markdown:
|
|
Việt Nam, kể từ 1986, sau một phần tư thế kỷ thực hiện sự thay đổi
căn bản mang tên là
Mặt khác, cũng phải tỉnh táo nhìn nhận, so với chính ta trước kia, những thành tựu đạt được trong 25 năm qua là rất to lớn; nhưng nếu so với chặng đường 25 năm đầu tiên trên con đường trở thành NIC (nước mới công nghiệp hóa) của Hàn Quốc, Đài Loan.., nước ta phát triển như thế là chậm, so với những thách thức hiện tại và phía trước nước ta phải đối mặt lại càng chậm. Nên có cái nhìn nhiều chiều như vậy để định liệu công việc của mình, và nhờ đó có thể “đỡ” rơi vào bệnh “mẹ hát con khen hay”!
Việt Nam bước vào thập kỷ 2020 đúng vào lúc kinh tế thế giới – trước
hết là những nền kinh tế lớn mà đầu tàu là kinh tế Mỹ - đang tìm
cách ra khỏi cuộc khủng hoảng mang tính hệ thống hiện nay để tìm
đường chuyển sang một thời kỳ phát triển mới. Trong khi đó Trung
Quốc đang dấn bước vào thập kỷ 2020 với mọi nỗ lực quyết liệt nhất
để đi nhanh hơn nữa trên con đường trở thành siêu cường vào giữa thế
kỷ này; giới nghiên cứu trên thế giới hầu như có cùng nhận định:
Như vậy, thập kỷ 2020 đến với Việt Nam với ba đặc điểm.
Ba
đặc điểm ấy đặt ra cho Việt Nam
nhiều thách thức mới, tới mức có thể nói:
Chỉ cần nhìn vào bức tranh thế giới, bản đồ địa chính trị hiện thời của khu vực nước ta với một Trung Quốc đầy tham vọng, và nhìn vào các vấn đề kinh tế, chính trị, xã hội, vào các vấn đề an ninh quốc phòng, vào những đòi hỏi của phát triển và cạnh tranh.., sẽ thấy rõ những điều vừa trình bày. Tính chất quyết liệt của chặng đường nước ta phải đi trong thập kỷ 2011-2020 là: Làm chủ được tình hình này sẽ tạo thời cơ lớn cho tương lai của đất nước, thất bại trong xử lý tình hình này, đất nước đi vào con đường đầy hiểm họa.
Cuộc đại khủng khoảng kinh tế thế giới đang diễn ra là vô tiền khoáng hậu. Sau một năm (9-2008 tới 9-2009) đánh vật với cuộc khủng hoảng này, các nền kinh tế lớn đã phải bỏ ra tổng cộng ước khoảng trên 10 nghìn tỷ USD (tương đương với 2/3 GDP của cả nước Mỹ và với 1/6 GDP toàn thế giới), đồng thời phải tiến hành nhiều liệu pháp đau đớn mang tính điều chỉnh vĩ mô và hệ thống để cứu chữa. Hiện nay cuộc khủng hoảng này được xem là đã chạm đáy; nhưng lối ra có lẽ sẽ phải mất nhiều năm. Nguy cơ lại xảy ra khủng hoảng mới ngấp nghé.
Chưa ai dám nói bao giờ và như thế nào kinh tế thế giới sẽ phục hồi và lấy lại được sự phát triển năng động đã có như trong một hai thập kỷ vừa qua. Tuy nhiên, có khá nhiều người trong giới nghiên cứu chia sẻ ý kiến:
Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới hiện nay còn cho thấy những mặt
trái hay là những vấn đề do quá trình toàn cầu hóa đặt ra – nhất là
trong kinh tế
̶
mà mọi quốc gia đều phải đối
mặt.
Trong khi đó cục diện quốc tế có hai hiện tượng nổi bật nhất kết
thúc thời kỳ hậu chiến tranh lạnh:
(a) sự suy yếu nhanh chóng của siêu cường Mỹ,
1. Sự suy yếu của Mỹ
Chiến tranh Iraq và chiến tranh chống khủng bố - trước hết là chống
Al-Qeada - Taliban – không đem lại kết quả như Mỹ đề ra, thậm chí
chưa thấy ánh sáng cuối đường hầm, cùng với tình trạng từ năm 2008
Mỹ lâm vào khủng hoảng kinh tế nặng nề nhất từ khi cuộc Đại Suy
Thoái, đã khiến Mỹ phải điều chỉnh căn bản chiến lược toàn cầu của
mình. Mức độ điều chỉnh gay cấn đến nỗi Singapore cho rằng Mỹ đang
tạo ra khoảng trống cho Trung Quốc tung hoành ở châu Á.
Để hiểu thực trạng kinh tế Mỹ trong khủng hoảng hiện nay, xin trích dẫn
phân tích sau đây của Francis Fukuyama
Sự điều chỉnh này của Mỹ thực chất là sự thoái lui một bước quan trọng có tính bắt buộc trong chiến lược toàn cầu so với thời George W. Bush, nguyên nhân chủ yếu là lực bất tòng tâm. Mỹ hiện vẫn là siêu cường số 1, song vai trò và ảnh hưởng của nó giảm sút đáng kể so với thời kỳ ngay sau khi chiến tranh kết thúc.
Hiện tượng Obama thắng cử không đơn thuần chỉ là một thắng lợi độc nhất vô nhị cho đến nay của thể chế dân chủ Mỹ và trên thế giới. Sâu xa hơn thế, hiện tượng Obama nói lên tầm vóc điều chỉnh chiến lược chưa từng có kể từ sau chiến tranh thế giới II mà Mỹ phải chấp nhận.
Điều đáng chú ý là so với tất cả mọi thời kỳ khác kể từ chiến tranh
thế giới II kết thúc, siêu cường Mỹ trong thời kỳ hậu chiến tranh
lạnh chiếm vị thế quốc tế cao nhất trong toàn bộ lịch sử của nó.
Song chính trong thế thượng phong này của thời kỳ hậu chiến tranh
lạnh, siêu cường Mỹ đã chịu nhiều thất bại và tổn thất nhất, đã sa
sút nhanh nhất so với tất cả các thời kỳ trước đó kể từ khi kết thúc
chiến tranh thế giới II. Nguyên nhân chủ yếu là “tham vọng và gánh
nặng đế chế” quá lớn cùng với sự đổ vỡ thảm hại của chủ nghĩa tân tự
do trong kinh tế.
Hiện tượng Obama cũng đồng thời cho thấy Mỹ quyết tâm thay đổi và có
lẽ có thể thay đổi được – chính điều này sẽ cho phép Mỹ tiếp tục
duy trì – dù không còn mạnh như trước – vị trí siêu cường
số 1 trong một thế giới đang tiến vào cục diện đa siêu
cường. Sự điều chỉnh của Obama trong kinh tế thông qua các luật pháp
mới và gói kích thích (stimulus) thực chất là một cuộc sắp xếp lại
và điều chỉnh lại nền kinh tế của họ. Rất nhiều khó khăn còn ở phía trước,
và tiếng nói trong nước Mỹ chỉ trích chính sách của Obama
không phải là ít. Đơn giản là cuộc cải cách nào cũng đau đớn; bởi vì
trong phạm vi nguồn lực có hạn xóa sổ ai, cứu ai đều vấp phải cọ xát
gay gắt. Hiện tượng Obama đánh dấu một thời kỳ thay đổi sâu sắc đang
diễn ra sôi động ở hầu hết các nước phát triển – mới đây nhất là sự kiện ngày 30-08-2009 thủ tướng Yukio
Hatoyama
Nét nổi bật của điều chỉnh chiến lược toàn cầu của nước Mỹ Obama là:
Mỹ quyết rút khỏi Iraq để tập trung vào các vấn đề như mặt trận
chống Al-Qaeda – Taliban tại Afghanistan, vấn đề vũ khí hạt nhân của
Iran, vấn đề vũ khí hạt nhân của Bắc Triều Tiên... Ngày 17-9-2009 Mỹ
đi thêm một nước cờ chiến lược nữa là quyết định rút bỏ
Từ
tình hình trên, có thể thấy phát biểu của Tổng thống Obama
tại
phiên họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc ngày 23-9-2009
''...
Liên quan đến Đông Nam Á, đặc biệt là Biển Đông, nhiều lần các nhà
quân sự Mỹ tuyên bố (ngay từ cuối thời George W. Bush): Mỹ đứng
ngoài việc tranh chấp biển đảo ở khu vực này, miễn là giữ được thông
thương tự do trên eo biển Malacca, các quyền lợi của Mỹ ở khu vực
này được bảo đảm, và không được đụng chạm đến Đài Loan. Có thể hiểu
đây sẽ là l
Mặt khác, Mỹ khuyến khích giải quyết những tranh chấp trên Biển
Đông trên diễn đàn đa phương giữa các nước liên quan ở Đông Nam Á.
Trong cuộc điều trần về Biển Đông tháng 7-2009, Thượng viện
Mỹ đã bày tỏ mối quan ngại sâu sắc của Mỹ về tình hình Trung Quốc
ngày càng lấn át về kinh tế và quân sự ở khu vực này. Cuộc điều trần
này cho thấy Mỹ muốn có thái độ chủ động hơn đối với các
nước trong khu vực Biển Đông, “...từ quan hệ về chính sách đến đối
thoại về chiến lược, lên tới tầm mức hoạt động quân sự, bằng cách
gia tăng khả năng quân sự cho các nước đối tác. Trong khi đó Hoa Kỳ
cũng tăng cường hoạt động ngoại giao quân sự với Trung Quốc, gia
tăng đối thoại để tránh nguy cơ tính toán sai lầm gây xung đột bất
ngờ”.
Trong khi đó, tại cuộc họp ASEAN - Mỹ ngày 24-07-2009 ngoại trưởng Hillary
Clinton khẳng định Mỹ tiếp tục tăng cường quan hệ với ASEAN.
Cũng không thể bỏ qua một thực tế khác là trong quan hệ song phương
Mỹ - Trung hiện nay, phía Mỹ cũng chủ động đẩy mạnh xu thế hòa hoãn.
“Mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ định hình cho thế kỷ
21… Đây là trách nhiệm mà hai bên phải gánh vác.”
Trong
điện chúc mừng phiên họp đầu tiên của diễn đàn này, Hồ Cẩm Đào viết:
“Cả Trung Quốc và Mỹ gánh vác trên vai trách nhiệm quan trọng về
những vấn đề trọng đại liên quan đến hòa bình và sự phát triển của
nhân loại.”
Chắc chắn rồi đây lúc hòa hoãn, lúc căng thẳng, song phía Mỹ sẽ vẫn có các bước đi tiếp mở rộng quan hệ với Trung Quốc trên mọi lĩnh vực, bên nào cũng có thừa khôn ngoan giành cái lợi về cho mình.
Như vậy có thể thấy chính sách đa dạng của Mỹ nói trên đối với khu vực Biển Đông sẽ còn tùy thuộc đáng kể vào chính thái độ các nước ASEAN (đối với Mỹ và Trung Quốc), đồng thời chịu sự chi phối sâu sắc của quan hệ Mỹ - Trung.
Sự lớn mạnh của Trung Quốc như là “công xưởng của thế giới” đang thúc đẩy khát vọng của Trung Quốc đi nhanh trên con đường trở thành siêu cường vào khoảng năm 2050, mặc dù kinh tế và nội trị Trung Quốc còn rất nhiều vấn đề nhạy cảm.
Với nguồn tài nguyên Trung Quốc đem về bằng mọi cách từ khắp nơi
trên thế giới, trước hết là từ châu Phi và châu Mỹ Latinh, Úc.., với
nguồn lao động khổng lồ và giá rẻ trong nước, với chính sách phát
triển gần như hy sinh môi trường, Trung Quốc hiện nay đứng đầu thế
giới trong sản xuất nhiều nguyên liệu cơ bản như sắt, thép, đồng,
nhôm, xi măng... là cường quốc thứ nhất trong xuất khẩu tàu biển, là
cường quốc thứ hai sau Mỹ trong xuất khẩu ô-tô, trong vòng một vài
năm tới GDP kinh tế Trung Quốc dự kiến sẽ vượt Nhật
Báo chí thế giới thừa nhận Trung Quốc thành công vượt xa chủ nghĩa
thực dân mới của phương Tây tại châu Phi, Mỹ Latinh và một số nơi
khác trên thế giới (trong đó có Đông Nam Á...). Những khoản viện trợ
lớn của chính phủ Trung Quốc dành cho các quốc gia này với danh
nghĩa “
Với nguồn dự trữ ngoại tệ lớn nhất thế giới (2100 tỷ USD) Trung Quốc
đang tìm cách thay đổi hệ thống tiền tệ thế giới. Trước mắt Trung
Quốc chưa thể “hạ bệ” đồng USD (hiện nay vẫn còn chiếm tới 60% tổng
giao dịch tiền tệ và thương mại trên thế giới). Song với tư cách là
chủ nợ lớn nhất của Mỹ, đang nắm giữ khoảng 60% trái phiếu và những
giấy tờ có giá khác của Mỹ,
Trong số hàng nghìn tập đoàn kinh tế của Trung Quốc đã có nhiều tập
đoàn lọt vào danh sách các nhóm
PetroChinacó số vốn vượt 1000 tỷ USD và trở thành TNC đứng
đầu thế giới về quy mô vốn.
Tình hình vừa trình bày trên cho thấy
Thế giới, nhất là các nước láng giềng của Trung Quốc, ngày càng lo ngại trước hiện tượng Trung Quốc cũng đang trên đường trở thành siêu cường quân sự ̶ đặc biệt là các nước trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Bình luận trên nhật báo Giải phóng quân Nhân dân (Trung Quốc) ngày 12 tháng 3 năm 2009, Hoàng Thôn Luận viết:
Ngân sách quốc phòng hàng năm của Trung Quốc hai thập kỷ nay thường xuyên tăng 2 con số (từ 10% đến 17% mỗi năm). Số liệu thống kê chính thức của Trung Quốc cho biết chi tiêu quốc phòng của nước này năm 2007 ước khoảng 70 tỷ USD. Song theo đánh giá của Bộ Quốc phòng Mỹ, của RAND (cơ quan nghiên cứu của Mỹ), và của RAW (Research and Analysis Wing, cơ quan nghiên cứu của Ấn Độ), thực chi cho ngân sách quốc phòng của Trung Quốc năm 2007 ước khoảng 138-156 tỷ USD, đứng vào hàng thứ hai trên thế giới – nghĩa là ước khoảng 1/4 – 1/3 ngân sách quốc phòng của Mỹ, vượt Nga, gấp 5 lần của nước Anh, và bỏ xa Ấn Độ... Ngày 21 tháng 9 năm 2009 Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt tuyên bố nước này có hầu hết mọi hệ thống vũ khí hiện đại của các nước phương Tây.
Trung Quốc đang trở thành cường quốc vũ trụ. Hiện nay Trung Quốc
đang đẩy mạnh xây dựng
♦
Trên
nhiều phương diện, hiện tượng Trung Quốc trên đường trở thành siêu
cường đang là vấn đề nóng bỏng và rất phức tạp của cả thế giới. Giáo
sư Thôi Lý Nhũ, chủ tịch Viện Nghiên cứu Quan hệ Quốc tế Đương đại
(CICIR – Bắc Kinh), một viện nghiên cứu chiến lược của Trung Quốc
tầm cỡ quốc tế, đầu năm nay phát biểu thẳng thắn trước giới học giả
nước ngoài: “
Trên thế giới, kể cả Mỹ, không ai đặt vấn đề đối đầu với Trung Quốc. Nhưng tất cả các quốc gia đều phải cùng nhau hay riêng lẻ nỗ lực tìm cách ứng xử và đối xử thích hợp nhất với hiện tượng Trung Quốc trong thế kỷ 21 này sao cho phù hợp với xu thế tiến bộ chung của loài người. Đó còn là phương thức hữu hiệu nhất, khuyến khích hay bắt buộc Trung Quốc cũng phải thích nghi với trào lưu chung của thế giới.
Riêng trên Biển Đông đang hình thành với nhiều diễn biến phức tạp xu
thế hai cực Mỹ - Trung với các kịch bản khác nhau. Thực tế này liên
quan trực tiếp đến nước ta trong thập kỷ tới trên nhiều phương diện.
Mối quan hệ Việt – Trung trở thành vấn đề đối ngoại quan trọng nhất
và khó xử lý nhất đối với nước ta trong thập kỷ tới.
Trước khi bàn sâu về quan hệ Việt-Trung, xin có vài nhận xét khái quát về vị thế Việt Nam ngày nay trên trường quốc tế.
Có thể nói hiện nay Việt Nam đạt được vị thế quốc tế cao nhất trong lịch sử của mình với tính cách là một quốc gia độc lập, có chủ quyền. Việt Nam ngày nay là đối tác chiến lược của nhiều nước, đầu tư nước ngoài và kim ngạch ngoại thương tăng trưởng năng động. Chính sách đối ngoại hòa bình – hợp tác – hữu nghị của Việt Nam cùng với cục diện thế giới hiện nay mang lại cho Việt Nam vị thế này. Sự thiện cảm của nhân dân thế giới dành cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập và thống nhất đất nước của Việt Nam trong thế kỷ trước cũng là yếu tố quan trọng góp phần làm nên vị thế quốc tế ngày nay của đất nước. Toàn bộ thực tế này tạo ra thuận lợi rất quan trọng cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, cho thực hiện nghĩa vụ đối với thế giới của Việt Nam với tính cách là một quốc gia thành viên đầy đủ và bình đẳng trong cộng đồng quốc tế.
Tuy nhiên, cần nhận rõ một sự thật khác, đó là vị trí của Việt Nam trong chính sách đối ngoại của nhiều nước đối tác, nhất là các nước đối tác quan trọng, nói chung là tương đối thấp so với khả năng Việt Nam có thể đạt được. Nguyên nhân chính của sự kiện này không phải vì nước ta nghèo mà chủ yếu vì:
chứ không thể một chiều chỉ nhận – nhất là nước ta
hiện là một quốc gia thành viên đầy đủ trong các thể chế của cộng
đồng quốc tế. nhận
Những nhược điểm trình bày trên đang hạn chế sức mạnh ngoại giao nước ta và ảnh hưởng đến sức mạnh của nước ta nói chung, nhất là trong việc tập hợp đồng minh để bảo vệ lợi ích quốc gia và để tiếp tục phát huy vị thế mới của đất nước.
Do sự vận động của tình hình thế giới, đặc biệt là do các mối tương quan mới giữa các cường quốc – bao gồm cả hiện tượng Trung Quốc đang trên đường trở thành siêu cường, xuất hiện tại nhiều nước các châu lục khác nhau trên thế giới mối lo Việt Nam có thể rơi vào vòng tay của Trung Quốc.
Đặc biệt là trong bối cảnh quốc tế hiện nay, các cường quốc phương
Tây, kể cả Mỹ, đều không muốn có một Việt Nam yếu, chịu lệ thuộc vào
Trung Quốc. Những nước này, kể cả Mỹ, hiểu rõ ý thức độc lập tự chủ
của Việt Nam và vì thế có lẽ không có ảo tưởng lôi kéo Việt Nam đi
vào
Cần nói rõ như vậy để không cường điệu hóa đến mức nhầm lẫn coi các
sự việc “
Hiển nhiên giữa chế độ chính trị nước ta và chế độ chính trị của các nước phương Tây có nhiều giá trị khác nhau, đặc biệt là về vấn đề dân chủ và nhân quyền.
Các nước phương Tây vì lợi ích của chính mình có chủ trương khai thác các vấn đề như xã hội dân sự, dân chủ và nhân quyền – một xu thế ngày càng trở thành một trào lưu mạnh trên thế giới – để phát huy ảnh hưởng của họ vào các nước khác, kể cả vào Trung Quốc. Có quốc gia nào, nhất là các nước lớn, lại không muốn phát huy ảnh hưởng của mình ra bên ngoài, để tập hợp lực lượng, để khai thác, để tác động vào những điểm yếu của các nước có liên quan, v.v.?
Xin đừng quên cuộc sống và quy luật tiến hóa của xã hội loài người
cũng như trong quan hệ giữa các quốc gia trên trái đất này xưa nay
và mãi mãi sẽ có “diễn biến”, “diễn biến hòa bình” vào nhau như vậy.
Cứ xem Trung Quốc “diễn biến”, “diễn biến hòa bình” vào nước ta như
thế nào trong lịch sử 2000 năm quan hệ hai nước cho đến ngày nay
cũng sẽ rõ. Trong sự “diễn biến” vào nhau này, quy luật muôn đời vẫn
là:
Cũng là chuyện hiển nhiên các tổ chức của một số người Việt ở nước
ngoài muốn sử dụng vấn đề dân chủ và nhân quyền để lật đổ nhà nước
Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam. Họ làm mọi việc và “lobby” mọi
người, mọi tổ chức, mọi cơ quan nước họ cư trú, vận động dư luận, để
tranh thủ nhân vật này hay lực lượng nọ của nước sở tại hoặc ở những
nơi khác cho mục đích lật đổ, chống đối của họ.
Nếu cho câu chuyện chống đối và lật đổ của những người Việt này là quốc sách hay là nằm trong quốc sách của các cường quốc phương Tây, kể cả Mỹ, thì sẽ là sự cường điệu đến mức chệch hướng. Nếu các cường quốc phương Tây lúc này có quốc sách muốn lật đổ hay muốn diễn biến hòa bình để lật đổ Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam thì họ phát triển quan hệ mọi mặt với Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, dành cho Việt Nam không ít sự giúp đỡ để làm gì? Mà Việt Nam đã, đang nhận và sẽ tiếp tục nhận sự giúp đỡ ấy. Thậm chí Việt Nam đang yêu cầu họ thừa nhận nền kinh tế của mình là nền kinh tế thị trường, muốn họ tăng cường giúp đỡ...
Nếu các cường quốc phương tây lúc này có quốc sách lật đổ hay diễn biến hòa bình để hạ gục nước ta, tại sao một số nước trong các nước phương Tây lại đồng ý nâng quan hệ hợp tác với nước ta lên tầm đối tác chiến lược?.. Các nước phát triển từ hàng chục năm nay liên tục dành cho nước ta những khoản viện trợ ODA không nhỏ, nguồn vốn tài trở này góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội nước ta. Hàng năm chính phủ ta tiếp tục vận động các nước duy trì nguồn tài trợ này. Hội nghị các nước tài trợ ODA tháng 12-2009 đã quyết định viện trợ ODA cho Việt Nam 8 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay – trong lúc bản thân những nước này chưa ra khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới hiện nay. Tại hội nghị này các nước nhấn mạnh: muốn phía Việt Nam xử nghiêm khắc vụ Huỳnh Ngọc Sỹ và đẩy mạnh chống tham nhũng nói chung, đình chỉ một số vụ việc mất dân chủ và nhân quyền... Giữa lúc nước ta đang nỗ lực khắc phục khủng hoảng kinh tế, sự giúp đỡ này càng có ý nghĩa. Có thể coi những đòi hỏi này của các nước viện trợ là diễn biến hòa bình chống đối hay lật đổ Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam? Còn chủ trương của trong nước dùng vấn đề “diễn biến hòa bình” để giải quyết những vấn đề trong nội bộ nước ta lại là câu chuyện hoàn toàn khác.
Sự thực có một thứ diễn biến hòa bình khác nhất thiết phải vô hiệu hóa, đó là sự câu kết giữa tham nhũng, tha hóa ở trong nước và bàn tay can thiệp của quyền lực mềm từ bên ngoài. Song cho đến nay chưa được đặt ra yêu cầu chống sự diễn biến nguy hiểm này. Những dự án kinh tế lớn công nghệ lạc hậu có vốn đầu tư nước ngoài được hình thành thông qua những quá trình đấu thầu méo mó, tình trạng buôn lậu, xuất khẩu lậu những khối lượng hàng hóa lớn và nhiều sự việc nghiêm trọng khác đã xảy ra… đòi hỏi phải ngăn ngừa sự lũng đoạn nguy hiểm này.
Cần nhấn mạnh:
đường lối ngoại giao muốn làm bạn với người của nước ta là đúng đắn.
Tuy nhiên, lẽ đời nghiệt ngã: chỉ có thiện chí “chay” – nghĩa là
chẳng có thực lực hay ảnh hưởng gì làm căn bản – thì trước sau
“chay” vẫn hoàn “chay”! Vì vậy, không thể bỏ qua một chuỗi câu hỏi
tiếp theo và rất nhiều việc phải làm, để cho đường lối đối ngoại
Tóm lại, muốn
làm bạn với người, trước hết phải biết mình là ai, và cần hiểu mình
phải (sẽ phải) là ai. Điều này cũng có nghĩa ta phải quyết tâm là
chính ta, rồi mới đủ trí tuệ và bản lĩnh tính chuyện làm bạn với
người. Đừng quên độc lập tự chủ là một trong những bài học quý, nên
được xếp ngang với ý chí
Có thể nói ngoại giao Việt Nam vô cùng giàu có những bài học này.
Vậy lo câu chuyện làm bạn, trước hết là lo cho mình có lực, có trí
tuệ, có tư cách, có tính cách, có ảnh hưởng lan tỏa, có khí phách,
có mưu lược và có bản lĩnh thực hiện đường lối đối ngoại làm bạn.
Tại hội nghị Thành Đô (1990) ta muốn làm bạn, thậm chí muốn làm đồng
chí nữa, nhưng Trung Quốc có chấp nhận đâu! Có thể nói dứt khoát
đường lối ngoại giao
Việt Nam đang có vị thế đối ngoại cao chưa từng có trong lịch sử của
mình để phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, mở rộng ảnh
hưởng của mình đối với thế giới bên ngoài. Song vấn đề hàng đầu của
ngoại giao Việt Nam ngày nay vẫn là nhận biết chuẩn xác thế giới và
giác ngộ triệt để lợi ích quốc gia, dấn thân với tất cả tinh thần
Trước hết nên đặt sang một bên những ảnh hưởng di sản lịch sử để lại
và tách ra khỏi mọi cách nghĩ
để tỉnh táo nhìn nhận sự việc. thần
phục Hoa
Ví dụ không ít người nghĩ rằng sự bành trướng của Trung Quốc là do
tư tưởng
Thực ra đòi hỏi về không gian sinh tồn của Trung Quốc trên con đường
trở thành siêu cường đặt ra nhiều vấn đề nghiêm trọng hơn so với tư
tưởng
này vẫn là tất yếu – vì “đầu vào” và “đầu ra” của nó là
cả thế giới, nhằm vào thế giới. Tự Trung Quốc đã nói lên: Hàng hóa
Trung Quốc tới đâu, quyền lực mềm của Trung Quốc tới đó. Điều này
cho thấy chẳng có liên minh hay đồng minh nào cùng ý thức hệ, cũng
chẳng có tư duy công xưởng thế
giới hay bài Hoa
nào có thể vô hiệu hóa được đòi hỏi mở rộng không gian sinh tồn này thần phục Hoa . Thực tế này đòi hỏi nước
ta phải có một cách tiếp cận khác và cách giải quyết khác những
thách thức đặt ra.
cái công xưởng thế giới
Trung Quốc trên con đường trở thành siêu cường rất khó mở rộng không
gian sinh tồn như thế đi lên hướng Bắc, sang phía Đông hay về phía
Tây. Cứ nhìn bản đồ địa dư và bản đồ địa chính trị thì thấy rõ điều
này. Trong lịch sử đã có vụ Ussuri với Liên Xô cũ năm 1969, phần
trên bài viết này đã nêu ví dụ Timothy Keating từ chối đề nghị của
Trung Quốc đầu năm nay về chia đôi Thái Bình Dương, Nhật bản trước
sau không chịu chấp nhận đòi hỏi của Trung Quốc về biển đảo, biên
giới Ấn – Trung hiện nay đang căng thẳng...
Hơn nữa, trong thập kỷ vừa qua sự đi xuống quá nhanh của phương Tây
– trước hết là Mỹ, sự đi lên quá nóng của Trung Quốc trên thực tế đã
dẫn đến tình hình Lý Quang Diệu mô tả: Đang hình thành khu vực trống
(vacuum) trong chính sách của Mỹ khiến cho Trung Quốc tự do hoành
hành ở châu Á.
Trong chiến lược toàn cầu của mình, hiện nay Trung Quốc vẫn chủ
trương “
Cũng không phải ngẫu nhiên, các Đại hội của Đảng Cộng Sản Trung Quốc
từ năm 1949 đến nay không lúc nào không tìm cách xoa dịu mối lo của
thế giới, luôn luôn giương cao ngọn cờ chống bá quyền, thực chất là
để thanh minh cho chính mình. Gần đây nhất Trung Quốc bỏ cả cách nói
. Trong khi đó phương tiện truyền thông nội địa Trung
Quốc gần như không có thời kỳ nào, kể cả hiện tại, ngớt nói công
khai suy nghĩ của Trung Quốc về không gian sinh tồn, điển hình có lẽ
là bài nói của tướng Trì Hạo Điền – nguyên bộ trưởng Bộ Quốc phòng, tại Hội nghị các tướng lĩnh Trung Quốc bàn về chiến lược chiến tranh
tương lai, tổ chức năm 2005 (
win-win được công bố trên Tạp chí "Các vấn
đề chiến lược", Ấn Độ, 15/4/2009) và các bài nói về thời cơ
đang đến cho Trung Quốc giải quyết dứt điểm vấn đề Biển Đông.
Như vậy cách nghĩ
? Hay trở thành đối tác làm ăn được tôn
trọng?
công xưởng thế giới này, đấy là
chìa khóa để giải quyết vấn đề. Cần nói thẳng thắn: Hiện nay chưa
làm được như vậy! Hiện nay con đường làm như vậy thậm chí có những
sự việc tự ngăn chặn! điều căn bản
Hội nghị cấp cao Việt-Trung tại Thành Đô năm 1990 tuy còn nhiều
vấn đề phải bàn cãi,
Đáng chú ý, sau khi hoàn tất cắm mốc biên giới trên bộ đầu năm 2009,
với tất cả những nhượng bộ và thiện chí phía Việt Nam có thể làm,
tình hình lại rộ lên vấn đề Biển Đông, lúc này lúc khác ngư dân nước
ta bị giết hoặc ngược đãi dã man, “
ta càng nhân
nhượng, địch càng lấn tới!..” Người Việt Nam ai quên được
khoảnh khắc ngày xưa ấy?!.. Tuy nhiên thời thế đã xoay vần…
Mới đây, đúng một ngày sau khi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đi thăm Tứ Xuyên, Hội nghề cá nước ta phải ra tuyên bố ngày 16-10-2009 phản đối Trung Quốc ngược đãi và cướp bóc 200 ngư dân ta vào lánh nạn cơn bão Ketsana 26-09-2009 tại đảo Trụ Cẩu – Hoàng Sa thuộc ta, ngày 21-10-2009 người phát ngôn Bộ ngoại giao ta phải trao tiếp công hàm phản đối cho đại sứ Trung Quốc.
Đặc biệt là những hoạt động ngược lại với
mặc dù phía Việt Nam hết sức kiềm chế
– như người phát ngôn Bộ Ngoại giao ta vẫn nói. Đến nỗi dư luận nước
ngoài cho rằng: Trung Quốc nắm thóp được Việt Nam không bao giờ dám
ngả vào Mỹ và phương Tây, nên càng làm tới!.. Việt Nam mất cắp mà
không dám la làng thì thế giới làm sao bênh được..!
Những hiện tượng “nóng”/ “lạnh” như thế xen kẽ nhau thường xuyên.
Trong khi đó chính giới hai nước không thiếu các chữ vàng lời đẹp
nói về quan hệ hai nước! Khoảng cách có thuốc súng và máu giữa thực
tế và lời nói như vậy cho thấy điều gì?
Xin lưu ý, trong bối cục của tình hình thế giới những năm 1980 Trung Quốc đã dùng vũ lực thường xuyên uy hiếp Trường Sa, – đặc biệt là cuộc tấn công đẫm máu của hải quân Trung Quốc đánh chiếm thêm các bãi cát ngầm và một số đảo ở Trường Sa ngày 14-03-1988. Ngày nay không thể không đặt ra câu hỏi: Trung Quốc dự định và có thể sẽ làm gì nữa trong bối cảnh thế giới hiện tại?
Trong bài đăng trên Hoàn Cầu Thời báo, ngày 18/03/09,
tác giả Đới Hy, đại tá không quân Trung Quốc và nhà bình
luận có tiếng, kêu gọi thiết lập căn cứ quân sự tại Trường
Sa: "Song song với việc phát triển nguồn tài nguyên Nam Hải
(Biển Đông), cần thiết lập căn cứ quân sự trên quần đảo Nam
Sa (Trường Sa), với các cơ sở dành cho máy bay, trực thăng và
các loại hình tác chiến khác. Hải phận và không phận rộng
lớn ở đây sẽ trở thành địa điểm huấn luyện quân sự...
không chỉ bảo vệ phát triển kinh tế của toàn Nam Hải (Biển
Đông) mà còn thúc đẩy hiện đại hóa quân đội."
Trong quan hệ kinh tế hai nước có rất nhiều vấn đề phức tạp.
Không biết phía Trung Quốc lobby thế nào
mà
thắng thầu nhiều công trình kinh tế lớn do phía Việt Nam làm chủ đầu
tư, kể cả tại nhiều địa điểm có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh
quốc phòng của ta. Đáng chú ý là nước ta hiện nay đã đạt được trình
độ phát triển nhất định, mà hầu như tất cả các công trình do Trung
Quốc thực hiện đều dưới dạng
Phần lớn đầu tư của Trung Quốc vào ta là khai thác khoáng sản và
chuẩn bị địa bàn hoạt động mới ở nước ta cho công nghiệp của Trung
Quốc – gần đây nhất là khu công nghiệp An Dương – Hải Phòng do Thâm
Quyến xúc tiến. Trong khi đó ngoại thương ta nhập siêu từ Trung Quốc
mỗi năm 10 – 13 tỷ USD,
Ngoài việc gây sức ép các hãng BP và Exxon phải hủy các hợp đồng thăm dò dầu khí đang làm với ta (nhưng phía ta lại giải thích với báo chí là các hãng này đã làm xong việc và tự rút!), Trung Quốc tiếp tục nêu yêu sách “lưỡi bò” trên Biển Đông, tuyên bố vùng cấm đánh cá từ 16-05-2009 đến 1-08-2009 kinh độ 170 Đông xuống tận vỹ tuyến 12; có lúc đưa tàu quân sự đánh đuổi tàu cá của ta trong vùng biển của ta chỉ cách bờ 65 hải lý… khiến hàng nghìn ngư dân của ta thất nghiệp, khốn đốn…
Còn không ít các vấn đề phức tạp khác nữa của quyền lực mềm...
Toàn bộ thực tế nói trên sẽ chi phối sâu sắc tình hình phát triển và an ninh của nước ta trong thập kỷ 2011-2020. Lịch sử tranh chấp giữa các siêu cường mà nước ta đã nếm trải thời chiến tranh lạnh sẽ không lặp lại. Nhưng mối quan hệ tay đôi và sự tranh chấp hay tranh giành ảnh hưởng như vậy giữa hai nước lớn này thời nào cũng dễ đẩy các nước nhỏ lâm vào cảnh “trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết”.
Lịch sử Việt Nam chưa bao giờ có chính sách đối đầu với Trung Quốc.
Ngày nay cả thế giới – kể cả Mỹ - không nước nào chọn chính sách đối
đầu với Trung Quốc. Việt Nam càng không có lý do để làm việc này. Kể
từ khi ra đời, nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa – ngày nay là Cộng Hòa
Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, nước ta đã từng sống trong thời kỳ quan
hệ Việt – Trung đúng với tinh thần
Không hoài cổ, nhưng không thể không đặt ra câu hỏi: Cái gì tốt đẹp đã đạt được trong quá khứ, tại sao không đạt được trong tương lai?
Câu trả lời về phía Trung Quốc, để cho Trung Quốc trả lời.
Câu trả lời về phía chúng ta, tự chúng ta phải tìm lấy. Để có câu trả lời ấy, dân tộc Việt Nam ta hôm nay cần bắt đầu từ lòng tự trọng và ý chí thoát ra khỏi tình trạng lạc hậu hiện nay, rồi mới đến các việc phải làm khác. Một nước Việt Nam èo uột không thể làm bạn với Trung Quốc hoặc với bất kỳ nước nào trên thế giới này. Điều chắc chắn là Trung Quốc cần thế giới nếu không hơn thì cũng không kém các cường quốc khác. Có thể sẽ có một Trung Quốc siêu cường, nhưng có lẽ không thể có một đế chế Trung Quốc, một Pax Sinica trong thời đại ngày nay. Thực lực và những giá trị Trung Quốc có, hoặc sẽ có đều khó lòng cho phép Trung Quốc trở thành một đế chế như thế. Tự thân Trung Quốc cũng nói lên điều này. Vì thế, Việt Nam nên có một vai trong cái thế giới mà Trung Quốc cần ấy.
Trung Quốc có thể rất thâm độc, nguy hiểm, rất hung hãn như chúng ta đã từng thấy từ Hội nghị Genève 1954 về Đông Dương, như trong vấn đề chiến tranh Khmer đỏ chống Việt Nam, chiến tranh biên giới tháng 2-1979, các cuộc đánh chiếm cướp các đảo của ta, tiếp tục uy hiếp trên Biển Đông, thâm nhập sâu vào Tây Nguyên... Nhưng Trung Quốc sẽ làm được gì nữa nếu cả nước ta trên dưới một lòng và có sự hậu thuẫn của cả thế giới tiến bộ? Trung Quốc sẽ làm được gì nữa, nếu nước ta hiểu rõ bàn cờ thế giới mọi thời đoạn, không tự trói buộc mình vào bất kỳ một ý thức hệ nào ngoài lý tưởng duy nhất và ý chí sắt đá: Phải khôn ngoan đến cùng để thực hiện lợi ích quốc gia trên hết!
Mặt khác quan hệ Việt – Trung hai, ba thập kỷ vừa qua phải chăng cho thấy nhân nhượng Trung Quốc bao nhiêu cho đủ đây? Hòa hiếu đến thế nào nữa cũng vẫn không được tôn trọng? Thậm chí nhiều lúc Trung Quốc tỏ ra rất hỗn xược – điển hình nhất có lẽ là chuyện nửa đêm gọi đại sứ ta ở Bắc Kinh để trách cứ chuyện báo chí ta nói nhiều về thực phẩm Trung Quốc xuất vào việt Nam nhiễm hóa chất độc hại, chuyện lãnh đạo Trung Quốc phê phán Việt Nam cải cách quá nhanh! Còn bao nhiêu chuyện đau lòng khác nữa..! Trong khi đó thượng nghị sỹ Obama lúc tranh cử cũng như sau khi đắc cử tuyên bố thẳng thừng không cho nhập khẩu các đồ chơi của trẻ em có nhiều chất chì sản xuất từ Trung Quốc thì phía Trung Quốc hoàn toàn lặng lẽ!
Nhìn chung, từ sau 30-4-1975, đặc biệt từ sau hội nghị Thành Đô (1990), Trung Quốc tiếp tục lấn tới trong quan hệ với Việt Nam, đồng thời Trung Quốc khuyến khích hay để ngỏ cửa cho phát triển những mối quan hệ hợp tác nhẩt định. Với cả hai cánh tay “cứng” – “mềm” như vậy, Trung Quốc nhất quán theo đuổi mục đích làm cho Việt Nam ngày càng lệ thuộc hoặc phải nằm trong quỹ đạo của Trung Quốc. Cũng phải nói cho khách quan: Từ xưa đến nay có cường quốc nào không đối xử với các nước nhỏ hơn hay các con mồi của mình như thế? Lịch sử Việt Nam từ Cách mạng Tháng Tám đến nay có biết bao nhiêu bài học phong phú trong mối quan hệ như vậy với các “người bạn lớn” muốn chi phối vận mệnh nước ta!
Tuy nhiên, trước hết ta cũng phải tự trách mình: Ta có làm sao thì người mới dám xử sự với ta như thế chứ!? Hay là mọi việc xảy ra chưa đủ thức tỉnh lòng tự trọng của dân tộc Việt Nam thời này?! Còn ai muốn hiểu những điều trình bày trên là kích động chống quan hệ hữu nghị hợp tác Việt-Trung xin cứ phản bác.
Không chống Trung Quốc, không bài Hoa, nhưng nhất thiết phải tự ta là ta, nghĩa là phải có bản lĩnh và thực lực để trở thành một đối tác được tôn trọng! Hữu nghị “chay” kết quả sẽ là “âm”. Dân tộc Việt Nam ta chẳng lẽ không có kinh nghiệm gì về tình bằng hữu ăn xin?
Và trên hết cả, hữu nghị thực sự, hợp tác bình đẳng, cùng có lợi,
cùng phát triển với cái
Xin đừng quên lịch sử Việt Nam từ Cách mạng Tháng Tám đến nay đã hơn một lần đem lại cho nước ta bài học cay đắng: Quyền lợi quốc gia của ta luôn luôn đứng trước nguy cơ bị các nước lớn bán rẻ, tranh giành nhau, hoặc đem ra đổi chác với nhau. Điều gì sẽ xảy ra nếu ở khu vực Đông Nam Á sẽ do thế hai cực Trung – Mỹ với các kịch bản khác nhau chi phối: kịch bản cân bằng, kịch bản giành giật, kịch bản thỏa hiệp – nhất là kịch bản Mỹ vì thế đi xuống và vì lợi ích chiến lược toàn cầu của mình muốn hi sinh, muốn đem lợi ích của Việt Nam đổi chác lấy cái gì đó..? Làm sao nước ta đứng vững được trong bất kỳ kịch bản nào?
Tất cả xoáy vào câu hỏi: Làm gì để Việt Nam thoát được nghèo hèn như một tật nguyền?
IV.
Việt Nam đứng trước đòi hỏi sống còn
Bước vào thập kỷ thứ hai của thế kỷ này, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước kể từ khi hoàn thành sự nghiệp giành lại độc lập và thống nhất đất nước vừa tròn 35 năm. Trong suốt thời kỳ 35 năm này, nước ta mất trắng 5 năm đầu tiên với nhiều hy sinh lớn lao cho chiến tranh chống bọn diệt chủng Polpot – Yengsari ở Campuchia và chống cuộc chiến tranh chớp nhoáng của Trung Quốc trên biên giới phía Bắc nước ta, được gọi là cuộc chiến tranh 17-02-1979. Cuộc chiến tranh giúp nhân dân Campuchia chống lại bọn Khmer đỏ diệt chủng còn kéo dài ác liệt thêm nhiều năm nữa sau khi Phnompenh đã được giải phóng. Cuộc chiến tranh biên giới 17-02-1979 biến thành xung đột đẫm máu với Trung Quốc trên biên giới phía Bắc nước ta, kéo dài mãi đến năm 1989 mới thực sự kết thúc. Trong khi đó đất nước lâm vào cảnh khốn khó với biết bao nhiêu chuyện đau lòng – từ những đổ vỡ, hy sinh mất mát mới trong nước phải chịu đựng, đến những tang tóc không kể xiết rơi vào những người vượt biển phải bỏ đất nước ra đi…
Điểm lại thực tế lịch sử nêu trên để thấy rõ bối cảnh vô cùng phức tạp đất nước ta phải đối phó khi bước vào thời kỳ xây dựng và bảo vệ đất nước trong hòa bình. Người Việt Nam ta dù là ai, trong nước, ngoài nước, bất luận tôn giáo, chính kiến, đẳng cấp nào, nếu còn nặng lòng với đất nước nhất thiết phải cùng nhau nghiêm túc rút ra từ khoảng thời gian lịch sử này những bài học không được phép quên. Vì vậy rồi đây sẽ phải đánh giá chuẩn xác và khách quan 15 năm (1975-1989) bi kịch đầy máu và nước mắt sau khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã kết thúc – không phải chỉ để làm rõ trách nhiệm trước lịch sử, quan trọng hơn là để không vấp lại sai lầm cũ, để làm rõ con đường phải đi phía trước.
Điểm lại như vậy thực tế lịch sử trước khi nói về kinh tế chỉ muốn xin lưu ý ngay từ đầu:
Đương nhiên, mỗi người Việt Nam được nói tới ở đây, còn món nợ lớn hơn thế đối với tổ quốc mình trước sau nhất thiết phải trả. Đó là: Phải dũng cảm và nghiêm túc nhìn lại cả chặng đường dân tộc Việt Nam ta đã trải qua từ khi chiến tranh thế giới II kết thúc cho đến nay. Đơn giản vì lẽ: Có dân tộc nào muốn thành công trên con đường trở thành một quốc gia phát triển và văn minh mà không phải nghiêm khắc nhìn lại mình? Lịch sử không làm lại được và có những khúc quanh có không cưỡng lại được, nhưng bài học thì phải rút ra. Đặt vấn đề như vậy, phải chăng có thể rút ra:
(1) Nhìn nhận phiến diện thế giới chúng ta đang sống, (2) sự giác ngộ không đúng tầm lợi ích quốc gia trong bối cảnh quốc tế luôn luôn biến động vô cùng phức tạp, (3) sự nô lệ vào ý thức hệ hoặc các niềm tin mù quáng - phải chăng đấy là ba nguyên nhân khởi thủy kìm hãm sự phát triển của đất nước 35 năm qua? Ngày nay còn phải cộng thêm nguyên nhân (4) là sự tha hóa mới trên nhiều phương diện. Suy cho cùng, trước sau đấy vẫn là những vấn đề của trí tuệ, tầm nhìn và ý chí!
Dưới đây xin tập trung nêu ra một vài vấn đề phát triển kinh tế của đất nước trong thập kỷ tới (2011-2020).
Kể từ khi xóa bỏ cơ chế kinh tế bao cấp và bắt tay tiến hành công cuộc đổi mới năm 1986, nước ta thực sự bắt đầu đi vào thời kỳ phát triển trong thời bình. Tính đến nay, chặng đường này trọn một phần tư thế kỷ (nếu lấy năm họp Đại hội toàn quốc ĐCSVN lần thứ XI làm cột mốc).
Trong 25 năm này kinh tế nước ta vận hành theo
Nhìn chung mô hình phát triển như thế cho thời kỳ này là cần thiết,
nước ta đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế tương đối cao. Tuy nhiên
chất lượng tăng trưởng kinh tế thấp và càng về sau càng thấp so với
công sức bỏ ra, hoặc so với những cái giá phải trả. Đại hội X đã phê
phán tình trạng yếu kém của mô hình phát triển theo chiều rộng.
Mối lo lớn nhất là sau ¼ thế kỷ tăng trưởng và phát triển kể từ khi
đổi mới, nước ta cho đến nay vẫn chỉ là người cung cấp lao động rẻ,
nông phẩm thô, nguyên liệu thô hoặc sơ chế thấp, sản phẩm gia công,
sản phẩm chế tạo với hàm lượng công nghệ thấp, đất đai và thị trường
nội địa trở thành nơi thu hút FDI chủ yếu cho công nghiệp có hàm
lượng công nghệ thấp, gây nhiều gánh nặng cho môi trường tự nhiên và
xã hội... Với chiến lược phát triển dựa vào 4 yếu tố như vậy, thế
mạnh lớn nhất và nguồn lực nội tại lớn nhất của đất nước là con
người Việt Nam không được phát huy. Trên thực tế nước ta đang đi vào
xu thế trở thành
Nước ta có kế hoạch hoàn thành công nghiệp hóa vào năm 2020. Nhưng trong 25 năm qua quá trình công nghiệp hóa chủ yếu vẫn dựa vào 4 yếu tố của phát triển vừa nói trên. Vì thế vẫn chưa làm bộc lộ rõ và chưa xác lập được thế mạnh để nền kinh tế nước ta có thể bức phá trở thành một nước công nghiệp hóa trong một tương lai gần. Cho đến nay cũng chưa xác định được đâu sẽ là chỗ đứng trong tương lai của nền công nghiệp nước ta trong kinh tế thế giới để vươn tới.
Với GDP tính theo đầu người hiện nay đạt khoảng 1000 USD – tăng khoảng 10 lần so với khi bước vào đổi mới, nước ta mới ra khỏi nhóm nước đang phát triển có thu nhập thấp. Hiện tại nền kinh tế nước ta phát triển ở mức thấp trên các phương diện: trình độ lao động, hàm lượng công nghệ, năng lực kinh doanh, năng lực quản lý đất nước, hiệu quả kinh tế, sự phát triển của con người, của văn hóa, xã hội và của toàn bộ hệ thống chính trị... Nhìn chung sau 25 năm nước ta vẫn còn là một quốc gia lạc hậu, vẫn chưa thấy hình hài của một nền kinh tế công nghiệp hóa, càng chưa thể hình dung một quốc gia công nghiệp Việt Nam trong vòng một hai thập kỷ tới sẽ ra sao. Điều này có nghĩa vào năm 2020 nước ta sẽ vẫn còn đứng cách rất xa các chỉ tiêu của một nước được coi là hoàn thành giai đoạn công nghiệp hóa.
Theo IMF, năm 2008 GDP danh nghĩa (nominal) tính theo đầu người của ta là 1040 USD, của Thái Lan là 4115 USD. Để đạt được mức phát triển trên nhiều phương diện như của Thái Lan hiện nay (kết cấu hạ tầng, nhà nước pháp quyền, thu nhập tính theo đầu người, quyền tự do dân chủ của dân...), ước tính nước ta cần 20 năm hoặc lâu hơn nữa. Song Thái lan hiện nay vẫn chưa được coi là một NIC và vẫn trong tình trạng cứ vài ba năm lại một cuộc đảo chính quân sự. Từ đó có thể suy ra: Tiếp tục con đường phát triển hiện nay, nước ta hai ba chục năm nữa vẫn chưa thể trở thành một nước công nghiệp hóa.
Theo cách định nghĩa của UNDP và một số viện nghiên cứu trên thế
giới, một nước được coi là nước
· Có những chuyển biến cơ bản từ nền kinh tế nông nghiệp sang nền
kinh tế công nghiệp, tỷ trọng lao động trong nông nghiệp chiếm
phần nhỏ nhất trong tổng số lao động cả nước, (theo đánh giá của
· Có khả năng lớn trong thu hút FDI.
· Kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường và trong khung khổ của pháp luật.
· Quyền công dân và các quyền tự do dân chủ khác trong xã hội ngày càng mở rộng. Nhà nước pháp quyền ngày càng phát triển.
· Có đội ngũ lãnh đạo mạnh và tinh thông.
· V… v…
Một quốc gia hoàn thành thời kỳ công nghiệp hóa còn phải được nhìn
nhận theo các tiêu chí của một xã hội công nghiệp. Đơn giản là rất
khó tồn tại một nước công nghiệp hóa trong một thể chế chính trị -
văn hóa – xã hội lạc hậu. Trên phương diện này, phải nói nước ta còn
khá lạc hậu so với một nước công nghiệp hóa và so với thế giới chung
quanh về nhiều mặt: dân trí, tính công khai minh bạch, xã hội dân
sự, năng lực + tính trách nhiệm và tính tin cậy được
(accountability) của hệ thống chính trị và bộ máy nhà nước, đặt Hiến
pháp và pháp luật lên trên hết, khả năng đề kháng hay khắc phục
những tha hóa mới trong quá trình công nghiệp hóa và hội nhập, đặc
biệt nghiêm trọng là tình trạng lạc hậu và đi sai hướng của hệ thống
giáo dục
Nói một cách hình ảnh: Đến năm 2010, sau ¼ thế kỷ đổi mới, nước ta có lẽ mới chỉ đi được khoảng 1/3 hay một nửa đầu của toàn bộ chặng đường công nghiệp hóa mà thôi.
Từ nay đến năm 2020 có cách nào “đi” hay “bay” nốt 2/3 hay một nửa chặng đường còn lại không?
Trả lời:
Dứt khoát không! Thậm chí “đi” hay “bay” tiếp tục như mô hình phát
triển hiện nay, sẽ rất khó có một nước Việt Nam công nghiệp hóa
trong vòng ba bốn thập kỷ tới, hoặc không bao giờ!
Những điều vừa trình bày trên cho thấy: Nhìn về bất kỳ phương diện nào, nước ta chắc chắn không thể hoàn tất thời kỳ công nghiệp hóa vào năm 2020.
Vài ví dụ:
Xin đừng để những lời khen vàng ngọc của nước ngoài về “tính năng động”, về “triển vọng tốt đẹp” của kinh tế Việt Nam, về “khả năng hấp dẫn” của thị trường Việt Nam, “Việt Nam là nền kinh tế đang lên”, về vân vân... ru ngủ chúng ta. Cứ cho những lời khen ấy là thực bụng, thì cũng đừng quên họ nhìn Việt Nam về nhiều mặt đang là thị trường tốt nhất để đưa tới những thứ họ đang không muốn có hay muốn loại bỏ ở nước họ, hoặc những thứ các nơi đang thừa ế và muốn tống khứ! Vinashin, các dự án thép và xi-măng khổng lồ là những ví dụ tiêu biểu, chưa nói đến hàng trăm sân golf….
Những năm 1994-1995 kinh tế nước ta bước vào cuộc khủng hoảng đầu tiên sau 10 năm đổi mới. Nguyên nhân chính là lực đẩy đầu tiên của đổi mới đã làm xong nhiệm vụ của nó, kinh tế bắt đầu có những mất cân đối mới, đầu tư kém hiệu quả, tăng trưởng và xuất khẩu đều giảm, lạm phát tăng cao. Cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ 1997 ở châu Á xảy ra chậm hơn và không phải là nguyên nhân của cuộc khủng hoảng kinh tế 1994-1995 ở nước ta (sự thật là nước ta kém nhạy bén nên không tận dụng được một số cơ hội do cuộc khủng hoảng tài chính – tiền tệ năm 1997 đem lại).
Vào quý IV năm 2007, kinh tế nước ta bước vào cuộc khủng hoảng lớn
lần thứ 2 kể từ khi tiến hành đổi mới. Năm 2007 lạm phát nhảy
vọt lên 12,6%, trong khi đó tốc độ tăng trưởng của năm là 8%; năm
2008 lạm phát bùng lên 19,89% (22,8% theo WB và IMF), trong khi đó
tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 6,2%,
Hiện tượng này thể hiện tập trung nhất ở chỉ số lạm phát và chỉ số ICOR của nền kinh tế nước ta trong những năm gần đây liên tục tăng cao và thuộc loại cao nhất ở châu Á, đồng thời lạm phát vượt xa mức tăng trưởng. Nói nôm na đấy là hiện tượng: Tiền của công sức bỏ ra ngày càng nhiều, hiệu quả kinh tế thu được có tỷ lệ ngày càng thấp. Kéo dài tình trạng này sẽ kiệt sức.
Biểu 1
Nguồn: Thông báo của TCTK cuối tháng 12-2009.
Nguồn: World Bank
Diễn đàn Kinh
tế Thế giới (WEF) căn cứ vào 9 tiêu chí chủ yếu là (1) thể chế kinh
tế, (2) hệ thống cơ sở hạ tầng, (3) năng lực kinh tế vĩ mô, (4) hệ
thống giáo dục và y tế phổ thông, (5) trình độ giáo dục đại học,
(6) hiệu quả vận hành của cơ chế thị trường, (7) mức độ sẵn sàng về
công nghệ, (8) mức độ hài lòng của doanh nghiệp, và (9) mức độ sáng
tạo - để đánh giá năng lực cạnh tranh của các quốc gia.
Đánh giá của WEF cho thấy các năm gần đây nhất là nước ta liên tiếp
tụt thứ bậc trong bảng xếp hạng về
Trong số các quốc gia được đem ra so sánh, năm 2006 nước ta xếp hạng
thứ 64, năm 2007 xếp hạng thứ 68, năm 2008 xếp hạng thứ 70;
nếu so sánh riêng trong khu vực Đông Á, Việt Nam chỉ đứng trên
Philippines và Campuchia (Myanmar chưa được xếp hạng).
Hiện nay Việt Nam được liệt vào danh sách các nước đứng đầu thế giới
về giá thuê trụ sở văn phòng cho các doanh nghiệp nước ngoài, về chi
phí trung gian, về tốn kém thời gian trong xử lí các dịch vụ phục vụ
kinh doanh... Bộ Công Thương nước ta cũng thừa nhận tình trạng sử
dụng đất đai và tài nguyên ở nước ta rất lãng phí, mức độ tiêu hao
năng lượng cho một sản phẩm mới trung bình cao gấp đôi so với Thái
Lan, Malaysia...
Các làng ung thư, các dòng sông chết - nhiều vùng kinh tế quan trọng hầu như không còn một con sông nào được coi là không bị ô nhiễm, nạn khan hiếm nước nước và nước sạch cũng như nhiều tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng và đang vượt khỏi khả năng kiểm soát của bộ máy nhà nước. Chất lượng cuộc sống tiếp tục xuống cấp – thể hiện rõ nhất trên lĩnh vực giáo dục và y tế, ách tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, tệ nạn quan liêu tham nhũng gia tăng...
3. Càng phát triển, nền kinh tế càng nhiều ách tắc hay mất cân đối mới, thậm chí mất phương hướng phát triển
Những ách tắc này được đặt dưới tên gọi chung là
những
- giữa khả năng đáp ứng của kết cấu hạ tầng và đòi hỏi phát triển của nền kinh tế, giữa sự phát triển yếu kém nguồn nhân lực và đòi hỏi của phát triển kinh tế - xã hội;
- giữa khả năng quản trị quốc gia và đòi hỏi phát triển của đất nước trong quá trình công nghiệp hóa và hội nhập tình trạng quan liêu và nạn tham nhũng rất nặng nề, khả năng thực thi pháp luật yếu kém..;
- đặc biệt là tình trạng nhập siêu và tình trạng thâm hụt ngân sách rất nghiêm trọng: Nhập siêu từ năm 2000 ngày càng lớn và được coi là ở mức báo động. Kể từ năm 1995 đến 2005, nhập siêu của Việt Nam luôn ở mức dưới 5 tỷ USD và ước khoảng 10% GDP; song đã tăng vọt lên trên 12 tỷ USD vào năm 2007 (gấp 2,4 lần so với năm 2006) và đến hết tháng 9/2008, tổng mức nhập siêu đã lên tới con số 15,8 tỷ USD (ước khoảng trên 20% GDP/năm)... Nếu phân tích các quốc gia ta nhập siêu, sẽ thấy bức tranh trầm trọng hơn (chủ yếu từ Trung Quốc và các nước châu Á – là các quốc gia có công nghệ thấp). Thâm hụt ngân sách từ năm 2000 trung bình là 5-6% GDP/năm, riêng năm 2009 dự kiến là 8% GDP/năm (thông báo của TCTK 12-2009 ước là 7%).
-
Mất cân đối giữa một bên là năng lực và chất lượng thấp trong
việc hoạch định chính sách, chiến lược, quy hoạch phát triển.., và
một bên là đòi hỏi phát triển mọi mặt đất nước. Tình trạng hiện nay
là càng phát triển càng rối và không đồng bộ. Quyết định sáp nhập Hà
Tây vào Thủ đô Hà Nội nhưng đến bây giờ chưa có quy hoạch tổng thể
thủ đô được mở rộng, quyết định khai thác bauxite ở Tây Nguyên và
quy trình triển khai lộn ngược của 2 dự án khai thác bauxite ở Nhân
Cơ và Tân Rai là hai ví dụ điển hình của tình trạng rối ren này
- vân vân...
Hệ quả lớn nhất của tình trạng này là
Đọc lại các văn kiện các Đại hội Đảng VII, VIII, IX và X về công
nghiệp hóa – hiện đại hóa, điều đáng chú ý là trong khi các văn kiện
này dành nhiều sự chú ý và nêu nhiều yêu cầu cụ thể cho quan hệ sản
xuất định hướng xã hội chủ nghĩa trong công nghiệp hóa, phần bàn về
nội dung công nghiệp hóa lại chỉ nêu:
Nhìn lại chặng đường 25 năm công nghiệp hóa, thực tế cho thấy:
(a) Rất
khó nói rằng quá trình công nghiệp hóa của Việt Nam đã nhất
quán đi theo một chiến lược phát triển hay một quan điểm chiến lược
rõ rệt nào đã được xác lập,
(b) Việt
Nam là nước đi sau, có rất nhiều cái bất lợi và cái lợi phải xử lý
thỏa đáng – điều này có nghĩa phải tìm ra con đường riêng của mình
để không phải lặp lại những sai lầm của các nước đi trước, tránh các
nguy cơ trở thành “bãi thải công nghiệp” của các nước khác, đồng
thời tìm ra cho mình con đường thuận lợi hơn. Thị trường thường chật
cứng đối với nước đi sau – vì vậy phải khai thác lợi thế nước đi sau
trong việc chiếm lĩnh các thị trường ngách (các “niches”), đi vào
các
mà muốn thế phải có các chính sách giáo dục đào tạo, kinh tế, chính
trị, xã hội, văn hóa và chính sách đối ngoại… cho phép liên kết,
chiếm lĩnh những khâu nào đó trên thị trường thế giới; hiển nhiên 25
năm qua những đòi hỏi này không được đặt ra hoặc không được đặt ra
đúng tầm để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa của nước ta.
(c) Thiếu hẳn chiến lược, kế hoạch và các quy hoạch cụ thể phát triển kết cấu hạ tầng đi song song hoặc đi trước một bước mở đường cho sự tiến triển của công nghiệp hóa với nội dung khai thác thị trường ngách và chiếm thị trường mới.
(d) Thiếu
hẳn chiến lược phát triển nguồn nhân lực mà sự nghiệp công nghiệp
hóa / hiện đại hóa đất nước đòi hỏi, thậm chí có thể nói hệ thống
giáo dục và chính sách phát triển nguồn nhân lực hiện nay là hoàn
toàn bất cập, trực tiếp gia tăng sự tụt hậu của đất nước và để lại
nhiều hệ quả lâu dài.
(e) Chỉ đề ra yêu cầu chuyển đổi cơ cấu kinh tế với nội dung thay đổi tỷ trọng các khu vực kinh tế (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ), song không kèm theo các chính sách vỹ mô thực hiện thay đổi cơ cấu kinh tế về chất lượng; do đó về cơ bản toàn bộ kinh tế vẫn tăng trưởng theo số lượng, hiệu quả và tính bền vững nhìn chung thấp. Đại hội Đảng đều phê phán tình trạng cơ cấu kinh tế chuyển đổi chậm, nhưng đến nay chưa có kế sách gì đảo ngược tình hình này.
(f) Do
chiến lược công nghiệp hóa không rõ ràng và do cách điều hành kinh
tế vỹ mô theo kiểu phân cấp (trên thực tế là phân tán và manh mún),
dẫn tới hình thành từ hàng chục năm nay
(g) Đặc
biệt nghiêm trọng là các Đại hội đều thừa nhận cải cách chính trị
không đi kịp với đòi hỏi của phát triển kinh tế và xã hội, do đó
chẳng những không thúc đẩy mạnh mẽ quá trình công nghiệp hóa, không
phát huy được cái mạnh và những thuận lợi của đất nước – nhất là
nguồn lực con người, thậm chí làm cho quá trình công nghiệp hóa chậm
lại và diễn ra trong bối cảnh quan liêu tham nhũng ngày càng nặng
nề. Sự lạc hậu của thể chế chính trị đang tiếp tục làm trầm trọng
thêm tình trạng lạc hậu của thể chế kinh tế, khiến cho toàn bộ hệ
thống chính trị và bộ mày nhà nước ngày càng bất cập trước những đòi
hỏi phát triển của một quốc gia trong quá trình công nghiệp hóa,
Tình trạng bất cập này và tệ nạn quan liêu tham nhũng ngày nay một
mặt trở thành rào cản chính của quá trình công nghiệp hóa đất nước,
mặt khác là cha đẻ của các quyết sách làm chệch hướng hay kéo lùi
quá trình công nghiệp hóa.
(h) vân... vân...
Tất cả những điều vừa trình bày toát lên một sự thật:
Các Đại hội Đảng đều nhấn mạnh đến phát huy nội lực. Song quan điểm
đúng đắn này lại được hiểu theo một nghĩa rất hẹp: Cái gì tự làm
được thì cố làm bằng vốn liếng, sức lực của chính mình (trên thực tế
rất gần với nội dung “tự cung tự túc”).
Quan điểm chiến lược phát huy thế mạnh và nguồn lực lớn nhất của đất
nước là con người có ý nghĩa cực kỳ quan trọng và quyết định nội
dung cho toàn bộ quá trình công nghiệp hóa của nước ta cho đến khi
tới đích hoàn thành công nghiệp hóa và cho các giai đoạn phát triển
đất nước sau đó. Quan điểm chiến lược này cho đến nay vẫn chưa hình
thành.
Các Đại hội Đảng nhấn mạnh coi con người là trung tâm, song lại hiểu vấn đề này chủ yếu là đối tượng phục vụ - theo những khía cạnh phát triển giáo dục, văn hóa, xã hội. Ngay quan điểm này cũng chưa làm được bao nhiêu, chưa thể nói con người đã trở thành trung tâm phục vụ của mọi chính sách phát triển kinh tế xã hội. Chưa đặt ra vấn đề phát triển con người thành chủ thể, thành nguồn lực lớn nhất, và là động lực quyết định của quá trình công nghiệp hóa. Càng chưa thể nói là con người với tính cách là công dân của đất nước được phát triển thành người chủ của đất nước, của hệ thống chính trị và bộ máy nhà nước. Trong khi đó nhiều quyền và quyền lợi của người dân bị vi phạm, nhiều trường hợp bị vi phạm nghiêm trọng.
Xin nhấn mạnh (a) quan điểm coi con người là trung tâm như ghi trong các nghị quyết của Đảng và (b) quan điểm phát huy con người với tính cách là thế mạnh và nguồn lực lớn nhất của đất nước cho sự nghiệp công nghiệp hóa như vừa trình bày trên là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.
Các Đại hội Đảng VII và VIII nhấn mạnh không công nghiệp hóa theo
kiểu cũ. Song như đã trình bày trên, trong thực tế công nghiệp hóa
diễn ra 25 năm qua chủ yếu dựa trên 4 yếu tố (1) lao động rẻ,
(2) khai thác tài nguyên thiên nhiên, (3) đẩy mạnh tăng trưởng nhờ đầu
tư, (4) sử dụng đất đai và tiêu hao môi trường –
Càng phát triển, quá trình công nghiệp hóa 25 năm qua có khuynh
hướng
Phát triển kinh tế thượng nguồn là điều khó tránh khỏi ban đầu đối với một nước nghèo và lạc hậu. Song sai lầm là ở chỗ muốn lấy phát triển kinh tế thượng nguồn làm cú hích và nguồn tích tụ vốn cho công nghiệp hóa, thậm chí coi kinh tế thượng nguồn là một nội dung quan trọng, là thế mạnh của công nghiệp hóa. Tại nhiều tỉnh trong nước đã và đang xảy ra phát triển kinh tế thượng nguồn với bất kỳ giá nào, thậm chí có nơi chủ yếu là để gây thành tích, phục vụ yêu cầu “giữ ghế” hay “chạy ghế”. Phát triển như vậy còn là hệ quả của tư duy lười biếng, dốt nát, đẽo gọt đất nước – song trên mặt nhiều báo cáo các kỳ đại hội các đảng bộ tỉnh được coi đây là thành tích!
Sai lầm này 25 năm qua rất trầm trọng, vì tại nhiều nơi khoáng sản và các tài nhiên thiên nhiên khác đã được khai thác đến cạn kiệt, hủy hoại môi trường, chỉ để tiêu thụ lao động cơ bắp, có nơi chủ yếu để phục vụ xuất khẩu nguyên liệu hay sản phẩm thô sang Trung Quốc.
Phát triển kinh tế thượng nguồn và các sản phẩm hàm lượng chế biến thấp là điểm nổi bật nhất của mô hình phát triển theo chiều rộng 25 năm qua.
Để thấy rõ triển vọng nguy hiểm của công nghiệp hóa theo mô hình
·
Các xí nghiệp xi-măng, luyện thép đã có, đang xây dựng, hoặc đã được
cấp phép xây dựng sẽ dẫn tới tình hình nước ta vào năm 2020 sẽ dư
thừa khoảng một chục triệu tấn xi măng/năm và khoảng hai chục triệu
tấn thép/năm trong tình trạng đất nước ngày càng thiếu năng lượng
gay gắt. Phải chăng mục tiêu công nghiệp hóa của nước ta như vậy là
để trở thành cường quốc xi-măng và thép thô trong thế kỷ 21 này? Sắp
tới còn xuất hiện công nghiệp bô-xít để sơ chế ra nguyên liệu sơ chế
alumin trên Tây Nguyên với nhiều hệ quả trầm trọng, bất chấp sự phản
đối sâu rộng của dư luận khắp nơi trong nước.
·
Vào năm 2015 trở đi, nước ta sẽ thiếu năng lượng trầm trọng và phải
nhập khẩu, trong khi đó xuất khẩu than và dầu của nước ta suốt 25
năm qua hầu như bỏ qua tương lai của đất nước! Năm 2012 đã tính đến
phải nhập than với khối lượng rất lớn. Phát triển thủy điện đã vượt
qua cái ngưỡng cho phép và ngày càng gây ra nhiều hệ quả nghiêm
trọng.
·
Nếu đánh giá nghiêm túc chi phí/lợi ích (cost/benefit), bao gồm cả
những chi phí bắt buộc cho khắc phục những tác động ngoại vi của
việc khai thác than, hoàn trả môi trường tự nhiên nơi khai thác, sự
thất thoát hàng chục triệu tấn than lậu/năm, sự tàn phá môi trường
tự nhiên trong vùng, đánh giá cái được và cái mất so với đòi hỏi của
chiến lược năng lượng quốc gia, vân… vân… khó có thể coi việc khai
thác mỗi năm khối lượng càng lớn than ở Quảng Ninh là một thành tựu
kinh tế.
· Rừng phòng hộ và rừng tự nhiên ngày càng bị trọc hóa và chỉ còn lại rất ít; đặc biệt là rừng đầu nguồn đã rất ít mà còn đang tiếp tục bị xâm phạm nghiêm trọng. Lũ lụt ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn và khó khắc phục hơn. Đất đai bị xói mòn và sa mạc hóa cùng với tình trạng chất lượng thổ nhưỡng ngày càng xuống cấp với tốc độ rất đáng lo ngại. Riêng cơn bão Ketsana 26-09-2009 vừa qua gây ra lũ lụt lớn nhiều nơi ở Tây Nguyên còn là lời cảnh báo nghiêm khắc đối với việc khai thác bauxite ở Tây Nguyên – nhất là đối với các hồ chứa chất thải bùn đỏ nhiễm hóa chất độc dự kiến sẽ được xây dựng ở vùng này! Xin hãy đến tận nơi các khu khai thác này, dù là titan ở dọc bờ biển miền Trung, dù là những cánh rừng nham nhở do khai thác quặng sắt ở Lào Cai để xuất khẩu sang Trung Quốc, các vùng khai thác vàng bừa bãi ở Bắc Kạn, Quảng Nam, Bình Thuận... – mà chủ yếu là khai thác lậu, những dòng sông chết, những con sông bị đổi dòng và đôi bờ sụt lở do khai thác cát bừa bãi, những cánh đồng hoang do các dự án treo... để nhìn tận mắt đất nước đang bị băm vằm và ô nhiễm như thế nào!
· Xin hãy đối chiếu thực tế nêu trên với quan điểm ghi trong nghị quyết Đại hội X: “Căn cứ vào nguồn lực và hiệu quả, Nhà nước tập trung đầu tư hoặc hỗ trợ đầu tư để phát triển những sản phẩm quan trọng của nền kinh tế như lọc hóa dầu, khai thác quặng và luyện thép, phân bón, hóa chất, xi-măng, khai thác bô-xít và sản xuất alumin, bột giấy gắn với trồng rừng và một số sản phẩm cơ khí chế tạo” (Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc khóa X, trang 197-198)
· Vân... vân...
Nhìn dài hạn đến năm 2020, hoặc 2030.., có thể nói
Nghị quyết 26 Hội nghị Trung ương 7 khóa X ban hành ngày 05-08-2008 viết:
Đấy là bức tranh khái quát trong văn kiện chính thức của Đảng về
tình hình nông nghiệp, nông dân và nông thôn nước ta hiện nay (theo
cách nói “tam nông”) - đương nhiên vẫn theo cách nhìn
Trước khi nêu một số vấn đề cụ thể cần đặc biệt quan tâm, xin nhấn
mạnh là nông nghiệp nước ta nói chung, đặc biệt là nông dân nước ta
nói riêng, đã góp phần cực kỳ quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ đất nước trên mọi phương diện:
Nông dân là quân chủ lực của các cuộc kháng chiến đầy hy sinh gian khổ, có những đóng góp có ý nghĩa rất to lớn và vô cùng quan trọng trong suốt 25 năm đổi mới vừa qua như trên đã nói, nhưng hiện nay lại là thành phần xã hội đang chịu nhiều thiệt thòi nhất trong quá trình công nghiệp hoá và đô thị hoá và hội nhập kinh tế thế giới. Một bộ phận nông dân vượt qua được tác động của quá trình này và tìm được con đường sản xuất kinh doanh dẫn tới một cuộc sống khá giả hơn; song bộ phận này chỉ chiếm một tỷ lệ khiêm tốn ở nông thôn.
Các chính sách hiện hành và việc thực thi chúng cho thấy không thể
ngăn chặn tình trạng bần cùng hoá vẫn tiếp tục diễn ra đối với bộ
phận nông dân bị tác động trực tiếp. Nhìn chung, khoảng cách thu
nhập của nông dân – đặc biệt là của của bộ phận nông dân bị tác động
trực tiếp của quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa - đang gia tăng
ngày càng nhanh, dẫn đến nhiều hệ quả khác nhau của phân hóa xã hội.
Chất lượng cuộc sống của họ, các quyền lợi về giáo dục, y tế, các
phúc lợi xã hội khác của họ trên thực tế ngày càng giảm sút so với
sự tăng trưởng và phát triển của kinh tế cả nước. Mặt khác nông dân
cũng là nạn nhân chính của thiên tai, dịch bệnh (cho người và cho
nông nghiệp), tình trạng môi trường tự nhiên bị tàn phá, nạn lạm
phát và nhiều tác động khác của quá trình công nghiệp hóa, đô thị
hóa cũng như của tình trạng quan liêu tham nhũng nói chung (ở nông
thôn rất nặng so với thành thị).
Cần đặc biệt lưu ý là sự biến động của thị trường và giá cả (
Thực tế vừa nói trên đặt ra nhiều thách thức mới trong tương lai – nhất là trong tình hình nước ta ngày càng chật, người ngày càng đông: nước ta có dân số đứng thứ 12 trên thế giới, mật độ dân số nước ta cao gần gấp 5 lần mức của thế giới, gấp 2,5 lần các nước Đông Nam Á, gấp 2 lần Trung Quốc... Trong khi đó nguy cơ sa mạc hóa trong đất liền, nguy cơ biển lấn đất và nhiễm mặn, các thiên tai khác do hệ quả của hiệu ứng nhà kính và biến đổi khí hậu ngày càng lớn.
Tại nhiều vùng nông nghiệp rộng lớn của nước ta cứ 1 ha đồng ruộng bị chuyển đổi mục đích sử dụng cho công nghiệp hoá và đô thị hoá khiến cho 20 – 30 nông dân mất việc làm và và 3 – 4 hộ mất kế sinh nhai. Trong khi đó tốc độ chuyển dịch ngành nghề cho nông dân diễn ra rất chậm, sau 25 năm đổi mới và tiến hành công nghiệp hoá tỷ trọng lao động nông nghiệp vẫn chiếm trên 60% lao động cả nước. Cho đến nay mới chỉ có 28% lao động cả nước được đào tạo về nghề nghiệp, tỷ lệ này trong nông dân còn thấp hơn nhiều lần. Thực tế này là nguồn gốc nhiều hiện tượng xã hội đau lòng, trước hết là nạn thất nghiệp, các “chợ vợ” cho người nước ngoài, nạn mãi dâm, tình trạng bán cả cơ nghiệp và tài sản tìm đường đi lao động ở nước ngoài với nhiều cơ cực và bị lừa gạt… Tình trạng khiếu kiện đất đai nóng bỏng từ hàng thập kỷ nay, sắp tới sẽ còn quyết liệt hơn khi phải dành một diện tích đáng kể cho phát triển đường sá và các công trình kinh tế khác. Trong khi đó thiếu hẳn một quy hoạch tổng thế cho cả nước có khả năng đón đầu sự phát triển này và giảm bớt những tổn thất.
Nông dân các dân tộc ít người ở các vùng núi còn phải chịu đựng nhiều thiệt thòi hơn, do rừng núi vốn là quê hương lâu đời, không gian sinh tồn và không gian văn hoá của họ đang ngày càng bị lấn chiếm. Nạn phá rừng bừa bãi của các công ty và lâm tặc, việc lấn đất lấn rừng, làm lâm trường, làm kinh tế trang trại... cùng với tình trạng nhập cư ồ ạt đang uy hiếp ngày càng nặng nề sự tồn tại và tương lai các tộc ít người ở nước ta. Còn quá nhiều vấn đề tồn tại trong việc tái định cư và ổn định cuộc sống cho đồng bào các tộc ít người phải di dời đi nơi khác do những công trình thủy điện đã hoàn thành hoặc đang xây dựng... Nên đến tận nơi các công trình thủy điện chi chít miền Trung để thấy tận mắt cảnh quan và môi trường tự nhiên, những cánh ruộng và đất đai trồng trọt vô cùng quý giá tại đây, môi trường xã hội, quê hương văn hóa bản địa... của đồng bào các tộc ít người ở đây bị tàn phá, bị cướp đi như thế nào!
Nhìn chung, những nỗ lực bỏ ra cho việc cải thiện đời sống kinh tế -
văn hoá – xã hội đối với đồng bào các tộc ít người là to lớn so với
tình hình đất nước còn nghèo, song không đảo ngược được xu thế nói
trên – trong đó nguyên nhân chính lại là sự yếu kém về năng lực và
phẩm chất của chính quyền các cấp. Tình hình đang trở nên đặc biệt
nghiêm trọng trong việc khai thác bauxite ở Tây Nguyên. Nhà văn
Nguyên Ngọc cảnh báo:
Làng nghề (nói cho đúng hơn ở nhiều nơi là nghề riêng của làng) và kinh tế trang trại là hai hình thái kinh tế có khả năng lớn trong việc thu hút lao động ở nông thôn, bao gồm cả việc chuyển đổi nghề nghiệp cho một bộ phận nông dân nhất định. Hai hình thái kinh tế này trong những năm qua phát triển mạnh, góp phần tích cực thay đổi bộ mặt nông thôn. Song sự phát triển này chủ yếu do sự vận động tự thân của nông thôn tìm đường tự cứu mình và phát triển chính mình, không thể tránh khỏi những hậu quả đặc thù của tình trạng tự phát. Chính sách của nhà nước và những khuyến khích hay hậu thuẫn cần thiết phải có cho hai hình thái kinh tế này tuy đã làm được một số việc rất khiêm tốn, nhưng vẫn còn nhiều bất cập, thậm chí nhiều địa phương còn tồn tại một số rào cản – có nghĩa trên thực tế là không khuyến khích.
Một vấn nạn chưa có giải pháp là tổn thất lớn hàng năm về người và của, về môi trường đất đai do thiên tai gây ra, lặp đi lặp lại trong một số vùng nhất định. Thực tế này cho thấy đang thiếu hẳn một chủ trương chiến lược giảm thiểu dần những tổn thất và hậu quả của thiên tai – bao gồm cả việc di dời hoặc quy định lại những vùng dân cư nhất định mà thiên tai thường xuyên lặp lại, từng bước kiên cố hóa lâu dài, hay hiện đại hóa một số những công trình nhất định thuộc hệ thống phòng chống thiên tai... Hiện nay vẫn chưa hình thành được những quan điểm hay chủ trương chiến lược dự phòng, các công việc phải triển khai ngay từ bây giờ trở đi cho tình huống vào những năm 2030, 2050…
Nước ta là một nước nông nghiệp, nhưng cho đến nay thực sự đang
thiếu hẳn một chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững và hài hoà
với quá trình công nghiệp hoá, đô thị hoá. Thực tế đang diễn ra một
quá trình công nghiệp hoá và đô thị hoá – kể cả hiện tượng xây dựng
bừa bãi các sân golf
Dựa
vào kinh nghiệm của các nước đi trước, có thể nói:
Còn phải chờ xem những chủ trương chính sách mới đề ra gần đây cho
về vấn đề “tam nông” (Nghị quyết 26, tháng 08-2008) sẽ được thực
hiện ra sao,
Tồn tại lớn nhất là cho đến nay vẫn chưa tìm ra được con đường phát triển một nền nông nghiệp bền vững, hiện đại, gắn liền với việc chuyển dịch một bộ phận ngày càng lớn lao động nông nghiệp sang các ngành nghề khác. Tất cả các Luật và các chính sách hiện hành không đáp ứng được đòi hỏi này. Tất cả những nỗ lực cụ thể loay hoay chung quanh việc cải tiến mô hình hợp tác xã cũng không giải quyết được vấn đề.
Như vậy, tư duy về công nghiệp hóa cũng phải thay đổi cho phù hợp với đòi hỏi này.
Tất cả những vấn đề đất nước phải đối mặt như đã trình bày trong các điểm từ 1-5 bên trên khẳng định tất yếu này.
Phải nói việc chuyển giai đoạn phát triển một cách có ý thức như vậy
là một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn và gian khổ. Hơn lúc nào hết phải
huy động (a) trí tuệ cả nước, (b) kinh nghiệm của thế giới, (c) sự
quyết tâm một lòng một dạ của toàn dân, và (d)
Dưới đây xin trình bày một vài gợi ý ban đầu.
Đặt vấn đề như vậy, có nghĩa là thay đổi căn bản quan điểm hiện có về chiến lược phát triển.
Con người được nói tới ở đây vừa là
con người của
hành động theo tư duy của tự do và sáng tạo, chứ không phải là
con người công cụ.
Câu trả lời nếu tìm được, trước hết sẽ có nghĩa phải sẵn sàng và chấp nhận triệt để nhiều thay đổi căn bản trong thể chế chính trị và trong hệ thống quản lý đất nước, trong tư duy cũng như trong tìm tòi và thiết kế các chính sách phát triển đất nước, trong việc tuyên chiến với mọi cái hủ bại, trong việc duy dưỡng và xây dựng những giá trị tốt đẹp, đặc biệt là đổi mới và phát triển nền giáo dục nước nhà...
Nói bao nhiêu cũng không xuể về
Tôi không thể hết lòng vì đất nước
trong một chế độ tham nhũng!
Quan điểm này không mới, chiếm vị trí quan trọng trong rất nhiều
nghị quyết và chính sách của Đảng và Nhà nước, nhưng khó trở thành
hiện thực vì không có thể chế phát huy được con người. Suốt 25 năm
qua không ít công sức và ngân sách bỏ ra cho mục tiêu đưa tiến bộ
khọc kỹ thuật và công nghệ vào sự nghiệp phát triển đất nước. Song
kết quả cuối là
Nhiều phê bình trong nước và từ nước ngoài nói khâu “R&D” (“Nghiên cứu & Triển khai”) của nước ta rất kém. Nhận xét này đúng nhưng không đủ, bởi vì nhận xét này không nói lên được nguyên nhân chính của tình trạng này là chưa có con người và thể chế phải có; thậm chí nhận xét này còn bị hiểu thiên lệch là ta làm “R&D” chưa giỏi và vì ta nghèo!
Tình trạng “hàm lượng công nghệ thấp” như vừa nêu trên còn do một
nguyên nhân khác rất quan trọng:
Phương án cải cách định lựa chọn nhất thiết phải tuân thủ mục tiêu
đào tạo, đó là:
Sự nghiệp cải cách này cũng phải tiến hành từng bước và liên tục với một kế hoạch được thiết kế sao cho có thể vừa đáp ứng ngay những đòi hỏi bức xúc của phát triển và vừa phục vụ cho sự phát triển lâu dài và bền vững của đất nước. Cải cách như thế sẽ là sự nghiệp của cả thập kỷ 2020 và sau nữa, phải rất triệt để, nhưng cũng không thể nóng vội được.
Chỉ xin lưu ý, nhiệm vụ này là của cả nước chứ không thể chỉ là của riêng ngành giáo dục và đào tạo, bởi vì tính chất cải cách giáo dục và đào tạo bao gồm và liên quan trực tiếp đến nhiều lĩnh vực khác của toàn bộ đời sống đất nước. Nói một ví dụ đơn giản là không thể tiến hành cải cách này trong tình hình còn đầy rãy những hiện tượng bằng thật không ăn nhằm gì. Hiện nay có quá nhiều trường hợp bằng thật bị thải loại và thua bằng giả. Thực tế tại các quốc gia cũng cho thấy không thể tiến hành cải cách giáo dục một cách đích thực nếu thể chế chính trị và xã hội của quốc gia ấy không nghiêm khắc chống lại những giá trị trái ngược với những mục tiêu một nền giáo dục tiên tiến phải theo đuổi.
Điều xin đặc biệt nhấn mạnh là cải cách giáo dục và đào tạo thành công trong thập kỷ 2011-2020, sẽ quyết định tương lai của đất nước trong thế kỷ 21, chứ không phải sự nghiệp công nghiệp hóa như đang làm. Thậm chí còn phải nói sự nghiệp cải cách giáo dục và đào tạo cần bắt đầu từ một điểm sơ khởi: không nói dối!
Không thể không rùng mình nếu đối chiếu, so sánh đòi hỏi này với
thực trạng hiện nay của đất nước. Trong đời sống hàng ngày đầy rãy
những hiện tượng từ bất cập,
Trong cuộc sống đất nước năm này qua năm khác có biết bao nhiêu sự việc khác nhau gây bức xúc lớn như thế, dồn nén lại thành câu hỏi: Chế độ Đảng đang xây dựng cho đất nước thực chất là chế độ gì?!
Đảng Cộng Sản Việt Nam nắm giữ vai trò lãnh đạo đất nước nhất thiết cũng phải tự hỏi mình như vậy, để nhìn lại tất cả, nhất là để qua đó nhận biết khoảng cách giữa những gì Đảng đã cam kết với đất nước và thực tế đang diễn ra trong cuộc sống.
(5) Phải đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu kinh tế. Đây là một quá trình đau đớn, gian khổ, nhưng tất yếu phải làm.
Trước mắt nên bỏ cách tư duy “kinh tế GDP” tỉnh, tạm thời đặt sang một bên vấn đề tỷ trọng các khu vực kinh tế (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ) trong phạm vi tỉnh để đánh giá tỉnh đó tiến bộ hay thụt lùi, mà nên đo lường bằng kết quả thu nhập của người dân, chất lượng cuộc sống của họ, khả năng cạnh tranh đích thực của các sản phẩm của tỉnh, kết quả cạnh tranh đạt được, chuyển đổi cơ cấu đầu tư theo hướng tập trung vào các sản phẩm tỉnh có lợi thế nhất, chuẩn bị cho những sản phẩm mới tỉnh có lợi thế lớn theo cách nhìn dài hạn... Cấp quốc gia cũng phải làm như vậy.
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế phải ưu tiên nâng cao khả năng cạnh tranh nhằm chiếm lĩnh và mở rộng thị trường nội địa còn rất rộng của nước ta cho sản phẩm của ta, đảo ngược hẳn tình hình thị trường nội địa nước ta hiện đang bị sản phẩm nước ngoài nắm giữ phần lớn. Đòi hỏi này hoàn toàn không có gì liên quan đến tư duy “tự cung tự cấp” hoặc “thay thế nhập khẩu”, bởi lẽ nước ta đã hội nhập kinh tế thế giới và thị trường nước ta là thị trường mở.
Để thực hiện chuyển đổi cơ cấu kinh tế, có thể tạm thời chấp nhận chỉ số tăng trưởng thấp trong một số năm nhất định, nếu bước đi này đem lại chất lượng tăng trưởng tốt hơn và mở đường cho sự phát triển năng động mới tiếp theo.
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế của nước ta trong thập kỷ 2011-2020 nhất thiết phải tính đến thực tế ngay sát nước ta, tại khu Buong Thatluong liền kề con đường Kaysone Phomvihane ở Vientiane đã manh nha dự án một China Town 1600 ha – (có tin nói nhân dân Lào đang phản đối), ở Campuchia cũng có tình hình tương tự, rồi đến các dự án thủy điện trên sông Mekong – (có tin đồn bao gồm cảmục đích nhằm luyện nhôm cho việc khai thác bô-xít ở Lào)… Ngay trên đất nước ta cũng đang xuất hiện khu công nghiệp 800ha do Thâm Quyến xây dựng tại An Dương – Hải Phòng và bao nhiêu vấn đề khác nữa do cái “công xưởng thế giây ra trực tiếp đối với nước ta, hàng vạn người Trung Quốc dưới dạng lao động đi theo công trình đang thâm nhập khắp nơi vào nước ta, kể cả trên Tây Nguyên... Giả thiết rằng những dự án này sẽ được thực hiện, kinh tế và an ninh của nước ta sẽ đứng trước những vấn đề gì? Đối sách của nước ta?
Ngay trước mắt là việc cần loại bỏ các tập đoàn và doanh nghiệp thua
lỗ. Cơ cấu lại và chỉ cần giữ một số tập đoàn kinh tế nhà nước thiết
yếu với nguyên tắc
Có lẽ không nên bám lấy mục tiêu hoàn thành công nghiệp hóa vào năm 2020 với bất cứ giá nào, vì điều này vừa không hiện thực, vừa trở nên không quan trọng nữa. Thậm chí làm theo các kế hoạch công nghiệp hóa hiện hành nếu dẫn đến kết cục năm 2020 nước ta sẽ trở thành cường quốc xi-măng, thép thô và bô-xít thì sẽ đồng nghĩa với tự sát. Nhất thiết cần tìm cách đảo ngược xu thế phát triển kinh tế thượng nguồn.
Nếu trong vòng 10 năm, từ nay đến năm 2020, mà thực hiện được mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế như vậy, thì đó là một thành tựu kì diệu có tính bước ngoặt như đổi mới năm 1986 – vì điều này sẽ chặn đứng khả năng nước ta rơi tiếp vào tình trạng lạc hậu, lệ thuộc, sẽ ngăn chặn nguy cơ đổ vỡ và nô dịch, sẽ mở ra cho đất nước con đường đi vào một giai đoạn phát triển mới.
Thiết nghĩ ngay từ hôm nay, quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước cần nhằm vào mục tiêu lâu dài là từng bước xây dựng nên một nền kinh tế hiện đại dựa trên phát huy lợi thế lớn nhất của đất nước là con người, trí tuệ, bản lĩnh của Việt Nam - nghĩa là xây dựng một nền kinh tế của một quốc gia dựa trên một dân tộc có trí tuệ.
Nhìn lại, yếu tố nổi bật nhất của 25 năm đổi mới là dân chủ. Có thể nói: thừa nhận đổi mới là kết quả của thừa nhận dân chủ. Thành tựu đạt được của đổi mới trước hết là nhờ dân chủ: trí tuệ và nguồn lực được cởi trói, được phát huy – từ cơ chế bao cấp chuyển sang cơ chế kinh tế thị trường.
Hiển nhiên ai cũng thấy mức độ dân chủ đạt được ở đây còn khiêm tốn
và chủ yếu mới chỉ trong lĩnh vực kinh tế. Song
là thành tựu bậc nhất của 25
năm đổi mới.
Và trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, dân chủ sẽ là chìa
khóa mở cửa giải phóng con người với tính cách vừa là chủ bản thân,
là chủ đất nước, vừa là nguồn lực lớn nhất của đất nước cho một Việt
Nam cường thịnh.
Song có một sự thật khác: Thành tựu bậc nhất ấy của 25 nămđổi mới còn bị xem là một nguy cơ diễn biến hòa bình, vì thế 25 năm qua có không ít việc làm ngăn cấm, kìm hãm, trấn áp dân chủ, làm chậm bước tiến của đất nước, bỏ lỡ nhiều cơ hội lớn. Đi vào giai đoạn phát triển mới của đất nước, phải thẳng thắn đối mặt với sự thật này.
Ngày nay chỉ có giương cao ngọn cờ dân tộc dân chủ mới có thể tạo ra nền tảng thực hiện được đoàn kết, hòa hợp và hòa giải dân tộc. Đấy chính là con đường mở mang dân trí, phát huy con người Việt Nam, là nguồn sức mạnh và sáng tạo vô tận, để làm nên một Việt Nam hạnh phúc, phồn vinh. Đó chính là phương hướng xây dựng một chế độ chính trị mà người dân có thể cảm nhận nó gần như đồng nghĩa với Tổ quốc, tạo dựng một nền nội trị vững chãi bất khả xâm phạm của đất nước, khơi dậy hào khí dân tộc. Chỉ một khi người dân cảm nhận được chế độ chính trị này là của mình, vì mình, là lực hậu thuẫn vô song cho sự phấn đấu của mình, là người gắn kết toàn dân tộc và khơi dậy mọi tinh hoa gìn giữ và làm rạng rỡ giang sơn gấm vóc, là người đưa đất nước dấn thân vào trào lưu tiến bộ chung của nhân loại, là niềm tự hào vì nó mà mình phấn đấu, là điều thiêng liêng vì nó mà mình sẵn sàng xả thân gìn giữ, là niềm tự hào của nước Việt Nam… - chỉ khi xây dựng được một chế độ chính trị làm nên những giá trị như thế nó mới hòa nhập được vào làm một với tổ quốc, nó mới được người dân cảm nhận gần như đồng nghĩa với tổ quốc. Một quốc gia có chế độ chính trị và tổ quốc là một, quốc gia ấy là vô địch! Không một chủ nghĩa nào có thể thay thế được sức sống của sự hòa nhập làm một như vậy của chế độ chính trị và tổ quốc! Một chế độ chính trị như thế sẽ giải phóng mạnh mẽ nhất trí tuệ và nghị lực Việt Nam. Một chế độ chính trị như thế - đến lượt nó – sẽ nâng lên giá trị và sự thiêng liêng của tổ quốc, nâng lên vị thế của quốc gia trong cộng đồng thế giới. Hơn lúc nào hết dân tộc Việt Nam ta cần có sức sống này! Tinh thần yêu nước của người Việt Nam ta ngày nay phải được xây dựng từ lẽ sống này! Văn hóa và giáo dục Việt Nam cần hướng vào xây dựng cái đích này. Ngày nay kho tàng trí tuệ của nhân loại và của dân tộc mình hoàn toàn cho phép chúng ta khai phá con đường xây dựng cho đất nước một chế độ chính trị như thế. Rất đáng để thế hệ này sang thế hệ khác ngay từ bây giờ tiếp nối nhau xây dựng nên cho tổ quốc của chúng ta một chế độ chính trị như thế.
Giương cao ngọn cờ dân tộc dân chủ như thế, nước ta có thể chung sống hòa bình và hợp tác hữu nghị được với Trung Quốc, bảo vệ được bờ cõi và gìn giữ được ta là ta trong tình thế mới, đối phó được với những thách thức mới trong bối cảnh thế giới ngày nay. Giương cao ngọn cờ dân tộc dân chủ như thế, Việt Nam sẽ có bạn bè là cả thế giới tiến bộ - kể cả trong lòng nhân dân Trung Quốc – hậu thuẫn cho mình trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước. Giương cao ngọn cờ dân tộc dân chủ như thế, Việt Nam đồng thời sẽ có khả năng cùng tiến bước trong trào lưu chung của nhân loại tiến bộ, dấn thân làm tròn trách nhiệm là thành viên bình đẳng trong cộng đồng các quốc gia trên thế giới.
Giai đoạn phát triển mới này của đất nước đòi hỏi Đảng Cộng Sản Việt Nam phải tự đổi mới chính mình, giương cao ngọn cờ dân tộc dân chủ lãnh đạo nhân dân xây dựng và bảo vệ đất nước, trừ phi Đảng muốn tự mình vứt bỏ vai trò lãnh đạo của mình để trở thành đảng cai trị!
♦
Tập
đoàn kinh tế nhà nước, nền “kinh tế GDP tỉnh” và tư tưởng nhiệm kỳ
là 3
♦
Các nhiệm vụ phải thực hiện trong thập kỷ thứ hai của thế kỷ này đạt kết quả ra sao, sẽ quyết định: Việt Nam hoặc sẽ dấn sâu hơn nữa vào con đường trở thành một quốc gia nghèo hèn, lệ thuộc, hay là sẽ bước hẳn vào ngả đường mới, sẽ trở thành một nước phát triển đúng với tinh thần nước mạnh dân giàu, xã hội dân chủ công bằng văn minh.
Tình hình và nhiệm vụ đất nước phải đối mặt trong thập kỷ tới này
đặt ra vấn đề cải cách chính trị và có con người trong hệ thống
chính trị ngang tầm trở thành điều kiện tiên quyết cho việc mở ra
giai đoạn phát triển mới. Cải cách chính trị trở thành chìa khóa của
mọi giải pháp.
Xin đặc biệt nhấn mạnh, để quá trình dân chủ hóa được thực thi có kết quả, tiết kiệm xương máu và dứt khoát không dẫn đến đổ vỡ, cần có trí tuệ và kỷ cương rất cao với tinh thần dám hy sinh mọi lợi ích riêng, dám vượt lên mọi yếu kém riêng, để hoàn toàn một lòng vì dân vì nước của đội ngũ lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước. Trước hết, nếu có ý chí như vậy, đội ngũ lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước sẽ phát huy được trí tuệ và ý chí trong Đảng và của cả nước, nhờ đó sẽ có đủ trí tuệ và mọi điều kiện cần thiết trong tay để hoàn thành nhiệm vụ cực kỳ khó khăn này. Đảng đang nắm quyền lãnh đạo đất nước, cho nên đội ngũ lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước mang trên vai mình trách nhiệm không thể thoái thác về thành / bại của quá trình dân chủ hóa này.
Dân chủ hóa là nguồn lực tạo ra nội lực bất khả xâm phạm cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước và tập hợp sự hậu thuẫn của cả thế giới tiến bộ cho sự nghiệp này. Dân chủ hóa vì vậy là dân tộc tất thắng, là đất nước tất thắng!
Cho nên, nếu đặt vấn đề dân chủ hóa là điều kiện sống còn và phát triển của đất nước, tập thể lãnh đạo Đảng và Nhà nước sẽ tìm được câu trả lời và các giải pháp. Nói đơn giản: Dân chủ hóa như vậy thực sự là một cuộc cách mạng từ trên xuống rất đáng mong muốn, là con đường an toàn nhất và cũng khả thi nhất cho nước ta tại bước ngoặt lịch sử hiện nay, là bước đi đầu tiên trên con đường xây dựng chế độ chính trị gần như đồng nghĩa với tổ quốc. Vì những lẽ vừa trình bày, rất đáng dành cho quá trình dân chủ hóa đất nước trí tuệ và tâm huyết nhiệt thành nhất của mỗi người Việt Nam yêu nước, trước hết là của các công dân mang thẻ đảng viên Đảng Cộng Sản Việt Nam.
Thách thức lớn nhất của dân chủ hóa không phải là diễn biến hòa
bình, mà là cám dỗ chính trị rất lớn của quyền lực và lợi ích cá
nhân; lịch sử hiếm khi ghi lại được các chiến công đánh bại cám dỗ
này. Nhưng cũng xin nói ngay: Để cho cái dốt và cái vô đạo đức
hoành hành, hoặc cuồng tín hay bảo thủ.., thì chỉ có một đường dẫn
đến đổ vỡ mà thôi! Vậy chỉ còn cách đừng quay lưng lại phía mặt trời
để vượt qua cái bóng của chính mình.
♦
Đất nước và dân tộc ta đứng trước bước ngoặt lịch sử trong bối cảnh kinh tế thế giới đang có những chuyển biến sâu sắc mang tính hệ thống với nhiều thách thức mới, cục diện chính trị thế giới đi vào đa cực. Nên nhìn nhận đấy là thế giới cho ta cơ hội xác định một con đường phát triển mới dựa trên xây dựng một dân tộc có trí tuệ, độc lập tự chủ vươn lên, hợp tác với cả thế giới, không cần và không phải đi với một bên, chống một bên! Mặt khác, cục diện thế giới như đang diễn ra sẽ giằng xé gay gắt nước ta trên mọi phương diện, nhiều nguy cơ đang trực tiếp uy hiếp sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền quốc gia, tương lai phát triển của đất nước. Trước tình hình như vậy, không có nội lực bắt nguồn từ trí tuệ, bản lĩnh và thực lực của cả nước một lòng là không ngửng mặt lên được. Dân chủ là cội nguồn của nội lực này. Sự lựa chọn của đất nước dứt khoát chỉ có thể là vượt lên mọi thách thức, nắm lấy mọi cơ hội phát triển thực lực của mình để trở thành đối tác được tất cả các bên tôn trọng. Muốn được như vậy, nước ta cần phấn đấu trở thành cầu nối của các nền kinh tế lớn. Một thể chế chính trị phát huy được trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam sẽ thực hiện được điều này.
Đại hội toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng Sản Việt Nam có trách nhiệm rất lớn đối với đất nước.
Hà Nội, mùa Đông 2009
Tham khảo
BBC, 2009a,
Blumenthal, Dan, 2009, "
Cao
Huy Thuần, 2009, “
Cẩm Văn Kính, 2009, "
Clinton, Hillary, 2009,
Đảng Cộng Sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X
Dillon, Dana, và John J. Tkacik Jr (2005-2006),
Feigenbaum,
Evan A., 2004,"
Ferguson, Niall,
2009, “
,
2009, “
Fukuyama,
Francis, 2009a,
"
Goldman, Merle, 2009, "
Hynes, Major H.A., 1998
Krugman, Paul, 2009, “
Lam, Willy, 2009, "
Lam,
Willy, 2009b,
Luce, Edward, 2009,
“
Obama, Barack, 2009,
Marciel, Scot, 2009,
Minh Quân, 2009, "
Ngô Vĩnh Long, 2007, “
Nguyễn
Thành Sơn, 2009,
Nguyễn Trung, 2006, "
Nguyễn Trung: “Mô hình tập đoàn nhà nước và mối lo vượt tầm kiểm
soát”
và
Nguyễn Trung,
2007a “
Nguyễn Trung,
2007b, “
Nguyễn Trung,
2008a, “
Nguyễn Trung,
2008b, “
Nguyễn Trung, 2009a, “
Nguyễn Trung,
2009b, “
Phạm Duy Hiển, 2009, "
Phùng Liên Đoàn, 2009,
Scher, Robert,
2009,
Strategy Page, 2007,
Tấn Đức,
2009,
Tkacik, John, 2007a,
Tkacik, John, 2007b,
Trần
Đức Nguyên, 2009,
Trần Quang Cơ,
2005, “
Trần Sơn Lâm
US News and World Report, 2007,
VietnamNet: 2009,
VietnamNet, 2009,
Vietnamnet, 2008,
Vũ
Quang Việt, 2009, “
Webb, Jim, 2009,
Chú thích
EXXON, BP.... Song chính thực tế này đang
nói lên chính sách huy động vốn rất quyết liệt của của chính phủ
Trung Quốc cho PetroChinavà phản ánh cái “đói dầu”
cực kỳ gay gắt của quốc gia này. Xem U.S. News & World Report (2007)
Các bản án
© Thời Đại Mới
9-3-2010

Accept-Ranges: bytes


markdown:
(Thethaovanhoa.vn) - Nhiều người yêu Hà Nội lắm. Nhưng thật khó để gặp một tình yêu thủ đô hồn nhiên, mê mải tới cuồng si như ông. Với ông, Tết cổ truyền đất Kẻ Chợ không chỉ còn trong những thước phim xưa cũ. Đó còn là những tấm ảnh ắp đầy thẻ nhớ mà ông vẫn lặng thầm chụp Hà Nội đương đại mỗi ngày.
Tiếp tôi trong căn nhà gần 10 m2 chật ních ảnh, nghệ sĩ nhiếp ảnh Quang Phùng tự giới thiệu: Lê Đạt ví anh như người phu chữ. Tôi “ăn theo” xin làm “người phu ảnh”.
Trầm ngâm nhớ về hơn 80 cái Tết qua tại Hà thành, nghệ sĩ nhiếp ảnh Quang Phùng kể:
1. “Những ấn tượng về Tết cổ truyền trong tôi sâu đậm từ tấm bé. Thuở đó, Tết tới, nhà tôi thắp bạch lạp và hương trầm để bố tôi viết thư pháp. Bố tôi nổi tiếng hay chữ khắp vùng nên bà con đến xin chữ đầu Xuân đông lắm. Song dù đông đến mấy, người Hà Nội xưa vẫn chậm rãi, trật tự và nề nếp. Người ta tôn trọng lễ nghi một cách nghiêm trang mà thực thà. Bên cành đào bích, trong hương trầm đượm đượm, cả người cho và người được cho đều kính cẩn trao nhau chân thành. Buổi đó, “cơ chế thị trường” chưa “chạm” đến chốn này.
Tết ngày xưa có nhiều thứ song tôi ấn tượng nhất là ẩm thực. Mỗi gia đình ở Hà Nội ngày đó đều có một “cơ sở” ở nông thôn (thường là bà con họ hàng) để chuẩn bị Tết. Từ mớ rau, cọng hành tới con lợn được chăm bẵm cả năm đều dành cho Tết.
Mâm cơm ngày Tết mỗi nhà có khác nhau, song 3 món ăn chính không thể thiếu là: giò lụa, cá kho và bánh chưng. Với bánh chưng, lá dong, lạt, thịt, đỗ đều phải được rửa rất kỹ. Nhiều cái Tết rét mướt song chẳng ai lơ là, làm ẩu công đoạn phải ngâm tay vào nước lạnh buốt như kim châm này. Còn giò, cả khu phố phải chọn những tay trai lực lưỡng nhất để đủ sức giã giò nhanh, đều tay. Bởi giò được giã khi miếng thịt thăn vừa được lọc ra khỏi con lợn nóng hổi. Nếu giã không nhanh, thịt nguội, giò không còn mịn, ngon nữa. Cầu kỳ vậy, mâm cỗ xưa mới là mâm cơm cả năm mong chờ.
Ngoài các món phụ truyền thống gồm: dưa hành, củ cải dầm... Các món này vừa dân dã mà lại hợp với bánh chưng, thịt thà.
2. Cuộc sống hiện tại của tôi là hè phố, mà Tết trên hè phố Hà Nội buồn vô cùng! Bởi sao ư? Khi những gánh hàng rong về quê hết, đôi lứa chẳng tới bờ Hồ, hè phố Hà Nội chẳng còn nét duyên nữa.
Song lúc đó, cảnh sắc thiên nhiên thủ đô lại khơi gợi tôi khám phá. Hà Nội yên lặng, thưa vắng, tôi thoải mái chụp ảnh từng chồi non nhú lên mỗi ngày. Tôi có thể nhắm mắt, nghe tiếng lộc vừng nở bung những tiếng bụp bụp rất khẽ. Cả tiếng lá rơi nữa, ai tinh ý sẽ đều nghe thấy tiếng tách tách trong từng kẽ lá. “Theo thuyết luân hồi của đạo Phật, từ chỗ lá lìa cành ấy sẽ có một chồi non nảy ra”- một vị sư tôi gặp ở bờ Hồ đã giảng giải với tôi vậy.
Còn những ngày giáp Tết này, Hà Nội lại có cái hay khác. Bởi giờ là lúc những người lao động cố bươn chải hết sức để tha những đồng tiền cuối cùng của năm về tổ ấm. Những thân phận, những nỗ lực mạnh mẽ để vun vén cái Tết của những người bám vỉa hè mưu sinh là khung cảnh thật đẹp mà cũng thật xót xa. Nhưng đa phần chẳng mấy ai để ý điều này giữa dòng người- hoa xuôi ngược hối hả cuối năm.
Tôi nhớ như in một câu chuyện ở vỉa hè Hà Nội ngày cận Tết năm vừa rồi. Trước đây, tôi hay ăn chè của một bà bán hàng rong trước cửa nhà số 49 Hàng Ngang. Chè bà nấu bằng đường cát tuyệt ngon. Song trước Tết Canh Dần vừa rồi, bà không bán chè nữa. Hỏi ra mới hay chè của bà không cạnh tranh được với những bát chè giá rẻ bằng đường hóa học. “Làm theo họ, tôi không đành!”- bà bảo.
Và cái ngày giáp Tết hôm ấy cũng là lần cuối cùng tôi gặp bà. Bà đã về quê chọn một cái Tết thiếu thốn nhưng thanh thản.
3. Vừa rồi, tôi cũng hay tin có vị nào đó muốn nhập Tết cổ truyền vào Tết dương. Nghe đâu để tiện giao thương và học theo gương Nhật Bản. Hơn 10 năm làm ở Đại sứ quán Nhật tạm đủ để tôi khẳng định kiến nghị trên là lệch lạc.
Bối cảnh của quyết định nhập 2 Tết vào 1 của nước Nhật là cải cách Minh Trị. Ta vẫn biết cải cách Minh Trị với khẩu hiệu “Khoa học kỹ thuật phương Tây, tinh thần Nhật Bản!” là bước ngoặt ngoạn mục của nước Nhật. Song việc đổi mới quá mạnh khiến một vài quyết định của họ có phần cực đoan. “Nhập Tết” là một quyết định như thế.
Kết quả là ngày nay, khi các công sở vẫn phải làm việc trong những ngày Tết âm, người dân Nhật vẫn âm thầm kỷ niệm. Vào ngày Tết cổ truyền (chứ không phải Tết dương theo như nhà nước quy định), họ vẫn ăn cháo loãng và bánh giầy nướng để tưởng nhớ ông bà tổ tiên. Họ vẫn thu xếp thời gian đến những ngôi chùa cầu khấn những điều an lành cho năm mới âm lịch. Trong bối cảnh người dân vừa làm việc vừa thực hiện đầy đủ những nghi lễ ấy, có thực là hợp lý không?
Đấy là chưa kể mỗi quốc gia mỗi khác, ta đã có những bài học lịch sử đắt giá về việc học hỏi dập khuôn rồi.
4. Tết năm nay vẫn như mọi năm, nhà tôi đang đợi bánh chưng và lợn từ quê gửi lên. Và sáng sáng tôi vẫn xách con Leica nhỏ (máy ảnh) đi loanh quanh Hà Nội. Tôi đi vô định song luôn gặp những người quen của mình trên hè phố: cô bé bán cá chép vàng “gia truyền 3 đời” trong mỗi độ ông Công - ông Táo; con gái Nhật Tân bán đào dạo mỗi khi Xuân về; ông bạn Hàng Bạc luôn đội mũ phớt nâu trầm tư lang thang và cúi đầu trước những món đồ tân kỳ... Họ là những người mà cả mấy chục năm nay, Tết nào tôi cũng gặp và trò chuyện trên đường. Chúng tôi thăm hỏi nhau thân tình vài câu, tôi tranh thủ ghi lại vài kiểu ảnh.
Sau đó, tất cả lại tỏa ra ngược xuôi trên những hành trình của mình trong thành phố đông đúc này. Và đến Tết cổ truyền năm sau, chúng tôi lại “đoàn viên” trên đường phố Hà Nội.
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Quang Phùng, họ tên đầy đủ là Nguyễn Quang Phùng.
Ông sinh năm 1932 tại Hà Nội. Ông bắt đầu làm phóng viên tự do với những bức ảnh nổi tiếng ghi lại những khoảnh khắc giải phóng thủ đô (10/10/1954). Ông cũng “bén duyên” nhiếp ảnh từ đấy. Ông từng mở một triển lãm ảnh gây tiếng vang lớn về hiểm họa ma túy. Năm 2011, ông ra mắt cuốn sách ảnh Dạo quanh hồ Gươm. Cùng năm này, ông có triển lãm “Hoa rơi mặt hồ” kêu gọi những hành động bảo vệ hồ Gươm.
Phạm Mỹ (lược ghi)Thể thao & Văn hóa
Tháng 6 tới đây, Thư viện Quỹ Prince Claus (Prince Claus Fund Library, Hà Lan) và tổ chức East West (East West Foundation) sẽ cho ra mắt cuốn sách ảnh song ngữ Việt - Anh "Dạo quanh Hồ Gươm" của nghệ sĩ nhiếp ảnh Quang Phùng.
Bao nhiêu năm ròng rã nghệ sĩ này đeo bám chụp chân dung những người bán hàng rong, những người nghiện ma túy. Mỗi cuốn album của ông là những câu chuyện xúc động rơi nước mắt.
(luonghang27@yahoo.com.vn07:38 01/05/2016)
(luonghang27@yahoo.com.vn 07:38 01/05/2016)
(bienphuong74@gmail.com16:06 30/04/2016)
(bienphuong74@gmail.com 16:06 30/04/2016)
(binhminh84@gmail.com12:39 30/04/2016)
(binhminh84@gmail.com 12:39 30/04/2016)
(Theyipark@gmail.com11:58 30/04/2016)
(Theyipark@gmail.com 11:58 30/04/2016)
(silentium00@yahoo.com11:36 30/04/2016)
(silentium00@yahoo.com 11:36 30/04/2016)
BÁO THỂ THAO & VĂN HÓA - THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM
Giấy phép số 118/GP-TTĐT ngày 15/06/2011 do Bộ TT&TT cấp
Tòa soạn: 11 Trần Hưng Đạo - Hoàn Kiếm - Hà Nội
T: 04.39331878 F: 04.38248600 E: toasoan@thethaovanhoa.vn
© 2008 Báo Thể thao & Văn hóa, TTXVN. All rights reserved
® Thể thao & Văn hóa giữ bản quyền nội dung trên website này.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close


markdown:
Chọn kiểu gõ:
Tự động
TELEX
VNI
Tắt
Đăng nhập
Đăng ký
HỒ CHÍ MINH
Hà Nội
Tìm Trên Bản Đồ
Trang chủ
Diễn đàn
Sổ tay
Tạo địa điểm
Viết lời bình
Viết bài diễn đàn
Mời kết bạn
Liên hệ
Ẩm thực
Giải trí
Mua sắm - Thời trang
Làm đẹp - Sức khỏe
Du lịch
Dịch vụ
Học tập
Cơ quan - Tổ chức
Trên trời - Dưới đất
Việt Nam
Bạn muốn tìm thông tin trong tỉnh, thành phố?
Việt Nam
|
Hồ Chí Minh
|
Hà Nội
Shop Thời Trang PT 2000
4 hình
149968 lượt xem
|
34 lời bình | 1 sưu tầm
153 A-B Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Hồ Chí Minh
Điện thoại:
08.9303753
Fax:
Email:
Website:
TAGs:
shop thời trang PT2000
,
PT2000
,
quần áo
,
áo khoác
,
phụ kiện
Phân mục:
Mua sắm
->
Quần áo
, Trang sức - Phụ kiện
, Vali - Túi xách
Đăng ký làm chủ địa điểm?
Chủ địa điểm:
Lời bình chia sẻ
(34)
Hình ảnh
Giới thiệu
Viết lời bình nhận ngay Coupon
Phân bố
Tuyệt vời -
7
Yêu thích -
14
Bình thường -
10
Thất vọng -
1
Quá tệ -
2
Xu hướng
Tuyệt vời
Yêu thích
Bình thường
Thất vọng
Quá tệ
Sắp xếp theo:
Mới nhất
Yêu thích nhất
Đánh giá tốt nhất
0
2
baolongca
q10
Gửi tin nhắn
Kết bạn
30/09/2012
Gửi lời cảm ơn
thời trang z là sự lưa chọn tốt cho các bạn mẫu mã tương đối ổn định giá cả hợp lý nhân viên phục vụ tận tình các bạn có thể ghé tại địa chỉ 186 võ thị sáu f7 q3 các bạn sẽ tin thôi
0 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
0
35
danhjacky1...
q10
Gửi tin nhắn
Kết bạn
22/11/2011
Gửi lời cảm ơn
Chỉ với 3.000.000VND và trong vòng 1 tuần lễ là bạn đã có trong tay sản phẩm web.Bao Gồm các tính năng căn bản của 1 trang web MUA BÁN,RAO VẶT,TIN TỨC,ÂM NHẠC,WEB CÁ NHÂN Dịch vụ làm web của chúng tôi sẽ nâng cao hiệu suất tìm kiếm trong bộ máy tìm kiếm của Google.(KẾT QUẢ SAU KHI TÌM KIẾM TRÊN GOOGLE SẼ ĐỨNG ĐẦU DANH SÁCH) HÃY NHANH TAY GỌI CHO CHÚNG TÔI VÀ BẠN SẼ KHÁM PHÁ ĐIỀU THÚ VỊ ĐÓ Mọi Thông Tin Và chí tiết xin vui lòng Liên Hệ Điện Thoại: 0938 909 901 Yahoo!: danh.info Skype: danhjacky1988 để được tư vấn miễn phí. Chúng tôi trân trọng sự quan tâm của bạn đến dịch vụ này. Chúc bạn luôn vui vẻ và đạt nhiều thuận lợi trong công việc.
0 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
106
116
skylyly
Hồ Chí Minh
Gửi tin nhắn
Kết bạn
11/07/2011
Gửi lời cảm ơn
Quả đúng như duyensen nói, thực sự trước đây mình là fan trung thành của PT, vì mình vốn ưa đồ đơn giản, quan trọng là chất liệu.
Nhưng tết vừa rồi mình đi mua cho thằng em trai ( con Cậu) cái áo khoác, giá 380k, vải thì tương đối dày, màu nâu, nhìn cũng thời trang.Mua về cả nhà thấy cũng thích, nhất định đòi mua 1 cái nữa cho thằng em ruột, mấy ngày sau ghé shop thì hết hàng, chạy ta PT Nguyễn Trãi mua, giá lên 420k, bực vì cái giá chưa nói, nhưng bực vì thái độ mấy người gởi xe vô cùng
, lúc gởi xe đi vào thì niềm nở, thấy đi xuống lấy xe mà ko xách đồ gì ( tưởng ko mua, ai dè chị gái mình cầm đợi trên kia.). Không thèm dắt xe giùm luôn, còn gắt với mình đứng sang 1 bên cho xe đi xuống (xe để dưới hầm), đợi 3,4 chiếc xe đi xuống rùi, bực mình quá chửi lộn 1 trận với mấy ổng mới cởi xe lên đc...phục vụ khách hàng mà làm như cha họ không à.
Đó cũng không giận bằng chuyện cái áo, sau khi mặc xong cái tết thì cái áo từ màu nâu chuyển qua màu bạc,xù lông và thành 1 đống bùi nhùi chẳng còn nhận ra cái áo khoác mới mua gần nửa triệu đâu nữa...thất vọng cùng cực.Thề tránh xa PT từ đây!
1 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
Khủng long bạo chúa ăn cỏ
,
Duyên Sen
,
ducanh
thích lời bình này.
Duyên Sen
Vậy là chúng ta đồng cảnh ngộ! Treo biển cảnh báo khi mua hàng của PT, càng ngày càng treo đầu dê...
11/07/2011
135
183
Duyên Sen
Hồ Chí Minh
Gửi tin nhắn
Kết bạn
11/07/2011
Gửi lời cảm ơn
Ngày xưa, mình cũng hay lượn lờ PT để chọn áo thun và quần jeans cho hai cậu em giai. Nhưng phải một lần năm ngoái mua cái áo khoác về giặt mấy lần bạc phơ hết màu nên mình cũng không còn tin tưởng PT cho lắm…
Cho tới một ngày gần đây nhất, mình và cô bạn đi mua áo ở PT…Mẫu áo PT không nhiều và ít kiểu, có những kiểu lại kén người mặc nữa…Thun thì nhìn cũng chẳng có gì đặc biệt. Chọn mãi được 1 cái áo kiểu cổ thuyền, trên là vải, dưới là thun, có dây thắt lưng, mặc nhìn khá là dịu dàng. Bạn mình ưng ý lấy cái đó với giá 180k. So ra thì với chất vải ấy là đắt…Nhưng đó chẳng phải là vấn đề.
Cô bạn mình về mặc mấy tiếng, thì ban đầu cái dây bằng vải nó tự rời từng mảng ra, mủn mủn y như vải đã bị mục ấy, bạn ấy ngạc nhiên quá mới thử tách theo thớ vải ra thì ôi thôi…cái dây nó te tua nhìn thảm kinh khủng. Tiếp đến là phần trên may bằng vải, nó cũng tự rách, nếu chạm nhẹ vào thì nó bở ra luôn…Nhìn cái áo mới mua mà bị như thế ấy, thử hỏi uy tín của PT ở đâu? Cái thương hiệu PT với mình bây giờ nó đang ở trong sọt rác…Mình không có thời gian đi đổi, hơn nữa bạn mình mặc thì cắt mác đi rồi, trong khi đọc cái quy định của PT là khi đi đổi phải còn nguyên mác…
Với mình, 180k để mua một bài học của PT không quá đắt…Đó là bài học để mình và các bạn của mình biết mà tránh xa thương hiệu này ra.
0 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
ducanh
thích lời bình này.
1
14
cothienlac...
Hồ Chí Minh
Gửi tin nhắn
Kết bạn
23/03/2011
Gửi lời cảm ơn
PT 2000 là 1 trong những shop thời trang mình thích mua đồ nhất cách đây 3 năm. Vào thời điểm đó PT có rất nhiều đồ đẹp đủ phong cách, màu sắc từ trang nhã đến rực rỡ. Nhưng từ một năm trở lại đây mình rất ít khi vào PT mua đồ với lý do quần áo không còn nhiều mẫu mã đa dạng nữa, gam màu mà PT chọn những năm gần đây đa số là màu tối, cách PT phối đồ cho người mẫu cũng không còn thu hút như trước. Giá áo khoác của PT cũng khá mắc (có áo lên đến 700k) không phù hợp với túi tiền của sinh viên. Mặc dù PT có nhiều chi nhánh nhưng mình thấy chi nhánh ở Nam Kỳ Khởi Nghĩa là nhiều đồ để lựa chọn nhất, còn những chi nhánh khác thì lượng quần áo không nhiều để chọn lựa. Ở PT nổi bật nhất là quần jean nam với chất lượng khá tốt giá cả tạm ổn và kiểu dáng đa dạng đáng để bạn lựa chọn. Nói chung PT là 1 shop thời trang chất lượng khá tốt nhưng đối với những người thích gam màu sáng như mình thì PT chưa phải là sự lựa chọn hoàn hảo nhất!!!
1 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
Duyên Sen
Mới đi PT về, đọc lại thấy bạn nói đúng.Quần áo của PT giờ thấy không đẹp, kể cả cách phối đồ cho người mẫu. màu thì tối nhưng chưa hẳn đẹp. Giá so với chất vải thì ...
05/07/2011
0
4
laphongten
q10
Gửi tin nhắn
Kết bạn
17/03/2011
Gửi lời cảm ơn
Nhân viên là mấy anh đẹp trai, rất chu đáo giúp mình chọn lựa. Giá cả thì cũng ok.
1 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
skylyly
Mình cũng hay mua đồ ở đây lắm, nhân viên rất thỏa mái, dễ chịu, có điều kiểu dáng hơi đơn điệu một chút...
24/05/2011
5
12
Hoang Hoi
Hồ Chí Minh
Gửi tin nhắn
Kết bạn
15/10/2010
Gửi lời cảm ơn
Theo quan điểm hoàn toàn mang tính cá nhân và dựa trên thực tế thì mình thấy thời trang PT2000 rất ít có sự đổi mới vvề phong cách thời trang, vì nhà mình gần PT 2000 nên cũng hay qua đó nghía coi có cái áo nào mới không, nhưng mà hầu như chẳng lúc nào tìm được áo ưng ý cả, lúc nào cũng thấy mấy style củ thôi ! Có phải do mình quá khó tính không nhỉ ? kaka, hình như hơi khó 1 tí !!
Thời trang của Ninomax thật sự rất khó mặc do style khá riêng. Mình thì chỉ mặc được quần Soóc và áo thun còn áo dài tay hay những áo nhăn nhăn của Ninomax thì mặc không được, mà sao mình thấy chất liệu vải của Ninomax dễ bị giãn nhỉ, mặc và giặt vài lần là thấy hình như nó rộng ra 1 tí thì phải, hay là mình ốm đi nhỉ, nhớ là ăn uống điều độ lắm mà, làm sao mà sút ký được !
Bình thường mình có thó quen đi trên đường hay nghía vào mấy của áo thời trang, đôi khi có mấy shop nhỏ không có thương hiệu nổi nhưng lại có cái áo hoặc quần mình rất thích và thực sự hợp với mình, giá cả thì rất phải chăng, chất lượng cũng ok.
Bởi vậy ra đường ngó nghiêng ngó ngả lâu lâu lại chộp được vài cái ưng ý, hê hê, các mem chịu khó để ý nhé, hêhê.
Chúc các mem lựa được trang phục như ý, mặc ra đường các em cứ phải gọi là ngất ngây con gà tây. Lúc nào mà các mem lựa được trang phục bắt mắt, thu hút như thế nhớ pam cho mình để mình mua vài bộ ăn theo nhé không thì còn ế dài dài, kaka.
Ký tên, đóng dấu.
Zoẹt zoẹt, cộp cộp.
ĐỊA
0 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
1
1
hac bach c...
Bến Tre
Gửi tin nhắn
Kết bạn
10/04/2010
Gửi lời cảm ơn
ma co that la tuyet hem vay?
0 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
0
1
zury
q10
Gửi tin nhắn
Kết bạn
08/11/2009
Gửi lời cảm ơn
mình thường mua đồ pt2000 . dep nhung mình chỉ thik mẫu mã của áo khoác và quần o đây thui . mấy kái áo hok đẹp lắm . àh wên cả bóp kũng rất đẹp .
tóm lại là mình rất thích
0 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
0
5
longlight8...
q10
Gửi tin nhắn
Kết bạn
07/08/2009
Gửi lời cảm ơn
Mình cũng đã dzô PT một lần rùi. Hàng cũng đẹp, nhiều người khen. Ông anh mình cũng mua một cái áo khoác trong đó. Dòm khá ngầu nhưng lịch sự. Nói chung...good. ^^
0 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
8
15
huenam
Hồ Chí Minh
Gửi tin nhắn
Kết bạn
26/05/2009
Gửi lời cảm ơn
Sáng thứ bảy, trời mưa tầm tã, cơn mưa lớn chưa từng thấy. Mình có một cuộc hẹn vậy mà bị cơn mưa này làm ướt chẹp nhẹp từ đầu gối xuống.
. Đi ngang qua PT 2000 thấy tiệm thật lớn và có nhiều áo quần. Chợt một ý tưởng nảy ra trong đầu
hehe thế là quẹo đầu xe vào, đâm thẳng vào PT 2000 mà thẳng tiến. Sau khi, lựa lựa chọn chọn thử thử mình chọn được một cái quần jean màu xanh đậm vừa ý nhất. Thấy mấy em bán đồ ở đây cũng rất tốt. Mình lấy nhiều quần thử đủ kiểu mà chẳng thấy cái cau mày khó chịu tí nào. Sau khi xong, mặc quần mới vào ra khỏi cửa thì trời đã dịu cơn mưa.
mình thẳng tới cuộc hẹn. Nhờ cuộc gặp gỡ vô tình ấy mà mình biết thêm một nhãn hiệu PT 2000 tốt nữa. Quần jean này mình giặt mấy nước rùi mà không bị mất màu, không bị giãn mà quần vẫn đứng dáng. Vì thế mình đã đưa vào PT 2000 vào cẩm nang mua sắm của mình
0 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
3
12
maxtimbaby
Hồ Chí Minh
Gửi tin nhắn
Kết bạn
11/04/2009
Gửi lời cảm ơn
Nói thiệt là ngày xưa mình cũng hay tới đây COI quần áo.
Mình thấy quần áo của PT cũng tạm hà,nếu so với giá như vậy mà nói phù hợp SV thì chắc chỉ có SV khá giả thôi quá!!! Cái áo khóac nam mà từ 350--550k thì đâu có gọi là rẻ đâu hả bạn!
Được cái mấy bạn nv ở đây cũng dễ thương nhiệt tình, mấy bạn í chắc cũng SV, nên cũng ko có khó chịu nếu mình ko mua đồ (vì hem đủ tiền, hehehe)
Nge mấy bạn nói dạo này trên đó quần áo đẹp, bữa nào ráng xem thử mới được, chứ giá cả thì hên sui,^^!
0 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
3
31
Smile
Hồ Chí Minh
Gửi tin nhắn
Kết bạn
17/02/2009
Gửi lời cảm ơn
Mình cũng ghé PT2000 nhiều lần rồi, nhưng chủ yếu là tiệm bên Hai Bà Trưng cơ. Bên này thì mới vài lần thôi. Nói chung trong các cửa hàng thời trang như PT, NINO, BBLUE thì mình vẫn xem PT là sự lựa chọn cao nhất khi có nhu cầu mua sắm. Hàng hóa ở đây đa dạng cả về mẫu mã, kiểu dáng, chất liệu và đặc biệt là hầu như ko lỗi thời. Có những bộ quần áo mình đã mua từ cách đây vài năm nhưng bây giờ vẫn tìm thấy tại PT
Giá cả ở đây nói chung chấp nhận được, nhân viên phục vụ nhiệt tình
Tuy nhiên mình mua sắm ở đây nhiều lần nhưng hầu như ko thấy PT có chương trình Big sales nào cả, ko như các cửa hàng khác.
Phải chi PT có thêm các chương trình Big Sales thì mùa khuyến mãi hoành tráng biết mấy
0 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
6
10
Nguyen Ngo...
q10
Gửi tin nhắn
Kết bạn
14/02/2009
Gửi lời cảm ơn
Muốn mặc đồ Vn giá rẻ thì có PT. Quần áo ở đây được lạ, cũng bền. Mẫu mã thì dạo sau này có cải thiện hơn trước nhiều. Nên cũng ok cho svien hsinh...
0 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
3
5
huynh_huyn...
Hồ Chí Minh
Gửi tin nhắn
Kết bạn
13/02/2009
Gửi lời cảm ơn
mình đã ghé qua thử cửa hàng pt2000 ở đường nam Kỳ Khởi Nghĩa thấy có nhiều mẩu rất đẹp. áo khoác nam trong đó giá từ 320k-550k. áo thun và sơ mi nam giá từ 120k-220k . có mẩu áo khoác nam mới về kiểu vest mặc đẹp trẻ trung lắm
2 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
huynh_huyn...
àh minh nói là nhiều kiểu áo mới chứ có nói là áo vest đâu thì áo vest chỉ có 2 kiểu mà một kiểu giá 320k ,kiểu giá 550k nhìn đẹp hon và cũng tương đối độc đáo với phần khuy ...
13/02/2009
chachacha
Trước tết áo vest được có 2 kiểu à, giờ bạn nói nhiều kiểu là bao nhiêu kiểu, mình thấy hàng pt ít thay đổi mẫu lắm, một mẫu bán cả năm luôn
13/02/2009
47
214
mèo mắc ma
Hồ Chí Minh
Gửi tin nhắn
Kết bạn
21/11/2008
Gửi lời cảm ơn
- ko gian : rộng rãi thoáng mát với nhìu khu trưng bày,khu vực thử đồ tha hồ thoải mái.
- mẫu mã : wần áo đa dạng cho cả 2 fái kèm fụ kiện,áo cặp
- chất lượng : hỗn tạp
- giá cả : tất cả đều > = 110k
- giử xe rộng + miễn fí
Hài lòng: thái độ fục vụ của nhân viên
Thất vọng : chất lượng ko tương xứng với giá cả
0 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
0
2
anh thao
Hồ Chí Minh
Gửi tin nhắn
Kết bạn
06/11/2008
Gửi lời cảm ơn
Mình rất hay mua đồ ở PT2000. Ở đây có bán quần áo cho cả nam lẫn nữ, chia ra 2 khu. Quần áo đa dạng, trẻ trung, đặc biệt là có rất nhiều màu. Nhân viên tòan là nam thôi, mấy anh phục vụ rất chu đáo. Phòng thử đồ rộng, thỏai mái, còn có ghế ngồi nữa :D
Giá áo khỏang 150k đến 200k, quần thì đắt hơn nhưng chất lượng vải tốt.
0 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
25
25
>(Nanan)<
Hồ Chí Minh
Gửi tin nhắn
Kết bạn
28/10/2008
Gửi lời cảm ơn
Mình chỉ mới mua đồ của pt ở hai bà trưng thôi. Nhận xét :cũng đc . Bữa đó mua ở hai bà trưng thấy ít đồ lắm. Kô bít ở nam kì ntn .Để mai lại đây xem thử
0 phản hồi
yêu thích
Gởi cho bạn bè
Tin xấu
15
116
Chocolate
q10
Gửi tin nhắn

WARC-Truncated: length

Cache-Control: no-cache

Pragma: no-cache

Set-Cookie: ckUser=; domain=thodia.vn; expires=Sat, 30-Apr-2016 11:47:07 GMT; path=/