markdown:
# Harry Kewell
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
[[1]](#cite_note-PFA_348-1) [Tiền vệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_v%E1%BB%87) [Tiền vệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_v%E1%BB%87) [Second Striker](/w/index.php?title=Striker&action=edit&redlink=1)
CLB hiện nay
[Bản mẫu:ALeague MH](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:ALeague_MH&action=edit&redlink=1) [[2]](#cite_note-angelfire.com-2) [Marconi Stallions](/w/index.php?title=Marconi_Stallions&action=edit&redlink=1) [Leeds United](/w/index.php?title=Leeds_United_FC&action=edit&redlink=1) **Đội** **ST** † **(BT)** † [Leeds United](/w/index.php?title=Leeds_United_FC&action=edit&redlink=1) [Liverpool F.C.](/wiki/Liverpool_F.C.) [Galatasaray S.K.](/wiki/Galatasaray_S.K.) [Bản mẫu:ALeague MV](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:ALeague_MV&action=edit&redlink=1) [Al-Gharafa](/w/index.php?title=Al-Gharafa_Sports_Club&action=edit&redlink=1) [Bản mẫu:ALeague MH](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:ALeague_MH&action=edit&redlink=1) ‡ [Australia U17](/w/index.php?title=Australia_national_under-17_association_football_team&action=edit&redlink=1) [Australia U20](/w/index.php?title=Australia_national_under-20_association_football_team&action=edit&redlink=1) [Đội tuyển bóng đá quốc gia Úc](/wiki/%C4%90%E1%BB%99i_tuy%E1%BB%83n_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_qu%E1%BB%91c_gia_%C3%9Ac)
† Số trận khoác áo (số bàn thắng).
**Harry Kewell** ( [22 tháng 9](/wiki/22_th%C3%A1ng_9), [1978](/wiki/1978) [Sydney](/wiki/Sydney)), là cầu thủ [bóng đá](/wiki/B%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1) chuyên nghiệp người [Úc](/wiki/%C3%9Ac) hiện nay đang chơi cho hội [Galatasaray SK](/wiki/Galatasaray_S.K.) [[3]](#cite_note-Galatasaray-3) . [4]
## Mục lục
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Harry_Kewell&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Harry_Kewell&action=edit§ion=1)]
Kewell lớn lên tại
[Sydney](/wiki/Sydney), cha người [Anh](/wiki/Anh) tên Rod, mẹ người Úc tên Helen. Lúc 15 tuổi, Kewell sang Anh xin gia nhập và được nhận vào học tập với đội thiếu niên hội bóng đá [Leeds United](/w/index.php?title=Leeds_United_F.C&action=edit&redlink=1). [30 tháng 3](/wiki/30_th%C3%A1ng_3) [1996](/wiki/1996): ra quân đầu tiên cho hội Leeds và đội này bị [Middlesbrough](/wiki/Middlesbrough_F.C.)hạ 1-0
- Tháng 4
[1996](/wiki/1996): Úc bị thua Chi Lê 3-0
- Tháng 10
[1997](/wiki/1997): Kewell làm bàn đầu tiên cho Leeds, thắng Stoke City 3-0
- Tháng 11 1997: Kewell lần đầu tiên làm bàn cho Úc khi đội này hòa 1-1 tại sân khách
[Iran](/wiki/Iran). Trong trận sân nhà tại Sydney, Kewell làm bàn lần nữa nhưng Úc bị Iran kéo hòa 2-2 và Iran được vào vòng chung kết [World Cup 1998](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1998)(theo luật làm bàn nhiều hơn tại sân khách) và Úc bị loại.
- Năm
[2000](/wiki/2000)- [01](/wiki/2001)cùng đồng đội Úc là [Mark Viduka](/w/index.php?title=Mark_Viduka&action=edit&redlink=1)giúp Leeds vào bán kết [UEFA Champions League](/wiki/C%C3%BAp_c%C3%A1c_%C4%91%E1%BB%99i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_qu%E1%BB%91c_gia_ch%C3%A2u_%C3%82u)
- Năm
[2003](/wiki/2003)- [04](/wiki/2004)chuyển sang chơi cho [Liverpool](/wiki/Liverpool). [25 tháng 5](/wiki/25_th%C3%A1ng_5) [2005](/wiki/2005)đá hiệp đầu trong trận chung kết UEFA Champions League, nhưng Kewell bị thương đùi và bị thay sau 20 phút. Hết hiệp một [AC Milan](/wiki/A.C._Milan)dẫn Liverpool 3-0. Trong hiệp hai, Liverpool gỡ lại 3-3 và thắng nhờ đá phạt đền.
- 2005-2006: Chung kết
[FA Cup](/wiki/C%C3%BAp_FA)- Kewell bị thay sau 48 phút vì bị đau bắp thịt hạ bộ. . [[5]](#cite_note-5)
- Tháng 11 2005: Úc thua
[Uruguay](/wiki/Uruguay)1-0 tại sân khách nhưng tại sân nhà Sydney, Kewell giúp đồng đội [Marco Bresciano](/w/index.php?title=Marco_Bresciano&action=edit&redlink=1)hạ Urugay 1-0. Úc được vào vòng chung kết World Cup 2006 tại Đức. [World Cup 2006](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_2006): Kewell đội đầu trong trận Úc thủ hòa với [Croatia](/wiki/Croatia)và nhờ đó Úc vào được vòng loại. Thực ra Kewell lúc đó đang trong thế [việt vị](/wiki/Lu%E1%BA%ADt_vi%E1%BB%87t_v%E1%BB%8B_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)). . Ngày hôm sau, thủ tướng Úc [[6]](#cite_note-BBC_Sport-6) [John Howard](/wiki/John_Howard)và báo *gọi Kewell là "Vua Harry".* [The West Australian](/w/index.php?title=The_West_Australian&action=edit&redlink=1)
- Tháng 07 2008: Kewell chuyển nhượng tự do sang
[Galatasaray](/wiki/Galatasaray_S.K.)do không còn được trọng dụng ở [Liverpool](/wiki/Liverpool).
## Đời tư[
[sửa](/w/index.php?title=Harry_Kewell&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Harry_Kewell&action=edit§ion=2)]
Kewell lấy vợ là tài tử phim tập
[người Anh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Anh) [Sheree Murphy](/w/index.php?title=Sheree_Murphy&action=edit&redlink=1) năm [2003](/wiki/2003) và có hai con: Taylor (trai, sinh 2001) và Ruby Heather Toni (gái, sinh 2003).
## Thành tích các trận đá[
[sửa](/w/index.php?title=Harry_Kewell&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Harry_Kewell&action=edit§ion=3)]
|Hội||Mùa||
|
League
[FA Cup](/wiki/C%C3%BAp_FA) [League Cup](/wiki/C%C3%BAp_Li%C3%AAn_%C4%91o%C3%A0n_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Anh) [Châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u)
khác
kết
diện
bàn
diện
bàn
diện
bàn
diện
bàn
diện
bàn
diện
bàn
[Liverpool FC](/wiki/Liverpool_F.C.) [Leeds United](/wiki/Leeds_United_A.F.C.)
## Thành tích chuyên nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Harry_Kewell&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Harry_Kewell&action=edit§ion=4)]
- Vô địch
- 1996-97
[Cúp FA trẻ](/w/index.php?title=C%C3%BAp_FA_tr%E1%BA%BB&action=edit&redlink=1), Leeds United
- 2004-05
[UEFA Champions League](/wiki/C%C3%BAp_c%C3%A1c_%C4%91%E1%BB%99i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_qu%E1%BB%91c_gia_ch%C3%A2u_%C3%82u), Liverpool
- 2005-06
[Cúp FA](/wiki/C%C3%BAp_FA), Liverpool
- Hạng nhì
- 1997
[Confederations Cup](/wiki/C%C3%BAp_Li%C3%AAn_%C4%91o%C3%A0n_c%C3%A1c_ch%C3%A2u_l%E1%BB%A5c), [Úc](/wiki/%C3%9Ac)
- 2004-05
[Cúp Liên đoàn bóng đá Anh](/wiki/C%C3%BAp_Li%C3%AAn_%C4%91o%C3%A0n_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Anh), Liverpool
- 2005
[Giải vô địch bóng đá thế giới các câu lạc bộ](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_c%C3%A1c_c%C3%A2u_l%E1%BA%A1c_b%E1%BB%99), Liverpool
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Harry_Kewell&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Harry_Kewell&action=edit§ion=5)] [^](#cite_ref-PFA_348_1-0) *The PFA Premier Football League Players' Records 1946–2005*. Queen Anne Press. 2005. tr. 348. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-85291-665-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-85291-665-6). [^](#cite_ref-angelfire.com_2-0) [http://www.angelfire.com/ks/kewell/lll.html](http://www.angelfire.com/ks/kewell/lll.html) [^](#cite_ref-Galatasaray_3-0) [“Kewell signs for Galatasaray”](http://www.galatasaray.org/kulup/haber/1404.php). Galatasaray.org. 5 tháng 7 năm 2008. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2008. [^](#cite_ref-Kewell_completes_Galatasaray_move_4-0) [“Kewell completes Galatasaray move”](http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/7489144.stm). BBC. 5 tháng 7 năm 2008. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2008. [^](#cite_ref-5) [“Kewell Injury Verdict”](http://www.liverpoolfc.tv/news/archivedirs/news/2006/may/14/N152353060514-1526.htm). Liverpool FC Official Website. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2015. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [^](#cite_ref-BBC_Sport_6-0) [“Poll set for early World Cup exit”](http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/5108722.stm). [BBC](/wiki/BBC). [2006-06-23](/w/index.php?title=2006-06-23&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2006.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Harry_Kewell&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Harry_Kewell&action=edit§ion=6)] [Profile at galatasaray.org](http://www.galatasaray.org/futboltakimi/pages/oyuncu_292.php) [Harry Kewell](http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=159069/)bản ghi giải đấu của [FIFA](/wiki/FIFA) [Harry Kewell Fan](http://www.harrykewell.org) [Official Liverpool profile](http://www.liverpoolfc.tv/team/squad/kewell/) [Thống kê thành tích thi đấu của Harry Kewell](http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=8904)tại [Soccerbase](/w/index.php?title=Soccerbase&action=edit&redlink=1) [LFChistory.net player profile](http://www.lfchistory.net/player_profile.asp?player_id=492)
|
|![]()
[Harry Kewell](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Harry_Kewell?uselang=vi) [Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Hộp thông tin tiểu sử bóng đá có ảnh cần cập nhật](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:H%E1%BB%99p_th%C3%B4ng_tin_ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_c%C3%B3_%E1%BA%A3nh_c%E1%BA%A7n_c%E1%BA%ADp_nh%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1) [Sinh 1978](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1978) [Nhân vật còn sống](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A2n_v%E1%BA%ADt_c%C3%B2n_s%E1%BB%91ng) [Cầu thủ bóng đá Úc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%E1%BA%A7u_th%E1%BB%A7_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_%C3%9Ac) [Cầu thủ bóng đá quốc tế người Úc](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%E1%BA%A7u_th%E1%BB%A7_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C3%9Ac&action=edit&redlink=1) [Cầu thủ bóng đá Leeds United A.F.C.](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%E1%BA%A7u_th%E1%BB%A7_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Leeds_United_A.F.C.&action=edit&redlink=1) [Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C. F.C.](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%E1%BA%A7u_th%E1%BB%A7_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Liverpool_F.C._F.C.&action=edit&redlink=1) [Cầu thủ bóng đá Galatasaray S.K.](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%E1%BA%A7u_th%E1%BB%A7_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Galatasaray_S.K.) [Cầu thủ Giải ngoại hạng Anh](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%E1%BA%A7u_th%E1%BB%A7_Gi%E1%BA%A3i_ngo%E1%BA%A1i_h%E1%BA%A1ng_Anh&action=edit&redlink=1) [Người Sydney](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Sydney) [Cầu thủ bóng đá Premier League](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%E1%BA%A7u_th%E1%BB%A7_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Premier_League) [Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C.](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%E1%BA%A7u_th%E1%BB%A7_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Liverpool_F.C.)

X-Cache: cp1054 hit (1), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# Kiếm
**Kiếm** hay **gươm** là một loại [vũ khí lạnh](/w/index.php?title=V%C5%A9_kh%C3%AD_l%E1%BA%A1nh&action=edit&redlink=1) cấu tạo từ một thanh kim loại dài được mài bén dùng để đâm, chém trong tác chiến. Dài hơn [dao](/wiki/Dao), hẹp, nhẹ và mỏng hơn [đao](/w/index.php?title=%C4%90ao&action=edit&redlink=1), kiếm được sử dụng trong nhiều cuộc chiến trên khắp thế giới từ thời thượng cổ cho tới [thế chiến II](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai).
Sau phát minh ra
[súng](/wiki/S%C3%BAng), kiếm dần dần mất hiệu lực trong chiến trường nhưng vẫn được dùng làm biểu tượng của gia tộc, [quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia), [quân đội](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i) (thí dụ điển hình là sĩ quan [kỵ binh](/wiki/K%E1%BB%B5_binh) trong [Nội chiến Mỹ](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Hoa_K%E1%BB%B3) thường dùng kiếm đi trước để chỉ huy binh lính có súng theo sau).
Một số kiếm hiện diện trong các huyền thoại, truyền thuyết như thanh kiếm
* của Thuận thiên* [Lê Lợi](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95), thanh *Kusanagi*của [Jimmu Tenno](/wiki/Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng_Jimmu)( [thần thoại Nhật Bản](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1)), và *Excalibur*của [vua Arthur](/wiki/Vua_Arthur)( [Anh Quốc](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland)).
Kiếm cũng được dùng để thi đấu như một môn thể thao.
Cấu tạo của kiếm khá đơn giản - một thanh
[kim loại](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i) dài, có một hoặc hai cạnh sắc, chuôi bằng [kim loại](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i) hoặc gỗ, phần lớn có quai bảo vệ cho bàn tay của kiếm sĩ.
## Mục lục
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm&action=edit§ion=1)]
Có nhiều loại kiếm, như
[kiếm 3 cạnh](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm_3_c%E1%BA%A1nh&action=edit&redlink=1), [liễu diệp kiếm](/w/index.php?title=Li%E1%BB%85u_di%E1%BB%87p_ki%E1%BA%BFm&action=edit&redlink=1) (loại kiếm rất mỏng, nhẹ và dẻo dai, có thể cuốn tròn quanh người), [kiếm lưỡi tròn](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm_l%C6%B0%E1%BB%A1i_tr%C3%B2n&action=edit&redlink=1), [kiếm 2 lưỡi](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm_2_l%C6%B0%E1%BB%A1i&action=edit&redlink=1) còn gọi là [kiếm lá](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm_l%C3%A1&action=edit&redlink=1), [kiếm 1 lưỡi](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm_1_l%C6%B0%E1%BB%A1i&action=edit&redlink=1) (thường gọi là đao) v.v.
Mỗi dân tộc lại có một hoặc vài kiểu kiếm khác nhau: kiếm
[Claymore](/wiki/Claidheamh_m%C3%B2r) của [Scotland](/wiki/Scotland), kiếm [Katana](/wiki/Ki%E1%BA%BFm_Nh%E1%BA%ADt), [Tachi](/wiki/Tachi) của [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) v.v., theo đó cách sử dụng kiếm cũng khác nhau.
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)[ [sửa](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm&action=edit§ion=2)]
Trung Quốc có một nền
[võ thuật](/wiki/V%C3%B5_thu%E1%BA%ADt) lâu đời và vững mạnh, kiếm pháp cũng không nằm ngoài quy luật này. Kiếm Trung Quốc có từ thời cổ đại khi con người tìm ra [đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng) và [sắt](/wiki/S%E1%BA%AFt). Trải qua suốt 6000 năm lịch sử, kiếm Trung Quốc dần hoàn thiện và đa dạng hơn, đặc điểm chung là cấu tạo bởi một thanh [kim loại](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i) (thường là [thép](/wiki/Th%C3%A9p)) dài, sắc hai lưỡi, nhọn ở đầu. Thời Cổ Trung đại, Kiếm là loại vũ khí được trang bị khi chiến đấu và phòng thân. Qua mỗi thời kì, kiếm Trung Quốc có những nét đặc trưng riêng. Kiếm thời [nhà Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh) lưu truyền đến nay, sử dụng trong luyện tập võ thuật và làm lễ trong [Đạo Giáo](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_gi%C3%A1o). Từ thời Tống, Trung Quốc xuất hiện nhiều môn phái sử dụng kiếm như: [Toàn Chân Giáo](/wiki/To%C3%A0n_Ch%C3%A2n_%C4%91%E1%BA%A1o), [Võ Đang](/wiki/V%C3%B5_%C4%90ang_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)), [Nga My](/wiki/Nga_Mi), [Ngũ Nhạc Kiếm Phái](/w/index.php?title=Ng%C5%A9_Nh%E1%BA%A1c_Ki%E1%BA%BFm_Ph%C3%A1i&action=edit&redlink=1), môn sinh [Thiếu Lâm](/wiki/Thi%E1%BA%BFu_L%C3%A2m) cũng được luyện tập kiếm pháp.
Kiếm Trung Quốc là một vũ khí thanh mảnh, sử dụng một tay một kiếm (
**đơn kiếm**), hai tay hai kiếm ( **song kiếm**). Loại to, nặng nhưng gọi là trọng kiếm không sắc bằng kiếm thường, sát thương chủ yếu bằng sức nặng để cắt.
#### Thời Xuân Thu[
[sửa](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm&action=edit§ion=3)]
Nước Ngô có hai thanh kiếm Can Tương và Mạc Gia nổi tiếng chặt đá, do hai vợ chồng
[Can Tương](/wiki/Can_T%C6%B0%C6%A1ng_M%E1%BA%A1c_T%C3%A0) và [Mạc Gia](/wiki/Can_T%C6%B0%C6%A1ng_M%E1%BA%A1c_T%C3%A0) đúc nên, được liệt vào hàng [danh kiếm](/w/index.php?title=Danh_ki%E1%BA%BFm&action=edit&redlink=1).
Cùng học một thầy với hai vợ chồng Can Tương, Mạc Giả có Âu Giả Tử nước Việt, đúc được 5 thanh kiếm, được vua nước Việt dâng cho vua Ngô Thọ Mộng 3 thanh:
[Ngư trường](/w/index.php?title=Ng%C6%B0_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1)là lưỡi gươm trủy thủ mà [Chuyên Chư](/wiki/Chuy%C3%AAn_Ch%C6%B0)đâm [Vương Liêu](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_Li%C3%AAu&action=edit&redlink=1) [Bản sinh](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_sinh&action=edit&redlink=1)được vua Ngô Hạp Lư chôn theo con gái Thắng Ngọc [Trạm lư](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1m_l%C6%B0&action=edit&redlink=1)bỏ vua Ngô xuất hiện tại phòng vua Sở Chiêu vương
[Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)[ [sửa](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm&action=edit§ion=4)]
Đặc trưng là Katana hay còn gọi là
**Kiếm Nhật**, là vũ khí đặc trưng của người Nhật Bản. Kiếm Nhật là một loài trường kiếm, có lưỡi dài và cán dài, cán kiếm thường được cầm bằng hai tay khi chiến đấu. Kiếm chỉ có một lưỡi, sắc bén, có sức sát thương cao. Kiếm thường được đeo ở thắt lưng và mũi kiếm xoay lên trên.
Theo một số nhà khoa học, sở dĩ kiếm katana đạt được độ cứng và bền là vì khi luyện kiếm, các nghệ nhân thường cho thêm
[oxít titan](/wiki/Titan) vào trong hợp kim. Điều này làm cho kiếm có độ sắc bén nhất, ngoài ra còn giúp chống oxy hóa, khiến cho thanh kiếm luôn sáng bóng. [1] [[2]](#cite_note-2)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)[ [sửa](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm&action=edit§ion=5)]
Thời cổ đại, lưỡi kiếm Việt Nam thẳng và rộng bản, có 2 cạnh sắc, dùng để chém lẫn đâm. Về hình dạng, kiếm Đông Sơn tương tự như kiếm tìm thấy ở Trung Quốc, Nhật Bản. Hoa văn trang trí trên chuôi và đốc kiếm rất đa dạng, có thể là hình chiến binh, hình người đàn bà hay các con vật như gà, voi... Những kiếm mang tính chất nghi lễ của người tầng lớp trên có thể gắn cả nhạc, chuông.
Thời Trung, Cận đại, người Việt sử dụng cả kiếm thẳng 2 cạnh sắc, chuôi cầm 1 tay như của Trung Quốc lẫn loại trường kiếm lưỡi cong, 1 cạnh sắc, chuôi dài và phải cầm cả 2 tay (vẫn thường được biết đến là
[đao](/w/index.php?title=%C4%90ao&action=edit&redlink=1)). Ngày nay, loại trường đao cong này vẫn có thể nhìn thấy trên những bức tượng võ sĩ ở các lăng tẩm của giới quý tộc thời Lê, Mạc, Trịnh ở Thanh Hóa, Bắc Giang, trong bảo tàng Lịch sử quân sự Hà Nội (kiếm Tây Sơn) hay trong các lễ hội dân gian như hội đền Đô, Bắc Ninh. Một số lượng lớn đao kiếm cổ hiện nay đang nằm trong các bộ sưu tập tư nhân.
Về danh kiếm thì Việt Nam nổi lên có thanh
[Thuận Thiên kiếm](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_Thi%C3%AAn_(ki%E1%BA%BFm)) của [Lê Lợi](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95), gắn với sự tích [trả gươm](/wiki/H%E1%BB%93_Ho%C3%A0n_Ki%E1%BA%BFm) và [rùa thần](/wiki/R%C3%B9a_H%E1%BB%93_G%C6%B0%C6%A1m) [Kim Quy](/w/index.php?title=Kim_Quy&action=edit&redlink=1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm&action=edit§ion=6)] [^](#cite_ref-1) [“Những thanh kiếm samurai vĩnh cửu - VnExpress”](http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/2008/08/3BA051EC/). [VnExpress - Tin nhanh Việt Nam](/wiki/VnExpress). Truy cập 7 tháng 2 năm 2015. **Những thanh kiếm cổ có độ tuổi ít nhất 300 năm nhưng khi rút khỏi vỏ vẫn có khả năng phản xạ ánh sáng** [^](#cite_ref-2)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm&action=edit§ion=7)]
|
|![]()
*trong từ điển mở tiếng Việt* [kiếm](//vi.wiktionary.org/wiki/ki%E1%BA%BFm) [Wiktionary](/wiki/Wiktionary)
|
|![]()

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1067 hit (1), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=02-Jul-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Mon, 03 Aug 2015 00:00:00 GMT


markdown:
# Lactarius resimus
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Lactarius resimus
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Fungi](/wiki/N%E1%BA%A5m) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *divisio*) [Basidiomycota](/wiki/Basidiomycota) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Homobasidiomycetes](/w/index.php?title=Homobasidiomycetes&action=edit&redlink=1) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Russulales](/w/index.php?title=Russulales&action=edit&redlink=1) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Russulaceae](/w/index.php?title=Russulaceae&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Lactarius](/w/index.php?title=Lactarius&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **L. resimus** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Lactarius resimus*
(
[Fr.](/w/index.php?title=Elias_Magnus_Fries&action=edit&redlink=1)) Fr. 1838 * là một loài nấm trong chi Lactarius resimus* *, được xem là một loại thực phẩm đặc sản ở* [Lactarius](/w/index.php?title=Lactarius&action=edit&redlink=1) [Nga](/wiki/Nga)vầ một số nước khác ở [Đông Âu](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u)khi được [muối dưa](/w/index.php?title=Mu%E1%BB%91i_d%C6%B0a&action=edit&redlink=1). Ở các xứ này chúng được xem là một trong ba lài nấm ăn được ngon nhất, cùng với *and* [Boletus edulis](/wiki/N%E1%BA%A5m_th%C3%B4ng) [Lactarius deliciosus](/w/index.php?title=Lactarius_deliciosus&action=edit&redlink=1) . [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Lactarius_resimus&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lactarius_resimus&action=edit§ion=1)] **Васильков Б. П. Съедобные и ядовитые грибы средней полосы Европейской части СССР. Определитель. Moscow - Leningrad: Издательство АН СССР, 1948.** [^](#cite_ref-1)

X-Cache: cp1065 hit (1), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# Ngữ âm học
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Ngữ âm học** là một nhánh của [ngôn ngữ học](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%8Dc) nghiên cứu âm thanh của tiếng nói con người. Nó đề cập đến cơ chế vật lý sản sinh ra các âm thanh tiếng nói: cách hình thành, sự biểu hiện âm... của con người. Ngữ âm học đã được nghiên cứu cách đây 2500 năm tại Ấn Độ cổ. Hệ thống ký hiệu âm phổ biến nhất hiện nay là [1] [bảng mẫu tự phiên âm quốc tế](/wiki/B%E1%BA%A3ng_m%E1%BA%ABu_t%E1%BB%B1_phi%C3%AAn_%C3%A2m_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)(IPA) với nguyên tắc một âm ứng với một ký tự.
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%E1%BB%AF_%C3%A2m_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%E1%BB%AF_%C3%A2m_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=1)]
- O'Grady, William, et al. (2005).
*Contemporary Linguistics: An Introduction*(ấn bản 5). Bedford/St. Martin's. [ISBN](/wiki/ISBN) [0312419368](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0312419368).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%E1%BB%AF_%C3%A2m_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%E1%BB%AF_%C3%A2m_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=2)] **O'Grady (2005) p.15** [^](#cite_ref-1)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%E1%BB%AF_%C3%A2m_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%E1%BB%AF_%C3%A2m_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=3)] [IPA Trainer](http://www.ipatrainer.com)Online application to practice phonetics. [Translate English texts into IPA phonetics with PhoTransEdit.](http://www.photransedit.com) [the Web Site of the Phonetic Sciences Laboratory of the Université de Montréal.](http://www.phonetique.info) [The International Society of Phonetic Sciences (ISPhS)](http://www.isphs.org/main.htm) [A little encyclopedia of phonetics](http://www.cambridge.org/elt/peterroach/resources/Glossary.pdf), Peter Roach, Professor of Phonetics, University of Reading, UK. (pdf) [The sounds and sound patterns of language](http://www.ling.upenn.edu/courses/Summer_2004/ling001/lecture2.html)U Penn [UCLA lab data](http://web.archive.org/20030604130512/hctv.humnet.ucla.edu/departments/linguistics/VowelsandConsonants/) [UCLA Phonetics Lab Archive](http://archive.phonetics.ucla.edu/) [EGG and Voice Quality](http://www.ims.uni-stuttgart.de/phonetik/EGG/page1.htm)(electroglottography, phonation, etc.) [IPA handbook](http://web.uvic.ca/ling/resources/ipa/handbook.htm) [IPA-SAM Phonetic Fonts](http://www.phon.ucl.ac.uk/home/wells/fonts.htm) [Speech Analysis Tutorial](http://www.ling.lu.se/research/speechtutorial/tutorial.html) [Lecture materials in German on phonetics & phonology, university of Erfurt](http://www.uni-erfurt.de/sprachwissenschaft/personal/lehmann/CL_Lehr/PhonPhon/Phon_Index.html) [Real-time MRI video of the articulation of speech sounds, from the USC Speech Articulation and kNowledge (SPAN) Group](http://sail.usc.edu/span/video.php) [Beginner's course in phonetics, with some exercises](http://www.ic.arizona.edu/~lsp/Phonetics.html) [Praat - Phonetic analysis software](http://www.fon.hum.uva.nl/praat/) [SID- Speech Internet Dictionary](http://www.phon.ucl.ac.uk/home/johnm/sid/sidhome.htm) [Extensive collection of phonetics resources on the Web](http://www.unc.edu/~jlsmith/pht-url.html)(University of North Carolina) [Phonetics and Phonology](http://www.elloandfriends.uni-osnabrueck.de/wikis/1/show?n=PhoneticsandPhonology.PhoneticsandPhonology)(University of Osnabrueck)

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# Polyptychus affinis
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Polyptychus affinis
|
|![]()
*Polyptychus affinis*, adult [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Sphingidae](/wiki/Sphingidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Polyptychus](/wiki/Polyptychus) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **P. affinis** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Polyptychus affinis* [Rothschild](/w/index.php?title=Walter_Rothschild,_2nd_Baron_Rothschild&action=edit&redlink=1)& [Jordan](/w/index.php?title=Karl_Jordan&action=edit&redlink=1), 1903 [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) *Polyptychus retusus*Rothschild & Jordan, 1908 *Polyptychus pierrei*Kitching & Cadiou, 2000 *Polyptychus modestum*Bernardi, 1970 * là một loài Polyptychus affinis* [bướm đêm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)thuộc họ [Sphingidae](/wiki/Sphingidae). Loài này có ở rừng lên đến độ cao 6.000 foot (1.800 m) từ [Sierra Leone](/wiki/Sierra_Leone)đến [Congo](/wiki/Congo), [Uganda](/wiki/Uganda)và miền tây [Kenya](/wiki/Kenya). [[1]](#cite_note-1)
Chiều dài cánh trước là 28–30 mm đối với con đực.
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=Polyptychus_affinis&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Polyptychus_affinis&action=edit§ion=1)] *Polyptychus retusus* đôi khi được xem là một loài có hiệu lực. [[2]](#cite_note-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Polyptychus_affinis&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Polyptychus_affinis&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Polyptychus_affinis&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Polyptychus_affinis&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Polyptychus_affinis&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Polyptychus_affinis&action=edit§ion=4)]
Phương tiện liên quan tới
[Polyptychus affinis](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Polyptychus_affinis) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# USS Bunker Hill
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Ba tàu chiến của
[Hải quân Hoa Kỳ](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) từng được đặt tên *, theo tên Bunker Hill* [Trận chiến đồi Bunker](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BB%93i_Bunker&action=edit&redlink=1)trong cuộc [Chiến tranh Cách mạng Hoa Kỳ](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_M%E1%BB%B9). [USS](/w/index.php?title=USS_Bunker_Hill_(1917)&action=edit&redlink=1)là một tàu tuần duyên hơi nước, được cải biến thành một *Bunker Hill*(1917) [tàu rải mìn](/w/index.php?title=T%C3%A0u_r%E1%BA%A3i_m%C3%ACn&action=edit&redlink=1)và đổi tên thành *Aroostook*vào năm [1917](/wiki/1917). [USS](/wiki/USS_Bunker_Hill_(CV-17))là một *Bunker Hill*(CV-17) [tàu sân bay](/wiki/T%C3%A0u_s%C3%A2n_bay)lớp *Essex*phục vụ trong [Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai). [USS](/w/index.php?title=USS_Bunker_Hill_(CG-52)&action=edit&redlink=1)là một *Bunker Hill*(CG-52) [tàu tuần dương](/wiki/T%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng)tên lửa điều khiển đưa ra hoạt động năm [1986](/wiki/1986)và hiện vẫn đang phục vụ.

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1066 frontend miss (0)