text:
Iu. Lotman
6. NHÂN VẬT VÀ TÍNH CÁCH
Tính cách là một trong những vấn đề cơ bản của mỹ học đại cương. Nhưng công trình này không đặt ra nhiệm vụ nghiên cứu tính cách, vả lại đã có cả một mảng sách báo chuyên ngành đồ sộ viết về vấn đề này. Từ giác độ của những vấn đề mà chúng tôi quan tâm, rõ ràng, chỉ có một bình diện cần xem xét, ấy là sự khác biệt giữa đặc trưng của tính cách nghệ thuật với quan niệm về bản chất điển hình của con người ở văn học phi nghệ thuật.
G.A. Gukovski – tác giả của nhiều tác phẩm cực kỳ sâu sắc về lịch sử văn học Nga – đã có hàng loạt công trình nghiên cứu bàn về vấn đề loại hình tính cách trong hệ thống của chủ nghĩa cổ điển, chủ nghĩa lãng mạn và chủ nghĩa hiện thực. G.A.Gukovski đã gắn tính cách trong điển hình hiện thực chủ nghĩa với quan niệm về sự lệ thuộc của con người vào hoàn cảnh xã hội và ông đã chứng minh luận điểm ấy hết sức sâu sắc bằng hàng loạt ví dụ từ sáng tác của Puskin và Gogol. Luận điểm trên đã ảnh hưởng rộng rãi tới nghiên cứu văn học xô-viết và được bộc lộ rõ trong trong nhiều công trình về sau, nhất là trong công trình của người đang viết những dòng này.
Nhưng không thể không chỉ ra rằng, được trình bày theo cách như vậy, khi khám phá những đặc điểm loại hình cơ bản của hàng loạt văn bản nghệ thuật, luận điểm trên đã nhấn mạnh chủ yếu những gì có họ hàng với triết học, chính luận và khoa học. Nó khám phá những đặc điểm loại hình của sự nhận thức tính cách ở một giai đoạn văn hoá cụ thể, nhưng lại không đụng chạm tới những gì đã tách các văn bản nghệ thuật ra khỏi những văn bản phi nghệ thuật bên trong giai đoạn ấy. Coi thường sự khác nhau này, tất yếu chúng ta sẽ đưa ra kết luận cho rằng, nhà văn chỉ minh hoạ, phổ quát quan niệm triết học về bản tính của con người. Và bởi vì ý niệm về sự lệ thuộc của con người vào hoàn cảnh xã hội đã được triết học thế kỷ XVIII phát hiện, tức là phát hiện từ rất lâu, trước khi nó thâm nhập vào văn học thế kỷ XIX, và các nhà triết học lại diễn đạt ý niệm ấy còn đầy đủ, chặt chẽ, rõ ràng hơn hẳn sự diễn đạt của các nhà văn hiện thực chủ nghĩa, nên tất yếu sẽ nẩy ra kết luận: với những người đã biết tới sự tồn tại của luận điểm triết học nói trên, thì văn học chẳng bổ sung được điều gì mới mẻ.
Rõ ràng, bên cạnh việc xác định sự lệ thuộc của điển hình nghệ thuật vào một số ý niệm chung cho tất cả những hiện tượng văn hoá của một giai đoạn cụ thể, cũng nên dừng lại ở những đặc điểm nghệ thuật có tính riêng biệt của cấu trúc tính cách.
Hình tượng nghệ thuật được kiến tạo không đơn giản chỉ là sự hiện thực hoá một sơ đồ văn hoá nào đó, mà so với sơ đồ ấy, nó còn như một hệ thống trệch nghĩa, được tạo ra nhờ những điều chỉnh đặc biệt. Không ngừng tăng lên theo mức độ biểu hiện của quy luật cơ bản, những sự trệch nghĩa này, một mặt, làm cho việc duy trì quy luật ấy trở nên có ý nghĩa thông tin, mặt khác, trên cái nền quy luật, nó làm giảm bớt khả năng tiên đoán phẩm hạnh, tính cách, cách hành xử của nhân vật văn học.
Những trệch nghĩa nói trên tạo thành sự “phân tán” tất yếu có thể có nào đấy của phẩm hạnh nhân vật xung quanh cái chuẩn mực theo kiểu bình quân được quy định bởi quan niệm ngoài nghệ thuật về bản tính con người. Cái bản chất người hiện lên trong một loại hình văn hoá như một chuẩn mực phẩm hạnh khả hữu duy nhất nào đó thường được thực hiện trong văn bản nghệ thuật như một tổ hợp khả năng nào đấy mà chỉ một phần nhỏ được hiện thực hoá trong giới hạn của nó. Và đó không chỉ là một tổ hợp hành vi, mà là một tổ hợp các loại hình phẩm hạnh được dung nạp trong phạm vi của một hệ thống phân loại phổ quát hơn.
Mức độ, quy mô của sự “phân tán” nói trên có thể rất khác nhau, từ những quy định gần như hoàn toàn được khuôn đúc trong các công thức về chi tiết phẩm hạnh của nhân vật trong folklo hoặc các văn bản trung đại đến việc cố ý tạo ra tình trạng không thể tiên đoán đối với phẩm hạnh nhân vật trong kịch phi lí. Bản thân quy mô của sự “phân tán” này là một trong những chỉ số nói lên phương pháp nghệ thuật của nhà văn. Đồng thời, cần phân biệt sự “phân tán” tồn tại đối với độc giả nắm vững chuẩn mực của một cấu trúc nghệ thuật nào đó với tình trạng không thể đoán định nảy sinh khi cấu trúc ấy bị xoá bỏ: phẩm hạnh của một vị thánh trong thần tích thời trung đại là chuyện không thể cắt nghĩa với độc giả hiện đại, nhưng với nghệ sỹ và cử toạ đích thực của nó, thì những nét phẩm hạnh ấy chịu sự quy định rất nghiêm nhặt.
Chúng ta sẽ sét xem tính cách được xây dựng như thế nào trong vở Vị khách bằng đá của Puskin:
Cảnh I: Don Juan – Leporello
Cảnh II : Don Carlos – Laura
Don Juan – Laura
Don Juan – Don Carlos
Cảnh III : Don Juan – Dona Anna
Cảnh IV : Don Juan – Dona Anna
Don Juan – Huân tước
Hình tượng Don Juan lúc nào cũng tham gia vào những đối lập mới. Ngoài ra, trong phạm vi của một quan hệ đối lập, văn bản thậm chí được chia tách thành một số lát cắt bổ ngang, trong đó, Don Juan xuất hiện như cả một tổ hợp nhân vật (trong đó, chỉ nhìn bề ngoài, chẳng hạn, đứng trước Dona Ana, Don Juan là tu sĩ, sau đó, trước Don Diego và, cuối cùng, trước bản thân mình). Hình tượng Don Juan tựa như một hệ hình được hình thành từ mối quan hệ của tất cả các lát cắt vừa thống nhất, lại vừa xung đột với nhay ấy.
Để trở thành những mặt đối lập, các tính cách phải so sánh được với nhau. Điều đó sẽ chia tách các tính cách thành một hạt nhân duy nhất nào đó đối với chúng (cơ sở để so sánh) và các yếu tố xung đột với nhau về ý nghĩa. Các nhân vật có thể bộc lộ sự tương phản, đối lập qua sự khác nhau trong việc nói về cùng một chuyện. Chẳng hạn, trong vở Viên đội của Fonvizin:
“Viên cố vấn : …Chúng ta có bao nhiêu thư ký cần cù, họ trình bày về chất chiết xuất chẳng có văn phạm gì cả, nhìn vui đáo để! Tôi thấy có người, khi viết một cái gì, anh ta giống như một học giả nào đó chẳng bao giờ cần biết tới văn phạm.
Viên đội: Ông thông gia ơi, nói chuyện văn phạm làm gì? Tôi đã sống sáu chục tuổi đầu rồi, còn nuôi dạy con cái nữa, mà có cần văn phạm đâu! Đấy, cái thằng Ivanuska đã ngoài hai mươi, thế mà giờ lành thì nó tụng kinh, giờ xấu thì ngậm miệng, chẳng nghe chuyện văn phạm bao giờ.
Vợ viên đội: Tất nhiên, văn phạm bất tiện lắm. Trước khi nghĩ chuyện học văn phạm, thà cứ bỏ tiền mua quách đi còn hơn. Quăng ra chừng 8 hào, rồi học thuộc hay không thuộc, có Trời mà biết.
Vợ viên cố vấn: Ma quỷ cứ vật chết tôi đi, nếu đúng là văn phạm có chút tích sự nào đó, nhất hạng là ở nhà quê. Ở thành phố, may lắm là tôi sẽ xé làm giấy bọc thức ăn.
Con trai: J ‘ en suis d ‘ accord với chuyện văn phạm! Chính tôi đã viết hàng nghìn billet doux, mà tôi có cảm giác, thề có nhân gian của tôi, tâm hồn của tôi, adieu, ma riene[1], có thể nói, tôi chẳng ngó vào văn phạm bao giờ”[2].
Trong sáng tác của Puskin, Mozart và Salieri[3] cùng bộc lộ một ý nghĩ như nhau: “Beaumarchais không thể trở thành người đánh thuốc độc” – và chính bằng cách ấy, các nhân vật này thể hiện sự đối lập trong tính cách của mình:
Salieri: Tôi không tin ông ấy sẽ giết người,
Ông ấy thật nực cười với cái nghề thủ công ấy.
Mozart: Ông ấy là thiên tài
Như bạn và ta. Mà thiên tài và sự tàn ác
– Đó là hai thứ trái nghịch
Có phải thế chăng?
Các nhân vật đối lập với nhau có thể giống nhau ở diện mạo bề ngoài (đề tài về sự giống nhau như đúc, phản ánh gương soi) và được đặt vào những tình huống như nhau v.v…
Cuối cùng, có một yếu tố cực kỳ quan trọng, ấy là việc một nhân vật có thể được trình bày qua sự miêu tả của nhân vật khác, bằng “đôi mắt của nó”, tức là qua ngôn ngữ của nó. Việc nhân vật này hay nhân vật kia bị biến dạng đi do được miêu tả qua ngôn ngữ thể hiện quan niệm của người khác sẽ là nhân tố quyết định đặc điểm của cả người đại diện ngôn ngữ, lẫn người mà nó sẽ trần thuật. Chẳng hạn, việc xác định tính cách của Pechorin qua Macxim Macximovich, Don Juan qua Leporello sẽ lột tả được cả những người nói, lẫn những người được nói tới. Qua ví dụ về Pechorin, chúng ta thấy rằng, tính cách của nhân vật có thể được xây dựng theo kiểu liên kết những đặc điểm gần gũi với nhau vào một khối thống nhất.
Nếu chỉ nói, rằng Don Juan đối lập với Leporello ở những đặc điểm không giống như sự đối lập giữa Don Juan với Don Carlos; Don Juan đối lập với Laura ở những đặc điểm không giống như Don Juan đối lập với Dona Anna và Don Juan đối lập với tất cả những người còn lại không giống như Don Juan đối lập với huân tước, rằng ở mỗi trường hợp như thế có thể lập được một bảng kê hoàn toàn cụ thể các dấu hiệu khác biệt và rằng đem liên kết tất cả các bảng kê ấy lại với nhau thì sẽ có “tính cách” của một nhân vật…, thì vẫn chưa thông báo được điều gì mới mẻ.
Điểm quan trọng nhất là ở chỗ này: Don Juan không trùng khuýp với chính bản thân và lô gic nghệ thuật của hình tượng Don Juan được hình thành như sự phi lô gic (từ giác độ của những định giá này khác về nhân vật trong các ngôn ngữ của những cấu trúc phi nghệ thuật). Anh ta là kẻ “phóng đãng” và “vô liêm sỉ” không chỉ trong sự đánh giá của thày tu (diễn giải đạo đức – tôn giáo), mà còn cả trong sự đánh giá của Leporello (quần chúng – tiện dân). Nhưng những nhược điểm của Don Juan lại chính là ưu điểm và Puskin cố ý gây khó dễ cho những kiểu đánh giá hình tượng một cách phiến diện. Dĩ nhiên, vấn đề không chỉ là ở chỗ các đặc tính được miêu tả theo nguyên tắc nghịch du[4], kiểu như “Bạn chung thuỷ của tôi, người tình nhẹ dạ của tôi”.
Sự bất ngờ liên tục ở phẩm hạnh nhân vật được tạo ra bởi những yếu tố sau đây: thứ nhất, tính cách được xây dựng không giống như một khả năng biết trước của hoạt động, mà như một hệ hình, một tổ hợp khả năng – ở cấp độ cấu trúc tư tưởng, tổ hợp ấy là duy nhất, ở cấp độ văn bản, nó lại là biến thể. Thứ hai, nó có nguyên nhân ở việc văn bản được triển khai theo trục ngữ đoạn, và tuy trong hệ hình chung của tính cách, tình tiết sau bao giờ cũng được báo trước, mang tính quy luật, nhưng do người đọc không nắm được toàn bộ hệ hình ngôn ngữ hình tượng, nên anh ta “đúc xong ngay tắp lự” hệ hình ấy theo kiểu quy nạp từ các mẩu mới của văn bản. Nhưng vấn đề không chỉ ở sự chuyển biến nảy sinh do việc triển khai văn bản trong thời gian và sự nắm bắt ngôn ngữ hình tượng chưa đầy đủ của người đọc. Ở những thời điểm nhất định, có một cấu trúc khác cũng bắt đầu hoạt động cùng với cấu trúc hệ hình hiện hữu của hình tượng. Do hình tượng không tan ra trong ý thức độc giả, nên hai hệ hình nói trên cùng hoạt động như những biến thể của cấu trúc hệ hình hình tượng ở cấp độ thứ sinh, những biến thể này lúc nào cũng độc lập với nhau và, và do tham gia vào những quan hệ chức năng rất phức tạp, chúng tất yếu sẽ tạo ra cho các hành vi nhân vật tính chất không thể tiên đoán như một đặc điểm tất yếu (mà sự thống nhất của hình tượng bao giờ cũng tạo ra tính chất không thể tiên đoán như một đặc điểm tất yếu).
Chẳng hạn, sự khác nhau giữa lão Di-gan già “an phận thủ thường” và Zemfira cuồng nhiệt – kiểu phân loại tính khí nhân vật theo sự đối lập tâm lý “hiền lành – ương ngạnh”, – được xây dựng trên những cơ sở khác so với sự đối lập cơ bản giữa TỰ NHIÊN và VĂN HOÁ trong Những người Di-gan[5]. Nhưng sự tương giao giữa hai loại hình dị biệt khác nhau của các nhân vật sẽ tạo nên “đặc tính” và sự bất ngờ trong các hành vi của chúng so với từng quan niệm được tách ra riêng rẽ nói trên, tức là so với cách diễn giải ngoài nghệ thuật.
Don Juan xuất hiện trước mắt ta mỗi lần một vẻ, không chỉ trong quan hệ với các nhân vật khác, mà còn cả trong quan hệ với chính bản thân nó. Đứng trước Dona Anna trong diện mạo một tu sĩ, một Don Diego và trong diện mạo của bản thân, Don Juan cư xử theo những cách khác nhau. Bản thân Don Juan rất tin vào lời nói của mình, khi y quả quyết với Dona Anna: “Cho đến giờ, ta chưa yêu một ai trong số họ”.
Là khối thống nhất ở một cấp độ khá trừu tượng, nhưng lại được chia ra thành một số cấu trúc nhỏ ở những cấp độ thấp hơn, chưa cần phải xung đột, chỉ cần không giống nhau và độc lập với nhau, hình tượng, ở cấp độ văn bản, đã luôn tạo ra khả năng khiến cho các hành vi vừa mang tính quy luật, vừa bất ngờ, đột biến, tức là luôn tạo ra những điều kiện để duy trì thông tin và giảm thiểu sự dư thừa của hệ thống.
Có thể quan sát thêm một trường hợp khác: các nhân vật trong Vị khách bằng đá của Puskin được chia thành hai nhóm cơ bản theo chỉ dấu “động – tĩnh”, “khả biến – bất biến”. Phe thứ nhất gồm có Laura và Don Juan, phe thứ hai gồm Don Carlos (“Sao lúc nào cậu cũng chỉ có rặt những ý nghĩa như vậy?” – Laura hỏi và rất ngạc nhiên trước vẻ mặt ảm đạm cố định của anh ta) và huân tước – một pho tượng bất động, chứ không phải là người. Dona Anna từ phe thứ hai chuyển sang phe thứ nhất. Vốn lúc đầu là bất biến, nàng trở thành khả biến, sau khi phản bội chồng (thay đổi cái bất biến). Con người nhiều mặt, khả năng nhập vai, bản chất nghệ sỹ của Don Juan và Laura khẳng định sự thống nhất giữa tình yêu và nghệ thuật (“Nhưng chính tình yêu là khúc nhạc ngọt ngào…”) như một bản chất linh động và đa diện. Cặp đối lập động – tĩnh này có thể được diễn giải theo những cách khác nhau tuỳ thuộc vào hệ thống mã văn hoá được người tiếp nhận thông tin sử dụng. G.A.Gukovski đã quy nó về các đối lập “hạnh phúc – nghĩa vụ”, “cá nhân – phi cá nhân (dòng họ, phong tục, luật lệ)” và cuối cùng là “Phục hưng – trung cổ”. Mô hình trừu tượng được kiến tạo theo kiểu như vậy hiển nhiên là đúng đắn (văn bản phù hợp với sự giải thích như thế), nhưng vị tất đó đã là khả năng cuối cùng và duy nhất. Chẳng hạn, hãy so sanh Vị khách bằng đá với Mozart và Salieri để thấy rằng, những nét khả biến là đặc điểm cố hữu của Mozart, còn bất biến lại là đặc tính của Salieri. Mozart đã chuyển đối lập “thơ – văn xuôi” (Don Juan – Leporello) vào cấu nguyên phạm[6] của nhân vật ở cấp độ mà chúng trở thành những đối tượng đồng nghĩa (không chỉ gộp vào một gương mặt duy nhất, mà còn đồng nhất “thơ – chân lý – văn xuôi”).
Khi triển khai nhân vật nguyên phạm thành hai nhân vật – biến thể, những dấu hiệu trên không đồng nhất, mà đối lập với nhau và được bộc lộ qua cuộc đối thoại, trong đó, cùng một nội dung được trình bày, với Don Juan thì là thơ, với Leporello lại là văn xuôi:
Don Juan (đăm chiêu): Inezsa thật đáng thương
Nàng mất rồi! Ta yêu nàng biết mấy.
Leporello: Ineza hỡi! Ôi đôi mắt huyền, ta nhớ
Suốt ba tháng ròng nàng quấn quýt
Bên nàng, kẻ láu cá cứu chữa quả là chật vật
Don Juan:Đêm… tháng Bảy, khoan khoái làm sao
Ta đã đến trong mắt nàng sầu thảm
Và trong đôi môi đã chết lặng tự bao giờ.
Tương tự như thế, Mozart đã xoá bỏ đối cực “vương tử Tây Ban Nha – thường dân” trong cấu trúc nguyên phạm “con người”[7]. Khả biến như một con người, Mozart đối lập với Salieri, kẻ kiên định như một nguyên tắc. G.A.Gukovski (dựa vào một công trình chưa công bố của B.Ja.Bukhstab) đã giải thích điều đó như một phản đề của chủ nghĩa cổ điển và chủ nghĩa lãng mạn. Hoàn toàn có thể diễn giải theo những cách khác: đó là sự đối lập giữa con người và giáo điều, giữa con người bằng xương bằng thịt và tư tưởng trừu tượng (mở ra khả năng thiết lập một sự trừu tượng hoá ở cấp độ cao hơn hợp nhất xung đột này với Người kỵ sỹ bằng đồng), nghệ thuật và lý thuyếtv.v… Tất cả những kiểu giải thích như thế đều tạo ra sự tách biệt giữa Mozart và Salieri với Vị khách bằng đá. Nhưng trong cấu tạo của mô hình ở cấp độ cao hơn, mô hình đã hợp nhất chúng vào một cấu trúc nguyên phạm, sự đối lập “bất biến – khả biến” hoàn toàn có thể được lý giải kiểu như là sự đối lập giữa sống và chết, sinh và tử. Không phải ngẫu nhiên mà cả Don Carlos lẫn Huân tước đều đối lập với Don Juan như những xác chết đối lập với người sống (Laura: “Thôi đủ rồi… khi đứng cạnh người chết”; Dona Anna: “Ôi Chúa trời của tôi! Ngay ở đây, trong chiếc quan tài này”), còn Salieri đối lập với Mozart như một kẻ sát nhân. Nếu biến đổi, vận động được diễn giải về mặt ngữ nghĩa như là đời sống và chỉ ở các cấp độ cụ thể hơn nó được giải mã như là thi ca (nghệ thuật nói chung), tình yêu, chân lý, sự khoáng đạt, nhân tính, sự vui tươi, thì sự tĩnh tại, bất động lại được thể hiện như là sự phản sinh tồn cùng sự giải thích kèm theo: đơn trị, giáo điều, ngạo mạn, khô khan, bổn phận, tàn ác.
Trong tương quan giữa những nhóm ngữ nghĩa theo kiểu như vậy, tất nhiên, các nhân vật loại hình Don Juan sẽ thuộc về nhóm khả biến về mặt cấu trúc. Nhưng đặc sắc nhất vẫn là trường hợp khi quy tắc xây dựng hình tượng con người bằng ngôn từ nói trên được mở rộng tới cả những nhân vật mà tác giả cố ý tạo thành một hình tượng đơn trị, biến chúng thành phản đề đối lập với cái nguyên khởi đa diện của đời sống[8].
Sự vững chãi, bất biến được tô đậm trong diện mạo của Huân tước. Chỉ riêng chuyện ông ta không phải là con người, mà là một pho tượng đã khiến cho nhân vật gần như không còn khả năng bộc lộ những phương diện khác. Nhưng chính sự tĩnh tại định trước ấy lại trở thành cái nền để trên đó những thay đổi nhỏ nhất cũng có một ý nghĩa quan trọng không hề nhỏ hơn so với những thay đổi mạnh mẽ trong tính cách và hành vi của các nhân vật khác. Ngay ở lần xuất hiện đầu tiên của Huân tước, đã thấy có sự nhấn mạnh đặc biệt hình tượng thường nhật của một con người thuộc phạm vi xã hội giống như Don Juan, nhưng đã chết:
Người quá cố rất ghen tuông không vô cớ
Ông nhốt kín Dona Anna ở trong phòng
Chẳng một ai trong chúng ta nhìn thấy mặt nàng.
Sau đó ông ta được nhắc tới như một “phiến đá cẩm thạch lạnh lẽo”, như “chiếc quan tài kiêu hãnh ấy”. Nhưng chính ở đây, trong Cảnh III, một vấn đề mới đã xuất hiện: hình tượng Huân tước được chia thành con người thường nhật – người quen của Don Juan, kẻ đã bị ông ta giết trong một trận quyết đấu (đây cũng chính là chuyện thường nhật)[9] và pho tượng. Luận điểm được nêu ra trước tiên là luận điểm về sự không thể kết hợp hai con người như thế:
Ông hiện lên ở đây như như người khổng lồ vĩ đại làm sao
Kìa đôi vai giang rộng thế nào! Ôi thật là mộtHercules
Còn kẻ quá cố đã nhỏ bé, lại ốm yếu
Ở đây, dẫu cố kiễng chân lên
Cũng không thể với tay tới được tới mũi của mình.
Lời đùa bỡn của Don Juan có ý nghĩa như thế này: là kẻ vô thần, là người tự do tư tưởng, Don Juan biết rằng, pho tượng và huân tước không phải là một nhân vật và chỉ có thể đồng nhất huân tước với pho tượng để cười cợt một địch thủ đã quá cố. Điều bất ngờ đầu tiên trong hình tượng Huân tước chính là sự đập nhập hai bộ mặt ấy lại với nhau.
Don Juan tin rằng Huân tước đã chết, rằng pho tượng không phải là ông ta, pho tượng chỉ là một thứ đồ vật, nó không thể thực hiện được hành động.
Leporello: Huân tước ấy à? Ông ấy sẽ nói gì về điều đó?
Don Juan:Cậu nghĩ ông ấy sẽ ghen?
Dứt khoát không phải thế. Ông ấy là người khôn ngoan
Và chắc chắn, kể từ ngày ông ấy chết, ông ấy chỉ lặng thinh.
Bước phát triển tiếp theo của truyện kể đã tạo ra được sự thống nhất giữa hai hình tượng ấy và khả năng hành động của pho tượng huân tước.
Leporello:…Xin hãy nhìn pho tượng kia kìa
Don Juan: Có gì đâu?
Leporell: Hình như nó đang nhìn ngài
Và giận dữ.
Nhận lời mời, pho tượng Huân tước cương quyết chứng tỏ mình không phải là hình ảnh của nhân vật mà chính là nhân vật. Nhưng bởi vì, chỉ là một biến thái quyết liệt, phi nhục thể – tinh thần bị bọc chặt trong đá, một loại vật liệu thuần tuý, còn bản thân thì thực chất là bất động, là một pho tượng, nên sự hợp nhất nói trên có những dấu hiệu của cái vận động tuyệt đối – một ảo ảnh không liên quan gì tới các quy luật cơ học vẫn hằng chi phối con người và muôn loài.
Pho tượng Huân tước xuất hiện ở phần cuối vở kịch,- đó không chỉ là một pho tượng đặt ngoài nghĩa địa, lúc nào cũng ghen tị với đối thủ sống động của mình (“nhìn quanh và giận dỗi”). Không phải ngẫu nhiên mà pho tượng lập tức “tước bỏ” mọi quan hệ nhân thế của Don Juan – kể cả tình yêu của chàng với Dona Anna – như những quan hệ tuyệt nhiên chẳng hề có chút ý nghĩa nào so với những gì phải xẩy ra bây giờ:
Don Juan: Ôi, Chúa trời của tôi. Ôi, Dona Anna
Pho tượng: Hãy rời bỏ nàng ngay
Mọi chuyện kết thúc cả rồi.
Và việc Don Juan ngã vật xuống cùng với lời cảm thán “Ôi, Dona Anna” đã chứng tỏ chàng không chấp nhận quan điểm khẳng định sự vô nghĩa của tình yêu (tức là sự sống) trước cái chết.
Sự kỳ quặc của phẩm hạnh pho tượng trong cảnh III là ở chỗ, nó xử sự như một con người, – biết ghen tị. Sự kỳ quặc của phẩm hạnh pho tượng trong cảnh cuối lại là ở chỗ, nó xử sự vừa như một con người (tiến về phía có tiếng gọi), lại vừa không phải một con người, với nó mọi biểu hiện của nhân tính đều vô nghĩa.
Tóm lại, ngay cả các nhân vật “tĩnh tại” cũng buộc phải phục tùng quy tắc điều chỉnh nội tại của hình tượng, bởi không thế, sự mô tả phẩm hạnh của chúng sẽ trở nên hoàn toàn thừa thãi. Nhưng sự thay đổi này không được phá vỡ những giới hạn cụ thể mà nếu vượt quá nó sẽ khiến độc giả không thể đồng nhất những mảnh khác nhau của văn bản với một nhân vật,- nó sẽ làm mất tính chỉnh thể, tựa như bị tách ra thành những nhân vật khác nhau. Điều này thường xẩy ra khi hệ thống mã văn hoá đã bị mất: khán giả thời nay rất khó liên kết động thái cơ thể và nụ cười bất động trên khuôn mặt vốn là đặc điểm riêng của nhiều pho tượng thời cổ đại, ngoài châu Âu vào một hình tượng, tác phẩm thánh tích thường khiến độc giả thời nay ngạc nhiên về tính “phi lô gíc” của nó – người xem, người đọc không thể nắm bắt được sự thống nhất trong phẩm hạnh của nhân vật. Chẳng những thế, đường ranh giới giữa các nhân vật có thể được vạch ra theo kiểu khác, kẻ xúi giục và nhân vật hành động trong các văn bản thời trung đại có thể có hai tên khác nhau, nhưng chúng chỉ tạo thành một nhân vật. Trong nghệ thuật thế kỷ XX, một nhân vật có thể tách ra thành nhiều nhân vật.
Cho nên, việc quy những dấu hiệu nhận biết về nhân vật này hay nhân vật khác vào một hình tượng hệ hình duy nhất bao giờ cũng lệ thuộc vào một mã văn hoá cụ thể chung cho cả tác giả văn bản lẫn cử toạ của nó. Bên trong chu tuyến này, nhân vật được tách ra thành hàng loạt trạng thái không đồng nhất với nhau, bên ngoài chu tuyến ấy là sự phân bố của những nhân vật khác với những dấu hiệu có quan hệ với các dấu hiệu của nó theo nguyên tắc bổ trợ, hoặc tương đồng, hoặc của một trật tự khác. Ở trường hợp có sự khác nhau trong mã văn hoá của tác giả và cử toạ, các ranh giới của nhân vật có thể được phân bổ lại. Bàn về những trở ngại của việc tiếp nhận hiện nay với tác phẩm Truyền kì về những thời đại đã qua I.P.Eremin viết: “Có một cái gì hoàn toàn hoang đường: dưới ngòi bút của sử quan, chẳng có chút cơ sở rõ rệt nào, Jaropolk bỗng bất ngờ biến thành một vị thánh, thành bậc “chân phước” <…> Độc giả ở thời đại chúng ta cũng có thể chấp nhận hình tượng mới của Jaropolk “chân phước” theo cách nào đó với một điều kiện là ở đây, sử quan phải trình bày sự “phục sinh” của Jaropolk trong một giai đoạn cụ thể trên đường đời của ông ấy. Nhưng quả là cái điều kiện ấy hoàn toàn không có: văn bản biên niên sử không cung cấp cơ sở để giải thích như vậy. Trước mắt ta – điều bí ẩn của truyện kể biên niên sử chính là ở đó – hiện lên rất rõ không phải chỉ một người ở những giai đoạn phát triển khác nhau trong quá trình phát triển tinh thần của mình, mà những hai người, hai Jaropolk; nhân vật này loại trừ nhân vật kia, thế mà với sử quan, chúng vẫn tồn tại bên cạnh nhau trong cùng một văn cảnh trần thuật”[10].
Các loại hình khác nhau của mã nghệ thuật có quan hệ với sự biến đổi và sự bất biến của nhân vật theo những kiểu khác nhau. Truyện cổ tích thần kỳ hoặc thần tích thời trung đại thường phân chia một cách dứt khoát các nhân vật thành hai nhóm: một nhóm được trao cho khả năng biến hoá thần kỳ – biến hoá ở ngoại hình (dị dạng biến thành người đẹp, thú vật biến thành người), hoặc biến hoá ở bên trong (tội đồ biến thành thánh nhân), còn những nhân vật khác thì bất biến. Chủ nghĩa hiện thực thế kỷ XIX có thể gán sự phát triển cho một loạt nhân vật, còn những nhân vật khác thì vẫn bất biến như thế, chủ nghĩa cổ điển gán sự bất biến cho tất cả các nhân vật. Nhưng điều đó không có nghĩa là nhân vật này hay nhân vật kia hoàn toàn bất biến ở cấp độ văn bản, lý do đơn giản là không thể có sự bất biến như vậy, tạo nên sự bất biến như thế sẽ khiến cho không chỉ mọi sự trần thuật trong truyện kể, mà cả toàn bộ văn bản nói chung trở thành thừa thãi. Nhân vật được xem là bất biến, nếu các trạng thái văn bản khác nhau của nó đồng nhất với trạng thái chung ở cấp độ cấu trúc của tổ chức trừu tượng nhất của hình tượng. Chẳng hạn, trong văn bản tiểu thuyết, Nhikolai Rostov có lẽ biến đổi không hề ít hơn so với Andrei Bolkonski, hoặc Pie Bezukhov. Nhưng những thay đổi ấy không tạo thành sự phát triển – tương thích với một văn bản đang vận động vẫn là một cấu trúc nhân vật tĩnh tại, bất biến ở cấp độ quan niệm nghệ thuật chung của tiểu thuyết. Cái văn bản vận động trong tương quan với Andrei Bolkonski hoặc Pie phù hợp với một lô gíc cấu trúc cụ thể của các nhân vật đối với từng trường hợp. Tuy biến đổi, nhưng Rostov không biến thành một “người khác”, tức là, tuy làm những việc mà trước kia anh ta không làm trong văn bản, nhưng vẫn có thể làm phù hợp với cấu trúc loại hình. Andrei hoặc Pie mỗi khi trở thành “người khác” tức là họ làm những việc mà trước kia, với họ, đó là những việc không thể làm. Cấu trúc loại hình của chúng là lô gíc mà chỉ ở cấp độ thứ sinh của sự trừu tượng hoá, nó mới chuyển thành sự thống nhất mang tên “Andrei Bolkonski”, “Pie Bezukhov”.
[1] “J’en suis d’accord”: Tôi đồng ý; “billet doux”: Thư tình; “adieu, ma riene”: Chúa trời, nữ hoàng của tôi” (tiếng Pháp).- ND.
[2] Fonvizin D.I.- Tuyển tập, Bộ 2 tập, M.,L., 1959, T.1, tr.52-53.
[3] Mozart và Salieri cũng là nhan đề một vở kịch của Puskin.- ND.
[4] “Nghịch du” – Dịch từ chữ “оксюморон” (“oxymore”, hoặc “oxymorone”, có gốc Hy Lạp “οξύμωρον”, nghĩa là “ngu ngốc một cách thông thái” ) – là một thủ pháp tu từ, đặc điểm cơ bản của nó là kết hợp những từ có ý nghĩa đối lập, trái ngược nhau, ví như: “Thây sống”, “Người tù tự do”, “Bóng đêm sáng láng”.- ND.
[5] Trường ca, sáng tác năm 1824 của A.S.Puskin.- ND
[6] “Cấu trúc nguyên phạm”: dịch từ chữ “архиструктура”. Thuật ngữ “архиструктура” và những thuật ngữ tương tự như thế (“архитип” – mẫu gốc, “ архисема” – mẫu vị nguyên phạm, “архиперсонаж” – “nhân vật nguyên phạm” ) được cấu tạo tương tự như thuật ngữ “архифонема” (“âm vị nguyên phạm”, hoặc “siêu âm vị”) của nhà ngôn ngữ học N.S.Trubetzkoi (1890-1938) và được sử dụng với nghĩa là tổng hợp các dấu hiệu khác biệt chung cho hai yếu tố ở một cấp độ cụ thể của cặp đối cực trung gian hoá.- ND.
[7] Khả năng nhập Don Juan và Reporello vào cùng một phe đối lập với phe huân tước – cho tận tới chỗ có thể tạo ra những nhân vật hoàn toàn chẳng cần phải có đường ranh giới phân chia nữa – không thể xoá bỏ được sự hoạt động đồng thời của nhiều loại hình đối lập khác: Don Juan và Don Karlos cùng đối lập với Leporello như những quý tộc (về cả hai nhân vật này, văn bản nhấn mạnh, họ là những vương tử Tây Ban Nha) đối lập với tiện dân và như những người can đảm đối lập với kẻ hèn nhát. Thật thú vị nếu quan sát ý nghĩa cấu trúc của dấu hiệu can đảm. Trong Vị khách bằng đá, nó chẳng quan trọng gì, vì đó là đặc điểm chung cho cả hai nhóm đối lập. Trong Mozart và Salieri, dấu hiệu ấy chỉ có ở nhân vật thuộc nhóm “phi biến thể” – Salieri (“dẫu tôi không hèn nhát…”). Đồng thời, sự cản đảm lại gắn với đặc điểm quan trọng nhất ở nhân vật, ví như sự cau có và việc thích chết hơn là được sống (“Tôi rất thích sống ít cũng được” ). Trong tính cách cảu Mozart, sự can đảm không tồn tại với chỉ dấu phủ định, mà tồn tại với chỉ dấu bỏ trống – văn bản tuyệt nhiên chẳng nói gì tới lòng cảm đảm của nhân vật này. Trong Đại yến giữa thời dịch hạnh (vở bi kịch ngắn, một hồi của Puskin.- ND), sự can đảm chỉ có ở nhân vật đa diện – Walsingham, và bản thân sự can đảm lại là kết quả của sự vui nhộn, tình yêu cuộc sống và những xúc động mãnh liệt của con người này.
[8] “Nguyên khởi”: Dịch từ chữ “протеизм”.- ND.
[9] Puskin tạo ra hiệu quả ngữ nghĩa bổ trợ bằng cách đưa người độc vào hai trường nghĩa: buộc người đọc phải cảm nhận đồng thời tính chất thường nhật của việc giết người trong những cuộc thách đấu và tính chất kỳ quặc của chuyện thường nhật ấy. Các nhân vật xử sự như những vương tử thời trung cổ. Nhưng với những vương tử thời trung cổ thì cái tin về việc “trở thành vương tử thời trung cổ” chẳng đem lại một thông tin mới mẻ nào cả. Muốn đánh giá chất thơ trong hình ảnh thường nhật ở Tây Ban Nha thời trung cổ cần phải nhớ rằng trở thành vương tử thời trung cổ là chuyện kỳ quặc. Đưa khán giả vào thời đại văn hoá của cái được mô tả, Puskin đồng thời giữ họ ở lại với thời đại của mình (đối với khán giả hiện nay, thành phần nhị phân: Tây Ban Nha trung cổ – thời đại Puskin – thời hiện tại).
[10] Eremin I.P.- Truyền kì về những thời đại đã qua, L.,1947, tr.6-7.

markdown:
**Iu. Lotman**
6. NHÂN VẬT VÀ TÍNH CÁCH
Tính cách là một trong những vấn đề cơ bản của mỹ học đại cương. Nhưng công trình này không đặt ra nhiệm vụ nghiên cứu tính cách, vả lại đã có cả một mảng sách báo chuyên ngành đồ sộ viết về vấn đề này. Từ giác độ của những vấn đề mà chúng tôi quan tâm, rõ ràng, chỉ có một bình diện cần xem xét, ấy là sự khác biệt giữa đặc trưng của tính cách nghệ thuật với quan niệm về bản chất điển hình của con người ở văn học phi nghệ thuật.
G.A. Gukovski – tác giả của nhiều tác phẩm cực kỳ sâu sắc về lịch sử văn học Nga – đã có hàng loạt công trình nghiên cứu bàn về vấn đề loại hình tính cách trong hệ thống của chủ nghĩa cổ điển, chủ nghĩa lãng mạn và chủ nghĩa hiện thực. G.A.Gukovski đã gắn tính cách trong điển hình hiện thực chủ nghĩa với quan niệm về sự lệ thuộc của con người vào hoàn cảnh xã hội và ông đã chứng minh luận điểm ấy hết sức sâu sắc bằng hàng loạt ví dụ từ sáng tác của Puskin và Gogol. Luận điểm trên đã ảnh hưởng rộng rãi tới nghiên cứu văn học xô-viết và được bộc lộ rõ trong trong nhiều công trình về sau, nhất là trong công trình của người đang viết những dòng này.
Nhưng không thể không chỉ ra rằng, được trình bày theo cách như vậy, khi khám phá những đặc điểm loại hình cơ bản của hàng loạt văn bản nghệ thuật, luận điểm trên đã nhấn mạnh chủ yếu những gì có họ hàng với triết học, chính luận và khoa học. Nó khám phá những đặc điểm loại hình của sự nhận thức tính cách ở một giai đoạn văn hoá cụ thể, nhưng lại không đụng chạm tới những gì đã tách các văn bản nghệ thuật ra khỏi những văn bản phi nghệ thuật bên trong giai đoạn ấy. Coi thường sự khác nhau này, tất yếu chúng ta sẽ đưa ra kết luận cho rằng, nhà văn chỉ minh hoạ, phổ quát quan niệm triết học về bản tính của con người. Và bởi vì ý niệm về sự lệ thuộc của con người vào hoàn cảnh xã hội đã được triết học thế kỷ XVIII phát hiện, tức là phát hiện từ rất lâu, trước khi nó thâm nhập vào văn học thế kỷ XIX, và các nhà triết học lại diễn đạt ý niệm ấy còn đầy đủ, chặt chẽ, rõ ràng hơn hẳn sự diễn đạt của các nhà văn hiện thực chủ nghĩa, nên tất yếu sẽ nẩy ra kết luận: với những người đã biết tới sự tồn tại của luận điểm triết học nói trên, thì văn học chẳng bổ sung được điều gì mới mẻ.
Rõ ràng, bên cạnh việc xác định sự lệ thuộc của điển hình nghệ thuật vào một số ý niệm chung cho tất cả những hiện tượng văn hoá của một giai đoạn cụ thể, cũng nên dừng lại ở những đặc điểm nghệ thuật có tính riêng biệt của cấu trúc tính cách.
Hình tượng nghệ thuật được kiến tạo không đơn giản chỉ là sự hiện thực hoá một sơ đồ văn hoá nào đó, mà so với sơ đồ ấy, nó còn như một hệ thống trệch nghĩa, được tạo ra nhờ những điều chỉnh đặc biệt. Không ngừng tăng lên theo mức độ biểu hiện của quy luật cơ bản, những sự trệch nghĩa này, một mặt, làm cho việc duy trì quy luật ấy trở nên có ý nghĩa thông tin, mặt khác, trên cái nền quy luật, nó làm giảm bớt khả năng tiên đoán phẩm hạnh, tính cách, cách hành xử của nhân vật văn học.
Những trệch nghĩa nói trên tạo thành sự “phân tán” tất yếu có thể có nào đấy của phẩm hạnh nhân vật xung quanh cái chuẩn mực theo kiểu bình quân được quy định bởi quan niệm ngoài nghệ thuật về bản tính con người. Cái bản chất người hiện lên trong một loại hình văn hoá như một chuẩn mực phẩm hạnh khả hữu duy nhất nào đó thường được thực hiện trong văn bản nghệ thuật như một tổ hợp khả năng nào đấy mà chỉ một phần nhỏ được hiện thực hoá trong giới hạn của nó. Và đó không chỉ là một tổ hợp hành vi, mà là một tổ hợp các loại hình phẩm hạnh được dung nạp trong phạm vi của một hệ thống phân loại phổ quát hơn.
Mức độ, quy mô của sự “phân tán” nói trên có thể rất khác nhau, từ những quy định gần như hoàn toàn được khuôn đúc trong các công thức về chi tiết phẩm hạnh của nhân vật trong folklo hoặc các văn bản trung đại đến việc cố ý tạo ra tình trạng không thể tiên đoán đối với phẩm hạnh nhân vật trong kịch phi lí. Bản thân quy mô của sự “phân tán” này là một trong những chỉ số nói lên phương pháp nghệ thuật của nhà văn. Đồng thời, cần phân biệt sự “phân tán” tồn tại đối với độc giả nắm vững chuẩn mực của một cấu trúc nghệ thuật nào đó với tình trạng không thể đoán định nảy sinh khi cấu trúc ấy bị xoá bỏ: phẩm hạnh của một vị thánh trong thần tích thời trung đại là chuyện không thể cắt nghĩa với độc giả hiện đại, nhưng với nghệ sỹ và cử toạ đích thực của nó, thì những nét phẩm hạnh ấy chịu sự quy định rất nghiêm nhặt.
Chúng ta sẽ sét xem tính cách được xây dựng như thế nào trong vở
*Vị khách bằng đá *của Puskin: *Cảnh I: *Don Juan – Leporello *Cảnh II : *Don Carlos – Laura
Don Juan – Laura
Don Juan – Don Carlos
*Cảnh III : *Don Juan – Dona Anna *Cảnh IV : *Don Juan – Dona Anna
Don Juan – Huân tước
Hình tượng Don Juan lúc nào cũng tham gia vào những đối lập mới. Ngoài ra, trong phạm vi của một quan hệ đối lập, văn bản thậm chí được chia tách thành một số lát cắt bổ ngang, trong đó, Don Juan xuất hiện như
*cả một tổ hợp nhân vật* (trong đó, chỉ nhìn bề ngoài, chẳng hạn, đứng trước Dona Ana, Don Juan là tu sĩ, sau đó, trước Don Diego và, cuối cùng, trước bản thân mình). Hình tượng Don Juan tựa như một hệ hình được hình thành từ mối quan hệ của tất cả các lát cắt vừa thống nhất, lại vừa xung đột với nhay ấy.
Để trở thành những mặt đối lập, các tính cách phải so sánh được với nhau. Điều đó sẽ chia tách các tính cách thành một hạt nhân duy nhất nào đó đối với chúng (cơ sở để so sánh) và các yếu tố xung đột với nhau về ý nghĩa. Các nhân vật có thể bộc lộ sự tương phản, đối lập qua sự khác nhau trong việc nói về cùng một chuyện. Chẳng hạn, trong vở
*Viên đội* của Fonvizin:
“
*Viên cố vấn* : …Chúng ta có bao nhiêu thư ký cần cù, họ trình bày về chất chiết xuất chẳng có văn phạm gì cả, nhìn vui đáo để! Tôi thấy có người, khi viết một cái gì, anh ta giống như một học giả nào đó chẳng bao giờ cần biết tới văn phạm. *Viên đội:* Ông thông gia ơi, nói chuyện văn phạm làm gì? Tôi đã sống sáu chục tuổi đầu rồi, còn nuôi dạy con cái nữa, mà có cần văn phạm đâu! Đấy, cái thằng Ivanuska đã ngoài hai mươi, thế mà giờ lành thì nó tụng kinh, giờ xấu thì ngậm miệng, chẳng nghe chuyện văn phạm bao giờ. *Vợ viên đội:* Tất nhiên, văn phạm bất tiện lắm. Trước khi nghĩ chuyện học văn phạm, thà cứ bỏ tiền mua quách đi còn hơn. Quăng ra chừng 8 hào, rồi học thuộc hay không thuộc, có Trời mà biết. *Vợ viên cố vấn:* Ma quỷ cứ vật chết tôi đi, nếu đúng là văn phạm có chút tích sự nào đó, nhất hạng là ở nhà quê. Ở thành phố, may lắm là tôi sẽ xé làm giấy bọc thức ăn. *Con trai:* J ‘ en suis d ‘ accord với chuyện văn phạm! Chính tôi đã viết hàng nghìn billet doux, mà tôi có cảm giác, thề có nhân gian của tôi, tâm hồn của tôi, adieu, ma riene[1], có thể nói, tôi chẳng ngó vào văn phạm bao giờ”[2].
Trong sáng tác của Puskin, Mozart và Salieri[3] cùng bộc lộ một ý nghĩ như nhau: “Beaumarchais không thể trở thành người đánh thuốc độc” – và chính bằng cách ấy, các nhân vật này thể hiện sự đối lập trong tính cách của mình:
*Salieri:* Tôi không tin ông ấy sẽ giết người,
Ông ấy thật nực cười với cái nghề thủ công ấy.
*Mozart:* Ông ấy là thiên tài
Như bạn và ta. Mà thiên tài và sự tàn ác
– Đó là hai thứ trái nghịch
Có phải thế chăng?
Các nhân vật đối lập với nhau có thể giống nhau ở diện mạo bề ngoài (đề tài về sự giống nhau như đúc, phản ánh gương soi) và được đặt vào những tình huống như nhau v.v…
Cuối cùng, có một yếu tố cực kỳ quan trọng, ấy là việc một nhân vật có thể được trình bày qua sự miêu tả của nhân vật khác, bằng “đôi mắt của nó”, tức là qua ngôn ngữ của nó. Việc nhân vật này hay nhân vật kia bị biến dạng đi do được miêu tả qua ngôn ngữ thể hiện quan niệm của người khác sẽ là nhân tố quyết định đặc điểm của cả người đại diện ngôn ngữ, lẫn người mà nó sẽ trần thuật. Chẳng hạn, việc xác định tính cách của Pechorin qua Macxim Macximovich, Don Juan qua Leporello sẽ lột tả được cả những người nói, lẫn những người được nói tới. Qua ví dụ về Pechorin, chúng ta thấy rằng, tính cách của nhân vật có thể được xây dựng theo kiểu liên kết những đặc điểm gần gũi với nhau vào một khối thống nhất.
Nếu chỉ nói, rằng Don Juan đối lập với Leporello ở những đặc điểm không giống như sự đối lập giữa Don Juan với Don Carlos; Don Juan đối lập với Laura ở những đặc điểm không giống như Don Juan đối lập với Dona Anna và Don Juan đối lập với tất cả những người còn lại không giống như Don Juan đối lập với huân tước, rằng ở mỗi trường hợp như thế có thể lập được một bảng kê hoàn toàn cụ thể các dấu hiệu khác biệt và rằng đem liên kết tất cả các bảng kê ấy lại với nhau thì sẽ có “tính cách” của một nhân vật…, thì vẫn chưa thông báo được điều gì mới mẻ.
Điểm quan trọng nhất là ở chỗ này: Don Juan không trùng khuýp với chính bản thân và lô gic nghệ thuật của hình tượng Don Juan được hình thành như sự phi lô gic (từ giác độ của những định giá này khác về nhân vật trong các ngôn ngữ của những cấu trúc phi nghệ thuật). Anh ta là kẻ “phóng đãng” và “vô liêm sỉ” không chỉ trong sự đánh giá của thày tu (diễn giải đạo đức – tôn giáo), mà còn cả trong sự đánh giá của Leporello (quần chúng – tiện dân). Nhưng những nhược điểm của Don Juan lại chính là ưu điểm và Puskin cố ý gây khó dễ cho những kiểu đánh giá hình tượng một cách phiến diện. Dĩ nhiên, vấn đề không chỉ là ở chỗ các đặc tính được miêu tả theo nguyên tắc nghịch du[4], kiểu như “Bạn chung thuỷ của tôi, người tình nhẹ dạ của tôi”.
Sự bất ngờ liên tục ở phẩm hạnh nhân vật được tạo ra bởi những yếu tố sau đây:
*thứ nhất*, tính cách được xây dựng không giống như một khả năng biết trước của hoạt động, mà như một hệ hình, một tổ hợp khả năng – ở cấp độ cấu trúc tư tưởng, tổ hợp ấy là duy nhất, ở cấp độ văn bản, nó lại là biến thể. *Thứ hai*, nó có nguyên nhân ở việc văn bản được triển khai theo trục ngữ đoạn, và tuy trong hệ hình chung của tính cách, tình tiết sau bao giờ cũng được báo trước, mang tính quy luật, nhưng do người đọc không nắm được toàn bộ hệ hình ngôn ngữ hình tượng, nên anh ta “đúc xong ngay tắp lự” hệ hình ấy theo kiểu quy nạp từ các mẩu mới của văn bản. Nhưng vấn đề không chỉ ở sự chuyển biến nảy sinh do việc triển khai văn bản trong thời gian và sự nắm bắt ngôn ngữ hình tượng chưa đầy đủ của người đọc. Ở những thời điểm nhất định, có một cấu trúc khác cũng bắt đầu hoạt động cùng với cấu trúc hệ hình hiện hữu của hình tượng. Do hình tượng không tan ra trong ý thức độc giả, nên hai hệ hình nói trên cùng hoạt động như những biến thể của cấu trúc hệ hình hình tượng ở cấp độ thứ sinh, những biến thể này lúc nào cũng độc lập với nhau và, và do tham gia vào những quan hệ chức năng rất phức tạp, chúng tất yếu sẽ tạo ra cho các hành vi nhân vật tính chất không thể tiên đoán như một đặc điểm tất yếu (mà sự thống nhất của hình tượng bao giờ cũng tạo ra tính chất không thể tiên đoán như một đặc điểm tất yếu).
Chẳng hạn, sự khác nhau giữa lão Di-gan già “an phận thủ thường” và Zemfira cuồng nhiệt – kiểu phân loại tính khí nhân vật theo sự đối lập tâm lý “hiền lành – ương ngạnh”, – được xây dựng trên những cơ sở khác so với sự đối lập cơ bản giữa TỰ NHIÊN và VĂN HOÁ trong
*Những người Di-gan [5]*. Nhưng sự tương giao giữa hai loại hình dị biệt khác nhau của các nhân vật sẽ tạo nên “đặc tính” và sự bất ngờ trong các hành vi của chúng so với từng quan niệm được tách ra riêng rẽ nói trên, tức là so với cách diễn giải ngoài nghệ thuật.
Don Juan xuất hiện trước mắt ta mỗi lần một vẻ, không chỉ trong quan hệ với các nhân vật khác, mà còn cả trong quan hệ với chính bản thân nó. Đứng trước Dona Anna trong diện mạo một tu sĩ, một Don Diego và trong diện mạo của bản thân, Don Juan cư xử theo những cách khác nhau. Bản thân Don Juan rất tin vào lời nói của mình, khi y quả quyết với Dona Anna: “Cho đến giờ, ta chưa yêu một ai trong số họ”.
Là khối thống nhất ở một cấp độ khá trừu tượng, nhưng lại được chia ra thành một số cấu trúc nhỏ ở những cấp độ thấp hơn, chưa cần phải xung đột, chỉ cần không giống nhau và độc lập với nhau, hình tượng, ở cấp độ văn bản, đã luôn tạo ra khả năng khiến cho các hành vi vừa mang tính quy luật, vừa bất ngờ, đột biến, tức là luôn tạo ra những điều kiện để duy trì thông tin và giảm thiểu sự dư thừa của hệ thống.
Có thể quan sát thêm một trường hợp khác: các nhân vật trong
*Vị khách bằng đá *của Puskin được chia thành hai nhóm cơ bản theo chỉ dấu “động – tĩnh”, “khả biến – bất biến”. Phe thứ nhất gồm có Laura và Don Juan, phe thứ hai gồm Don Carlos (“Sao lúc nào cậu cũng chỉ có rặt những ý nghĩa như vậy?” – Laura hỏi và rất ngạc nhiên trước vẻ mặt ảm đạm *cố định* của anh ta) và huân tước – một pho tượng bất động, chứ không phải là người. Dona Anna từ phe thứ hai *chuyển sang *phe thứ nhất. Vốn lúc đầu là *bất biến*, nàng trở thành *khả biến*, sau khi phản bội chồng (thay đổi cái bất biến). Con người nhiều mặt, khả năng nhập vai, bản chất nghệ sỹ của Don Juan và Laura khẳng định sự thống nhất giữa tình yêu và nghệ thuật (“Nhưng chính tình yêu là khúc nhạc ngọt ngào…”) như một bản chất linh động và đa diện. Cặp đối lập động – tĩnh này có thể được diễn giải theo những cách khác nhau tuỳ thuộc vào hệ thống mã văn hoá được người tiếp nhận thông tin sử dụng. G.A.Gukovski đã quy nó về các đối lập “hạnh phúc – nghĩa vụ”, “cá nhân – phi cá nhân (dòng họ, phong tục, luật lệ)” và cuối cùng là “Phục hưng – trung cổ”. Mô hình trừu tượng được kiến tạo theo kiểu như vậy hiển nhiên là đúng đắn (văn bản phù hợp với sự giải thích như thế), nhưng vị tất đó đã là khả năng cuối cùng và duy nhất. Chẳng hạn, hãy so sanh *Vị khách bằng đá* với *Mozart và Salieri *để thấy rằng, những nét khả biến là đặc điểm cố hữu của Mozart, còn bất biến lại là đặc tính của Salieri. Mozart đã chuyển đối lập “thơ – văn xuôi” (Don Juan – Leporello) vào cấu nguyên phạm[6] của nhân vật ở cấp độ mà chúng trở thành những đối tượng đồng nghĩa (không chỉ gộp vào một gương mặt duy nhất, mà còn đồng nhất “thơ – chân lý – văn xuôi”).
Khi triển khai
*nhân vật nguyên phạm* thành hai nhân vật – biến thể, những dấu hiệu trên không đồng nhất, mà đối lập với nhau và được bộc lộ qua cuộc đối thoại, trong đó, cùng một nội dung được trình bày, với Don Juan thì là thơ, với Leporello lại là văn xuôi: *Don Juan* (đăm chiêu): Inezsa thật đáng thương
Nàng mất rồi! Ta yêu nàng biết mấy.
*Leporello: *Ineza hỡi! Ôi đôi mắt huyền, ta nhớ
Suốt ba tháng ròng nàng quấn quýt
Bên nàng, kẻ láu cá cứu chữa quả là chật vật
*Don Juan:*Đêm… tháng Bảy, khoan khoái làm sao
Ta đã đến trong mắt nàng sầu thảm
Và trong đôi môi đã chết lặng tự bao giờ.
Tương tự như thế, Mozart đã xoá bỏ đối cực “vương tử Tây Ban Nha – thường dân” trong cấu trúc nguyên phạm “con người”[7].
*Khả biến như một con người*, Mozart đối lập với Salieri, kẻ *kiên định như một nguyên tắc*. G.A.Gukovski (dựa vào một công trình chưa công bố của B.Ja.Bukhstab) đã giải thích điều đó như một phản đề của chủ nghĩa cổ điển và chủ nghĩa lãng mạn. Hoàn toàn có thể diễn giải theo những cách khác: đó là sự đối lập giữa con người và giáo điều, giữa con người bằng xương bằng thịt và tư tưởng trừu tượng (mở ra khả năng thiết lập một sự trừu tượng hoá ở cấp độ cao hơn hợp nhất xung đột này với *Người kỵ sỹ bằng đồng*), nghệ thuật và lý thuyếtv.v… Tất cả những kiểu giải thích như thế đều tạo ra sự tách biệt giữa *Mozart và Salieri* với *Vị khách bằng đá*. Nhưng trong cấu tạo của mô hình ở cấp độ cao hơn, mô hình đã hợp nhất chúng vào một cấu trúc nguyên phạm, sự đối lập “bất biến – khả biến” hoàn toàn có thể được lý giải kiểu như là sự đối lập giữa sống và chết, sinh và tử. Không phải ngẫu nhiên mà cả Don Carlos lẫn Huân tước đều đối lập với Don Juan như những xác chết đối lập với người sống (Laura: “Thôi đủ rồi… khi đứng cạnh người chết”; Dona Anna: “Ôi Chúa trời của tôi! Ngay ở đây, trong chiếc quan tài này”), còn Salieri đối lập với Mozart như một kẻ sát nhân. Nếu biến đổi, vận động được diễn giải về mặt ngữ nghĩa như là đời sống và chỉ ở các cấp độ cụ thể hơn nó được giải mã như là thi ca (nghệ thuật nói chung), tình yêu, chân lý, sự khoáng đạt, nhân tính, sự vui tươi, thì sự tĩnh tại, bất động lại được thể hiện như là sự phản sinh tồn cùng sự giải thích kèm theo: đơn trị, giáo điều, ngạo mạn, khô khan, bổn phận, tàn ác.
Trong tương quan giữa những nhóm ngữ nghĩa theo kiểu như vậy, tất nhiên, các nhân vật loại hình Don Juan sẽ thuộc về nhóm khả biến về mặt cấu trúc. Nhưng đặc sắc nhất vẫn là trường hợp khi quy tắc xây dựng hình tượng con người bằng ngôn từ nói trên được mở rộng tới cả những nhân vật mà tác giả cố ý tạo thành một hình tượng đơn trị, biến chúng thành phản đề đối lập với cái nguyên khởi đa diện của đời sống[8].
Sự vững chãi, bất biến được tô đậm trong diện mạo của Huân tước. Chỉ riêng chuyện ông ta không phải là con người, mà là một pho tượng đã khiến cho nhân vật gần như không còn khả năng bộc lộ những phương diện khác. Nhưng chính sự tĩnh tại định trước ấy lại trở thành cái nền để trên đó những thay đổi nhỏ nhất cũng có một ý nghĩa quan trọng không hề nhỏ hơn so với những thay đổi mạnh mẽ trong tính cách và hành vi của các nhân vật khác. Ngay ở lần xuất hiện đầu tiên của Huân tước, đã thấy có sự nhấn mạnh đặc biệt hình tượng thường nhật của một con người thuộc phạm vi xã hội giống như Don Juan, nhưng đã chết:
*Người quá cố rất ghen tuông không vô cớ* *Ông nhốt kín Dona Anna ở trong phòng* *Chẳng một ai trong chúng ta nhìn thấy mặt nàng.*
Sau đó ông ta được nhắc tới như một “phiến đá cẩm thạch lạnh lẽo”, như “chiếc quan tài kiêu hãnh ấy”. Nhưng chính ở đây, trong Cảnh III, một vấn đề mới đã xuất hiện: hình tượng Huân tước được chia thành con người thường nhật – người quen của Don Juan, kẻ đã bị ông ta giết trong một trận quyết đấu (đây cũng chính là chuyện thường nhật)[9] và pho tượng. Luận điểm được nêu ra trước tiên là luận điểm về sự không thể kết hợp hai con người như thế:
*Ông hiện lên ở đây như như người khổng lồ vĩ đại làm sao* *Kìa đôi vai giang rộng thế nào! Ôi t* *hật là một* *Hercules* *Còn kẻ quá cố đã nhỏ bé, lại ốm yếu* *Ở đây, dẫu cố kiễng chân lên* *Cũng không thể với tay tới được tới mũi của mình.*
Lời đùa bỡn của Don Juan có ý nghĩa như thế này: là kẻ vô thần, là người tự do tư tưởng, Don Juan biết rằng, pho tượng và huân tước không phải là một nhân vật và chỉ có thể đồng nhất huân tước với pho tượng để cười cợt một địch thủ đã quá cố. Điều bất ngờ đầu tiên trong hình tượng Huân tước chính là sự đập nhập hai bộ mặt ấy lại với nhau.
Don Juan tin rằng Huân tước đã chết, rằng pho tượng
*không phải là ông ta*, pho tượng chỉ là một thứ đồ vật, nó không thể thực hiện được hành động. *Leporello: *Huân tước ấy à? Ông ấy sẽ nói gì về điều đó? *Don Juan:*Cậu nghĩ ông ấy sẽ ghen?
Dứt khoát không phải thế. Ông ấy là người khôn ngoan
Và chắc chắn, kể từ ngày ông ấy chết, ông ấy chỉ lặng thinh.
Bước phát triển tiếp theo của truyện kể đã tạo ra được sự thống nhất giữa hai hình tượng ấy và khả năng hành động của pho tượng huân tước.
*Leporello:*…Xin hãy nhìn pho tượng kia kìa *Don Juan: *Có gì đâu? *Leporell: *Hình như nó đang nhìn ngài
Và giận dữ.
Nhận lời mời, pho tượng Huân tước cương quyết chứng tỏ mình không phải là hình ảnh của nhân vật mà chính là nhân vật. Nhưng bởi vì, chỉ là một biến thái quyết liệt, phi nhục thể – tinh thần bị bọc chặt trong đá, một loại vật liệu thuần tuý, còn bản thân thì thực chất là bất động, là một pho tượng, nên sự hợp nhất nói trên có những dấu hiệu của cái vận động tuyệt đối – một ảo ảnh không liên quan gì tới các quy luật cơ học vẫn hằng chi phối con người và muôn loài.
Pho tượng Huân tước xuất hiện ở phần cuối vở kịch,- đó không chỉ là một pho tượng đặt ngoài nghĩa địa, lúc nào cũng ghen tị với đối thủ sống động của mình (“nhìn quanh và giận dỗi”). Không phải ngẫu nhiên mà pho tượng lập tức “tước bỏ” mọi quan hệ nhân thế của Don Juan – kể cả tình yêu của chàng với Dona Anna – như những quan hệ tuyệt nhiên chẳng hề có chút ý nghĩa nào so với những gì phải xẩy ra bây giờ:
Don Juan: Ôi, Chúa trời của tôi. Ôi, Dona Anna
*Pho tượng:* Hãy rời bỏ nàng ngay
Mọi chuyện kết thúc cả rồi.
Và việc Don Juan ngã vật xuống cùng với lời cảm thán “Ôi, Dona Anna” đã chứng tỏ chàng không chấp nhận quan điểm khẳng định sự vô nghĩa của tình yêu (tức là sự sống) trước cái chết.
Sự kỳ quặc của phẩm hạnh pho tượng trong cảnh III là ở chỗ, nó xử sự như một con người, – biết ghen tị. Sự kỳ quặc của phẩm hạnh pho tượng trong cảnh cuối lại là ở chỗ, nó xử sự vừa như một con người (tiến về phía có tiếng gọi), lại vừa không phải một con người, với nó mọi biểu hiện của nhân tính đều vô nghĩa.
Tóm lại, ngay cả các nhân vật “tĩnh tại” cũng buộc phải phục tùng quy tắc điều chỉnh nội tại của hình tượng, bởi không thế, sự mô tả phẩm hạnh của chúng sẽ trở nên hoàn toàn thừa thãi. Nhưng sự thay đổi này không được phá vỡ những giới hạn cụ thể mà nếu vượt quá nó sẽ khiến độc giả không thể đồng nhất những mảnh khác nhau của văn bản với một nhân vật,- nó sẽ làm mất tính chỉnh thể, tựa như bị tách ra thành những nhân vật khác nhau. Điều này thường xẩy ra khi hệ thống mã văn hoá đã bị mất: khán giả thời nay rất khó liên kết động thái cơ thể và nụ cười bất động trên khuôn mặt vốn là đặc điểm riêng của nhiều pho tượng thời cổ đại, ngoài châu Âu vào một hình tượng, tác phẩm thánh tích thường khiến độc giả thời nay ngạc nhiên về tính “phi lô gíc” của nó – người xem, người đọc không thể nắm bắt được sự thống nhất trong phẩm hạnh của nhân vật. Chẳng những thế, đường ranh giới giữa các nhân vật có thể được vạch ra theo kiểu khác, kẻ xúi giục và nhân vật hành động trong các văn bản thời trung đại có thể có hai tên khác nhau, nhưng chúng chỉ tạo thành một nhân vật. Trong nghệ thuật thế kỷ XX, một nhân vật có thể tách ra thành nhiều nhân vật.
Cho nên, việc quy những dấu hiệu nhận biết về nhân vật này hay nhân vật khác vào một hình tượng hệ hình duy nhất bao giờ cũng lệ thuộc vào một mã văn hoá cụ thể chung cho cả tác giả văn bản lẫn cử toạ của nó. Bên trong chu tuyến này, nhân vật được tách ra thành hàng loạt trạng thái không đồng nhất với nhau, bên ngoài chu tuyến ấy là sự phân bố của những nhân vật khác với những dấu hiệu có quan hệ với các dấu hiệu của nó theo nguyên tắc bổ trợ, hoặc tương đồng, hoặc của một trật tự khác. Ở trường hợp có sự khác nhau trong mã văn hoá của tác giả và cử toạ, các ranh giới của nhân vật có thể được phân bổ lại. Bàn về những trở ngại của việc tiếp nhận hiện nay với tác phẩm
*Truyền kì về những thời đại đã qua *I.P.Eremin viết: “Có một cái gì hoàn toàn hoang đường: dưới ngòi bút của sử quan, chẳng có chút cơ sở rõ rệt nào, Jaropolk bỗng bất ngờ biến thành một vị thánh, thành bậc “chân phước” <…> Độc giả ở thời đại chúng ta cũng có thể chấp nhận hình tượng mới của Jaropolk “chân phước” theo cách nào đó với một điều kiện là ở đây, sử quan phải trình bày sự “phục sinh” của Jaropolk trong một giai đoạn cụ thể trên đường đời của ông ấy. Nhưng quả là cái điều kiện ấy hoàn toàn không có: văn bản biên niên sử không cung cấp cơ sở để giải thích như vậy. Trước mắt ta – điều bí ẩn của truyện kể biên niên sử chính là ở đó – hiện lên rất rõ không phải chỉ *một *người ở những giai đoạn phát triển khác nhau trong quá trình phát triển tinh thần của mình, mà những *hai* người, *hai *Jaropolk; nhân vật này loại trừ nhân vật kia, thế mà với sử quan, chúng vẫn tồn tại bên cạnh nhau trong cùng một văn cảnh trần thuật”[10].
Các loại hình khác nhau của mã nghệ thuật có quan hệ với sự biến đổi và sự bất biến của nhân vật theo những kiểu khác nhau. Truyện cổ tích thần kỳ hoặc thần tích thời trung đại thường phân chia một cách dứt khoát các nhân vật thành hai nhóm: một nhóm được trao cho khả năng biến hoá thần kỳ – biến hoá ở ngoại hình (dị dạng biến thành người đẹp, thú vật biến thành người), hoặc biến hoá ở bên trong (tội đồ biến thành thánh nhân), còn những nhân vật khác thì bất biến. Chủ nghĩa hiện thực thế kỷ XIX có thể gán sự phát triển cho một loạt nhân vật, còn những nhân vật khác thì vẫn bất biến như thế, chủ nghĩa cổ điển gán sự bất biến cho tất cả các nhân vật. Nhưng điều đó không có nghĩa là nhân vật này hay nhân vật kia hoàn toàn bất biến ở cấp độ văn bản, lý do đơn giản là không thể có sự bất biến như vậy, tạo nên sự bất biến như thế sẽ khiến cho không chỉ mọi sự trần thuật trong truyện kể, mà cả toàn bộ văn bản nói chung trở thành thừa thãi. Nhân vật được xem là bất biến, nếu các trạng thái văn bản khác nhau của nó đồng nhất với trạng thái chung ở cấp độ cấu trúc của tổ chức trừu tượng nhất của hình tượng. Chẳng hạn, trong văn bản tiểu thuyết, Nhikolai Rostov có lẽ biến đổi không hề ít hơn so với Andrei Bolkonski, hoặc Pie Bezukhov. Nhưng những thay đổi ấy không tạo thành sự phát triển – tương thích với một văn bản đang vận động vẫn là một cấu trúc nhân vật tĩnh tại, bất biến ở cấp độ quan niệm nghệ thuật chung của tiểu thuyết. Cái văn bản vận động trong tương quan với Andrei Bolkonski hoặc Pie phù hợp với một lô gíc cấu trúc cụ thể của các nhân vật đối với từng trường hợp. Tuy biến đổi, nhưng Rostov không biến thành một “người khác”, tức là, tuy làm những việc mà trước kia anh ta không làm trong văn bản, nhưng vẫn có thể làm phù hợp với cấu trúc loại hình. Andrei hoặc Pie mỗi khi trở thành “người khác” tức là họ làm những việc mà trước kia, với họ, đó là những việc không thể làm. Cấu trúc loại hình của chúng là lô gíc mà chỉ ở cấp độ thứ sinh của sự trừu tượng hoá, nó mới chuyển thành sự thống nhất mang tên “Andrei Bolkonski”, “Pie Bezukhov”.
**Lã Nguyên**dịch
[1] “J’en suis d’accord”: Tôi đồng ý; “billet doux”: Thư tình; “adieu, ma riene”: Chúa trời, nữ hoàng của tôi” (tiếng Pháp).- ND.
[2] Fonvizin D.I.-
*Tuyển tập*, Bộ 2 tập, M.,L., 1959, T.1, tr.52-53.
[3]
*Mozart và Salieri *cũng là nhan đề một vở kịch của Puskin.- ND.
[4] “Nghịch du” – Dịch từ chữ “оксюморон” (“oxymore”, hoặc “oxymorone”, có gốc Hy Lạp “οξύμωρον”, nghĩa là “ngu ngốc một cách thông thái” ) – là một thủ pháp tu từ, đặc điểm cơ bản của nó là kết hợp những từ có ý nghĩa đối lập, trái ngược nhau, ví như: “Thây sống”, “Người tù tự do”, “Bóng đêm sáng láng”.- ND.
[5] Trường ca, sáng tác năm 1824 của A.S.Puskin.- ND
[6] “Cấu trúc nguyên phạm”: dịch từ chữ “архиструктура”. Thuật ngữ “архиструктура” và những thuật ngữ tương tự như thế (“архитип” – mẫu gốc, “ архисема” – mẫu vị nguyên phạm, “архиперсонаж” – “nhân vật nguyên phạm” ) được cấu tạo tương tự như thuật ngữ “архифонема” (“âm vị nguyên phạm”, hoặc “siêu âm vị”) của nhà ngôn ngữ học N.S.Trubetzkoi (1890-1938) và được sử dụng với nghĩa là tổng hợp các dấu hiệu khác biệt chung cho hai yếu tố ở một cấp độ cụ thể của cặp đối cực trung gian hoá.- ND.
[7] Khả năng nhập Don Juan và Reporello vào cùng một phe đối lập với phe huân tước – cho tận tới chỗ có thể tạo ra những nhân vật hoàn toàn chẳng cần phải có đường ranh giới phân chia nữa – không thể xoá bỏ được sự hoạt động đồng thời của nhiều loại hình đối lập khác: Don Juan và Don Karlos cùng đối lập với Leporello như những quý tộc (về cả hai nhân vật này, văn bản nhấn mạnh, họ là những vương tử Tây Ban Nha) đối lập với tiện dân và như những người can đảm đối lập với kẻ hèn nhát. Thật thú vị nếu quan sát ý nghĩa cấu trúc của dấu hiệu can đảm. Trong
*Vị khách bằng đá*, nó chẳng quan trọng gì, vì đó là đặc điểm chung cho cả hai nhóm đối lập. Trong *Mozart và Salieri, *dấu hiệu ấy chỉ có ở nhân vật thuộc nhóm “phi biến thể” – Salieri (“dẫu tôi không hèn nhát…”). Đồng thời, sự cản đảm lại gắn với đặc điểm quan trọng nhất ở nhân vật, ví như sự cau có và việc thích chết hơn là được sống (“Tôi rất thích sống ít cũng được” ). Trong tính cách cảu Mozart, sự can đảm không tồn tại với chỉ dấu phủ định, mà tồn tại với chỉ dấu bỏ trống – văn bản tuyệt nhiên chẳng nói gì tới lòng cảm đảm của nhân vật này. Trong *Đại yến giữa thời dịch hạnh *(vở bi kịch ngắn, một hồi của Puskin.- ND), sự can đảm chỉ có ở nhân vật đa diện – Walsingham, và bản thân sự can đảm lại là kết quả của sự vui nhộn, tình yêu cuộc sống và những xúc động mãnh liệt của con người này.
[8] “Nguyên khởi”: Dịch từ chữ “протеизм”.- ND.
[9] Puskin tạo ra hiệu quả ngữ nghĩa bổ trợ bằng cách đưa người độc vào hai trường nghĩa: buộc người đọc phải cảm nhận đồng thời tính chất thường nhật của việc giết người trong những cuộc thách đấu và tính chất kỳ quặc của chuyện thường nhật ấy. Các nhân vật xử sự như những vương tử thời trung cổ. Nhưng với những vương tử thời trung cổ thì cái tin về việc “trở thành vương tử thời trung cổ” chẳng đem lại một thông tin mới mẻ nào cả. Muốn đánh giá chất thơ trong hình ảnh thường nhật ở Tây Ban Nha thời trung cổ cần phải nhớ rằng trở thành vương tử thời trung cổ là chuyện kỳ quặc. Đưa khán giả vào thời đại văn hoá của cái được mô tả, Puskin đồng thời giữ họ ở lại với thời đại của mình (đối với khán giả hiện nay, thành phần nhị phân: Tây Ban Nha trung cổ – thời đại Puskin – thời hiện tại).
[10] Eremin I.P.-
*Truyền kì về những thời đại đã qua, *L.,1947, tr.6-7.


text:
cap 3 trung quoc thoi xua
Xem phim cap 3 trung quoc thoi xua, phim cap 3 trung quoc thoi xua chất lượng cao, Download phim cap 3 trung quoc thoi xua HD, phim cap 3 trung quoc thoi xua DVD zip, phim cap 3 trung quoc thoi xua vietsub, xem phim cap 3 trung quoc thoi xua lồng tiếng, các bộ phim cap 3 trung quoc thoi xua hay nhất và liên tục cập nhật.
8 phim đáng xem cuối tuần này
- "Abraham Lincoln: Vampire Hunter", "The Bourne Legacy", "The Legend Of A Rabbit", "Lối sống sai lầm", "Tình án"... là những phim hay được chiếu trong các ngày nghỉ để bạn lựa chọn.
1 . Abraham Lincoln: Vampire Hunter
Abraham Lincoln: Vampire Hunter với độ dài 145...
“Phẩm chất quý ông” bị hoãn chiếu tới đầu tháng 8
- Drama này vừa bị hoãn chiếu ngày hôm qua đồng thời bị Viện Ngôn ngữ Hàn Quốc "tuýt còi" vì sử dụng lời thoại không đúng quy chuẩn.
Tối qua, Phẩm chất quý ông đã bị hủy phát sóng đột ngột để nhường chỗ cho chương trình Tường thuật Thế vận hội (trong khuôn khổ Olympic London).
Theo đó, 2 tập cuối...
Phim Hồng Kông ngày càng táo bạo
- Khi việc ăn mặc hở hang của các nghệ sỹ đã trở thành câu chuyện "cơm bữa", scandal ảnh nhạy cảm không còn mới mẻ thì các nhà làm phim Hồng Kông đã chẳng ngần ngại sử dụng cảnh sex để thu hút khán giả.
Thời gian gần đây, hai bộ phim được chú ý nhiều nhất tại showbiz Hoa ngữ...
10 phim đáng xem cuối tuần
- "Step Up: Revolution" sôi động , " Cuộc chiến hoa hồng" gay cấn, "Wu Dang" hồi hộp, "Lời nói dối định mệnh" hài hước... là những phim thuộc nhiều thể loại đang đợi bạn chọn để thưởng thức vào cuối tuần này.
1. Wu Dang
...
Phim ‘Bẫy cấp 3′ nhận quyết định cấm phát hành
- Cục Điện ảnh vừa đưa ra quyết định cấm chiếu bộ phim kinh dị học đường của đạo diễn Việt kiều Lê Văn Kiệt do có nội dung không phù hợp.
Hôm qua (8/5), MegaStar - đơn vị phát hành của phim Bẫy cấp 3 - nhận được quyết định của Cục Điện ảnh về...
4 phim truyền hình đáng xem trong tháng 8
- Đó là các phim "Chúng ta là anh em" (Trung Quốc), "Ngôi sao 31", "Mình cưới nhau thật nhé" (Việt Nam) và "Trò đùa của số phận" (Philippines).
Chúng ta là anh em - trên VTV1
...
‘Tình địch’ của Lưu Diệc Phi khoe lưng trần sexy
- Ngoài ra, hai diễn viên Hoa ngữ còn khiến khán giả bật cười với tạo hình "chuyển giới".
Tuy chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Ôn Thụy An nhưng Tứ Đại Danh Bổ có cốt truyện khá khác so với nguyên tác. Cùng với việc biến nhân vật Vô Tình ( Lưu Diệc...
Những cảnh quay nóng bỏng để đời của Thư Kỳ
- Cùng điểm qua những cảnh quay cuốn hút trong các bộ phim đã làm nên tên tuổi cho kiều nữ gợi cảm này.
Xuất thân từ diễn viên phim cấp 3, con đường tiến tới vị trí ngôi sao của Thư Kỳ đầy chông gai thử thách. Ấn tượng mà Thư Kỳ để lại trong lòng khán giả...
Sự thật về dâm phụ Phan Kim Liên
- Từ xưa tới nay, người ta luôn nhắc tới Phan Kim Liên như một “điển hình” cho loại phụ nữ xinh đẹp nhưng dâm loạn và độc ác. Không chỉ ngoại tình với Tây Môn Khánh , Phan Kim Liên còn hợp mưu với họ Tây đầu độc giết chết chồng mình là...
Điện ảnh thế giới tuần qua – Ảnh nóng diễn viên Trung Quốc
- Cùng ngắm loạt ảnh Huỳnh Thánh Y và Thái Trác Nghiên bán nude trong Truyền thuyết Bạch Xà. Ngoài ra, Vua sư tử 3D "làm mưa, làm gió" rạp chiếu Bắc Mỹ.
1. Lee Ji Ah trở lại sau scandal ly hôn
Sau những lùm xùm xung quanh chuyện ly hôn với Seo Taiji, người đẹp Lee Ji Ah sẽ...
Phim của So Ji Sub bị khán giả Trung Quốc la ó
- Theo tờ CRI, cư dân mạng Trung Quốc tỏ ra phẫn nộ khi cho rằng bộ phim Cain and Abel của điện ảnh Hàn Quốc cố ý bôi nhọ Trung Quốc.
Bộ phim Cain and Abel do đài truyền hình KBS sản xuất. Theo dự kiến ban đầu, dự án phim được thực hiện từ 2007,...

markdown:
![adv 26x8 xem phim](http://lh3.googleusercontent.com/-kAzzwacd7bs/VJfPC2TAmAI/AAAAAAAAAk4/kSgbuPdRdXg/s684/xemphim1.jpg)
![adv 26x8 xem phim](http://lh3.googleusercontent.com/-kAzzwacd7bs/VJfPC2TAmAI/AAAAAAAAAk4/kSgbuPdRdXg/s684/xemphim1.jpg)
![ ads](http://lh5.googleusercontent.com/-AEaFlCDY7uA/U7fQcotL_0I/AAAAAAAAAhc/4la3Fjn8xhc/s500/girlxinh-01.jpg)
![ ads](http://lh5.googleusercontent.com/-AEaFlCDY7uA/U7fQcotL_0I/AAAAAAAAAhc/4la3Fjn8xhc/s500/girlxinh-01.jpg)
# cap 3 trung quoc thoi xua
Xem phim
**cap 3 trung quoc thoi xua**,
phim **cap 3 trung quoc thoi xua** chất lượng cao,
Download phim **cap 3 trung quoc thoi xua** HD,
phim **cap 3 trung quoc thoi xua** DVD zip,
phim **cap 3 trung quoc thoi xua** vietsub,
xem phim **cap 3 trung quoc thoi xua** lồng tiếng,
các bộ phim **cap 3 trung quoc thoi xua** hay nhất và liên tục cập nhật.
[8 phim đáng xem cuối tuần này](http://phim.xinh88.com/8-phim-dang-xem-cuoi-tuan-nay.html)
- "Abraham Lincoln: Vampire Hunter", "The Bourne Legacy", "The Legend Of A Rabbit", "Lối sống sai lầm", "Tình án"... là những phim hay được chiếu trong các ngày nghỉ để bạn lựa chọn.
1 . Abraham Lincoln: Vampire Hunter
Abraham Lincoln: Vampire Hunter với độ dài 145...
[“Phẩm chất quý ông” bị hoãn chiếu tới đầu tháng 8](http://phim.xinh88.com/%e2%80%9cpham-chat-quy-ong%e2%80%9d-bi-hoan-chieu-toi-dau-thang-8.html)
- Drama này vừa bị hoãn chiếu ngày hôm qua đồng thời bị Viện Ngôn ngữ Hàn Quốc "tuýt còi" vì sử dụng lời thoại không đúng quy chuẩn.
Tối qua, Phẩm chất quý ông đã bị hủy phát sóng đột ngột để nhường chỗ cho chương trình Tường thuật Thế vận hội (trong khuôn khổ Olympic London).
Theo đó, 2 tập cuối...
[Phim Hồng Kông ngày càng táo bạo](http://phim.xinh88.com/phim-hong-kong-ngay-cang-tao-bao.html)
- Khi việc ăn mặc hở hang của các nghệ sỹ đã trở thành câu chuyện "cơm bữa", scandal ảnh nhạy cảm không còn mới mẻ thì các nhà làm phim Hồng Kông đã chẳng ngần ngại sử dụng cảnh sex để thu hút khán giả.
Thời gian gần đây, hai bộ phim được chú ý nhiều nhất tại showbiz Hoa ngữ...
[10 phim đáng xem cuối tuần](http://phim.xinh88.com/10-phim-dang-xem-cuoi-tuan.html)
- "Step Up: Revolution" sôi động , " Cuộc chiến hoa hồng" gay cấn, "Wu Dang" hồi hộp, "Lời nói dối định mệnh" hài hước... là những phim thuộc nhiều thể loại đang đợi bạn chọn để thưởng thức vào cuối tuần này.
1. Wu Dang
...
[Phim ‘Bẫy cấp 3′ nhận quyết định cấm phát hành](http://phim.xinh88.com/phim-bay-cap-3-nhan-quyet-dinh-cam-phat-hanh.html)
- Cục Điện ảnh vừa đưa ra quyết định cấm chiếu bộ phim kinh dị học đường của đạo diễn Việt kiều Lê Văn Kiệt do có nội dung không phù hợp.
Hôm qua (8/5), MegaStar - đơn vị phát hành của phim Bẫy cấp 3 - nhận được quyết định của Cục Điện ảnh về...
[4 phim truyền hình đáng xem trong tháng 8](http://phim.xinh88.com/4-phim-truyen-hinh-dang-xem-trong-thang-8.html)
- Đó là các phim "Chúng ta là anh em" (Trung Quốc), "Ngôi sao 31", "Mình cưới nhau thật nhé" (Việt Nam) và "Trò đùa của số phận" (Philippines).
Chúng ta là anh em - trên VTV1
...
[‘Tình địch’ của Lưu Diệc Phi khoe lưng trần sexy](http://phim.xinh88.com/tinh-dich-cua-luu-diec-phi-khoe-lung-tran-sexy.html)
- Ngoài ra, hai diễn viên Hoa ngữ còn khiến khán giả bật cười với tạo hình "chuyển giới".
Tuy chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Ôn Thụy An nhưng Tứ Đại Danh Bổ có cốt truyện khá khác so với nguyên tác. Cùng với việc biến nhân vật Vô Tình ( Lưu Diệc...
[Những cảnh quay nóng bỏng để đời của Thư Kỳ](http://phim.xinh88.com/nhung-canh-quay-nong-bong-de-doi-cua-thu-ky.html)
- Cùng điểm qua những cảnh quay cuốn hút trong các bộ phim đã làm nên tên tuổi cho kiều nữ gợi cảm này.
Xuất thân từ diễn viên phim cấp 3, con đường tiến tới vị trí ngôi sao của Thư Kỳ đầy chông gai thử thách. Ấn tượng mà Thư Kỳ để lại trong lòng khán giả...
[Sự thật về dâm phụ Phan Kim Liên](http://phim.xinh88.com/su-that-ve-dam-phu-phan-kim-lien.html)
- Từ xưa tới nay, người ta luôn nhắc tới Phan Kim Liên như một “điển hình” cho loại phụ nữ xinh đẹp nhưng dâm loạn và độc ác. Không chỉ ngoại tình với Tây Môn Khánh , Phan Kim Liên còn hợp mưu với họ Tây đầu độc giết chết chồng mình là...
[Điện ảnh thế giới tuần qua – Ảnh nóng diễn viên Trung Quốc](http://phim.xinh88.com/dien-anh-the-gioi-tuan-qua-anh-nong-dien-vien-trung-quoc.html)
- Cùng ngắm loạt ảnh Huỳnh Thánh Y và Thái Trác Nghiên bán nude trong Truyền thuyết Bạch Xà. Ngoài ra, Vua sư tử 3D "làm mưa, làm gió" rạp chiếu Bắc Mỹ.
1. Lee Ji Ah trở lại sau scandal ly hôn
Sau những lùm xùm xung quanh chuyện ly hôn với Seo Taiji, người đẹp Lee Ji Ah sẽ...
[Phim của So Ji Sub bị khán giả Trung Quốc la ó](http://phim.xinh88.com/phim-cua-so-ji-sub-bi-khan-gia-trung-quoc-la-o.html)
- Theo tờ CRI, cư dân mạng Trung Quốc tỏ ra phẫn nộ khi cho rằng bộ phim Cain and Abel của điện ảnh Hàn Quốc cố ý bôi nhọ Trung Quốc.
Bộ phim Cain and Abel do đài truyền hình KBS sản xuất. Theo dự kiến ban đầu, dự án phim được thực hiện từ 2007,...

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Vary: Cookie,Accept-Encoding,User-Agent

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Content-Encoding: gzip

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Phim Dai Nao Kim Cac Tu
Thể Loại : Phim Võ Thuật, Phim Bộ Trung Quốc,
Câu chuyện xảy ra ở đời nhà Minh, khi hoàng đế lâm bệnh nặng và đến thăm Gia Việt Tự. Tại đây ông gặp một tiểu hoà thượng vô cùng ngổ ngáo ham vui nhưng rất ...
Câu chuyện xảy ra ở đời nhà Minh, khi hoàng đế lâm bệnh nặng và đến thăm Gia Việt Tự. Tại đây ông gặp một tiểu hoà thượng vô cùng ngổ ngáo ham vui nhưng rất ...
Tiểu Tử Tinh Linh
Smart Kid
Trung Quốc (2000)
Smart Kid
Trung Quốc (2000)
Thể Loại : Phim Võ Thuật, Phim Bộ Trung Quốc,
Câu chuyện xảy ra ở đời nhà Minh, khi hoàng đế lâm bệnh nặng và đến thăm Gia Việt Tự. Tại đây ông gặp một tiểu hoà thượng vô cùng ngổ ngáo ham vui nhưng rất ...
Câu chuyện xảy ra ở đời nhà Minh, khi hoàng đế lâm bệnh nặng và đến thăm Gia Việt Tự. Tại đây ông gặp một tiểu hoà thượng vô cùng ngổ ngáo ham vui nhưng rất ...
Đại Náo Kim Các Tự
Smart Kid
Trung Quốc (2000)
Smart Kid
Trung Quốc (2000)
Thể Loại : Phim Bộ Trung Quốc,
...
...
Tiểu Tử Tinh Linh - Đại Náo Kim Các Tự
Smart Kid
Trung Quốc (2000)
Smart Kid
Trung Quốc (2000)

markdown:
## Phim Dai Nao Kim Cac Tu
Thể Loại : Phim Võ Thuật, Phim Bộ Trung Quốc,
Câu chuyện xảy ra ở đời nhà Minh, khi hoàng đế lâm bệnh nặng và đến thăm Gia Việt Tự. Tại đây ông gặp một tiểu hoà thượng vô cùng ngổ ngáo ham vui nhưng rất ...
Câu chuyện xảy ra ở đời nhà Minh, khi hoàng đế lâm bệnh nặng và đến thăm Gia Việt Tự. Tại đây ông gặp một tiểu hoà thượng vô cùng ngổ ngáo ham vui nhưng rất ...
[Tiểu Tử Tinh Linh](phim-tieu-tu-tinh-linh/)
Smart Kid
Trung Quốc (2000)
Thể Loại : Phim Võ Thuật, Phim Bộ Trung Quốc,
Câu chuyện xảy ra ở đời nhà Minh, khi hoàng đế lâm bệnh nặng và đến thăm Gia Việt Tự. Tại đây ông gặp một tiểu hoà thượng vô cùng ngổ ngáo ham vui nhưng rất ...
Câu chuyện xảy ra ở đời nhà Minh, khi hoàng đế lâm bệnh nặng và đến thăm Gia Việt Tự. Tại đây ông gặp một tiểu hoà thượng vô cùng ngổ ngáo ham vui nhưng rất ...
[Đại Náo Kim Các Tự](phim-dai-nao-kim-cac-tu/)
Smart Kid
Trung Quốc (2000)
Thể Loại : Phim Bộ Trung Quốc,
...
...
[Tiểu Tử Tinh Linh - Đại Náo Kim Các Tự](phim-tieu-tu-tinh-linh_dai-nao-kim-cac-tu/)
Smart Kid
Trung Quốc (2000)

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


text:
02:12 ICT Chủ nhật, 01/03/2015
Từ khóa: tổ chức, học tập, làm theo, đạo đức, chí minh, giai đoạn, hiện nay, tác phẩm, nâng cao, cách mạng, chủ nghĩa, cá nhân, di chúc, chủ tịch, tư tưởng, thực hành, tiết kiệm, tham ô, lãng phí, quan liêu, sửa đổi
Trang chủ
| Tư vấn du học đức
| Chính sách Quyền SHTT
| Dữ liệu
| Liên hệ
| Rss
Xây dựng mạnh toàn
Copyright © TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP QUẢNG NINH
Website: www.qui.edu.vn | Email: dhcnqn@qui.edu.vn | Điện thoại: 033.3871292 | Fax: 033.3871092
Design by Lê Hồ Hiếu

WARC-Truncated: length

Set-Cookie: nv3c_Vobi2_nvvithemever=lw%2C%2C; expires=Sun, 28-Feb-2016 19:12:39 GMT; Max-Age=31536000; path=/; domain=.qui.edu.vn; httponly

Cache-Control: no-cache, pre-check=0, post-check=0

Content-Language: vi

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Giáºt mình rá»�i xót xa trong lòng khi má»�t sáng ngá»�i trong quán cà phê, nghe chá»� con gái xinh Ä�áº¹p bên cáº¡nh cáº¥t giá»�ng gá»�i: “Ê! Hoa!”. “Ê!”? – Sao không thá»� gá»�i...
Lưu bút

markdown:
Giáºt mình rá»�i xót xa trong lòng khi má»�t sáng ngá»�i trong quán cà phê, nghe chá»� con gái xinh Ä�áº¹p bên cáº¡nh cáº¥t giá»�ng gá»�i: “Ê! Hoa!”. “Ê!”? – Sao không thá»� gá»�i...
## Lưu bút

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

Set-Cookie: viewbeat=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT


text:
Tiếng mộc cầm
Album:
Sáng tác:
Số lượt tải: 7456
Cài làm nhạc chờ (trực tiếp)
Chú ý: Đây là bản nghe thử (đã bị cắt ngắn so với bản thật)
Soạn: HNC 7693 gửi 8577
Lời bài hát Tiếng mộc cầm
Chúng tôi sẽ cập nhật sớm nhất!
Bạn có thể liên hệ qua hỗ trợ trực tuyến để đóng góp lời bài hát này.
Nhạc chuông liên quan
thử
HD tải nhạc chuông "Tiếng mộc cầm"
Để nghe nhạc chuông Tiếng mộc cầm- Nhạc Chuông, trình duyệt/ browser của bạn cần cài flash và javascript.
Chú ý: Nếu bài nhạc chuông "Tiếng mộc cầm" là miễn phí, bạn có thể nghe đầy đủ cả bài và tải về máy tính miễn phí, ngược lại bạn chỉ được nghe bản đã bị cắt ngắn.
Tainhacchuong.org hỗ trợ tải nhạc chuông bài hát Tiếng mộc cầm về điện thoại qua tin nhắn sms và về máy tính.
Để đánh giá bài nhạc chuông, bạn đưa chuột vào biểu tượng sao đánh giá 1 - 2 - 3 - 4 hay 5 sao cho bài hát đang nghe.
Lời bài hát Tiếng mộc cầm được cập nhật liên tục, chỉ mang tính tham khảo.
Nhập tên, nội dung và click vào "Gửi" nếu bạn muốn gửi lời bình cho nhạc chuông này
Từ khóa tìm kiếm trang này:
Tải nhạc chuông Tiếng mộc cầm- Nhạc Chuông về điện thoại, Download/ nghe/ Tai nhac chuong Tieng moc cam cho dien thoai di dong; Download nhac chuong Tieng moc cam, ca si Nhac Chuong ve may tinh; Nhac chuong bai hat Tieng moc cam Nhac Chuong
Bình luận:
Nội dung:

markdown:
# Tiếng mộc cầm
![Ca sĩ Nhạc Chuông Ca sĩ Nhạc Chuông](http://s.tainhaccho.vn/images/nhacchuong/tainhacchuong-org.jpg)
![Ca sĩ Nhạc Chuông Ca sĩ Nhạc Chuông](http://s.tainhaccho.vn/images/nhacchuong/tainhacchuong-org.jpg)
[Nhạc Chuông](/ca-si/nhac-chuong/)
Album:
Sáng tác:
Số lượt tải: 7456
[Tiểu sử Nhạc Chuông](/tieu-su/nhac-chuong-profile/) *Cài làm nhạc chờ (trực tiếp)* **Chú ý:**Đây là bản nghe thử (đã bị cắt ngắn so với bản thật)
Soạn:
*HNC 7693*gửi *8577*
## Lời bài hát Tiếng mộc cầm
Chúng tôi sẽ cập nhật sớm nhất!
Bạn có thể liên hệ qua hỗ trợ trực tuyến để đóng góp lời bài hát này.
**Bình luận** [Xem toàn bộ](#) **Bình luận:** **Tên bạn:** **Nội dung:**
## Nhạc chuông liên quan
**Tên bài nhạc chuông**Ca sĩ **Nghe**
thử
thử
## HD tải nhạc chuông "Tiếng mộc cầm"
**Để nghe nhạc chuông Tiếng mộc cầm- Nhạc Chuông**, trình duyệt/ browser của bạn cần cài flash và javascript.
Chú ý: Nếu bài nhạc chuông "Tiếng mộc cầm" là
**miễn phí**, bạn có thể nghe đầy đủ cả bài và tải về máy tính miễn phí, ngược lại bạn chỉ được nghe bản đã bị cắt ngắn.
Tainhacchuong.org hỗ trợ tải nhạc chuông bài hát Tiếng mộc cầm về điện thoại qua tin nhắn sms và về máy tính.
Để đánh giá bài nhạc chuông, bạn đưa chuột vào biểu tượng sao đánh giá 1 - 2 - 3 - 4 hay 5 sao cho bài hát đang nghe.
Lời bài hát Tiếng mộc cầm được cập nhật liên tục, chỉ mang tính tham khảo.
Nhập tên, nội dung và click vào "Gửi" nếu bạn muốn gửi lời bình cho nhạc chuông này
**Từ khóa tìm kiếm trang này**:
Tải nhạc chuông Tiếng mộc cầm- Nhạc Chuông về điện thoại, Download/ nghe/ Tai nhac chuong Tieng moc cam cho dien thoai di dong; Download nhac chuong Tieng moc cam, ca si Nhac Chuong ve may tinh; Nhac chuong bai hat Tieng moc cam Nhac Chuong
TrườngDOLCE 11/12/14 13:38 nguyễn hữu tài 28/10/14 14:04 huong 29/09/14 14:10 phan ngoc phuong 16/09/14 20:41 khanh 12/09/14 22:38 hung 16/07/14 10:54 mysen 14/07/14 13:16 danh bao 04/07/14 14:06 tinh 20/06/14 11:08 dâu 12/06/14 19:45 phat 03/06/14 19:34 thiêne 19/05/14 19:38 thanh thanh 15/05/14 10:29 thanhtu112010@yahoo.com.vn 11/05/14 12:28 Thành 04/05/14 10:20 nghuyen thi sang 29/04/14 20:46 100kg hanh 23/04/14 22:04 Tuyết Minh 08/04/14 20:15 lương văn thăm 06/04/14 12:46 Thanh sang 23/03/14 14:50 link 27/01/14 15:37 phạm anh toàn 13/01/14 19:38 duyen 29/12/13 10:40 tuong 03/12/13 15:20 tuong 03/12/13 15:20 Hùng 03/12/13 10:13 linh 15/11/13 11:51 oanh 22/10/13 20:22 kuken le 08/10/13 9:55 Kjm anh 06/10/13 13:31 tranhien897@gmail.com 23/09/13 22:10 khac hoa 04/09/13 20:55 sao mai 23/08/13 7:47 quangvinh 22/08/13 19:17 bich huyen 16/08/13 8:58 Ngoc nhu 14/08/13 10:27 văn vinh 13/08/13 13:43 Niển 31/07/13 17:09 võ tấn tài 30/07/13 15:23 tuan 29/07/13 21:15 Dang khoa 28/07/13 23:22 bonthanh 25/07/13 20:44 ngokbau 24/07/13 6:43 Đang 19/06/13 14:40 0902972017 06/06/13 19:56 phuoc 23/05/13 23:04 trần văn huy 16/05/13 12:00 trần văn huy 16/05/13 12:00 dang 29/04/13 9:23

Cache-Control: max-age=3600, public

Accept-Ranges: bytes


text:
Tai zalo
tai zalo chat cho java Android iphone
zalo
là một trong những phần mềm OTT tốt nhất tại việt nam hiện nay với tính năng chính là nhắn tin và gọi điện miễn phí với chất lượng cuộc gọi cực cao và ổn định. Bạn đang đau đầu với những cuộc gọi tốn tiền, bạn là người thường xuyên phải liên lạc hoặc bạn đang có người yêu muốn lúc nào cũng có thể nói chuyện, nhìn thấy mặt người mình yêu,
tai zalo
chính là một cách tốt nhất để làm tất cả những việc này.
Zalo chat
là một phần mềm mà đang làm đau đầu các nhà mạng tại Việt Nam khi mà phần mềm zalo đã khiến các nhà mạng giảm doanh thu đáng kể. Tải zalo chat cho điện thoại có thể cài đặt trên rất nhiều dòng điện thoại khác nhau từ java nokia cho đến android samsung hay iphone và khởi chạy một cách dễ dàng nhất. Không chỉ vậy,
tải zalo
còn giúp bạn giải trí mọi lúc mọi nơi với rất nhiều tính năng khác đang chờ bạn khám phá.
Tải zalo chat nhắn tin miễn phí cho điện thoại
tai zalo
có tốc độ gửi tin nhắn cực nhanh, bạn luôn nhận được thông báo khi có tin nhắn mới kể cả khi không mở ứng dụng , trình chát chít của zalo có rất nhiều icon ngỗ nghĩnh mà ít phần mềm chát nào được tích hợp, hơn nữa cùng với nhiều tin nhắn âm thanh vui nhộn trên
phần mềm zalo
mang lại cảm giác rất thú vị, vui vẻ trong lúc nhắn tin trò chuyện cùng bạn bè . Ngoài ra,
tải zalo chat
luôn đề cao chất lượng của tất cả các tính năng, ví dụ như nhắn tin lời nói với thì chất lượng âm thanh nén rõ ràng, không tạp âm, không méo tiếng, chat và gọi điện cho bạn bè, gửi tin nhắn nhóm trong danh bạ thật dễ dàng cũng như bạn có thể chia sẻ những khoảnh khắc ngay tức thì với gia đình và bạn bè.
Thật là tuyệt vời khi được sử dụng một ứng dụng không mất tiền mà lại mang lại nhiều tiện ích hấp dẫn như
tai zalo mien phi
. không quảng cáo có thể nhắn tin nội mạng, ngoại mạng thậm chí là liên lạc ra nước ngoài mà không giới hạn bất cứ cái gì là những điểm cộng mang lại cảm giác thân thiện với người sử dụng . Ngoài hai tính năng chính là gọi điện và nhắn tin miễn phí thì bạn còn có thể kết bạn qua mạng, tham gia các trò chơi, chat nhóm lên tới 50 người, học Tiếng Anh, đuổi hình bắt chữ, trò chơi âm nhạc và nhiều tiện ích khác. Với cơ sở hạ tầng mạng viễn thông Việt Nam chắc chắn bạn có thể gửi những tin nhắn siêu nhanh, tin nhắn âm thanh rõ ràng không bị ngắt quãng cùng với những cuộc gọi hàng tiếng đồng hồ mà chất lượng cuộc thoại luôn rõ ràng với công nghệ nén cực mạnh của zalo. Nhanh tay
tai zalo
ngay bây giờ và trải nghiệm ứng dụng mobile việt tốt nhất hiện nay nhé.
Tải zalo miễn phí
Zalo.Jar
( Phiên bản dành cho máy java, nokia, viettel… )
Zalo.Apk
( Phiên bản dành cho máy Android, samsung, Sky, HTC, Sony… )
Bài viết mới nhất
Tải zalo cho asus zenphone
Tải zalo cho HTC
Tại sao bạn nên dùng Zalo?
tai zalo jar
Hướng dẫn gọi điện miễn phí trên zalo
Xem thêm »
Bài ngẫu nhiên
»
Tải zalo 2.0
»
Tải zalo cho máy java cấu hình thấp
»
Tải zalo cho asus zenphone
»
Tai zaloapp.com phien ban moi nhat
»
Tại sao bạn nên dùng Zalo?
Copyright © 2014
Tai zalo
.

Vary: user-agent, accept

Server: LiteSpeed

Cache-Control: no-cache, no-transform


text:
Đang truy cập : 23
Online:
Hôm nay: 610
Tháng này: 610
Tổng lượt: 5337590
Làm việc với Đoàn công tác phía Đà Nẵng có đồng chí Phùng Tấn Viết, Phó chủ tịch UBND Thành phố cùng đại diện Lãnh đạo Văn phòng UBND, các Sở Thông tin và Truyền thông, Nội vụ, Công an, Trung tâm tin học Văn phòng Thành ủy, Trung tâm tin học Văn phòng UBND, phụ trách Cơ yếu Văn phòng Thành ủy và các cán bộ chuyên môn của Thành phố Đà Nẵng.
Thay mặt Đoàn công tác liên ngành, đồng chí Nguyễn Đăng Đào đã thông báo về kế hoạch, mục đích chương trình làm việc của Đoàn. Thay mặt UBND Thành phố Đàng Nẵng, đồng chí Phùng Tấn Viết đã bày tỏ sự cảm ơn về sự quan tâm của Ban Cơ yếu Chính phủ và Bộ Thông tin và Truyền thông về tình hình ứng dụng CNTT và phối hợp thúc đẩy ứng dụng chữ ký số trên địa bàn tỉnh.
Tại buổi làm việc, Đoàn đã thông báo tình hình ứng dụng và triển khai chữ ký số chuyên dùng phục vụ các cơ quan thuộc hệ thống chính trị do Ban Cơ yếu Chính phủ thực hiện trong thời gian vừa qua. Đại diện Sở Thông tin và Truyền thông Đã Nẵng đã báo cáo tình hình ứng dụng CNTT và chữ ký số trên địa bàn tỉnh. Hai bên đã trao đổi, thống nhất một số nội dung có liên quan và trong thời gian tới sẽ xây dựng kế hoạch và phối hợp chặt chẽ để triển khai hệ thống cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số chuyên dùng do Ban Cơ yếu Chính phủ thực hiện trong thời gian tới. Dự kiến nhu cầu triển khai chữ ký số tại Đà nẵng giai đoạn 2013-2015 khoảng 5000 chứng thư số và 10.000 chứng thư số trong giai đoạn 2016-2020.
Việt Anh
Nguồn tin: antoanthongtin.vn
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn

markdown:
Đang truy cập :
23
Online:
Hôm nay:
610
Tháng này: 610
Tổng lượt:
**5337590**
Làm việc với Đoàn công tác phía Đà Nẵng có đồng chí Phùng Tấn Viết, Phó chủ tịch UBND Thành phố cùng đại diện Lãnh đạo Văn phòng UBND, các Sở Thông tin và Truyền thông, Nội vụ, Công an, Trung tâm tin học Văn phòng Thành ủy, Trung tâm tin học Văn phòng UBND, phụ trách Cơ yếu Văn phòng Thành ủy và các cán bộ chuyên môn của Thành phố Đà Nẵng.
Thay mặt Đoàn công tác liên ngành, đồng chí Nguyễn Đăng Đào đã thông báo về kế hoạch, mục đích chương trình làm việc của Đoàn. Thay mặt UBND Thành phố Đàng Nẵng, đồng chí Phùng Tấn Viết đã bày tỏ sự cảm ơn về sự quan tâm của Ban Cơ yếu Chính phủ và Bộ Thông tin và Truyền thông về tình hình ứng dụng CNTT và phối hợp thúc đẩy ứng dụng chữ ký số trên địa bàn tỉnh.
Tại buổi làm việc, Đoàn đã thông báo tình hình ứng dụng và triển khai chữ ký số chuyên dùng phục vụ các cơ quan thuộc hệ thống chính trị do Ban Cơ yếu Chính phủ thực hiện trong thời gian vừa qua. Đại diện Sở Thông tin và Truyền thông Đã Nẵng đã báo cáo tình hình ứng dụng CNTT và chữ ký số trên địa bàn tỉnh. Hai bên đã trao đổi, thống nhất một số nội dung có liên quan và trong thời gian tới sẽ xây dựng kế hoạch và phối hợp chặt chẽ để triển khai hệ thống cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số chuyên dùng do Ban Cơ yếu Chính phủ thực hiện trong thời gian tới. Dự kiến nhu cầu triển khai chữ ký số tại Đà nẵng giai đoạn 2013-2015 khoảng 5000 chứng thư số và 10.000 chứng thư số trong giai đoạn 2016-2020.
**Việt Anh**
**Nguồn tin: **antoanthongtin.vn
**Những tin mới hơn**
**Những tin cũ hơn**

Server: Apache

Cache-Control: private, pre-check=0, post-check=0, max-age=0

Content-Encoding: x-gzip

Set-Cookie: nv3c_I6jni_nvvithemever=yA%2C%2C; expires=Sun, 28-Feb-2016 19:14:25 GMT; path=/; domain=.thpthoabinhvl.edu.vn; httponly


text:
Hotels.com mang đến cho bạn những ưu đãi và khuyến mãi giá phòng khách sạn tuyệt vời tại Montebello, Mỹ. Đặt phòng khách sạn trực tuyến ngay hôm nay cùng chúng tôi để hưởng giá tốt nhất.
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Montebello để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Montebello, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Montebello để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Montebello, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.

Content-Language: vi-VN

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZO; Domain=.hotels.com; Expires=Sun, 28-Feb-2016 19:18:16 GMT; Path=/


text:
Đặt phòng tại khách sạn này và tích lũy đêm sau thời gian lưu trú
Khách có thể yêu cầu phòng phù hợp để mang theo vật nuôi bằng cách liên hệ khách sạn theo thông tin liên lạc được cung cấp trong xác nhận đặt phòng.
Tiền đặt cọc cho vật nuôi: 75USD mỗi lần lưu trú
Với khoản phụ phí 15USD mỗi đêm, khách có thể yêu cầu thêm giường gấp/giường phụ
Phụ phí bữa sáng khoảng từ 7USD đến 14USD / 1 người (ước tính)
Khách có thể mang theo vật nuôi với phụ phí 15USD mỗi chỗ ở mỗi đêm
Khách có thể yêu cầu phòng phù hợp để mang theo vật nuôi bằng cách liên hệ khách sạn theo thông tin liên lạc được cung cấp trong xác nhận đặt phòng.
Tiền đặt cọc cho vật nuôi: 75USD mỗi lần lưu trú
Với khoản phụ phí 15USD mỗi đêm, khách có thể yêu cầu thêm giường gấp/giường phụ
Phụ phí bữa sáng khoảng từ 7USD đến 14USD / 1 người (ước tính)
Khách có thể mang theo vật nuôi với phụ phí 15USD mỗi chỗ ở mỗi đêm
Chúng tôi đã liệt kê mọi khoản phí được khách sạn thông báo với mình. Tuy nhiên, phí cụ thể có thể khác biệt, ví dụ như phụ thuộc vào thời gian lưu trú hoặc loại phòng của bạn.
Chúng tôi đang theo dõi giá của khách sạn này vào ngày lưu trú dự kiến của bạn
( - )

markdown:
Đặt phòng tại khách sạn này và tích lũy đêm sau thời gian lưu trú
Khách có thể yêu cầu phòng phù hợp để mang theo vật nuôi bằng cách liên hệ khách sạn theo thông tin liên lạc được cung cấp trong xác nhận đặt phòng.
Tiền đặt cọc cho vật nuôi: 75USD mỗi lần lưu trú
Với khoản phụ phí 15USD mỗi đêm, khách có thể yêu cầu thêm
**giường gấp/giường phụ**
Phụ phí
**bữa sáng** khoảng từ 7USD đến 14USD / 1 người (ước tính)
Khách có thể mang theo
**vật nuôi** với phụ phí 15USD mỗi chỗ ở mỗi đêm
|Ẩm thực||
|
|Vui chơi, giải trí||
|
|Làm việc từ xa||
|
|Dịch vụ||
|
|Tiện nghi||
|
|Hỗ trợ người khuyết tật||
|
|Tiện nghi như tại nhà||
|
|Nghỉ ngơi||
|
|Giải trí||
|
|Kết nối||
|
|Ẩm thực||
|
|Xem thêm||
|
Khách có thể yêu cầu phòng phù hợp để mang theo vật nuôi bằng cách liên hệ khách sạn theo thông tin liên lạc được cung cấp trong xác nhận đặt phòng.
Tiền đặt cọc cho vật nuôi: 75USD mỗi lần lưu trú
Với khoản phụ phí 15USD mỗi đêm, khách có thể yêu cầu thêm
**giường gấp/giường phụ**
Phụ phí
**bữa sáng** khoảng từ 7USD đến 14USD / 1 người (ước tính)
Khách có thể mang theo
**vật nuôi** với phụ phí 15USD mỗi chỗ ở mỗi đêm
Chúng tôi đã liệt kê mọi khoản phí được khách sạn thông báo với mình. Tuy nhiên, phí cụ thể có thể khác biệt, ví dụ như phụ thuộc vào thời gian lưu trú hoặc loại phòng của bạn.
Chúng tôi đang theo dõi giá của khách sạn này vào ngày lưu trú dự kiến của bạn
**( - )**

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZOIUUqMTM0NjMzfG51bGx8bnVsbHwyIUYq; Domain=.hotels.com; Expires=Sun, 28-Feb-2016 19:28:17 GMT; Path=/


text:
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.×

markdown:
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
[](/add.php) [](/random.php) [](/users.php)
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

Server: Cowboy

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Xss-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

Via: 1.1 varnish

X-Cache: MISS


text:
Mars Orbiter Mission
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Mars Orbiter Mission hay thông dụng là Mangalyaan là một chương trình khám phá Sao Hỏa của Ấn Độ. Tàu vũ trụ này thực hiện nhiệm vụ khám phá Sao Hỏa này khởi hành lúc 2h38 (giờ Ấn Độ) từ trung tâm vũ trụ Satish Dhawan, Sriharikota, vùng bờ biển phía tây của Ấn Độ. Tàu vũ trụ được đẩy đi bằng một tên lửa nặng 350 tấn.
Tàu vũ trụ sẽ thực hiện nhiệm vụ bay đến quỹ đạo Sao Hỏa vào năm 2014 trong hành trình kéo dài 300 ngày. Tàu thăm dò không người lái này có màu vàng, nặng 1,35 tấn.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă “Mars Orbiter Spacecraft”. ISRO. Tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2013.
- ^ “India to launch Mars Orbiter Mission on November 5”. NDTV. Ngày 22 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2013.
- ^ a ă “12 must-know facts about India's mission to Mars”. Economic Times. Ngày 11 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2013.
- ^ Aero India 2013 Expo
- ^ “Mars Orbiter MIssion - Payloads” (PDF). Indian Space Research Organisation (ISRO). ISRO. Tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2013.
- ^ Mars Orbiter Mission (MOM) - Manglayaan (ngày 15 tháng 10 năm 2013)

markdown:
# Mars Orbiter Mission
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|
|Bài hoặc đoạn này cần được
Xin hãy giúp
|
|![]()
|
|Thông tin trong bài này hoặc đoạn này không
Xin bạn hãy
|
|![]()
Hình minh họa MOM
[ISRO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u_V%C5%A9_tr%E1%BB%A5_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Bus](/w/index.php?title=Satellite_bus&action=edit&redlink=1) [I-1K](/w/index.php?title=I-1K&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-specifications-1) [UTC+5:30](/wiki/UTC%2B5:30) [[2]](#cite_note-launch-2) [PSLV-XL](/w/index.php?title=Polar_Satellite_Launch_Vehicle&action=edit&redlink=1)C25 [[3]](#cite_note-ET12facts-3) [Satish Dhawan](/w/index.php?title=Satish_Dhawan_Space_Centre&action=edit&redlink=1) [FLP](/w/index.php?title=Satish_Dhawan_Space_Centre_First_Launch_Pad&action=edit&redlink=1) [ngày](/wiki/Ng%C3%A0y) [Trang mạng](/wiki/Trang_m%E1%BA%A1ng) [isro.org/mars](http://www.isro.org/mars/home.aspx) [[4]](#cite_note-AeroIndia2013-4)
1,350 kg (2,98 lb)
[[3]](#cite_note-ET12facts-3)
15 kg (33 lb)
[[5]](#cite_note-payload-5) [khối](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%E1%BA%ADp_ph%C6%B0%C6%A1ng) [watt](/wiki/Watt) [[1]](#cite_note-specifications-1) [Tham số quỹ đạo](/wiki/Tham_s%E1%BB%91_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Hệ thống tham chiếu](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD&action=edit&redlink=1) [Areocentric](/w/index.php?title=Areocentric_orbit&action=edit&redlink=1) [Độ nghiêng](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_nghi%C3%AAng_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [°](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_(g%C3%B3c)) [[6]](#cite_note-6) **Mars Orbiter Mission** hay thông dụng là Mangalyaan là một chương trình khám phá [Sao Hỏa](/wiki/Sao_H%E1%BB%8Fa) của Ấn Độ. Tàu vũ trụ này thực hiện nhiệm vụ khám phá Sao Hỏa này khởi hành lúc 2h38 (giờ Ấn Độ) từ [trung tâm vũ trụ Satish Dhawan](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5_Satish_Dhawan&action=edit&redlink=1), [Sriharikota](/w/index.php?title=Sriharikota&action=edit&redlink=1), vùng bờ biển phía tây của Ấn Độ. Tàu vũ trụ được đẩy đi bằng một tên lửa nặng 350 tấn.
Tàu vũ trụ sẽ thực hiện nhiệm vụ bay đến quỹ đạo Sao Hỏa vào năm 2014 trong hành trình kéo dài 300 ngày. Tàu thăm dò không người lái này có màu vàng, nặng 1,35
[tấn](/wiki/T%E1%BA%A5n).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Mars_Orbiter_Mission&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mars_Orbiter_Mission&action=edit§ion=1)]
- ^
**a** **ă** [“Mars Orbiter Spacecraft”](http://www.isro.org/mars/spacecraft.aspx). *ISRO*. Tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-launch_2-0) [“India to launch Mars Orbiter Mission on November 5”](http://timesofindia.indiatimes.com/india/India-to-launch-Mars-Orbiter-Mission-on-November-5/articleshow/24548060.cms). *NDTV*. Ngày 22 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2013.
- ^
**a** **ă** [“12 must-know facts about India's mission to Mars”](http://economictimes.indiatimes.com/slideshows/science-technology/12-must-know-facts-about-indias-mission-to-mars/will-enter-into-mars-orbit/slideshow/23965837.cms). *Economic Times*. Ngày 11 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2013. [^](#cite_ref-AeroIndia2013_4-0) [Aero India 2013 Expo](http://3.bp.blogspot.com/-nMHt51PT97U/URgPt_gJdzI/AAAAAAAAD-Y/0BPqJRSDWCo/s1600/ISRO's+Mars+Orbiter+Mission.jpg) [^](#cite_ref-payload_5-0) [“Mars Orbiter MIssion - Payloads”](http://www.isro.org/pslv-c25/pdf/mom-payloads.pdf)(PDF). *Indian Space Research Organisation (ISRO)*. [ISRO](/w/index.php?title=ISRO&action=edit&redlink=1). Tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2013. [^](#cite_ref-6) [Mars Orbiter Mission (MOM) - Manglayaan (ngày 15 tháng 10 năm 2013)](http://isp.justthe80.com/planetary-exploration/mars-obiter)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Mars_Orbiter_Mission&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mars_Orbiter_Mission&action=edit§ion=2)]
|
|
· · Đặc điểm ( · · · · |Quan sát
|
|Chủ đề khác
|

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1055 hit (1), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Papilio aristophontes
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Papilio aristophontes là một loài bướm thuộc họ Papilionidae. Nó là loài đặc hữu của Comoros. Nó được liệt vào sách đỏ do hiếm và bị đe dọa đến sự sống của nó.
Nguồn[sửa | sửa mã nguồn]
- Gimenez Dixon, M. 1996. Papilio aristophontes. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập ngày 31 tháng 7 2007.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Afrotropical Butterflies: File C – Papilionidae - Tribe Papilionini
- ^ Papilio, Site of Markku Savela
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Papilio aristophontes tại Wikimedia Commons

markdown:
*Papilio aristophontes*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Papilio aristophontes
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Papilionidae](/wiki/H%E1%BB%8D_B%C6%B0%E1%BB%9Bm_ph%C6%B0%E1%BB%A3ng) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Papilio](/wiki/Papilio) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **P. aristophontes** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Papilio aristophontes* [Oberthür](/w/index.php?title=Charles_Oberth%C3%BCr&action=edit&redlink=1), 1897 [[1]](#cite_note-ATBUT-1) [[2]](#cite_note-funet-2) * là một loài Papilio aristophontes* [bướm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_ng%C3%A0y)thuộc họ [Papilionidae](/wiki/H%E1%BB%8D_B%C6%B0%E1%BB%9Bm_ph%C6%B0%E1%BB%A3ng). Nó là [loài đặc hữu](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_h%E1%BB%AFu)của [Comoros](/wiki/Comoros). Nó được liệt vào sách đỏ do hiếm và bị đe dọa đến sự sống của nó.
## Nguồn[
[sửa](/w/index.php?title=Papilio_aristophontes&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papilio_aristophontes&action=edit§ion=1)]
- Gimenez Dixon, M. 1996.
[Papilio aristophontes](http://www.iucnredlist.org/search/details.php/15981/all). [2006 IUCN Red List of Threatened Species.](http://www.iucnredlist.org)Truy cập ngày 31 tháng 7 2007.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Papilio_aristophontes&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papilio_aristophontes&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-ATBUT_1-0) [Afrotropical Butterflies: File C – Papilionidae - Tribe Papilionini](http://atbutterflies.com/downloads/papilionidae_papilionini.doc) [^](#cite_ref-funet_2-0) [, Site of Markku Savela](http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/papilionidae/papilioninae/papilio/index.html) *Papilio*
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Papilio_aristophontes&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papilio_aristophontes&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Papilio aristophontes](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Papilio_aristophontes) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
Quận Kenedy, Texas
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Quận Kenedy (tiếng Anh: County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố. Theo kết quả điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người.
Quận Kenedy (tiếng Anh: County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố. Theo kết quả điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người.

markdown:
# Quận Kenedy, Texas
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Quận Kenedy (
[tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): County) là một [quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) trong [tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Texas](/wiki/Texas), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Quận lỵ đóng ở thành phố. Theo kết quả điều tra dân số năm [2000](/wiki/2000) của [Cục điều tra dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3), quận có dân số người.

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Thể loại:Chính tả
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
dấu ./. được sử dụng khi hết 1 văn bản nào đó. Ví dụ: công văn, tờ trình, tập làm văn...
Thể loại con
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.
C
- ► Chữ (9 t.l., 1 tr.)
D
- ► Dấu chấm câu (4 tr.)
Các trang trong thể loại “Chính tả”
5 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 5 trang.

markdown:
# Thể loại:Chính tả
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
dấu ./. được sử dụng khi hết 1 văn bản nào đó. Ví dụ: công văn, tờ trình, tập làm văn...
## Thể loại con
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.
### C
- ►
[Chữ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ch%E1%BB%AF) (9 t.l., 1 tr.)
### D
- ►
[Dấu chấm câu](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:D%E1%BA%A5u_ch%E1%BA%A5m_c%C3%A2u) (4 tr.)
## Các trang trong thể loại “Chính tả”
5 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 5 trang.

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


text:
mydriatic
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Anh[sửa]
Tính từ[sửa]
mydriatic (không so sánh được)
Danh từ[sửa]
mydriatic (số nhiều mydriatics)
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
mydriatic (không so sánh được)
mydriatic (số nhiều mydriatics)

markdown:
# mydriatic
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)]
|
|
Cấp trung bình
|
|
Cấp hơn
|
|
Cấp nhất
**mydriatic** ( *không so sánh được*)
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **mydriatic** ( *số nhiều* **) mydriatics**
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1067 frontend miss (0)