markdown:
# Silic điôxít
|Silic điôxít|
|
|![]()
[thạch anh](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_anh) [Số CAS](/wiki/S%E1%BB%91_%C4%91%C4%83ng_k%C3%BD_CAS) [7631-86-9](http://www.commonchemistry.org/ChemicalDetail.aspx?ref=7631-86-9) [Công thức phân tử](/wiki/C%C3%B4ng_th%E1%BB%A9c_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) 2 [Phân tử gam](/wiki/Ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD_gam) [Tỷ trọng](/wiki/T%E1%BB%B7_tr%E1%BB%8Dng) [Điểm nóng chảy](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_n%C3%B3ng_ch%E1%BA%A3y) [Điểm sôi](/wiki/%C4%90i%E1%BB%83m_s%C3%B4i) [Độ hòa tan](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_h%C3%B2a_tan)trong nước [Cấu trúc tinh thể](/wiki/C%E1%BA%A5u_tr%C3%BAc_tinh_th%E1%BB%83) *Xem văn bản* [Hình dạng phân tử](/w/index.php?title=Lai_gh%C3%A9p_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) [Sulfua silic](/wiki/Silic_sulfua) [Điôxít cacbon](/wiki/Cacbon_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt) [Điôxít gecmani](/w/index.php?title=%C4%90i%C3%B4x%C3%ADt_gecmani&action=edit&redlink=1) [Điôxít thiếc](/wiki/Thi%E1%BA%BFc_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt) [Điôxít chì](/w/index.php?title=%C4%90i%C3%B4x%C3%ADt_ch%C3%AC&action=edit&redlink=1) [ôxít](/wiki/%C3%94x%C3%ADt) [silic](/wiki/Silic)liên quan [Mônôxít silic](/w/index.php?title=M%C3%B4n%C3%B4x%C3%ADt_silic&action=edit&redlink=1) [Axít silicic](/w/index.php?title=Ax%C3%ADt_silicic&action=edit&redlink=1)
"
[Silica gel](/wiki/Silica_gel)" **Điôxít silic** là một [hợp chất hóa học](/wiki/H%E1%BB%A3p_ch%E1%BA%A5t) còn có tên gọi khác là **silica** (từ tiếng [Latin](/wiki/Latinh) *), là một silex* [ôxít](/wiki/%C3%94x%C3%ADt)của [silic](/wiki/Silic)có [công thức hóa học](/wiki/C%C3%B4ng_th%E1%BB%A9c_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)là **SiO**và nó có độ cứng cao được biết đến từ thời cổ đại. 2 Phân tử SiO [[1]](#cite_note-1) 2không tồn tại ở dạng đơn lẻ mà liên kết lại với nhau thành phân tử rất lớn. Silica có hai dạng cấu trúc là dạng tinh thể và vô định hình . Trong tự nhiên silica tồn tại chủ yếu ở dạng tinh thể hoặc vi tinh thể (thạch anh, triđimit, cristobalit, cancedoan, đá mã não), đa số silica tổng hợp nhân tạo đều được tạo ra ở dạng bột hoặc dạng keo và có cấu trúc vô định hình (silica colloidal) [[2]](#cite_note-2) . Một số dạng silica có cấu trúc tinh thể có thể được tạo ra ở áp suất và nhiệt độ cao như coesit và stishovit. [[3]](#cite_note-3)
Silica được tìm thấy phổ biến trong tự nhiên ở dạng
[cát](/wiki/C%C3%A1t)hay [thạch anh](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_anh), cũng như trong cấu tạo thành tế bào của [tảo cát](/wiki/T%E1%BA%A3o_silic). Nó là thành phần chủ yếu của một số loại [thủy tinh](/wiki/Th%E1%BB%A7y_tinh)và chất chính trong [bê tông](/wiki/B%C3%AA_t%C3%B4ng). Silica là một [khoáng vật](/wiki/Kho%C3%A1ng_v%E1%BA%ADt)phổ biến trong [vỏ Trái Đất](/wiki/L%E1%BB%9Bp_v%E1%BB%8F_(%C4%91%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t)).
Trong điều kiện áp suất thường, silica tinh thể có 3 dạng
[thù hình](/wiki/Th%C3%B9_h%C3%ACnh)chính, đó là thạch anh, triđimit và cristobalit. Mỗi dạng thù hình này lại có hai hoặc ba dạng thứ cấp: dạng thứ cấp α bền ở nhiệt độ thấp và dạng thứ cấp β nhiệt độ cao. Ba dạng tinh thể của silica có cách sắp xếp khác nhau của các nhóm tứ diện SiO 4ở trong tinh thể. Ở thạch anh α, góc liên kết Si-O-Si bằng 150°, ở tridimit và cristobalit thì góc liên kết Si-O-Si bằng 180°. Trong thạch anh, những nhóm tứ diện SiO 4được sắp xếp sao cho các nguyên tử Si nằm trên một đường xoắn ốc quay phải hoặc quay trái, tương ứng với α-thạch anh và β-thạch anh. Từ thạch anh biến thành cristobalit cần chuyển góc Si-O-Si từ 150° thành 180°, trong khi đó để chuyển thành α-tridimit thì ngoài việc chuyển góc này còn phải xoay tứ diện SiO 4quanh trục đối xứng một góc bằng 180°.
Silica có thể được tổng hợp (điều chế) ở nhiều dạng khác nhau như silica gel, silica khói (fumed silica), aerogel, xerogel, silica keo (colloidal silica)... Ngoài ra, silica Nanosprings
TMđược sản xuất bởi [phương pháp hơi lỏng-rắn](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_h%C6%A1i_l%E1%BB%8Fng-r%E1%BA%AFn&action=edit&redlink=1)ở nhiệt độ thấp bằng với [nhiệt độ phòng](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_v%C3%A0_%C3%A1p_su%E1%BA%A5t_ti%C3%AAu_chu%E1%BA%A9n). [[4]](#cite_note-4)
Silica thường được dùng để sản xuất kính cửa sổ, lọ thủy tinh. Phần lớn
[sợi quang học](/wiki/S%E1%BB%A3i_quang_h%E1%BB%8Dc) dùng trong viễn thông cũng được làm từ silica. Nó là vật liệu thô trong gốm sứ trắng như [đất nung](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_nung&action=edit&redlink=1), [gốm sa thạch](/w/index.php?title=G%E1%BB%91m_sa_th%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1) và [đồ sứ](/wiki/S%E1%BB%A9), cũng như [xi măng Portland](/wiki/Xi_m%C4%83ng_Portland).
## Điều chế (Tổng hợp)[
[sửa](/w/index.php?title=Silic_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Silic_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt&action=edit§ion=1)]
Dù silica phổ biến trong tự nhiên nhưng người ta cũng có thể tổng hợp được theo nhiều cách khác nhau:
- Bằng cách cho silic phản ứng với oxi ở nhiệt độ cao:(theo sgk hóa 9)
[Si](/wiki/Silic) *(r)*+ [O](/wiki/%C3%94xy)( 2 *k*) → SiO 2( *r*)
(phương pháp này thường được áp dụng để phủ lớp SiO
2 trên bề mặt silic)
- Phương pháp phun khói (thủy phân silic halogel ở nhiệt độ cao với oxy và hyđro)
2+ O 2+ SiCl 4→ SiO 2+ 4HCl
- Phương pháp kết tủa (Cho thủy tinh lỏng phản ứng với 1 axit (vô cơ).
2SiO 3+ H +→ 2Na ++ SiO 2+ H 2O
- Phương pháp sol-gel (Thủy phân một alkoxysilan với xúc tác bazơ hoặc axit)
[[5]](#cite_note-5) 4+ 2H 2O → SiO 2+ 4ROH
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Silic_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Silic_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [Lynn Townsend White, Jr.](/w/index.php?title=Lynn_Townsend_White,_Jr.&action=edit&redlink=1)(Spring, 1961). "Eilmer of Malmesbury, an Eleventh Century Aviator: A Case Study of Technological Innovation, Its Context and Tradition", *Technology and Culture* **2**(2), tr. 97-111 [100]. **Hoàng Nhâm (2000), Hóa học vô cơ tập 2, NXB Giáo dục Hà Nội, tr. 134** [^](#cite_ref-2) **R.N. Rothon, Particulate-Filled Polymer Composites, Published by Rapra Technology Limited, Shrewsbury, UK (2003)** [^](#cite_ref-3) **Lidong Wang,D Major, P Paga, D Zhang, M G Norton, D N McIlroy. “High yield synthesis and lithography of silica-based nanospring mats”.** [^](#cite_ref-4) *Nanotechnology* **17**: S298–S303. [doi](/wiki/DOI): [10.1088/0957-4484/17/11/S12](http://dx.doi.org/10.1088%2F0957-4484%2F17%2F11%2FS12). **Chruściel J., Ślusarski L. (2003), "Synthesis of nanosilica by the sol-gel method and its activity toward polymers", Materials Science, 21(4), 461-469** [^](#cite_ref-5)
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Silic_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Silic_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt&action=edit§ion=3)]
- R. K. Iler,
*The Chemistry of Silica*( [ISBN 0-471-02404-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/047102404X))
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Silic_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Silic_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt&action=edit§ion=4)] [Sol-gel](/w/index.php?title=Sol-gel&action=edit&redlink=1) [Vật lý thủy tinh](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADt_l%C3%BD_th%E1%BB%A7y_tinh&action=edit&redlink=1) [Bán dẫn thủy tinh](/w/index.php?title=B%C3%A1n_d%E1%BA%ABn_th%E1%BB%A7y_tinh&action=edit&redlink=1) [Amorphous carbonia](/w/index.php?title=Amorphous_carbonia&action=edit&redlink=1) [Fused silica](/w/index.php?title=Fused_silica&action=edit&redlink=1) [Silic carbid](/w/index.php?title=Silic_carbid&action=edit&redlink=1) [Mesoporous silica](/w/index.php?title=Mesoporous_silica&action=edit&redlink=1) [Diatomaceous earth](/w/index.php?title=Diatomaceous_earth&action=edit&redlink=1)- khai thác mỏ [diatom](/wiki/T%E1%BA%A3o_silic) [hóa thạch](/wiki/H%C3%B3a_th%E1%BA%A1ch), sản phẩm chủ yếu là silica, chúng thường được sử dụng giống như silica nguyên chất. [Thạch anh](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_anh)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Silic_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Silic_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt&action=edit§ion=5)]
- Tridymit,
[Thẻ an toàn hóa chất quốc tế 0807](http://www.ilo.org/public/english/protection/safework/cis/products/icsc/dtasht/_icsc08/icsc0807.htm)
- Thạch anh,
[Thẻ an toàn hóa chất quốc tế 0808](http://www.ilo.org/public/english/protection/safework/cis/products/icsc/dtasht/_icsc08/icsc0808.htm)
- Cristobalit,
[Thẻ an toàn hóa chất quốc tế 0809](http://www.ilo.org/public/english/protection/safework/cis/products/icsc/dtasht/_icsc08/icsc0809.htm)
- amorphous,
[NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards](http://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0552.html)
- crystalline, as respirable dust,
[NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards](http://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0553.html) [Formation of silicon oxide layers in the semiconductor industry.](http://www.crystec.com/klloxide.htm)LPCVD and PECVD method in comparison. Stress prevention. [Quartz SiO](http://www.piezomaterials.com/Quartz-SiO2.htm) 2piezoelectric properties [Silica(SiO](http://water-chemistry.blogspot.com/2008/08/silica-sio2.html) 2)
Phương tiện liên quan tới
[Silicon dioxide](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Silicon_dioxide) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
“
[silica](//vi.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/silica)”. *(ấn bản 11). 1911.* [Encyclopædia Britannica](/w/index.php?title=Encyclop%C3%A6dia_Britannica_Eleventh_Edition&action=edit&redlink=1)
|
|
|Biến thể khác
||Các trạng thái khác
|
|
|![]()