text:
Hệ tinh thể bốn phương
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Trong tinh thể học, hệ tinh thể bốn phương là một trong 7 hệ tinh thể nhóm điểm. Ô mạng tinh thể bốn phương là dạng được kéo dài theo một trục của ô mạng lập phương, vì thế hình lập phương trở thành hình lăng trụ tứ giác với đáy là hình vuông. Các thông số mạng và ba góc .
Có 2 ô mạng Bravais thuộc hệ tinh thể này: bốn phương đơn giản và bốn phương tâm khối.
Các nhóm điểm thuộc hệ tinh thể này được liệt kê bên dưới theo kí hiệu quốc tế và kí hiệu Schoenflies, và kèm theo ví dụ khoáng vật.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis, 1985, Manual of Mineralogy, 20th ed., pp. 73 – 78, ISBN 0-471-80580-7

markdown:
# Hệ tinh thể bốn phương
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Trong
[tinh thể học](/wiki/Tinh_th%E1%BB%83_h%E1%BB%8Dc), [hệ tinh thể](/wiki/H%E1%BB%87_tinh_th%E1%BB%83) bốn phương là một trong 7 hệ tinh thể [nhóm điểm](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_%C4%91i%E1%BB%83m&action=edit&redlink=1). Ô mạng tinh thể bốn phương là dạng được kéo dài theo một trục của ô mạng [lập phương](/wiki/H%E1%BB%87_tinh_th%E1%BB%83_l%E1%BA%ADp_ph%C6%B0%C6%A1ng), vì thế hình lập phương trở thành hình lăng trụ tứ giác với đáy là hình vuông. Các thông số mạng
và ba góc
.
Có 2 ô
[mạng Bravais](/w/index.php?title=M%E1%BA%A1ng_Bravais&action=edit&redlink=1) thuộc hệ tinh thể này: bốn phương đơn giản và bốn phương tâm khối.
Các nhóm điểm thuộc hệ tinh thể này được liệt kê bên dưới theo kí hiệu quốc tế và kí hiệu
[Schoenflies](/w/index.php?title=Schoenflies&action=edit&redlink=1), và kèm theo ví dụ [khoáng vật](/wiki/Kho%C3%A1ng_v%E1%BA%ADt).
|Tên||Quốc tế||Schoenflies||Ví dụ|
|Lưỡng tháp bốn phương kép||
|![]()
|
|D 4h |
|![ 4mm](http://upload.wikimedia.org/math/3/c/6/3c667f916debde81e642c3409349a9c2.png)
*C* 4v [diaboleit](/w/index.php?title=Diaboleit&action=edit&redlink=1) ![ \frac4m](http://upload.wikimedia.org/math/4/6/d/46d07e738ed4ef039e59d2f7d695f1fe.png)
*C* 4h [scheelit](/wiki/Scheelit) *C* 4 [wulfenit](/w/index.php?title=Wulfenit&action=edit&redlink=1) ![ \overline{4}2m](http://upload.wikimedia.org/math/6/5/e/65e4ac4e6947802077185d7f2c775852.png)
*D* 2d [chalcopyrit](/wiki/Chalcopyrit) *D* 4 [phosgenit](/wiki/Phosgenit) ![ \overline{4}](http://upload.wikimedia.org/math/4/4/4/4442b1507b6f1acb88283e13ab8f4a86.png)
*S* 4 [cahnit](/w/index.php?title=Cahnit&action=edit&redlink=1)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_tinh_th%E1%BB%83_b%E1%BB%91n_ph%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_tinh_th%E1%BB%83_b%E1%BB%91n_ph%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_tinh_th%E1%BB%83_b%E1%BB%91n_ph%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_tinh_th%E1%BB%83_b%E1%BB%91n_ph%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
[Hệ tinh thể bốn phương](//commons.wikimedia.org/wiki/Tetragonal?uselang=vi)
- Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis, 1985,
*Manual of Mineralogy*, 20th ed., pp. 73 – 78, [ISBN 0-471-80580-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0471805807)
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=02-Jul-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Mon, 03 Aug 2015 00:00:00 GMT


text:
Luân hồi
Luân hồi (zh. 輪迴, sa., pi. saṃsāra, bo. `khor ba འཁོར་བ་), nguyên nghĩa Phạn ngữ là "lang thang, trôi nổi" theo ngữ căn sam-√sṛ, có khi được gọi là Hữu luân (zh. 有輪), vòng sinh tử, hoặc giản đơn là Sinh tử (zh. 生死). Thuật ngữ này chỉ những lần đầu thai tiếp nối nhau, trạng thái bị luân chuyển của một loài Hữu tình khi chưa đạt giải thoát, chứng ngộ Niết-bàn.
Theo Phật giáo, nguyên nhân trói buộc trong luân hồi là các pháp Bất thiện (sa. akuśala), gồm có tham ái (sa. tṛṣṇā), sân (sa. dveśa) và si (sa. moha, hoặc vô minh, sa. avidyā). Tùy vào nghiệp của chúng sinh đã tạo trong quá khứ mà chúng sinh đó sẽ tái sinh vào một trong sáu cõi: trời, thần (a-tu-la), người, súc sinh, quỷ đói (ngạ quỷ), địa ngục. Trong Đại thừa, luân hồi được xem là thế giới của hiện tượng và thể tính của nó chính là thể tính của Niết-bàn.
Sau khi tái sinh, phần lớn các chúng sinh sẽ không còn nhớ gì về kiếp trước đó. Các chúng sinh sẽ có một cuộc đời mới. Việc chúng sinh sẽ tái sinh vào cõi nào sau khi chết có thể dự đoán được nếu quan sát cận tử nghiệp của chúng sinh đó.
Cội nguồn của luân hồi từ đâu, loài hữu tình có từ bao giờ…, những câu hỏi này đã được nhiều người nêu lên nhưng Phật tuyệt đối không trả lời những sự thắc mắc vô bổ này vì theo Phật, chúng chẳng giúp ích gì trên con đường tu tập. Niết-bàn, sự giải thoát khỏi luân hồi chỉ có thể thực hiện trong kiếp làm người; trong tất cả con đường tái sinh khác chúng sinh không thể đạt Bồ-đề vì không có đủ khả năng nhận thức được yếu tố chính của luân hồi, đó là tham và vô minh. Muốn thoát khỏi luân hồi thì cần phải dứt được nghiệp chướng do dục giới mang lại; muốn thoát khỏi nó, theo Phật, chỉ có con đường bát chính đạo mới dẫn con người đến cõi niết bàn.
Trong hầu hết các tôn giáo Ấn Độ, đời sống không được xem như bắt đầu với việc sinh và chấm dứt với sự chết, nhưng như là một sự hiện hữu tương tục trong đời sống hiện tại của cơ thể và mở rộng vượt xa hơn nữa với quá khứ và tương lai. Bản chất của những hành động xảy ra trong phạm vi một kiếp sống (tốt hay xấu) quyết định số phận tương lại của mỗi chúng sinh. Luân hồi được liên kết gần gũi với ý tưởng tái sinh, nhưng chủ yếu liên hệ đến điều kiện của đời sống, và kinh nghiệm của sự sống.
Trong Đạo Phật, vào thời điểm sắp chết, tâm thức (thức của những giác quan khác nhau, chẳng hạn như nhãn thức, nhĩ thức,...) hoạt động như hạt giống cho sự sản sinh một tâm thức mới trong một cấu trúc sinh học mới, dẫn đến ý chí thúc đẩy tại thời điểm của cái chết (là điều tự chúng tiêm nhiễm bởi những sự thúc đẩy của ý chí kiếp trước). Sau khi chết, phần lớn chúng sinh (ngoại trừ những chúng sinh cực thiện hoặc cực ác) sẽ tồn tại ở dạng thân trung ấm một thời gian rồi mới tái sinh.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Lục đạo luân hồi
- Duyên khởi
- Vô minh
- Vô ngã
- Hữu luân
- Tính không
- Thoát Vòng Sanh Tử - Ngọc Sơn - Sáng tác: La Tuấn Dzũng
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ Điển. Phật Quang Đại Từ Điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
- Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
- Luân hồi trên BKTTVN
- Đây là một bài viết bách khoa có tên Luân hồi. Về nghĩa của từ này, xem Luân hồi tại Wiktionary.

markdown:
# Luân hồi
|Bài viết này cần thêm
|**Luân hồi** (zh. 輪迴, sa., pi. *saṃsāra*, bo. *`khor ba* འཁོར་བ་), nguyên nghĩa Phạn ngữ là "lang thang, trôi nổi" theo ngữ căn **sam-√sṛ**, có khi được gọi là ** (zh. 有輪), vòng sinh tử, hoặc giản đơn là Hữu luân** **Sinh tử**(zh. 生死). Thuật ngữ này chỉ những lần [đầu thai](/wiki/%C4%90%E1%BA%A7u_thai)tiếp nối nhau, trạng thái bị luân chuyển của một loài [Hữu tình](/w/index.php?title=H%E1%BB%AFu_t%C3%ACnh&action=edit&redlink=1)khi chưa đạt [giải thoát](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_tho%C3%A1t), chứng ngộ [Niết-bàn](/wiki/Ni%E1%BA%BFt-b%C3%A0n).
Theo
[Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o), nguyên nhân trói buộc trong luân hồi là các pháp [Bất thiện](/w/index.php?title=B%E1%BA%A5t_thi%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) (sa. *akuśala*), gồm có tham [ái](/wiki/%C3%81i_(Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o)) (sa. *tṛṣṇā*), [sân](/w/index.php?title=S%C3%A2n_(Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o)&action=edit&redlink=1) (sa. *dveśa*) và [si](/wiki/Si_(Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o)) (sa. *moha*, hoặc [vô minh](/wiki/V%C3%B4_minh), sa. *avidyā*). Tùy vào [nghiệp](/wiki/Nghi%E1%BB%87p_(Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o)) của chúng sinh đã tạo trong quá khứ mà chúng sinh đó sẽ tái sinh vào một trong [sáu cõi](/wiki/L%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BA%A1o_(lu%C3%A2n_h%E1%BB%93i)): trời, thần (a-tu-la), người, súc sinh, quỷ đói (ngạ quỷ), địa ngục. Trong [Đại thừa](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_th%E1%BB%ABa), luân hồi được xem là thế giới của hiện tượng và thể tính của nó chính là thể tính của [Niết-bàn](/wiki/Ni%E1%BA%BFt-b%C3%A0n).
Sau khi tái sinh, phần lớn các chúng sinh sẽ không còn nhớ gì về kiếp trước đó. Các chúng sinh sẽ có một cuộc đời mới. Việc chúng sinh sẽ tái sinh vào cõi nào sau khi chết có thể dự đoán được nếu quan sát
[cận tử nghiệp](/wiki/C%E1%BA%ADn_t%E1%BB%AD_nghi%E1%BB%87p) của chúng sinh đó.
Cội nguồn của luân hồi từ đâu, loài hữu tình có từ bao giờ…, những câu hỏi này đã được nhiều người nêu lên nhưng Phật tuyệt đối không trả lời những sự thắc mắc vô bổ này vì theo Phật, chúng chẳng giúp ích gì trên con đường tu tập. Niết-bàn, sự giải thoát khỏi luân hồi chỉ có thể thực hiện trong kiếp làm người; trong tất cả con đường tái sinh khác chúng sinh không thể đạt
[Bồ-đề](/wiki/B%E1%BB%93-%C4%91%E1%BB%81) vì không có đủ khả năng nhận thức được yếu tố chính của luân hồi, đó là tham và vô minh. Muốn thoát khỏi luân hồi thì cần phải dứt được nghiệp chướng do dục giới mang lại; muốn thoát khỏi nó, theo Phật, chỉ có con đường [bát chính đạo](/wiki/B%C3%A1t_ch%C3%ADnh_%C4%91%E1%BA%A1o) mới dẫn [con người](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) đến cõi niết bàn.
Trong hầu hết các tôn giáo Ấn Độ, đời sống không được xem như bắt đầu với việc sinh và chấm dứt với sự chết, nhưng như là một sự hiện hữu tương tục trong đời sống hiện tại của cơ thể và mở rộng vượt xa hơn nữa với quá khứ và tương lai. Bản chất của những hành động xảy ra trong phạm vi một kiếp sống (tốt hay xấu) quyết định số phận tương lại của mỗi chúng sinh. Luân hồi được liên kết gần gũi với ý tưởng tái sinh, nhưng chủ yếu liên hệ đến điều kiện của đời sống, và kinh nghiệm của sự sống.
Trong Đạo Phật, vào thời điểm sắp
[chết](/wiki/Ch%E1%BA%BFt), [tâm thức](/wiki/T%C3%A2m_th%E1%BB%A9c) (thức của những giác quan khác nhau, chẳng hạn như nhãn thức, nhĩ thức,...) hoạt động như hạt giống cho sự sản sinh một tâm thức mới trong một cấu trúc sinh học mới, dẫn đến ý chí thúc đẩy tại thời điểm của cái chết (là điều tự chúng tiêm nhiễm bởi những sự thúc đẩy của ý chí kiếp trước). Sau khi chết, phần lớn chúng sinh (ngoại trừ những chúng sinh cực thiện hoặc cực ác) sẽ tồn tại ở dạng [thân trung ấm](/wiki/Th%C3%A2n_trung_%E1%BA%A5m) một thời gian rồi mới tái sinh.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Lu%C3%A2n_h%E1%BB%93i&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lu%C3%A2n_h%E1%BB%93i&action=edit§ion=1)] [Lục đạo luân hồi](/wiki/L%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BA%A1o_lu%C3%A2n_h%E1%BB%93i) [Duyên khởi](/wiki/Duy%C3%AAn_kh%E1%BB%9Fi) [Vô minh](/wiki/V%C3%B4_minh) [Vô ngã](/wiki/V%C3%B4_ng%C3%A3) [Hữu luân](/wiki/H%E1%BB%AFu_lu%C3%A2n) [Tính không](/wiki/Kh%C3%B4ng_t%C3%ADnh) [Thoát Vòng Sanh Tử - Ngọc Sơn - Sáng tác: La Tuấn Dzũng](http://www.youtube.com/watch?v=WgoTksWh9Ck)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Lu%C3%A2n_h%E1%BB%93i&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lu%C3%A2n_h%E1%BB%93i&action=edit§ion=2)] *Fo Guang Ta-tz'u-tien*佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ Điển. Phật Quang Đại Từ Điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.) *Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren*, Bern 1986. [Luân hồi trên BKTTVN](http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=2030aWQ9MTUxMjImZ3JvdXBpZD0ma2luZD1leGFjdCZrZXl3b3JkPUxVJWMzJTgyTitIJWUxJWJiJTkySQ==&page=1)
|Bảng các chữ viết tắt|
|
|bo.: Bod skad བོད་སྐད་, ja.: 日本語 ko.: 한국어, pi.: Pāli, sa.: Sanskrit संस्कृतम्, zh.: 中文 *Đây là một bài viết bách khoa có tên Luân hồi. Về nghĩa của từ này, xem* [Luân hồi](//vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Search/Lu%C3%A2n_h%E1%BB%93i)tại [Wiktionary](/wiki/Wiktionary).

X-Cache: cp1066 hit (1), cp1066 frontend miss (0)


text:
Trợ giúp
Thể loại:Sân khấu năm 1854
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Thể loại này hiện không có trang hay tập tin nào.
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Sân_khấu_năm_1854&oldid=13027722
”
Thể loại
:
1854
Sân khấu theo năm
Sân khấu thế kỷ 19
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
English
Español
Svenska
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 05:56 ngày 7 tháng 8 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động