markdown:
4
the rule that dictates that after you leave a seat it only belongs yours for 3 seconds, any longer then its fair game for who ever wants to nab it.
p1: oi bitch, you nicked my seat
p2: three second rule man.
p2: three second rule man.
viết bởi
[Richard](/author.php?author=Richard)05 Tháng mười một, 2004
5 more definitions
Top Definition
The First Rule of human food consumtion. If you drop the twinkie on the floor of your apartment and pick it up with 3 seconds, it's still good. If you try to put it in your mouth at any point past 3:01 seconds, you're a dirty bastard, and will probably die from gangrene of the mouth.
NOTE: This rule is not applicable in a gas station restroom (that's just wrong).
NOTE: This rule is not applicable in a gas station restroom (that's just wrong).
Don't touch it man! That bad boy is WAY past the 3 second rule!
viết bởi
[filmchild](/author.php?author=filmchild)20 Tháng hai, 2004
2
n. A rule in which applies that after you spot a woman you would like to meet or notice a woman is giving you eye contact, you immediately approach her within 3 seconds to prevent any bad thoughts or limiting beliefs (excuses) from holding you back.
I was at a club and I noticed that girl checking me out, I gave her the 3 second rule ..1..2..3, then asked her for a female opinion on something.
viết bởi
[Markee Mark](/author.php?author=Markee+Mark)10 Tháng năm, 2007
3
The 3 second rule is employed by anal retentives who are not as adventurous or courageous OR hungry enough to utilize the more spunky 5- and 10-second rule. If you are so cautious as to abide by the 3-second rule, maybe you are not cool enough to eat off the floor in the first place.
Adam: I am so hungry because I dropped my meatpie on the floor and it has been 4 seconds and I live by the 3 second rule.
Rebecca and Cristina: No problem. We will eat it-- we even have time to tie our shoelaces first while we are down there. Mmmmmm delicious.
Rebecca and Cristina: No problem. We will eat it-- we even have time to tie our shoelaces first while we are down there. Mmmmmm delicious.
viết bởi
[C.C.P.](/author.php?author=C.C.P.)05 Tháng ba, 2008
5
The nationally acknowledged time in which after leaving a seat unoccupied it is then acceptable for people to take your seat, usually in a pub or somewhere which has a variety of good chairs and bad chairs. Any attempt to do so before this is an illegal move and that person will have to leave the seat. Although this rule is acceptable amongst your group you are sat with, any attempt to utilise this rule with strangers is not seen as a good idea.
Ahmed "What you doin lad? That is my seat."
Swann "3 second rule. You were at the bar for 5 minutes."
Ahmed "Ah fair play mate. I'll just sit here instead then."
Swann "3 second rule. You were at the bar for 5 minutes."
Ahmed "Ah fair play mate. I'll just sit here instead then."
viết bởi
[GF](/author.php?author=GF)13 Tháng năm, 2006
6
If food drop on a clean surface it takes 4 seconds for the germs to get on it
bill: Oh sheeet i dropped my burger on your kitchen floor
Ben: ITs ok i clean the floor today
Bill: i aint eating it
Ben: 3 Second Rule
Bill: oh yeah
Ben: and Extra Flavour
Ben: ITs ok i clean the floor today
Bill: i aint eating it
Ben: 3 Second Rule
Bill: oh yeah
Ben: and Extra Flavour
viết bởi


markdown:
Top Definition
the initiation process when one joins a frat or sorority. Sometimes it involves
[hazing](/define.php?term=hazing).
Im gonna pledge at Alpha Kappa Alpha.
viết bởi
[valoem](/author.php?author=valoem)07 Tháng hai, 2005
3 more definitions
2
I am a pledge. I want to be popular and somebody on campus. I want to meet girls in sororities. i'm so young and immature. I had a blast at rush and wasn't sure what i was really getting myself into. I dance at mixers and try to hook up with as many girls as i can. I clean for hours a week so that my
[facebook](/define.php?term=facebook)during study hours. i can sit in a refugee position for hours. i will do push ups and wall sits until i go limp. I throw awesome pledge parties that everyone pays for. the people at my parties only get about 4 beers because my frat brothers get first priority. i eat really disgusting things. i drink until i puke. i then drink more. i will play you in pong until i get lucky and win or pass out from losing. my frat shaves my eye brows. my frat wants me to be immune to alcoholism. i have no money. i carry a bag with me everywhere. i am a walking convenient store. i don't know the greek alphabet. i sleep at my sweethearts house. i get no respect. i am loud outside of my frat house. i always have a story. my high school friends will not recognize me during breaks because of how much i've changed. i am having the most fun ill never want to have again. i can't wait for hell week so i can finally be a brother. i am nothing. i am a turd. i am a frat pledge. [frat](/define.php?term=frat)doesn't [haze](/define.php?term=haze)me as bad. I work the bar at parties. i get my PM beers. I skip my early classes because i get no sleep and i'm always hung over. I go on
brother 1: damn how'd you get your kitchen so clean.
brother 2: ha my pledges spent 30 minutes in here, then i made them do push ups until they cry'd.
brother 2: ha my pledges spent 30 minutes in here, then i made them do push ups until they cry'd.
viết bởi
[hippopcorn](/author.php?author=hippopcorn)08 Tháng hai, 2009
3
a ridiculously lazy shit who literally spends his working day doing nothing and then gets promoted for no explainable reason. Likes to have fun and verbally abuse people for shits and giggles. Has a receding hairline that seems to make him look like a young Peter Sutcliffe
"that gentleman who stares at his computer and does sod all has been promoted again"
"that's what is called a pledge"
"that's what is called a pledge"
viết bởi
[cannibal smalltime](/author.php?author=cannibal+smalltime)05 Tháng mười, 2011
4
1)the process of being a complete and utter bitch and receiver of countless anal rapings.
2)a cocksucker
2)a cocksucker
1)when Mike's mom asked him why he was walking funny, she realized that nothing needed to be said since he was in fact a pledge.
2)I cant tell if Hugh Grant is a pledge or just British.
2)I cant tell if Hugh Grant is a pledge or just British.
viết bởi

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Cowboy

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Xss-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=3600, public

Via: 1.1 varnish

Content-Encoding: gzip

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: MISS

Vary: Accept-Encoding


markdown:
39
cool shoes that look good.
it is so popular right now! instyle(:
it is so popular right now! instyle(:
person: ooh what shoes are those?
me: vans(:
person: they look SO cool. i want one!
where did you get it. *puppy eyes*
me: *smiles and walks away* :D
me: vans(:
person: they look SO cool. i want one!
where did you get it. *puppy eyes*
me: *smiles and walks away* :D
viết bởi
[iamAWESOME(:](/author.php?author=iamAWESOME%28%3A)19 Tháng tám, 2006
52 more definitions
Photos & Videos
Top Definition
Skate shoes for those who do not skate.
All those kids you see with slip-on checkerboard Vans don't really skate.
viết bởi
[Ziggy_Stardust](/author.php?author=Ziggy_Stardust)28 Tháng năm, 2005
2
skater shoes that will last for a long time and are pretty cool looking and not that expensive
me:dude look at this awesome slip-ons
my friend:heck yes those are awesome!
my friend:heck yes those are awesome!
viết bởi
[!@#$%^&*](/author.php?author=%21%40%23%24%25%5E%26%2A)14 Tháng năm, 2005
3
Skateboarding shoes that can survive a nuclear holocaust, and usually have before they finally make it across the Atlantic. Always look dated, and will never wear out.
Argh! Elverys got more Vans in and they seem to be 1982 stock!
viết bởi
[Cian](/author.php?author=Cian)06 Tháng mười hai, 2004
4
Vans are shoes for cool people who dont want to waste a hundred bucks on shoes.
"Get a pair of Vans chukas or checkerboard slip ons"
viết bởi
[TrX](/author.php?author=TrX)08 Tháng năm, 2004
5
The original skate shoe; what etnies try to copy. worn by "old school" skaters who still where baggy pants and not tight ones like those fucks with what they consider to be "real" skate shoes. Will last forever
1. Dude! those vans kick ass!!
2. I know white and black all the way
1. what are those fucks with tight pants and emericas doing??
2. falling off their boards aparently
2. I know white and black all the way
1. what are those fucks with tight pants and emericas doing??
2. falling off their boards aparently
viết bởi
[Mary Margaret](/author.php?author=Mary+Margaret)22 Tháng sáu, 2005
6
Shoes mostly worn by skaters. They are not that expensive, lots of designs, comfortable as hell, and will last you a really long time. All all around great shoes. Also just because one wears vans and doesn't skate does not make them a poser, unless they claim to skate but they don't. I don't skateboard at all, I wear them because of the reasons I listed earlier. They are just shoes people come on
Idiot: Hey man those are nice Vans, looks like you don't skate a lot cause they are in good shape.
Person: I don't skate at all actually
Idiot: You are such a poser
Person: Go jump in front of a truck right now
Person: I don't skate at all actually
Idiot: You are such a poser
Person: Go jump in front of a truck right now
viết bởi


markdown:
Top Definition
"Cinderella" spelled backwards - used to describe someone who has gone from riches to rags.
"Despite being up three games in a best of seven series, the Yankees became the worst allerednics of sports history by losing four straight to the Boston Red Sox."
viết bởi


markdown:
Top Definition
simply before ejaculating, puch the bitch near the end of a flight of stairs till she is almost of balance...then while she balances herself out jezz in the bitches face so it thorws her off her feet..now sit back and laugh while the bitch takes a trip down to the first floor
right after thanking god for helping her not fall down the stairs, i showed her that god cant match the power of my jezz, and thats where she got her broken leg from...the fun you can have with a hooker
viết bởi


markdown:
Top Definition
T s in the b stands for throw shit in the basket. Its when you throw sumthing in the basket at the store while shopping with someone else so that they pay for you item. Make someone pay for your item without their knowledge.
At Wal-Mart the other day, I t s in the b'd a new phone for the house.
viết bởi


markdown:
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

WARC-Truncated: length

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate


markdown:
# Books and calendars...
|
|![]()
[mo' urban dictionary](http://www.amazon.com/gp/product/0740768751/ref=as_li_ss_tl?ie=UTF8&tag=urbandictio08-20)Order on Amazon ![ 51gzvyz5rcl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51gZvYZ5RCL._SL500_AA300_.jpg)
![ 51gzvyz5rcl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51gZvYZ5RCL._SL500_AA300_.jpg)
|
|![]()
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.


markdown:
# Bản mẫu:Modulation techniques
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Các kỹ thuật
|[Điều chế tương tự](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) [AM](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF_bi%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%99)· [SSB](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF_%C4%91%C6%A1n_bi%C3%AAn&action=edit&redlink=1)· [QAM](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF_bi%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%99_tr%E1%BB%B1c_giao&action=edit&redlink=1)· [FM](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF_t%E1%BA%A7n_s%E1%BB%91)· [PM](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF_pha&action=edit&redlink=1)· [SM](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF_kh%C3%B4ng_gian&action=edit&redlink=1) [Điều chế số](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF_s%E1%BB%91) [FSK](/w/index.php?title=Kh%C3%B3a_d%E1%BB%8Bch_t%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1)· [ASK](/w/index.php?title=Kh%C3%B3a_d%E1%BB%8Bch_bi%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)· [OOK](/w/index.php?title=Kh%C3%B3a_b%E1%BA%ADt_t%E1%BA%AFt&action=edit&redlink=1)· [PSK](/w/index.php?title=Kh%C3%B3a_d%E1%BB%8Bch_pha&action=edit&redlink=1)· [QAM](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF_bi%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%99_tr%E1%BB%B1c_giao&action=edit&redlink=1) [MSK](/w/index.php?title=Kh%C3%B3a_d%E1%BB%8Bch_pha_t%E1%BB%91i_thi%E1%BB%83u&action=edit&redlink=1)· [CPM](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF_pha_li%C3%AAn_t%E1%BB%A5c&action=edit&redlink=1)· [PPM](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF_v%E1%BB%8B_tr%C3%AD_xung&action=edit&redlink=1)· [TCM](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF_m%C3%A3_l%C6%B0%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1) [OFDM](/w/index.php?title=Gh%C3%A9p_k%C3%AAnh_ph%C3%A2n_chua_t%E1%BA%A7n_s%E1%BB%91_tr%E1%BB%B1c_giao&action=edit&redlink=1)· [SC-FDE](/w/index.php?title=C%C3%A2n_b%E1%BA%B1ng_mi%E1%BB%81n_t%E1%BA%A7n_s%E1%BB%91_%C4%91%C6%A1n_s%C3%B3ng_mang&action=edit&redlink=1) [Trải phổ](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A3i_ph%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) [CSS](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A3i_ph%E1%BB%95_Chirp&action=edit&redlink=1)· [DSSS](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A3i_ph%E1%BB%95_chu%E1%BB%97i_tr%E1%BB%B1c_ti%E1%BA%BFp&action=edit&redlink=1)· [FHSS](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A3i_ph%E1%BB%95_nh%E1%BA%A3y_t%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1)· [THSS](/w/index.php?title=Time-hopping&action=edit&redlink=1) [Giải điều chế](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_%C4%91i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1), [modem](/wiki/Modem), [mã đường dây](/w/index.php?title=M%C3%A3_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng_d%C3%A2y&action=edit&redlink=1), [PAM](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF_bi%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%99_xung&action=edit&redlink=1), [PWM](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF_%C4%91%E1%BB%99_r%E1%BB%99ng_xung&action=edit&redlink=1), [PCM](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_ch%E1%BA%BF_m%C3%A3_xung&action=edit&redlink=1)

Server: Apache

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1055 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=25-May-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Fri, 26 Jun 2015 00:00:00 GMT


markdown:
# Lớp tàu khu trục A
[tàu khu trục](/wiki/T%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c)Anh Quốc cùng tên trong [Thế Chiến I](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t), xin xem [Lớp tàu khu trục A (1913)](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A_(1913)&action=edit&redlink=1).
|
|![]()
Tàu khu trục
[HMS](/wiki/HMS_Achates_(H12)) *Achates*(H12) [Swan Hunter & Wigham Richardson](/w/index.php?title=Swan_Hunter_%26_Wigham_Richardson&action=edit&redlink=1), [Wallsend](/w/index.php?title=Wallsend&action=edit&redlink=1); [John Brown & Company](/w/index.php?title=John_Brown_%26_Company&action=edit&redlink=1), [Clydebank](/w/index.php?title=Clydebank&action=edit&redlink=1); [Hawthorn Leslie & Company](/w/index.php?title=Hawthorn_Leslie_%26_Company&action=edit&redlink=1), [Hebburn](/w/index.php?title=Hebburn&action=edit&redlink=1); [Scotts Shipbuilding & Engineering Company](/w/index.php?title=Scotts_Shipbuilding_%26_Engineering_Company&action=edit&redlink=1), [Greenock](/w/index.php?title=Greenock&action=edit&redlink=1); [Vickers Armstrongs](/w/index.php?title=Vickers_Armstrongs&action=edit&redlink=1), [Barrow-in-Furness](/w/index.php?title=Barrow-in-Furness&action=edit&redlink=1); [John I. Thornycroft & Company](/w/index.php?title=John_I._Thornycroft_%26_Company&action=edit&redlink=1), [Woolston](/w/index.php?title=Woolston,_Hampshire&action=edit&redlink=1); ![ Naval Ensign of the United Kingdom.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Naval_Ensign_of_the_United_Kingdom.svg/50px-Naval_Ensign_of_the_United_Kingdom.svg.png)
![ Naval Ensign of the United Kingdom.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Naval_Ensign_of_the_United_Kingdom.svg/50px-Naval_Ensign_of_the_United_Kingdom.svg.png)
[Hải quân Hoàng gia Anh](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Anh) ![ Canadian Blue Ensign 1957-1965.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Canadian_Blue_Ensign_1957-1965.svg/50px-Canadian_Blue_Ensign_1957-1965.svg.png)
![ Canadian Blue Ensign 1957-1965.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Canadian_Blue_Ensign_1957-1965.svg/50px-Canadian_Blue_Ensign_1957-1965.svg.png)
[Hải quân Hoàng gia Canada](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Canada&action=edit&redlink=1) [HMS](/w/index.php?title=HMS_Ambuscade_(D38)&action=edit&redlink=1)& *Ambuscade* [HMS](/w/index.php?title=Amazon_(D39)&action=edit&redlink=1) *Amazon* [Lớp tàu khu trục B](/wiki/L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_B) [Tàu khu trục](/wiki/T%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c) [Trọng tải choán nước](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_t%E1%BA%A3i_cho%C3%A1n_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1): [Độ dài](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_d%C3%A0i_t%E1%BB%95ng_c%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1): [Sườn ngang](/w/index.php?title=S%C6%B0%E1%BB%9Dn_ngang_(t%C3%A0u)&action=edit&redlink=1): [Mớn nước](/w/index.php?title=M%E1%BB%9Bn_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1):
3 × nồi hơi Admiralty (
[Thornycroft](/w/index.php?title=Thornycroft&action=edit&redlink=1)trên *Acheron*; Yarrow trên *Anthony*, *Ardent*);
2 × trục;
công suất 34.000 shp (25.000 kW)
[nmi](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C3%BD)(7.560 [km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t); 4.700 [mi](/wiki/D%E1%BA%B7m_Anh)) ở tốc độ 15 kn (28 km/h)
đầy đủ:
[QF 4,7 in (120 mm) Mark IX](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o_4,7_inch_QF_Mark_IX&action=edit&redlink=1)trên bệ CP Mark XIII;
2 × pháo
[QF 2-pounder (40-mm) Mark II "pom-pom"](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o_QF_2_pounder&action=edit&redlink=1)phòng không;
8 × ống phóng
[ngư lôi](/wiki/Ng%C6%B0_l%C3%B4i) [21 inch (530 mm) Mark IX](/w/index.php?title=Ng%C6%B0_l%C3%B4i_Anh_21_inch&action=edit&redlink=1)(2×4) *Saguenay*& *Skeena* [Trọng tải choán nước](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_t%E1%BA%A3i_cho%C3%A1n_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1): [Độ dài](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_d%C3%A0i_t%E1%BB%95ng_c%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1): [Soái hạm khu trục](/w/index.php?title=So%C3%A1i_h%E1%BA%A1m_khu_tr%E1%BB%A5c&action=edit&redlink=1) [Trọng tải choán nước](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_t%E1%BA%A3i_cho%C3%A1n_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1):
2.012 tấn Anh (2.044 t) (đầy tải)
[Độ dài](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_d%C3%A0i_t%E1%BB%95ng_c%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1): [Sườn ngang](/w/index.php?title=S%C6%B0%E1%BB%9Dn_ngang_(t%C3%A0u)&action=edit&redlink=1): [Mớn nước](/w/index.php?title=M%E1%BB%9Bn_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1):
× nồi hơi ống nước Admiralty;
2 × trục;
công suất 39.000
[shp](/wiki/M%C3%A3_l%E1%BB%B1c#M.C3.A3_l.E1.BB.B1c_c.C3.A0ng)(29.000 [kW](/w/index.php?title=Kil%C3%B4watt&action=edit&redlink=1)) [nmi](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C3%BD)(9.260 [km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t); 5.750 [mi](/wiki/D%E1%BA%B7m_Anh)) ở tốc độ 15 kn (28 km/h)
đầy đủ:
[QF 4,7 in (120 mm) Mark IX](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o_4,7_inch_QF_Mark_IX&action=edit&redlink=1)trên bệ CP Mark XIII;
2 × pháo
[QF 2-pounder (40-mm) Mark II "pom-pom"](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o_QF_2_pounder&action=edit&redlink=1)phòng không;
8 × ống phóng
[ngư lôi](/wiki/Ng%C6%B0_l%C3%B4i) [21 inch (530 mm) Mark IX](/w/index.php?title=Ng%C6%B0_l%C3%B4i_Anh_21_inch&action=edit&redlink=1)(2×4) *Codrington* **Lớp tàu khu trục A** là một hải đội bao gồm tám [tàu khu trục](/wiki/T%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c) được chế tạo cho [Hải quân Hoàng gia](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Anh) [Anh Quốc](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland) trong Chương trình Hải quân 1927. Một chiếc thứ chín, [, được chế tạo theo một thiết kế mở rộng để hoạt động như một Codrington](/wiki/HMS_Codrington_(D65)) [soái hạm khu trục](/w/index.php?title=So%C3%A1i_h%E1%BA%A1m_khu_tr%E1%BB%A5c&action=edit&redlink=1). Hai chiếc tương tự, [và](/wiki/HMCS_Saguenay_(D79)) *Saguenay* [, được chế tạo cho](/wiki/HMCS_Skeena_(D59)) *Skeena* [Hải quân Hoàng gia Canada](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Canada&action=edit&redlink=1).
## Mục lục
## Thiết kế[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&action=edit§ion=1)]
Lớp tàu khu trục A là một thiết kế tiêu chuẩn của
[Bộ Hải quân Anh](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Anh&action=edit&redlink=1) dựa trên hai chiếc nguyên mẫu [ và Amazon](/w/index.php?title=HMS_Amazon_(D39)&action=edit&redlink=1) [vào năm](/w/index.php?title=HMS_Ambuscade_(D38)&action=edit&redlink=1) *Ambuscade* [1926](/wiki/1926)với yêu cầu một số thay đổi. Dàn pháo chính của chúng là kiểu bắn nhanh (QF: Quick Firring) thực sự với các tấm chắn suốt chiều dài, thay cho kiểu nạp bằng khóa nòng (BL: Breech Loading) với đạn pháo gồm hai phần riêng biệt; tháp pháo B trang bị bệ góc cao cho phép nâng đến góc 60°; và các ống phóng [ngư lôi](/wiki/Ng%C6%B0_l%C3%B4i)thuộc kiểu bốn nòng thay vì ba nòng. Chúng cũng mang theo thiết bị [sonar](/wiki/Sonar), [mìn sâu](/wiki/Bom_ch%E1%BB%91ng_t%C3%A0u_ng%E1%BA%A7m)và dụng cụ quét mìn cao tốc. Đối với hệ thống động lực, [turbine hơi nước](/wiki/Tu%E1%BB%91c_bin_h%C6%A1i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc)đi đường trường riêng biệt được thay thế bằng cách bổ sung một tầng hộp số giảm tốc trên turbine chính, đồng thời trang bị một máy phát điện chạy xăng để cấp điện trong lúc hơi nước được tắt lúc ở trong cảng.
Trong thực tế, bệ tháp pháo góc cao chưa bao giờ được trang bị cũng như thiết bị sonar Asdic và hầu hết thiết bị mìn sâu. Những chiếc trong lớp nặng hơn 200 tấn so với những chiếc nguyên mẫu năm
[1926](/wiki/1926), cho dù cải tiến chủ yếu chỉ là các ống phóng ngư lôi bốn nòng. Tốc độ của chúng đáng thất vọng, chỉ đạt 35 hải lý một giờ (65 km/h), và với tải trọng đầy tải tối đa chúng chỉ đạt 31 hải lý một giờ (57 km/h). *Acheron* được trang bị [nồi hơi](/w/index.php?title=N%E1%BB%93i_h%C6%A1i&action=edit&redlink=1) áp lực cao 500 pound một inch vuông (3.400 kPa)/750 °F (399 °C) của [Parson](/w/index.php?title=Parsons_Marine_Steam_Turbines&action=edit&redlink=1) để thử nghiệm hiệu quả về trọng lượng và tiết kiệm. Lượng nhiên liệu tiêu thụ đặc trưng giảm từ 0,8 lb (0,36 kg) −1 mã lực −1 giờ −1 trên những chiếc chị em xuống còn 0,6 lb (0,27 kg) −1 mã lực −1 giờ −1 Sau khi việc chạy thử máy không cho một kết quả rõ ràng, Bộ Hải quân Anh quyết định giữ lại kiểu nồi hơi áp suất thấp 300 pound một inch vuông (2.100 kPa)/600 °F (316 °C) cho đến lúc thiết kế [1] [lớp tàu khu trục Battle](/w/index.php?title=Battle_(l%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c)&action=edit&redlink=1)vào năm [1942](/wiki/1942)và đưa vào hoạt động năm [1944](/wiki/1944), trễ hơn khoảng mười năm so với các cường quốc hải quân khác.
*Codrington*[ [sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&action=edit§ion=2)] *Codrington* được chế tạo với một thiết kế mở rộng, dài 343 ft (105 m) thay vì 320 ft (98 m) so với những chiếc thông thường để tiếp nhận Tư lệnh Chi hạm đội khu trục (theo thông lệ là một sĩ quan cấp [Đại tá](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_t%C3%A1_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) của Hải quân Hoàng gia) cùng ban tham mưu của ông gồm khoảng 47 sĩ quan và thủy thủ. Nó trang bị thêm một khẩu pháo 4,7 in (120 mm) thứ năm giữa các ống khói, và với công suất 39.000 shp (29.000 kW) nó đạt được tốc độ 37,7 hải lý một giờ (69,8 km/h) khi chạy thử máy. Tuy nhiên sự gia tăng chiều dài làm nó khó điều khiển, có đường kính lượn vòng lớn hơn nhiều so với những chiếc lớp A tiêu chuẩn và làm cho việc cơ động chi hạm đội phức tạp.
### Các con tàu Canadian[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&action=edit§ion=3)]
Hai chiếc của Hải quân Hoàng gia Canada được thiết kế để có tính năng tương tự những con tàu Anh cho phép chúng kết hợp hoạt động chiến thuật với nhau.
Tuy nhiên, mũi tàu được gia cố những tấm thép nặng hơn để hoạt động tại vùng biển có băng, có [1] [chiều cao khuynh tâm](/w/index.php?title=Chi%E1%BB%81u_cao_khuynh_t%C3%A2m&action=edit&redlink=1)lớn hơn để chịu đựng băng giá tích tụ trên cấu trúc thượng tầng. Chiều dài của chúng ngắn hơn 3 ft (0,9 m) so với những con tàu Anh, và [trọng lượng choán nước](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_cho%C3%A1n_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1)cũng kém hơn đôi chút. Chúng được chế tạo tại xưởng tàu của hãng [John I. Thornycroft & Company](/w/index.php?title=John_I._Thornycroft_%26_Company&action=edit&redlink=1)ở [Woolston, Hampshire](/w/index.php?title=Woolston,_Hampshire&action=edit&redlink=1), có ống khói rộng với mặt hông làm thành từ những tấm lát đặc trưng riêng của xưởng này.
## Các cải biến trong chiến tranh[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&action=edit§ion=4)]
Những chiếc bị mất sớm trong chiến tranh:
*Codrington*, *Acasta*, *Acheron* và *Ardent* hầu như không nhận được sự nâng cấp nào đáng kể. Vào năm [1941](/wiki/1941), trên những chiếc còn sống sót, chiều cao của ống khói phía sau được cắt ngắn đồng thời các ống phóng ngư lôi phía sau được thay bằng kiểu vũ khí phòng không từ thời [Chiến tranh Thế giới thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t): pháo [QF 3 inch (76 mm) 20 cwt](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_QF_3_inch_20_cwt&action=edit&redlink=1) trên bệ HA Mark IV, một giải pháp tình thế. Một đợt nâng cấp đáng kể hơn tháo dỡ tháp pháo 'Y' và thiết bị quét mìn, thay bằng thiết bị sonar Asdic cùng đường ray thả mìn và máy ném mìn sâu 10 kiểu, và mang theo 70 quả mìn. Hai khẩu pháo phòng không [Oerlikon 20 mm](/w/index.php?title=Oerlikon_20_mm&action=edit&redlink=1) được trang bị, một khẩu mỗi bên mạn của cầu tàu. Tháp pháo 'A' của *Achates* được thay bằng súng cối chống tàu ngầm [Hedgehog](/w/index.php?title=Hedgehog&action=edit&redlink=1), đồng thời nó được trang bị [radar](/wiki/Ra_%C4%91a) xen-ti mét Kiểu 271 để dò tìm [tàu ngầm](/wiki/T%C3%A0u_ng%E1%BA%A7m) [U-boat](/wiki/U-boat) trên mặt biển. Những chiếc khác được bổ sung radar Kiểu 286F hoặc Kiểu 290, kiểu thứ nhất có một ăn-ten cố định buộc con tàu phải đổi hướng để mở rộng góc quét dò tìm. Đến năm [1942](/wiki/1942), các con tàu Canada được tháo dỡ ngư lôi cùng các tháp pháo 'B' và 'Y', được bổ sung radar Kiểu 286, một khẩu 12 pounder, sáu khẩu Oerlikon 20 mm nòng đơn và mang theo 141 quả mìn sâu.
Đến năm
[1943](/wiki/1943), *Antelope* được trang bị radar Kiểu 271, và trên những chiếc được trang bị radar Kiểu 286 và 290 được thay thế bằng radar Kiểu 291. Pháo 12 pounder được tháo dỡ vào khoảng năm [1943](/wiki/1943), và hầu hết được gắn [thiết bị định vị cao tần](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFt_b%E1%BB%8B_%C4%91%E1%BB%8Bnh_v%E1%BB%8B_cao_t%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1) (HF/DF: High Frequency Direction Finding). Pháo 20 mm nòng đơn bên mạn được thay thế bằng bệ Mark V nòng đôi vận hành bằng điện, trong khi các khẩu nòng đơn thay thế các khẩu 2 pounder cũ giữa tàu. Đến năm [1944](/wiki/1944), *Active*, *Anthony* và *Antelope* được trang bị một cặp pháo 6 pounder/10 cwt QF Mark I trên bệ Mark I ở vị trí tháp pháo ‘B’. Kiểu vũ khí tự động này được trang bị để đối phó với mối đe dọa của tàu [E-boat](/w/index.php?title=E-boat&action=edit&redlink=1) trong các nhiệm vụ ở bờ biển phía Đông.
## Lịch sử hoạt động[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&action=edit§ion=5)]
Lớp A đã phục vụ trong
[Chiến tranh Thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), khởi đầu bằng việc bảo vệ các đoàn tàu vận tải và chống tàu ngầm tại vùng biển nhà và tại khu vực [Bắc Đại Tây Dương](/wiki/B%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng); bảy chiếc trong số mười một chiếc của lớp đã bị mất trong chiến tranh. [ và Acasta](/wiki/HMS_Acasta_(H09)) [bị các](/wiki/HMS_Ardent_(H41)) *Ardent* [thiết giáp hạm](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m) [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_Qu%E1%BB%91c_X%C3%A3) [và](/wiki/Scharnhorst_(thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m_%C4%90%E1%BB%A9c)) *Scharnhorst* [đánh chìm vào ngày](/wiki/Gneisenau_(thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m_%C4%90%E1%BB%A9c)) *Gneisenau* [8 tháng 6](/wiki/8_th%C3%A1ng_6)năm [1940](/wiki/1940)về phía Tây [Narvik](/wiki/Narvik)trong khuôn khổ [Chiến dịch Na Uy](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Na_Uy). *Codrington*bị đánh chìm bởi một cuộc không kích của Đức tại [Dover](/w/index.php?title=Dover&action=edit&redlink=1)vào ngày [27 tháng 7](/wiki/27_th%C3%A1ng_7)năm [1940](/wiki/1940). [bị đánh chìm bởi một quả](/wiki/HMS_Acheron_(H45)) *Acheron* [thủy lôi](/wiki/Th%E1%BB%A7y_l%C3%B4i)ngoài khơi [đảo Wright](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Wright&action=edit&redlink=1)vào ngày [17 tháng 12](/wiki/17_th%C3%A1ng_12)năm [1940](/wiki/1940). [bị hai](/wiki/HMS_Achates_(H12)) *Achates* [tàu tuần dương hạng nặng](/wiki/T%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng_h%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng)Đức [và](/wiki/Admiral_Hipper_(t%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BB%A9c)) *Admiral Hipper* [đánh chìm.](/wiki/Deutschland_(t%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BB%A9c)) *Lützow* [bị hư hại nặng khi chiếc tàu chở đạn](/wiki/HMS_Arrow_(H42)) *Arrow* *Fort la Monte*nổ tung vào ngày [17 tháng 10](/wiki/17_th%C3%A1ng_10)năm [1944](/wiki/1944)tại [Algiers](/wiki/Algiers)đến mức không thể sửa chữa, và nó được kéo về [Taranto](/wiki/Taranto)để tháo dỡ. *Skeena*bị đắm bởi một cơn bão ngoài khơi [Iceland](/wiki/Iceland)vào ngày [25 tháng 10](/wiki/25_th%C3%A1ng_10)năm [1944](/wiki/1944). *Saguenay*bị hư hại nặng do một vụ va chạm với chiếc tàu buôn *Azara*, và được đưa về vai trò tàu huấn luyện sau khi được sửa chữa.
Những chiếc còn sống sót bị hao mòn do sử dụng trong chiến tranh, và được tháo dỡ không lâu sau khi xung đột kết thúc.
## Những chiếc trong lớp[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&action=edit§ion=6)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&action=edit§ion=7)]
- ^
**a** **ă** *British and Empire Warships of the Second World War*, H T Lenton, 1998, Greenhill Books, [ISBN 1-85367-277-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1853672777)
- Cocker, Maurice.
*Destroyers of the Royal Navy, 1893-1981*. Ian Allan. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-7110-1075-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-7110-1075-7).
- Marriot, Leo.
*Royal Navy Destroyers since 1945*. Ian Allan. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-7110-1817-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-7110-1817-0).
- Lenton, H T.
*British and Empire Warships of the Second World War*. Greenhill Books. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-85367-277-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-85367-277-7).
- Gardiner, Robert (biên tập).
*Conway's All the World's Fighting Ships, 1922-1946*. Naval Institute Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-87021-913-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-87021-913-8).
- Whitley, M J (1999).
*Destroyers of World War Two: An International Encyclopedia*. Arms and Armour Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-85409-521-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-85409-521-8).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_A&action=edit§ion=8)]
|
|![]()
[Lớp tàu khu trục A](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:A_class_destroyer_(1930)?uselang=vi)
|
|
|
|
· Hermes
|
|*Long Island* A · [HMS Audacity](/w/index.php?title=HMS_Audacity_(D10)&action=edit&redlink=1) *·* *Avenger* A· *Attacker* A· *Ameer* A· [HMS](/w/index.php?title=HMS_Activity_(D94)&action=edit&redlink=1) *Activity* *·* [HMS](/w/index.php?title=HMS_Pretoria_Castle_(F61)&action=edit&redlink=1) *Pretoria Castle* *·* *Nairana* *·* [HMS](/w/index.php?title=HMS_Campania_(D48)&action=edit&redlink=1) *Campania* [Thiết giáp hạm](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m) *Queen Elizabeth* * ·* *Revenge* * ·* *Nelson* * ·* *King George V* * ·* *Lion* X · [HMS Vanguard](/wiki/HMS_Vanguard_(23)) C [Tàu chiến-tuần dương](/wiki/T%C3%A0u_chi%E1%BA%BFn-tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng) [Tàu tuần dương hạng nặng](/wiki/T%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng) [Tàu tuần dương hạng nhẹ](/wiki/T%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng) [Tàu rải mìn](/w/index.php?title=T%C3%A0u_r%E1%BA%A3i_m%C3%ACn&action=edit&redlink=1) [Tàu khu trục chỉ huy](/w/index.php?title=T%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_ch%E1%BB%89_huy&action=edit&redlink=1) [Tàu khu trục](/wiki/T%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c) [Tàu hộ tống](/wiki/T%C3%A0u_h%E1%BB%99_t%E1%BB%91ng) [Tàu hộ tống nhỏ](/wiki/T%C3%A0u_h%E1%BB%99_t%E1%BB%91ng_nh%E1%BB%8F) [Tàu xà lúp](/w/index.php?title=T%C3%A0u_x%C3%A0_l%C3%BAp&action=edit&redlink=1) [Tàu quét mìn](/w/index.php?title=T%C3%A0u_qu%C3%A9t_m%C3%ACn&action=edit&redlink=1) [Tàu ngầm](/wiki/T%C3%A0u_ng%E1%BA%A7m) A- Do Hoa Kỳ chế tạo • X- Hủy bỏ • C- Hoàn tất sau chiến tranh

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


markdown:
# Martin Luther King
[Martin Luther King (định hướng)](/w/index.php?title=Martin_Luther_King_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)&action=edit&redlink=1).
|Martin Luther King, Jr.|
|
|![]()
[15 tháng 1](/wiki/15_th%C3%A1ng_1), [1929](/wiki/1929) [Atlanta, Georgia](/wiki/Atlanta), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [4 tháng 4](/wiki/4_th%C3%A1ng_4), [1968](/wiki/1968)(39 tuổi) [Memphis](/w/index.php?title=Memphis&action=edit&redlink=1), [Tennessee](/wiki/Tennessee), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Đại học Morehouse](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Morehouse&action=edit&redlink=1), [Chủng viện Thần học Crozer](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7ng_vi%E1%BB%87n_Th%E1%BA%A7n_h%E1%BB%8Dc_Crozer&action=edit&redlink=1), [Đại học Boston](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Boston&action=edit&redlink=1) [Mục sư](/wiki/M%E1%BB%A5c_s%C6%B0), Lãnh tụ [Phong trào Dân quyền Mỹ](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_D%C3%A2n_quy%E1%BB%81n_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1) [Baptist](/wiki/B%C3%A1p-t%C3%ADt) [Yolanda Denise-King](/w/index.php?title=Yolanda_King&action=edit&redlink=1), [Martin Luther III](/w/index.php?title=Martin_Luther_King_III&action=edit&redlink=1), [Dexter Scott](/w/index.php?title=Dexter_King&action=edit&redlink=1), [Bernice Albertine](/w/index.php?title=Bernice_King&action=edit&redlink=1) **Martin Luther King, Jr.** (viết tắt **MLK**; [15 tháng 1](/wiki/15_th%C3%A1ng_1) năm [1929](/wiki/1929) – [4 tháng 4](/wiki/4_th%C3%A1ng_4) năm [1968](/wiki/1968)) là Mục sư [Baptist](/wiki/B%C3%A1p-t%C3%ADt), nhà hoạt động dân quyền [người Mỹ gốc Phi](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Phi), và là người đoạt [Giải Nobel Hoà bình](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B2a_b%C3%ACnh) năm [1964](/wiki/1964). Ông là một trong những nhà lãnh đạo có ảnh hưởng lớn nhất trong [lịch sử Hoa Kỳ](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3) cũng như lịch sử đương đại của phong trào bất bạo động. King được nhiều người trên khắp thế giới ngưỡng mộ như một anh hùng, nhà kiến tạo hoà bình và thánh tử đạo.
King dẫn dắt cuộc tẩy chay xe buýt diễn ra ở Montgomery (1955-1956), và giúp thành lập Hội nghị Lãnh đạo Cơ Đốc miền Nam (1957), trở thành chủ tịch đầu tiên của tổ chức này. Năm
[1963](/wiki/1963), King tổ chức cuộc tuần hành tại Washington, và đọc bài diễn văn nổi tiếng " [Tôi có một giấc mơ](/wiki/T%C3%B4i_c%C3%B3_m%E1%BB%99t_gi%E1%BA%A5c_m%C6%A1)" trước hàng ngàn người tụ tập về đây. Ông nâng cao nhận thức của công chúng về phong trào dân quyền, và được nhìn nhận là một trong những nhà hùng biện vĩ đại nhất trong [lịch sử Hoa Kỳ](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3). Năm [1964](/wiki/1964), King là nhân vật trẻ tuổi nhất được chọn để nhận [Giải Nobel Hòa bình](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B2a_b%C3%ACnh) vì những nỗ lực chấm dứt nạn kỳ thị chủng tộc qua biện pháp bất tuân dân sự, và các phương tiện bất bạo động khác.
Ngày
[4 tháng 4](/wiki/4_th%C3%A1ng_4) năm [1968](/wiki/1968), King bị ám sát tại [Memphis, Tennessee](/wiki/Memphis,_Tennessee). Năm [1977](/wiki/1977), [Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Hoa_K%E1%BB%B3) [Jimmy Carter](/wiki/Jimmy_Carter) truy tặng King Huân chương Tự do của Tổng thống. Đến năm [1986](/wiki/1986), ngày Martin Luther King, Jr. được công nhận là quốc lễ. Năm [2004](/wiki/2004), ông được truy tặng Huân chương vàng Quốc hội.
## Mục lục
## Xuất thân[
[sửa](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&action=edit§ion=1)]
King chào đời tại
[Alanta, Georgia](/w/index.php?title=Alanta,_Georgia&action=edit&redlink=1), là con trai của Mục sư [Martin Luther King, Sr.](/w/index.php?title=Martin_Luther_King,_Sr.&action=edit&redlink=1) và vợ, [Alberta Williams King](/w/index.php?title=Alberta_Williams_King&action=edit&redlink=1). Lúc đầu tên của King và cha là "Michael King", sau khi gia đình đến thăm nước [1] [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)trong chuyến du lịch [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u)năm [1934](/wiki/1934), ông bố quyết định đổi tên cả hai người thành Martin nhằm vinh danh nhà cải cách người Đức thế kỷ 16 [Martin Luther](/wiki/Martin_Luther). King có một chị gái, Willie Christine (sinh năm [[2]](#cite_note-2) [1927](/wiki/1927)), và em trai Alfred Daniel ( [1930](/wiki/1930)– [1969](/wiki/1969)). [[3]](#cite_note-3)
Từ khi còn bé, King đã sớm bộc lộ năng khiếu trong thuật hùng biện. King từng đoạt giải Elks với một bài diễn thuyết về chủ đề
[Người da đen](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Phi) và [Hiến pháp](/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p_Hoa_K%E1%BB%B3). Khi đang học năm thứ hai tại Morehouse, King về hạng nhì trong Cuộc thi Hùng biện Webb. Những bài diễn từ của King chịu ảnh hưởng từ những bài thuyết giáo mỗi chủ nhật của cha đã thấm sâu vào ký ức ông. [[4]](#cite_note-4)
Mười lăm tuổi, King vào
[Đại học Morehouse](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Morehouse&action=edit&redlink=1) (dành riêng cho người da đen) sau khi học nhảy lớp ở bậc trung học (từ lớp 9 lên lớp 12). Năm [5] [1948](/wiki/1948), King tốt nghiệp với văn bằng cử nhân chuyên ngành [xã hội học](/wiki/X%C3%A3_h%E1%BB%99i_h%E1%BB%8Dc), rồi đến [[6]](#cite_note-6) [Chester, Pennsylvania](/wiki/Chester,_Pennsylvania)để theo học tại [Chủng viện Thần học Crozer](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7ng_vi%E1%BB%87n_Th%E1%BA%A7n_h%E1%BB%8Dc_Crozer&action=edit&redlink=1)và tốt nghiệp với học vị [Cử nhân Thần học](/w/index.php?title=C%E1%BB%AD_nh%C3%A2n_Th%E1%BA%A7n_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1)( *Bachelor of Divinity*) năm [1951](/wiki/1951). Tháng 9 năm [[7]](#cite_note-7) [1951](/wiki/1951), King bắt đầu nghiên cứu môn thần học hệ thống tại [Đại học Boston](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Boston&action=edit&redlink=1), và nhận học vị Tiến sĩ ngày [5 tháng 6](/wiki/5_th%C3%A1ng_6)năm [1955](/wiki/1955). Năm [1954](/wiki/1954), ở tuổi 25, King được mời làm quản nhiệm Nhà thờ Baptist Đại lộ Dexter ở [Montgomery, Alabama](/wiki/Montgomery,_Alabama). [[8]](#cite_note-8)
## Đời tranh đấu[
[sửa](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&action=edit§ion=2)]
Năm
[1954](/wiki/1954), King nhận chức quản nhiệm ( *pastor*) Nhà thờ Baptist đại lộ Dexter, tại [Montgomery, Alabama](/wiki/Montgomery,_Alabama). Giáo đoàn qui tụ giới giàu có, trí thức và những người có nhiều ảnh hưởng trong cộng đồng [người Mỹ gốc Phi](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Phi), nên khi bùng nổ cao trào tẩy chay xe buýt - đột ngột khởi phát sau khi một phụ nữ da đen, [Rosa Parks](/wiki/Rosa_Parks), bị bắt giữ vì từ chối nhường chỗ ngồi trên xe buýt cho một người đàn ông da trắng theo quy định của "Luật Jim Crow" – King được xem là một trong số những người thủ lĩnh giữ vai trò lãnh đạo cuộc tẩy chay. Ngày [9] [30 tháng 1](/wiki/30_th%C3%A1ng_1)năm [1956](/wiki/1956), nhà riêng của King bị đánh bom, một đám đông giận dữ tụ tập trên con đường trước ngôi nhà, tự vũ trang với dao, súng, gậy gộc, đá và chai lọ. Song King nói với họ, [[10]](#cite_note-10)
|“||
|
Đừng hốt hoảng, đừng làm bất kỳ điều gì trong sự giận hoảng! Ai có vũ khí, xin hãy đem về, ai không có vũ khí, xin đừng thủ đắc chúng. Chúng ta không thể giải quyết vấn nạn này bằng những vụ bạo động trả đũa... Chúng ta phải yêu thương những người anh em da trắng bất kể họ đã làm gì đối với chúng ta. Chúng ta phải hành động để họ biết rằng chúng ta yêu họ. Giáo huấn của
|”|
Cuộc tẩy chay kéo dài 385 ngày.
Trong khi cuộc tẩy chay đang tiến triển, King bị bắt giam [13] cho đến khi phán quyết của Tòa án Liên bang cấp Quận ra lệnh chấm dứt các hành vi phân biệt chủng tộc trên mạng lưới xe buýt ở Montgomery. [[14]](#cite_note-14) [[15]](#cite_note-15)
Sau cuộc tẩy chay, King tích cực hoạt động cho kế hoạch thành lập
[Hội nghị Lãnh đạo Cơ Đốc miền Nam](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_ngh%E1%BB%8B_L%C3%A3nh_%C4%91%E1%BA%A1o_C%C6%A1_%C4%90%E1%BB%91c_mi%E1%BB%81n_Nam&action=edit&redlink=1) (SCLC) năm [1957](/wiki/1957), với mục đích thiết lập một bộ khung cho tiến trình kiến tạo một thẩm quyền tinh thần, cũng như tổ chức mạng lưới các nhà thờ của người da đen vào [Phong trào Phản kháng Bất bạo động](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_Ph%E1%BA%A3n_kh%C3%A1ng_B%E1%BA%A5t_b%E1%BA%A1o_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1) nhằm tranh đấu cho sự bình đẳng trong quyền dân sự. King tiếp tục duy trì ảnh hưởng của mình trong tổ chức này cho đến khi ông mất. Nguyên tắc bất bạo động của Hiệp hội bị chỉ trích bởi những người trẻ tuổi cực đoan và bị thách thức bởi [16] [Ủy ban Hợp tác Bất bạo động Sinh viên](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_B%E1%BA%A5t_b%E1%BA%A1o_%C4%91%E1%BB%99ng_Sinh_vi%C3%AAn&action=edit&redlink=1)(SNCC), lúc ấy dưới quyền lãnh đạo của [James Foreman](/w/index.php?title=James_Foreman&action=edit&redlink=1).
Thành viên của SCLC phần lớn đến từ những cộng đồng da đen có liên hệ với các nhà thờ
[Baptist](/wiki/B%C3%A1p-t%C3%ADt). King theo đuổi triết lý bất phục tùng dân sự theo phương pháp bất bạo động được sử dụng thành công tại [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) bởi [Mohandas Gandhi](/wiki/Mahatma_Gandhi), ông ứng dụng triết lý này vào các cuộc phảng kháng được tổ chức bởi SCLC. [17]
King nhận ra rằng các cuộc phản kháng bất bạo động có tổ chức nhằm chống lại hệ thống kỳ thị tại các tiểu bang miền Nam Hoa Kỳ, được biết với tên
*Jim Crow*, sẽ thu hút sự chú ý rộng rãi của các phương tiện truyền thông. Họ sẽ tìm đến để tường thuật cuộc đấu tranh giành sự bình đẳng và quyền bầu cử cho người da đen. Thật vậy, những bài viết trên các mặt báo cùng những thước phim được chiếu trên truyền hình về cuộc sống thường nhật của người da đen miền Nam, đầy ắp sỉ nhục và luôn bị tước đoạt, cũng như tình trạng bạo động cùng những hành vi quấy nhiễu và ngược đãi do người kỳ thị gây ra cho người biểu tình, dấy lên một làn sóng đồng cảm lan tỏa rộng khắp, là nhân tố quyết định đem [Phong trào Dân quyền Mỹ](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_D%C3%A2n_quy%E1%BB%81n_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1) vào điểm tập chú của công luận để trở thành một trong những điểm nóng của nền [chính trị Hoa Kỳ](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_Hoa_K%E1%BB%B3) trong những năm đầu của [thập niên 1960](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1960). [[18]](#cite_note-18) [[19]](#cite_note-19)
King tổ chức và dẫn đầu các cuộc biểu tình tranh đấu cho người da đen quyền bầu cử, quyền được đối xử bình đẳng và các quyền dân sự căn bản khác.
Những quyền này đã được ghi trong luật pháp Hoa Kỳ khi [20] [Luật về Quyền Dân sự](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_v%E1%BB%81_Quy%E1%BB%81n_D%C3%A2n_s%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1)được thông qua năm [1964](/wiki/1964)và [Luật về Quyền Bầu cử](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_v%E1%BB%81_Quy%E1%BB%81n_B%E1%BA%A7u_c%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1)được thông qua năm [1965](/wiki/1965). [[21]](#cite_note-21) [[22]](#cite_note-22)
Do có những quyết định chính xác khi chọn phương pháp và địa điểm để tổ chức các cuộc phản kháng cùng chiến lược phối hợp tốt, King và SCLC đã ứng dụng thành công các nguyên tắc bất bạo động. Tuy nhiên, đôi khi các cuộc đối đầu lại biến thành những vụ bạo động
như những diễn biến xảy ra cho phong trào phản kháng tại [23] [Albany](/w/index.php?title=Albany&action=edit&redlink=1)từ năm [1961](/wiki/1961)đến [1962](/wiki/1962), khi sự chia rẽ bên trong cộng đồng người da đen cùng đối sách cứng rắn và khôn khéo của chính quyền địa phương đã vô hiệu hóa mọi nỗ lực từ phong trào. Điều tương tự cũng xảy ra cho phong trào tại Birmingham vào mùa hè năm [[24]](#cite_note-24) [1963](/wiki/1963), và tại [[25]](#cite_note-25) [St. Augustine, Florida](/w/index.php?title=St._Augustine,_Florida&action=edit&redlink=1)năm [1964](/wiki/1964). [[26]](#cite_note-26)
## Tuần hành đến Washington[
[sửa](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&action=edit§ion=3)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Martin_Luther_King_-_March_on_Washington.jpg/190px-Martin_Luther_King_-_March_on_Washington.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Martin_Luther_King_-_March_on_Washington.jpg/190px-Martin_Luther_King_-_March_on_Washington.jpg)
[Tôi Có một Giấc mơ](/wiki/T%C3%B4i_c%C3%B3_m%E1%BB%99t_gi%E1%BA%A5c_m%C6%A1)tại Cuộc Tuần hành vì Quyền Công dân ở [Washington, D.C.](/wiki/Washington,_D.C.)
King, đại diện cho SCLC, có mặt trong số các nhà lãnh đạo đến từ các tổ chức khác nhau giúp tổ chức cuộc Tuần hành đến Washington vì Việc làm và Tự do năm
[1963](/wiki/1963).
Tại đây, họ đưa ra những thỉnh cầu như chấm dứt tình trạng kỳ thị chủng tộc tại trường công, ban hành các đạo luật bảo vệ dân quyền, bao gồm luật cấm phân biệt màu da trong tuyển dụng, bảo vệ người đấu tranh cho dân quyền khỏi sự bạo hành của cảnh sát cũng như ấn định mức lương tối thiểu, và quyền tự trị cho
[Đặc khu Columbia](/wiki/Washington,_D.C.), khi ấy đang ở dưới quyền cai trị của một uỷ ban của [Quốc hội](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3). [[27]](#cite_note-27) [[28]](#cite_note-28) [[29]](#cite_note-29) [[30]](#cite_note-ReferenceA-30)
Cuộc tuần hành là một thành công vang dội. Hơn 250 ngàn người thuộc các chủng tộc khác nhau đến tham dự, đám đông trải dài từ những bậc thềm của
[Đài Tưởng niệm Lincoln](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_T%C6%B0%E1%BB%9Fng_ni%E1%BB%87m_Lincoln&action=edit&redlink=1) đến [National Mall](/w/index.php?title=National_Mall&action=edit&redlink=1) và bao kín bờ hồ sóng sánh nước. Cho đến khi ấy, đây là cuộc tụ tập lớn nhất trong suốt lịch sử của thành phố [Washington, D.C.](/wiki/Washington,_D.C.) Tại đây, King đã dẫn dắt đám đông lên đến các cung bậc cao của cảm xúc khi ông đọc bài diễn văn [30] [Tôi có một giấc mơ](/wiki/T%C3%B4i_c%C3%B3_m%E1%BB%99t_gi%E1%BA%A5c_m%C6%A1)( *I Have a Dream*). Cùng với bài [Diễn văn Gettysburg](/wiki/Di%E1%BB%85n_v%C4%83n_Gettysburg)của Tổng thống [Abraham Lincoln](/wiki/Abraham_Lincoln), *Tôi có một giấc mơ*được xem là một trong những diễn từ được yêu thích nhất và được trích dẫn nhiều nhất trong [lịch sử Hoa Kỳ](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3). Ông nói, [[31]](#cite_note-31)
|“||
|
Tôi có một giấc mơ, rồi có một ngày khi đất nước này trỗi dậy để sống theo ý nghĩa thật của niềm xác tín của chính mình:
|”|
Bài diễn văn đã đi vào lịch sử và làm tên tuổi của King được biết đến trên toàn thế giới.
Suốt những năm tháng đấu tranh, King thường xuyên viết và đi khắp nơi để diễn thuyết, dựa trên kinh nghiệm lâu dài của của một
[nhà thuyết giáo](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_thuy%E1%BA%BFt_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1). * năm Thư viết từ Nhà tù Birmingham* [1963](/wiki/1963)là bản tuyên ngôn cảm động về sứ mạng của ông đấu tranh cho sự công chính. Ngày [[32]](#cite_note-32) [14 tháng 10](/wiki/14_th%C3%A1ng_10)năm [1964](/wiki/1964), King trở thành nhân vật trẻ tuổi nhất được trao [Giải Nobel Hoà bình](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B2a_b%C3%ACnh). Ông được chọn vì những thành quả trong nỗ lực lãnh đạo phong trào phản kháng với mục tiêu đấu tranh nhằm chấm dứt các định kiến về chủng tộc tại Hoa Kỳ. [[33]](#cite_note-33)
King và SCLC, với sự hợp tác của SNCC, tổ chức một cuộc diễu hành từ
[Selma](/w/index.php?title=Selma&action=edit&redlink=1) đến thủ phủ Montgomery vào ngày [25 tháng 3](/wiki/25_th%C3%A1ng_3) năm [1965](/wiki/1965). Một nỗ lực trước đó vào ngày [7 tháng 3](/wiki/7_th%C3%A1ng_3) đã thất bại khi bùng nổ bạo động giữa đám đông và cảnh sát với những người biểu tình. Ngày ấy được gọi là ngày [Chủ nhật đẫm máu](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_nh%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BA%ABm_m%C3%A1u&action=edit&redlink=1). Chủ nhật đẫm máu là ngả rẽ quan trọng trong nỗ lực giành sự ủng hộ của công chúng cho Phong trào Dân quyền. Sau lần hội kiến với [Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Hoa_K%E1%BB%B3) [Lyndon B. Johnson](/wiki/Lyndon_B._Johnson), King muốn dời cuộc diễu hành đến ngày [8 tháng 3](/wiki/8_th%C3%A1ng_3), nhưng nó vẫn được tiến hành mà không có ông. Những đoạn phim ghi lại hình ảnh tàn bạo của cảnh sát được phát sóng toàn quốc đã giúp dấy lên sự phẫn nộ của công chúng. [[34]](#cite_note-34)
Cuối cùng, cuộc diễu hành được ấn định vào ngày
[25 tháng 3](/wiki/25_th%C3%A1ng_3) với sự đồng ý và ủng hộ của Tổng thống Johnson, từ cuộc diễu hành này mà [Willie Ricks](/w/index.php?title=Willie_Ricks&action=edit&redlink=1) đã ghi dấu thuật ngữ " [Sức mạnh Da đen](/w/index.php?title=S%E1%BB%A9c_m%E1%BA%A1nh_Da_%C4%91en&action=edit&redlink=1)" ( *Black Power*) trong lòng công chúng. [[35]](#cite_note-35) [[36]](#cite_note-36)
## Những thách thức khác[
[sửa](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&action=edit§ion=4)]
Từ năm 1965, King bắt đầu bày tỏ sự nghi ngờ của mình về vai trò của Hoa Kỳ trong
[chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam). Ngày [4 tháng 4](/wiki/4_th%C3%A1ng_4) năm [1967](/wiki/1967) – một năm trước khi mất – King phê phán mạnh mẽ vai trò của nước Mỹ trong cuộc chiến. Ông cho rằng cuộc chiến đã làm suy yếu phong trào đấu tranh cho dân quyền và phá hoại các chương trình xã hội trong nước. [[37]](#cite_note-vwar29-37) [[38]](#cite_note-38) [[39]](#cite_note-39)
King cũng nói về sự cần thiết phải có thay đổi tận gốc rễ đời sống kinh tế và chính trị của Hoa Kỳ. Càng đến gần những ngày cuối của đời mình, ông càng bày tỏ nhiều hơn quan điểm chống chiến tranh và mong ước được nhìn thấy các nguồn tài nguyên được tái phân phối sao cho giảm thiểu sự bất công trong các lĩnh vực kinh tế và chủng tộc.
Năm
[1968](/wiki/1968), King và SCLC tổ chức "Chiến dịch cho Dân nghèo" với mục tiêu trình bày các vấn đề về công bằng trong kinh tế. Chiến dịch được đẩy lên cao điểm trong một cuộc diễu hành tại Washington, D.C., đòi hỏi trợ giúp về kinh tế cho các cộng đồng nghèo nhất tại Hoa Kỳ. [[40]](#cite_note-40)
Ngày
[3 tháng 4](/wiki/3_th%C3%A1ng_4) năm [1968](/wiki/1968) khi nói chuyện với một đám đông đang phấn chấn, lời của King như một lời tiên tri:
|“||
|
Tôi không quan tâm điều gì đang xảy ra... người ta đang bàn tán về những lời đe dọa - những người anh em da trắng sẽ làm gì tôi... Giống mọi người, tôi muốn được sống lâu. Trường thọ là điều quý báu, nhưng hiện nay tôi không quan tâm đến nó. Tôi chỉ muốn tuân phục ý Chúa. Ngài cho phép tôi leo lên đỉnh núi, nhìn về phía xa, và tôi đã thấy Đất Hứa. Có thể tôi sẽ không đến đó cùng với anh em. Nhưng đêm nay tôi muốn anh em biết rằng, chúng ta, như là một dân tộc, sẽ tiến vào Đất Hứa. Đêm nay tôi thấy mình hạnh phúc. Tôi không lo lắng gì nữa. Tôi không sợ hãi ai nữa. Mắt tôi đã ngắm xem sự vinh hiển của Chúa.
|”|
Nhiều người tin rằng, đêm hôm đó, King đã đọc điếu văn cho chính mình.
## Ám sát[
[sửa](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&action=edit§ion=5)]
King bị ám sát vào chiều tối hôm sau, ngày
[4 tháng 4](/wiki/4_th%C3%A1ng_4) năm [1968](/wiki/1968), vào lúc 6 giờ 01 phút, khi ông đang đứng trên ban công của [khách sạn Lorraine](/w/index.php?title=Kh%C3%A1ch_s%E1%BA%A1n_Lorraine&action=edit&redlink=1) tại [Memphis, Tennessee](/wiki/Memphis,_Tennessee), sắp sửa rời khách sạn để dẫn đầu một cuộc tuần hành ủng hộ liên đoàn công nhân vệ sinh của người da đen tại Memphis. Vài người bạn đang ở bên trong, nghe tiếng súng vội chạy ra ban công để thấy King đã bị bắn vào hàm. [[42]](#cite_note-CHI-42) [[43]](#cite_note-43) [Jesse Jackson](/w/index.php?title=Jesse_Jackson&action=edit&redlink=1), có mặt vào lúc ấy, thuật lại rằng, King nói lời sau cùng với Ben Branch, một nhạc sĩ được sắp xếp trình diễn trong đêm ấy: "Này Ben, hãy hứa với tôi là đêm nay anh sẽ chơi bài [Take My Hand, Precious Lord](/wiki/Take_My_Hand,_Precious_Lord), và phải chơi thật hay." [[44]](#cite_note-44)
Sau cuộc giải phẫu, Bệnh viện St. Joseph tuyên bố King từ trần lúc 7giờ 5 phút tối cùng ngày. Ngay sau khi King bị ám sát đã bùng nổ những cuộc bạo động lan rộng trên hơn 100 thành phố trên khắp nước Mỹ.
[[45]](#cite_note-BBC-45)
Ngày
[7 tháng 4](/wiki/7_th%C3%A1ng_4), Tổng thống Johnson công bố một ngày quốc tang để bày tỏ sự tiếc thương cho cái chết của nhà lãnh đạo phong trào dân quyền. Ba trăm ngàn người đã tìm đến để tham dự tang lễ của ông [46] . [[47]](#cite_note-47)
Theo yêu cầu của bà King, bài thuyết giáo cuối cùng của King tại Nhà thờ Baptist Ebenezer vào ngày
[4 tháng 1](/wiki/4_th%C3%A1ng_1) năm 1968 được phát lại trong lễ tang. Trong đó, King yêu cầu đừng nhắc đến các giải thưởng mà ông được trao, nhưng hãy nói với mọi người rằng ông đã nỗ lực "cho người đói ăn", "mặc áo cho người trần truồng", [48] "hành xử đúng đắn trong vấn đề chiến tranh [[49]](#cite_note-49) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)", cũng như "yêu thương và phục vụ nhân loại". Bạn thân của King, [[50]](#cite_note-50) [Mahalia Jackson](/wiki/Mahalia_Jackson)thể hiện ca khúc ông yêu thích " [Take My Hand, Precious Lord](/wiki/Take_My_Hand,_Precious_Lord)". [[51]](#cite_note-51)
Theo người viết tiểu sử King, Taylor Branch, cuộc giải phẫu tử thi cho thấy dù chỉ mới ba mươi chín tuổi, quả tim của King đã già cỗi như của người sáu mươi, một chứng cứ về mười ba năm căng thẳng trong cuộc đời của người đã cung hiến mình cho cuộc đấu tranh giành quyền bình đẳng cho các sắc dân thiểu số ở nước Mỹ.
[[52]](#cite_note-52)
Hai tháng sau, James Earl Ray bị bắt tại
[Phi trường Heathrow](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Heathrow&action=edit&redlink=1) [Luân Đôn](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n) khi đang tìm cách ra khỏi nước [Anh](/wiki/Anh) với hộ chiếu giả. Ray bị giải giao về Tennessee, và bị kết án ám sát King. Ngày [53] [10 tháng 3](/wiki/10_th%C3%A1ng_3)năm 1969, Ray nhận tội, nhưng ba ngày sau lại phản cung. Theo lời khuyên của luật sư, Ray nhận tội nhằm tránh án tử hình, và lãnh án 99 năm tù. [[54]](#cite_note-extradite-54) [[54]](#cite_note-extradite-54) Ngày [[55]](#cite_note-cbs-55) [10 tháng 6](/wiki/10_th%C3%A1ng_6)năm [1977](/wiki/1977), một thời gian ngắn sau khi làm chứng trước Ủy ban Hạ viện về các vụ ám sát, Ray cho biết mình không bắn King, Ray và 6 tù nhân khác trốn khỏi Nhà tù Tiểu bang Núi Brushy, Tennessee. Song, ngày [13 tháng 6](/wiki/13_th%C3%A1ng_6), họ bị bắt và bị đem trở lại nhà tù. [[56]](#cite_note-FBI-56)
## Di sản[
[sửa](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&action=edit§ion=6)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Westminster_Abbey_C20th_martyrs.jpg/240px-Westminster_Abbey_C20th_martyrs.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Westminster_Abbey_C20th_martyrs.jpg/240px-Westminster_Abbey_C20th_martyrs.jpg)
[Tu viện Westminster](/wiki/Tu_vi%E1%BB%87n_Westminster), (từ trái) [Mẹ Elizabeth](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_Elizabeth&action=edit&redlink=1)của [Nga](/wiki/Nga), Mục sư Martin Luther King, Jr., Tổng Giám mục [Oscar Romero](/w/index.php?title=Oscar_Romero&action=edit&redlink=1), và Mục sư [Dietrich Bonhoeffer](/w/index.php?title=Dietrich_Bonhoeffer&action=edit&redlink=1).
Sau khi chết, danh tiếng của King càng tăng cao, trở nên một trong những tên tuổi được kính trọng nhất trong lịch sử nước Mỹ, và nhiều người bắt đầu ví sánh ông với
[Abraham Lincoln](/wiki/Abraham_Lincoln); theo nhận xét của họ, cả hai đều là những nhà lãnh đạo có công thúc đẩy sự tiến bộ về nhân quyền nhằm chống lại tình trạng nghèo khổ tại một quốc gia đang bị phân hoá vì chính vấn nạn này – và vì vậy, cả hai đều bị ám sát.
Trong cuộc phỏng vấn dành cho Gerald Priestland của đài
[BBC](/wiki/BBC) vào tháng 11 năm 1968, King nói, "Tất cả những gì tôi làm cho phong trào dân quyền tôi xem đó là một phần của mục vụ, bởi vì tôi nghĩ rằng Phúc âm luôn quan tâm đến con người cách toàn diện, không chỉ linh hồn, nhưng cả thể xác và điều kiện sinh sống..." Elizabeth Hardwick nhận xét, "Hiếm có trường hợp nào khi lòng mộ đạo và chính trị kết hợp với nhau cách tự nhiên và đầy cảm động như trường hợp của King. Hoạt động chính trị của ông thật ra là một sứ mệnh truyền giáo." [[57]](#cite_note-57)
Sau cái chết của King,
[Coretta Scott King](/wiki/Coretta_Scott_King) tiếp bước chồng để trở thành nhà hoạt động đấu tranh cho dân quyền và công bằng xã hội. Trong năm Martin Luther King bị ám sát, Bà King thiết lập [Trung Tâm King](/w/index.php?title=Trung_T%C3%A2m_King&action=edit&redlink=1) nhằm mục đích bảo tồn các di sản của ông và cổ xuý tinh thần bất bạo động trong đấu tranh cũng như lòng khoan dung trên toàn thế giới.
Năm
[1980](/wiki/1980), ngôi nhà thời thơ ấu của King ở [Atlanta](/wiki/Atlanta) cùng các tòa nhà lân cận được công bố là [Di tích Lịch sử Quốc gia Martin Luther King, Jr.](/w/index.php?title=Di_t%C3%ADch_L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Qu%E1%BB%91c_gia_Martin_Luther_King,_Jr.&action=edit&redlink=1) Ngày [2 tháng 11](/wiki/2_th%C3%A1ng_11) năm [1983](/wiki/1983), tại Vườn Hồng [Nhà Trắng](/wiki/Nh%C3%A0_Tr%E1%BA%AFng), tổng thống [Ronald Reagan](/wiki/Ronald_Reagan) ký sắc lệnh thiết lập ngày lễ liên bang tôn vinh King. Ngày lễ Martin Luther King được cử hành lần đầu tiên ngày [20 tháng 1](/wiki/20_th%C3%A1ng_1) năm [1986](/wiki/1986), vào ngày thứ Hai thứ ba của tháng 1 mỗi năm; như vậy ngày lễ sẽ là những ngày kế cận với ngày sinh của King ( [15 tháng 2](/wiki/15_th%C3%A1ng_2)). Ngày [17 tháng 1](/wiki/17_th%C3%A1ng_1) năm [2000](/wiki/2000), lần đầu tiên Ngày lễ Martin Luther King được tổ chức trên toàn thể 50 tiểu bang của nước Mỹ.
Năm
[1998](/wiki/1998), Hội Ái hữu Alpha Phi Alpha được sự ủy thác của [Quốc hội Hoa Kỳ](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3) thành lập tổ chức gây quỹ thiết kế [Đài Tưởng niệm Quốc gia Martin Luther King](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_T%C6%B0%E1%BB%9Fng_ni%E1%BB%87m_Qu%E1%BB%91c_gia_Martin_Luther_King&action=edit&redlink=1). King là thành viên danh tiếng của Hội Ái hữu Alpha Phi Alpha (ΑΦΑ), đây là hội ái hữu liên đại học đầu tiên của người Mỹ gốc Phi được đặt tên theo bảng chữ cái [Hi văn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p). King sẽ là người Mỹ gốc Phi đầu tiên được lập đài tưởng niệm trong khu vực thuộc công viên quốc gia National Mall, và là nhân vật thứ hai không phải là [tổng thống Hoa Kỳ](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Hoa_K%E1%BB%B3) được vinh danh theo cách này.
King là một trong mười thánh tử đạo
[thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) được tạc tượng trên *Great West Door* của [Tu viện Westminster](/wiki/Tu_vi%E1%BB%87n_Westminster) tại [Luân Đôn](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n).
Ngoài Giải Nobel Hòa bình năm
[1964](/wiki/1964) và [Giải Pacem in Terris](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Pacem_in_Terris) năm 1965, King được Ủy ban Do Thái Hoa Kỳ trao tặng Huân chương Tự do Mỹ vì những đóng góp đặc biệt "cho sự thăng tiến các nguyên tắc tự do của con người". [[58]](#cite_note-58)
Đến năm
[2006](/wiki/2006), có hơn 730 thành phố trên khắp nước Mỹ đặt tên ông cho những đường phố của họ. Năm [59] [1986](/wiki/1986), Quận King, tiểu bang Washington được đặt tên để vinh danh ông. Trung tâm hành chính thủ phủ Harrisburg của tiểu bang [[60]](#cite_note-60) [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania)là tòa thị chính duy nhất của [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)mang tên ông. [[61]](#cite_note-61)
Để tưởng nhớ King, một con đường ở
[Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_7,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) được đặt theo tên ông . [62]
Năm
[1977](/wiki/1977), Tổng thống [Jimmy Carter](/wiki/Jimmy_Carter) truy tặng King [Huân chương Tự do của Tổng thống](/wiki/Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_T%E1%BB%B1_do_T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng). [[63]](#cite_note-63)
Năm 1978, ông được trao
[Giải Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n_c%E1%BB%A7a_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c).
Theo một cuộc thăm dò của
[Gallup](/w/index.php?title=Gallup&action=edit&redlink=1), King đứng thứ hai trong danh sách những nhân vật được ngưỡng mộ nhất trong [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) . [64]
Một cuộc thăm dò thực hiện bởi tạp chí
[TIME](/wiki/Time_(t%E1%BA%A1p_ch%C3%AD)) cho thấy King được xếp ở vị trí thứ sáu trong danh sách Nhân vật Thế kỷ. [[65]](#cite_note-Time-WEB1-65)
King được chọn vào số Những người Mỹ vĩ đại nhất của mọi thời đại (đứng thứ ba), thực hiện bởi Kênh truyền hình Discovery và AOL.
[[66]](#cite_note-66)
## Hôn nhân và Gia đình[
[sửa](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&action=edit§ion=7)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Coretta_scott_king_ebenezer.jpg/260px-Coretta_scott_king_ebenezer.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Coretta_scott_king_ebenezer.jpg/260px-Coretta_scott_king_ebenezer.jpg)
[Rosalynn Carter](/wiki/Rosalynn_Carter), [Andrew Young](/w/index.php?title=Andrew_Young&action=edit&redlink=1), và [Jimmy Carter](/wiki/Jimmy_Carter)trong Nhà thờ Baptist Ebenezer, [Atlanta](/wiki/Atlanta), 1979.
King gặp Coretta Scott tại
[Boston](/wiki/Boston), mối quan hệ của hai người bắt đầu khi King nói với Coretta trên điện thoại, "Trước vẻ đẹp quyến rũ của cô, tôi chẳng khác gì [Napoleon](/wiki/Napol%C3%A9on_Bonaparte) trong [trận Waterloo](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Waterloo)." Ngày [67] [18 tháng 6](/wiki/18_th%C3%A1ng_6)năm [1952](/wiki/1952), King kết hôn với [Coretta Scott](/w/index.php?title=Coretta_Scott&action=edit&redlink=1). Hôn lễ được cha ông cử hành tại nhà của cha mẹ cô dâu.
Hai người có bốn con:
[Yolanda Denise King](/w/index.php?title=Yolanda_King&action=edit&redlink=1)( [1955](/wiki/1955)– [2007](/wiki/2007)): Diễn viên, và là nhà hoạt động dân quyền, cô qua đời năm 2007 có lẽ do bệnh tim. [Martin Luther King III](/w/index.php?title=Martin_Luther_King_III&action=edit&redlink=1)( [1957](/wiki/1957)-): Người ủng hộ nhân quyền và là nhà hoạt động cộng đồng. [Dexter Scott](/w/index.php?title=Dexter_King&action=edit&redlink=1)( [1961](/wiki/1961)-): Diễn viên và là nhà sản xuất phim tài liệu. [Bernice Albertine](/w/index.php?title=Bernice_King&action=edit&redlink=1): ( [1963](/wiki/1963)-): [Mục sư](/wiki/M%E1%BB%A5c_s%C6%B0) [Baptist](/wiki/B%C3%A1p-t%C3%ADt), cùng Martin King III cô hoạt động tích cực nhằm cải tổ Hội nghị Lãnh đạo miền Nam.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&action=edit§ion=8)]
## Tác phẩm[
[sửa](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&action=edit§ion=9)] *Stride toward freedom; the Montgomery story*(1958) *The Measure of a Man*(1959) *Strength to Love*(1963) *Why We Can't Wait*(1964) *Where do we go from here: Chaos or community?*(1967) *The Trumpet of Conscience*(1968) *A Testament of Hope: The Essential Writings and Speeches of Martin Luther King, Jr.*(1986) *The Autobiography of Martin Luther King, Jr.*by Martin Luther King Jr. and Clayborne Carson (1998)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&action=edit§ion=10)] **Ogletree, Charles J. (2004).** [^](#cite_ref-1) *All Deliberate Speed: Reflections on the First Half Century of Brown v. Board of Education*. W.W. Norton & Company. tr. 138. [ISBN](/wiki/ISBN) [0393058972](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0393058972). **Ling, Peter J. (2002).** [^](#cite_ref-2) *Martin Luther King, Jr*. Routledge. tr. 11. [ISBN](/wiki/ISBN) [0415216648](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0415216648). **King, Jr., Martin Luther; Clayborne Carson; Peter Holloran; Ralph Luker; Penny A. Russell (1992).** [^](#cite_ref-3) *The papers of Martin Luther King, Jr*. University of California Press. tr. 76. [ISBN](/wiki/ISBN) [0520079507](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0520079507). **Miller, William Robert.** [^](#cite_ref-4) *Martin Luther King, Jr. His Life, Martyrdom and Meaning for the World*. Avon Books, New York, New York 1968, p.22. **Ching, Jacqueline (2002).** [^](#cite_ref-5) *The Assassination of Martin Luther King, Jr*. Rosen Publishing Group. tr. 18. [ISBN](/wiki/ISBN) [0823935434](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0823935434). **Downing, Frederick L. (1986).** [^](#cite_ref-6) *To See the Promised Land: The Faith Pilgrimage of Martin Luther King, Jr*. Mercer University Press. tr. 150. [ISBN](/wiki/ISBN) [0865542074](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0865542074). **Nojeim, Michael J. (2004).** [^](#cite_ref-7) *Gandhi and King: The Power of Nonviolent Resistance*. Greenwood Publishing Group. tr. 179. [ISBN](/wiki/ISBN) [0275965740](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0275965740). **Fuller, Linda K. (2004).** [^](#cite_ref-8) *National Days/National Ways: Historical, Political, And Religious Celebrations around the World*. Greenwood Publishing Group. tr. 314. [ISBN](/wiki/ISBN) [0275972704](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0275972704). [^](#cite_ref-9) [“ngày 1 tháng 12 năm 1955: Rosa Parks arrested”](http://www.cnn.com/2003/US/03/10/sprj.80.1955.parks/index.html). CNN. 11 tháng 3 năm 2003. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2008. **Fisk, Larry J.; John Schellenberg (1999).** [^](#cite_ref-10) *Patterns of Conflict, Paths to Peace*. Broadview Press. tr. 115. [ISBN](/wiki/ISBN) [1551111543](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1551111543). **Phúc âm Lu-ca 6:27,28** [^](#cite_ref-11) **Miller, William Robert.** [^](#cite_ref-12) *Martin Luther King, Jr. His Life, Martyrdom and Meaning for the World*, Avon Books, New York, New York 1968, p.56,57. **McMahon, Thomas F. (2004).** [^](#cite_ref-13) *Ethical Leadership Through Transforming Justice*. University Press of America. tr. 25. [ISBN](/wiki/ISBN) [0761829083](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0761829083). **King, Jr., Martin Luther; Clayborne Carson; Peter Holloran; Ralph Luker; Penny A. Russell (1992).** [^](#cite_ref-14) *The papers of Martin Luther King, Jr*. University of California Press. tr. 9. [ISBN](/wiki/ISBN) [0520079507](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0520079507). **Jackson, Thomas F. (2007).** [^](#cite_ref-15) *From Civil Rights to Human Rights: Martin Luther King, Jr., and the Struggle for Economic Justice*. University of Pennsylvania Press. tr. 53. [ISBN](/wiki/ISBN) [0812239695](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0812239695). **Marable, Manning; Leith Mullings (2000).** [^](#cite_ref-16) *Let Nobody Turn Us Around: Voices of Resistance, Reform, and Renewal: an African American Anthology*. Rowman & Littlefield. tr. 391–392. [ISBN](/wiki/ISBN) [084768346X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/084768346X). **Gordon, Haim; Leonard Grob (1987).** [^](#cite_ref-17) *Education for Peace: Testimonies from World Religions*. Orbis Books. tr. 143. [ISBN](/wiki/ISBN) [0883443597](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0883443597). **Wilson, Joseph; Manning Marable; Immanuel Ness (2006).** [^](#cite_ref-18) *Race and Labor Matters in the New U.S. Economy*. Rowman & Littlefield. tr. 47. [ISBN](/wiki/ISBN) [0742546918](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0742546918). **Schofield, Norman (2006).** [^](#cite_ref-19) *Architects of Political Change: Constitutional Quandaries and Social Choice Theory*. Cambridge University Press. tr. 189. [ISBN](/wiki/ISBN) [0521832020](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521832020). **Jackson, Thomas F. (2007).** [^](#cite_ref-20) *From Civil Rights to Human Rights: Martin Luther King, Jr., and the Struggle for Economic Justice*. University of Pennsylvania Press. tr. 85. [ISBN](/wiki/ISBN) [0812239695](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0812239695). **Shafritz, Jay M. (1998).** [^](#cite_ref-21) *International Encyclopedia of Public Policy and Administration*. Westview Press. tr. 1242. [ISBN](/wiki/ISBN) [0813399742](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0813399742). **Loevy, Robert D.; Hubert H. Humphrey; John G. Stewart (1997).** [^](#cite_ref-22) *The Civil Rights Act of 1964: The Passage of the Law that Ended Racial Segregation*. SUNY Press. tr. 337. [ISBN](/wiki/ISBN) [0791433617](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0791433617). **Glisson, Susan M. (2006).** [^](#cite_ref-23) *The Human Tradition in the Civil Rights Movement*. Rowman & Littlefield. tr. 190. [ISBN](/wiki/ISBN) [0742544095](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0742544095). **Glisson, Susan M. (2006).** [^](#cite_ref-24) *The Human Tradition in the Civil Rights Movement*. Rowman & Littlefield. tr. 190–193. [ISBN](/wiki/ISBN) [0742544095](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0742544095). **Harrell, David Edwin; Edwin S. Gaustad; Randall M. Miller, John B. Boles; Randall Bennett Woods; Sally Foreman Griffith.** [^](#cite_ref-25) *Unto a Good Land: A History of the American People, Volume 2*. Wm. B. Eerdmans Publishing. tr. 1055. [ISBN](/wiki/ISBN) [0802829457](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0802829457). **Jones, Maxine D.; Kevin M. McCarthy (1993).** [^](#cite_ref-26) *African Americans in Florida: An Illustrated History*. Pineapple Press Inc. tr. 113–115. [ISBN](/wiki/ISBN) [156164031X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/156164031X). **Singleton, Carl; Rowena Wildin (1999).** [^](#cite_ref-27) *The Sixties in America*. Salem Press. tr. 454. [ISBN](/wiki/ISBN) [0893569828](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0893569828). **Bennett, Scott H. (2003).** [^](#cite_ref-28) *Radical Pacifism: The War Resisters League and Gandhian Nonviolence in America, 1915-1963*. Syracuse University Press. tr. 225. [ISBN](/wiki/ISBN) [0815630034](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0815630034). **Davis, Rep. Danny (16 tháng 1 năm 2007).** [^](#cite_ref-29) [“Celebrating the Birthday and Public Holiday for Martin Luther King, Jr.”](http://thomas.loc.gov/cgi-bin/query/D?r110:46:./temp/~r110JkVd5O::). Library of Congress. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2008.
- ^
**a** [Powers, Roger S.; William B. Vogele; Christopher Kruegler; Ronald M. McCarthy (1997).](#cite_ref-ReferenceA_30-1) **ă** *Protest, power, and change: an encyclopedia of nonviolent action from ACT-UP to Women's Suffrage*. Taylor & Francis. tr. 313. [ISBN](/wiki/ISBN) [0815309139](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0815309139). **Moore, Lucinda (1 tháng 8 năm 2003).** [^](#cite_ref-31) [“Dream Assignment”](http://www.smithsonianmag.com/arts-culture/dream-speech.html). Smithsonian Magazine. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2008. **Galchutt, Kathryn M. (2005).** [^](#cite_ref-32) *The Career of Andrew Schulze, 1924-1968: Lutherans And Race in the Civil Rights Era*. Mercer University Press. tr. 194. [ISBN](/wiki/ISBN) [086554946X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/086554946X). **Wintle, Justin (2001).** [^](#cite_ref-33) *Makers of Modern Culture: Makers of Culture*. Routledge. tr. 272. [ISBN](/wiki/ISBN) [0415265835](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0415265835). **Jackson, Thomas F. (2007).** [^](#cite_ref-34) *From Civil Rights to Human Rights: Martin Luther King, Jr., and the Struggle for Economic Justice*. University of Pennsylvania Press. tr. 222–223. [ISBN](/wiki/ISBN) [0812239695](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0812239695). **Isserman, Maurice; Michael Kazin (2000).** [^](#cite_ref-35) *America Divided: The Civil War of the 1960s*. Oxford University Press US. tr. 175. [ISBN](/wiki/ISBN) [0195091906](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0195091906). **Azbell, Joe (1968).** [^](#cite_ref-36) *The Riotmakers*. Oak Tree Books. tr. 176. **Krenn, Michael L. (1998).** [^](#cite_ref-vwar29_37-0) *The African American Voice in U.S. Foreign Policy Since World War II*. Taylor & Francis. tr. 29. [ISBN](/wiki/ISBN) [0815334184](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0815334184). **Robbins, Mary Susannah (2007).** [^](#cite_ref-38) *Against the Vietnam War: Writings by Activists*. Rowman & Littlefield. tr. 107. [ISBN](/wiki/ISBN) [0742559149](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0742559149). **Robbins, Mary Susannah (2007).** [^](#cite_ref-39) *Against the Vietnam War: Writings by Activists*. Rowman & Littlefield. tr. 102. [ISBN](/wiki/ISBN) [0742559149](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0742559149). **Vigil, Ernesto B. (1999).** [^](#cite_ref-40) *The Crusade for Justice: Chicano Militancy and the Government's War on Dissent*. University of Wisconsin Press. tr. 54. [ISBN](/wiki/ISBN) [0299162249](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0299162249). **Montefiore, Simon Sebag (2006).** [^](#cite_ref-41) *Speeches that Changed the World: The Stories and Transcripts of the Moments that Made History*. Quercus. tr. 155. [ISBN](/wiki/ISBN) [1905204167](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1905204167). **Garner, Joe; Walter Cronkite; Bill Kurtis (2002).** [^](#cite_ref-CHI_42-0) *We Interrupt this Broadcast: The Events that Stopped Our Lives...from the Hindenburg Explosion to the Attacks of September 11*. Sourcebooks, Inc. tr. 62. [ISBN](/wiki/ISBN) [1570719748](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1570719748). **Pepper, William (2003).** [^](#cite_ref-43) *An Act of State: The Execution of Martin Luther King*. Verso. tr. 159. [ISBN](/wiki/ISBN) [1859846955](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1859846955). **Pilkington, Ed (3 tháng 4 năm 2008).** [^](#cite_ref-44) [“40 years after King's death, Jackson hails first steps into promised land”](http://www.guardian.co.uk/world/2008/apr/03/usa.race). The Guardian. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2008. [^](#cite_ref-BBC_45-0) [“1968: Martin Luther King shot dead”](http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/april/4/newsid_2453000/2453987.stm). *On this Day*( [BBC](/wiki/BBC)). 2006. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2006. **Manheimer, Ann S. (2004).** [^](#cite_ref-46) *Martin Luther King Jr: Dreaming of Equality*. Twenty-First Century Books. tr. 97. [ISBN](/wiki/ISBN) [1575056275](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1575056275). **Pap Ndiaye,** [^](#cite_ref-47) *La voix noire de l'Amérique*, L'Histoire, N°329, p 36 **Hatch, Jane M.; George William Douglas (1978).** [^](#cite_ref-48) *The American Book of Days*. Wilson. tr. 321. [^](#cite_ref-49) *"Vì ta đói, các ngươi cho ta ăn; ta khát, các ngươi cho ta uống; ta là khách lạ, các ngươi tiếp rước ta; ta trần truồng, các ngươi mặc cho ta; ta đau, các ngươi thăm ta; ta bị tù, các ngươi viếng ta."*– Phúc âm Matthew 25: 35,36 **King, Jr., Martin Luther (2007).** [^](#cite_ref-50) *Dream: The Words and Inspiration of Martin Luther King, Jr*. Blue Mountain Arts, Inc. tr. 26. [ISBN](/wiki/ISBN) [1598422405](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1598422405). **Werner, Craig (2006).** [^](#cite_ref-51) *A Change is Gonna Come: Music, Race & the Soul of America*. University of Michigan Press. tr. 9. [ISBN](/wiki/ISBN) [0472031473](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0472031473). [^](#cite_ref-52) [“Citizen King Transcript”](http://www.pbs.org/wgbh/amex/mlk/filmmore/pt.html). PBS. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2008. **Ling, Peter J. (2002).** [^](#cite_ref-53) *Martin Luther King, Jr*. Routledge. tr. 296. [ISBN](/wiki/ISBN) [0415216648](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0415216648).
- ^
**a** [Flowers, R. Barri; H. Loraine Flowers (2004).](#cite_ref-extradite_54-1) **ă** *Murders in the United States: Crimes, Killers And Victims Of The Twentieth Century*. McFarland. tr. 38. [ISBN](/wiki/ISBN) [0786420758](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0786420758). [^](#cite_ref-cbs_55-0) [“James Earl Ray Dead At 70”](http://www.cbsnews.com/stories/1998/04/23/national/main7900.shtml). CBS. 23 tháng 4 năm 1998. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2008. [^](#cite_ref-FBI_56-0) [“History of the Knoxville Office”](http://web.archive.org/20020602134700/knoxville.fbi.gov/hist.htm). [FBI](/wiki/C%E1%BB%A5c_%C4%90i%E1%BB%81u_tra_Li%C3%AAn_bang). [Bản gốc](http://knoxville.fbi.gov/hist.htm)lưu trữ ngày 2 tháng 6 năm 2002. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2006. **Miller, William Robert (1968).** [^](#cite_ref-57) *Martin Luther King, Jr*. Avon Books, New York. tr. 309. **Engel, Irving M.** [^](#cite_ref-58) [“Commemorating Martin Luther King, Jr.: Presentation of American Liberties Medallion”](http://www.ajc.org/site/apps/nl/content3.asp?c=ijITI2PHKoG&b=843719&ct=1052921). American Jewish Committee. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2008. **Alderman, Derek H.** [^](#cite_ref-59) [“Naming Streets for Martin Luther King, Jr.: No Easy Road”](http://personal.ecu.edu/aldermand/pubs/alderman_chapter.pdf). *Landscape and Race in the United States*. Routledge Press. [^](#cite_ref-60) [“King County Was Rededicated For Mlk”](http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19980118&slug=2729257). The Seattle Times. 18 tháng 1 năm 1998. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2008. [^](#cite_ref-61) [“Rev. Dr. Martin Luther King Jr. Essay Competition Winners Announced”](http://www.harrisburgpa.gov/pressReleases/prArchives/2003/01/20030119_mlkEssay.html). City of Harrisburg. 19 tháng 1 năm 2003. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2008. [^](#cite_ref-62) [Người bạn lớn của Việt Nam](http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=130908&ChannelID=331) [Báo Tuổi trẻ](/wiki/Tu%E1%BB%95i_Tr%E1%BA%BB_(b%C3%A1o)), ngày 4 tháng 4 năm 2006 [^](#cite_ref-63) [“Presidential Medal of Freedom Recipient Rev. Martin Luther King Jr.”](http://www.medaloffreedom.com/MartinLutherKingJr.htm). The Official Site of the Presidential Medal of Freedom. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2008. **Gallup, George; Alec Gallup, Jr. (2000).** [^](#cite_ref-64) *The Gallup Poll: Public Opinion 1999*. Rowman & Littlefield. tr. 249. [ISBN](/wiki/ISBN) [0842026991](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0842026991). [^](#cite_ref-Time-WEB1_65-0) [“The Person of the Century Poll Results”](http://www.time.com/time/time100/poc/century.html). [Time](/w/index.php?title=Time_magazine&action=edit&redlink=1). 19 tháng 1 năm 2000. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2006. [^](#cite_ref-66) [“Reagan voted 'greatest American'”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/4631421.stm). BBC. 28 tháng 6 năm 2005. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2008. **Miller, William Robert. Martin Luther King, Jr. His Life, Martyrdom and Meaning for the World, Avon Books, New York, New York 1968, p.37.** [^](#cite_ref-67)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&action=edit§ion=11)] [Abernathy, Ralph](/w/index.php?title=Ralph_Abernathy&action=edit&redlink=1). *And the Walls Came Tumbling Down: An Autobiography.*New York: Harper & Row, 1989. [ISBN 0-06-016192-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0060161922)
- Beito, David and Beito, Linda Royster.
*T.R.M. Howard: Pragmatism over Strict Integrationist Ideology in the Mississippi Delta, 1942–1954*in Glenn Feldman, ed., *Before Brown: Civil Rights and White Backlash in the Modern South.*Tuscaloosa: University of Alabama Press, 2004, 68–95. [ISBN 0-8173-5134-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0817351345).
- Branch, Taylor.
*At Canaan's Edge: America In the King Years, 1965–1968.*New York: Simon & Schuster, 2006. [ISBN 0-684-85712-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/068485712X)
- Carl Edwin Lindgren (Spring, 1992).
*Tour Resurrects Shantytown Art*. Southern Exposure, Vol. XX, No. 1, 7. Information relating to Resurrection City and Dr. King. *Parting the Waters: America in the King Years, 1954–1963.*New York: Simon & Schuster, 1988. [ISBN 0-671-46097-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0671460978) *Pillar of Fire: America in the King Years, 1963–1965.*: Simon & Schuster, 1998. [ISBN 0-684-80819-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0684808196)
- Chernus, Ira.
*American Nonviolence: The History of an Idea*, chapter 11. [ISBN 1-57075-547-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1570755477)
- Garrow, David J.
*The FBI and Martin Luther King, Jr.*New York: Penguin Books, 1981. [ISBN 0-14-006486-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0140064869)
- Jackson, Thomas F.,
*From Civil Rights to Human Rights: Martin Luther King, Jr., and the Struggle for Economic Justice.*Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2006. [ISBN 978-0-8122-3969-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780812239690).
- Kirk, John A.,
*Martin Luther King, Jr.*London: Pearson Longman, 2005. [ISBN 0-582-41431-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0582414318)
- Ayton, Mel,
*A Racial Crime: James Earl Ray And The Murder Of Martin Luther King Jr.*Archebooks Publishing, 2005. [ISBN 1-59507-075-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1595070753)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&action=edit§ion=12)]
### Tiếng Việt[
[sửa](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&action=edit§ion=13)] [Tôi có một giấc mơ](http://www.talawas.org/talaDB/showFile.php?res=5246&rb=0402), Mai Lung Sơn dịch [Martin Luther King và các Nguyên tắc Lãnh đạo](http://www.lanhdao.net/leadership/home.aspx?catid=5&msgid=6556)- [Vietnamnet](/wiki/VietNamNet)
### Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&action=edit§ion=14)]
|
|![]()
[Martin Luther King](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Martin_Luther_King?uselang=vi) [I Have a Dream](http://www.americanrhetoric.com/speeches/Ihaveadream.htm), text and audio, [pdf format](http://www.americanrhetoric.com/speeches/PDFFiles/mking_ihaveadream.pdf) [This black history resource offers a biography of MLK and links to other related articles.](http://www.africanaonline.com/civil_rights.htm) [The Martin Luther King, Jr. Papers Project](http://www.stanford.edu/group/King/) [The King Center](http://www.thekingcenter.org/) [National Civil Rights Museum](http://www.civilrightsmuseum.org/) [MLK Online](http://www.mlkonline.net)Martin Luther King Jr. Speeches, Pictures, Quotes, Biography, Videos, Information on MLK Day and more! [Martin Luther King Jr.'s,](http://www.cceia.org/resources/articles_papers_reports/4960.html)published in *A New Sense of Direction (1968)*article [WorldView](/w/index.php?title=WorldView&action=edit&redlink=1)magazine. [Martin Luther King Jr.'s FBI file](http://web.archive.org/20040810035002/foia.fbi.gov/foiaindex/king.htm) [Department of Justice investigation on King assassination](http://www.usdoj.gov/crt/crim/mlk/part1.htm) [Martin Luther King in New York](http://manhattan.about.com/od/famousnewyorkers/a/mlknewyork.htm/) [Martin Luther King Jr. Photographs](http://www.groupm35.com/fernandez/cdte/)Photos by Benedict J. Fernandez [The Seattle Times: Martin Luther King Jr.](http://seattletimes.nwsource.com/mlk/) [Winner of the 1964 Nobel Prize in Peace](http://nobelprize.org/peace/laureates/1964/index.html) [About.com's Lesser Known Wise and Prophetic Words of Rev. Martin Luther King, Jr.](http://usliberals.about.com/od/patriotactcivilrights/a/MLKWords.htm) [Speeches of Martin Luther King](http://www.writespirit.net/inspirational_talks/political/martin_luther_king_talks/) [Pamphlet on King and Socialism from the Socialist Party USA](http://www.sp-usa.org/literature/mlking-flyer.pdf)(PDF) ["The MLK you don't see on TV" from FAIR](http://www.fair.org/index.php?page=2269) [The Martin Luther King Center (German)](http://www.martin-luther-king-zentrum.de) [Tác phẩm của Martin Luther King, Jr.](http://www.gutenberg.org/author/Martin+Luther+Jr.+King)tại [Dự án Gutenberg](/wiki/D%E1%BB%B1_%C3%A1n_Gutenberg) [Martin Luther King](http://www.nndb.com/people/085/000028998/)tại [Notable Names Database](/w/index.php?title=NNDB&action=edit&redlink=1) [1956 Comic Book: "Martin Luther King and the Montgomery Story"](http://www.ep.tc/mlk/)
- Kirk, John A.
[New Georgia Encyclopedia Short Biography](http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-1009&sug=y) [Declassified document](http://www.oilempire.us/cointelpro.html), FBI's letter urging him to commit suicide.
- Dyson, Michael Eric.
[No Small Dreams: The Radical Evolution of MLK's Last Years](http://www.lipmagazine.org/articles/featdyson_mlk.shtml). [LiP Magazine, January 2003](/w/index.php?title=LiP_Magazine&action=edit&redlink=1)
- Wise, Tim.
[Misreading the Dream: The Truth About Martin Luther King Jr. and Affirmative Action](http://www.lipmagazine.org/articles/featwise_mlk.shtml). [LiP Magazine](/w/index.php?title=LiP_Magazine&action=edit&redlink=1), January 2003 [Summary of plagiarism controversy](http://www.famousplagiarists.com/theologyandreligion.htm#mlk) [Shelby County Register of Deeds documents on the Assassination Investigation](http://register.shelby.tn.us/mlk/) [Martin Luther King Philosophy on Nonviolent Resistance](http://www.kingian.net)
#### Video và audio[
[sửa](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin_Luther_King&action=edit§ion=15)] [Martin Luther King Videos](http://www.mlkonline.net/video.html)full streaming video speeches on www.MLKOnline.net of "I Have a Dream" and "I've been to the mountaintop" [Martin Luther King Audio](http://www.mlkonline.net/sounds.html)audio recordings of Martin Luther King speeches on www.MLKOnline.net including full "I Have a Dream" speech ["I Have a Dream" by Common](http://www.mlkonline.net/music.html)popular new hiphop song sampling Dr. King [Internet Archive](/w/index.php?title=Internet_Archive&action=edit&redlink=1): [The New Negro](http://www.archive.org/movies/movies-details-db.php?collection=open_mind&collectionid=openmind_ep727), King interviewed by [J. Waites Waring](/w/index.php?title=J._Waites_Waring&action=edit&redlink=1). [RealAudio recording of the "I Have a Dream" speech](http://www.historychannel.com/speeches/ra/970828.ram)at the History Channel's site
|
|
[Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Sinh 1929](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1929) [Mất 1968](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1968) [Martin Luther King, Jr.](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Martin_Luther_King,_Jr.) [Người đoạt giải Nobel Hòa bình](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B2a_b%C3%ACnh) [Nhà lãnh đạo Cơ Đốc giáo Hoa Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A0_l%C3%A3nh_%C4%91%E1%BA%A1o_C%C6%A1_%C4%90%E1%BB%91c_gi%C3%A1o_Hoa_K%E1%BB%B3) [Tín hữu Baptist](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_Baptist) [Người Mỹ gốc Phi](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Phi) [Lịch sử Hoa Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3) [Nhà hoạt động nhân quyền Hoa Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A0_ho%E1%BA%A1t_%C4%91%E1%BB%99ng_nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n_Hoa_K%E1%BB%B3) [Chính trị gia Hoa Kỳ bị ám sát](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_gia_Hoa_K%E1%BB%B3_b%E1%BB%8B_%C3%A1m_s%C3%A1t) [Bất bạo động](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%E1%BA%A5t_b%E1%BA%A1o_%C4%91%E1%BB%99ng) [Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa_K%E1%BB%B3_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel) [Người đoạt giải Grammy](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Grammy) [Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_Huy_ch%C6%B0%C6%A1ng_T%E1%BB%B1_do_T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng)

X-Cache: cp1068 hit (2), cp1053 frontend miss (0)


markdown:
*Pseudoleistes guirahuro*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Pseudoleistes guirahuro
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Passeriformes](/wiki/B%E1%BB%99_S%E1%BA%BB) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Icteridae](/wiki/Icteridae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Pseudoleistes](/wiki/Pseudoleistes) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **P. guirahuro** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Pseudoleistes guirahuro* * là một loài Pseudoleistes guirahuro* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Icteridae](/wiki/Icteridae). [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Pseudoleistes_guirahuro&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pseudoleistes_guirahuro&action=edit§ion=1)] **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-1) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


markdown:
# Stainztal
|
|Stainztal
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Flag_of_Austria.svg/22px-Flag_of_Austria.svg.png)
[Áo](/wiki/%C3%81o) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C3%81o) [Styria](/wiki/Styria) [Huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C3%81o&action=edit&redlink=1) [Deutschlandsberg](/wiki/Deutschlandsberg) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) **Dữ liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Độ cao](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_cao) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31 tháng 12 2005)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe_%E1%BB%9F_%C3%81o&action=edit&redlink=1) [Mã bưu chính](/w/index.php?title=M%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C3%81o&action=edit&redlink=1) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i_%E1%BB%9F_%C3%81o&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [www.stainztal.at](http://www.stainztal.at) **Stainztal** là một [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_%C3%81o&action=edit&redlink=1) thuộc [huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C3%81o&action=edit&redlink=1) [Deutschlandsberg](/wiki/Deutschlandsberg_(huy%E1%BB%87n)) thuộc [bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C3%81o) [Steiermark](/wiki/Steiermark), nước [Áo](/wiki/%C3%81o). Đô thị Stainztal có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 19,82 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), dân số thời điểm cuối [năm](/wiki/N%C4%83m) [2005](/wiki/2005) là 1477 người.
|
|
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Stainztal&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Stainztal&action=edit§ion=1)]
|
|Bài này còn
Chúng ta đang có những nỗ lực để hoàn thiện bài này.
Nếu bạn biết về vấn đề này, bạn có thể giúp đỡ bằng cách

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


markdown:
Trợ giúp
Thể loại:Địa lý Liechtenstein
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và phương tiện truyền tải về
Địa lý Liechtenstein
Thể loại này hiện không có trang hay tập tin nào.
Lấy từ “
http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Địa_lý_Liechtenstein&oldid=10945453
”
Thể loại
:
Liechtenstein
Địa lý theo quốc gia
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
Alemannisch
العربية
Aragonés
Azərbaycanca
Bahasa Indonesia
Беларуская (тарашкевіца)
Bosanski
Български
Català
Čeština
Dansk
Deutsch
Eesti
Ελληνικά
English
Español
Euskara
فارسی
Français
Gaelg
한국어
Հայերեն
Hrvatski
Italiano
עברית
ქართული
Latviešu
Македонски
მარგალური
Nederlands
日本語
Nordfriisk
Norsk bokmål
Norsk nynorsk
Occitan
Polski
Português
Русский
Slovenčina
کوردی
Српски / srpski
Srpskohrvatski / српскохрватски
Suomi
Svenska
Tarandíne
Татарча/tatarça
Українська
West-Vlams
中文
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 09:27 ngày 15 tháng 3 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1068 frontend miss (0)