text:
Olympique de Marseille
Olympique de Marseille (hay l'OM [lo'ɛmɘ] hoặc Marseille) là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp tại thành phố Marseille, Pháp; được thành lập năm 1899 và phần lớn chơi ở các giải bóng đá hàng đầu nước Pháp suốt lịch sử tồn tại. Marseille đã chín lần vô địch giải hạng nhất Pháp Ligue 1, mười lần đoạt Cúp nước Pháp và là đội bóng Pháp duy nhất từng đoạt chức vô địch UEFA Champions League sau trận thắng AC Milan 1-0 bằng bàn thắng của hậu vệ Basile Boli ngày 26 tháng 05 năm 1993.
Sau chức vô địch Cúp C1 này không lâu, OM bị phát hiện dính vào vụ bán độ đầy tai tiếng với đội bóng Valenciennes trong cùng mùa giải 1992-1993, kết quả là dù vô địch Pháp năm đó Marseille vẫn bị tước danh hiệu đồng thời bị phạt rớt xuống hạng nhì.
Từ mùa 1996-1997, Olympique Marseille trở lại chơi tại Giải hạng nhất Pháp Ligue 1. Phải đến mùa giải 2009 - 2010, Marseille mới lại giành được chức vô địch quốc gia Pháp.
Sân vận động Stade Vélodrome có sức chứa 60 031 khán giả là sân nhà của đội OM, nằm ở phía nam thành phố Marseille. OM đã chơi tại đây từ năm 1937. Từ năm 1997, chủ sở hữu đội bóng là tỉ phú người Thụy Sĩ Robert Louis-Dreyfus.
Áo thi đấu truyền thống của Olympique de Marseille có màu trắng với những đường viền phụ màu lục nhạt. Khẩu hiệu bằng tiếng Pháp của đội Droit Au But có nghĩa là "Thẳng tiến tới khung thành" được in trên áo cùng với một ngôi sao tượng trưng cho một chức vô địch Champions League đã giành được. Marseille còn là đội bóng được yêu thích nhất nước Pháp, có lực lượng cổ động viên trung thành rất hùng hậu thường lấp đầy các khán đài sân Stade Vélodrome giúp OM đạt số lượng trung bình khán giả đến sân lớn nhất tại Pháp, chẳng hạn chỉ số cho mùa 2007-2008 là 52 600 khán giả/trận.[1]
Mục lục
- 1 Lịch sử
- 2 Sân vận động
- 3 Cổ động viên
- 4 Các mùa bóng của Olympique de Marseille
- 5 Các kỷ lục
- 6 Danh hiệu
- 7 Cầu thủ
- 8 Huấn luyện viên và chủ tịch nổi tiếng
- 9 Tham khảo
- 10 Ghi chú
- 11 Liên kết ngoài
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Thời kì đầu[sửa | sửa mã nguồn]
Theo ông André Gascard, người đã từng chơi bóng cho OM trước thế chiến thứ nhất, sau đó trở thành huấn luyện viên, tham gia công tác điều hành, rồi là người lưu trữ sử liệu của câu lạc bộ, thì Olympique de Marseille được thành lập bởi ông René Dufaure de Montmirail[2] vào năm 1892[3], nhưng đến năm 1899 đội mới sử dụng tên gọi như ngày nay là Olympique de Marseille. Trước đó đội lần lượt mang tên Sporting Club, US Phocéenne, rồi Football Club de Marseille. Các điều lệ của câu lạc bộ được đại hội thành viên thông qua vào tháng 8 năm 1899[4]. Khẩu hiệu "Thẳng tiến tới khung thành" (Droit au but) bắt nguồn từ môn bóng bầu dục vốn là môn thể thao chính của câu lạc bộ lúc bấy giờ.
Cũng theo André Gascard, sau khi gia nhập USFSA năm 1898, mãi đến năm 1902 nhờ người Anh và người Đức mà môn bóng đá mới bắt đầu được chơi tại l'OM. Do có nguồn lực tài chính mạnh hơn và tổ chức tốt hơn các đội bóng khác cùng thành phố Marseille như Sporting, Stade, Phocéenne... nên OM đã trở thành câu lạc bộ thống trị làng bóng đá thành phố cảng lúc đó. Đội thời đó thi đấu ở sân stade de l'Huveaune[5].
Năm 1904[6] đội giành chức vô địch Championnat du Littoral (Giải vô địch vùng Duyên hải) lần đầu sau khi đánh bại nhiều đội bóng khác ở Marseille và vùng phụ cận, rồi giành quyền dự vòng chung kết của giải vô địch bóng đá Pháp. Thời đó, từ "football" dùng cho môn bóng bầu dục, còn môn bóng đá được gọi là "association". Ở giải đấu cấp quốc gia, đội liên tiếp bốn lần thất bại tại trận bán kết vào các năm 1904, 1905, 1906, 1908.[6] Nhưng tiếp tục vô địch vùng Duyên hải thêm năm năm liên tiếp nữa. Phải đến cuối thập niên 1910, với sự trưởng thành của Stade Helvétique de Marseille, OM mới hết làm mưa làm gió ở miền Nam nước Pháp. Stade Helvétique sau đó làm điều mà Olympique de Marseille không làm được là đoạt 3 chức vô địch giải bóng đá Pháp do USFSA tổ chức trước khi thế chiến thứ nhất bùng nổ.[6]
Thập niên 1920[sửa | sửa mã nguồn]
Từ thập niên 1920, l'OM bắt đầu trở thành một đội bóng lớn tại Pháp. Marino Dallaporta trở thành chủ tich câu lạc bộ năm 1921 và mang về Marseille một số ngôi sao lớn[5]. Như tại mùa giải 1923-1924, hai tuyển thủ Pháp Édouard Crut và Jean Boyer đã được chiêu mộ về từ Paris.[7]
Olympique de Marseille đã ngay lập tức có được danh hiệu quốc gia đầu tiên khi liên tiếp đoạt ba chiếc Cúp bóng đá Pháp vào các năm 1924, 1926 và 1927, trong đó chiếc cúp năm 1924 là danh hiệu quan trọng đầu tiên đội có được sau khi đánh bại kình địch FC Sète, vốn là đội thống trị bóng đá Pháp thời đó, tại trận chung kết. Năm 1929, OM vô địch giải bóng đá nghiệp dư Pháp, tiền thân của Ligue 1 ngày nay[8]. Thời gian này nhiều tuyển thủ của đội tuyển Pháp đang chơi bóng tại Marseille, như Jules Dewaquez, Jean Boyer, Joseph Alcazar[9]
Chính vì những thành tích trên mà OM là một trong hai mươi đội bóng được chọn để tham gia giải vô địch bóng đá chuyên nghiệp đầu tiên của Pháp được tổ chức năm 1932. Đội bắt đầu chuyển sang hoạt động theo quy chế chuyên nghiệp.[10]
Kỷ nguyên chuyên nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Giải vô địch quốc gia chuyên nghiệp đầu tiên của Pháp được tổ chức vào năm 1932-1933 được chia làm hai bảng. OM đứng thứ hai ở bảng đấu của mình[11] sau đội vô địch giải là Olympique lillois, mặc dù Marseille đã hạ đội bóng phía Bắc nước Pháp tới 7 - 0 tại trận khai mạc giải[12].
Mùa giải tiếp theo (1933-1934). Đội để vuột mất cú đúp đầu tiên trong lịch sử của mình sau khi cùng giành ngôi á quân ở các cúp Quốc gia và giải vô địch quốc gia sau FC Sète. Đáng tiếc nhất là tại giải vô địch quốc gia năm đó, khi Marseille còn ba trận đấu muộn trong khi Sète đã đấu tất cả các trận của mình và chỉ hơn OM đúng một điểm cũng như thua rất sa về hiệu số bàn thắng. OM chỉ cần hòa một trong ba trận đấu cuối là giành ngôi vô địch, tiếc là đội bóng thành phố cảng đã thất thủ ở cả ba trận đấu đó và ngậm ngùi về nhì.[13][14]
Năm 1937 Marseille lần đầu tiên vô địch giải chuyên nghiệp Pháp nhờ hiệu số bàn thắng +30 hơn đội xếp nhì FC Sochaux-Montbéliard có hiệu số +17 (tỉ số bàn thắng bàn thua 1,76 so với 1,33)[11]. Hai danh hiệu khác mà OM giành được trong khoảng thời gian này là hai chiếc cúp bóng đá Pháp vào các năm 1935 và 1938[15]. Đội cũng giành ngôi á quân quốc gia vào các năm 1938, 1939.
Thập niên 1940[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1938 Larbi Ben Barek kí hợp đồng với l'OM rồi trở thành "viên ngọc đen" của đội, nhưng thế chiến thứ hai đã kết thúc sự nghiệp của ông. Mùa bóng 1942-1943 ghi nhận rất nhiều kỉ lục của đội: 100 bàn thắng trong 30 trận; thắng Avignon 20-2 trong đó riêng cầu thủ Aznar ghi 9 bàn (gồm 8 bàn đầu tiên giúp OM dẫn 8-0); Aznar ghi tổng cộng 56 bàn sau 38 trận ở cả hai giải vô địch quốc gia và cúp quốc gia.
Năm 1948 OM vô địch Pháp nhờ trận hòa Sochaux cùng hai trận thắng quan trọng vào cuối mùa tại Stade Vélodrome trước Roubaix (6-0) và Metz (6-3) khi có sự trở lại của Aznar và Robin vào mùa xuân.
Năm 1952 đội suýt rớt hạng nhưng 31 bàn thắng của Gunnar Andersson đã giúp đội thoát được. Năm 1953 Andersson lập kỉ lục ghi 35 bàn thắng trong một mùa, còn OM thua OGC Nice 1-2 trong trận chung kết cúp nước Pháp năm 1954. OM thi đấu rất vất vả thời kì này nên rớt xuống hạng nhì lần đầu năm 1959. Trừ mùa 1962-1963 chơi tại hạng nhất thì từ năm 1959 đến 1965 OM chơi tại hạng nhì. Năm 1965, Marcel Leclerc thành chủ tịch đội bóng.
Kỷ nguyên của Marcel Leclerc và sự khủng hoảng[sửa | sửa mã nguồn]
Khoảng thời gian Marcel Leclerc làm chủ tịch từ 1965 đến 1972 là kỷ nguyên đầu tiên OM thống trị giải vô dịch Pháp. Tham vọng của ông giúp OM trở lại Ligue 1 năm 1965 rồi sau đó đoạt cúp bóng đá Pháp năm 1969. Mùa 1970-1971, Roger Magnusson đã hỗ trợ tiền đạo Josip Skoblar ghi 44 bàn tại Ligue 1 giúp OM đoạt chức vô địch, còn Skoblar đoạt chiếc giày vàng châu Âu. Mùa 1971-1972, sự xuất hiện của hai cầu thủ Georges Carnus và Bernard Bosquier từ AS Saint-Etienne giúp OM giành cú đúp vô địch Ligue 1 và cúp nước Pháp.
Nhưng thành công không kéo dài được bao lâu khi ngày 19 tháng 7 năm 1972 Marcel Leclerc bị buộc rời khỏi đội. Vị chủ tịch cứng rắn này dọa sẽ rút OM khỏi Ligue 1 do liên đoàn không chấp nhận một đội bóng có ba cầu thủ nước ngoài, trong khi ông muốn mang về ngôi sao Hungary Zoltán Varga mà OM đã có đủ hai cầu thủ ngoại quốc theo quy định thời đó. Bất ngờ OM thay vì ủng hộ đã sa thải ông, bắt đầu thời kì khủng hoảng của đội với chỉ một cúp nước Pháp năm 1976 rồi bị rớt xuống hạng nhì.[16] Marseille chơi ở hạng nhì tám năm với đội hình gồm rất nhiều cầu thủ trẻ (như Éric Di Meco) sau này giúp đội trở lại hạng nhất năm 1984.
Kỷ nguyên của Bernard Tapie và vụ bán độ OM/Valenciennes[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày 12 tháng 4 năm 1986 nhờ sự hậu thuẫn của thị trưởng Marseille Gaston Defferre, ông Bernard Tapie trở thành chủ tịch đội bóng, bắt đầu thời kì tạo nên đội hình mạnh nhất trong lịch sử bóng đá Pháp. Hai hợp đồng chất lượng đầu tiên ông mang về OM là Karl-Heinz Forster và Alain Giresse sau Giải vô địch bóng đá thế giới năm 1986. Những năm tiếp theo ông ký hàng loạt hợp đồng với rất nhiều danh thủ như Jean-Pierre Papin, Chris Waddle, Klaus Allofs, Enzo Francescoli, Abedi Pelé, Didier Deschamps, Basile Boli, Marcel Desailly, Rudi Völler, Eric Cantona, cùng nhiều huấn luyện viên nổi tiếng như Franz Beckenbauer, Gérard Gili, Raymond Goethals với tham vọng mang về nhiều thành tích cho đội. Từ năm 1989 đến 1992, OM vô địch Ligue 1 bốn lần liên tiếp cùng một Cúp bóng đá Pháp. Đỉnh cao của OM thời kì này là chức vô địch Champions League bằng bàn thắng của hậu vệ Basile Boli vào lưới AC Milan trong trận chung kết ngày 26 tháng 5 năm 1993 trên sân vận động Olympic tại Munich, Đức. Đây cũng là chức vô địch Champions League duy nhất bóng đá Pháp đạt được đến bây giờ, đồng thời giúp Didier Deschamps trở thành đội trưởng trẻ nhất còn Fabien Barthez là thủ môn trẻ nhất từng đoạt danh hiệu này.
Thành công này không ngờ là điểm bắt đầu cho một thập niên xuống dốc của đội khi chủ tịch Tapie bị phát hiện đã dàn xếp một vụ bán độ tai tiếng bậc nhất trong lịch sử bóng đá Pháp, là vụ bán độ OM/VA. Ông đã mua chuộc các cầu thủ đội Valenciennes (VA) trước trận OM-VA mùa 1992-1993 nhằm đảm bảo OM sẽ thắng trận đồng thời không có cầu thủ nào bị thương trước trận chung kết Champions League với AC Milan diễn ra ngay sau đó. Hậu quả là OM bị tước chức vô địch Ligue 1 mùa 1992-1993, không được tham dự cúp châu Âu cũng như cúp liên lục địa mùa kế tiếp, đồng thời bị đánh rớt xuống giải hạng nhì Pháp Ligue 2.
Con đường trở lại vinh quang?[sửa | sửa mã nguồn]
Marseille trở lại hạng nhất năm 1996 do sự hậu thuẫn của ông chủ mới của đội Robert Louis-Dreyfus cũng là chủ hãng Adidas. Ông chọn Rolland Courbis làm huấn luyện viên, ký hợp đồng với các cầu thủ Fabrizio Ravanelli, Laurent Blanc, Andreas Köpke để cuối mùa bóng 1996-1997 OM xếp thứ 11. Mùa 1998-1999 OM kỉ niệm 100 năm thành lập với đội hình gồm những ngôi sao như Robert Pirès, Florian Maurice, Christophe Dugarry, William Gallas và vị trí thứ hai sau Girondins Bordeaux tại Ligue 1. Cũng mùa này, đội lọt vào chung kết UEFA Cup rồi thua Parma 0-3. Tháng 11 năm 1999, Courbis phải rời đội do khởi đầu mùa bóng mới khá thất vọng.
Năm 2004 OM lại vào trận chung kết cúp UEFA, sau khi lần lượt đánh bại Dnipro Dnipropetrovsk, Inter Milan, Liverpool and Newcastle United đầy ấn tượng rồi lại thua Valencia bấy giờ vừa vô địch Tây Ban Nha với tỉ số 0-2. Người hâm mộ OM lại phải tiếp tục chờ một chức vô địch quan trọng từ 1993 đến nay.
Tháng 1 năm 2007, doanh nhân Canada Jack Kachkar đàm phán với Dreyfus để mua OM nhưng do ông thương thảo quá lâu nên ngày 22 tháng 3 ông Dreyfus quyết định không bán đội.[17]
Tháng 5 năm 2007 OM vào trận chung kết Cúp bóng đá Pháp gặp FC Sochaux-Montbéliard, và lại thua trên loạt sút luân lưu sau khi hòa 2-2 trong giờ đấu chính thức. Đội kết thúc mùa 2006-2007 ở hạng thứ hai sau Lyon, giành quyền tham dự Champions League mùa sau. Trước đó đội đã thua PSG 1-2 trong trận chung kết cúp quốc gia năm 2006.
Tại giải Champions League, bằng trận thắng bất ngờ 1-0 trên sân Anfield của Liverpool năm 2007 bởi bàn thắng đẹp của Mathieu Valbuena, OM là đội bóng Pháp đầu tiên thắng tại sân nhà Liverpool. Nhưng đội lại thua Liverpool 0-4 tại Vélodrome qua đó Liverpool là đội bóng Anh đầu tiên thắng trận tại đây.[18]
Đầu tháng 5 năm 2009 khi OM đang dẫn đầu Ligue 1 thì huấn luyện viên Eric Gerets tuyên bố sẽ ra đi vào cuối mùa, và việc này đã gây ít nhiều xáo trộn trong đội. Ngay sau đó ban lãnh đạo Marseille tuyên bố Didier Deschamps cựu cầu thủ OM sẽ dẫn dắt đội từ mùa bóng 2009-2010.
Tại mùa bóng đầu tiên dẫn dắt Marseille, Deschamps đã đưa Marseille đến chức vô địch nước Pháp lần thứ 9 trong lịch sử sau 18 năm chờ đợi. Cùng trong mùa giải 2009 - 2010, Marseille còn giành chiếc cúp Liên đoàn lần đầu tiên.
Sau khi ông chủ Robert Louis-Dreyfus qua đời, Marseille được chuyển giao cho con gái của ông Robert Louis-Dreyfus. Ở mùa giải 2010 - 2011, đội bóng đã lọt vào vòng 2 của Champions League. Kết thúc mùa giải, Marseille bảo vệ thành công chiếc cúp Liên đoàn, song chỉ xếp thứ 2 ở Ligue 1 và để mất chức vô địch vào tay Lille.
Sân vận động[sửa | sửa mã nguồn]
Từ năm 1904 đến 1937, Marseille chơi tại sân Stade de l'Huveaune sức chứa 15 000 khán giả do chính đội sở hữu, khác với sân Stade Vélodrome hiện nay do đội thuê lại. Từ năm 1937 đến nay OM thuê Stade Vélodrome làm sân nhà tuy vậy có một số thời điểm đội vẫn dùng sân l'Huveaune, như thời Marcel Leclerc để buộc chính quyền thành phố Marseille phải giảm giá cho thuê sân Vélodrome, hoặc khi sân Vélodrome sửa chữa chuẩn bị cho vòng chung kết Euro 1984 và World Cup 1998.
Lần sửa năm 1998 tạo thêm hai khán đài bắc (Virage Nord) và khán đài nam (Virage Sud) cùng với hai khán đài chính Jean Bouin và Ganay có tổng sức chứa 60 013 khán giả, thường xuyên đầy kín các cổ động viên trung thành của đội. Người hâm mộ hy vọng chính quyền thành phố sẽ sớm tăng sức chứa cũng như lợp mái che tất cả các khán đài.
Trước mỗi trận đấu tại Vélodrome người ta thường được nghe bài hát Jump của ban nhạc rock Van Halen, còn khi OM ghi bàn cổ động viên hay hát bài Come with Me của Puff Daddy.
Hiện tại, để chuẩn bị cho Euro 2016, một dự án nâng cấp sân Velodrome đã được thông qua, theo đó, toàn bộ khán đài sẽ được lợp mái che và sức chứa sẽ lên tới 65000 đến 70000 người.
Cổ động viên[sửa | sửa mã nguồn]
Không khí trên sân Stade Vélodrome khi OM thi đấu luôn sôi động so sự cuồng nhiệt của khán giả, đặc biệt từ sức cổ vũ của các hội cổ động viên của đội ở hai khán đài bắc và nam phía sau khung thành. Họ thường sử dụng pháo sáng, những lá cờ to và thường ngồi xếp thành biểu trưng của đội bóng.
- Khán đài bắc-Patrice de Peretti
Khán đài bắc dành cho các hội cổ động viên Yankee Nord Marseille, Marseille Trop Puissant, Fanatics, Dodgers. Các hội thường mua vé xem trọn mùa từ đầu giải rồi chia lại cho các hội viên. Từ năm 2002 khán đài bắc chính thức mang tên Patrice de Peretti (1972-2000), cố sáng lập viên đồng thời là lãnh đạo hội cổ động viên Marseille Trop Puissant.
- Khán đài nam
Khán đài nam thường dành cho các hội cổ động viên Commando Ultras 1984, South Winners, Amis de l'OM, Club Central des Supporteurs.
- Livorno - AEK - Marseille
Giữa ba đội bóng AS Livorno (Ý), AEK Athens (Hy Lạp), và Olympique Marseille có quan hệ rất mật thiết. Cổ động viên OM thường trưng biểu ngữ ủng hộ hai câu lạc bộ này.
Các mùa bóng của Olympique de Marseille[sửa | sửa mã nguồn]
Các kỷ lục[sửa | sửa mã nguồn]
- Đội bóng Pháp duy nhất từng vô địch Champions League/European Cup: 1993
- Đoạt cúp nước Pháp nhiều lần nhất: 10 (1924, 1926, 1927, 1935, 1938, 1943, 1969, 1972, 1976, 1989).
- Bị thủng lưới ít nhất trong một mùa bóng: 21 bàn thua (mùa 1991-1992).
- Thắng trên sân khách nhiều nhất trong một mùa: 12 trận (mùa 1971-1972). (kỉ lục ngang với Saint-Etienne và Lyon).
- Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất trong một mùa: Josip Skoblar, 44 bàn, đoạt chiếc giày vàng châu Âu mùa 1970-1971.
Danh hiệu[sửa | sửa mã nguồn]
OM tám lần vô địch hạng nhất Pháp, xếp sau AS Saint-Étienne với 10 lần, [19] đoạt nhiều cúp nước Pháp nhất với 10 lần.[20] Marseille hai lần đoạt "cú đúp" gồm chức vô địch hạng nhất và cúp quốc gia năm 1972 và 1989[21]. Đội cũng là câu lạc bộ Pháp duy nhất từng vô địch UEFA Champions League với danh hiệu năm 1993. [22]
Danh hiệu quốc tế[sửa | sửa mã nguồn]
- UEFA Champions League/Cúp C1
- UEFA Cup
- Cúp Intertoto: 1
- Vô địch (1): 2005
Danh hiệu trong nước[sửa | sửa mã nguồn]
- Division 1/Ligue 1[23]
- Vô địch (9): 1937, 1948, 1971, 1972, 1989, 1990, 1991, 1992, 2010
- Á quân (10): 1938, 1939, 1970, 1975, 1987, 1994, 1999, 2007, 2009, 2011
- Division 2
- Vô địch (1): 1995
- Á quân (1): 1966, 1984, 1996
- Cúp bóng đá Pháp
- Vô địch (10 - kỉ lục): 1924, 1926, 1927, 1935, 1938, 1943, 1969, 1972, 1976, 1989
- Á quân (8): 1934, 1940, 1954, 1986, 1987, 1991, 2006, 2007
- Cúp Liên đoàn bóng đá Pháp
- Vô địch (3): 2010, 2011, 2012
- Challenge des champions[24]
- Vô địch (3): 1971, 2010, 2011
- Á quân (2): 1969, 1972
- Coupe Charles Drago
- Vô địch (1): 1957
- Championnat de France Amateurs
- Vô địch (1): 1929
- Championnat de France USFSA
- Á quân (1): 1919
Danh hiệu vùng[sửa | sửa mã nguồn]
- Championnat DH Sud-Est
- Vô địch (4): 1927, 1929, 1930, 1931
- Á quân (4): 1921, 1922, 1924, 1925
- Championnat USFSA Littoral
- Vô địch (6): 1904, 1905, 1906, 1907, 1908, 1919
- Á quân (6): 1909, 1910, 1911, 1912, 1913, 1914
Các giải giao hữu[sửa | sửa mã nguồn]
- 1 Tournament of Bruxelles (1937)
- 1 Ludo Coeck Trophy (1987)
- 1 Tournament of Auxerre (1988)
- 1 Tournament of Marseille (1990)
- 1 Tournament of Paris (1991)
- 1 Tournoi de l'Amitié (1992)
- 1 Mediterranean Cup (1995)
- 1 Coupe des Rois (2000)
- 1 Défi Celte TV Breizh (2001)
- 1 Ciutat de Barcelona Trophy (2005)
- 1 Challenge Michel Moretti (2008)
Cầu thủ[sửa | sửa mã nguồn]
Đội hình hiện tại[sửa | sửa mã nguồn]
2012-2013[25]
Cầu thủ cho mượn[sửa | sửa mã nguồn]
Cầu thủ nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]
Quả bóng vàng châu Âu[sửa | sửa mã nguồn]
Cầu thủ đoạt giải Quả bóng vàng châu Âu khi đang chơi cho Olympique de Marseille:
- Jean-Pierre Papin – 1991
Chiếc giày vàng châu Âu[sửa | sửa mã nguồn]
Cầu thủ đoạt giải Chiếc giày vàng châu Âu khi đang chơi cho Olympique de Marseille:
- Josip Skoblar (44 bàn) – 1971
Huấn luyện viên và chủ tịch nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Alain Pécheral (2007). La grande histoire de l'OM. L'Équipe. ISBN 2-916400-07-9.
- Thierry Agnello (2008). Droit au but: l'histoire de l'Olympique de Marseille. Hugo Sport. ISBN 978-2-7556-0183-1.
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Attendances 2007/08”. ligue1.com. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2009.
- ^ (tiếng Pháp) “L'histoire de l'Olympique de Marseille”. om4ever.com. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2008.
- ^ (tiếng Pháp) “L'Olympique de Marseille”. Football magazine (23). Tháng 12 năm 1961. tr. 12.
- ^ (tiếng Pháp) Pécheral, Alain (2007). Trong L'Équipe. La grande histoire de l'OM (Des origines à nos jours). tr. tr. 10–11. ISBN 2916400079.
- ^ a ă (tiếng Pháp) Collectif. Trong L'Équipe. Olympique de Marseille - Un club à la une. tr. tr. 7. ISBN 2915535019. Đã bỏ qua tham số không rõ
|yẻa=(trợ giúp)
- ^ a ă â (tiếng Anh) Frédéric Pauron (24 tháng 4 năm 2004). “France 1892-1919”. rsssf.com. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2008.
- ^ (tiếng Pháp) “La Saison 1922-1923, l'OM recrute des vedettes”. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2008. Đã bỏ qua tham số không rõ
|source=(trợ giúp)
- ^ (tiếng Pháp) “Finale du Championnat de France 1929 OM Club Français 3 à 2”. om4ever.com. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2008.
- ^ “History of l'OM”. OM official site. 8 tháng 4 năm 2006. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2007.
- ^ “La Saison 1931/1932, l'OM Champion du Sud-Est adhère au professionnalisme”. om4ever.com. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2008.
- ^ a ă (tiếng Anh) “France - First Division Results and Tables 1932-1998”. rsssf.com. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2008.
- ^ “Première journée du championnat de France 1932-1933”. lfp.fr. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2008.
- ^ (tiếng Pháp) Collectif (2007). Trong L'Équipe. Coupe de France: la folle épopée. tr. tr. 350. ISBN 2915535620.
- ^ (tiếng Pháp) Collectif (1982). Trong Atlas. 100 ans de football en France. tr. tr. 131–132. ISBN 2731201088.
- ^ (tiếng Pháp) Collectif (2007). Trong L'Équipe. Coupe de France: la folle épopée. tr. tr. 431. ISBN 2915535620.
- ^ France Football, N°2936 bis, PP 28-29 La nuit des longs couteaux à l'OM
- ^ “Kachkar, It's over now”. RTL. 29 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2007.
- ^ Marseille 0-4 Liverpool BBC Sport - 11 December 2007
- ^ François Mazet and Frédéric Pauron. “France - List of Champions”. RSSSF. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2009.
- ^ François Mazet and Frédéric Pauron. “France - List of Cup Finals”. RSSSF. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2009.
- ^ Stokkermans, Karel. “Doing the Double: Total Number of Domestic Doubles”. RSSSF. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2009.
- ^ “1992/93: French first for Marseille”. uefa.com. Truy cập ngày 18 tháng 9 năm 2009.
- ^ Trước năm 2002, giải vô địch bóng đá Pháp có tên là Division 1.
- ^ The trophy was known as Challenge des champions until 1995, and as Trophée des Champions ever since.
- ^ OM.net | Site officiel de l'Olympique de Marseille
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- (tiếng Pháp) (tiếng Anh) OM.net Trang web chính thức
- (tiếng Việt) Marseille: Kẻ bị số phận thử thách Cập nhật tình hình đội bóng, và một số bổ sung, thay đổi...

markdown:
# Olympique de Marseille
|Olympique de Marseille|
|
|![]()
*l'OM*, *l'Ohème*, *Marseillais*, *Les Phocéens* [1899](/wiki/1899) [Sân Vélodrome](/wiki/S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_V%C3%A9lodrome), [Marseille](/wiki/Marseille) ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[Vincent Labrune](/w/index.php?title=Vincent_Labrune&action=edit&redlink=1) ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[Élie Baup](/w/index.php?title=%C3%89lie_Baup&action=edit&redlink=1) [Ligue 1](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Ph%C3%A1p) [2012-13](/w/index.php?title=Ligue_1_2012-13&action=edit&redlink=1) [Ligue 1](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Ph%C3%A1p) **Olympique de Marseille** (hay **l'OM** [lo'ɛmɘ] hoặc **Marseille**) là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp tại thành phố [Marseille](/wiki/Marseille), Pháp; được thành lập năm 1899 và phần lớn chơi ở các giải bóng đá hàng đầu nước Pháp suốt lịch sử tồn tại. Marseille đã chín lần vô địch giải hạng nhất Pháp [Ligue 1](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Ph%C3%A1p), mười lần đoạt [Cúp nước Pháp](/wiki/C%C3%BAp_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Ph%C3%A1p) và là đội bóng Pháp duy nhất từng đoạt chức vô địch [UEFA Champions League](/wiki/C%C3%BAp_c%C3%A1c_%C4%91%E1%BB%99i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_qu%E1%BB%91c_gia_ch%C3%A2u_%C3%82u) sau trận thắng [AC Milan](/wiki/A.C._Milan) 1-0 bằng bàn thắng của hậu vệ [Basile Boli](/wiki/Basile_Boli) ngày 26 tháng 05 năm 1993.
Sau chức vô địch Cúp C1 này không lâu, OM bị phát hiện dính vào vụ bán độ đầy tai tiếng với đội bóng
[Valenciennes](/wiki/Valenciennes) trong cùng mùa giải 1992-1993, kết quả là dù vô địch Pháp năm đó Marseille vẫn bị tước danh hiệu đồng thời bị phạt rớt xuống hạng nhì.
Từ mùa 1996-1997, Olympique Marseille trở lại chơi tại Giải hạng nhất Pháp Ligue 1. Phải đến mùa giải 2009 - 2010, Marseille mới lại giành được chức vô địch quốc gia Pháp.
Sân vận động
[Stade Vélodrome](/wiki/S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_V%C3%A9lodrome) có sức chứa 60 031 khán giả là sân nhà của đội OM, nằm ở phía nam thành phố Marseille. OM đã chơi tại đây từ năm [1937](/wiki/1937). Từ năm 1997, chủ sở hữu đội bóng là tỉ phú người [Thụy Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9) [Robert Louis-Dreyfus](/w/index.php?title=Robert_Louis-Dreyfus&action=edit&redlink=1).
Áo thi đấu truyền thống của Olympique de Marseille có màu trắng với những đường viền phụ màu lục nhạt. Khẩu hiệu bằng tiếng Pháp của đội
*Droit Au But* có nghĩa là *"Thẳng tiến tới khung thành"* được in trên áo cùng với một ngôi sao tượng trưng cho một chức vô địch Champions League đã giành được. Marseille còn là đội bóng được yêu thích nhất nước Pháp, có lực lượng cổ động viên trung thành rất hùng hậu thường lấp đầy các khán đài sân Stade Vélodrome giúp OM đạt số lượng trung bình khán giả đến sân lớn nhất tại Pháp, chẳng hạn chỉ số cho mùa 2007-2008 là 52 600 khán giả/trận. [[1]](#cite_note-tonykempster.co.uk-1)
## Mục lục
[1 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [2 Sân vận động](#S.C3.A2n_v.E1.BA.ADn_.C4.91.E1.BB.99ng) [3 Cổ động viên](#C.E1.BB.95_.C4.91.E1.BB.99ng_vi.C3.AAn) [4 Các mùa bóng của Olympique de Marseille](#C.C3.A1c_m.C3.B9a_b.C3.B3ng_c.E1.BB.A7a_Olympique_de_Marseille) [5 Các kỷ lục](#C.C3.A1c_k.E1.BB.B7_l.E1.BB.A5c) [6 Danh hiệu](#Danh_hi.E1.BB.87u) [7 Cầu thủ](#C.E1.BA.A7u_th.E1.BB.A7) [8 Huấn luyện viên và chủ tịch nổi tiếng](#Hu.E1.BA.A5n_luy.E1.BB.87n_vi.C3.AAn_v.C3.A0_ch.E1.BB.A7_t.E1.BB.8Bch_n.E1.BB.95i_ti.E1.BA.BFng) [9 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [10 Ghi chú](#Ghi_ch.C3.BA) [11 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=1)]
### Thời kì đầu[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=2)]
Theo ông André Gascard, người đã từng chơi bóng cho OM trước
[thế chiến thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t), sau đó trở thành huấn luyện viên, tham gia công tác điều hành, rồi là người lưu trữ sử liệu của câu lạc bộ, thì Olympique de Marseille được thành lập bởi ông [René Dufaure de Montmirail](/w/index.php?title=Ren%C3%A9_Dufaure_de_Montmirail&action=edit&redlink=1) vào năm [2] [1892](/wiki/1892) , nhưng đến năm 1899 đội mới sử dụng tên gọi như ngày nay là [[3]](#cite_note-Gascard-3) *Olympique de Marseille*. Trước đó đội lần lượt mang tên *Sporting Club*, *US Phocéenne*, rồi *Football Club de Marseille*. Các điều lệ của câu lạc bộ được đại hội thành viên thông qua vào [tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C3%A1m)năm [1899](/wiki/1899) . Khẩu hiệu "Thẳng tiến tới khung thành" (Droit au but) bắt nguồn từ môn [[4]](#cite_note-Gen.C3.A8se-4) [bóng bầu dục](/wiki/B%C3%B3ng_b%E1%BA%A7u_d%E1%BB%A5c)vốn là môn thể thao chính của câu lạc bộ lúc bấy giờ.
Cũng theo
[André Gascard](/w/index.php?title=Andr%C3%A9_Gascard&action=edit&redlink=1), sau khi gia nhập [USFSA](/w/index.php?title=Union_des_Soci%C3%A9t%C3%A9s_Fran%C3%A7aises_de_Sports_Athl%C3%A9tiques&action=edit&redlink=1) năm [1898](/wiki/1898), mãi đến năm [1902](/wiki/1902) nhờ người [Anh](/wiki/Anh) và người [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) mà môn bóng đá mới bắt đầu được chơi tại *l'OM*. Do có nguồn lực tài chính mạnh hơn và tổ chức tốt hơn các đội bóng khác cùng thành phố Marseille như Sporting, Stade, Phocéenne... nên OM đã trở thành câu lạc bộ thống trị làng bóng đá thành phố cảng lúc đó. Đội thời đó thi đấu ở sân [stade de l'Huveaune](/w/index.php?title=Stade_de_l%27Huveaune&action=edit&redlink=1) . [5]
Năm
[1904](/wiki/1904) đội giành chức vô địch Championnat du Littoral (Giải vô địch vùng Duyên hải) lần đầu sau khi đánh bại nhiều đội bóng khác ở Marseille và vùng phụ cận, rồi giành quyền dự vòng chung kết của giải vô địch bóng đá Pháp. Thời đó, từ "football" dùng cho môn bóng bầu dục, còn môn bóng đá được gọi là "association". Ở giải đấu cấp quốc gia, đội liên tiếp bốn lần thất bại tại trận bán kết vào các năm [6] [1904](/wiki/1904), [1905](/wiki/1905), [1906](/wiki/1906), [1908](/wiki/1908). Nhưng tiếp tục vô địch vùng Duyên hải thêm năm năm liên tiếp nữa. Phải đến cuối [[6]](#cite_note-USFSA-6) [thập niên 1910](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1910), với sự trưởng thành của [Stade Helvétique de Marseille](/w/index.php?title=Stade_Helv%C3%A9tique_de_Marseille&action=edit&redlink=1), OM mới hết làm mưa làm gió ở miền Nam nước Pháp. Stade Helvétique sau đó làm điều mà Olympique de Marseille không làm được là đoạt 3 chức vô địch giải bóng đá Pháp do USFSA tổ chức trước khi [thế chiến thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)bùng nổ. [[6]](#cite_note-USFSA-6)
### Thập niên 1920[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=3)]
Từ
[thập niên 1920](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1920), *l'OM* bắt đầu trở thành một đội bóng lớn tại Pháp. [Marino Dallaporta](/w/index.php?title=Marino_Dallaporta&action=edit&redlink=1) trở thành chủ tich câu lạc bộ năm [1921](/wiki/1921) và mang về [Marseille](/wiki/Marseille) một số ngôi sao lớn . Như tại mùa giải [5] [1923](/wiki/1923)- [1924](/wiki/1924), hai tuyển thủ Pháp [Édouard Crut](/w/index.php?title=%C3%89douard_Crut&action=edit&redlink=1)và [Jean Boyer](/w/index.php?title=Jean_Boyer_(c%E1%BA%A7u_th%E1%BB%A7_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)&action=edit&redlink=1)đã được chiêu mộ về từ [Paris](/wiki/Paris). [[7]](#cite_note-7)
Olympique de Marseille đã ngay lập tức có được danh hiệu quốc gia đầu tiên khi liên tiếp đoạt ba chiếc
[Cúp bóng đá Pháp](/wiki/C%C3%BAp_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Ph%C3%A1p) vào các năm [1924](/wiki/1924), [1926](/wiki/1926) và [1927](/wiki/1927), trong đó chiếc cúp năm 1924 là danh hiệu quan trọng đầu tiên đội có được sau khi đánh bại kình địch [FC Sète](/w/index.php?title=FC_S%C3%A8te&action=edit&redlink=1), vốn là đội thống trị bóng đá Pháp thời đó, tại trận chung kết. Năm [1929](/wiki/1929), OM vô địch giải bóng đá nghiệp dư Pháp, tiền thân của [Ligue 1](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Ph%C3%A1p) ngày nay . Thời gian này nhiều tuyển thủ của [8] [đội tuyển Pháp](/wiki/%C4%90%E1%BB%99i_tuy%E1%BB%83n_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_qu%E1%BB%91c_gia_Ph%C3%A1p)đang chơi bóng tại Marseille, như [Jules Dewaquez](/w/index.php?title=Jules_Dewaquez&action=edit&redlink=1), [Jean Boyer](/w/index.php?title=Jean_Boyer_(footballer)&action=edit&redlink=1), [Joseph Alcazar](/w/index.php?title=Joseph_Alcazar&action=edit&redlink=1) [[9]](#cite_note-OM_history_on_its_official_site-9)
Chính vì những thành tích trên mà OM là một trong hai mươi đội bóng được chọn để tham gia
[giải vô địch bóng đá chuyên nghiệp](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Ph%C3%A1p) đầu tiên của Pháp được tổ chức năm [1932](/wiki/1932). Đội bắt đầu chuyển sang hoạt động theo quy chế chuyên nghiệp. [[10]](#cite_note-10)
### Kỷ nguyên chuyên nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=4)]
Giải vô địch quốc gia chuyên nghiệp đầu tiên của Pháp được tổ chức vào năm
[1932](/wiki/1932)- [1933](/wiki/1933) được chia làm hai bảng. OM đứng thứ hai ở bảng đấu của mình sau đội vô địch giải là [11] [Olympique lillois](/w/index.php?title=Olympique_lillois&action=edit&redlink=1), mặc dù Marseille đã hạ đội bóng phía Bắc nước Pháp tới 7 - 0 tại trận khai mạc giải . [[12]](#cite_note-12)
Mùa giải tiếp theo (
[1933](/wiki/1933)- [1934](/wiki/1934)). Đội để vuột mất cú đúp đầu tiên trong lịch sử của mình sau khi cùng giành ngôi á quân ở các [cúp Quốc gia](/wiki/C%C3%BAp_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Ph%C3%A1p) và giải vô địch quốc gia sau [FC Sète](/w/index.php?title=FC_S%C3%A8te&action=edit&redlink=1). Đáng tiếc nhất là tại giải vô địch quốc gia năm đó, khi Marseille còn ba trận đấu muộn trong khi Sète đã đấu tất cả các trận của mình và chỉ hơn OM đúng một điểm cũng như thua rất sa về hiệu số bàn thắng. OM chỉ cần hòa một trong ba trận đấu cuối là giành ngôi vô địch, tiếc là đội bóng thành phố cảng đã thất thủ ở cả ba trận đấu đó và ngậm ngùi về nhì. [[13]](#cite_note-13) [[14]](#cite_note-14)
Năm
[1937](/wiki/1937) Marseille lần đầu tiên vô địch giải chuyên nghiệp Pháp nhờ hiệu số bàn thắng +30 hơn đội xếp nhì [FC Sochaux-Montbéliard](/w/index.php?title=FC_Sochaux-Montb%C3%A9liard&action=edit&redlink=1) có hiệu số +17 (tỉ số bàn thắng bàn thua 1,76 so với 1,33) . Hai danh hiệu khác mà OM giành được trong khoảng thời gian này là hai chiếc cúp bóng đá Pháp vào các năm [11] [1935](/wiki/1935)và [1938](/wiki/1938) . Đội cũng giành ngôi á quân quốc gia vào các năm [[15]](#cite_note-15) [1938](/wiki/1938), [1939](/wiki/1939).
### Thập niên 1940[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=5)]
Năm 1938
[Larbi Ben Barek](/w/index.php?title=Larbi_Ben_Barek&action=edit&redlink=1) kí hợp đồng với *l'OM* rồi trở thành "viên ngọc đen" của đội, nhưng [thế chiến thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) đã kết thúc sự nghiệp của ông. Mùa bóng 1942-1943 ghi nhận rất nhiều kỉ lục của đội: 100 bàn thắng trong 30 trận; thắng [Avignon](/wiki/Avignon) 20-2 trong đó riêng cầu thủ Aznar ghi 9 bàn (gồm 8 bàn đầu tiên giúp OM dẫn 8-0); Aznar ghi tổng cộng 56 bàn sau 38 trận ở cả hai giải vô địch quốc gia và cúp quốc gia.
Năm 1948 OM vô địch Pháp nhờ trận hòa
[Sochaux](/w/index.php?title=FC_Sochaux-Montb%C3%A9liard&action=edit&redlink=1) cùng hai trận thắng quan trọng vào cuối mùa tại [Stade Vélodrome](/wiki/S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_V%C3%A9lodrome) trước Roubaix (6-0) và [Metz](/w/index.php?title=FC_Metz&action=edit&redlink=1) (6-3) khi có sự trở lại của Aznar và Robin vào mùa xuân.
Năm 1952 đội suýt rớt hạng nhưng 31 bàn thắng của
[Gunnar Andersson](/w/index.php?title=Gunnar_Andersson&action=edit&redlink=1) đã giúp đội thoát được. Năm 1953 Andersson lập kỉ lục ghi 35 bàn thắng trong một mùa, còn OM thua [OGC Nice](/w/index.php?title=OGC_Nice&action=edit&redlink=1) 1-2 trong trận chung kết cúp nước Pháp năm 1954. OM thi đấu rất vất vả thời kì này nên rớt xuống hạng nhì lần đầu năm 1959. Trừ mùa 1962-1963 chơi tại hạng nhất thì từ năm 1959 đến 1965 OM chơi tại hạng nhì. Năm 1965, [Marcel Leclerc](/w/index.php?title=Marcel_Leclerc&action=edit&redlink=1) thành chủ tịch đội bóng.
### Kỷ nguyên của Marcel Leclerc và sự khủng hoảng[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=6)]
Khoảng thời gian
[Marcel Leclerc](/w/index.php?title=Marcel_Leclerc&action=edit&redlink=1) làm chủ tịch từ 1965 đến 1972 là kỷ nguyên đầu tiên OM thống trị giải vô dịch Pháp. Tham vọng của ông giúp OM trở lại Ligue 1 năm 1965 rồi sau đó đoạt cúp bóng đá Pháp năm 1969. Mùa 1970-1971, [Roger Magnusson](/w/index.php?title=Roger_Magnusson&action=edit&redlink=1) đã hỗ trợ tiền đạo [Josip Skoblar](/w/index.php?title=Josip_Skoblar&action=edit&redlink=1) ghi 44 bàn tại Ligue 1 giúp OM đoạt chức vô địch, còn Skoblar đoạt [chiếc giày vàng châu Âu](/wiki/Chi%E1%BA%BFc_gi%C3%A0y_v%C3%A0ng_ch%C3%A2u_%C3%82u). Mùa 1971-1972, sự xuất hiện của hai cầu thủ [Georges Carnus](/w/index.php?title=Georges_Carnus&action=edit&redlink=1) và [Bernard Bosquier](/w/index.php?title=Bernard_Bosquier&action=edit&redlink=1) từ [AS Saint-Etienne](/w/index.php?title=AS_Saint-Etienne&action=edit&redlink=1) giúp OM giành cú đúp vô địch Ligue 1 và cúp nước Pháp.
Nhưng thành công không kéo dài được bao lâu khi ngày 19 tháng 7 năm 1972
[Marcel Leclerc](/w/index.php?title=Marcel_Leclerc&action=edit&redlink=1) bị buộc rời khỏi đội. Vị chủ tịch cứng rắn này dọa sẽ rút OM khỏi Ligue 1 do liên đoàn không chấp nhận một đội bóng có ba cầu thủ nước ngoài, trong khi ông muốn mang về ngôi sao [Hungary](/wiki/Hungary) [Zoltán Varga](/w/index.php?title=Zolt%C3%A1n_Varga_(c%E1%BA%A7u_th%E1%BB%A7)&action=edit&redlink=1) mà OM đã có đủ hai cầu thủ ngoại quốc theo quy định thời đó. Bất ngờ OM thay vì ủng hộ đã sa thải ông, bắt đầu thời kì khủng hoảng của đội với chỉ một cúp nước Pháp năm 1976 rồi bị rớt xuống hạng nhì. Marseille chơi ở hạng nhì tám năm với đội hình gồm rất nhiều cầu thủ trẻ (như [16] [Éric Di Meco](/w/index.php?title=%C3%89ric_Di_Meco&action=edit&redlink=1)) sau này giúp đội trở lại hạng nhất năm 1984.
### Kỷ nguyên của Bernard Tapie và vụ bán độ OM/Valenciennes[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=7)]
Ngày 12 tháng 4 năm 1986 nhờ sự hậu thuẫn của thị trưởng Marseille
[Gaston Defferre](/w/index.php?title=Gaston_Defferre&action=edit&redlink=1), ông [Bernard Tapie](/w/index.php?title=Bernard_Tapie&action=edit&redlink=1) trở thành chủ tịch đội bóng, bắt đầu thời kì tạo nên đội hình mạnh nhất trong lịch sử bóng đá Pháp. Hai hợp đồng chất lượng đầu tiên ông mang về OM là [Karl-Heinz Forster](/w/index.php?title=Karl-Heinz_Forster&action=edit&redlink=1) và [Alain Giresse](/w/index.php?title=Alain_Giresse&action=edit&redlink=1) sau [Giải vô địch bóng đá thế giới năm 1986](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_n%C4%83m_1986&action=edit&redlink=1). Những năm tiếp theo ông ký hàng loạt hợp đồng với rất nhiều danh thủ như [Jean-Pierre Papin](/wiki/Jean-Pierre_Papin), [Chris Waddle](/w/index.php?title=Chris_Waddle&action=edit&redlink=1), [Klaus Allofs](/w/index.php?title=Klaus_Allofs&action=edit&redlink=1), [Enzo Francescoli](/wiki/Enzo_Francescoli), [Abedi Pelé](/wiki/Ab%C3%A9di_Pel%C3%A9), [Didier Deschamps](/wiki/Didier_Deschamps), [Basile Boli](/wiki/Basile_Boli), [Marcel Desailly](/wiki/Marcel_Desailly), [Rudi Völler](/wiki/Rudi_V%C3%B6ller), [Eric Cantona](/wiki/Eric_Cantona), cùng nhiều huấn luyện viên nổi tiếng như [Franz Beckenbauer](/wiki/Franz_Beckenbauer), [Gérard Gili](/w/index.php?title=G%C3%A9rard_Gili&action=edit&redlink=1), [Raymond Goethals](/w/index.php?title=Raymond_Goethals&action=edit&redlink=1) với tham vọng mang về nhiều thành tích cho đội. Từ năm 1989 đến 1992, OM vô địch Ligue 1 bốn lần liên tiếp cùng một Cúp bóng đá Pháp. Đỉnh cao của OM thời kì này là chức vô địch [Champions League](/wiki/C%C3%BAp_c%C3%A1c_%C4%91%E1%BB%99i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_qu%E1%BB%91c_gia_ch%C3%A2u_%C3%82u) bằng bàn thắng của hậu vệ Basile Boli vào lưới AC Milan trong trận chung kết ngày 26 tháng 5 năm 1993 trên sân vận động Olympic tại [Munich](/wiki/M%C3%BCnchen), Đức. Đây cũng là chức vô địch Champions League duy nhất bóng đá Pháp đạt được đến bây giờ, đồng thời giúp [Didier Deschamps](/wiki/Didier_Deschamps) trở thành đội trưởng trẻ nhất còn [Fabien Barthez](/w/index.php?title=Fabien_Barthez&action=edit&redlink=1) là thủ môn trẻ nhất từng đoạt danh hiệu này.
Thành công này không ngờ là điểm bắt đầu cho một thập niên xuống dốc của đội khi chủ tịch Tapie bị phát hiện đã dàn xếp một vụ bán độ tai tiếng bậc nhất trong lịch sử bóng đá Pháp, là
[vụ bán độ OM/VA](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_b%C3%A1n_%C4%91%E1%BB%99_OM/VA&action=edit&redlink=1). Ông đã mua chuộc các cầu thủ đội Valenciennes (VA) trước trận OM-VA mùa 1992-1993 nhằm đảm bảo OM sẽ thắng trận đồng thời không có cầu thủ nào bị thương trước trận chung kết Champions League với AC Milan diễn ra ngay sau đó. Hậu quả là OM bị tước chức vô địch Ligue 1 mùa 1992-1993, không được tham dự cúp châu Âu cũng như cúp liên lục địa mùa kế tiếp, đồng thời bị đánh rớt xuống giải hạng nhì Pháp [Ligue 2](/w/index.php?title=Ligue_2&action=edit&redlink=1).
### Con đường trở lại vinh quang?[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=8)]
Marseille trở lại hạng nhất năm 1996 do sự hậu thuẫn của ông chủ mới của đội
[Robert Louis-Dreyfus](/w/index.php?title=Robert_Louis-Dreyfus&action=edit&redlink=1) cũng là chủ hãng [Adidas](/wiki/Adidas). Ông chọn [Rolland Courbis](/w/index.php?title=Rolland_Courbis&action=edit&redlink=1) làm huấn luyện viên, ký hợp đồng với các cầu thủ [Fabrizio Ravanelli](/w/index.php?title=Fabrizio_Ravanelli&action=edit&redlink=1), [Laurent Blanc](/wiki/Laurent_Blanc), [Andreas Köpke](/w/index.php?title=Andreas_K%C3%B6pke&action=edit&redlink=1) để cuối mùa bóng 1996-1997 OM xếp thứ 11. Mùa 1998-1999 OM kỉ niệm 100 năm thành lập với đội hình gồm những ngôi sao như [Robert Pirès](/wiki/Robert_Pir%C3%A8s), [Florian Maurice](/w/index.php?title=Florian_Maurice&action=edit&redlink=1), [Christophe Dugarry](/w/index.php?title=Christophe_Dugarry&action=edit&redlink=1), [William Gallas](/wiki/William_Gallas) và vị trí thứ hai sau [Girondins Bordeaux](/wiki/FC_Girondins_de_Bordeaux) tại Ligue 1. Cũng mùa này, đội lọt vào chung kết [UEFA Cup](/wiki/C%C3%BAp_UEFA_Europa_League) rồi thua [Parma](/wiki/Parma) 0-3. Tháng 11 năm 1999, Courbis phải rời đội do khởi đầu mùa bóng mới khá thất vọng.
Năm 2004 OM lại vào trận chung kết cúp UEFA, sau khi lần lượt đánh bại
[Dnipro Dnipropetrovsk](/w/index.php?title=Dnipro_Dnipropetrovsk&action=edit&redlink=1), [Inter Milan](/wiki/F.C._Internazionale_Milano_S.p.A.), [Liverpool](/wiki/Liverpool_F.C.) and [Newcastle United](/wiki/Newcastle_United_F.C.) đầy ấn tượng rồi lại thua [Valencia](/wiki/Valencia_CF) bấy giờ vừa vô địch Tây Ban Nha với tỉ số 0-2. Người hâm mộ OM lại phải tiếp tục chờ một chức vô địch quan trọng từ 1993 đến nay.
Tháng 1 năm 2007, doanh nhân Canada Jack Kachkar đàm phán với Dreyfus để mua OM nhưng do ông thương thảo quá lâu nên ngày 22 tháng 3 ông Dreyfus quyết định không bán đội.
[[17]](#cite_note-RTL-17)
Tháng 5 năm 2007 OM vào trận chung kết
[Cúp bóng đá Pháp](/wiki/C%C3%BAp_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Ph%C3%A1p) gặp [FC Sochaux-Montbéliard](/w/index.php?title=FC_Sochaux-Montb%C3%A9liard&action=edit&redlink=1), và lại thua trên loạt sút luân lưu sau khi hòa 2-2 trong giờ đấu chính thức. Đội kết thúc mùa 2006-2007 ở hạng thứ hai sau Lyon, giành quyền tham dự Champions League mùa sau. Trước đó đội đã thua PSG 1-2 trong trận chung kết cúp quốc gia năm 2006.
Tại giải Champions League, bằng trận thắng bất ngờ 1-0 trên sân
[Anfield](/wiki/S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_Anfield) của [Liverpool](/wiki/Liverpool_F.C.) năm 2007 bởi bàn thắng đẹp của [Mathieu Valbuena](/wiki/Mathieu_Valbuena), OM là đội bóng Pháp đầu tiên thắng tại sân nhà Liverpool. Nhưng đội lại thua Liverpool 0-4 tại Vélodrome qua đó Liverpool là đội bóng Anh đầu tiên thắng trận tại đây. [[18]](#cite_note-18)
Đầu tháng 5 năm 2009 khi OM đang dẫn đầu Ligue 1 thì huấn luyện viên
[Eric Gerets](/w/index.php?title=Eric_Gerets&action=edit&redlink=1) tuyên bố sẽ ra đi vào cuối mùa, và việc này đã gây ít nhiều xáo trộn trong đội. Ngay sau đó ban lãnh đạo Marseille tuyên bố [Didier Deschamps](/wiki/Didier_Deschamps) cựu cầu thủ OM sẽ dẫn dắt đội từ mùa bóng 2009-2010.
Tại mùa bóng đầu tiên dẫn dắt Marseille, Deschamps đã đưa Marseille đến chức vô địch nước Pháp lần thứ 9 trong lịch sử sau 18 năm chờ đợi. Cùng trong mùa giải 2009 - 2010, Marseille còn giành chiếc cúp Liên đoàn lần đầu tiên.
Sau khi ông chủ
[Robert Louis-Dreyfus](/w/index.php?title=Robert_Louis-Dreyfus&action=edit&redlink=1) qua đời, Marseille được chuyển giao cho con gái của ông [Robert Louis-Dreyfus](/w/index.php?title=Robert_Louis-Dreyfus&action=edit&redlink=1). Ở mùa giải 2010 - 2011, đội bóng đã lọt vào vòng 2 của Champions League. Kết thúc mùa giải, Marseille bảo vệ thành công chiếc cúp Liên đoàn, song chỉ xếp thứ 2 ở Ligue 1 và để mất chức vô địch vào tay Lille.
## Sân vận động[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=9)]
Từ năm
[1904](/wiki/1904) đến [1937](/wiki/1937), Marseille chơi tại sân [Stade de l'Huveaune](/w/index.php?title=Stade_de_l%27Huveaune&action=edit&redlink=1) sức chứa 15 000 khán giả do chính đội sở hữu, khác với sân [Stade Vélodrome](/wiki/S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_V%C3%A9lodrome) hiện nay do đội thuê lại. Từ năm 1937 đến nay OM thuê Stade Vélodrome làm sân nhà tuy vậy có một số thời điểm đội vẫn dùng sân l'Huveaune, như thời Marcel Leclerc để buộc chính quyền thành phố Marseille phải giảm giá cho thuê sân Vélodrome, hoặc khi sân Vélodrome sửa chữa chuẩn bị cho vòng chung kết Euro 1984 và World Cup 1998.
Lần sửa năm 1998 tạo thêm hai khán đài bắc (Virage Nord) và khán đài nam (Virage Sud) cùng với hai khán đài chính Jean Bouin và Ganay có tổng sức chứa 60 013 khán giả, thường xuyên đầy kín các cổ động viên trung thành của đội. Người hâm mộ hy vọng chính quyền thành phố sẽ sớm tăng sức chứa cũng như lợp mái che tất cả các khán đài.
Trước mỗi trận đấu tại Vélodrome người ta thường được nghe bài hát
* của ban nhạc rock Jump* [Van Halen](/w/index.php?title=Van_Halen&action=edit&redlink=1), còn khi OM ghi bàn cổ động viên hay hát bài [của](/w/index.php?title=Come_with_Me_(Puff_Daddy_song)&action=edit&redlink=1) *Come with Me* [Puff Daddy](/w/index.php?title=Puff_Daddy&action=edit&redlink=1).
Hiện tại, để chuẩn bị cho Euro 2016, một dự án nâng cấp sân Velodrome đã được thông qua, theo đó, toàn bộ khán đài sẽ được lợp mái che và sức chứa sẽ lên tới 65000 đến 70000 người.
## Cổ động viên[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=10)]
Không khí trên sân Stade Vélodrome khi OM thi đấu luôn sôi động so sự cuồng nhiệt của khán giả, đặc biệt từ sức cổ vũ của các hội cổ động viên của đội ở hai khán đài bắc và nam phía sau khung thành. Họ thường sử dụng pháo sáng, những lá cờ to và thường ngồi xếp thành biểu trưng của đội bóng.
- Khán đài bắc-Patrice de Peretti
Khán đài bắc dành cho các hội cổ động viên Yankee Nord Marseille, Marseille Trop Puissant, Fanatics, Dodgers. Các hội thường mua vé xem trọn mùa từ đầu giải rồi chia lại cho các hội viên. Từ năm 2002 khán đài bắc chính thức mang tên Patrice de Peretti (1972-2000), cố sáng lập viên đồng thời là lãnh đạo hội cổ động viên Marseille Trop Puissant.
- Khán đài nam
Khán đài nam thường dành cho các hội cổ động viên Commando Ultras 1984, South Winners, Amis de l'OM, Club Central des Supporteurs.
- Livorno - AEK - Marseille
Giữa ba đội bóng
[AS Livorno](/w/index.php?title=A.S._Livorno_Calcio&action=edit&redlink=1) (Ý), [AEK Athens](/w/index.php?title=AEK_Athens_F.C.&action=edit&redlink=1) (Hy Lạp), và Olympique Marseille có quan hệ rất mật thiết. Cổ động viên OM thường trưng biểu ngữ ủng hộ hai câu lạc bộ này.
## Các mùa bóng của Olympique de Marseille[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=11)]
## Các kỷ lục[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=12)]
- Đội bóng Pháp duy nhất từng vô địch Champions League/European Cup: 1993
- Đoạt cúp nước Pháp nhiều lần nhất: 10 (1924, 1926, 1927, 1935, 1938, 1943, 1969, 1972, 1976, 1989).
- Bị thủng lưới ít nhất trong một mùa bóng: 21 bàn thua (mùa 1991-1992).
- Thắng trên sân khách nhiều nhất trong một mùa: 12 trận (mùa 1971-1972). (kỉ lục ngang với Saint-Etienne và Lyon).
- Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất trong một mùa: Josip Skoblar, 44 bàn, đoạt
[chiếc giày vàng châu Âu](/wiki/Chi%E1%BA%BFc_gi%C3%A0y_v%C3%A0ng_ch%C3%A2u_%C3%82u)mùa 1970-1971.
## Danh hiệu[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=13)]
OM tám lần vô địch hạng nhất Pháp, xếp sau
[AS Saint-Étienne](/wiki/AS_Saint-%C3%89tienne) với 10 lần, đoạt nhiều cúp nước Pháp nhất với 10 lần. [19] Marseille hai lần đoạt "cú đúp" gồm chức vô địch hạng nhất và cúp quốc gia năm 1972 và 1989 [[20]](#cite_note-20) . Đội cũng là câu lạc bộ Pháp duy nhất từng vô địch [[21]](#cite_note-21) [UEFA Champions League](/wiki/C%C3%BAp_c%C3%A1c_%C4%91%E1%BB%99i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_qu%E1%BB%91c_gia_ch%C3%A2u_%C3%82u)với danh hiệu năm 1993. [[22]](#cite_note-22)
### Danh hiệu quốc tế[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=14)] [UEFA Champions League/Cúp C1](/wiki/C%C3%BAp_c%C3%A1c_%C4%91%E1%BB%99i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_qu%E1%BB%91c_gia_ch%C3%A2u_%C3%82u) [UEFA Cup](/wiki/C%C3%BAp_UEFA_Europa_League) [Cúp Intertoto](/wiki/C%C3%BAp_Intertoto): 1 *Vô địch (1):* [2005](/w/index.php?title=UEFA_Intertoto_Cup_2005&action=edit&redlink=1)
-
### Danh hiệu trong nước[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=15)] [Division 1](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Ph%C3%A1p)/ [Ligue 1](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Ph%C3%A1p) [[23]](#cite_note-23) *Vô địch (9):*1937, 1948, 1971, 1972, 1989, 1990, 1991, 1992, 2010 *Á quân (10):*1938, 1939, 1970, 1975, 1987, 1994, 1999, 2007, 2009, 2011
-
[Division 2](/w/index.php?title=Ligue_2&action=edit&redlink=1) *Vô địch (1):*1995 *Á quân (1):*1966, 1984, 1996
-
[Cúp bóng đá Pháp](/wiki/C%C3%BAp_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Ph%C3%A1p) *Vô địch (10 - kỉ lục):*1924, 1926, 1927, 1935, 1938, 1943, 1969, 1972, 1976, 1989 *Á quân (8):*1934, 1940, 1954, 1986, 1987, 1991, 2006, 2007
-
[Cúp Liên đoàn bóng đá Pháp](/wiki/C%C3%BAp_Li%C3%AAn_%C4%91o%C3%A0n_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Ph%C3%A1p) *Vô địch (3):*2010, 2011, 2012
-
[Challenge des champions](/wiki/Troph%C3%A9e_des_champions) [[24]](#cite_note-24) *Vô địch (3):*1971, 2010, 2011 *Á quân (2):*1969, 1972
-
[Coupe Charles Drago](/w/index.php?title=Coupe_Charles_Drago&action=edit&redlink=1) *Vô địch (1):*1957
-
[Championnat de France Amateurs](/w/index.php?title=French_football_champions&action=edit&redlink=1) *Vô địch (1):*1929
-
[Championnat de France USFSA](/w/index.php?title=French_football_champions&action=edit&redlink=1) *Á quân (1):*1919
-
### Danh hiệu vùng[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=16)] **Championnat DH Sud-Est** *Vô địch (4):*1927, 1929, 1930, 1931 *Á quân (4):*1921, 1922, 1924, 1925
-
**Championnat USFSA Littoral** *Vô địch (6):*1904, 1905, 1906, 1907, 1908, 1919 *Á quân (6):*1909, 1910, 1911, 1912, 1913, 1914
-
### Các giải giao hữu[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=17)]
- 1 Tournament of Bruxelles (1937)
- 1 Ludo Coeck Trophy (1987)
- 1 Tournament of Auxerre (1988)
- 1 Tournament of Marseille (1990)
- 1
[Tournament of Paris](/w/index.php?title=Tournament_of_Paris&action=edit&redlink=1)(1991)
- 1 Tournoi de l'Amitié (1992)
- 1 Mediterranean Cup (1995)
- 1 Coupe des Rois (2000)
- 1 Défi Celte TV Breizh (2001)
- 1
[Ciutat de Barcelona Trophy](/w/index.php?title=Ciutat_de_Barcelona_Trophy&action=edit&redlink=1)(2005)
- 1 Challenge Michel Moretti (2008)
## Cầu thủ[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=18)]
### Đội hình hiện tại[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=19)]
2012-2013
[[25]](#cite_note-25)
|
|
|2
|![]()
|
|[Kassim Abdallah](/w/index.php?title=Kassim_Abdallah&action=edit&redlink=1) ![ Cameroon](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Flag_of_Cameroon.svg/23px-Flag_of_Cameroon.svg.png)
![ Cameroon](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Flag_of_Cameroon.svg/23px-Flag_of_Cameroon.svg.png)
[HV](/wiki/H%E1%BA%ADu_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Nicolas Nkoulou](/w/index.php?title=Nicolas_Nkoulou&action=edit&redlink=1) ![ Brasil](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Flag_of_Brazil.svg/22px-Flag_of_Brazil.svg.png)
![ Brasil](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Flag_of_Brazil.svg/22px-Flag_of_Brazil.svg.png)
[HV](/wiki/H%E1%BA%ADu_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Lucas Mendes](/w/index.php?title=Lucas_Mendes&action=edit&redlink=1) ![ Sénégal](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Flag_of_Senegal.svg/23px-Flag_of_Senegal.svg.png)
![ Sénégal](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Flag_of_Senegal.svg/23px-Flag_of_Senegal.svg.png)
[HV](/wiki/H%E1%BA%ADu_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Leyti N'Diaye](/w/index.php?title=Leyti_N%27Diaye&action=edit&redlink=1) ![ Anh](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_England_%28bordered%29.svg/23px-Flag_of_England_%28bordered%29.svg.png)
![ Anh](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_England_%28bordered%29.svg/23px-Flag_of_England_%28bordered%29.svg.png)
[TV](/wiki/Ti%E1%BB%81n_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Joey Barton](/w/index.php?title=Joey_Barton&action=edit&redlink=1) ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[TV](/wiki/Ti%E1%BB%81n_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Benoît Cheyrou](/w/index.php?title=Beno%C3%AEt_Cheyrou&action=edit&redlink=1) *(Đội phó)* ![ Ghana](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Flag_of_Ghana.svg/23px-Flag_of_Ghana.svg.png)
![ Ghana](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Flag_of_Ghana.svg/23px-Flag_of_Ghana.svg.png)
[TĐ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_%C4%91%E1%BA%A1o_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Jordan Ayew](/w/index.php?title=Jordan_Ayew&action=edit&redlink=1) ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[TĐ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_%C4%91%E1%BA%A1o_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [André-Pierre Gignac](/wiki/Andr%C3%A9-Pierre_Gignac) ![ Ghana](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Flag_of_Ghana.svg/23px-Flag_of_Ghana.svg.png)
![ Ghana](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Flag_of_Ghana.svg/23px-Flag_of_Ghana.svg.png)
[TV](/wiki/Ti%E1%BB%81n_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [André Ayew](/w/index.php?title=Andr%C3%A9_Ayew&action=edit&redlink=1) ![ Ghana](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Flag_of_Ghana.svg/23px-Flag_of_Ghana.svg.png)
![ Ghana](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Flag_of_Ghana.svg/23px-Flag_of_Ghana.svg.png)
[TV](/wiki/Ti%E1%BB%81n_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Kevin Osei](/w/index.php?title=Kevin_Osei&action=edit&redlink=1) ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[TV](/wiki/Ti%E1%BB%81n_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Rafidine Abdullah](/w/index.php?title=Rafidine_Abdullah&action=edit&redlink=1)
|Số áo||Vị trí||Tên cầu thủ|
|14||
|![]()
[TV](/wiki/Ti%E1%BB%81n_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Foued Kadir](/w/index.php?title=Foued_Kadir&action=edit&redlink=1) ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[HV](/wiki/H%E1%BA%ADu_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Jérémy Morel](/w/index.php?title=J%C3%A9r%C3%A9my_Morel&action=edit&redlink=1) ![ Cộng hòa Congo](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Flag_of_the_Republic_of_the_Congo.svg/23px-Flag_of_the_Republic_of_the_Congo.svg.png)
![ Cộng hòa Congo](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Flag_of_the_Republic_of_the_Congo.svg/23px-Flag_of_the_Republic_of_the_Congo.svg.png)
[TM](/wiki/Th%E1%BB%A7_m%C3%B4n_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Brice Samba](/w/index.php?title=Brice_Samba&action=edit&redlink=1) ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[TV](/wiki/Ti%E1%BB%81n_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Morgan Amalfitano](/w/index.php?title=Morgan_Amalfitano&action=edit&redlink=1) ![ Togo](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Flag_of_Togo.svg/23px-Flag_of_Togo.svg.png)
![ Togo](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Flag_of_Togo.svg/23px-Flag_of_Togo.svg.png)
[TV](/wiki/Ti%E1%BB%81n_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Alaixys Romao](/w/index.php?title=Alaixys_Romao&action=edit&redlink=1) ![ Sénégal](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Flag_of_Senegal.svg/23px-Flag_of_Senegal.svg.png)
![ Sénégal](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Flag_of_Senegal.svg/23px-Flag_of_Senegal.svg.png)
[HV](/wiki/H%E1%BA%ADu_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Souleymane Diawara](/w/index.php?title=Souleymane_Diawara&action=edit&redlink=1) ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[HV](/wiki/H%E1%BA%ADu_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Rod Fanni](/w/index.php?title=Rod_Fanni&action=edit&redlink=1) ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[TĐ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_%C4%91%E1%BA%A1o_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Billel Omrani](/w/index.php?title=Billel_Omrani&action=edit&redlink=1) ![ Sénégal](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Flag_of_Senegal.svg/23px-Flag_of_Senegal.svg.png)
![ Sénégal](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Flag_of_Senegal.svg/23px-Flag_of_Senegal.svg.png)
[TĐ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_%C4%91%E1%BA%A1o_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Modou Sougou](/w/index.php?title=Modou_Sougou&action=edit&redlink=1) ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[TV](/wiki/Ti%E1%BB%81n_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Mathieu Valbuena](/wiki/Mathieu_Valbuena) ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[TM](/wiki/Th%E1%BB%A7_m%C3%B4n_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Steve Mandanda](/wiki/Steve_Mandanda) *(* [Đội trưởng](/wiki/%C4%90%E1%BB%99i_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)))
### Cầu thủ cho mượn[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=20)]
|
|
(đến |17
|![]()
|
|[Alexander N'Doumbou](/w/index.php?title=Alexander_N%27Doumbou&action=edit&redlink=1) *(đến* [US Orléans](/w/index.php?title=US_Orl%C3%A9ans&action=edit&redlink=1)) ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[TV](/wiki/Ti%E1%BB%81n_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Najib Ammari](/w/index.php?title=Najib_Ammari&action=edit&redlink=1) *(đến* [FC Rouen](/w/index.php?title=FC_Rouen&action=edit&redlink=1)) ![ Togo](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Flag_of_Togo.svg/23px-Flag_of_Togo.svg.png)
![ Togo](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Flag_of_Togo.svg/23px-Flag_of_Togo.svg.png)
[HV](/wiki/H%E1%BA%ADu_v%E1%BB%87_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Senah Mango](/w/index.php?title=Senah_Mango&action=edit&redlink=1) *(đến* [ES Uzès Pont du Gard](/w/index.php?title=ES_Uz%C3%A8s_Pont_du_Gard&action=edit&redlink=1)) ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[TĐ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_%C4%91%E1%BA%A1o_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Florian Raspentino](/w/index.php?title=Florian_Raspentino&action=edit&redlink=1) *(đến* [Brest](/w/index.php?title=Stade_Brestois_29&action=edit&redlink=1)) ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[TĐ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_%C4%91%E1%BA%A1o_(b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)) [Chris Gadi](/w/index.php?title=Chris_Gadi&action=edit&redlink=1) *(đến* [US Boulogne](/w/index.php?title=US_Boulogne&action=edit&redlink=1))
### Cầu thủ nổi tiếng[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=21)]
|
|
#### Quả bóng vàng châu Âu[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=22)]
Cầu thủ đoạt giải
[Quả bóng vàng châu Âu](/wiki/Qu%E1%BA%A3_b%C3%B3ng_v%C3%A0ng_Ch%C3%A2u_%C3%82u) khi đang chơi cho Olympique de Marseille: [Jean-Pierre Papin](/wiki/Jean-Pierre_Papin)– 1991
#### Chiếc giày vàng châu Âu[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=23)]
Cầu thủ đoạt giải
[Chiếc giày vàng châu Âu](/wiki/Chi%E1%BA%BFc_gi%C3%A0y_v%C3%A0ng_ch%C3%A2u_%C3%82u) khi đang chơi cho Olympique de Marseille: [Josip Skoblar](/w/index.php?title=Josip_Skoblar&action=edit&redlink=1)(44 bàn) – 1971
## Huấn luyện viên và chủ tịch nổi tiếng[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=24) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=24)]
|
||
|
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=25) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=25)]
- Alain Pécheral (2007).
*La grande histoire de l'OM*. L'Équipe. [ISBN 2-916400-07-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2916400079).
- Thierry Agnello (2008).
*Droit au but: l'histoire de l'Olympique de Marseille*. Hugo Sport. [ISBN 978-2-7556-0183-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9782755601831).
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=26) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=26)] [^](#cite_ref-tonykempster.co.uk_1-0) [“Attendances 2007/08”](http://www.ligue1.com/ligue1/stat/affluence_club.asp?saison=2007/2008). ligue1.com. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2009. [^](#cite_ref-L.27histoire_de_l.27OM_2-0) **(tiếng Pháp)** [“L'histoire de l'Olympique de Marseille”](http://www.om4ever.com/historiqueOM.html). om4ever.com. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2008. [^](#cite_ref-Gascard_3-0) **(tiếng Pháp)**“L'Olympique de Marseille”. *Football magazine*(23). Tháng 12 năm 1961. tr. 12. [^](#cite_ref-Gen.C3.A8se_4-0) **(tiếng Pháp)**Pécheral, Alain (2007). Trong L'Équipe. *La grande histoire de l'OM (Des origines à nos jours)*. tr. tr. 10–11. [ISBN](/wiki/ISBN) [2916400079](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2916400079).
- ^
**a** **ă** **(tiếng Pháp)**Collectif. Trong L'Équipe. *Olympique de Marseille - Un club à la une*. tr. tr. 7. [ISBN](/wiki/ISBN) [2915535019](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2915535019). Đã bỏ qua tham số không rõ
|yẻa=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored))
- ^
**a** **ă** **â** **(tiếng Anh)**Frédéric Pauron (24 tháng 4 năm 2004). [“France 1892-1919”](http://www.rsssf.com/tablesf/fran-prewwi.html). rsssf.com. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2008. [^](#cite_ref-7) **(tiếng Pháp)** [“La Saison 1922-1923, l'OM recrute des vedettes”](http://www.om4ever.com/HistSaisons/1922-23.html). Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2008. Đã bỏ qua tham số không rõ
|source=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [^](#cite_ref-8) **(tiếng Pháp)** [“Finale du Championnat de France 1929 OM Club Français 3 à 2”](http://www.om4ever.com/LeMatch/29OMClubFrancais.htm). *om4ever.com*. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2008. [^](#cite_ref-OM_history_on_its_official_site_9-0) [“History of l'OM”](http://www.om.net/fr/Club/501002/Histoire_de_l_OM/25675/Historique_de_l_OM). *OM official site*. 8 tháng 4 năm 2006. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2007. [^](#cite_ref-10) [“La Saison 1931/1932, l'OM Champion du Sud-Est adhère au professionnalisme”](http://www.om4ever.com/HistSaisons/1931-32.html). om4ever.com. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2008.
- ^
**a** **ă** **(tiếng Anh)** [“France - First Division Results and Tables 1932-1998”](http://www.rsssf.com/tablesf/franfullhist.html). rsssf.com. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2008. [^](#cite_ref-12) [“Première journée du championnat de France 1932-1933”](http://www.lfp.fr/ligue1/historique/resultat.asp?saison=1932/1933&code_jr_tr=J01). lfp.fr. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2008. [^](#cite_ref-13) **(tiếng Pháp)**Collectif (2007). Trong L'Équipe. *Coupe de France: la folle épopée*. tr. tr. 350. [ISBN](/wiki/ISBN) [2915535620](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2915535620). [^](#cite_ref-14) **(tiếng Pháp)**Collectif (1982). Trong Atlas. *100 ans de football en France*. tr. tr. 131–132. [ISBN](/wiki/ISBN) [2731201088](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2731201088). [^](#cite_ref-15) **(tiếng Pháp)**Collectif (2007). Trong L'Équipe. *Coupe de France: la folle épopée*. tr. tr. 431. [ISBN](/wiki/ISBN) [2915535620](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2915535620). [^](#cite_ref-16) [France Football](/wiki/France_Football), N°2936 bis, PP 28-29 *La nuit des longs couteaux à l'OM* [^](#cite_ref-RTL_17-0) [“Kachkar, It's over now”](http://www.rtl.fr/sports/article.asp?dicid=523798). *RTL*. 29 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2007. [^](#cite_ref-18) [Marseille 0-4 Liverpool](http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/7136346.stm)BBC Sport - 11 December 2007 **François Mazet and Frédéric Pauron.** [^](#cite_ref-19) [“France - List of Champions”](http://www.rsssf.com/tablesf/franchamp.html#summ). *RSSSF*. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2009. **François Mazet and Frédéric Pauron.** [^](#cite_ref-20) [“France - List of Cup Finals”](http://www.rsssf.com/tablesf/francuphist.html). *RSSSF*. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2009. **Stokkermans, Karel.** [^](#cite_ref-21) [“Doing the Double: Total Number of Domestic Doubles”](http://www.rsssf.com/miscellaneous/doublerec.html#tnd). *RSSSF*. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2009. [^](#cite_ref-22) [“1992/93: French first for Marseille”](http://www.uefa.com/competitions/ucl/history/season=1992/intro.html). *uefa.com*. Truy cập ngày 18 tháng 9 năm 2009. **Trước năm 2002, giải vô địch bóng đá Pháp có tên là Division 1.** [^](#cite_ref-23) **The trophy was known as** [^](#cite_ref-24) *Challenge des champions*until 1995, and as *Trophée des Champions*ever since. [^](#cite_ref-25) [OM.net | Site officiel de l'Olympique de Marseille](http://www.om.net/fr/Equipes/201001/Effectif_pro)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&veaction=edit&vesection=27) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympique_de_Marseille&action=edit§ion=27)]
|
|![]()
[Olympique de Marseille](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Olympique_de_Marseille?uselang=vi) **(tiếng Pháp)** **(tiếng Anh)** [OM.net](http://www.om.net)Trang web chính thức **(tiếng Việt)** [Marseille: Kẻ bị số phận thử thách](http://espn.vn/cac-giai-khac/2261474/06082009.aspx)Cập nhật tình hình đội bóng, và một số bổ sung, thay đổi...
|
|

X-Cache: cp1067 hit (1), cp1052 frontend miss (0)


text:
Takamatsu
Takamatsu (高松市, Cao Tùng thị) là tỉnh lỵ của tỉnh Kagawa, là đô thị hạt nhân của vùng đô thị Takamatsu gồm 17 đô thị, và là một đô thị trung tâm vùng của vùng Shikoku, Nhật Bản.
Takamatsu là một thành phố cảng bên bờ biển Seto Naikai. Thành phố tọa lạc gần như ở giữa tỉnh Kagawa. Ở đây tập trung nhiều cơ quan của chính quyền trung ương Nhật Bản phụ trách khu vực Shikoku cũng như nhiều tổng hành dinh khu vực Shikoku của các công ty Nhật Bản.
Trong thành phố có thành Takamatsu được xây dựng từ năm 1587 nhưng đã bị phá hủy vào thời kỳ Meiji. Hiện thành phố đang phục dựng lại tòa thành này. Vào thời kỳ Edo, Takamatsu là lãnh địa của nhà Mito Tokugawa, một chi họ của gia tộc Tokugawa giữ mạc phủ. Trong trận oanh tạc của Không quân Hoa Kỳ vào thành phố ngày 4 tháng 7 năm 1945, có tới 1400 người dân thành phố đã bị thiệt mạng.
Trong thành phố có 19 cơ sở giáo dục bậc đại học và cao đẳng. Thành phố có nhiều điểm tham quan gồm các công viên, làng văn hóa, cầu Seto Ōhashi

markdown:
# Takamatsu
|
|Takamatsu 高松市
|—
|Thành phố —
|
|
|
|[34°21′B 134°3′Đ / 34,35°B 134,05°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Takamatsu¶ms=34_21_N_134_3_E_type:city(426514)_region:JP) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [34°21′B 134°3′Đ / 34,35°B 134,05°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Takamatsu¶ms=34_21_N_134_3_E_type:city(426514)_region:JP) [Quốc gia](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1) [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Vùng](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_l%C3%BD_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Shikoku](/wiki/Shikoku) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Kagawa](/wiki/Kagawa) [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [km²](/wiki/Ki-l%C3%B4-m%C3%A9t_vu%C3%B4ng)(144,8 [mi²](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng)) **Dân số**( [2006](/wiki/2006)) [Thành phố kết nghĩa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a&action=edit&redlink=1) [Tours](/wiki/Tours), [St. Petersburg, Florida](/wiki/St._Petersburg,_Florida) [Thông](/wiki/Chi_Th%C3%B4ng) [Azalea](/wiki/Chi_%C4%90%E1%BB%97_quy%C3%AAn)
760-8571
**Website:** [Thành phố Takamatsu](http://www.city.takamatsu.kagawa.jp/) **Takamatsu** (高松市, *Cao Tùng thị*) là tỉnh lỵ của [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)) [Kagawa](/wiki/Kagawa), là đô thị hạt nhân của [vùng đô thị Takamatsu](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_Takamatsu&action=edit&redlink=1) gồm 17 đô thị, và là một [đô thị trung tâm vùng](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_trung_t%C3%A2m_(Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)) của vùng [Shikoku](/wiki/Shikoku), [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n).
Takamatsu là một thành phố cảng bên bờ
[biển Seto Naikai](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83n_Seto_Naikai&action=edit&redlink=1). Thành phố tọa lạc gần như ở giữa tỉnh Kagawa. Ở đây tập trung nhiều cơ quan của chính quyền trung ương Nhật Bản phụ trách khu vực Shikoku cũng như nhiều tổng hành dinh khu vực Shikoku của các công ty Nhật Bản.
Trong thành phố có
[thành Takamatsu](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_Takamatsu&action=edit&redlink=1) được xây dựng từ năm [1587](/wiki/1587) nhưng đã bị phá hủy vào [thời kỳ Meiji](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Minh_Tr%E1%BB%8B). Hiện thành phố đang phục dựng lại tòa thành này. Vào [thời kỳ Edo](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Edo), Takamatsu là lãnh địa của nhà Mito Tokugawa, một chi họ của [gia tộc Tokugawa](/wiki/Gia_t%E1%BB%99c_Tokugawa) giữ [mạc phủ](/wiki/M%E1%BA%A1c_ph%E1%BB%A7_Tokugawa). Trong trận oanh tạc của [Không quân Hoa Kỳ](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) vào thành phố ngày [4 tháng 7](/wiki/4_th%C3%A1ng_7) năm [1945](/wiki/1945), có tới 1400 người dân thành phố đã bị thiệt mạng.
Trong thành phố có 19 cơ sở giáo dục bậc đại học và cao đẳng. Thành phố có nhiều điểm tham quan gồm các công viên, làng văn hóa, cầu
[Seto Ōhashi](/w/index.php?title=Seto_%C5%8Chashi&action=edit&redlink=1)
|
|![]()
[Takamatsu](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Takamatsu,_Kagawa?uselang=vi)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Takamatsu&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Takamatsu&action=edit§ion=1)]
|
|
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

Content-Encoding: gzip

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1065 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Terracina
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Terracina là một đô thị và cộng đồng (comune) ở tỉnh Latina (chon đến năm 1934 thuộc tỉnh Roma) trong vùng Lazio miền nam nước Ý. Đô thị Terracina có diện tích ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 2001 là 36.633 người. Thành phố này cách Roma 76 km về phía đông nam theo đường sắt và 56 km theo Via Appia. Đô thị này có các đơn vị dân cư (frazioni) sau: Các đô thị giáp ranh:

markdown:
# Terracina
**Terracina** là một đô thị và cộng đồng ( *) ở comune* [tỉnh Latina](/wiki/Latina_(t%E1%BB%89nh))(chon đến năm 1934 thuộc [tỉnh Roma](/wiki/Roma_(t%E1%BB%89nh))) trong vùng [Lazio](/wiki/Lazio)miền nam nước [Ý](/wiki/%C3%9D). Đô thị Terracina có diện tích [ki lô mét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), dân số thời điểm năm 2001 là 36.633 người. Thành phố này cách [Roma](/wiki/Roma)76 km về phía đông nam theo đường sắt và 56 km theo Via Appia. Đô thị này có các đơn vị dân cư ( *) sau: Các đô thị giáp ranh:* [frazioni](/w/index.php?title=Frazioni&action=edit&redlink=1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Terracina&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Terracina&action=edit§ion=1)]
|
|

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
Thảo luận:Bưởi
Mục lục
Untitled[sửa | sửa mã nguồn]
Có nên dịch grapefruit là bưởi tây không nhỉ? để phân biệt với bưởi ta (pomelo)Tmct 09:37, ngày 18 tháng 8 năm 2007 (UTC)
- Tôi cũng biết hai loại này. Chỗ tôi ở, grapefruit chỉ to hơn quả cam một chút, pomelo mới giống bưởi ta. Thaisk (thảo luận, đóng góp) 21:50, ngày 6 tháng 9 năm 2007 (UTC)
Bòng[sửa | sửa mã nguồn]
- Bưởi hay còn gọi là bòng,
Ở vùng nào gọi bưởi là "bòng", bòng là bưởi vậy? Ở Hà Nội, tôi chỉ thấy người ta gọi "bòng" là cái quả to đùng sần sùi, không ăn được, chỉ có mỗi công dụng là đặt trên mâm ngũ quả ngày Tết... cho đẹp. Tmct 19:23, ngày 1 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Quê tôi người ta gọi bưởi là bòng, nếu ở chỗ bác bòng chỉ một "loài" hay "thứ" thực vật khác không phải loài Citrus maxima/grandisthì tên khoa học của bòng là gì? Nguyễn Thanh Quang 14:10, ngày 8 tháng 9 năm 2007 (UTC)
Hì hì, hỏi gì khó thế, tôi có phải bác Vương Ngân Hà đâu. Ý tôi là nếu tên gọi mỗi vùng khác nhau thì nên có một mục "khảo dị" để liệt kê các cách hiểu khác nhau của từng vùng. Kiểu như chữ "chục" lúc là 10, lúc 12, lúc 14. Tmct 14:15, ngày 8 tháng 9 năm 2007 (UTC)
sao không thấy miêu tả tép bưởi có màu gì nhỉ? Tôi thấy bưởi đào có màu hồng nhạt nữa mà! — thảo luận quên ký tên này là của 203.162.3.164 (thảo luận • đóng góp).
Bòng, bưởi, phật thủ, thanh yên[sửa | sửa mã nguồn]
- Quê tôi thì bòng, bưởi chỉ là một. Quả phật thủ hay thanh yên (Citrus medica) mới là quả thường được đặt trên mâm ngũ quả. Vương Ngân Hà 13:24, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Ồ thế quả phật thủ có ăn được không? Tmct 13:33, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
Cả bòng và phật thủ đều có thể có trên mẫm ngũ quả, nếu khó kiếm quá thì mới chọn hạ sách là bưởi thay thế vào. Casablanca1911 13:37, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Phật thủ hoặc thanh yên đều là các thứ (variety) của loài nói trên. Quả phật thủ không ăn được. Công dụng cụ thể xin mời đọc bài en:Citron và en:Buddha's hand (phật thủ, với thủ = 手 = tay).Vương Ngân Hà 13:43, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Eo, mấy cái hình trong en:Buddha's hand trông phát khiếp, như bạch tuộc! Hình như phật thủ Việt Nam ít "ngón" và trông mập mạp hơn nên ...đẹp hơn? Tmct 14:09, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Tôi đã thấy phật thủ có các "ngón" dính liền với nhau (như bàn tay đang chắp ngón cầu nguyện) -- loại này thường có ít "ngón" và lớn hơn -- cũng như loại có nhiều "ngón" như các hình bên English Wikipedia. Mekong Bluesman 15:08, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Eo, mấy cái hình trong en:Buddha's hand trông phát khiếp, như bạch tuộc! Hình như phật thủ Việt Nam ít "ngón" và trông mập mạp hơn nên ...đẹp hơn? Tmct 14:09, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
Ơ thế à, hồi nhỏ tôi ăn quả đó, may mà chưa nghẻo (?!). Tôi tra quả thanh yên trên mạng thấy ăn ngon lành, còn chiết xuất nước quả, cùi hơi chua. Đây [1] có câu ca dao: "đầu năm ăn quả thanh yên, cuối năm ăn bưởi cho nên đèo bòng" Khương Việt Hà 14:51, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Tại đây [2] có các phương thuốc sử dụng quả phật thủ, toàn sắc uống gì gì đó. Tóm lại là...vẫn ăn được, chỉ có điều ko coi nó như một dạng thực phẩm? Khương Việt Hà 14:56, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
-
- "...chỉ có điều ko coi nó như một dạng thực phẩm", tôi vẫn nấu một vài món ăn dùng phật thủ vì mùi của nó, theo cái mũi và cái lưỡi của tôi, thơm hơn mùi chanh và có thêm mùi bưởi. Trước khi serve một món cá, hay thịt, nếu có thêm một chút nước hay thêm một chút vỏ của bất cứ loại quả citrus nào (chanh xanh, chanh vàng, bưởi, cam, quýt, phật thủ...) thì sẽ làm vị fresh (xin lỗi, không dịch được) hơn. Mekong Bluesman 15:05, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
-
Mekong Bluesman và KVH cẩn thận lại quảng cáo cho thứ bưởi gây ung thư, làm thiệt thòi cho nhiều quý ông thì khổ. Lưu Ly 15:12, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Các loại quả citrus có thể gây ung thư sao? (Các tài liệu y khoa nói là không.) Hay chỉ có phật thủ có thể gâyy ung thư? Lưu Ly có thể cho tôi biết không? Có website nào để tôi đọc thêm không? Mekong Bluesman 15:23, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Bưởi ở Hoa Kỳ thường là loại bưởi chùm (grapefruit) hay còn gọi là bưởi đắng có tên khoa học citrus paradisi, khác với bưởi ở Việt Nam là bưởi ngọt (bưởi Năm Roi, bưởi da xanh) có tên khoa học là citrus grandis hay citrus maxima. Ung thư vú xảy ra ở phụ nữ sau tuổi mãn kinh tức là ít nhất 50 tuổi trở lên mới đáng ngại. Nghiên cứu vừa qua cho thấy ngày nào cũng ăn ít nhất 1/4 trái bưởi đắng mới có tác dụng này, thỉnh thoảng ăn vài múi thì không sao [3]. Thông tin này ở VN cũng rầm rộ, chỉ tội bà con miệt vườn ế ẩm...Lưu Ly 15:28, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
Bòng (2)[sửa | sửa mã nguồn]
Phần miêu tả về quả bòng trong bài này hoàn toàn ngược lại với suy nghĩ của tôi! Ở quê tôi, quả bòng to hơn, dài hơn quả bưởi, vị ngọt mát, đôi khi chua nhẹ, cùi rất dày và ăn được, ngày Tết nhà nào không mua được bòng thì mới trưng bưởi hay dừa mà thôi. Hungda (thảo luận) 09:19, ngày 18 tháng 9 năm 2010 (UTC)
Thanh yên là một giống trong loài Citrus (cây có múi).[sửa | sửa mã nguồn]
Tương tự như quả Bòng, thanh yên có vỏ giống bưởi, phần cùi (trung bì) rất dầy, phần ruột quả rất nhỏ. Khác với bưởi, ruột trái bòng và thanh yên không ai ăn vì tép rất ít, lại dính vào vỏ múi và hương vị chua hoặc lạt nhách (tùy giống), khô và ít nước. Bòng và thanh yên chủ yếu dùng để chưng và trong khi chín hương thơm (bưởi pha chanh)ngào ngạt (khoảng 5-7 ngày) cả gian thờ. Cùi bòng và thanh yên chín thì xốp, có thể ăn, vị ngọt nhan nhát "cho vui miệng" hoặc xắt nhỏ bỏ vào nồi cá kho cho có hương vị riêng. Có người dùng cùi các quả này làm mứt. Phật thủ cũng thuộc nhóm bòng, thanh yên nhưng do có nhiều "ngón tay phật" nên là đồ cúng quý của nhà chùa. Minh Tuấn, Vinafruit
Hình ảnh về quả bòng[sửa | sửa mã nguồn]
Hình ảnh cho thấy quả bòng to hơn quả bưởi (!) http://www.thesaigontimes.vn/Home/nongsan/cho-sieuthi/70051/. Còn đây là miêu tả về quả bòng (ăn được cùi và ruột): http://yume.vn/giotnang1982/article/cay-bong-que-toi-35CB272B.htm. Hungda (thảo luận) 18:09, ngày 23 tháng 12 năm 2014 (UTC)

markdown:
# Thảo luận:Bưởi
## Mục lục
## Untitled[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn:B%C6%B0%E1%BB%9Fi&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn:B%C6%B0%E1%BB%9Fi&action=edit§ion=1)]
Có nên dịch
*grapefruit* là *bưởi tây* không nhỉ? để phân biệt với bưởi ta (pomelo) [Tmct](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Tmct&action=edit&redlink=1) 09:37, ngày 18 tháng 8 năm 2007 (UTC)
- Tôi cũng biết hai loại này. Chỗ tôi ở, grapefruit chỉ to hơn quả cam một chút, pomelo mới giống bưởi ta.
[Thaisk](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Thaisk)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Thaisk), [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Thaisk)) 21:50, ngày 6 tháng 9 năm 2007 (UTC)
## Bòng[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn:B%C6%B0%E1%BB%9Fi&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn:B%C6%B0%E1%BB%9Fi&action=edit§ion=2)] **Bưởi**hay còn gọi là **bòng**,
Ở vùng nào gọi bưởi là "bòng", bòng là bưởi vậy? Ở Hà Nội, tôi chỉ thấy người ta gọi "bòng" là cái quả to đùng sần sùi, không ăn được, chỉ có mỗi công dụng là đặt trên mâm ngũ quả ngày Tết... cho đẹp.
[Tmct](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Tmct&action=edit&redlink=1) 19:23, ngày 1 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Quê tôi người ta gọi bưởi là bòng, nếu ở chỗ bác bòng chỉ một "loài" hay "thứ" thực vật khác không phải loài
*Citrus maxima/grandis*thì tên khoa học của bòng là gì? [Nguyễn Thanh Quang](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Nguy%E1%BB%85n_Thanh_Quang)14:10, ngày 8 tháng 9 năm 2007 (UTC)
Hì hì, hỏi gì khó thế, tôi có phải bác Vương Ngân Hà đâu. Ý tôi là nếu tên gọi mỗi vùng khác nhau thì nên có một mục "khảo dị" để liệt kê các cách hiểu khác nhau của từng vùng. Kiểu như chữ "chục" lúc là 10, lúc 12, lúc 14.
[Tmct](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Tmct&action=edit&redlink=1) 14:15, ngày 8 tháng 9 năm 2007 (UTC)
sao không thấy miêu tả tép bưởi có màu gì nhỉ? Tôi thấy bưởi đào có màu hồng nhạt nữa mà! —
[thảo luận](/wiki/Wikipedia:Trang_th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn) quên [ký tên](/wiki/Wikipedia:Ch%E1%BB%AF_k%C3%BD) này là của [203.162.3.164](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:203.162.3.164&action=edit&redlink=1) ( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:203.162.3.164) • [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/203.162.3.164)).
## Bòng, bưởi, phật thủ, thanh yên[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn:B%C6%B0%E1%BB%9Fi&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn:B%C6%B0%E1%BB%9Fi&action=edit§ion=3)]
- Quê tôi thì bòng, bưởi chỉ là một. Quả
[phật thủ](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_th%E1%BB%A7)hay [thanh yên](/wiki/Thanh_y%C3%AAn)( *Citrus medica*) mới là quả thường được đặt trên mâm ngũ quả. [Vương Ngân Hà](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:V%C6%B0%C6%A1ng_Ng%C3%A2n_H%C3%A0)13:24, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Ồ thế quả phật thủ có ăn được không?
[Tmct](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Tmct&action=edit&redlink=1)13:33, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Ồ thế quả phật thủ có ăn được không?
Cả bòng và phật thủ đều có thể có trên mẫm ngũ quả, nếu khó kiếm quá thì mới chọn hạ sách là bưởi thay thế vào.
[Casablanca](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Casablanca1911) [ 13:37, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC) 1911](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Casablanca1911)
- Phật thủ hoặc thanh yên đều là các thứ (variety) của loài nói trên. Quả phật thủ không ăn được. Công dụng cụ thể xin mời đọc bài
[en:Citron](//en.wikipedia.org/wiki/Citron)và [en:Buddha's hand](//en.wikipedia.org/wiki/Buddha%27s_hand)(phật thủ, với thủ = 手 = tay). [Vương Ngân Hà](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:V%C6%B0%C6%A1ng_Ng%C3%A2n_H%C3%A0)13:43, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Eo, mấy cái hình trong
[en:Buddha's hand](//en.wikipedia.org/wiki/Buddha%27s_hand)trông phát khiếp, như bạch tuộc! Hình như phật thủ Việt Nam ít "ngón" và trông mập mạp hơn nên ...đẹp hơn? [Tmct](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Tmct&action=edit&redlink=1)14:09, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Tôi đã thấy phật thủ có các "ngón" dính liền với nhau (như bàn tay đang chắp ngón cầu nguyện) -- loại này thường có ít "ngón" và lớn hơn -- cũng như loại có nhiều "ngón" như các hình bên English Wikipedia.
[Mekong Bluesman](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Mekong_Bluesman)15:08, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Tôi đã thấy phật thủ có các "ngón" dính liền với nhau (như bàn tay đang chắp ngón cầu nguyện) -- loại này thường có ít "ngón" và lớn hơn -- cũng như loại có nhiều "ngón" như các hình bên English Wikipedia.
- Eo, mấy cái hình trong
Ơ thế à, hồi nhỏ tôi ăn quả đó, may mà chưa nghẻo (?!). Tôi tra quả thanh yên trên mạng thấy ăn ngon lành, còn chiết xuất nước quả, cùi hơi chua. Đây
[[1]](http://www.vietnet.no/modules.php?name=News&file=article&sid=1099) có câu ca dao: "đầu năm ăn quả thanh yên, cuối năm ăn bưởi cho nên đèo bòng" [Khương Việt Hà](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Viethavvh) 14:51, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Tại đây
[[2]](http://www.ykhoanet.com/yhoccotruyen/29_225.htm)có các phương thuốc sử dụng quả phật thủ, toàn sắc uống gì gì đó. Tóm lại là...vẫn ăn được, chỉ có điều ko coi nó như một dạng thực phẩm? [Khương Việt Hà](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Viethavvh)14:56, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
-
- "
*...chỉ có điều ko coi nó như một dạng thực phẩm*", tôi vẫn nấu một vài món ăn dùng phật thủ vì mùi của nó, theo cái mũi và cái lưỡi của tôi, thơm hơn mùi chanh và có thêm mùi bưởi. Trước khi serve một món cá, hay thịt, nếu có thêm một chút nước hay thêm một chút vỏ của bất cứ loại quả citrus nào (chanh xanh, chanh vàng, bưởi, cam, quýt, phật thủ...) thì sẽ làm vị *fresh*(xin lỗi, không dịch được) hơn. [Mekong Bluesman](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Mekong_Bluesman)15:05, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- "
-
Mekong Bluesman và KVH cẩn thận lại quảng cáo cho thứ bưởi gây ung thư, làm thiệt thòi cho nhiều quý ông thì khổ.
[Lưu Ly](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:L%C6%B0u_Ly) 15:12, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Các loại quả citrus có thể gây ung thư sao? (Các tài liệu y khoa nói là không.) Hay chỉ có phật thủ có thể gâyy ung thư? Lưu Ly có thể cho tôi biết không? Có website nào để tôi đọc thêm không?
[Mekong Bluesman](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Mekong_Bluesman)15:23, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Bưởi ở Hoa Kỳ thường là loại bưởi chùm (grapefruit) hay còn gọi là bưởi đắng có tên khoa học citrus paradisi, khác với bưởi ở Việt Nam là bưởi ngọt (bưởi Năm Roi, bưởi da xanh) có tên khoa học là citrus grandis hay citrus maxima. Ung thư vú xảy ra ở phụ nữ sau tuổi mãn kinh tức là ít nhất 50 tuổi trở lên mới đáng ngại. Nghiên cứu vừa qua cho thấy ngày nào cũng ăn ít nhất 1/4 trái bưởi đắng mới có tác dụng này, thỉnh thoảng ăn vài múi thì không sao
[[3]](http://www.dantri.com.vn/suckhoe/2007/9/195709.vip). Thông tin này ở VN cũng rầm rộ, chỉ tội bà con miệt vườn ế ẩm... [Lưu Ly](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:L%C6%B0u_Ly)15:28, ngày 24 tháng 9 năm 2007 (UTC)
- Bưởi ở Hoa Kỳ thường là loại bưởi chùm (grapefruit) hay còn gọi là bưởi đắng có tên khoa học citrus paradisi, khác với bưởi ở Việt Nam là bưởi ngọt (bưởi Năm Roi, bưởi da xanh) có tên khoa học là citrus grandis hay citrus maxima. Ung thư vú xảy ra ở phụ nữ sau tuổi mãn kinh tức là ít nhất 50 tuổi trở lên mới đáng ngại. Nghiên cứu vừa qua cho thấy ngày nào cũng ăn ít nhất 1/4 trái bưởi đắng mới có tác dụng này, thỉnh thoảng ăn vài múi thì không sao
## Bòng (2)[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn:B%C6%B0%E1%BB%9Fi&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn:B%C6%B0%E1%BB%9Fi&action=edit§ion=4)]
Phần miêu tả về quả bòng trong bài này hoàn toàn ngược lại với suy nghĩ của tôi! Ở quê tôi, quả bòng to hơn, dài hơn quả bưởi, vị ngọt mát, đôi khi chua nhẹ, cùi rất dày và ăn được, ngày Tết nhà nào không mua được bòng thì mới trưng bưởi hay dừa mà thôi.
[Hungda](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Hungda) ( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Hungda)) 09:19, ngày 18 tháng 9 năm 2010 (UTC)
## Thanh yên là một giống trong loài Citrus (cây có múi).[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn:B%C6%B0%E1%BB%9Fi&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn:B%C6%B0%E1%BB%9Fi&action=edit§ion=5)]
Tương tự như quả Bòng, thanh yên có vỏ giống bưởi, phần cùi (trung bì) rất dầy, phần ruột quả rất nhỏ. Khác với bưởi, ruột trái bòng và thanh yên không ai ăn vì tép rất ít, lại dính vào vỏ múi và hương vị chua hoặc lạt nhách (tùy giống), khô và ít nước. Bòng và thanh yên chủ yếu dùng để chưng và trong khi chín hương thơm (bưởi pha chanh)ngào ngạt (khoảng 5-7 ngày) cả gian thờ. Cùi bòng và thanh yên chín thì xốp, có thể ăn, vị ngọt nhan nhát "cho vui miệng" hoặc xắt nhỏ bỏ vào nồi cá kho cho có hương vị riêng. Có người dùng cùi các quả này làm mứt. Phật thủ cũng thuộc nhóm bòng, thanh yên nhưng do có nhiều "ngón tay phật" nên là đồ cúng quý của nhà chùa. Minh Tuấn, Vinafruit
## Hình ảnh về quả bòng[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn:B%C6%B0%E1%BB%9Fi&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn:B%C6%B0%E1%BB%9Fi&action=edit§ion=6)]
Hình ảnh cho thấy quả bòng to hơn quả bưởi (!)
[http://www.thesaigontimes.vn/Home/nongsan/cho-sieuthi/70051/](http://www.thesaigontimes.vn/Home/nongsan/cho-sieuthi/70051/). Còn đây là miêu tả về quả bòng (ăn được cùi và ruột): [http://yume.vn/giotnang1982/article/cay-bong-que-toi-35CB272B.htm](http://yume.vn/giotnang1982/article/cay-bong-que-toi-35CB272B.htm). [Hungda](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Hungda) ( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Hungda)) 18:09, ngày 23 tháng 12 năm 2014 (UTC)

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
Thể loại:Dương Châu
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Bài chính thể loại:
Dương Châu
Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và phương tiện truyền tải về
Dương Châu
Các trang trong thể loại “Dương Châu”
10 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 10 trang.
B
Bảo Ứng
C
Cao Bưu
Cơm chiên Dương Châu
D
Duy Dương
D tiếp
Dương Châu
G
Giang Đô
H
Hàn Giang
N
Nghi Chinh
Q
Quảng Lăng
S
Sân bay Dương Châu Thái Châu
Lấy từ “
http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Dương_Châu&oldid=11118519
”
Thể loại
:
Thành phố tỉnh Giang Tô
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
Deutsch
English
粵語
中文
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 16:48 ngày 23 tháng 3 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

markdown:
# Thể loại:Dương Châu
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Dương Châu](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Ch%C3%A2u)
|
|![]()
[Dương Châu](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Yangzhou?uselang=vi)
## Các trang trong thể loại “Dương Châu”
10 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 10 trang.
|
|![]()
10 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 10 trang.

X-Cache: cp1065 hit (1), cp1066 frontend miss (0)


text:
Thoix
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 49°42′25″B 2°04′12″Đ / 49,7069444444°B 2,07°Đ
Thoix là một xã ở tỉnh Somme, vùng Picardie, Pháp.
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Thị trấn này có cự ly khoảng 15 miles về phía tây nam của Amiens, trên đường D100. Sông Parquets, chi lưu của sông Évoissons, chảy vào Selle, bắt nguồn ở Thoix.
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Địa điểm nổi bật[sửa | sửa mã nguồn]
- Lâu đài thế kỷ 15.
- Nhà thờ Saint-Etienne thế kỷ 15.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Page about the Château de Thoix (tiếng Pháp)
- Thoix trên trang mạng của INSEE (tiếng Pháp)
- Thoix trên trang mạng của Quid (tiếng Pháp)
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.

markdown:
# Thoix
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Bài viết này cần thêm
|[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [49°42′25″B 2°04′12″Đ / 49,7069444444°B 2,07°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Thoix¶ms=49.7069444444_N_2.07_E_type:city)
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Picardy](/wiki/Picardy) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Somme](/wiki/Somme) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Amiens](/wiki/Amiens_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Liên xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p#Li.C3.AAn_x.C3.A3) [Cộng đồng các xã canton de Conty](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_c%C3%A1c_x%C3%A3_canton_de_Conty&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2008-2014)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 40 m/130 ft)
1 2(4,29 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 1 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(34 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [80757](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=80757-COM)/ [80160](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Thoix** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) ở [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Somme](/wiki/Somme), [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Picardie](/wiki/Picardie), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Thoix&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thoix&action=edit§ion=1)]
Thị trấn này có cự ly khoảng 15 miles về phía tây nam của
[Amiens](/wiki/Amiens), trên đường D100. Sông Parquets, chi lưu của sông Évoissons, chảy vào [Selle](/w/index.php?title=Selle&action=edit&redlink=1), bắt nguồn ở Thoix.
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Thoix&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thoix&action=edit§ion=2)]
|1962||1968||1975||1982||1990||1999|
|86||105||114||130||135||144|
|Số liệu dân số từ năm 1962, dân số không tính hai lần|
## Địa điểm nổi bật[
[sửa](/w/index.php?title=Thoix&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thoix&action=edit§ion=3)]
- Lâu đài thế kỷ 15.
- Nhà thờ Saint-Etienne thế kỷ 15.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Thoix&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thoix&action=edit§ion=4)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Thoix&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thoix&action=edit§ion=5)] [Page about the Château de Thoix](http://www.cccconty.com/tourisme/thoix/chateau-thoix.htm) **(tiếng Pháp)** [Thoix trên trang mạng của INSEE](http://www.recensement.insee.fr/RP99/rp99/co_navigation.co_page?nivgeo=C&codgeo=80757&theme=ALL&typeprod=ALL&lang=FR&quelcas=LISTE) **(tiếng Pháp)** [Thoix trên trang mạng của Quid](http://www.quid.fr/communes.html?mode=detail&id=32080&req=Thoix) **(tiếng Pháp)**
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Thoix&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thoix&action=edit§ion=6)] *Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.*
|
|![]()

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


text:
Vườn quốc gia Bükk
Vườn quốc gia Bükk (tiếng Hungari: Bükki Nemzeti Park) là một vườn quốc gia ở vùng núi Bükk, miền bắc Hungari, gần thành phố Miskolc.
Vườn quốc gia Bükk được thành lập năm 1976 và là vườn quốc gia thứ ba của Hungari. Vườn quốc gia này rộng 431,3 km² (trong đó 37,74 km² được tăng cường bảo vệ), là vườn quốc gia lớn nhất của Hungari với dãy núi và các rừng, nằm giữa các thành phố Szilvásvárad và Lillafüred. Các cảnh quan trọng là các thành hệ carxtơ khác nhau của các núi đá vôi: các hang động - có người cư ngụ từ thời tiền sử, các hang hẹp, các hẻm núi.
Vườn quốc gia này có 1 khu gọi là "Rừng khí hậu Vatican" (Vatican Climate Forest) do 1 công ty đền bù thán khí (carbon offsetting company) tặng. Rừng khí hậu Vatican có thể bù lại lượng carbon dioxide mà quốc gia Vatican thải ra trong năm 2007.[1]

markdown:
# Vườn quốc gia Bükk
|
|![]()
|
|Đây là một bài
Xin hãy tạo liên kết đến bài này trong các bài của các
(tháng 2 2013) **Vườn quốc gia Bükk** ( [tiếng Hungari](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Hungari&action=edit&redlink=1): *Bükki Nemzeti Park*) là một vườn quốc gia ở vùng núi [Bükk](/w/index.php?title=B%C3%BCkk&action=edit&redlink=1), miền bắc [Hungari](/wiki/Hungary), gần thành phố [Miskolc](/wiki/Miskolc).
Vườn quốc gia Bükk được thành lập năm 1976 và là
[vườn quốc gia](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia) thứ ba của Hungari. Vườn quốc gia này rộng 431,3 km² (trong đó 37,74 km² được tăng cường bảo vệ), là vườn quốc gia lớn nhất của Hungari với dãy núi và các rừng, nằm giữa các thành phố [Szilvásvárad](/wiki/Szilv%C3%A1sv%C3%A1rad) và [Lillafüred](/w/index.php?title=Lillaf%C3%BCred&action=edit&redlink=1). Các cảnh quan trọng là các thành hệ [carxtơ](/wiki/Karst) khác nhau của các núi đá vôi: các hang động - có người cư ngụ từ thời [tiền sử](/wiki/Th%E1%BB%9Di_ti%E1%BB%81n_s%E1%BB%AD), các hang hẹp, các hẻm núi.
Vườn quốc gia này có 1 khu gọi là "Rừng khí hậu Vatican" (
*Vatican Climate Forest*) do 1 công ty đền bù thán khí ( *carbon offsetting company*) tặng. Rừng khí hậu Vatican có thể bù lại lượng carbon dioxide mà quốc gia Vatican thải ra trong năm 2007. [[1]](#cite_note-1)

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1055 frontend miss (0)