thường chỉ phát huy tác dụng khi người bị suy nhược kết hợp sử dụng với một chế độ ăn uống điều độ nhiều đạm và vitamin. Điều chỉnh sinh hoạt cân bằng giữa nghỉ ngơi, học tập làm việc. Thời gian ngủ đầy đủ, nhất là ngủ trưa. tốt nhất**
Đây là một trong những dòng
** nguồn gốc tự nhiên của Pháp do các nhà khoa học thuộc viện Bào chế Dược phẩm Arkophrama nghiên cứu và sản xuất. Dòng thuốc bổ tốt nhất**
Thành phần, tỷ lệ dưỡng chất trong mỗi loại thuốc bổ Azinc đều được nghiên cứu và kiểm định kỹ càng dựa trên mức đáp ứng RNI/5ml/ từng đối tượng. Do đó, người tiêu dùng của hơn 60 quốc gia trên thế giới đã tin dùng sản phẩm Azinc hàng chục năng qua.
Mỗi viên có chứa:
## Không có Comment »
Chưa có Comment nào.
RSS feed for comments on this post. TrackBack URL
## Để lại Comment

Set-Cookie: woocommerce_cart_hash=0; expires=Thu, 26-May-2016 07:34:02 GMT; path=/

Server: Apache


text:
phim sex ong gia loi dung
Xem phim phim sex ong gia loi dung, phim phim sex ong gia loi dung chất lượng cao, Download phim phim sex ong gia loi dung HD, phim phim sex ong gia loi dung DVD zip, phim phim sex ong gia loi dung vietsub, xem phim phim sex ong gia loi dung lồng tiếng, các bộ phim phim sex ong gia loi dung hay nhất và liên tục cập nhật.
- - Xem phim
Phim ‘Bẫy cấp 3′ nhận quyết định cấm phát hành
- Cục Điện ảnh vừa đưa ra quyết định cấm chiếu bộ phim kinh dị học đường của đạo diễn Việt kiều Lê Văn Kiệt do có nội dung không phù hợp.
Hôm qua (8/5), MegaStar - đơn vị phát hành của phim Bẫy cấp 3 - nhận được quyết định của Cục Điện ảnh về...
Vì sao đàn ông thích xem phim người lớn, phim av ?
- Nếu được hỏi thì chắc chắn 99% đàn ông ở độ tuổi trưởng thành đã từng một lần xem qua một bộ phim người lớn hay phim av. Vậy điều gì lôi cuốn họ trong những thể loại phim này ?
Những bộ phim Av của Nhật rất dễ được lưu trữ trong máy tính cá nhân của cánh đàn...
Thị trường phim Việt: Sôi động trở lại
- Sau mùa phim hè, các nhà sản xuất phim Việt bắt đầu chạy nước rút cho những mùa phim thu - đông, Noel, Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán. Nửa cuối năm nay, thị trường phim Việt sẽ sôi động trở lại với ít nhất 8 phim ngấp nghé xuất xưởng.
Những “món” mới
Khoảng 2 tháng nay,...
Phim Takizawa Laura 18+ HD Thiên Thần Hot Girl Sa Ngã
- Xem Phim Cấp 3 Takazawa Laura một hot girl xinh đẹp của nhật bản trắng đến không tì vết nhưng Takizawa Laura đã quyết định đầu quân cho làng JAV Nhật, quyết định của Takizawa Laura gây sốc đối với vô số trai trẻ Nhật
Takizawa Laura ...
Sex Hot Girl Nhật Bản Takizawa Laura 18+
- Xem phim sex nhat ban, phim sex mới nhất 2012 của hot girl nhật bản Takizawa Laura quốc bảo mỹ nữ của Nhật, thiên thần đã gây shock khi đóng phim người lớn
Xem phim sex của hot girl Nhật Bản Takizawa Laura (Takizawa Rola)-Quốc bảo Mỹ nữ của Nhật Bản đã cho ra bộ phim...
‘Tình địch’ của Lưu Diệc Phi khoe lưng trần sexy
- Ngoài ra, hai diễn viên Hoa ngữ còn khiến khán giả bật cười với tạo hình "chuyển giới".
Tuy chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Ôn Thụy An nhưng Tứ Đại Danh Bổ có cốt truyện khá khác so với nguyên tác. Cùng với việc biến nhân vật Vô Tình ( Lưu Diệc...

markdown:
![adv 26x8 xem phim](http://lh3.googleusercontent.com/-kAzzwacd7bs/VJfPC2TAmAI/AAAAAAAAAk4/kSgbuPdRdXg/s684/xemphim1.jpg)
![adv 26x8 xem phim](http://lh3.googleusercontent.com/-kAzzwacd7bs/VJfPC2TAmAI/AAAAAAAAAk4/kSgbuPdRdXg/s684/xemphim1.jpg)
![ ads](http://lh5.googleusercontent.com/-AEaFlCDY7uA/U7fQcotL_0I/AAAAAAAAAhc/4la3Fjn8xhc/s500/girlxinh-01.jpg)
![ ads](http://lh5.googleusercontent.com/-AEaFlCDY7uA/U7fQcotL_0I/AAAAAAAAAhc/4la3Fjn8xhc/s500/girlxinh-01.jpg)
# phim sex ong gia loi dung
Xem phim
**phim sex ong gia loi dung**,
phim **phim sex ong gia loi dung** chất lượng cao,
Download phim **phim sex ong gia loi dung** HD,
phim **phim sex ong gia loi dung** DVD zip,
phim **phim sex ong gia loi dung** vietsub,
xem phim **phim sex ong gia loi dung** lồng tiếng,
các bộ phim **phim sex ong gia loi dung** hay nhất và liên tục cập nhật.
-
[Xem phim](http://phim.xinh88.com/phim/sex-hot-girl-nhat-ban-takizawa-laura-18.html)
[Phim ‘Bẫy cấp 3′ nhận quyết định cấm phát hành](http://phim.xinh88.com/phim-bay-cap-3-nhan-quyet-dinh-cam-phat-hanh.html)
- Cục Điện ảnh vừa đưa ra quyết định cấm chiếu bộ phim kinh dị học đường của đạo diễn Việt kiều Lê Văn Kiệt do có nội dung không phù hợp.
Hôm qua (8/5), MegaStar - đơn vị phát hành của phim Bẫy cấp 3 - nhận được quyết định của Cục Điện ảnh về...
[Vì sao đàn ông thích xem phim người lớn, phim av ?](http://phim.xinh88.com/vi-sao-dan-ong-thich-xem-phim-nguoi-lon-phim-av.html)
- Nếu được hỏi thì chắc chắn 99% đàn ông ở độ tuổi trưởng thành đã từng một lần xem qua một bộ phim người lớn hay phim av. Vậy điều gì lôi cuốn họ trong những thể loại phim này ?
Những bộ phim Av của Nhật rất dễ được lưu trữ trong máy tính cá nhân của cánh đàn...
[Thị trường phim Việt: Sôi động trở lại](http://phim.xinh88.com/thi-truong-phim-viet-soi-dong-tro-lai.html)
- Sau mùa phim hè, các nhà sản xuất phim Việt bắt đầu chạy nước rút cho những mùa phim thu - đông, Noel, Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán. Nửa cuối năm nay, thị trường phim Việt sẽ sôi động trở lại với ít nhất 8 phim ngấp nghé xuất xưởng.
Những “món” mới
Khoảng 2 tháng nay,...
[Phim Takizawa Laura 18+ HD Thiên Thần Hot Girl Sa Ngã](http://phim.xinh88.com/phim-takizawa-laura-18-hd-thien-than-hot-girl-sa-nga.html)
- Xem Phim Cấp 3 Takazawa Laura một hot girl xinh đẹp của nhật bản trắng đến không tì vết nhưng Takizawa Laura đã quyết định đầu quân cho làng JAV Nhật, quyết định của Takizawa Laura gây sốc đối với vô số trai trẻ Nhật
Takizawa Laura ...
[Sex Hot Girl Nhật Bản Takizawa Laura 18+](http://phim.xinh88.com/phim/sex-hot-girl-nhat-ban-takizawa-laura-18.html)
- Xem phim sex nhat ban, phim sex mới nhất 2012 của hot girl nhật bản Takizawa Laura quốc bảo mỹ nữ của Nhật, thiên thần đã gây shock khi đóng phim người lớn
Xem phim sex của hot girl Nhật Bản Takizawa Laura (Takizawa Rola)-Quốc bảo Mỹ nữ của Nhật Bản đã cho ra bộ phim...
[‘Tình địch’ của Lưu Diệc Phi khoe lưng trần sexy](http://phim.xinh88.com/tinh-dich-cua-luu-diec-phi-khoe-lung-tran-sexy.html)
- Ngoài ra, hai diễn viên Hoa ngữ còn khiến khán giả bật cười với tạo hình "chuyển giới".
Tuy chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Ôn Thụy An nhưng Tứ Đại Danh Bổ có cốt truyện khá khác so với nguyên tác. Cùng với việc biến nhân vật Vô Tình ( Lưu Diệc...