text:
Coalton, Ohio
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Coalton là một làng thuộc quận Jackson, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 479 người.[1]
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
- Dân số năm 2000: 545 người.
- Dân số năm 2010: 479 người.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Coalton, Ohio
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Coalton, Ohio|
|—
|![ Hình nền trời của Coalton, Ohio](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Historic_Structure_in_Coalton%2C_Ohio.jpg/250px-Historic_Structure_in_Coalton%2C_Ohio.jpg)
![ Hình nền trời của Coalton, Ohio](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Historic_Structure_in_Coalton%2C_Ohio.jpg/250px-Historic_Structure_in_Coalton%2C_Ohio.jpg)
![ Vị trí trong Quận Jackson, Ohio](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/OHMap-doton-Coalton.png/250px-OHMap-doton-Coalton.png)
![ Vị trí trong Quận Jackson, Ohio](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/OHMap-doton-Coalton.png/250px-OHMap-doton-Coalton.png)
Vị trí trong
[Quận Jackson](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Jackson,_Ohio), [Ohio](/wiki/Ohio) ![ Vị trí tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Ohio_in_United_States.svg/250px-Ohio_in_United_States.svg.png)
![ Vị trí tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Ohio_in_United_States.svg/250px-Ohio_in_United_States.svg.png)
Vị trí tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Ohio](/wiki/Ohio) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Ohio&action=edit&redlink=1) [Quận Jackson](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Jackson,_Ohio) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Coalton** là một [làng](/wiki/L%C3%A0ng) thuộc [quận Jackson](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Jackson,_Ohio), tiểu bang [Ohio](/wiki/Ohio), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của làng này là 479 người. [[1]](#cite_note-1)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Coalton,_Ohio&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Coalton,_Ohio&action=edit§ion=1)]
- Dân số năm 2000: 545 người.
- Dân số năm 2010: 479 người.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Coalton,_Ohio&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Coalton,_Ohio&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2012.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Language: vi

X-Cache: cp1053 miss(0), cp1065 frontend miss(0)

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Crocidura glassi
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Crocidura glassi là một loài động vật có vú trong họ Chuột chù, bộ Soricomorpha. Loài này được Heim de Balsac mô tả năm 1966.[2]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Lavrenchenko, L., Hutterer, R. & Howell, K. (2008). “Crocidura glassi”. Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2010.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2010. Database entry includes a brief justification of why this species is of vulnerable.
- ^ a ă Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Crocidura glassi”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Crocidura glassi tại Wikimedia Commons

markdown:
*Crocidura glassi*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Crocidura glassi
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Soricomorpha](/wiki/B%E1%BB%99_Chu%E1%BB%99t_ch%C3%B9) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Soricidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Chu%E1%BB%99t_ch%C3%B9) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Crocidura](/wiki/Crocidura) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **C. glassi** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Crocidura glassi*
(
[Heim de Balsac](/w/index.php?title=Henri_Heim_de_Balsac&action=edit&redlink=1), 1966) [[2]](#cite_note-msw3-2) ![ Glass's Shrew area.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Glass%27s_Shrew_area.png/280px-Glass%27s_Shrew_area.png)
![ Glass's Shrew area.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Glass%27s_Shrew_area.png/280px-Glass%27s_Shrew_area.png)
* là một loài Crocidura glassi* [động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA)trong [họ Chuột chù](/wiki/H%E1%BB%8D_Chu%E1%BB%99t_ch%C3%B9), bộ [Soricomorpha](/wiki/B%E1%BB%99_Chu%E1%BB%99t_ch%C3%B9). Loài này được Heim de Balsac mô tả năm 1966. [[2]](#cite_note-msw3-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Crocidura_glassi&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Crocidura_glassi&action=edit§ion=1)] **Lavrenchenko, L., Hutterer, R. & Howell, K. (2008).** [^](#cite_ref-iucn_1-0) [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/5566/0). *Crocidura glassi*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2010.2 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2010. Database entry includes a brief justification of why this species is of vulnerable.
- ^
**a** [Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “](#cite_ref-msw3_2-1) **ă** *Crocidura glassi*”. [. Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang).](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=13700076) *Mammal Species of the World* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-8221-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-8221-0). [OCLC](/wiki/OCLC) [62265494](//www.worldcat.org/oclc/62265494).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Crocidura_glassi&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Crocidura_glassi&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Crocidura_glassi&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Crocidura_glassi&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Crocidura glassi](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Crocidura_glassi) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.02:-77.54:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1068 miss(0), cp1065 frontend miss(0)

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization


text:
Danh sách đơn vị hành chính Hà Nam (Trung Quốc)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tỉnh Hà Nam, Trung Quốc được chia ra thành các đơn vị hành chính sau:
- 17 đơn vị cấp địa khu
- tất cả đều là địa cấp thị
- 159 đơn vị cấp huyện
- 21 huyện cấp thị
- 88 huyện
- 50 khu (quận)
- 2299 đơn vị cấp hương
- 841 trấn/ thị trấn
- 1054 hương/ xã
- 12 hương dân tộc
- 392 nhai đạo
Tất cả các đơn vị hành chính này được giải thích chi tiết trong bài phân cấp hành chính Trung Quốc. Danh sách sau chỉ liệt kê các đơn vị hành chính cấp địa khu và cấp huyện của Hà Nam.

markdown:
# Danh sách đơn vị hành chính Hà Nam (Trung Quốc)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Bài viết này
|cần thêm .
Tỉnh
[Hà Nam](/wiki/H%C3%A0_Nam_(Trung_Qu%E1%BB%91c)), [Trung Quốc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) được chia ra thành các [đơn vị hành chính](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) sau:
- 17 đơn vị cấp địa khu
- tất cả đều là
[địa cấp thị](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_c%E1%BA%A5p_th%E1%BB%8B)
- tất cả đều là
- 159 đơn vị cấp huyện
- 21
[huyện cấp thị](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BA%A5p_th%E1%BB%8B)
- 88
[huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_(Trung_Qu%E1%BB%91c))
- 50
[khu](/wiki/Khu_(Trung_Qu%E1%BB%91c))(quận)
- 21
- 2299 đơn vị cấp hương
- 841
[trấn/ thị trấn](/wiki/Tr%E1%BA%A5n_(Trung_Qu%E1%BB%91c))
- 1054
[hương/ xã](/wiki/H%C6%B0%C6%A1ng_(Trung_Qu%E1%BB%91c))
- 12
[hương dân tộc](/wiki/C%C3%A1c_khu_v%E1%BB%B1c_t%E1%BB%B1_tr%E1%BB%8B_t%E1%BA%A1i_Trung_Qu%E1%BB%91c)
- 392
[nhai đạo](/wiki/Nhai_%C4%91%E1%BA%A1o_bi%E1%BB%87n_s%E1%BB%B1_x%E1%BB%A9)
- 841
Tất cả các đơn vị hành chính này được giải thích chi tiết trong bài
[phân cấp hành chính Trung Quốc](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa). Danh sách sau chỉ liệt kê các đơn vị hành chính cấp địa khu và cấp huyện của Hà Nam.
|Thành phố (địa cấp thị)||Quận||Huyện, thị xã (huyện cấp thị)|
|•
|[Trung Nguyên](/wiki/Trung_Nguy%C3%AAn_(qu%E1%BA%ADn))(中原区) [Kim Thủy](/wiki/Kim_Th%E1%BB%A7y,_Tr%E1%BB%8Bnh_Ch%C3%A2u)(金水区) [Nhị Thất](/wiki/Nh%E1%BB%8B_Th%E1%BA%A5t)(二七区)
khu dân tộc Hồi
[Quản Thành](/wiki/Qu%E1%BA%A3n_Th%C3%A0nh)(管城回族区) [Thượng Nhai](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_Nhai)(上街区) [Huệ Tể](/wiki/Hu%E1%BB%87_T%E1%BB%83)(惠济区) [Củng Nghĩa](/wiki/C%E1%BB%A7ng_Ngh%C4%A9a)(巩义市)
thị xã
[Tân Trịnh](/wiki/T%C3%A2n_Tr%E1%BB%8Bnh,_Tr%E1%BB%8Bnh_Ch%C3%A2u)(新郑市)
thị xã
[Tân Mật](/wiki/T%C3%A2n_M%E1%BA%ADt)(新密市)
thị xã
[Đăng Phong](/wiki/%C4%90%C4%83ng_Phong)(登封市)
thị xã
[Huỳnh Dương](/wiki/Hu%E1%BB%B3nh_D%C6%B0%C6%A1ng)(荥阳市)
thị xã
[Trung Mưu](/wiki/Trung_M%C6%B0u)(中牟县) [Khai Phong](/wiki/Khai_Phong)(开封市) [Cổ Lâu](/wiki/C%E1%BB%95_L%C3%A2u,_Khai_Phong)(鼓楼区) [Long Đình](/wiki/Long_%C4%90%C3%ACnh)(龙亭区)
khu dân tộc Hồi
[Thuận Hà](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_H%C3%A0)(顺河回族区) [Vũ Vương Đài](/wiki/V%C5%A9_V%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%C3%A0i)(禹王台区) [Kim Minh](/wiki/Kim_Minh)(金明区) [Khai Phong](/wiki/Khai_Phong_(huy%E1%BB%87n))(开封县), [Úy Thị](/wiki/%C3%9Ay_Th%E1%BB%8B)(尉氏县) [Lan Khảo](/wiki/Lan_Kh%E1%BA%A3o)(兰考县), [Kỷ](/wiki/K%E1%BB%B7_(huy%E1%BB%87n))(杞县) [Thông Hứa](/wiki/Th%C3%B4ng_H%E1%BB%A9a)(通许县) [Lạc Dương](/wiki/L%E1%BA%A1c_D%C6%B0%C6%A1ng)(洛阳市) [Tây Công](/wiki/T%C3%A2y_C%C3%B4ng)(西工区) [Lão Thành](/wiki/L%C3%A3o_Th%C3%A0nh_(qu%E1%BA%ADn_Trung_Qu%E1%BB%91c))(老城区) [Giản Tây](/wiki/Gi%E1%BA%A3n_T%C3%A2y)(涧西区)
khu dân tộc Hồi
[Triền Hà](/wiki/Tri%E1%BB%81n_H%C3%A0)(瀍河回族区) [Lạc Long](/wiki/L%E1%BA%A1c_Long,_L%E1%BA%A1c_D%C6%B0%C6%A1ng)(洛龙区) [Cát Lợi](/wiki/C%C3%A1t_L%E1%BB%A3i)(吉利区) [Yển Sư](/wiki/Y%E1%BB%83n_S%C6%B0)(偃师市) [Mạnh Tân](/wiki/M%E1%BA%A1nh_T%C3%A2n)(孟津县), [Nhữ Dương](/wiki/Nh%E1%BB%AF_D%C6%B0%C6%A1ng)(汝阳县) [Y Xuyên](/wiki/Y_Xuy%C3%AAn)(伊川县), [Lạc Ninh](/wiki/L%E1%BA%A1c_Ninh)(洛宁县) [Tung](/wiki/Tung_(huy%E1%BB%87n))(嵩县), [Nghi Dương](/wiki/Nghi_D%C6%B0%C6%A1ng)(宜阳县) [Tân An](/wiki/T%C3%A2n_An,_L%E1%BA%A1c_D%C6%B0%C6%A1ng)(新安县), [Loan Xuyên](/wiki/Loan_Xuy%C3%AAn)(栾川县) [Bình Đỉnh Sơn](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%89nh_S%C6%A1n)(平顶山市) [Tân Hoa](/wiki/T%C3%A2n_Hoa,_B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%89nh_S%C6%A1n)(新华区) [Vệ Đông](/wiki/V%E1%BB%87_%C4%90%C3%B4ng)(卫东区) [Trạm Hà](/wiki/Tr%E1%BA%A1m_H%C3%A0)(湛河区) [Thạch Long](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_Long,_B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%89nh_S%C6%A1n)(石龙区) [Nhữ Châu](/wiki/Nh%E1%BB%AF_Ch%C3%A2u)(汝州市)
thị xã
[Vũ Cương](/wiki/V%C5%A9_C%C6%B0%C6%A1ng,_B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%89nh_S%C6%A1n)(舞钢市) [Bảo Phong](/wiki/B%E1%BA%A3o_Phong)(宝丰县), [Diệp](/wiki/Di%E1%BB%87p_(huy%E1%BB%87n))(叶县) [Giáp](/wiki/Gi%C3%A1p_(huy%E1%BB%87n))(郏县), [Lỗ Sơn](/wiki/L%E1%BB%97_S%C6%A1n)(鲁山县) [An Dương](/wiki/An_D%C6%B0%C6%A1ng_(%C4%91%E1%BB%8Ba_c%E1%BA%A5p_th%E1%BB%8B))(安阳市) [Bắc Quan](/wiki/B%E1%BA%AFc_Quan)(北关区) [Văn Phong](/wiki/V%C4%83n_Phong,_An_D%C6%B0%C6%A1ng)(文峰区) [Ân Đô](/wiki/%C3%82n_%C4%90%C3%B4)(殷都区) [Long An](/wiki/Long_An,_An_D%C6%B0%C6%A1ng)(龙安区) [Lâm Châu](/wiki/L%C3%A2m_Ch%C3%A2u)(林州市) [An Dương](/wiki/An_D%C6%B0%C6%A1ng_(huy%E1%BB%87n_Trung_Qu%E1%BB%91c))(安阳县), [Hoạt](/wiki/Ho%E1%BA%A1t_(huy%E1%BB%87n))(滑县) [Nội Hoàng](/wiki/N%E1%BB%99i_Ho%C3%A0ng)(内黄县), [Thang Âm](/wiki/Thang_%C3%82m)(汤阴县) [Hạc Bích](/wiki/H%E1%BA%A1c_B%C3%ADch)(鹤壁市) [Kỳ Tân, Hạc Bích](/wiki/K%E1%BB%B3_T%C3%A2n,_H%E1%BA%A1c_B%C3%ADch)(淇滨区) [Sơn Thành](/wiki/S%C6%A1n_Th%C3%A0nh_(qu%E1%BA%ADn_Trung_Qu%E1%BB%91c))(山城区) [Hạc Sơn](/wiki/H%E1%BA%A1c_S%C6%A1n,_H%E1%BA%A1c_B%C3%ADch)(鹤山区) [Tuấn](/wiki/Tu%E1%BA%A5n_(huy%E1%BB%87n))(浚县), huyện [Kỳ](/wiki/K%E1%BB%B3_(huy%E1%BB%87n))(淇县) [Tân Hương](/wiki/T%C3%A2n_H%C6%B0%C6%A1ng)(新乡市) [Vệ Tân](/wiki/V%E1%BB%87_T%C3%A2n)(卫滨区) [Hồng Kỳ](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%E1%BB%B3,_T%C3%A2n_H%C6%B0%C6%A1ng)(红旗区) [Phượng Tuyền](/wiki/Ph%C6%B0%E1%BB%A3ng_Tuy%E1%BB%81n)(凤泉区) [Mục Dã](/wiki/M%E1%BB%A5c_D%C3%A3)(牧野区) [Vệ Huy](/wiki/V%E1%BB%87_Huy)(卫辉市)
thị xã
[Huy Huyện](/wiki/Huy_Huy%E1%BB%87n)(辉县市) [Tân Hương](/wiki/T%C3%A2n_H%C6%B0%C6%A1ng_(huy%E1%BB%87n))(新乡县), [Hoạch Gia](/wiki/Ho%E1%BA%A1ch_Gia)(获嘉县) [Nguyên Dương](/wiki/Nguy%C3%AAn_D%C6%B0%C6%A1ng,_T%C3%A2n_H%C6%B0%C6%A1ng)(原阳县), [Trường Viên](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Vi%C3%AAn)(长垣县) [Phong Khâu](/wiki/Phong_Kh%C3%A2u)(封丘县), [Diên Tân](/wiki/Di%C3%AAn_T%C3%A2n)(延津县) [Tiêu Tác](/wiki/Ti%C3%AAu_T%C3%A1c)(焦作市) [Giải Phóng](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Ph%C3%B3ng,_Ti%C3%AAu_T%C3%A1c)(解放区) [Trung Trạm](/wiki/Trung_Tr%E1%BA%A1m)(中站区) [Mã Thôn](/wiki/M%C3%A3_Th%C3%B4n)(马村区) [Sơn Dương](/wiki/S%C6%A1n_D%C6%B0%C6%A1ng_(qu%E1%BA%ADn_Trung_Qu%E1%BB%91c))(山阳区) [Thấm Dương](/wiki/Th%E1%BA%A5m_D%C6%B0%C6%A1ng)(沁阳市)
thị xã
[Mạnh Châu](/wiki/M%E1%BA%A1nh_Ch%C3%A2u)(孟州市) [Tu Vũ](/wiki/Tu_V%C5%A9,_Ti%C3%AAu_T%C3%A1c)(修武县), huyện [Ôn](/wiki/%C3%94n_(huy%E1%BB%87n))(温县) [Vũ Trắc](/wiki/V%C5%A9_Tr%E1%BA%AFc)(武陟县), [Bác Ái](/wiki/B%C3%A1c_%C3%81i,_Ti%C3%AAu_T%C3%A1c)(博爱县) [Bộc Dương](/wiki/B%E1%BB%99c_D%C6%B0%C6%A1ng)(濮阳市) [Hoa Long](/wiki/Hoa_Long)(华龙区) [Bộc Dương](/wiki/B%E1%BB%99c_D%C6%B0%C6%A1ng_(huy%E1%BB%87n))(濮阳县), [Nam Lạc](/wiki/Nam_L%E1%BA%A1c)(南乐县) [Đài Tiền](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Ti%E1%BB%81n)(台前县), [Thanh Phong](/wiki/Thanh_Phong_(huy%E1%BB%87n))(清丰县)
huyện
[Phạm](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_(huy%E1%BB%87n))(范县) [Hứa Xương](/wiki/H%E1%BB%A9a_X%C6%B0%C6%A1ng)(许昌市) [Ngụy Đô](/wiki/Ng%E1%BB%A5y_%C4%90%C3%B4)(魏都区) [Vũ Châu](/wiki/V%C5%A9_Ch%C3%A2u)(禹州市)
thị xã
[Trường Cát](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_C%C3%A1t)(长葛市) [Hứa Xương](/wiki/H%E1%BB%A9a_X%C6%B0%C6%A1ng_(huy%E1%BB%87n))(许昌县), [Yên Lăng](/wiki/Y%C3%AAn_L%C4%83ng)(鄢陵县) [Tương Thành](/wiki/T%C6%B0%C6%A1ng_Th%C3%A0nh,_H%E1%BB%A9a_X%C6%B0%C6%A1ng)(襄城县) [Tháp Hà](/wiki/Th%C3%A1p_H%C3%A0)(漯河市) [Nguyên Vị](/wiki/Nguy%C3%AAn_V%E1%BB%8B)(源汇区) [Yển Thành](/wiki/Y%E1%BB%83n_Th%C3%A0nh)郾城区 [Triệu Lăng](/wiki/Tri%E1%BB%87u_L%C4%83ng,_Th%C3%A1p_H%C3%A0)(召陵区) [Lâm Dĩnh](/wiki/L%C3%A2m_D%C4%A9nh)临颍县, [Vũ Dương](/wiki/V%C5%A9_D%C6%B0%C6%A1ng_(huy%E1%BB%87n))(舞阳县) [Tam Môn Hạp](/wiki/Tam_M%C3%B4n_Hi%E1%BB%87p)(三门峡市) [Hồ Tân](/wiki/H%E1%BB%93_T%C3%A2n)(湖滨区) [Nghĩa Mã](/wiki/Ngh%C4%A9a_M%C3%A3)(义马市)
thị xã
[Linh Bảo](/wiki/Linh_B%E1%BA%A3o)(灵宝市) [Thằng Trì](/wiki/Th%E1%BA%B1ng_Tr%C3%AC)(渑池县), [Lô Thị](/wiki/L%C3%B4_Th%E1%BB%8B)(卢氏县)
huyện

X-Cache: cp1054 miss(0), cp1065 frontend miss(0)


text:
Furan
Furan, còn được biết đến như là furfuran, 1,4-êpôxy-1,3-butađien, ôxol, têtrol, đivinylen ôxít, đivinyl ôxít - là một hợp chất hữu cơ thơm khác vòng, được tạo ra khi gỗ (đặc biệt là gỗ thông) được chưng cất. Furan là một chất lỏng trong suốt, không màu, rất dễ bay hơi và dễ cháy, có điểm sôi gần với nhiệt độ phòng. Nó là một chất độc và có thể còn là chất gây ung thư. Phản ứng hiđrô hóa (xem phản ứng ôxi hóa-khử) của furan với chất xúc tác là palađi tạo ra têtrahyđrôfuran.
Furan là một hợp chất thơm do một trong số các cặp đơn điện tử của nguyên tử ôxy bị phi cục bộ hóa vào trong vòng, tạo ra hệ vòng thơm 4n+2 (xem quy tắc Hückel) tương tự như benzen. Hệ vòng thơm này tạo ra hai vòng điện tử phía trên và phía dưới cấu trúc phẳng của vòng mà không có các liên kết đôi riêng rẽ. Cặp đơn điện tử khác của nguyên tử ôxy trải rộng ra trong mặt phẳng của hệ thống vòng phẳng. Do tính thơm của mình nên các tính chất của furan là hoàn toàn khác với các tính chất của các ête khác vòng thông thường khác, chẳng hạn như của têtrahyđrôfuran (THF). Nó hoạt động hóa học mạnh hơn đáng kể so với benzen trong các phản ứng thế ái lực điện tử. Việc tổng hợp hữu cơ kinh điển của furan là tổng hợp Feist-Benary.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Têtrahyđrôfuran (THF), hóa chất đã hiđrô hóa hoàn toàn của furan và là một trong các dung môi thông dụng.
- Pyrrol, hóa chất chứa nitơ tương tự như furan.
- Thiophen, hóa chất chứa lưu huỳnh tương tự như furan.
- Benzofuran, furan với vòng kết hợp benzen.
- Dibenzofuran, một lớp hợp chất tương tự như các đibenzođiôxin.
- Các vòng thơm đơn
Chỉ dẫn an toàn hóa chất[sửa | sửa mã nguồn]
Bằng tiếng Anh:

markdown:
# Furan
|Furan|
|
|
|Tổng quan|
|
|[Công thức phân tử](/wiki/C%C3%B4ng_th%E1%BB%A9c_ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD) 4H 4O [Phân tử gam](/wiki/Ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD_gam) [Số CAS](/wiki/S%E1%BB%91_CAS) [Tỷ trọng](/wiki/T%E1%BB%B7_tr%E1%BB%8Dng)và [pha](/wiki/Pha_(v%E1%BA%ADt_ch%E1%BA%A5t)) 3, lỏng [Độ hòa tan](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_h%C3%B2a_tan)trong [nước](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc) [Điểm nóng chảy](/wiki/%C4%90i%E1%BB%83m_n%C3%B3ng_ch%E1%BA%A3y) [Điểm sôi](/wiki/%C4%90i%E1%BB%83m_s%C3%B4i) [pK](/w/index.php?title=H%E1%BA%B1ng_s%E1%BB%91_%C4%91i%E1%BB%87n_li_ax%C3%ADt&action=edit&redlink=1) a [pK](/w/index.php?title=H%E1%BA%B1ng_s%E1%BB%91_%C4%91i%E1%BB%87n_li_baz%C6%A1&action=edit&redlink=1) b [Độ nhớt](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_nh%E1%BB%9Bt) [P](/w/index.php?title=Poise&action=edit&redlink=1)ở 20 °C [MSDS](/wiki/B%E1%BA%A3ng_ch%E1%BB%89_d%E1%BA%ABn_an_to%C3%A0n_h%C3%B3a_ch%E1%BA%A5t) [MSDS ngoài](/w/index.php?title=D%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u_h%C3%B3a_ch%E1%BA%A5t_b%E1%BB%95_sung_c%E1%BB%A7a_Furan&action=edit&redlink=1) [nguy hiểm](/w/index.php?title=An_to%C3%A0n_v%C3%A0_s%E1%BB%A9c_kh%E1%BB%8Fe_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_lao_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1)chính **T**)
dễ cháy (
**F+**) [NFPA 704](/wiki/NFPA_704) ![ Nfpa h3.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/50/Nfpa_h3.png)
![ Nfpa h3.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/50/Nfpa_h3.png)
![ Nfpa f4.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/30/Nfpa_f4.png)
![ Nfpa f4.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/30/Nfpa_f4.png)
![ Nfpa r1.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3d/Nfpa_r1.png)
![ Nfpa r1.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3d/Nfpa_r1.png)
[Điểm bắt lửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_b%E1%BA%AFt_l%E1%BB%ADa&action=edit&redlink=1) [Rủi ro/An toàn](/w/index.php?title=C%C3%A1c_th%C3%B4ng_b%C3%A1o_v%E1%BB%81_r%E1%BB%A7i_ro_v%C3%A0_an_to%C3%A0n&action=edit&redlink=1)
S:16, 29, 33, 45
[RTECS](/w/index.php?title=RTECS&action=edit&redlink=1) [Trang dữ liệu bổ sung](/w/index.php?title=D%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u_h%C3%B3a_ch%E1%BA%A5t_b%E1%BB%95_sung_c%E1%BB%A7a_Furan&action=edit&redlink=1) [Cấu trúc & thuộc tính](/w/index.php?title=D%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u_h%C3%B3a_ch%E1%BA%A5t_b%E1%BB%95_sung_c%E1%BB%A7a_Furan&action=edit&redlink=1) *n ε*, v.v. r [Dữ liệu nhiệt động lực](/w/index.php?title=D%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u_h%C3%B3a_ch%E1%BA%A5t_b%E1%BB%95_sung_c%E1%BB%A7a_Furan&action=edit&redlink=1)
rắn, lỏng, khí
[Dữ liệu quang phổ](/w/index.php?title=D%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u_h%C3%B3a_ch%E1%BA%A5t_b%E1%BB%95_sung_c%E1%BB%A7a_Furan&action=edit&redlink=1) [UV](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%95_UV/VIS&action=edit&redlink=1), [IR](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%95_h%E1%BB%93ng_ngo%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1), [NMR](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%95_NMR&action=edit&redlink=1), [MS](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_ph%E1%BB%95_kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) [hợp chất](/wiki/H%E1%BB%A3p_ch%E1%BA%A5t)tương tự [Pyrrol](/w/index.php?title=Pyrrol&action=edit&redlink=1) [Thiophen](/w/index.php?title=Thiophen&action=edit&redlink=1) [Têtrahyđrôfuran](/w/index.php?title=T%C3%AAtrahy%C4%91r%C3%B4furan&action=edit&redlink=1)
được lấy ở
[25°C, 100 kPa](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81u_ki%E1%BB%87n_ti%C3%AAu_chu%E1%BA%A9n) [Thông tin về sự phủ nhận và tham chiếu](/w/index.php?title=Wikipedia:Th%C3%B4ng_tin_h%C3%B3a_ch%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) **Furan**, còn được biết đến như là **furfuran**, **1,4-êpôxy-1,3-butađien**, **ôxol**, **têtrol**, **đivinylen ôxít**, **đivinyl ôxít** - là một [hợp chất hữu cơ](/wiki/H%E1%BB%A3p_ch%E1%BA%A5t_h%E1%BB%AFu_c%C6%A1) [thơm](/wiki/D%E1%BB%A9a) [khác vòng](/w/index.php?title=Kh%C3%A1c_v%C3%B2ng&action=edit&redlink=1), được tạo ra khi gỗ (đặc biệt là gỗ thông) được chưng cất. Furan là một chất lỏng trong suốt, không màu, rất dễ [bay hơi](/wiki/Bay_h%C6%A1i) và dễ cháy, có [điểm sôi](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_bay_h%C6%A1i) gần với [nhiệt độ phòng](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_v%C3%A0_%C3%A1p_su%E1%BA%A5t_ti%C3%AAu_chu%E1%BA%A9n). Nó là một [chất độc](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_%C4%91%E1%BB%99c) và có thể còn là [chất gây ung thư](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%A5t_g%C3%A2y_ung_th%C6%B0&action=edit&redlink=1). Phản ứng hiđrô hóa (xem [phản ứng ôxi hóa-khử](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_%C3%B4xi_h%C3%B3a-kh%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1)) của furan với chất [xúc tác](/wiki/X%C3%BAc_t%C3%A1c) là [palađi](/w/index.php?title=Pala%C4%91i&action=edit&redlink=1) tạo ra têtrahyđrôfuran.
Furan là một hợp chất thơm do một trong số các
[cặp đơn](/w/index.php?title=C%E1%BA%B7p_%C4%91%C6%A1n&action=edit&redlink=1) điện tử của nguyên tử ôxy bị phi cục bộ hóa vào trong vòng, tạo ra hệ vòng thơm 4n+2 (xem [quy tắc Hückel](/wiki/Quy_t%E1%BA%AFc_H%C3%BCckel)) tương tự như [benzen](/wiki/Benzen). Hệ vòng thơm này tạo ra hai vòng điện tử phía trên và phía dưới cấu trúc phẳng của vòng mà không có các liên kết đôi riêng rẽ. Cặp đơn điện tử khác của nguyên tử ôxy trải rộng ra trong mặt phẳng của hệ thống vòng phẳng. Do tính thơm của mình nên các tính chất của furan là hoàn toàn khác với các tính chất của các [ête](/wiki/Ete) khác vòng thông thường khác, chẳng hạn như của [têtrahyđrôfuran](/w/index.php?title=T%C3%AAtrahy%C4%91r%C3%B4furan&action=edit&redlink=1) (THF). Nó hoạt động hóa học mạnh hơn đáng kể so với [benzen](/wiki/Benzen) trong các [phản ứng thế ái lực điện tử](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_th%E1%BA%BF_%C3%A1i_l%E1%BB%B1c_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1). Việc [tổng hợp hữu cơ](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_h%E1%BB%A3p_h%E1%BB%AFu_c%C6%A1&action=edit&redlink=1) kinh điển của furan là [tổng hợp Feist-Benary](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_h%E1%BB%A3p_Feist-Benary&action=edit&redlink=1).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Furan&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Furan&action=edit§ion=1)] [Têtrahyđrôfuran](/w/index.php?title=T%C3%AAtrahy%C4%91r%C3%B4furan&action=edit&redlink=1)(THF), hóa chất đã hiđrô hóa hoàn toàn của furan và là một trong các [dung môi](/wiki/Dung_m%C3%B4i)thông dụng. [Pyrrol](/w/index.php?title=Pyrrol&action=edit&redlink=1), hóa chất chứa [nitơ](/wiki/Nit%C6%A1)tương tự như furan. [Thiophen](/w/index.php?title=Thiophen&action=edit&redlink=1), hóa chất chứa [lưu huỳnh](/wiki/L%C6%B0u_hu%E1%BB%B3nh)tương tự như furan. [Benzofuran](/w/index.php?title=Benzofuran&action=edit&redlink=1), furan với vòng kết hợp benzen. [Dibenzofuran](/w/index.php?title=Dibenzofuran&action=edit&redlink=1), một lớp hợp chất tương tự như các đibenzo [điôxin](/wiki/Dioxin).
- Các
[vòng thơm đơn](/wiki/V%C3%B2ng_th%C6%A1m_%C4%91%C6%A1n)
## Chỉ dẫn an toàn hóa chất[
[sửa](/w/index.php?title=Furan&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Furan&action=edit§ion=2)]
Bằng
[tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh):

X-Cache: cp1066 miss(0), cp1065 frontend miss(0)


text:
Mặt nón
Trong không gian ba chiều, mặt nón là mặt tạo bởi một đường thẳng l chuyển động tựa trên một đường cong ω và luôn luôn đi qua một điểm cố định P.
Đường ω gọi là đường tựa, đường thẳng l gọi là đường sinh, điểm P gọi là đỉnh của mặt nón. Nếu ω là đường cong phẳng và kín thì phần mặt phẳng giới hạn bởi ω (được gọi là đáy) sẽ có trọng tâm, và đường thẳng nối đỉnh P với tâm của đường ω là trục của mặt trụ.
Cho đỉnh P chạy ra xa vô cùng, mặt nón sẽ suy biến thành mặt trụ.
Các loại mặt nón[sửa | sửa mã nguồn]
Tùy theo bậc của đường cong ω mà người ta gọi bậc của mặt nón. Với ω là đường cong bậc hai thì ta có mặt nón bậc hai. Xem thêm mặt bậc hai.
Mặt nón bậc hai elliptic là quỹ tích những điểm trong không gian có tọa độ Đề các thỏa mãn phương trình sau:
Khi đường sinh là hình đa giác, ta có mặt nón kim tự tháp. Khi đường sinh ω là một đường thẳng, hoặc là một đường cong phẳng và đồng phẳng với đỉnh P, mặt nón suy biến thành mặt phẳng.
Mặt nón còn được mở rộng từ mặt nón thực sang mặt nón ảo.
Đường cong bậc hai[sửa | sửa mã nguồn]
Trường hợp đường tựa là một đường tròn và có điểm chiếu của đỉnh P trùng với tâm đường tròn, ta có mặt nón tròn xoay.
Khi cho một mặt phẳng cắt mặt nón tròn xoay, giao diện thu được sẽ là đường cong bậc hai, thường được gọi là đường conic theo tên mặt nón tiếng Anh là conic:
- Mặt phẳng vuông góc với trục của mặt nón: thu được đường tròn
- Mặt phẳng đi qua trục mặt nón và cắt đường sinh: thu được đường elip
- Mặt phẳng song song với đường sinh: thu được đường parabol
- Mặt phẳng song song với trục mặt nón: thu được đường hyperbolic
Hình nón[sửa | sửa mã nguồn]
Nếu ta thay đường thẳng l bằng một đoạn thẳng SK trong đó điểm S là cố định và điểm K di chuyển trên ω thì khối hình giới hạn trong phần mặt nón quét bởi SK và hình ω được gọi là hình nón. Ở đây SK cũng được gọi là đường sinh. S là đỉnh của hình nón, và hình phẳng giới hạn bởi ω là mặt đáy.
Chiều cao của hình nón là khoảng cách từ đỉnh đến mặt đáy.
Thể tích của hình nón được tính bởi một phần ba tích của chiều cao (h) và diện tích mặt đáy ():
Hình nón thường gặp nhất có mặt đáy là hình tròn. Khi đó nếu r là bán kính hình tròn đáy thì thể tích hình nón bằng:

markdown:
# Mặt nón
Trong
[không gian ba chiều](/wiki/Kh%C3%B4ng_gian_ba_chi%E1%BB%81u), **mặt nón** là [mặt](/wiki/M%E1%BA%B7t) tạo bởi một [đường thẳng](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_th%E1%BA%B3ng) **l** [chuyển động](/wiki/Chuy%E1%BB%83n_%C4%91%E1%BB%99ng) tựa trên một [đường cong](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_cong) **ω** và luôn luôn [đi qua](/w/index.php?title=%C4%90i_qua&action=edit&redlink=1) một [điểm](/wiki/%C4%90i%E1%BB%83m) [cố định](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%E1%BB%8Bnh&action=edit&redlink=1) **P**. [Đường](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_(to%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1) ω gọi là [đường tựa](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_t%E1%BB%B1a&action=edit&redlink=1), đường thẳng l gọi là [đường sinh](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_sinh&action=edit&redlink=1), điểm P gọi là [đỉnh](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%89nh&action=edit&redlink=1) của mặt nón. Nếu ω là [đường cong phẳng](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_cong_ph%E1%BA%B3ng&action=edit&redlink=1) và [kín](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_cong_k%C3%ADn&action=edit&redlink=1) thì phần mặt phẳng giới hạn bởi ω (được gọi là [đáy](/wiki/%C4%90%C3%A1y)) sẽ có [trọng tâm](/wiki/Tr%E1%BB%8Dng_t%C3%A2m_h%C3%ACnh_h%E1%BB%8Dc), và đường thẳng nối đỉnh P với [tâm](/wiki/Tr%E1%BB%8Dng_t%C3%A2m_h%C3%ACnh_h%E1%BB%8Dc) của đường ω là [trục](/wiki/Tr%E1%BB%A5c) của mặt trụ.
Cho đỉnh P chạy ra
[xa vô cùng](/w/index.php?title=Xa_v%C3%B4_c%C3%B9ng&action=edit&redlink=1), mặt nón sẽ [suy biến](/w/index.php?title=Suy_bi%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1) thành [mặt trụ](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BB%A5).
## Các loại mặt nón[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_n%C3%B3n&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_n%C3%B3n&action=edit§ion=1)]
Tùy theo
[bậc](/w/index.php?title=B%E1%BA%ADc&action=edit&redlink=1) của đường cong ω mà người ta gọi bậc của mặt nón. Với ω là đường cong bậc hai thì ta có mặt nón bậc hai. *Xem thêm mặt bậc hai*.
Mặt nón bậc hai elliptic là
[quỹ tích](/wiki/Qu%E1%BB%B9_t%C3%ADch) những điểm trong không gian có [tọa độ Đề các](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_Descartes) thỏa mãn [phương trình](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh) sau:
|
|![]()
|
|![]()
Khi đường sinh là hình đa giác, ta có mặt nón
[kim tự tháp](/wiki/Kim_t%E1%BB%B1_th%C3%A1p). Khi đường sinh ω là một đường thẳng, hoặc là một [đường cong phẳng](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_cong_ph%E1%BA%B3ng&action=edit&redlink=1) và [đồng phẳng](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_ph%E1%BA%B3ng&action=edit&redlink=1) với đỉnh P, mặt nón [suy biến](/w/index.php?title=Suy_bi%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1) thành [mặt phẳng](/wiki/M%E1%BA%B7t_ph%E1%BA%B3ng).
Mặt nón còn được mở rộng từ mặt nón thực sang mặt nón ảo.
## Đường cong bậc hai[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_n%C3%B3n&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_n%C3%B3n&action=edit§ion=2)]
Trường hợp đường tựa là một đường tròn và có điểm chiếu của đỉnh P trùng với tâm đường tròn, ta có mặt nón tròn xoay.
Khi cho một mặt phẳng cắt mặt nón tròn xoay, giao diện thu được sẽ là
[đường cong bậc hai](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_c%C3%B4-nic), thường được gọi là đường conic theo tên mặt nón tiếng Anh là *conic*:
- Mặt phẳng
[vuông góc](/w/index.php?title=Vu%C3%B4ng_g%C3%B3c&action=edit&redlink=1)với [trục của mặt nón](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%A5c_c%E1%BB%A7a_m%E1%BA%B7t_n%C3%B3n&action=edit&redlink=1): thu được [đường tròn](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_tr%C3%B2n)
- Mặt phẳng đi qua trục mặt nón và
[cắt](/w/index.php?title=C%E1%BA%AFt&action=edit&redlink=1)đường sinh: thu được đường [elip](/wiki/El%C3%ADp)
- Mặt phẳng song song với đường sinh: thu được đường
[parabol](/wiki/Parabol)
- Mặt phẳng song song với trục mặt nón: thu được đường
[hyperbolic](/wiki/Hyperbol)
## Hình nón[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_n%C3%B3n&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_n%C3%B3n&action=edit§ion=3)]
Nếu ta thay đường thẳng
*l* bằng một đoạn thẳng *SK* trong đó điểm *S* là cố định và điểm *K* di chuyển trên ω thì khối hình giới hạn trong phần mặt nón quét bởi *SK* và hình ω được gọi là hình nón. Ở đây *SK* cũng được gọi là đường sinh. *S* là đỉnh của hình nón, và hình phẳng giới hạn bởi ω là mặt đáy.
Chiều cao của hình nón là khoảng cách từ đỉnh đến mặt đáy.
Thể tích của hình nón được tính bởi một phần ba tích của chiều cao (
*h*) và diện tích mặt đáy (
):
Hình nón thường gặp nhất có mặt đáy là hình tròn. Khi đó nếu
*r* là bán kính hình tròn đáy thì thể tích hình nón bằng:
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_n%C3%B3n&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_n%C3%B3n&action=edit§ion=4)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_n%C3%B3n&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_n%C3%B3n&action=edit§ion=5)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_n%C3%B3n&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_n%C3%B3n&action=edit§ion=6)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|


text:
Poznań
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Poznań [ˈpɔznaɲ] (listen) (tiếng Latin: Posnania; tiếng Đức: tiếng Posen; tiếng Yiddish: פוזנא hoặc פּױזן Poyzn) là một thành phố nằm bên sông Warta ở tây trung bộ Ba Lan, dân số 556.022 người tại thời điểm tháng 6 năm 2009. Đây là một trong những thành phố cổ nhất Ba Lan, đã là một trong những trung tâm quan trọng ở quốc gia Ba Lan thời kỳ đầu.
Poznań ngày nay là thành phố lớn thứ 5 Ba Lan. Đây là thủ phủ lịch sử của vùng Wielkopolska ("Đại Ba Lan"), hiện là tỉnh lỵ của tỉnh Đại Ba Lan. Poznań là một trung tâm thương mại, công nghiệp, giáo dục qua trọng. Thành phố này đã đăng cai hội nghị biến đổi khí hậu năm 2008. Poznan là một ứng cử viên cho danh hiệu thủ đô văn hoá châu Âu năm 2016.

markdown:
# Poznań
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Poznań|
|
|![]()
Top: Panorama of Poznań business district
Middle: Poznań Town Hall, Stary Browar, Grand Theatre,Bottom: Guardhouse
|
|![]()
**Cờ hiệu** ![ Huy hiệu của Poznań](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/POL_Pozna%C5%84_COA.svg/100px-POL_Pozna%C5%84_COA.svg.png)
![ Huy hiệu của Poznań](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/POL_Pozna%C5%84_COA.svg/100px-POL_Pozna%C5%84_COA.svg.png)
**Huy hiệu** [52°24′B 16°55′Đ / 52,4°B 16,917°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Pozna%C5%84¶ms=52_24_N_16_55_E_type:city(556022)_region:PL) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Flag_of_Poland.svg/23px-Flag_of_Poland.svg.png)
[Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) [Voivodeship](/w/index.php?title=Voivodeships_of_Poland&action=edit&redlink=1) [Greater Poland](/w/index.php?title=Greater_Poland_Voivodeship&action=edit&redlink=1) [County](/w/index.php?title=Powiat&action=edit&redlink=1) *city county* [Ryszard Grobelny](/w/index.php?title=Ryszard_Grobelny&action=edit&redlink=1) 2(10,110 mi 2) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)cực đại [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(55/mi 2) [Vùng đô thị](/wiki/V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [Mã điện thoại](/w/index.php?title=M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) [Thành phố kết nghĩa](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a) **Lỗi Lua trong Mô_đun:Wikidata tại dòng 98: attempt to concatenate local 'label' (a nil value).** [Car plates](/w/index.php?title=Polish_car_number_plates&action=edit&redlink=1) [http://www.poznan.pl/](http://www.poznan.pl/) **Poznań** [ˈpɔznaɲ] (listen) ( [tiếng Latin](/wiki/Latinh): Posnania; [tiếng Đức](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C4%90%E1%BB%A9c): [tiếng Posen](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Posen&action=edit&redlink=1); [tiếng Yiddish](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Yiddish): פוזנא hoặc פּױזן Poyzn) là một thành phố nằm bên [sông Warta](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Warta&action=edit&redlink=1) ở tây trung bộ [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan), dân số 556.022 người tại thời điểm tháng 6 năm 2009. Đây là một trong những thành phố cổ nhất Ba Lan, đã là một trong những trung tâm quan trọng ở quốc gia Ba Lan thời kỳ đầu.
Poznań ngày nay là thành phố lớn thứ 5 Ba Lan. Đây là thủ phủ lịch sử của vùng Wielkopolska ("Đại Ba Lan"), hiện là tỉnh lỵ của tỉnh Đại Ba Lan. Poznań là một trung tâm thương mại, công nghiệp, giáo dục qua trọng. Thành phố này đã đăng cai hội nghị
[biến đổi khí hậu](/wiki/Bi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BB%95i_kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu) năm 2008. Poznan là một ứng cử viên cho danh hiệu thủ đô văn hoá châu Âu năm 2016.

X-Cache: cp1052 miss(0), cp1065 frontend miss(0)


text:
Puffinus pacificus
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Puffinus pacificus là một loài chim trong họ Procellariidae.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Thể loại:
- Loài ít quan tâm
- Puffinus
- Chim Samoa Mỹ
- Chim Madagascar
- Chim Palau
- Chim Pakistan
- Chim Indonesia
- Chim Mozambique
- Chim New Zealand
- Chim Ecuador
- Chim Nhật Bản
- Chim Kenya
- Chim Úc
- Chim Bắc Mỹ
- Chim châu Á
- Chim Ấn Độ
- Động vật được mô tả năm 1789
- Chim Nam Mỹ
- Chim Đông Nam Á
- Chim Tây Úc
- Chim Philippin
- Động vật Tuvalu
- Sơ khai Lớp Chim

markdown:
*Puffinus pacificus*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Puffinus pacificus
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Procellariiformes](/wiki/B%E1%BB%99_H%E1%BA%A3i_%C3%A2u) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Procellariidae](/wiki/H%E1%BB%8D_H%E1%BA%A3i_%C3%A2u) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Puffinus](/wiki/Puffinus) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **P. pacificus** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Puffinus pacificus* * là một loài Puffinus pacificus* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Procellariidae](/wiki/H%E1%BB%8D_H%E1%BA%A3i_%C3%A2u). [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Puffinus_pacificus&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Puffinus_pacificus&action=edit§ion=1)] **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-1) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Puffinus_pacificus&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Puffinus_pacificus&action=edit§ion=2)] [Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Loài ít quan tâm](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Lo%C3%A0i_%C3%ADt_quan_t%C3%A2m) [Puffinus](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Puffinus) [Chim Samoa Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Samoa_M%E1%BB%B9) [Chim Madagascar](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Madagascar) [Chim Palau](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Palau) [Chim Pakistan](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Pakistan) [Chim Indonesia](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Indonesia) [Chim Mozambique](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Mozambique) [Chim New Zealand](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_New_Zealand) [Chim Ecuador](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Ecuador) [Chim Nhật Bản](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Chim Kenya](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Kenya) [Chim Úc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_%C3%9Ac) [Chim Bắc Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9) [Chim châu Á](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_ch%C3%A2u_%C3%81) [Chim Ấn Độ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Động vật được mô tả năm 1789](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c_m%C3%B4_t%E1%BA%A3_n%C4%83m_1789) [Chim Nam Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Nam_M%E1%BB%B9) [Chim Đông Nam Á](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) [Chim Tây Úc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_T%C3%A2y_%C3%9Ac) [Chim Philippin](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Philippin) [Động vật Tuvalu](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Tuvalu) [Sơ khai Lớp Chim](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C6%A1_khai_L%E1%BB%9Bp_Chim)

X-Cache: cp1067 miss(0), cp1065 frontend miss(0)


text:
Quân Bắc Dương
Quân Bắc Dương (Tiếng Trung: 北洋軍; Bính âm: Běiyáng-jūn) là lực lượng quân sự kiểu phương Tây do triều đình nhà Thanh thành lập vào cuối thế kỷ 19. Đây là lực lượng cốt lõi trong chương trình cải tổ quân đội của nhà Thanh. Quân Bắc Dương đã đóng một vai trò quan trọng trong nền chính trị Trung Quốc suốt khoảng 3 thập kỷ cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20. Nó tạo điều kiện cho cuộc cách mạng Tân Hợi thành công và tạo ra tình trạng cát cứ ở Trung Quốc bởi các quân phiệt.
Hình thành[sửa | sửa mã nguồn]
Chế độ Bát Kỳ là một thành tố quan trọng giúp nhà Thanh chiếm được Trung Nguyên và cai trị Trung Quốc trong hơn 200 năm. Tuy nhiên, vào thời Thanh mạt, sự suy thoái và lỗi thời của chế độ quân sự Bát Kỳ Lục Doanh dẫn đến những thể hiện kém trước những đội quân địa phương được tổ chức tốt hơn theo kiểu phương Tây như Tương quân của Tăng Quốc Phiên, Sở quân của Tả Tông Đường, Hoài quân của Lý Hồng Chương và đạo quân đánh thuê nước ngoài Thường Thắng quân[1] trong cuộc chiến với Thái Bình Thiên Quốc.
Trong số các đội quân địa phương đó, Hoài quân dưới quyền Lý Hồng Chương được xem là có thực lực nhất. Lý đã dùng hầu hết các khoản thuế thu được, gồm cả thuế hải quan, của các tỉnh mà Lý làm Tổng đốc, để dùng vào việc huấn luyện và trang bị hiện đại cho Hoài quân.
Trước tình hình đó, triều đình nhà Thanh đã quyết định cải tổ quân đội, tổ chức thêm một đội quân kiểu mới, được huấn luyện theo kiểu phương Tây gọi là Tân quân (Lục quân) và Hạm đội (Hải quân). Tháng 5 năm 1875, Lý Hồng Chương được bổ nhiệm làm Bắc Dương Đại thần kiêm Bắc Dương Thủy sư, phụ trách việc hiện đại hóa lực lượng Tân quân và Hải quân các tỉnh ven biển phía Bắc Trung Quốc. Ban đầu, thuật ngữ "Bắc Dương quân" bắt đầu được dùng để chỉ các đội quân chính quy (cả Lục quân lẫn Hải quân) do Lý xây dựng.
Sau thảm bại của Bắc Dương quân trong Chiến tranh Giáp Ngọ, nhà Thanh đã cho thành lập 10 doanh[2] Định Vũ quân tại Thiên Tân, huấn luyện hoàn toàn theo phương pháp của Tây phương. Định Vũ quân được phân chia thành Bộ binh 3.000 người, Pháo binh 1.000 người, Kỵ binh 250 người, Công binh 500 người; tổng cộng 4.700 binh sĩ. Một võ quan Hoài quân là Viên Thế Khải được bổ nhiệm làm chỉ huy Định Vũ quân. Viên cải xưng Định Vũ quân thành Tân kiến lục quân. Tân kiến lục quân phỏng theo tổ chức quân đội của Nhật Bản, được huấn luyện bởi các sĩ quan Đức và trang bị vũ khí của Đức. Cùng lúc đấy, tại Lưỡng Giang, Trương Chi Động cũng thành lập một đội Tân quân với tên gọi Tự Cường quân, cũng được huấn luyện và trang bị theo phương pháp Tây phương, phân thành bộ binh, kỵ binh, pháo binh, công binh, tổng cộng 13 doanh.
Ngày 8 tháng 12 năm 1895, để thưởng công đã tiết lộ âm mưu chính biến của phe Duy tân, Thái hậu Từ Hi đã bổ nhiệm Viên Thế Khải làm Bắc Dương Đại thần[3]. Tự Cường quân cũng được hợp nhất vào Tân kiến lục quân. Từ đó, thuật ngữ "Bắc Dương quân" bắt đầu được dùng để chỉ các đội quân chính quy do Viên Thế Khải và võ quan xuất thân từ Hoài quân hoặc tốt nghiệp từ Bắc Dương võ bị học đường, chỉ huy. Đội quân này trở thành nòng cốt của Tân quân và phát triển nhanh chóng lên hơn 2 vạn binh sĩ. Bên cạnh đó, Viên cũng cho thành lập trường huấn luyện sĩ quan tại Thiên Tân, đào tạo các chỉ huy tương lai cho Tân quân.
Tháng 2 năm 1905, Viên Thế Khải tấu thỉnh Thanh triều thống nhất toàn quốc lực lượng Tân quân, đề xuất biên chế lục quân thường trực thống nhất theo mô hình của Tân quân Bắc Dương do ông ta chỉ huy. Năm 1907, nhà Thanh thành lập Bộ Lục quân, dự kiến biên chế các đội quân thường trực trên toàn quốc thành 36 trấn. Tuy nhiên, đề án đó không bao giờ có thể thực hiện do sự sụp đổ của nhà Thanh vào năm 1911.
Tổ chức[sửa | sửa mã nguồn]
Bộ chỉ huy ban đầu của Tân quân Bắc Dương, bấy giờ mang tên Tân kiến lục quân, gồm:
- Tổng biện Tham mưu doanh vụ xứ (Tham mưu trưởng): Từ Thế Xương
-
- Tham mưu doanh vụ xứ kiêm Giám đốc Binh quan học đường (Tham mưu phó kiêm Hiệu trưởng trường Sĩ quan): Giang Triều Tông
- Tổng biện Đốc thao doanh vụ xứ kiêm Giám đốc Bộ binh học đường (Trưởng ban Huấn luyện kiêm Hiệu trưởng trường Bộ binh): Phùng Quốc Chương
-
- Đề điệu Đốc thao doanh vụ xứ (Phó ban Huấn luyện): Đoàn Chi Quý
- Chỉ huy Bộ đội Đệ nhất doanh (Tiểu đoàn 1 Bộ binh): Khương Quế Đề
- Chỉ huy Bộ đội Đệ nhị doanh (Tiểu đoàn 2 Bộ binh): Ngô Trường Thuần
- Chỉ huy Bộ đội Đệ tam doanh (Tiểu đoàn 3 Bộ binh): Lôi Chấn Xuân
- Chỉ huy Mã đội Đệ nhất doanh (Tiểu đoàn 1 Kỵ binh): Ngô Phượng Lĩnh
- Thống đái Pháo binh doanh (Trưởng ban Pháo binh) kiêm Giám đốc Pháo binh học đường: Đoàn Kỳ Thụy
-
- Chỉ huy Pháo đội Đệ nhất doanh (Tiểu đoàn 1 Pháo binh): [[Trương Hoài Chi
- Chỉ huy Công trình doanh kiêm Tổng giáo tập Giảng võ đường: Vương Sĩ Trân
- Chỉ huy Công trình doanh kiêm Hành doanh trung quân (Trưởng ban Tác chiến): Trương Huân
- Chỉ huy Học binh doanh (Tiểu đoàn Học viên) kiêm Đề điệu Đốc thao doanh vụ xứ: Tào Côn
Ngoài ra còn có các sĩ quan Vương Anh Giai, Trương Vĩnh Thành, Triệu Quốc Hiền, Hà Tông Liên, Lý Thuần, Trần Quang Viễn, Lý Hậu Cơ, Vương Chiêm Nguyên, Lô Vĩnh Tường, Vương Nhữ Hiền, Dương Thiện Đức, Điền Trung Ngọc, Bào Quý Khanh, Lục Kiến Chương, Điền Trung Ngọc, Chung Lân Đồng, Mã Long Tiêu, Mạnh Ân Viễn...
Năm 1905, lực lượng Tân quân Bắc Dương phát triển, được tổ chức thành 6 trấn, mỗi trấn được tổ chức theo mô hình sư đoàn của Lục quân Đế quốc Nhật Bản, với đủ bộ binh, kỵ binh, pháo binh, công binh, gồm 20 doanh, tổng số xấp xỉ 1 vạn quân.
Chỉ huy các trấn (tương đương Sư đoàn trưởng) theo thứ tự quản nhậm:
- Đệ nhất trấn Thống chế: Phụng Sơn, Hà Tông Liên
- Đệ nhị trấn Thống chế: Vương Anh Giai, Trương Hoài Chi
- Đệ tam trấn Thống chế: Đoàn Ký Thụy, Tào Côn
- Đệ tứ trấn Thống chế: Ngô Phượng Lĩnh
- Đệ ngũ trấn Thống chế: Ngô Trường Thuần, Trương Vĩnh Thành
- Đệ lục trấn Thống chế: Vương Sĩ Trân, Triệu Quốc Hiền, Đoàn Kỳ Thụy
Hệ thống quân hàm[sửa | sửa mã nguồn]
Hệ thống quân hàm ban đầu của Tân quân Bắc Dương do Viên Thế Khải tham chiếu hệ thống đẳng cấp của Bát Kỳ, mô phỏng hệ thống quân hàm Quân đội Phổ, xây dựng thành nền tảng quân hàm hiện đại của Tân quân. Một hệ thống cấp hiệu cũng được thiết kế, pha trộn ảnh hưởng của hệ thống cấp hiệu của Phổ bấy giờ.
Hệ thống cấp bậc sĩ quan gồm 3 bậc gồm Đô thống (cấp Tướng), Tham lĩnh (cấp Tá), Quân hiệu (cấp Úy). Mỗi bậc lại phân thành 3 cấp Chánh (Đại), Phó (Trung), Hiệp (Thiếu). Hạ sĩ quan phân 3 cấp: Thượng sĩ, Trung sĩ, Hạ sĩ. Binh sĩ cũng phân 3 cấp: Thượng đẳng binh, Nhất đẳng binh, Nhị đẳng binh.
Tháng 8 năm 1912, chính phủ Bắc Dương của Viên Thế Khải cải tổ và thống nhất hệ thống quân hàm trên toàn quốc, cơ bản dựa trên hệ thống quân hàm của Bắc Dương quân nhưng có loại trừ những tàn tích của chế độ Bát kỳ Lục doanh. Tuy vẫn giữ 3 bậc 9 cấp, nhưng danh xưng thay đổi thành 3 bậc thành Tướng, Hiệu, Úy; và 3 cấp trở thành Thượng, Trung, Thiếu. Bên cạnh đó, cấp bậc Chuẩn úy cũng được đặt ra. Hệ thống cấp bậc này trở thành nên tảng cho hệ thống quân hàm của Trung Hoa Dân Quốc về sau này, kể cả sau khi chính phủ Bắc Dương sụp đổ.
Phân liệt[sửa | sửa mã nguồn]
Cách mạng Tân Hợi năm 1911 đã dẫn đến hàng loạt cuộc nổi dậy trên khắp miền nam Trung Quốc. Những binh sĩ từng trung thành với nhà Thanh bắt đầu đào ngũ sang lực lượng cách mạng. Phiến quân đã thiết lập một chính quyền địa phương tại Nam Kinh năm 1912 do Tôn Dật Tiên đứng đầu. Phe cách mạng không đủ mạng để đánh bại quân Bắc Dương và nếu tiếp tục chiến đấu sẽ gần như chắc chắn dẫn đến thất bại. Thay vào đó, Tôn thỏa thuận với Viên Thế Khải của quân Bắc Dương cùng lật đổ nhà Thanh và tái thống nhất Trung Quốc. Đổi lại, Viên sẽ trở thành tổng thống. Viên từ chối chuyển đến Nam Kinh và đã chọn Bắc Kinh, nơi quyền lực của ông được bảo đảm, làm thủ đô.
Phản đối việc Viên Thế Khải ngày càng độc đoán, các tỉnh miền nam đã dấy loạn năm 1913 nhưng bị quân Bắc Dương đàn áp mạnh tay. Các quan chức dân sự bị thay thế bởi các sĩ quan quân đội. Tháng 12 năm 1915, Viên thực hiện mục đích từ lâu của mình là trở thành Hoàng đế Trung Hoa. Các tỉnh phương nam lại nổi dậy một lần nữa và lần này nghiêm trọng nhất do hầu hết các tướng lĩnh Bắc Dương đã bỏ rơi Viên. Viên đã từ bỏ ngôi vị để thu phục lại tùy tướng của mình nhưng trước khi ông qua đời tháng 6 năm 1916, chính trị Trung Quốc lại lục đục. Chia rẽ Bắc-Nam còn tiếp diễn trong suốt thời kỳ quân phiệt.

markdown:
# Quân Bắc Dương
**Quân Bắc Dương** ( [Tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c): *北洋軍*; [Bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF): *Běiyáng-jūn*) là lực lượng quân sự kiểu [phương Tây](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%A2y) do [triều đình](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_%C4%91%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) [nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh) thành lập vào cuối [thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19). Đây là lực lượng cốt lõi trong chương trình cải tổ [quân đội](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i) của nhà Thanh. Quân Bắc Dương đã đóng một vai trò quan trọng trong nền [chính trị](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B) [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) suốt khoảng 3 thập kỷ cuối thế kỷ 19 đầu [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20). Nó tạo điều kiện cho cuộc [cách mạng Tân Hợi](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i) thành công và tạo ra tình trạng cát cứ ở Trung Quốc bởi các [quân phiệt](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_phi%E1%BB%87t_B%E1%BA%AFc_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1).
## Hình thành[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_B%E1%BA%AFc_D%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_B%E1%BA%AFc_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=1)]
Chế độ
[Bát Kỳ](/wiki/B%C3%A1t_K%E1%BB%B3) là một thành tố quan trọng giúp [nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh) chiếm được Trung Nguyên và cai trị Trung Quốc trong hơn 200 năm. Tuy nhiên, vào thời Thanh mạt, sự suy thoái và lỗi thời của chế độ quân sự Bát Kỳ Lục Doanh dẫn đến những thể hiện kém trước những đội quân địa phương được tổ chức tốt hơn theo kiểu phương Tây như [Tương quân](/wiki/T%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%A2n) của [Tăng Quốc Phiên](/wiki/T%C4%83ng_Qu%E1%BB%91c_Phi%C3%AAn), [Sở quân](/w/index.php?title=S%E1%BB%9F_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) của [Tả Tông Đường](/wiki/T%E1%BA%A3_T%C3%B4ng_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), [Hoài quân](/w/index.php?title=Ho%C3%A0i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) của [Lý Hồng Chương](/wiki/L%C3%BD_H%E1%BB%93ng_Ch%C6%B0%C6%A1ng) và đạo quân đánh thuê nước ngoài [Thường Thắng quân](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_Th%E1%BA%AFng_Qu%C3%A2n) trong cuộc chiến với [1] [Thái Bình Thiên Quốc](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_Thi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c).
Trong số các đội quân địa phương đó,
[Hoài quân](/w/index.php?title=Ho%C3%A0i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) dưới quyền Lý Hồng Chương được xem là có thực lực nhất. Lý đã dùng hầu hết các khoản thuế thu được, gồm cả thuế hải quan, của các tỉnh mà Lý làm Tổng đốc, để dùng vào việc huấn luyện và trang bị hiện đại cho Hoài quân.
Trước tình hình đó, triều đình nhà Thanh đã quyết định cải tổ
[quân đội](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i), tổ chức thêm một đội quân kiểu mới, được huấn luyện theo kiểu [phương Tây](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%A2y) gọi là **Tân quân** (Lục quân) và **Hạm đội** ( [Hải quân](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n)). Tháng 5 năm 1875, Lý Hồng Chương được bổ nhiệm làm Bắc Dương Đại thần kiêm Bắc Dương Thủy sư, phụ trách việc hiện đại hóa lực lượng Tân quân và Hải quân các tỉnh ven biển phía Bắc Trung Quốc. Ban đầu, thuật ngữ "Bắc Dương quân" bắt đầu được dùng để chỉ các đội quân chính quy (cả Lục quân lẫn Hải quân) do Lý xây dựng.
Sau thảm bại của Bắc Dương quân trong
[Chiến tranh Giáp Ngọ](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Thanh-Nh%E1%BA%ADt), nhà Thanh đã cho thành lập 10 doanh Định Vũ quân tại Thiên Tân, huấn luyện hoàn toàn theo phương pháp của Tây phương. Định Vũ quân được phân chia thành Bộ binh 3.000 người, Pháo binh 1.000 người, Kỵ binh 250 người, Công binh 500 người; tổng cộng 4.700 binh sĩ. Một võ quan Hoài quân là [2] [Viên Thế Khải](/wiki/Vi%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_Kh%E1%BA%A3i)được bổ nhiệm làm chỉ huy Định Vũ quân. Viên cải xưng Định Vũ quân thành Tân kiến lục quân. Tân kiến lục quân phỏng theo tổ chức quân đội của Nhật Bản, được huấn luyện bởi các sĩ quan Đức và trang bị vũ khí của Đức. Cùng lúc đấy, tại Lưỡng Giang, [Trương Chi Động](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Chi_%C4%90%E1%BB%99ng)cũng thành lập một đội Tân quân với tên gọi Tự Cường quân, cũng được huấn luyện và trang bị theo phương pháp Tây phương, phân thành bộ binh, kỵ binh, pháo binh, công binh, tổng cộng 13 doanh.
Ngày
[8 tháng 12](/wiki/8_th%C3%A1ng_12) năm [1895](/wiki/1895), để thưởng công đã tiết lộ âm mưu chính biến của phe Duy tân, Thái hậu [Từ Hi](/wiki/T%E1%BB%AB_Hi_Th%C3%A1i_h%E1%BA%ADu) đã bổ nhiệm Viên Thế Khải làm Bắc Dương Đại thần . Tự Cường quân cũng được hợp nhất vào Tân kiến lục quân. Từ đó, thuật ngữ "Bắc Dương quân" bắt đầu được dùng để chỉ các đội quân chính quy do Viên Thế Khải và võ quan xuất thân từ Hoài quân hoặc tốt nghiệp từ Bắc Dương võ bị học đường, chỉ huy. Đội quân này trở thành nòng cốt của Tân quân và phát triển nhanh chóng lên hơn 2 vạn binh sĩ. Bên cạnh đó, Viên cũng cho thành lập trường huấn luyện sĩ quan tại Thiên Tân, đào tạo các chỉ huy tương lai cho Tân quân. [3]
Tháng 2 năm 1905, Viên Thế Khải tấu thỉnh Thanh triều thống nhất toàn quốc lực lượng Tân quân, đề xuất biên chế lục quân thường trực thống nhất theo mô hình của Tân quân Bắc Dương do ông ta chỉ huy. Năm 1907, nhà Thanh thành lập Bộ Lục quân, dự kiến biên chế các đội quân thường trực trên toàn quốc thành 36 trấn. Tuy nhiên, đề án đó không bao giờ có thể thực hiện do sự sụp đổ của nhà Thanh vào năm 1911.
## Tổ chức[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_B%E1%BA%AFc_D%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_B%E1%BA%AFc_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=2)]
Bộ chỉ huy ban đầu của Tân quân Bắc Dương, bấy giờ mang tên Tân kiến lục quân, gồm:
- Tổng biện Tham mưu doanh vụ xứ (Tham mưu trưởng):
[Từ Thế Xương](/wiki/T%E1%BB%AB_Th%E1%BA%BF_X%C6%B0%C6%A1ng)
-
- Tham mưu doanh vụ xứ kiêm Giám đốc Binh quan học đường (Tham mưu phó kiêm Hiệu trưởng trường Sĩ quan):
[Giang Triều Tông](/w/index.php?title=Giang_Tri%E1%BB%81u_T%C3%B4ng&action=edit&redlink=1)
- Tham mưu doanh vụ xứ kiêm Giám đốc Binh quan học đường (Tham mưu phó kiêm Hiệu trưởng trường Sĩ quan):
- Tổng biện Đốc thao doanh vụ xứ kiêm Giám đốc Bộ binh học đường (Trưởng ban Huấn luyện kiêm Hiệu trưởng trường Bộ binh):
[Phùng Quốc Chương](/wiki/Ph%C3%B9ng_Qu%E1%BB%91c_Ch%C6%B0%C6%A1ng)
-
- Đề điệu Đốc thao doanh vụ xứ (Phó ban Huấn luyện):
[Đoàn Chi Quý](/w/index.php?title=%C4%90o%C3%A0n_Chi_Qu%C3%BD&action=edit&redlink=1)
- Chỉ huy Bộ đội Đệ nhất doanh (Tiểu đoàn 1 Bộ binh):
[Khương Quế Đề](/w/index.php?title=Kh%C6%B0%C6%A1ng_Qu%E1%BA%BF_%C4%90%E1%BB%81&action=edit&redlink=1)
- Chỉ huy Bộ đội Đệ nhị doanh (Tiểu đoàn 2 Bộ binh):
[Ngô Trường Thuần](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Thu%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1)
- Chỉ huy Bộ đội Đệ tam doanh (Tiểu đoàn 3 Bộ binh):
[Lôi Chấn Xuân](/w/index.php?title=L%C3%B4i_Ch%E1%BA%A5n_Xu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)
- Chỉ huy Mã đội Đệ nhất doanh (Tiểu đoàn 1 Kỵ binh):
[Ngô Phượng Lĩnh](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Ph%C6%B0%E1%BB%A3ng_L%C4%A9nh&action=edit&redlink=1)
- Đề điệu Đốc thao doanh vụ xứ (Phó ban Huấn luyện):
- Thống đái Pháo binh doanh (Trưởng ban Pháo binh) kiêm Giám đốc Pháo binh học đường:
[Đoàn Kỳ Thụy](/wiki/%C4%90o%C3%A0n_K%E1%BB%B3_Th%E1%BB%A5y)
-
- Chỉ huy Pháo đội Đệ nhất doanh (Tiểu đoàn 1 Pháo binh): [[Trương Hoài Chi
- Chỉ huy Công trình doanh kiêm Tổng giáo tập Giảng võ đường:
[Vương Sĩ Trân](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_S%C4%A9_Tr%C3%A2n&action=edit&redlink=1)
- Chỉ huy Công trình doanh kiêm Hành doanh trung quân (Trưởng ban Tác chiến):
[Trương Huân](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Hu%C3%A2n)
- Chỉ huy Học binh doanh (Tiểu đoàn Học viên) kiêm Đề điệu Đốc thao doanh vụ xứ:
[Tào Côn](/wiki/T%C3%A0o_C%C3%B4n)
Ngoài ra còn có các sĩ quan
[Vương Anh Giai](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_Anh_Giai&action=edit&redlink=1), [Trương Vĩnh Thành](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_V%C4%A9nh_Th%C3%A0nh&action=edit&redlink=1), [Triệu Quốc Hiền](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%87u_Qu%E1%BB%91c_Hi%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1), [Hà Tông Liên](/w/index.php?title=H%C3%A0_T%C3%B4ng_Li%C3%AAn&action=edit&redlink=1), [Lý Thuần](/w/index.php?title=L%C3%BD_Thu%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1), [Trần Quang Viễn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_Quang_Vi%E1%BB%85n&action=edit&redlink=1), [Lý Hậu Cơ](/w/index.php?title=L%C3%BD_H%E1%BA%ADu_C%C6%A1&action=edit&redlink=1), [Vương Chiêm Nguyên](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_Chi%C3%AAm_Nguy%C3%AAn&action=edit&redlink=1), [Lô Vĩnh Tường](/w/index.php?title=L%C3%B4_V%C4%A9nh_T%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1), [Vương Nhữ Hiền](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_Nh%E1%BB%AF_Hi%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1), [Dương Thiện Đức](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_Thi%E1%BB%87n_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1), [Điền Trung Ngọc](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81n_Trung_Ng%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1), [Bào Quý Khanh](/w/index.php?title=B%C3%A0o_Qu%C3%BD_Khanh&action=edit&redlink=1), [Lục Kiến Chương](/w/index.php?title=L%E1%BB%A5c_Ki%E1%BA%BFn_Ch%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1), [Điền Trung Ngọc](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81n_Trung_Ng%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1), [Chung Lân Đồng](/w/index.php?title=Chung_L%C3%A2n_%C4%90%E1%BB%93ng&action=edit&redlink=1), [Mã Long Tiêu](/w/index.php?title=M%C3%A3_Long_Ti%C3%AAu&action=edit&redlink=1), [Mạnh Ân Viễn](/w/index.php?title=M%E1%BA%A1nh_%C3%82n_Vi%E1%BB%85n&action=edit&redlink=1)...
Năm 1905, lực lượng Tân quân Bắc Dương phát triển, được tổ chức thành 6 trấn, mỗi trấn được tổ chức theo mô hình
[sư đoàn](/wiki/S%C6%B0_%C4%91o%C3%A0n) của [Lục quân Đế quốc Nhật Bản](/wiki/L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), với đủ bộ binh, kỵ binh, pháo binh, công binh, gồm 20 doanh, tổng số xấp xỉ 1 vạn quân.
Chỉ huy các trấn (tương đương Sư đoàn trưởng) theo thứ tự quản nhậm:
- Đệ nhất trấn Thống chế: Phụng Sơn, Hà Tông Liên
- Đệ nhị trấn Thống chế: Vương Anh Giai, Trương Hoài Chi
- Đệ tam trấn Thống chế: Đoàn Ký Thụy, Tào Côn
- Đệ tứ trấn Thống chế: Ngô Phượng Lĩnh
- Đệ ngũ trấn Thống chế: Ngô Trường Thuần, Trương Vĩnh Thành
- Đệ lục trấn Thống chế: Vương Sĩ Trân, Triệu Quốc Hiền, Đoàn Kỳ Thụy
## Hệ thống quân hàm[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_B%E1%BA%AFc_D%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_B%E1%BA%AFc_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=3)]
Hệ thống quân hàm ban đầu của Tân quân Bắc Dương do Viên Thế Khải tham chiếu hệ thống đẳng cấp của
[Bát Kỳ](/wiki/B%C3%A1t_K%E1%BB%B3), mô phỏng hệ thống quân hàm [Quân đội Phổ](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Ph%E1%BB%95), xây dựng thành nền tảng quân hàm hiện đại của Tân quân. Một hệ thống cấp hiệu cũng được thiết kế, pha trộn ảnh hưởng của hệ thống cấp hiệu của [Phổ](/wiki/Ph%E1%BB%95) bấy giờ.
Hệ thống cấp bậc sĩ quan gồm 3 bậc gồm Đô thống (cấp Tướng), Tham lĩnh (cấp Tá), Quân hiệu (cấp Úy). Mỗi bậc lại phân thành 3 cấp Chánh (Đại), Phó (Trung), Hiệp (Thiếu). Hạ sĩ quan phân 3 cấp: Thượng sĩ, Trung sĩ, Hạ sĩ. Binh sĩ cũng phân 3 cấp: Thượng đẳng binh, Nhất đẳng binh, Nhị đẳng binh.
Tháng 8 năm 1912, chính phủ Bắc Dương của Viên Thế Khải cải tổ và thống nhất hệ thống quân hàm trên toàn quốc, cơ bản dựa trên hệ thống quân hàm của Bắc Dương quân nhưng có loại trừ những tàn tích của chế độ Bát kỳ Lục doanh. Tuy vẫn giữ 3 bậc 9 cấp, nhưng danh xưng thay đổi thành 3 bậc thành Tướng, Hiệu, Úy; và 3 cấp trở thành Thượng, Trung, Thiếu. Bên cạnh đó, cấp bậc Chuẩn úy cũng được đặt ra. Hệ thống cấp bậc này trở thành nên tảng cho hệ thống quân hàm của Trung Hoa Dân Quốc về sau này, kể cả sau khi
[chính phủ Bắc Dương](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_B%E1%BA%AFc_D%C6%B0%C6%A1ng) sụp đổ.
## Phân liệt[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_B%E1%BA%AFc_D%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_B%E1%BA%AFc_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=4)] [Cách mạng Tân Hợi](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i) năm 1911 đã dẫn đến hàng loạt cuộc nổi dậy trên khắp miền nam Trung Quốc. Những binh sĩ từng trung thành với nhà Thanh bắt đầu đào ngũ sang lực lượng cách mạng. Phiến quân đã thiết lập một chính quyền địa phương tại [Nam Kinh](/wiki/Nam_Kinh) năm 1912 do [Tôn Dật Tiên](/wiki/T%C3%B4n_D%E1%BA%ADt_Ti%C3%AAn) đứng đầu. Phe cách mạng không đủ mạng để đánh bại quân Bắc Dương và nếu tiếp tục chiến đấu sẽ gần như chắc chắn dẫn đến thất bại. Thay vào đó, Tôn thỏa thuận với Viên Thế Khải của quân Bắc Dương cùng lật đổ nhà Thanh và tái thống nhất Trung Quốc. Đổi lại, Viên sẽ trở thành tổng thống. Viên từ chối chuyển đến [Nam Kinh](/wiki/Nam_Kinh) và đã chọn [Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh), nơi quyền lực của ông được bảo đảm, làm thủ đô.
Phản đối việc Viên Thế Khải ngày càng độc đoán, các tỉnh miền nam đã dấy loạn năm 1913 nhưng bị quân Bắc Dương đàn áp mạnh tay. Các quan chức dân sự bị thay thế bởi các sĩ quan quân đội. Tháng 12 năm 1915, Viên thực hiện mục đích từ lâu của mình là trở thành
[Hoàng đế Trung Hoa](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF_Trung_Hoa). Các tỉnh phương nam lại nổi dậy một lần nữa và lần này nghiêm trọng nhất do hầu hết các tướng lĩnh Bắc Dương đã bỏ rơi Viên. Viên đã từ bỏ ngôi vị để thu phục lại tùy tướng của mình nhưng trước khi ông qua đời tháng 6 năm 1916, chính trị Trung Quốc lại lục đục. Chia rẽ Bắc-Nam còn tiếp diễn trong suốt thời kỳ quân phiệt.
|Phe phái||Phạm vi thế lực||Quân phiệt thủ lãnh||Quốc gia hậu thuẫn|
|Quân phiệt Trực hệ
|直系军阀 |Trung hạ lưu
|[Phùng Quốc Chương](/wiki/Ph%C3%B9ng_Qu%E1%BB%91c_Ch%C6%B0%C6%A1ng), [Tào Côn](/wiki/T%C3%A0o_C%C3%B4n), [Ngô Bội Phu](/wiki/Ng%C3%B4_B%E1%BB%99i_Phu), [Tề Tiếp Nguyên](/w/index.php?title=T%E1%BB%81_Ti%E1%BA%BFp_Nguy%C3%AAn&action=edit&redlink=1), [Tôn Truyền Phương](/wiki/T%C3%B4n_Truy%E1%BB%81n_Ph%C6%B0%C6%A1ng) [Anh](/wiki/Anh), [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) *皖系军阀* [An Huy](/wiki/An_Huy), [Chiết Giang](/wiki/Chi%E1%BA%BFt_Giang), [Sơn Đông](/wiki/S%C6%A1n_%C4%90%C3%B4ng), [Phúc Kiến](/wiki/Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn), [Thiểm Tây](/wiki/Thi%E1%BB%83m_T%C3%A2y) [Đoàn Kỳ Thụy](/wiki/%C4%90o%C3%A0n_K%E1%BB%B3_Th%E1%BB%A5y), [Lư Vĩnh Tường](/w/index.php?title=L%C6%B0_V%C4%A9nh_T%C6%B0%E1%BB%9Dng_(qu%C3%A2n_phi%E1%BB%87t)&action=edit&redlink=1) [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) *奉系军阀* [Phụng Thiên](/wiki/Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn), [Hắc Long Giang](/wiki/H%E1%BA%AFc_Long_Giang), [Cát Lâm](/wiki/C%C3%A1t_L%C3%A2m) [Trương Tác Lâm](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%A1c_L%C3%A2m), [Trương Học Lương](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_H%E1%BB%8Dc_L%C6%B0%C6%A1ng), [Trương Tông Xương](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%B4ng_X%C6%B0%C6%A1ng) [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) *冯系军阀* [Phùng Ngọc Tường](/wiki/Ph%C3%B9ng_Ng%E1%BB%8Dc_T%C6%B0%E1%BB%9Dng) [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) *晋系军阀*


text:
Quận Fayette, Illinois
Quận Fayette là một quận thuộc tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.
Các xa lộ chính[sửa | sửa mã nguồn]
Quận giáp ranh[sửa | sửa mã nguồn]
Thông tin nhân khẩu[sửa | sửa mã nguồn]
Theo điều tra dân số 2 năm 2000, quận đã có dân số 21.802 người, 8.146 hộ gia đình, và 5.653 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 30 người trên một dặm Anh vuông (12/km ²). Có 9.053 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 13 trên một dặm Anh vuông (5/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận bao gồm 94,02% người da trắng, 4,88% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,12% người Mỹ bản xứ, 0,17% châu Á, Thái Bình Dương 0,02%, 0,25% từ các chủng tộc khác, và 0,54% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,80% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 34,7% là người gốc Đức, 23,5% người Mỹ, 11,6% người gốc Anh và 9,6% gốc Ailen theo điều tra dân số năm 2000. 98,2% nói người gốc Anh và 1,3% tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ đầu tiên của họ.
Có 8.146 hộ, trong đó 31,90% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 56,60% là đôi vợ chồng sống với nhau, 8,50% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 30,60% là không lập gia đình. 27,20% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 13,60% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,46 và cỡ gia đình trung bình là 2,98.
Tháp tuổi dân cư sinh sống trong quận với tỷ lệ như sau: 23,80% dưới độ tuổi 18, 9,00% 18-24, 29,30% 25-44, 21,90% từ 45 đến 64, và 15,90% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 38 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 108,60 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 111,50 nam giới.
Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt mức USD 31.873, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 39.044. Phái nam có thu nhập trung bình USD 29.478 so với 20.254 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người đạt mức 15.357 USD. Có 8,40% gia đình và 12,20% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 15,60% những người dưới 18 tuổi và 11,90% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

markdown:
# Quận Fayette, Illinois
**Quận Fayette** là một [quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Illinois](/wiki/Illinois), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của [Cục điều tra dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3) năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Fayette,_Illinois&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Fayette,_Illinois&action=edit§ion=1)]
Theo
[Cục điều tra dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3), quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.
### Các xa lộ chính[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Fayette,_Illinois&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Fayette,_Illinois&action=edit§ion=2)]
### Quận giáp ranh[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Fayette,_Illinois&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Fayette,_Illinois&action=edit§ion=3)]
## Thông tin nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Fayette,_Illinois&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Fayette,_Illinois&action=edit§ion=4)]
Theo điều tra dân số
năm 2000, quận đã có dân số 21.802 người, 8.146 hộ gia đình, và 5.653 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 30 người trên một 2 [dặm Anh vuông](/w/index.php?title=D%E1%BA%B7m_Anh_vu%C3%B4ng&action=edit&redlink=1)(12/km ²). Có 9.053 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 13 trên một [dặm Anh vuông](/w/index.php?title=D%E1%BA%B7m_Anh_vu%C3%B4ng&action=edit&redlink=1)(5/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận bao gồm 94,02% người da trắng, 4,88% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,12% người Mỹ bản xứ, 0,17% châu Á, Thái Bình Dương 0,02%, 0,25% từ các chủng tộc khác, và 0,54% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,80% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 34,7% là người gốc Đức, 23,5% người Mỹ, 11,6% người gốc Anh và 9,6% gốc Ailen theo điều tra dân số năm 2000. 98,2% nói người gốc Anh và 1,3% [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha)là ngôn ngữ đầu tiên của họ.
Có 8.146 hộ, trong đó 31,90% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 56,60% là đôi vợ chồng sống với nhau, 8,50% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 30,60% là không lập gia đình. 27,20% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 13,60% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,46 và cỡ gia đình trung bình là 2,98.
Tháp tuổi dân cư sinh sống trong quận với tỷ lệ như sau: 23,80% dưới độ tuổi 18, 9,00% 18-24, 29,30% 25-44, 21,90% từ 45 đến 64, và 15,90% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 38 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 108,60 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 111,50 nam giới.
Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt mức
[USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) 31.873, và thu nhập trung bình cho một gia đình là [USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) 39.044. Phái nam có thu nhập trung bình [USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) 29.478 so với 20.254 [USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) của phái nữ. [Thu nhập bình quân đầu người](/wiki/Thu_nh%E1%BA%ADp_b%C3%ACnh_qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BA%A7u_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) đạt mức 15.357 [USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9). Có 8,40% gia đình và 12,20% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 15,60% những người dưới 18 tuổi và 11,90% của những người 65 tuổi hoặc hơn.


text:
Sông Wang
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Sông Wang (tiếng Thái: วัง) là một con sông ở miền Bắc Thái Lan. Sông này nhập vào sông Ping tại thị xã Tak. Sông dài toàn bộ 335 km. Về phía Nam của sông Wang là Lampang. Sông trải về phía Bắc đến tỉnh Chiang Rai.

markdown:
# Sông Wang
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Sông Wang** ( [tiếng Thái](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Th%C3%A1i): วัง) là một con sông ở [miền Bắc Thái Lan](/wiki/Mi%E1%BB%81n_B%E1%BA%AFc_Th%C3%A1i_Lan). Sông này nhập vào [sông Ping](/wiki/S%C3%B4ng_Ping) tại thị xã [Tak](/w/index.php?title=Tak_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3)&action=edit&redlink=1). Sông dài toàn bộ 335 km. Về phía Nam của sông Wang là [Lampang](/w/index.php?title=Lampang&action=edit&redlink=1). Sông trải về phía Bắc đến [tỉnh Chiang Rai](/wiki/Chiang_Rai_(t%E1%BB%89nh)).


text:
San Martino Alfieri
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
San Martino Alfieri là một đô thị ở Province of Asti in the Italian region Piedmont, có khoảng cách khoảng 45 km về phía đông nam của Torino và khoảng 11 km về phía tây nam của Asti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 717 người và diện tích là 7,4 km².[1]
Đô thị San Martino Alfieri có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Firano, Garibaldi, Quaglia, Marelli, và Fagnani.
San Martino Alfieri giáp các đô thị: Antignano, Costigliole d'Asti, Govone, và San Damiano d'Asti.

markdown:
# San Martino Alfieri
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
Thị trưởng Độ cao |m
|Diện tích |7,4 km²
|Dân số | - Tổng số (Tháng 12 năm 2004)
||717
|| - Mật độ
||97/km²
|Múi giờ Tọa độ |sanmartinesi
||0141
|Mã bưu điện |14010
||Firano, Garibaldi, Quaglia, Marelli, Fagnani
|**San Martino Alfieri** là một đô thị ở [Province of Asti](/w/index.php?title=Province_of_Asti&action=edit&redlink=1) in the [Italian](/wiki/%C3%9D) region [Piedmont](/wiki/Piemonte), có khoảng cách khoảng 45 km về phía đông nam của [Torino](/wiki/Torino) và khoảng 11 km về phía tây nam của [Asti](/wiki/Asti). Tại thời điểm ngày [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) năm [2004](/wiki/2004), đô thị này có dân số 717 người và diện tích là 7,4 km². [[1]](#cite_note-istat-1)
Đô thị San Martino Alfieri có các
* (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Firano, Garibaldi, Quaglia, Marelli, và Fagnani. frazioni*
San Martino Alfieri giáp các đô thị:
[Antignano](/wiki/Antignano), [Costigliole d'Asti](/wiki/Costigliole_d%27Asti), [Govone](/wiki/Govone), và [San Damiano d'Asti](/wiki/San_Damiano_d%27Asti).
## Quá trình biến động dân số[
[sửa](/w/index.php?title=San_Martino_Alfieri&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=San_Martino_Alfieri&action=edit§ion=1)] ![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/timeline/252eb025c711d4fde9cbbf026c27aeda.png)


text:
Thể loại:Thể thao Ý
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bài chính thể loại: Thể thao Ý
Thể loại con
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.
B
- ► Bóng đá Ý (6 t.l., 17 tr., 3 t.t.)
S
- ► Sân vận động Ý (4 tr.)
Các trang trong thể loại “Thể thao Ý”
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.

markdown:
# Thể loại:Thể thao Ý
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Thể thao Ý](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_thao_%C3%9D&action=edit&redlink=1)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Thể loại con
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.
### B
- ►
[Bóng đá Ý](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_%C3%9D) (6 t.l., 17 tr., 3 t.t.)
### S
- ►
[Sân vận động Ý](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_%C3%9D) (4 tr.)
## Các trang trong thể loại “Thể thao Ý”
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.


text:
Tinh vân Lạp Hộ
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tinh vân Lạp Hộ (Messier 42, M42 hay NGC 1976) là tinh vân phát xạ có vị trí biểu kiến nằm trong chòm sao Lạp Hộ, được nhà thiên văn học người Pháp Nicolas-Claude Fabri de Peiresc phát hiện năm 1610.
Đây là một trong những tinh vân sáng nhất có thể nhìn thấy bằng mắt thường nhờ cấp sao biểu kiến 4m, nằm ở khoảng cách 1.600 năm ánh sáng với bề rộng 33 năm ánh sáng.
Hình của Kính viễn vọng không gian Hubble[sửa | sửa mã nguồn]
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă “SIMBAD Astronomical Database”. Results for NGC 7538. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2006.
- ^ Reid, M. J.; et al. (2009). “Trigonometric Parallaxes of Massive Star Forming Regions: VI. Galactic Structure, Fundamental Parameters and Non-Circular Motions”. The Astrophysical Journal, in press 700: 137. doi:10.1088/0004-637X/700/1/137. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2009.
- ^ “NGC 1976 = M42”. SEDS.org. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2009.
- ^ Revised NGC Data for NGC 1976 per Wolfgang Steinicke's NGC/IC Database Files.

markdown:
# Tinh vân Lạp Hộ
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Tinh vân Lạp Hộ|
|
|![]()
[kỷ nguyên](/wiki/K%E1%BB%B7_nguy%C3%AAn_(thi%C3%AAn_v%C4%83n)) [J2000](/wiki/K%E1%BB%B7_nguy%C3%AAn_(thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)#N.C4.83m_Julius_v.C3.A0_J2000) [Phản xạ và phát xạ](/wiki/Tinh_v%C3%A2n) [Xích kinh](/wiki/X%C3%ADch_kinh) h35 m17,3 s [[1]](#cite_note-simbad-1) [Xích vĩ](/wiki/X%C3%ADch_v%C4%A9) [[1]](#cite_note-simbad-1) [ly](/wiki/N%C4%83m_%C3%A1nh_s%C3%A1ng)(412 [pc](/wiki/Parsec)) [[2]](#cite_note-arxiv0902-2) [Cấp sao biểu kiến](/wiki/C%E1%BA%A5p_sao_bi%E1%BB%83u_ki%E1%BA%BFn)(V) [[3]](#cite_note-SEDS-3) [phút cung](/wiki/Ph%C3%BAt_cung) [[4]](#cite_note-revised_ngc-4) [Chòm sao](/wiki/Ch%C3%B2m_sao) [Lạp Hộ](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1p_H%E1%BB%99_(ch%C3%B2m_sao)&action=edit&redlink=1) [Bán kính](/wiki/B%C3%A1n_k%C3%ADnh) [ly](/wiki/N%C4%83m_%C3%A1nh_s%C3%A1ng) [[a]](#endnote_Anone) [Cấp sao tuyệt đối](/wiki/C%E1%BA%A5p_sao_tuy%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%91i)(V) [Trapezium](/w/index.php?title=C%E1%BB%A5m_sao_Trapezium&action=edit&redlink=1) [NGC](/wiki/Thi%C3%AAn_th%E1%BB%83_NGC)1976, M42,
LBN 974,
[Sharpless](/w/index.php?title=Sharpless_catalog&action=edit&redlink=1)281 [Tinh vân khuếch tán](/wiki/Tinh_v%C3%A2n_khu%E1%BA%BFch_t%C3%A1n), [Danh sách tinh vân](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Danh_s%C3%A1ch_tinh_v%C3%A2n) **Tinh vân Lạp Hộ** ( **Messier 42**, **M42** hay **NGC 1976**) là [tinh vân phát xạ](/w/index.php?title=Tinh_v%C3%A2n_ph%C3%A1t_x%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1) có vị trí biểu kiến nằm trong [chòm sao Lạp Hộ](/wiki/L%E1%BA%A1p_H%E1%BB%99), được nhà thiên văn học [người Pháp](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ph%C3%A1p) [Nicolas-Claude Fabri de Peiresc](/w/index.php?title=Nicolas-Claude_Fabri_de_Peiresc&action=edit&redlink=1) phát hiện năm [1610](/wiki/1610).
Đây là một trong những
[tinh vân](/wiki/Tinh_v%C3%A2n) sáng nhất có thể nhìn thấy bằng mắt thường nhờ [cấp sao biểu kiến](/wiki/C%E1%BA%A5p_sao_bi%E1%BB%83u_ki%E1%BA%BFn) 4 m, nằm ở khoảng cách 1.600 [năm ánh sáng](/wiki/N%C4%83m_%C3%A1nh_s%C3%A1ng) với bề rộng 33 năm ánh sáng.
## Hình của
[Kính viễn vọng không gian Hubble](/wiki/K%C3%ADnh_vi%E1%BB%85n_v%E1%BB%8Dng_kh%C3%B4ng_gian_Hubble)[ [sửa](/w/index.php?title=Tinh_v%C3%A2n_L%E1%BA%A1p_H%E1%BB%99&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tinh_v%C3%A2n_L%E1%BA%A1p_H%E1%BB%99&action=edit§ion=1)]
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Tinh_v%C3%A2n_L%E1%BA%A1p_H%E1%BB%99&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tinh_v%C3%A2n_L%E1%BA%A1p_H%E1%BB%99&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
- ^
**a** **ă** [“SIMBAD Astronomical Database”](http://simbad.u-strasbg.fr/Simbad). *Results for NGC 7538*. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2006. **Reid, M. J.;** [^](#cite_ref-arxiv0902_2-0) *et al*. (2009). [“Trigonometric Parallaxes of Massive Star Forming Regions: VI. Galactic Structure, Fundamental Parameters and Non-Circular Motions”](http://arxiv.org/abs/0902.3913). *The Astrophysical Journal, in press* **700**: 137. [doi](/wiki/DOI): [10.1088/0004-637X/700/1/137](//dx.doi.org/10.1088%2F0004-637X%2F700%2F1%2F137). Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2009. [^](#cite_ref-SEDS_3-0) [“NGC 1976 = M42”](http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc.cgi?NGC+1976). *SEDS.org*. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2009. [^](#cite_ref-revised_ngc_4-0) [Revised NGC Data for NGC 1976](http://www.seds.org/~spider/ngc/revngcic.cgi?NGC1976)per Wolfgang Steinicke's [NGC/IC Database Files](http://www.ngcic.org/steinicke/).
|
|


text:
突
Từ điển mở Wiktionary
Mục lục
Chữ Hán[sửa]
- Phiên âm Hán-Việt: gia, đột
- Số nét: 9
- Bộ thủ: 穴 + 4 nét (xem trong Hán Việt tự điển)
- Dữ liệu Unicode: U+7A81 (liên kết ngoài tiếng Anh)
Tiếng Quan Thoại[sửa]
Cách phát âm[sửa]
- Bính âm: tū (tu1)
- Wade–Giles: t’u1
Phó từ[sửa]
突
Dịch[sửa]
Chữ Nôm[sửa]
(trợ giúp hiển thị và nhập chữ Nôm)

markdown:
# 突
Từ điển mở Wiktionary
|Tra từ bắt đầu bởi|
|
|
## Mục lục
## Chữ Hán[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-Hani-&action=edit§ion=T-1)]
|
|![ 突-bw.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/%E7%AA%81-bw.png/270px-%E7%AA%81-bw.png)
![ 突-bw.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/%E7%AA%81-bw.png/270px-%E7%AA%81-bw.png)
[Phiên âm Hán-Việt](//vi.wikipedia.org/wiki/Phi%C3%AAn_%C3%A2m_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): [gia](/wiki/gia), [đột](/wiki/%C4%91%E1%BB%99t) [Số nét](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_theo_s%E1%BB%91_n%C3%A9t): [9](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_9_n%C3%A9t) [Bộ thủ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BB%A5c_t%E1%BB%AB_ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_theo_b%E1%BB%99): [穴](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_b%E1%BB%99_%E7%A9%B4)+ [4 nét](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_b%E1%BB%99_%E7%A9%B4_%2B_4_n%C3%A9t)(xem trong *)* [Hán Việt tự điển](//vi.wikisource.org/wiki/H%C3%A1n_Vi%E1%BB%87t_t%E1%BB%B1_%C4%91i%E1%BB%83n/%E7%A9%B4#4_N.C3.89T)
- Dữ liệu
[Unicode](//vi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Dung_Unicode): [U+7A81](http://www.unicode.org/cgi-bin/GetUnihanData.pl?codepoint=7A81)(liên kết ngoài tiếng Anh)
## Tiếng Quan Thoại[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-cmn-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)] [Bính âm](/wiki/Wiktionary:B%C3%ADnh_%C3%A2m): tū (tu 1) [Wade–Giles](/wiki/Wiktionary:Wade-Giles): t’u 1
### Phó từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adv-&action=edit§ion=T-1)] **突**
#### Dịch[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-trans-&action=edit§ion=T-1)]
## Chữ Nôm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-vie-n-&action=edit§ion=T-1)]
(
[trợ giúp hiển thị và nhập chữ Nôm](/wiki/Tr%E1%BB%A3_gi%C3%BAp:Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m))
|突 viết theo chữ
|[đụt](/w/index.php?title=%C4%91%E1%BB%A5t&action=edit&redlink=1), [sột](/wiki/s%E1%BB%99t), [dột](/wiki/d%E1%BB%99t), [dốt](/wiki/d%E1%BB%91t), [mất](/wiki/m%E1%BA%A5t), [đuột](/w/index.php?title=%C4%91u%E1%BB%99t&action=edit&redlink=1), [tọt](/wiki/t%E1%BB%8Dt), [đột](/wiki/%C4%91%E1%BB%99t), [dục](/wiki/d%E1%BB%A5c), [lọt](/wiki/l%E1%BB%8Dt), [giọt](/wiki/gi%E1%BB%8Dt), [đót](/w/index.php?title=%C4%91%C3%B3t&action=edit&redlink=1), [gia](/wiki/gia), [chặt](/wiki/ch%E1%BA%B7t), [đợt](/wiki/%C4%91%E1%BB%A3t), [chợt](/wiki/ch%E1%BB%A3t)
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
|
|[Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF) [Sài Gòn](/wiki/S%C3%A0i_G%C3%B2n) [Vinh](/wiki/Vinh) [Thanh Chương](/wiki/Thanh_Ch%C6%B0%C6%A1ng) [Hà Tĩnh](/wiki/H%C3%A0_T%C4%A9nh)

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.02:-77.54:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp1053 miss(0), cp1067 frontend miss(0)


text:
Đây là cuốn sách được giới sử học Pháp đánh giá là một trong những tác phẩm giá trị nhất viết về Võ Nguyên Giáp, nhà quân sự lỗi lạc, vị tướng lĩnh tài ba, nhân vật nổi bật của lịch sử hiện đại Việt Nam và thế giới thế kỷ 20.
Tác giả là người Pháp, một thành viên của nhóm trí thức mác-xít hoạt động công khai tại Sài Gòn năm 1947, sau này ông ra Bắc xin vào hàng ngũ Việt Minh và tham gia kháng chiến chống Pháp. Những năm 1950, ông ra Việt Bắc làm công tác địch vận, tham gia cải tạo tù binh Pháp. Năm 1954, ông về Hà Nội làm cho báo tiếng Pháp Le Viêt Nam en marche (Việt Nam tiến bước), sau đổi là Le Courrier du Viêt Nam (Tin Việt Nam). Cộng tác viên của Nhà xuất bản Ngoại văn (Hà Nội) và tạp chí Etudes vietnamiennes (Nghiên cứu Việt Nam). Năm 1964, ông trở về Pháp, bảo vệ luận án tiến sĩ sử học về đề tài Việt Nam, sau đó làm giáo sư trường Đại học Paris VII, giảng dạy về lịch sử hiện đại Việt Nam. Ông là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu và bài báo viết về Việt Nam có giá trị như: Phan Bội Châu, Giap... Ông cũng là dịch giả đã giới thiệu nhiều tác phẩm Việt Nam ra tiếng Pháp, như Tắt đèn của Ngô Tất Tố, Dế mèn phiêu lưu ký của Tô Hoài, Đại thắng mùa xuân của Văn Tiến Dũng...
Cuốn VÕ NGUYÊN GIÁP (nguyên bản tiếng Pháp là Giap) là một phần trong luận án tiến sĩ của ông. Ông sử dụng tiếng Việt thành thạo, tham khảo nhiều tư liệu chính thống của Việt Nam, kết hợp với nhiều nguồn sách báo nước ngoài nên trong cuốn sách của ông có nhiều tài liệu và nhiều quan điểm, đánh giá mới mẻ.
Trong tác phẩm này:
Tác giả đã khắc họa rõ nét, sinh động chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ khi còn là một cậu bé cho tới khi trở thành vị chỉ huy của quân đội Việt Nam trong sự tham chiếu, so sánh giữa nhiều nguồn tư liệu khác nhau.
Ngoài những chi tiết nói về những chiến tích của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, không có gì khác biệt so với các cuốn sách khác của các tác giả phương Tây, còn có những chi tiết rất thú vị cho chúng ta biết về năm sinh của Đại tướng, những đoạn viết nói rõ âm mưu hiểm độc của thực dân Pháp có ý định mua chuộc cậu học sinh trung học Võ Nguyên Giáp, nhưng kết quả ngược lại, Võ Nguyên Giáp đã trở thành học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đã chỉ huy toàn quân dân đánh bại ba đế quốc lớn và các thế lực phản động khác.
Có những hiểu lầm về vị Đại tướng huyền thoại đã được tác giả làm rõ và tìm ra sự thật bằng những tài liệu phong phú và xác thực.
Trích lời giới thiệu về tác phẩm:
"...cuốn sách này có lợi thế lớn hơn nhiều so các cuốn sách khác đã viết về GIÁP sau đó: Không còn bám vào câu hỏi"Giáp và nhân dân Việt Nam đã giành được thắng lợi như thế nào?", nhưng Boudarel đã giải thích "Tại sao" họ lại chiến thắng. Và muốn giải đáp được câu hỏi trên, phải tìm hiểu lịch sử đất nước này từ rất lâu trước thế kỷ XX, điều đó Boudarel đã nắm được và chuyển tải sang cuốn sách của ông..." Alain Ruscio, nhà sử học Pháp - Paris, tháng 11 năm 2012
"...G. Boudarel viết cuốn GIÁP như tiểu sử của một nhà quân sự lớn, bên cạnh những phân tích khoa học, tác giả còn gửi gắm vào đó nhiều tâm đắc đối với lịch sử Việt Nam hiện đại mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một trong những hiện thân tiêu biểu, cái lịch sử mà chính tác giả cuốn sách từng là "người trong cuộc"..." Nhà sử học Dương Trung Quốc - Hà Nội, tháng 11 năm 2012
Mục lục:
- Lời giới thiệu (nhà sử học Dương Trung Quốc)
- GIÁP của Georges Boudarel: Một cuốn sách nên đọc (nhà sử học Pháp Alain Ruscio)
- Một người tên là Văn
- Chàng sinh viên, thầy giáo dạy sử và người chiến sĩ cách mạng
- Hoạt động du kích tại chiến khu Việt Bắc (1940 - 1945)
- Nhà chính khách (1945 - 1946)
- Chỉ huy quân đội tiến hành kháng chiến chống Pháp (1946 - 1954)
- Nhà chiến lược đối mặt với Hoa Kỳ
- Điện Biên Phủ
- Những công sự kiểu Việt Nam
- Gia đình, đồng chí và những người ảnh hưởng đến Võ Nguyên Giáp
- Những bức chân dung sống động
Trích đoạn sách hay:
Trong một vụ ẩu đả với người Pháp, Võ Nguyên Giáp bị bắt, kết án ba năm tù giam tại nhà tù Lao Bảo. Khi đó quan cai trị Marty cho rằng không nên để Giáp bị giam lâu trong tù, vì ở trong tù chàng thanh niên sôi sục ý chí cách mạng này chắc chắn sẽ trưởng thành hơn do được tiếp xúc với các chính trị phạm khác, sau này có thể trở thành một kẻ thù không đội trời chung của chính quyền thực dân, cho nên tốt hơn là tạo điều kiện cho anh ta học thành tài và anh ta sẽ khôn ngoan, dễ bảo hơn. Sau đó, từ thân phận tù khổ sai, Giáp trở thành học sinh Trường Trung học Albert Sarraut, một trường học tốt nhất ở thuộc địa, thực tế là dành riêng cho con em người Pháp, và số ít quan lại hay công chức cao cấp người Việt được ưu đãi đặc biệt. Marty đã mắc sai lầm lớn nhất trong cuộc đời hành nghề mật thám của mình....
Mời bạn đón đọc.
Hãy Đăng ký

markdown:
Thứ 2 - 7: hoạt động từ
**7:30 - 20:00**
Chủ nhật: hoạt động từ
**8:00 - 17:00**
Đây là cuốn sách được giới sử học Pháp đánh giá là một trong những tác phẩm giá trị nhất viết về Võ Nguyên Giáp, nhà quân sự lỗi lạc, vị tướng lĩnh tài ba, nhân vật nổi bật của lịch sử hiện đại Việt Nam và thế giới thế kỷ 20.
Tác giả là người Pháp, một thành viên của nhóm trí thức mác-xít hoạt động công khai tại Sài Gòn năm 1947, sau này ông ra Bắc xin vào hàng ngũ Việt Minh và tham gia kháng chiến chống Pháp. Những năm 1950, ông ra Việt Bắc làm công tác địch vận, tham gia cải tạo tù binh Pháp. Năm 1954, ông về Hà Nội làm cho báo tiếng Pháp Le Viêt Nam en marche (Việt Nam tiến bước), sau đổi là Le Courrier du Viêt Nam (Tin Việt Nam). Cộng tác viên của Nhà xuất bản Ngoại văn (Hà Nội) và tạp chí Etudes vietnamiennes (Nghiên cứu Việt Nam). Năm 1964, ông trở về Pháp, bảo vệ luận án tiến sĩ sử học về đề tài Việt Nam, sau đó làm giáo sư trường Đại học Paris VII, giảng dạy về lịch sử hiện đại Việt Nam. Ông là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu và bài báo viết về Việt Nam có giá trị như: Phan Bội Châu, Giap... Ông cũng là dịch giả đã giới thiệu nhiều tác phẩm Việt Nam ra tiếng Pháp, như
*Tắt đèn* của Ngô Tất Tố, *Dế mèn phiêu lưu ký *của Tô Hoài, *Đại thắng mùa xuân* của Văn Tiến Dũng...
Cuốn
**(nguyên bản tiếng Pháp là Giap) là một phần trong luận án tiến sĩ của ông. Ông sử dụng tiếng Việt thành thạo, tham khảo nhiều tư liệu chính thống của Việt Nam, kết hợp với nhiều nguồn sách báo nước ngoài nên trong cuốn sách của ông có nhiều tài liệu và nhiều quan điểm, đánh giá mới mẻ. VÕ NGUYÊN GIÁP **
Trong tác phẩm này:
Tác giả đã khắc họa rõ nét, sinh động chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ khi còn là một cậu bé cho tới khi trở thành vị chỉ huy của quân đội Việt Nam trong sự tham chiếu, so sánh giữa nhiều nguồn tư liệu khác nhau.
Ngoài những chi tiết nói về những chiến tích của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, không có gì khác biệt so với các cuốn sách khác của các tác giả phương Tây, còn có những chi tiết rất thú vị cho chúng ta biết về năm sinh của Đại tướng, những đoạn viết nói rõ âm mưu hiểm độc của thực dân Pháp có ý định mua chuộc cậu học sinh trung học Võ Nguyên Giáp, nhưng kết quả ngược lại, Võ Nguyên Giáp đã trở thành học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đã chỉ huy toàn quân dân đánh bại ba đế quốc lớn và các thế lực phản động khác.
Có những hiểu lầm về vị Đại tướng huyền thoại đã được tác giả làm rõ và tìm ra sự thật bằng những tài liệu phong phú và xác thực.
**Trích lời giới thiệu về tác phẩm:**
"...cuốn sách này có lợi thế lớn hơn nhiều so các cuốn sách khác đã viết về GIÁP sau đó: Không còn bám vào câu hỏi"Giáp và nhân dân Việt Nam đã giành được thắng lợi như thế nào?", nhưng Boudarel đã giải thích "Tại sao" họ lại chiến thắng. Và muốn giải đáp được câu hỏi trên, phải tìm hiểu lịch sử đất nước này từ rất lâu trước thế kỷ XX, điều đó Boudarel đã nắm được và chuyển tải sang cuốn sách của ông..."
*Alain Ruscio, nhà sử học Pháp - Paris, tháng 11 năm 2012*
"...G. Boudarel viết cuốn GIÁP như tiểu sử của một nhà quân sự lớn, bên cạnh những phân tích khoa học, tác giả còn gửi gắm vào đó nhiều tâm đắc đối với lịch sử Việt Nam hiện đại mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một trong những hiện thân tiêu biểu, cái lịch sử mà chính tác giả cuốn sách từng là "người trong cuộc"..."
*Nhà sử học Dương Trung Quốc - Hà Nội, tháng 11 năm 2012* **Mục lục:**
- Lời giới thiệu (nhà sử học Dương Trung Quốc)
- GIÁP của Georges Boudarel: Một cuốn sách nên đọc (nhà sử học Pháp Alain Ruscio)
- Một người tên là Văn
- Chàng sinh viên, thầy giáo dạy sử và người chiến sĩ cách mạng
- Hoạt động du kích tại chiến khu Việt Bắc (1940 - 1945)
- Nhà chính khách (1945 - 1946)
- Chỉ huy quân đội tiến hành kháng chiến chống Pháp (1946 - 1954)
- Nhà chiến lược đối mặt với Hoa Kỳ
- Điện Biên Phủ
- Những công sự kiểu Việt Nam
- Gia đình, đồng chí và những người ảnh hưởng đến Võ Nguyên Giáp
- Những bức chân dung sống động
**Trích đoạn sách hay:**
Trong một vụ ẩu đả với người Pháp, Võ Nguyên Giáp bị bắt, kết án ba năm tù giam tại nhà tù Lao Bảo. Khi đó quan cai trị Marty cho rằng không nên để Giáp bị giam lâu trong tù, vì ở trong tù chàng thanh niên sôi sục ý chí cách mạng này chắc chắn sẽ trưởng thành hơn do được tiếp xúc với các chính trị phạm khác, sau này có thể trở thành một kẻ thù không đội trời chung của chính quyền thực dân, cho nên tốt hơn là tạo điều kiện cho anh ta học thành tài và anh ta sẽ khôn ngoan, dễ bảo hơn. Sau đó, từ thân phận tù khổ sai, Giáp trở thành học sinh Trường Trung học Albert Sarraut, một trường học tốt nhất ở thuộc địa, thực tế là dành riêng cho con em người Pháp, và số ít quan lại hay công chức cao cấp người Việt được ưu đãi đặc biệt. Marty đã mắc sai lầm lớn nhất trong cuộc đời hành nghề mật thám của mình....
**Mời bạn đón đọc.**
★ ★ ★ ★ ★
Hãy Đăng ký

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: Accept-Encoding

X-Frame-Options: sameorigin

Set-Cookie: debugger=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache