text:
Giáo hoàng Innôcentê VIII
Innôcentê VIII (Latinh: Innocens VIII) là vị giáo hoàng thứ 213 của giáo hội công giáo. Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 1484 và ở ngôi Giáo hoàng trong 7 năm 10 tháng 27 ngày[1].
Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông đắc cử Giáo hoàng ngày 29 tháng 8 năm 1484, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên chúa là ngày 12 tháng 9 và ngày kết thúc triều đại của ông là ngày 25 tháng 7 năm 1492.
Mục lục
Trước khi thành giáo hoàng[sửa | sửa mã nguồn]
Giáo hoàng Innocens sinh tại Genoa năm 1432. Ông là con của một nghị viên nguyên lão tương lai của Rôma và một nữ quý tộc Gênes, ông sống thời niên thiếu ở triều đình Napôli.
Ông đã có ít nhất hai con ngoài giá thú, sinh ra trước khi ông bước vào hàng giáo sĩ [2]
ông "đã công khai ủng hộ trong việc lựa chọn những đứa con của mình.[3] là trưởng dòng Dominican ở Florence từ năm 1494 cho đến năm 1498 đã trừng phạt ông vì những ham muốn trần tục.[4]
Ông nhận các chức thánh và nhận tòa Giám mục Savone từ tay của Phaolô II vào năm 1467. Nhờ sự bảo trợ của hồng y Della Rovere, Giuliô II tương lai, ông vào giáo triều Rôma.
Năm 1473, ông được nâng lên phẩm tước hồng y.
Giáo hoàng[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi Giáo hoàng Sixtus IV qua đời, hồng y đoàn bầu hồng y Battista Cibo, thuộc hàng quý tộc thành Genoa, lên ngôi Giáo hoàng lấy hiệu là Innocens VIII. Người ta cho rằng, ông được bầu lên làm Giáo hoàng nhờ những thủ đoạn của hồng y Della Rovere.
Về chính trị[sửa | sửa mã nguồn]
Chống quân Thổ, như các vị tiền nhiệm của mình, ông đã dự định tung ra một cuộc thập tự chinh nhưng vô ích. Thậm chí Innôcentê VIII phải kết thúc những cuộc tiếp xúc với vua Thổ là Bajazet II. Ông này đã trả lại cho ông cây giáo nhọn thánh, được xem là đã đâm xuyên qua Đức Giêsu trong ngày Người tử nạn.
Ông tiến hành công việc ổn định hoà bình tại các lãnh địa của Giáo hội Công giáo. Tại Italia, ông nhờ đến Florentia, do Lauren de Médicis lãnh đạo, để có được tài chính. Để cảm ơn, ông cho con trai bất hợp pháp của ông là Franceschetto kết hôn với con gái của Laurent là Madaleno, điều này làm cho những người đồng thời của ông xầm xì.
Ông chỉ huy chiến tranh chống Ferdinand I của Napoli, người đã nhiều lấn từ chối cống thuế thụ chức cho Giáo hoàng. Một chiến dịch thứ nhất kết thúc bằng một hòa ước giảm nhẹ năm 1486 không làm giảm bớt sự thù địch giữa hai bên. Năm 1489, Innôcentê VIII ra vạ tuyệt thông kẻ địch của mình và yêu cầu Charles VII nước Pháp can thiệp, chính thức hứa với ông này với quốc vương Napoli. Cuộc xung đột chỉ chấm dứt vào năm 1492.
Ông hỗ trợ Columbus trong lộ trình đi về phía Tây, để khám phá ra Tân Thế giới (châu Mỹ) và sử dụng ảnh hưởng của mình để khiến vua Tây Ban Nha giúp đỡ Columbus. Ông cũng là người quyết liệt chống lại việc mua bán nô lệ.
Innôcentê VIII đã thừa nhận Henricô VII là quốc vương hợp pháp vào cuối cuộc chiến tranh hoa hồng ở Anh. Ông ban tước hiệu "vua Công giáo" cho Ferdinand II d’Aragon và Isabelle de Castille.
Về mặt tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Về mặt tôn giáo, ông công bố sắc chỉ Summisdesiderantes affectibus (5.12.1484) cho phép Tòa thẩm tra có biện pháp với trò phù thủy. Chính xác hơn, sắc chỉ này cho phép Henri Institoris và Jacques Sprenger thẩm cứu vụ kiện hai bà bị coi như là phù thủy ở Đức. Khi trở về, hai tu sĩ Đaminh này công bố quyển ga (Chiếc búa của các nữ phù thủy) danh tiếng.
Ông là người đã ra sắc lệnh tuyệt diệt giáo phái Vaudois và cử binh đi đánh họ; cử Thomas de Torquemada làm trưởng đoàn chánh phẩm Tôn giáo Pháp đình ở Tây Ban Nha. Ông kết án Pico della Mirandola là một người theo dị giáo.
Ông phê chuẩn sự đàn áp rất tàn nhẫn do Tòa thẩm tra Tây Ban Nha điều khiển chống lại những người Do thái Tây Ban Nha trở lại Kytô giáo nhưng bị nghi ngờ là vẫn tiếp tục thực hành tôn giáo nguyên thủy của họ. Ông cũng lên án toàn bộ các luận đề của Pic de la Mirandole.
Innôcentê VIII cho phục hưng nhiều nhà thờ Rôma. Ông cho xây dựng một cung điện cho Giáo triều Rôma mà ngày nay không còn tồn tại nữa, cũng như cung điện Belvedere. Ông tạo điều kiện để Antonio Pollaiolo, le Pinturrichio, Andrea Mantagna, le Pérugin làm việc.
Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]
Giáo hoàng làm cho dư luận phẫn nộ vì phong chức Hồng y cho những người không xứng đáng, ví dụ như cho Jean de Médicis là con trai của Larent mới mười bốn tuổi, sau này là Giáo hoàng Leon X.
Các thói buôn thần bán thánh và gia đình trị trở nên thịnh hành. Ông không đủ uy tín để kiềm chế các lạm dụng trong Giáo hội, vì chính ông không tránh được sự thiên tư con cháu.
Người ta cho rằng Giáo hoàng Innocent VIII thông dâm với nhiều phụ nữ và có 16 đứa con. Nhiều con của ông được tổ chức đám cưới linh đình ngay tại Vatican [5]. Ông cho phép bò mộng đấu với người tại công trường Thánh Phêrô, làm bối cảnh cho Savonarole chống lại sự bại hoại của Giáo hoàng như sấm sét.
Ông chi tiêu toàn bộ ngân khố Hội Thánh để thoả mãn sự tham lam của giáo triều mà hoàn toàn do ông điều hành.
Xác ông được an táng trong vương cung thánh đường thánh Phêrô.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Annuario pontificio 1806, Google sách
- ^ Pope Innocent VIII, Catholic Encyclopedia, New Advent
- ^ "openly practised nepotism in favour of his children"Theo Encyclopaedia Britannica. 1911. Girolamo Savonarola (1452 – 1498)
- ^ The Life of Girolamo Savonarola (1959) by Roberto Ridolfi.
- ^ The Catholic Encyclopedia Vol.8, p.19
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
- Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam [1]
- Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
- Lịch sử đạo Thiên Chúa, Jean – Baptiste Duroselle và Jean – Marie Mayeur. Bộ sách giới thiệu những kiến thức thời đại: Que sais-je? Tôi biết gì? Người dịch: Trần Chí Đạo, Nhà xuất bản Thế giới tháng 4/2004.
- Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Ðào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
- Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.

markdown:
# Giáo hoàng Innôcentê VIII
|Giáo hoàng Innôcentê VIII|
|
|[Genoa](/wiki/Genoa), [Cộng hòa Genoa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Genoa&action=edit&redlink=1) [25 tháng 7](/wiki/25_th%C3%A1ng_7), [1492](/wiki/1492) [Rôma](/wiki/Roma), [Lãnh thổ Giáo hoàng](/wiki/L%C3%A3nh_th%E1%BB%95_Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng) [29 tháng 8](/wiki/29_th%C3%A1ng_8)năm [1484](/wiki/1484) [25 tháng 7](/wiki/25_th%C3%A1ng_7)năm [1492](/wiki/1492) [Xíttô IV](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_X%C3%ADtt%C3%B4_IV) [Alexanđê VI](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_VI) ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/C_o_a_Innocenzo_VIII.svg/100px-C_o_a_Innocenzo_VIII.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/C_o_a_Innocenzo_VIII.svg/100px-C_o_a_Innocenzo_VIII.svg.png)
[Các giáo hoàng khác lấy tông hiệu Innôcentê](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA)
**Innôcentê VIII** ( [Latinh](/wiki/Latinh): **Innocens VIII**) là vị [giáo hoàng](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng) thứ 213 của giáo hội [công giáo](/wiki/C%C3%B4ng_gi%C3%A1o). Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 1484 và ở ngôi Giáo hoàng trong 7 năm 10 tháng 27 ngày . [1]
Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông đắc cử Giáo hoàng ngày 29 tháng 8 năm 1484, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên chúa là ngày 12 tháng 9 và ngày kết thúc triều đại của ông là ngày 25 tháng 7 năm 1492.
## Mục lục
## Trước khi thành giáo hoàng[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VIII&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VIII&action=edit§ion=1)]
Giáo hoàng Innocens sinh tại Genoa năm 1432. Ông là con của một nghị viên nguyên lão tương lai của Rôma và một nữ quý tộc Gênes, ông sống thời niên thiếu ở triều đình Napôli.
Ông đã có ít nhất hai con ngoài giá thú, sinh ra trước khi ông bước vào hàng giáo sĩ
[[2]](#cite_note-2)
ông "đã công khai ủng hộ trong việc lựa chọn những đứa con của mình.
là trưởng dòng Dominican ở Florence từ năm 1494 cho đến năm 1498 đã trừng phạt ông vì những ham muốn trần tục. [3] [[4]](#cite_note-4)
Ông nhận các chức thánh và nhận tòa Giám mục Savone từ tay của Phaolô II vào năm 1467. Nhờ sự bảo trợ của hồng y Della Rovere, Giuliô II tương lai, ông vào giáo triều Rôma.
Năm 1473, ông được nâng lên phẩm tước hồng y.
## Giáo hoàng[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VIII&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VIII&action=edit§ion=2)]
Sau khi Giáo hoàng Sixtus IV qua đời, hồng y đoàn bầu hồng y Battista Cibo, thuộc hàng quý tộc thành Genoa, lên ngôi Giáo hoàng lấy hiệu là Innocens VIII. Người ta cho rằng, ông được bầu lên làm Giáo hoàng nhờ những thủ đoạn của hồng y Della Rovere.
### Về chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VIII&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VIII&action=edit§ion=3)]
Chống quân Thổ, như các vị tiền nhiệm của mình, ông đã dự định tung ra một cuộc thập tự chinh nhưng vô ích. Thậm chí Innôcentê VIII phải kết thúc những cuộc tiếp xúc với vua Thổ là Bajazet II. Ông này đã trả lại cho ông cây giáo nhọn thánh, được xem là đã đâm xuyên qua Đức Giêsu trong ngày Người tử nạn.
Ông tiến hành công việc ổn định hoà bình tại các lãnh địa của Giáo hội Công giáo. Tại Italia, ông nhờ đến Florentia, do Lauren de Médicis lãnh đạo, để có được tài chính. Để cảm ơn, ông cho con trai bất hợp pháp của ông là Franceschetto kết hôn với con gái của Laurent là Madaleno, điều này làm cho những người đồng thời của ông xầm xì.
Ông chỉ huy chiến tranh chống Ferdinand I của Napoli, người đã nhiều lấn từ chối cống thuế thụ chức cho Giáo hoàng. Một chiến dịch thứ nhất kết thúc bằng một hòa ước giảm nhẹ năm 1486 không làm giảm bớt sự thù địch giữa hai bên. Năm 1489, Innôcentê VIII ra vạ tuyệt thông kẻ địch của mình và yêu cầu Charles VII nước Pháp can thiệp, chính thức hứa với ông này với quốc vương Napoli. Cuộc xung đột chỉ chấm dứt vào năm 1492.
Ông hỗ trợ Columbus trong lộ trình đi về phía Tây, để khám phá ra Tân Thế giới (châu Mỹ) và sử dụng ảnh hưởng của mình để khiến vua Tây Ban Nha giúp đỡ Columbus. Ông cũng là người quyết liệt chống lại việc mua bán nô lệ.
Innôcentê VIII đã thừa nhận Henricô VII là quốc vương hợp pháp vào cuối cuộc chiến tranh hoa hồng ở Anh. Ông ban tước hiệu "vua Công giáo" cho Ferdinand II d’Aragon và Isabelle de Castille.
### Về mặt tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VIII&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VIII&action=edit§ion=4)]
Về mặt tôn giáo, ông công bố sắc chỉ Summisdesiderantes affectibus (5.12.1484) cho phép Tòa thẩm tra có biện pháp với trò phù thủy. Chính xác hơn, sắc chỉ này cho phép Henri Institoris và Jacques Sprenger thẩm cứu vụ kiện hai bà bị coi như là phù thủy ở Đức. Khi trở về, hai tu sĩ Đaminh này công bố quyển ga (Chiếc búa của các nữ phù thủy) danh tiếng.
Ông là người đã ra sắc lệnh tuyệt diệt giáo phái Vaudois và cử binh đi đánh họ; cử Thomas de Torquemada làm trưởng đoàn chánh phẩm Tôn giáo Pháp đình ở Tây Ban Nha. Ông kết án Pico della Mirandola là một người theo dị giáo.
Ông phê chuẩn sự đàn áp rất tàn nhẫn do Tòa thẩm tra Tây Ban Nha điều khiển chống lại những người Do thái Tây Ban Nha trở lại Kytô giáo nhưng bị nghi ngờ là vẫn tiếp tục thực hành tôn giáo nguyên thủy của họ. Ông cũng lên án toàn bộ các luận đề của Pic de la Mirandole.
Innôcentê VIII cho phục hưng nhiều nhà thờ Rôma. Ông cho xây dựng một cung điện cho Giáo triều Rôma mà ngày nay không còn tồn tại nữa, cũng như cung điện Belvedere. Ông tạo điều kiện để Antonio Pollaiolo, le Pinturrichio, Andrea Mantagna, le Pérugin làm việc.
## Gia đình[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VIII&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VIII&action=edit§ion=5)]
Giáo hoàng làm cho dư luận phẫn nộ vì phong chức Hồng y cho những người không xứng đáng, ví dụ như cho Jean de Médicis là con trai của Larent mới mười bốn tuổi, sau này là Giáo hoàng Leon X.
Các thói buôn thần bán thánh và gia đình trị trở nên thịnh hành. Ông không đủ uy tín để kiềm chế các lạm dụng trong Giáo hội, vì chính ông không tránh được sự thiên tư con cháu.
Người ta cho rằng Giáo hoàng Innocent VIII thông dâm với nhiều phụ nữ và có 16 đứa con. Nhiều con của ông được tổ chức đám cưới linh đình ngay tại Vatican
. Ông cho phép bò mộng đấu với người tại công trường Thánh Phêrô, làm bối cảnh cho Savonarole chống lại sự bại hoại của Giáo hoàng như sấm sét. [5]
Ông chi tiêu toàn bộ ngân khố Hội Thánh để thoả mãn sự tham lam của giáo triều mà hoàn toàn do ông điều hành.
Xác ông được an táng trong vương cung thánh đường thánh Phêrô.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VIII&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VIII&action=edit§ion=6)] [^](#cite_ref-1) [Annuario pontificio 1806, Google sách](http://books.google.com.vn/books?id=NB5Slx3OwHcC&pg=PA95&dq=Annuario+Pontificio&hl=vi&sa=X&ei=590QUuTWLsjs2wXOhoDwAg&ved=0CEUQ6AEwAw#v=onepage&q=Annuario%20Pontificio&f=false) **Pope Innocent VIII, Catholic Encyclopedia, New Advent** [^](#cite_ref-2) **"openly practised nepotism in favour of his children"Theo Encyclopaedia Britannica. 1911. Girolamo Savonarola (1452 – 1498)** [^](#cite_ref-3) **The Life of Girolamo Savonarola (1959) by Roberto Ridolfi.** [^](#cite_ref-4) **The Catholic Encyclopedia Vol.8, p.19** [^](#cite_ref-5)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VIII&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VIII&action=edit§ion=7)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
- 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
- Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam
[[1]](http://v3.hdgmvietnam.org/Default.aspx?tabid=66&error=Object+reference+not+set+to+an+instance+of+an+object.)
- Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
- Lịch sử đạo Thiên Chúa, Jean – Baptiste Duroselle và Jean – Marie Mayeur. Bộ sách giới thiệu những kiến thức thời đại: Que sais-je? Tôi biết gì? Người dịch: Trần Chí Đạo, Nhà xuất bản Thế giới tháng 4/2004.
- Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Ðào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
- Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.

X-Cache: cp1068 hit(1), cp1052 frontend miss(0)


text:
Mario Vargas Llosa
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jorge Mario Pedro Vargas Llosa (phát âm tiếng Tây Ban Nha: [ˈmaɾjo ˈβarɣas ˈʎosa]) (sinh 28 tháng 3 năm 1936) là một nhà văn, nhà báo, chính trị gia người Perú. Vargas Llosa là một trong những cây bút Mỹ La Tinh nổi trội trong lĩnh vực tiểu quyết và tiểu luận, cũng là một trong những tác giả hàng đầu thuộc thế hệ của mình.[1]
Ông đã đoạt Giải Jerusalem năm 1995, Giải Hòa bình của ngành kinh doanh sách Đức năm 1996 và Giải Nobel Văn học năm 2010.
Tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]
Hư cấu[sửa | sửa mã nguồn]
- 1959 – Los jefes (1979)
- 1963 – La ciudad y los perros (1966)
- 1966 – La casa verde (1968)
- 1969 – Conversación en la catedral (1975)
- 1973 – Pantaleón y las visitadoras (1978)
- 1977 – La tía Julia y el escribidor (1982)
- 1981 – La guerra del fin del mundo (1984)
- 1984 – Historia de Mayta (1985)
- 1986 – ¿Quién mató a Palomino Molero? (1987)
- 1987 – El hablador (1989)
- 1988 – Elogio de la madrastra (1990)
- 1993 – Lituma en los Andes (1996)
- 1997 – Los cuadernos de don Rigoberto (1998)
- 2000 – La fiesta del chivo (2002)
- 2003 – El paraíso en la otra esquina (2003)
- 2006 – Travesuras de la niña mala (2007)
Không hư cấu[sửa | sửa mã nguồn]
- 1971 – García Márquez: historia de un deicidio
- 1975 – La orgía perpetua: Flaubert y "Madame Bovary"
- 1990 – La verdad de las mentiras: ensayos sobre la novela moderna
- 1993 – El pez en el agua. Memorias
- 1996 – La utopía arcaica: José María Arguedas y las ficciones del indigenismo
- 1997 – Cartas a un joven novelista
- 2001 – El lenguaje de la pasión
- 2004 – La tentación de lo imposible
- 2007 – El Pregón de Sevilla
Kịch[sửa | sửa mã nguồn]
- 1952 – La huida del inca
- 1981 – La señorita de Tacna
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Chú thích
- ^ Boland & Harvey 1988, tr. 7 and Cevallos 1991, tr. 272
- Thư mục
- Armas Marcelo, J. J. (2002), Vargas Llosa, el vicio de escribir, Madrid: Alfaguara, ISBN 84-204-4286-0 Đã bỏ qua tham số không rõ
|languages=(trợ giúp).
- Boland, Roy; Harvey, Sally (1988), Mario Vargas Llosa: From Pantaleón y las visitadoras to Elogio de la madrastra, Auckland: Antipodas, the Journal of Hispanic Studies of the University of Auckland / VOX/AHS, ISBN 0-ngày 97 tháng 1 năm 7858 Kiểm tra giá trị
|isbn=(trợ giúp).
- Booker, M. Keith (1994), Vargas Llosa Among the Postmodernists, Gainsville, FL: University Press of Florida, ISBN 0-8130-1248-1.
- Campos, Jorge; Jose Miguel Oviedo (1981), Vargas Llosa y su Guerra del fin del mundo, Madrid: Taurus Ediciones, ISBN 84-306-2131-8
- Castro-Klarén, Sara (1990), Understanding Mario Vargas Llosa, Columbia, SC: University of South Carolina Press, ISBN 0-87249-668-6.
- Cevallos, Francisco Javier (1991), “García Márquez, Vargas Llosa, and Literary Criticism: Looking Back Prematurely”, Latin American Research Review 26 (1): 266–275, truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2008. (Subscription required to access online.)
- Coca, César (27 tháng 8, 2006), “30 años después de la ruptura con García Márquez, Vargas Llosa desvela las claves literarias y personales”, Hoy (bằng tiếng Tây Ban Nha), truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2008 .
- Cohen, Noam (ngày 29 tháng 3 năm 2007), “García Márquez’s Shiner Ends Its 31 Years of Quietude”, The New York Times, truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2008 .
- Crowe, Darcy (ngày 23 tháng 3 năm 2007), “New details emerge about famous literary shiner ahead of García Márquez tribute”, Turkish Daily News ([liên kết hỏng] – Scholar search), truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2007 .
- Fernández, Casto Manuel (1977), Aproximación formal a la novelística de Vargas Llosa (bằng tiếng Tây Ban Nha), Madrid: Editora Nacional, ISBN 84-276-0383-5.
- Franco, Jean (2002), The Decline and Fall of the Lettered City: Latin America in the Cold War, Cambridge, MA: Harvard University Press, ISBN 0674008421.
- Gussow, Mel (2002), “Lacing his Fiction with History: Vargas Llosa Keeps a Latin American Literary Boom Booming”, The New York Times 151 (52071), truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2008.
- Harrison, Kathryn (14 tháng 10, 2007), “Dangerous Obsession”, The New York Times, truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2008 .
- Heawood, Jonathan (24 tháng 11, 2003), “Past Master: Review of Mario Vargas Llosa, The Way to Paradise”, New Statesman 132 (4665): 55, truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2008 . (Subscription required to access online.)
- Igartua, Francisco (1998), Huellas de un destierro, Lima: Aguilar, ISBN 9972-00-266-7.
- Kirk, Robin (1997), The Monkey's Paw: New Chronicles from Peru, Amherst, MA: University of Massachusetts Press, ISBN 1558491090.
- Kokotovic, Micha (2007), The Colonial Divide in Peruvian Narrative: Social Conflict and Transculturation, Brighton: Sussex Academic Press, ISBN 1845191846.
- Kristal, Efraín (1998), Temptation of the Word: The Novels of Mario Vargas Llosa, Nashville, TN: Vanderbilt University Press, ISBN 0-8265-1301-8.
- Larsen, Neil (2000), “Mario Vargas Llosa: The Realist as Neo-liberal”, Journal of Latin American Cultural Studies 9 (2): 155–179, doi:10.1080/713679233. (Subscription required to access online.)
- Lamb, Ruth S (1971), “El mundo mítico en la nueva novela latino americana” (PDF), Centro Virtual Cervantes (Claremont, CA: AIH Actas IV): 101–108, truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2008.
- Martin, Gerald (1987), “Mario Vargas Llosa: Errant Knight of the Liberal Imagination”, trong John King, Modern Latin American Fiction: A Survey, London: Faber and Faber, tr. 205–233.
- Morote, Herbert (1998), Vargas Llosa, tal cual (bằng tiếng Tây Ban Nha), Lima: Jaime Campodónico.
- Mujica, Barbara (March/April, 2004), “Review of Mario Vargas Llosa, The Way to Paradise”, Américas 56 (2): 45, truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2008 Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp) .
- Muñoz, Braulio (2000), A Storyteller: Mario Vargas Llosa between Civilization and Barbarism, Lanham, ML: Rowman & Littlefield, ISBN 0-8476-9750-9 Đã bỏ qua tham số không rõ
|ISBN status=(trợ giúp).
- .
- Parker, Emily (23 tháng 6, 2007), “Storyteller: The Famous Novelist on Politics, and How Writing Can Change the Course of History”, Wall Street Journal, truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2008 .
- Setti, Ricardo A. (1981), Dialogos y Conferencias de Vargas Llosa, Madrid, Spain: Editora Inter Mundo., ISBN 84-86663-01-6 Đã bỏ qua tham số không rõ
|ISBN status=(trợ giúp)
- Shaw, D.L. (1973), “Review of Vargas Llosa, García Márquez: historia de un deicidio”, The Modern Language Review (Glasgow) 68 (2): 430–431, doi:10.2307/3725901, truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2008. (Subscription required to access online.)
- Vargas Llosa, Mario (2003), The Way to Paradise, New York: Farrar, Straus and Giroux, ISBN 0-374-22803-5. Trans. Natasha Wimmer.
- Vincent, Elizabeth (27 tháng 8, 2007), “Interview with Mario Vargas Llosa”, Macleans, truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2008 .
- Williams, Raymond L. (2001), Vargas Llosa: otra historia de un deicidio, Mexico: Taurus, ISBN 968-19-0814-7.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Official website
- File Mario Vargas Llosa from the Prague Writers´ Festival
- The Persistence of Memory
- Mario Vargas Llosa papers at Princeton University
- Featured author: Mario Vargas Llosa at The New York Times¨
Những người đoạt giải Nobel Văn học (2001-2025)

markdown:
# Mario Vargas Llosa
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Mario Vargas Llosa|
|
|![]()
Mario Vargas Llosa năm 2005
[Perú](/wiki/Peru), [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) [Đại học quốc gia San Marcos](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_qu%E1%BB%91c_gia_San_Marcos&action=edit&redlink=1), [Đại học Madrid](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Madrid&action=edit&redlink=1) [Giải Nobel Văn học](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)
2010
Patricia Llosa (1965–nay)
[Álvaro Vargas Llosa](/w/index.php?title=%C3%81lvaro_Vargas_Llosa&action=edit&redlink=1)
Gonzalo Vargas Llosa
Morgana Vargas Llosa
![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Mario_vargas_llosa_signature_transparent.png/160px-Mario_vargas_llosa_signature_transparent.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Mario_vargas_llosa_signature_transparent.png/160px-Mario_vargas_llosa_signature_transparent.png)
[www.mvargasllosa.com](http://www.mvargasllosa.com) **Jorge Mario Pedro Vargas Llosa** (phát âm [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha): [ˈmaɾjo ˈβarɣas ˈʎosa]) (sinh [28 tháng 3](/wiki/28_th%C3%A1ng_3) năm 1936) là một nhà văn, nhà báo, chính trị gia người [Perú](/wiki/Peru). Vargas Llosa là một trong những cây bút [Mỹ La Tinh](/wiki/M%E1%BB%B9_Latinh) nổi trội trong lĩnh vực tiểu quyết và tiểu luận, cũng là một trong những tác giả hàng đầu thuộc thế hệ của mình. [[1]](#cite_note-1)
Ông đã đoạt
[Giải Jerusalem](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Jerusalem) năm 1995, [Giải Hòa bình của ngành kinh doanh sách Đức](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_H%C3%B2a_b%C3%ACnh_c%E1%BB%A7a_ng%C3%A0nh_kinh_doanh_s%C3%A1ch_%C4%90%E1%BB%A9c) năm 1996 và [Giải Nobel Văn học](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc) năm 2010.
## Tác phẩm[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Vargas_Llosa&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Vargas_Llosa&action=edit§ion=1)]
#### Hư cấu[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Vargas_Llosa&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Vargas_Llosa&action=edit§ion=2)]
- 1959 –
*Los jefes*(1979)
- 1963 –
*La ciudad y los perros*(1966)
- 1966 –
*La casa verde*(1968)
- 1969 –
*Conversación en la catedral*(1975)
- 1973 –
*Pantaleón y las visitadoras*(1978)
- 1977 –
*La tía Julia y el escribidor*(1982)
- 1981 –
*La guerra del fin del mundo*(1984)
- 1984 –
*Historia de Mayta*(1985)
- 1986 –
*¿Quién mató a Palomino Molero?*(1987)
- 1987 –
*El hablador*(1989)
- 1988 –
*Elogio de la madrastra*(1990)
- 1993 –
*Lituma en los Andes*(1996)
- 1997 –
*Los cuadernos de don Rigoberto*(1998)
- 2000 –
*La fiesta del chivo*(2002)
- 2003 –
*El paraíso en la otra esquina*(2003)
- 2006 –
*Travesuras de la niña mala*(2007)
#### Không hư cấu[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Vargas_Llosa&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Vargas_Llosa&action=edit§ion=3)]
- 1971 –
*García Márquez: historia de un deicidio*
- 1975 –
*La orgía perpetua: Flaubert y "Madame Bovary"*
- 1990 –
*La verdad de las mentiras: ensayos sobre la novela moderna*
- 1993 –
*El pez en el agua. Memorias*
- 1996 –
*La utopía arcaica: José María Arguedas y las ficciones del indigenismo*
- 1997 –
*Cartas a un joven novelista*
- 2001 –
*El lenguaje de la pasión*
- 2004 –
*La tentación de lo imposible*
- 2007 –
*El Pregón de Sevilla*
#### Kịch[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Vargas_Llosa&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Vargas_Llosa&action=edit§ion=4)]
- 1952 –
*La huida del inca*
- 1981 –
*La señorita de Tacna*
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Vargas_Llosa&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Vargas_Llosa&action=edit§ion=5)]
- Chú thích
[^](#cite_ref-1) [Boland & Harvey 1988](#CITEREFBolandHarvey1988), tr. 7 and [Cevallos 1991](#CITEREFCevallos1991), tr. 272
- Thư mục
- Armas Marcelo, J. J. (2002),
*Vargas Llosa, el vicio de escribir*, Madrid: Alfaguara, [ISBN](/wiki/ISBN) [84-204-4286-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/84-204-4286-0)Đã bỏ qua tham số không rõ
|languages=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)).
- Boland, Roy; Harvey, Sally (1988),
*Mario Vargas Llosa: From Pantaleón y las visitadoras to Elogio de la madrastra*, Auckland: Antipodas, the Journal of Hispanic Studies of the University of Auckland / VOX/AHS, [ISBN](/wiki/ISBN) [0-ngày 97 tháng 1 năm 7858](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-ng%C3%A0y_97_th%C3%A1ng_1_n%C4%83m_7858)Kiểm tra giá trị
|isbn=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_isbn)).
- Booker, M. Keith (1994),
*Vargas Llosa Among the Postmodernists*, Gainsville, FL: University Press of Florida, [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8130-1248-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8130-1248-1).
- Campos, Jorge; Jose Miguel Oviedo (1981),
*Vargas Llosa y su Guerra del fin del mundo*, Madrid: Taurus Ediciones, [ISBN](/wiki/ISBN) [84-306-2131-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/84-306-2131-8)
- Castro-Klarén, Sara (1990),
*Understanding Mario Vargas Llosa*, Columbia, SC: University of South Carolina Press, [ISBN](/wiki/ISBN) [0-87249-668-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-87249-668-6).
- Cevallos, Francisco Javier (1991),
[“García Márquez, Vargas Llosa, and Literary Criticism: Looking Back Prematurely”](http://www.jstor.org/stable/2503775), *Latin American Research Review* **26**(1): 266–275, truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2008. (Subscription required to access online.)
- Coca, César (27 tháng 8, 2006),
[“30 años después de la ruptura con García Márquez, Vargas Llosa desvela las claves literarias y personales”](http://www.hoy.es/prensa/20060827/sociedad/anos-despues-ruptura-garcia_20060827.html), *Hoy*(bằng tiếng Tây Ban Nha), truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2008 .
- Cohen, Noam (ngày 29 tháng 3 năm 2007),
[“García Márquez’s Shiner Ends Its 31 Years of Quietude”](http://www.nytimes.com/2007/03/29/books/29marq.html?_r=1&em&ex=11&oref=slogin), *The New York Times*, truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2008 .
- Crowe, Darcy (ngày 23 tháng 3 năm 2007), “New details emerge about famous literary shiner ahead of García Márquez tribute”,
[(](http://www.turkishdailynews.com.tr/article.php?enewsid=68873) *Turkish Daily News* ) – , truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2007 . [Scholar search](http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=author%3ACrowe+intitle%3ATurkish+Daily+News&as_publication=&as_ylo=2007&as_yhi=2007&btnG=Search)
- Fernández, Casto Manuel (1977),
*Aproximación formal a la novelística de Vargas Llosa*(bằng tiếng Tây Ban Nha), Madrid: Editora Nacional, [ISBN](/wiki/ISBN) [84-276-0383-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/84-276-0383-5). [Franco, Jean](/w/index.php?title=Jean_Franco&action=edit&redlink=1)(2002), *The Decline and Fall of the Lettered City: Latin America in the Cold War*, Cambridge, MA: Harvard University Press, [ISBN](/wiki/ISBN) [0674008421](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0674008421).
- Gussow, Mel (2002),
[“Lacing his Fiction with History: Vargas Llosa Keeps a Latin American Literary Boom Booming”](http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D03E4DD113BF93BA15750C0A9649C8B63), *The New York Times* **151**(52071), truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2008.
- Harrison, Kathryn (14 tháng 10, 2007),
[“Dangerous Obsession”](http://www.nytimes.com/2007/10/14/books/review/Harrison.html), *The New York Times*, truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2008 .
- Heawood, Jonathan (24 tháng 11, 2003),
[“Past Master: Review of Mario Vargas Llosa,](http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=a9h&AN=11449072&site=ehost-live), *The Way to Paradise*” *New Statesman* **132**(4665): 55, truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2008 . (Subscription required to access online.)
- Igartua, Francisco (1998),
*Huellas de un destierro*, Lima: Aguilar, [ISBN](/wiki/ISBN) [9972-00-266-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9972-00-266-7).
- Kirk, Robin (1997),
*The Monkey's Paw: New Chronicles from Peru*, Amherst, MA: University of Massachusetts Press, [ISBN](/wiki/ISBN) [1558491090](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1558491090).
- Kokotovic, Micha (2007),
*The Colonial Divide in Peruvian Narrative: Social Conflict and Transculturation*, Brighton: Sussex Academic Press, [ISBN](/wiki/ISBN) [1845191846](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1845191846).
- Kristal, Efraín (1998),
*Temptation of the Word: The Novels of Mario Vargas Llosa*, Nashville, TN: Vanderbilt University Press, [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8265-1301-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8265-1301-8).
- Larsen, Neil (2000),
[“Mario Vargas Llosa: The Realist as Neo-liberal”](http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=aph&AN=3954729&site=ehost-live), *Journal of Latin American Cultural Studies* **9**(2): 155–179, [doi](/wiki/DOI): [10.1080/713679233](//dx.doi.org/10.1080%2F713679233). (Subscription required to access online.)
- Lamb, Ruth S (1971),
[“El mundo mítico en la nueva novela latino americana”](http://cvc.cervantes.es/obref/aih/pdf/04/aih_04_2_010.pdf)(PDF), *Centro Virtual Cervantes*(Claremont, CA: AIH Actas IV): 101–108, truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2008. [Martin, Gerald](/w/index.php?title=Gerald_Martin&action=edit&redlink=1)(1987), “Mario Vargas Llosa: Errant Knight of the Liberal Imagination”, trong John King, *Modern Latin American Fiction: A Survey*, London: Faber and Faber, tr. 205–233.
- Morote, Herbert (1998),
*Vargas Llosa, tal cual*(bằng tiếng Tây Ban Nha), Lima: Jaime Campodónico.
- Mujica, Barbara (March/April, 2004),
[“Review of Mario Vargas Llosa,](http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=a9h&AN=12400192&site=ehost-live), *The Way to Paradise*” *Américas* **56**(2): 45, truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2008 Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) .
- Muñoz, Braulio (2000),
*A Storyteller: Mario Vargas Llosa between Civilization and Barbarism*, Lanham, ML: Rowman & Littlefield, [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8476-9750-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8476-9750-9)Đã bỏ qua tham số không rõ
|ISBN status=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)).
- .
- Parker, Emily (23 tháng 6, 2007),
[“Storyteller: The Famous Novelist on Politics, and How Writing Can Change the Course of History”](http://opinionjournal.com/editorial/feature.html?issn=110010248), *Wall Street Journal*, truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2008 .
- Setti, Ricardo A. (1981),
*Dialogos y Conferencias de Vargas Llosa*, Madrid, Spain: Editora Inter Mundo., [ISBN](/wiki/ISBN) [84-86663-01-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/84-86663-01-6)Đã bỏ qua tham số không rõ
|ISBN status=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [Shaw, D.L.](/w/index.php?title=Donald_Shaw_(writer_and_professor)&action=edit&redlink=1)(1973), [“Review of Vargas Llosa,](http://www.jstor.org/stable/3725901), *García Márquez: historia de un deicidio*” *The Modern Language Review*(Glasgow) **68**(2): 430–431, [doi](/wiki/DOI): [10.2307/3725901](//dx.doi.org/10.2307%2F3725901), truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2008. (Subscription required to access online.)
- Vargas Llosa, Mario (2003),
*The Way to Paradise*, New York: Farrar, Straus and Giroux, [ISBN](/wiki/ISBN) [0-374-22803-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-374-22803-5). Trans. [Natasha Wimmer](/w/index.php?title=Natasha_Wimmer&action=edit&redlink=1).
- Vincent, Elizabeth (27 tháng 8, 2007),
[“Interview with Mario Vargas Llosa”](http://www.macleans.ca/culture/media/article.jsp?content=20070827_108283_108283), *Macleans*, truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2008 .
- Williams, Raymond L. (2001),
*Vargas Llosa: otra historia de un deicidio*, Mexico: Taurus, [ISBN](/wiki/ISBN) [968-19-0814-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/968-19-0814-7).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Vargas_Llosa&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Vargas_Llosa&action=edit§ion=6)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Official website](http://www.mvargasllosa.com/)
- File
[from the Prague Writers´ Festival](http://www.pwf.cz/en/authors-archive/mario-vargas-llosa/) *Mario Vargas Llosa* [The Persistence of Memory](http://www.literalmagazine.com/es/archive-L03.php?section=archive&lang=es) [Mario Vargas Llosa papers](http://web.archive.org/web/20070702194227/http://libweb.princeton.edu/libraries/firestone/rbsc/aids/llosa/)at [Princeton University](/wiki/Princeton_University) [Featured author: Mario Vargas Llosa](http://www.nytimes.com/books/98/06/28/specials/llosa.html?_r=1&oref=slogin)at *¨* [The New York Times](/wiki/The_New_York_Times) **Những người đoạt** [giải Nobel](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel) [Văn học](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)(2001-2025)
|
|
2001:

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.02:-77.54:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1052 miss(0), cp1052 frontend miss(0)

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Mouriez
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 50°20′25″B 1°56′46″Đ / 50,3402777778°B 1,94611111111°Đ
Mouriez là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Nord-Pas-de-Calais, Pháp.
Mouriez có cự ly 12 miles (19 km) về phía đông nam Montreuil-sur-Mer, trên đường D136.
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Địa điểm nổi bật[sửa | sửa mã nguồn]
- The 17th century church of the Nativité-de-Notre-Dame.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Mouriez on the Insee website (tiếng Pháp)
- Mouriez on the Quid website (tiếng Pháp)

markdown:
# Mouriez
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [50°20′25″B 1°56′46″Đ / 50,3402777778°B 1,94611111111°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Mouriez¶ms=50.3402777778_N_1.94611111111_E_region:FR_type:city(253))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Nord-Pas-de-Calais](/wiki/Nord-Pas-de-Calais) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Pas-de-Calais](/wiki/Pas-de-Calais) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) ![ Blason ville fr Montreuil-sur-Mer (Pas-de-Calais).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Blason_ville_fr_Montreuil-sur-Mer_%28Pas-de-Calais%29.svg/20px-Blason_ville_fr_Montreuil-sur-Mer_%28Pas-de-Calais%29.svg.png)
![ Blason ville fr Montreuil-sur-Mer (Pas-de-Calais).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Blason_ville_fr_Montreuil-sur-Mer_%28Pas-de-Calais%29.svg/20px-Blason_ville_fr_Montreuil-sur-Mer_%28Pas-de-Calais%29.svg.png)
[Montreuil](/w/index.php?title=Arrondissement_of_Montreuil-sur-Mer&action=edit&redlink=1) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Liên xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p#Li.C3.AAn_x.C3.A3) [Cộng đồng các xã l'Hesdinois](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_c%C3%A1c_x%C3%A3_l%27Hesdinois&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 75 m/246 ft)
1 2(6,07 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 1 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(41 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [62596](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=62596-COM)/ [62140](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Mouriez** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) trong [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Pas-de-Calais](/wiki/Pas-de-Calais), [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Nord-Pas-de-Calais](/wiki/Nord-Pas-de-Calais), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
Mouriez có cự ly 12 miles (19 km) về phía đông nam
[Montreuil-sur-Mer](/wiki/Montreuil-sur-Mer), trên đường D136.
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Mouriez&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mouriez&action=edit§ion=1)]
|1962||1968||1975||1982||1990||1999||2006|
|350||379||321||313||287||241||253|
|Số liệu điều tra dân số tính từ năm 1962, dân số chỉ tính một lần|
## Địa điểm nổi bật[
[sửa](/w/index.php?title=Mouriez&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mouriez&action=edit§ion=2)]
- The 17th century church of the Nativité-de-Notre-Dame.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Mouriez&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mouriez&action=edit§ion=3)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Mouriez&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mouriez&action=edit§ion=4)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Mouriez&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mouriez&action=edit§ion=5)] [Mouriez on the Insee website](http://www.recensement.insee.fr/RP99/rp99/co_navigation.co_page?nivgeo=C&codgeo=62596&theme=ALL&typeprod=ALL&lang=FR&quelcas=LISTE) **(tiếng Pháp)** [Mouriez on the Quid website](http://www.quid.fr/communes.html?mode=detail&id=27084&req=Mouriez) **(tiếng Pháp)**
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1053 miss(0), cp1052 frontend miss(0)


text:
Người Bru - Vân Kiều
- Trì chuyển hướng về đây, xem thêm các nghĩa từ vựng tại mục từ trì trong từ điển mở Wiktionary.
Người Bru - Vân Kiều (còn gọi là người Bru, người Vân Kiều, người Mang Cong, người Trì hay người Khùa) là dân tộc cư trú tại trung phần bán đảo Đông Dương gồm Lào, Việt Nam và Thái Lan. Ngôn ngữ của người Bru là tiếng Bru, một ngôn ngữ thuộc ngữ chi Cơ Tu của ngữ tộc Môn-Khmer. Tại Việt Nam họ là một dân tộc thiểu số trong số 54 dân tộc tại Việt Nam. Sau cách mạng tháng 8 năm 1945, người Vân Kiều là một trong những dân tộc thiểu số mang họ Hồ nhằm ghi công chủ tịch Hồ Chí Minh.[2]
Mục lục
Địa bàn cư trú[sửa | sửa mã nguồn]
Tại Việt Nam, theo điều tra dân số năm 1999 thì dân tộc này có khoảng 55.559 người[3], sống tập trung ở miền núi của Quảng Trị, Quảng Bình, Đắk Lắk và Thừa Thiên-Huế. Thực tế các tên gọi Vân Kiều, Măng Coong, Trì, Khùa, Bru dùng để chỉ các nhóm khác nhau trong tộc người này.
Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Bru-Vân Kiều ở Việt Nam có dân số 74.506 người, cư trú tại 39 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Bru-Vân Kiều cư trú tập trung tại các tỉnh: Quảng Trị (55.079 người, chiếm 73,9% tổng số người Bru-Vân Kiều tại Việt Nam), Quảng Bình (14.631 người, chiếm 19,6% tổng số người Bru-Vân Kiều tại Việt Nam), Đắk Lắk (3.348 người), Thừa Thiên-Huế (1.114 người), Thanh Hóa (38 người).[1]
Tại Lào, theo ước tính của Ethnologue, có khoảng 69.000 người[4][5] Bru nói phương ngữ phía đông của tiếng Bru, tương tự như tại Việt Nam.
Tại Thái Lan có khoảng 5.000 người[5][6] nói phương ngữ phía đông của tiếng Bru và khoảng 20.000 người nói phương ngữ phía tây của tiếng Bru[6].
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Người Bru vốn là cư dân nông nghiệp có trình độ tương đối phát triển, xưa kia họ tập trung sinh sống tại vùng trung Lào, sau những biến động của lịch sử diễn ra hàng thế kỷ, họ phải di cư đi các nơi. Một số đi theo hướng tây bắc sang Thái Lan, một số đi theo hướng đông tụ cư tại vùng miền núi phía tây Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế của Việt Nam. Khi vào Việt Nam họ dựng làng xung quanh hòn núi Vân Kiều (núi Viên Kiều), về sau người Việt lấy tên của hòn núi đặt cho một tổng của người Bru, và từ đó họ còn được gọi là Bru - Vân Kiều
Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]
Tộc người này có truyền thống làm rẫy và làm ruộng, cùng với hái lượm săn bắn và đánh cá. Việc chăn nuôi gia súc, gia cầm dành chủ yếu cho các lễ cúng hơn là cải thiện bữa ăn. Nghề thủ công của dân tộc này chỉ có đan chiếu lá, gùi. Văn hóa của người Bru-Vân Kiều đặc sắc, thể hiện ở phong tục hôn nhân, nghệ thuật âm nhạc truyền thống, ở kiến trúc và trang phục, như miêu tả chi tiết dưới đây.
Văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]
Hôn nhân[sửa | sửa mã nguồn]
Trong phong tục đám cưới của người Bru-Vân Kiều, nhà trai trao cho nhà gái một thanh kiếm. Cô dâu khi về nhà chồng thường trải qua nhiều nghi lễ phức tạp: bắc bếp, rửa chân... Trong họ hàng, ông cậu có quyền quyết định khá lớn đối với việc lấy vợ, lấy chồng cũng như khi làm nhà, cúng bái của các cháu.
Âm nhạc[sửa | sửa mã nguồn]
Nhạc cụ truyền thống Bru-Vân Kiều có nhiều loại: trống, thanh la, chiêng núm, kèn (amam, ta-riềm, Khơ-lúi, pi), đàn (achung, pơ-kua...). Dân ca của dân tộc này có nhiều làn điệu như "chà chấp", lối vừa hát vừa kể rất phổ biến, hay "sim", hình thức hát nam nữ. Ca dao, tục ngữ, truyện cổ các loại của người Bru-Vân Kiều rất phong phú.
Kiến trúc[sửa | sửa mã nguồn]
Người Bru-Vân Kiều ở nhà sàn nhỏ, phù hợp với quy mô gia đình thường gồm cha, mẹ và các con chưa lập gia đình riêng. Nếu ở gần bờ sông, suối, các nhà trong làng tập trung thành một khu trải dọc theo dòng chảy. Nếu ở chỗ bằng phẳng rộng rãi, các ngôi nhà trong làng xếp thành vòng tròn hay hình bầu dục, ở giữa là nhà công cộng. Ngày nay, người Bru-Vân Kiều ở nhiều nơi đã có xu hướng ở nhà trệt.
Nhà của người Bru-Vân Kiều là nhà sàn có hai mái, thường lợp bằng lá mây hoặc lá cọ. Chiều dài của ngôi nhà dài - ngắn bao nhiêu tùy thuộc vào số lượng người trong gia đình, hoặc tùy thuộc vào kinh tế. Nhưng dù nhà dài hay ngắn, đều cũng chỉ có hai cửa chính, một cửa chủ yếu dành cho nữ, còn một cửa chỉ dành cho nam và khách nam. Hai bên đầu hồi có những hình trang trí bằng gỗ theo kiểu sừng trâu hoặc đôi chim, vừa đỡ bị tốc lá, vừa mang tính thẩm mỹ
Trang phục[sửa | sửa mã nguồn]
Nam giới Bru-Vân Kiều để tóc dài, búi tóc, ở trần, đóng khố. Trước đây, họ thường lấy vỏ cây sui làm khố, áo.
Phụ nữ Bru-Vân Kiều mặc áo và váy. Áo nữ có đặc điểm xẻ ngực màu chàm đen và hàng kim loại bạc tròn đính ở mép cổ và hai bên nẹp áo. Có nhóm mặc áo chui đầu, không tay, cổ khoét hình tròn hoặc hình vuông. Váy trang trí theo các mảng lớn trong bố cục dải ngang. Gái chưa chồng búi tóc về bên trái, sau khi lấy chồng búi tóc trên đỉnh đầu. Trước đây phụ nữ Bru-Vân Kiều ở trần, mặc váy. Váy trước đây không dài thường qua gối 20 đến 25 cm.
Có nhóm nữ Bru-Vân Kiều đội khăn bằng vải quấn thành nhiều vòng trên đầu rồi thả sau gáy, cổ đeo hạt cườm, mặc áo cánh xẻ ngực, dài tay màu chàm cổ và hai nẹp trước áo có đính các "đồng tiền" bạc nhỏ màu sáng, nổi bật trên nền chàm đen tạo nên một cá tính về phong cách thẩm mỹ riêng trong diện mạo trang phục các dân tộc Việt Nam.
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương Tổng điều tra dân số và nhà ở Việt Nam năm 2009: Kết quả toàn bộ Hà Nội, 6-2010 Biểu 5, tr134-225.
- ^ Người Vân kiều, Pa kô xứng danh mang họ Bác Hồ
- ^ Điều tra dân số 1999, tập tin 39.DS99.xls
- ^ Languages of Laos
- ^ a ă Bru, Eastern
- ^ a ă Languages of Thailand
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Bài này được thu thập từ nguồn thuộc phạm vi công cộng ở trang chủ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- Người Bru-Vân Kiều

markdown:
# Người Bru - Vân Kiều
**Trì**chuyển hướng về đây, xem thêm các nghĩa từ vựng tại mục từ [trì](//vi.wiktionary.org/wiki/tr%C3%AC)trong từ điển mở [Wiktionary](/wiki/Wiktionary).
|Người Bru-Vân Kiều|
|
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Flag_of_Laos.svg/23px-Flag_of_Laos.svg.png)
[Lào](/wiki/L%C3%A0o): 69.000 ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/23px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam): 74.506 (2009) [[1]](#cite_note-TK-1) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_Thailand.svg/23px-Flag_of_Thailand.svg.png)
[Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan): 25.000 [Tiếng Bru](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Bru)(đông, tây), [tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t), [tiếng Lào](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_L%C3%A0o), [tiếng Thái](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Th%C3%A1i) [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) **Người Bru - Vân Kiều** (còn gọi là **người Bru**, **người Vân Kiều**, **người Mang Cong**, **người Trì** hay **người Khùa**) là dân tộc cư trú tại trung phần [bán đảo Đông Dương](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) gồm Lào, Việt Nam và Thái Lan. Ngôn ngữ của người Bru là [tiếng Bru](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Bru), một ngôn ngữ thuộc [ngữ chi Cơ Tu](/w/index.php?title=Ng%E1%BB%AF_chi_C%C6%A1_Tu&action=edit&redlink=1) của [ngữ tộc Môn-Khmer](/wiki/Ng%E1%BB%AF_t%E1%BB%99c_M%C3%B4n-Khmer). Tại Việt Nam họ là một dân tộc thiểu số trong số 54 [dân tộc tại Việt Nam](/wiki/C%C3%A1c_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Vi%E1%BB%87t_Nam). Sau cách mạng tháng 8 năm 1945, người Vân Kiều là một trong những dân tộc thiểu số mang họ Hồ nhằm ghi công chủ tịch [Hồ Chí Minh](/wiki/H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh). [[2]](#cite_note-2)
## Mục lục
## Địa bàn cư trú[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&action=edit§ion=1)]
Tại
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), theo điều tra dân số năm 1999 thì dân tộc này có khoảng 55.559 người , sống tập trung ở miền núi của [3] [Quảng Trị](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Tr%E1%BB%8B), [Quảng Bình](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_B%C3%ACnh), [Đắk Lắk](/wiki/%C4%90%E1%BA%AFk_L%E1%BA%AFk)và [Thừa Thiên-Huế](/wiki/Th%E1%BB%ABa_Thi%C3%AAn_-_Hu%E1%BA%BF). Thực tế các tên gọi Vân Kiều, Măng Coong, Trì, Khùa, Bru dùng để chỉ các nhóm khác nhau trong tộc người này.
Theo
[Tổng điều tra dân số và nhà ở](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81u_tra_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) năm [2009](/wiki/2009), người Bru-Vân Kiều ở Việt Nam có dân số 74.506 người, cư trú tại 39 trên tổng số 63 [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)), [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_(Vi%E1%BB%87t_Nam)). Người Bru-Vân Kiều cư trú tập trung tại các tỉnh: [Quảng Trị](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Tr%E1%BB%8B) (55.079 người, chiếm 73,9% tổng số người Bru-Vân Kiều tại Việt Nam), [Quảng Bình](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_B%C3%ACnh) (14.631 người, chiếm 19,6% tổng số người Bru-Vân Kiều tại Việt Nam), [Đắk Lắk](/wiki/%C4%90%E1%BA%AFk_L%E1%BA%AFk) (3.348 người), [Thừa Thiên-Huế](/wiki/Th%E1%BB%ABa_Thi%C3%AAn_-_Hu%E1%BA%BF) (1.114 người), [Thanh Hóa](/wiki/Thanh_H%C3%B3a) (38 người). [[1]](#cite_note-TK-1)
Tại
[Lào](/wiki/L%C3%A0o), theo ước tính của Ethnologue, có khoảng 69.000 người [[4]](#cite_note-4) Bru nói phương ngữ phía đông của tiếng Bru, tương tự như tại Việt Nam. [5]
Tại
[Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) có khoảng 5.000 người [[5]](#cite_note-Bru-5) nói phương ngữ phía đông của tiếng Bru và khoảng 20.000 người nói phương ngữ phía tây của tiếng Bru [6] . [[6]](#cite_note-TL1-6)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&action=edit§ion=2)]
Người Bru vốn là cư dân nông nghiệp có trình độ tương đối phát triển, xưa kia họ tập trung sinh sống tại vùng trung Lào, sau những biến động của lịch sử diễn ra hàng thế kỷ, họ phải di cư đi các nơi. Một số đi theo hướng tây bắc sang Thái Lan, một số đi theo hướng đông tụ cư tại vùng miền núi phía tây Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế của Việt Nam. Khi vào Việt Nam họ dựng làng xung quanh hòn núi Vân Kiều (núi Viên Kiều), về sau người Việt lấy tên của hòn núi đặt cho một tổng của người Bru, và từ đó họ còn được gọi là Bru - Vân Kiều
## Đặc điểm[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&action=edit§ion=3)]
Tộc người này có truyền thống làm
[rẫy](/w/index.php?title=R%E1%BA%ABy&action=edit&redlink=1) và làm [ruộng](/wiki/Ru%E1%BB%99ng_l%C3%BAa), cùng với hái lượm săn bắn và đánh cá. Việc [chăn nuôi](/wiki/Ng%C3%A0nh_ch%C4%83n_nu%C3%B4i) [gia súc](/wiki/Gia_s%C3%BAc), [gia cầm](/wiki/Gia_c%E1%BA%A7m) dành chủ yếu cho các lễ cúng hơn là cải thiện bữa ăn. [Nghề thủ công](/w/index.php?title=Ngh%E1%BB%81_th%E1%BB%A7_c%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) của dân tộc này chỉ có đan [chiếu](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFu&action=edit&redlink=1) lá, gùi. [Văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a) của người Bru-Vân Kiều đặc sắc, thể hiện ở phong tục [hôn nhân](/wiki/H%C3%B4n_nh%C3%A2n), nghệ thuật [âm nhạc](/wiki/%C3%82m_nh%E1%BA%A1c) truyền thống, ở [kiến trúc](/wiki/Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc) và [trang phục](/wiki/Trang_ph%E1%BB%A5c), như miêu tả chi tiết dưới đây.
## Văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&action=edit§ion=4)]
### Hôn nhân[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&action=edit§ion=5)]
Trong phong tục
[đám cưới](/wiki/L%E1%BB%85_c%C6%B0%E1%BB%9Bi) của người Bru-Vân Kiều, nhà trai trao cho nhà gái một [thanh kiếm](/wiki/Ki%E1%BA%BFm). Cô dâu khi về nhà chồng thường trải qua nhiều nghi lễ phức tạp: bắc bếp, rửa chân... Trong họ hàng, ông [cậu](/w/index.php?title=C%E1%BA%ADu&action=edit&redlink=1) có quyền quyết định khá lớn đối với việc lấy vợ, lấy chồng cũng như khi làm nhà, cúng bái của các cháu.
### Âm nhạc[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&action=edit§ion=6)]
Nhạc cụ truyền thống Bru-Vân Kiều có nhiều loại:
[trống](/wiki/Tr%E1%BB%91ng), [thanh la](/wiki/Thanh_la), [chiêng núm](/w/index.php?title=Chi%C3%AAng_n%C3%BAm&action=edit&redlink=1), [kèn](/w/index.php?title=K%C3%A8n&action=edit&redlink=1) (amam, ta-riềm, Khơ-lúi, pi), [đàn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0n&action=edit&redlink=1) (achung, pơ-kua...). [Dân ca](/wiki/D%C3%A2n_ca) của dân tộc này có nhiều làn điệu như "chà chấp", lối vừa hát vừa kể rất phổ biến, hay "sim", hình thức hát nam nữ. [Ca dao](/wiki/Ca_dao), [tục ngữ](/wiki/T%E1%BB%A5c_ng%E1%BB%AF), [truyện cổ](/w/index.php?title=Truy%E1%BB%87n_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) các loại của người Bru-Vân Kiều rất phong phú.
### Kiến trúc[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&action=edit§ion=7)]
Người Bru-Vân Kiều ở
[nhà sàn](/wiki/Nh%C3%A0_s%C3%A0n) nhỏ, phù hợp với quy mô gia đình thường gồm cha, mẹ và các con chưa lập gia đình riêng. Nếu ở gần bờ [sông](/wiki/S%C3%B4ng), suối, các nhà trong [làng](/wiki/L%C3%A0ng) tập trung thành một khu trải dọc theo dòng chảy. Nếu ở chỗ bằng phẳng rộng rãi, các ngôi nhà trong làng xếp thành vòng tròn hay [hình bầu dục](/w/index.php?title=H%C3%ACnh_b%E1%BA%A7u_d%E1%BB%A5c&action=edit&redlink=1), ở giữa là nhà công cộng. Ngày nay, người Bru-Vân Kiều ở nhiều nơi đã có xu hướng ở nhà trệt.
Nhà của người Bru-Vân Kiều là nhà sàn có hai mái, thường lợp bằng lá mây hoặc lá cọ. Chiều dài của ngôi nhà dài - ngắn bao nhiêu tùy thuộc vào số lượng người trong gia đình, hoặc tùy thuộc vào kinh tế. Nhưng dù nhà dài hay ngắn, đều cũng chỉ có hai cửa chính, một cửa chủ yếu dành cho nữ, còn một cửa chỉ dành cho nam và khách nam. Hai bên đầu hồi có những hình trang trí bằng gỗ theo kiểu sừng trâu hoặc đôi chim, vừa đỡ bị tốc lá, vừa mang tính thẩm mỹ
### Trang phục[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&action=edit§ion=8)]
Nam giới Bru-Vân Kiều để tóc dài, búi tóc, ở trần, đóng
[khố](/wiki/Kh%E1%BB%91). Trước đây, họ thường lấy vỏ [cây sui](/w/index.php?title=C%C3%A2y_sui&action=edit&redlink=1) làm [khố](/wiki/Kh%E1%BB%91), [áo](/wiki/%C3%81o).
Phụ nữ Bru-Vân Kiều mặc áo và
[váy](/wiki/V%C3%A1y). Áo nữ có đặc điểm xẻ ngực [màu chàm đen](/w/index.php?title=M%C3%A0u_ch%C3%A0m_%C4%91en&action=edit&redlink=1) và hàng [kim loại](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i) bạc tròn đính ở mép cổ và hai bên nẹp áo. Có nhóm mặc áo chui đầu, không tay, cổ khoét [hình tròn](/wiki/H%C3%ACnh_tr%C3%B2n) hoặc [hình vuông](/wiki/H%C3%ACnh_vu%C3%B4ng). Váy trang trí theo các mảng lớn trong bố cục dải ngang. Gái chưa chồng búi tóc về bên trái, sau khi lấy chồng búi tóc trên đỉnh đầu. Trước đây phụ nữ Bru-Vân Kiều ở trần, mặc váy. Váy trước đây không dài thường qua gối 20 đến 25 [cm](/wiki/Xentim%C3%A9t).
Có nhóm nữ Bru-Vân Kiều đội khăn bằng
[vải](/wiki/V%E1%BA%A3i) quấn thành nhiều vòng trên đầu rồi thả sau gáy, cổ đeo hạt cườm, mặc áo cánh xẻ ngực, dài tay màu chàm cổ và hai nẹp trước áo có đính các "đồng tiền" bạc nhỏ màu sáng, nổi bật trên nền chàm đen tạo nên một cá tính về phong cách [thẩm mỹ](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A9m_m%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1) riêng trong diện mạo trang phục [các dân tộc Việt Nam](/wiki/D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Vi%E1%BB%87t_Nam).
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&action=edit§ion=9)]
- ^
**a** [Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương](#cite_ref-TK_1-1) **ă** [Tổng điều tra dân số và nhà ở Việt Nam năm 2009: Kết quả toàn bộ](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=512&idmid=5&ItemID=10798)Hà Nội, 6-2010 Biểu 5, tr134-225. [^](#cite_ref-2) [Người Vân kiều, Pa kô xứng danh mang họ Bác Hồ](http://huonghoaquangtri.gov.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=1601&Itemid=425) [^](#cite_ref-3) [Điều tra dân số 1999](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=407&idmid=4&ItemID=1346), tập tin 39.DS99.xls [^](#cite_ref-4) [Languages of Laos](http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=LA)
- ^
**a** **ă** [Bru, Eastern](http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=bru)
- ^
**a** **ă** [Languages of Thailand](http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=TH)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bru_-_V%C3%A2n_Ki%E1%BB%81u&action=edit§ion=10)]
- Bài này được thu thập từ nguồn thuộc
[phạm vi công cộng](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_vi_c%C3%B4ng_c%E1%BB%99ng)ở [trang chủ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam](http://www.mattran.org.vn/Home/DatnuocVN/Cac%20dan%20toc/index-DT.htm) [Người Bru-Vân Kiều](http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=178BaWQ9MzEwMzQmZ3JvdXBpZD0ma2luZD1leGFjdCZrZXl3b3JkPUJSVQ==&page=1)
|
|
|
|
|
|

X-Cache: cp1067 miss(0), cp1052 frontend miss(0)


text:
Nogna
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Nogna là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier (quận), tổng Conliège. Tọa độ địa lí của xã là 46° 35' vĩ độ bắc, 05° 38' kinh độ đông. Nogna nằm trên độ cao trung bình là 555 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 497 mét và điểm cao nhất là 623 mét. Xã có diện tích 6.11 km², dân số vào thời điểm 2004 là 227 người; mật độ dân số là 37 người/km².
Thông tin nhân khẩu[sửa | sửa mã nguồn]
Địa điểm tham quan[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà thờ Saint-Barthélemy được xây trong thế kỉ thứ 18.

markdown:
# Nogna
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Franche-Comté](/wiki/Franche-Comt%C3%A9) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Jura](/wiki/Jura) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Lons-le-Saunier](/wiki/Lons-le-Saunier_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Conliège](/w/index.php?title=Conli%C3%A8ge_(t%E1%BB%95ng)&action=edit&redlink=1) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 555 m/1.821 ft)
[INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [39390](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=39390-COM)/ [39570](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) **Nogna** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) trong vùng hành chính [Franche-Comté](/wiki/Franche-Comt%C3%A9), thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Jura](/wiki/Jura), [quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Lons-le-Saunier (quận)](/wiki/Lons-le-Saunier_(qu%E1%BA%ADn)), [tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Conliège](/w/index.php?title=Conli%C3%A8ge_(t%E1%BB%95ng)&action=edit&redlink=1). Tọa độ địa lí của xã là 46° 35' vĩ độ bắc, 05° 38' kinh độ đông. Nogna nằm trên độ cao trung bình là 555 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 497 mét và điểm cao nhất là 623 mét. Xã có diện tích 6.11 km², dân số vào thời điểm [2004](/wiki/2004) là 227 người; mật độ dân số là 37 người/km².
## Thông tin nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Nogna&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nogna&action=edit§ion=1)]
|
|[1968](/wiki/1968) [1975](/wiki/1975) [1982](/wiki/1982) [1990](/wiki/1990) [1999](/wiki/1999)
## Địa điểm tham quan[
[sửa](/w/index.php?title=Nogna&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nogna&action=edit§ion=2)]
Nhà thờ
*Saint-Barthélemy* được xây trong [thế kỉ thứ 18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18).

X-Cache: cp1054 miss(0), cp1052 frontend miss(0)


text:
Thể loại:1771
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại con
Thể loại này gồm 14 thể loại con sau, trên tổng số 14 thể loại con.
1
- ► 1771 theo quốc gia (2 t.l.)
Â
- ► Âm nhạc 1771 (trống)
B
- ► Bắt đầu 1771 (1 t.l.)
C
- ► Chấm dứt năm 1771 (1 tr.)
- ► Chính trị 1771 (1 t.l.)
K
- ► Khoa học năm 1771 (3 t.l.)
- ► Khởi đầu năm 1771 (trống)
- ► Kinh tế năm 1771 (trống)
L
- ► Luật năm 1771 (trống)
M
- ► Mất 1771 (2 tr.)
S
- ► Sân khấu năm 1771 (trống)
- ► Sinh 1771 (11 tr.)
T
- ► Thể thao năm 1771 (trống)
X
- ► Xung đột năm 1771 (1 tr.)
Các trang trong thể loại “1771”
Thể loại này gồm trang sau.

markdown:
# Thể loại:1771
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Thể loại con
Thể loại này gồm 14 thể loại con sau, trên tổng số 14 thể loại con.
### 1
- ►
[1771 theo quốc gia](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:1771_theo_qu%E1%BB%91c_gia) (2 t.l.)
### Â
- ►
[Âm nhạc 1771](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_1771) (trống)
### B
- ►
[Bắt đầu 1771](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%E1%BA%AFt_%C4%91%E1%BA%A7u_1771) (1 t.l.)
### C
- ►
[Chấm dứt năm 1771](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ch%E1%BA%A5m_d%E1%BB%A9t_n%C4%83m_1771) (1 tr.)
- ►
[Chính trị 1771](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_1771) (1 t.l.)
### K
- ►
[Khoa học năm 1771](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Khoa_h%E1%BB%8Dc_n%C4%83m_1771) (3 t.l.)
- ►
[Khởi đầu năm 1771](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Kh%E1%BB%9Fi_%C4%91%E1%BA%A7u_n%C4%83m_1771) (trống)
- ►
[Kinh tế năm 1771](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Kinh_t%E1%BA%BF_n%C4%83m_1771) (trống)
### L
- ►
[Luật năm 1771](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Lu%E1%BA%ADt_n%C4%83m_1771) (trống)
### M
- ►
[Mất 1771](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1771) (2 tr.)
### S
- ►
[Sân khấu năm 1771](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C3%A2n_kh%E1%BA%A5u_n%C4%83m_1771) (trống)
- ►
[Sinh 1771](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1771) (11 tr.)
### T
- ►
[Thể thao năm 1771](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%E1%BB%83_thao_n%C4%83m_1771) (trống)
### X
- ►
[Xung đột năm 1771](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Xung_%C4%91%E1%BB%99t_n%C4%83m_1771) (1 tr.)
## Các trang trong thể loại “1771”
Thể loại này gồm trang sau.

X-Cache: cp1066 miss(0), cp1052 frontend miss(0)


text:
Thể loại:2013 theo quốc gia
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại con
Thể loại này gồm 18 thể loại con sau, trên tổng số 18 thể loại con.
2
- ► 2013 tại Nam Phi (1 tr.)
A
- ► 2013 tại Ai Cập (2 tr.)
Â
- ► Ấn Độ 2013 (4 tr.)
B
- ► Brasil 2013 (3 tr.)
C
- ► Canada 2013 (trống)
Đ
- ► Đức 2013 (1 t.l., 4 tr.)
H
- ► Hàn Quốc 2013 (1 t.l., 5 tr.)
- ► Hoa Kỳ 2013 (1 t.l., 8 tr.)
L
- ► Lào 2013 (2 tr.)
N
- ► Nhật Bản 2013 (2 t.l., 1 tr.)
P
- ► Pakistan 2013 (4 tr.)
- ► Pháp 2013 (3 tr.)
S
- ► Syria 2013 (5 tr.)
T
- ► Thổ Nhĩ Kỳ 2013 (2 tr.)
- ► Trung Quốc 2013 (10 tr.)
U
- ► Úc 2013 (trống)
V
- ► Việt Nam 2013 (2 t.l., 24 tr.)

markdown:
# Thể loại:2013 theo quốc gia
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
## Thể loại con
Thể loại này gồm 18 thể loại con sau, trên tổng số 18 thể loại con.
### 2
- ►
[2013 tại Nam Phi](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:2013_t%E1%BA%A1i_Nam_Phi) (1 tr.)
### A
- ►
[2013 tại Ai Cập](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:2013_t%E1%BA%A1i_Ai_C%E1%BA%ADp) (2 tr.)
### Â
- ►
[Ấn Độ 2013](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_2013) (4 tr.)
### B
- ►
[Brasil 2013](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Brasil_2013) (3 tr.)
### C
- ►
[Canada 2013](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Canada_2013) (trống)
### Đ
- ►
[Đức 2013](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%A9c_2013) (1 t.l., 4 tr.)
### H
- ►
[Hàn Quốc 2013](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c_2013) (1 t.l., 5 tr.)
- ►
[Hoa Kỳ 2013](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Hoa_K%E1%BB%B3_2013) (1 t.l., 8 tr.)
### L
- ►
[Lào 2013](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:L%C3%A0o_2013) (2 tr.)
### N
- ►
[Nhật Bản 2013](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n_2013) (2 t.l., 1 tr.)
### P
- ►
[Pakistan 2013](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Pakistan_2013) (4 tr.)
- ►
[Pháp 2013](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ph%C3%A1p_2013) (3 tr.)
### S
- ►
[Syria 2013](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Syria_2013) (5 tr.)
### T
- ►
[Thổ Nhĩ Kỳ 2013](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3_2013) (2 tr.)
- ►
[Trung Quốc 2013](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Trung_Qu%E1%BB%91c_2013) (10 tr.)
### U
- ►
[Úc 2013](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C3%9Ac_2013) (trống)
### V
- ►
[Việt Nam 2013](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Vi%E1%BB%87t_Nam_2013) (2 t.l., 24 tr.)


text:
Trợ giúp
Thể loại:Sân bay Arizona
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
Sân bay Arizona
Các trang trong thể loại “Sân bay Arizona”
Thể loại này gồm trang sau.
S
Sân bay quốc tế Phoenix Sky Harbor
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Sân_bay_Arizona&oldid=11136523
”
Thể loại
:
Hàng không Arizona
Sân bay Hoa Kỳ
Giao thông Arizona
Du lịch Arizona
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên hệ
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Tại dự án khác
Wikimedia Commons
Ngôn ngữ khác
Deutsch
Diné bizaad
English
Español
فارسی
Français
한국어
Italiano
日本語
Norsk bokmål
Polski
Português
Русский
Svenska
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 07:47 ngày 25 tháng 3 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Với việc sử dụng trang web này, bạn chấp nhận
Điều khoản Sử dụng
và
Quy định quyền riêng tư
.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# Thể loại:Sân bay Arizona
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Sân bay Arizona”
Thể loại này gồm trang sau.
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
Thể loại này gồm trang sau.

X-Cache: cp1068 miss(0), cp1052 frontend miss(0)


text:
Wikipedia:Ngày này năm xưa/11/01
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
1 tháng 11: Lễ Các Thánh (Kitô giáo Tây Phương); ngày kỷ niệm Cách mạng tại Algérie (1954); ngày lập bang tại Andhra Pradesh, Haryana, Karnataka, Kerala.
- 1876 – Thuộc địa New Zealand giải thể chín tỉnh của mình, thay thế chúng bằng 63 hạt.
- 1922 – Hội nghị Đại quốc dân Thổ Nhĩ Kỳ bãi bỏ chế độ quân chủ, Sultan Mehmed VI (hình) bị phế truất, Đế quốc Ottoman diệt vong.
- 1963 – Khởi đầu một cuộc đảo chính nhằm lật đổ chính phủ Đệ nhất Cộng hòa Việt Nam. Ngày này về sau trở thành ngày quốc khánh của Đệ nhị Cộng hòa Việt Nam.
- 1993 – Hiệp ước Maastricht có hiệu lực, chính thức thành lập Liên minh châu Âu.

markdown:
# Wikipedia:Ngày này năm xưa/11/01
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[1 tháng 11](/wiki/1_th%C3%A1ng_11): [Lễ Các Thánh](/wiki/L%E1%BB%85_C%C3%A1c_Th%C3%A1nh) (Kitô giáo Tây Phương); ngày kỷ niệm [Cách mạng](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Alg%C3%A9rie) tại [Algérie](/wiki/Alg%C3%A9rie) ( [1954](/wiki/1954)); ngày lập bang tại [Andhra Pradesh](/wiki/Andhra_Pradesh), [Haryana](/wiki/Haryana), [Karnataka](/wiki/Karnataka), [Kerala](/wiki/Kerala). [1876](/wiki/1876)– Thuộc địa New Zealand giải thể **của mình, thay thế chúng bằng 63 hạt.** [chín tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_New_Zealand) [1922](/wiki/1922)– [Hội nghị Đại quốc dân](/wiki/H%E1%BB%99i_ngh%E1%BB%8B_%C4%90%E1%BA%A1i_qu%E1%BB%91c_d%C3%A2n_Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3)Thổ Nhĩ Kỳ bãi bỏ chế độ quân chủ, [Sultan](/wiki/Sultan) [Mehmed VI](/wiki/Mehmed_VI) *(hình)*bị phế truất, **diệt vong.** [Đế quốc Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman) [1963](/wiki/1963)– Khởi đầu **nhằm lật đổ chính phủ** [một cuộc đảo chính](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_1963) [Đệ nhất Cộng hòa Việt Nam](/wiki/%C4%90%E1%BB%87_nh%E1%BA%A5t_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Vi%E1%BB%87t_Nam). Ngày này về sau trở thành ngày [quốc khánh](/wiki/Qu%E1%BB%91c_kh%C3%A1nh)của [Đệ nhị Cộng hòa Việt Nam](/wiki/%C4%90%E1%BB%87_nh%E1%BB%8B_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Vi%E1%BB%87t_Nam). [1993](/wiki/1993)– [Hiệp ước Maastricht](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Maastricht)có hiệu lực, chính thức thành lập **.** [Liên minh châu Âu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u)


text:
Xã Presque Isle, Quận Presque Isle, Michigan
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xã Presque Isle (tiếng Anh: Presque Isle Township) là một xã thuộc quận Presque Isle, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.656 người.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Presque Isle, Quận Presque Isle, Michigan
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Xã Presque Isle
|
Presque Isle Township
|—
|![ Vị trí quận Presque Isle trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Map_of_Michigan_highlighting_Presque_Isle_County.svg/250px-Map_of_Michigan_highlighting_Presque_Isle_County.svg.png)
![ Vị trí quận Presque Isle trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Map_of_Michigan_highlighting_Presque_Isle_County.svg/250px-Map_of_Michigan_highlighting_Presque_Isle_County.svg.png)
Vị trí quận Presque Isle trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Michigan](/wiki/Michigan) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Michigan&action=edit&redlink=1) [Quận Presque Isle](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Presque_Isle,_Michigan) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Xã Presque Isle** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Presque Isle Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Presque Isle](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Presque_Isle,_Michigan), tiểu bang [Michigan](/wiki/Michigan), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 1.656 người. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Presque_Isle,_Qu%E1%BA%ADn_Presque_Isle,_Michigan&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Presque_Isle,_Qu%E1%BA%ADn_Presque_Isle,_Michigan&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.