markdown:
# Chủ nghĩa Marx-Lenin
|Bài viết này cần thêm
|
|
|![]()
|
|Bài viết (hoặc đoạn) này hiện gây
Các thảo luận liên quan có thể được tìm thấy tại
**Chủ nghĩa Marx-Lenin** là học thuyết chính trị do Lenin phát triển từ [Chủ nghĩa Marx](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx) [, được coi là ý thức hệ chính thức của Liên Xô từ giữa thập niên 1920. Học thuyết chính trị này được Stalin đinh nghĩa "học thuyết do [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)] [Karl Marx](/wiki/Karl_Marx)và [Friedrich Engels](/wiki/Friedrich_Engels)sáng lập và được [Vladimir Ilyich Lenin](/wiki/Vladimir_Ilyich_Lenin)phát triển trong mối quan hệ đấu tranh giai cấp giữa thời đại [Chủ nghĩa đế quốc](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_%C4%91%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c)và các cuộc cách mạng của giai cấp vô sản. [[1]](#cite_note-lex57-1)
Theo quan điểm của các đảng cộng sản, Chủ nghĩa Marx-Lenin là thế giới quan, hệ tư tưởng chính trị của giai cấp công nhân. Đảng Xã hội chủ nghĩa Thống nhất Đức định nghĩa chủ nghĩa Mác-Lênin:
*"Được gây dựng nên bởi Marx và Engels và tiếp tục được phát triển bởi Lenin, đó không chỉ là thế giới quan khoa học của giai cấp công nhân, mà nó còn liên tục được làm phong phú bởi phong trào cộng sản quốc tế, trên cơ sở kinh nghiệm xây dựng và thực tiễn của các cuộc đấu tranh giải phóng cách mạng xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa."* [[2]](#cite_note-2)
Chủ nghĩa Marx-Lenin là cụm từ thường để chỉ cho lý thuyết chính trị kết hợp có tính chọn lọc ghép các lý thuyết của Marx và lý thuyết của Lenin, chứ không phải nghiên cứu riêng rẽ hay sự tổng hợp kết hợp tất cả các lý thuyết của hai ông, và thường hay được một số nhà nghiên cứu cho là do Stalin đặt ra. Nó là cơ sở cho sự ra đời của các Đảng Cộng sản đưa đến thành lập Quốc tế III. Tuy nhiên do sự phân rẽ từ trong chính phong trào theo Quốc tế III, hay những người theo Quốc tế IV mà những người theo Quốc tế III phủ nhận,...nên cách hiểu cũng không thống nhất. Thuật ngữ chủ nghĩa Mác-Lênin đã được sử dụng bởi các Đảng Cộng sản cũng như các Đảng
[dân chủ xã hội](/wiki/D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_x%C3%A3_h%E1%BB%99i) có quan hệ gần gũi với họ.
## Mục lục
[1 Thành phần của Chủ nghĩa Marx-Lenin](#Th.C3.A0nh_ph.E1.BA.A7n_c.E1.BB.A7a_Ch.E1.BB.A7_ngh.C4.A9a_Marx-Lenin) [2 Cơ sở lý luận cho sự ra đời của chủ nghĩa Marx-Lenin](#C.C6.A1_s.E1.BB.9F_l.C3.BD_lu.E1.BA.ADn_cho_s.E1.BB.B1_ra_.C4.91.E1.BB.9Di_c.E1.BB.A7a_ch.E1.BB.A7_ngh.C4.A9a_Marx-Lenin) [3 Chủ nghĩa Marx-Lenin ở Việt Nam](#Ch.E1.BB.A7_ngh.C4.A9a_Marx-Lenin_.E1.BB.9F_Vi.E1.BB.87t_Nam) [4 Chủ nghĩa Marx-Lenin nhìn từ nhiều phía](#Ch.E1.BB.A7_ngh.C4.A9a_Marx-Lenin_nh.C3.ACn_t.E1.BB.AB_nhi.E1.BB.81u_ph.C3.ADa) [5 Chủ nghĩa Marx-Lenin trong lịch sử](#Ch.E1.BB.A7_ngh.C4.A9a_Marx-Lenin_trong_l.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [6 Chủ nghĩa Marx từ 3 phương diện](#Ch.E1.BB.A7_ngh.C4.A9a_Marx_t.E1.BB.AB_3_ph.C6.B0.C6.A1ng_di.E1.BB.87n) [7 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [8 Thư mục](#Th.C6.B0_m.E1.BB.A5c) [9 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Thành phần của Chủ nghĩa Marx-Lenin[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&action=edit§ion=1)]
Chủ nghĩa Marx-Lenin gồm có 3 phần chủ yếu:
### Triết học[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&action=edit§ion=2)]
- Gồm 2 phần là
[chủ nghĩa duy vật](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_duy_v%E1%BA%ADt) [biện chứng](/wiki/Bi%E1%BB%87n_ch%E1%BB%A9ng)và [chủ nghĩa duy vật lịch sử](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_duy_v%E1%BA%ADt_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD)
- Chủ nghĩa duy vật lịch sử nổi bật các vấn đề:
- Mối quan hệ giữa
[Tồn tại xã hội](/w/index.php?title=T%E1%BB%93n_t%E1%BA%A1i_x%C3%A3_h%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1)và [Ý thức xã hội](/wiki/%C3%9D_th%E1%BB%A9c_x%C3%A3_h%E1%BB%99i)
- Lý luận về
[Hình thái Kinh tế - Xã hội](/wiki/H%C3%ACnh_th%C3%A1i_kinh_t%E1%BA%BF-x%C3%A3_h%E1%BB%99i).
- Mối quan hệ giữa
### Kinh tế chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&action=edit§ion=3)]
- Cuộc đấu tranh giữa giai cấp vô sản và tư sản trên phương diện kinh tế đó là vấn đề xác định sở hữu về tư liệu sản xuất.
[Phương thức sản xuất](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_th%E1%BB%A9c_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t) [Xã hội chủ nghĩa](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_x%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a)thay thế Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa.
### Chủ nghĩa xã hội khoa học[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&action=edit§ion=4)] [Chủ nghĩa xã hội](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_x%C3%A3_h%E1%BB%99i)thay thế [chủ nghĩa tư bản](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_t%C6%B0_b%E1%BA%A3n)thông qua cách mạng [vô sản](/w/index.php?title=V%C3%B4_s%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1)là một tất yếu khách quan.
- Cách mạng vô sản nổ ra với nguyên nhân là do mâu thuẫn trong lòng chế độ xã hội tư bản.
[Giai cấp công nhân](/wiki/Giai_c%E1%BA%A5p_c%C3%B4ng_nh%C3%A2n)mang sứ mệnh lịch sử là xóa bỏ [phương thức sản xuất](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_th%E1%BB%A9c_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t)tư bản chủ nghĩa thay vào đó phương thức sản xuất xã hội chủ nghĩa.
Marx xác định đây là học thuyết "mở", sẽ có các chi tiết nhỏ không còn phù hợp trong tương lai cần điều chỉnh, bổ sung và phát triển.
### Các quan điểm của V. I. Lenin[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&action=edit§ion=5)]
- Xác định điều kiện đã thay đổi: Chủ nghĩa tư bản từ tự do cạnh tranh tiến đến giai đoạn tột cùng của nó là chủ nghĩa đế quốc.
- Xác định thời cơ ra đời của Đảng cộng sản. Khẳng định cách mạng nổ ra không chỉ trong lòng xã hội tư bản phát triển cao mà còn tại các nước chế độ tư bản phát triển trong giai đoạn trung bình.
- Cụ thể hóa các mối quan hệ giữa chính trị - kinh tế sau thời điểm cách mạng tháng 10 (năm 1917) thắng lợi và tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện thực tại Liên bang Xô Viết.
## Cơ sở lý luận cho sự ra đời của chủ nghĩa Marx-Lenin[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&action=edit§ion=6)]
Trong
[khoa học tự nhiên](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc_t%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn) có:
Những phát minh quan trọng này giúp Marx và Engels hình thành quan điểm
[duy vật biện chứng](/wiki/Duy_v%E1%BA%ADt_bi%E1%BB%87n_ch%E1%BB%A9ng).
Trong
[khoa học xã hội](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc_x%C3%A3_h%E1%BB%99i) có: [Chủ nghĩa duy vật](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_duy_v%E1%BA%ADt)của [Ludwig Feuerbach](/wiki/Ludwig_Feuerbach)
- Phép
[biện chứng](/wiki/Bi%E1%BB%87n_ch%E1%BB%A9ng)của [Georg Wilhelm Friedrich Hegel](/wiki/Georg_Wilhelm_Friedrich_Hegel)
- Chủ nghĩa xã hội không tưởng phê phán: các đại diện là
[Henri de Saint-Simon](/wiki/Henri_de_Saint-Simon), [Robert Owen](/wiki/Robert_Owen), [Charles Fourier](/wiki/Charles_Fourier)
- Kinh tế chính trị cổ điển Anh: các đại diện là
[David Ricardo](/wiki/David_Ricardo), [Adam Smith](/wiki/Adam_Smith)
Từ những cơ sở về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội, Marx và Engels sáng lập ra chủ nghĩa duy vật lịch sử và học thuyết
[giá trị thặng dư](/wiki/Gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_th%E1%BA%B7ng_d%C6%B0), từ đó luận giải một cách khoa học sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân.
## Chủ nghĩa Marx-Lenin ở Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&action=edit§ion=7)] [Hồ Chí Minh](/wiki/H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) là người đã truyền bá chủ nghĩa này vào Việt Nam sau khi đọc tài liệu Sơ thảo Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa lần thứ nhất của Lênin, bản thân ông cũng đã viết tác phẩm [Đường Kách mệnh](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_k%C3%A1ch_m%E1%BB%87nh) chứa đựng nhiều nội dung của chủ nghĩa Mác-Lênin. Đến nay, chủ nghĩa Marx-Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh được [Đảng Cộng sản Việt Nam](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam) lấy làm là cơ sở lý luận của mình được coi là vũ khí lý luận của giai cấp công nhân.
Trước khi chủ nghĩa Marx-Lenin xuất hiện ở
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), những phong trào [giải phóng dân tộc](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1): phong trào [Cần Vương](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_C%E1%BA%A7n_V%C6%B0%C6%A1ng), khởi nghĩa của [Phan Đình Phùng](/wiki/Phan_%C4%90%C3%ACnh_Ph%C3%B9ng), của [Hoàng Hoa Thám](/wiki/Ho%C3%A0ng_Hoa_Th%C3%A1m), các cuộc vận động của [Phan Bội Châu](/wiki/Phan_B%E1%BB%99i_Ch%C3%A2u), [Phan Chu Trinh](/wiki/Phan_Ch%C3%A2u_Trinh), [Nguyễn Thái Học](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Th%C3%A1i_H%E1%BB%8Dc)... đều thất bại; nhưng kể từ khi Hồ Chí Minh đem chủ nghĩa Marx-Lenin vào Việt Nam, phong trào đấu tranh giành độc lập của Việt Nam có sự phát triển mạnh mẽ.
Đầu tiên, sau gần 100 năm bị đô hộ bởi thực dân Pháp và đế quốc Nhật Bản, năm 1945 dưới sự lãnh đạo của Hồ Chí Minh và đảng Cộng sản, Việt Nam đã giành được chính quyền từ tay đế quốc
[Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) và tuyên bố thành lập nước Việt Nam độc lập vào ngày [2 tháng 9](/wiki/2_th%C3%A1ng_9) năm 1945. Tiếp theo là chiến thắng ở [Điện Biên Phủ](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_Ph%E1%BB%A7) năm 1954 trước thực dân Pháp sau khi Pháp trở lại [Đông Dương](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) năm 1946.
Sau đó,
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) đã hậu thuẫn chính phủ [Quốc gia Việt Nam](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia_Vi%E1%BB%87t_Nam), chính phủ bản xứ được thành lập theo [Hiệp ước Elysée](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Elys%C3%A9e&action=edit&redlink=1) giữa Tổng thống Pháp [Vincent Auriol](/w/index.php?title=Vincent_Auriol&action=edit&redlink=1) và Cựu hoàng [Bảo Đại](/wiki/B%E1%BA%A3o_%C4%90%E1%BA%A1i) (sau đổi tên thành [Việt Nam Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a)) ở miền Nam Việt Nam nhằm từ chối thi hành Tổng tuyển cử thống nhất Việt Nam, sau đó Hoa Kỳ đã trực tiếp đổ quân vào Việt Nam để tham chiến. Chính phủ Hoa Kỳ tuyên bố hành động của họ để ngăn chặn làn sóng cộng sản lan xuống các quốc gia [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81). (Xem [thuyết Domino](/wiki/Thuy%E1%BA%BFt_domino)). Cuộc chiến kéo dài hơn 20 năm, kết cục là quân viễn chinh Mỹ đã phải rút khỏi Việt Nam sau khi [Hiệp định Hòa bình Paris](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_1973) được ký vào tháng 1 năm 1973 và chính phủ Việt Nam Cộng hòa sụp đổ sau [sự kiện 30 tháng 4, 1975](/wiki/S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_30_th%C3%A1ng_4_n%C4%83m_1975), hai miền Việt Nam tái thống nhất dưới sự lãnh đạo của [đảng cộng sản Việt Nam](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam).
Chủ nghĩa Marx-Lenin được xem là kim chỉ nam trong mọi hành động của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chính phủ Việt Nam để đưa Việt Nam tiến lên
[chủ nghĩa xã hội](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_x%C3%A3_h%E1%BB%99i). Chủ nghĩa Marx-Lenin được nghiên cứu và được coi là môn học chính trong hệ thống giáo dục đại học ở Việt Nam.
## Chủ nghĩa Marx-Lenin nhìn từ nhiều phía[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&action=edit§ion=8)]
Chủ nghĩa Marx-Lenin vẫn luôn bị các nước tư bản phê phán và cho rằng xã hội xã hội chủ nghĩa là một xã hội không tưởng. Nhưng những học giả tư bản có nghiên cứu kỹ về chủ nghĩa Marx-Lenin rất e sợ nó và xem nó như một bóng ma ám ảnh
[chủ nghĩa tư bản](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_t%C6%B0_b%E1%BA%A3n), vì nó vạch ra những khiếm khuyết không thể khắc phục của chủ nghĩa tư bản [. Dù Chủ nghĩa tư bản tự thân nó luôn thích nghi một cách phù hợp với các biến động thời đại và đến nay vẫn đứng vững trước chủ nghĩa cộng sản, tuy nhiên những quan hệ kinh tế bóc lột, các cuộc chiến tranh giành tài nguyên và các cuộc khủng hoảng kinh tế theo chu kỳ thực tế vẫn đang diễn ra. [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)]
Các nhà nước Xã hội chủ nghĩa lấy của chủ nghĩa Marx-Lenin làm cơ sở lý luận, song do nhiều nguyên nhân, lý luận này tại một số nước bị biến tướng thành những dạng cực đoan (như
[chủ nghĩa Stalin](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_c%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n#Ch.E1.BB.A7_ngh.C4.A9a_Stalin) hay [chủ nghĩa Mao](/wiki/T%C6%B0_t%C6%B0%E1%BB%9Fng_Mao_Tr%E1%BA%A1ch_%C4%90%C3%B4ng)). Năm 2007, [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) đã khánh thành " [Đài Tưởng niệm Nạn nhân của Chủ nghĩa Cộng sản](/wiki/%C4%90%C3%A0i_T%C6%B0%E1%BB%9Fng_ni%E1%BB%87m_N%E1%BA%A1n_nh%C3%A2n_c%E1%BB%A7a_Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n)". [Hội Đồng Âu châu](/wiki/Ngh%E1%BB%8B_vi%E1%BB%87n_ch%C3%A2u_%C3%82u) vào đầu năm 2006 đã biểu quyết [Nghị quyết 1481](/wiki/Ngh%E1%BB%8B_quy%E1%BA%BFt_1481_c%E1%BB%A7a_H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_ch%C3%A2u_%C3%82u) nhằm kết án chế độ cộng sản là " [chế độ diệt chủng](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%BF_%C4%91%E1%BB%99_di%E1%BB%87t_ch%E1%BB%A7ng&action=edit&redlink=1)", tuy nhiên Nghị quyết đã không giành đủ 2/3 số phiếu cần thiết (chỉ có 99/317 phiếu thuận) nên Nghị viện đã không thể thông qua những khuyến cáo cụ thể đối với các nước thành viên. [[3]](#cite_note-tapchi-3)
Tại
[Nga](/wiki/Nga) và [Đông Âu](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u), các nhà nước XHCN đã sụp đổ vào [thập niên 1990](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1990). [Nhà nước Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4), thành quả của [Cách mạng Tháng Mười Nga](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Th%C3%A1ng_M%C6%B0%E1%BB%9Di), một biểu tượng thành công của chủ nghĩa Marx-Lenin trên quê hương của Lenin chỉ tồn tại được 74 năm. Dù vậy, những thành tựu và giá trị tốt đẹp vốn có thời Xô-viết vẫn không phai nhạt trong tâm trí nhiều người Nga. [Đảng Cộng sản Liên bang Nga](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Li%C3%AAn_bang_Nga) hiện vẫn giành được nhiều sự ủng hộ của nhân dân và là chính đảng lớn thứ 2 nước Nga, chỉ đứng sau [Đảng Nước Nga thống nhất](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_N%C6%B0%E1%BB%9Bc_Nga_th%E1%BB%91ng_nh%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) hiện đang cầm quyền. Tháng 7/2004, Bộ Giáo dục Nga cho xuất bản lại bộ giáo trình tóm tắt lịch sử [Đảng Cộng sản Liên Xô](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Li%C3%AAn_X%C3%B4). Cuối năm 2005, kết quả một cuộc điều tra dư luận của hai cơ quan độc lập nổi tiếng ở Nga cho thấy: 66% người Nga ngày nay cảm thấy nuối tiếc cho sự sụp đổ của Liên Xô; 76% số người cho rằng Liên Xô có rất nhiều điểm đáng để tự hào. [[4]](#cite_note-4)
Trong khi đó, những người ủng hộ chủ nghĩa Marx-Lenin lên án chủ nghĩa tư bản bóc lột và gây sự bất công thu nhập, lối sống cá nhân ích kỉ hay thi hành
[chủ nghĩa thực dân](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n) (trong quá khứ) và " [chủ nghĩa thực dân mới](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n_m%E1%BB%9Bi)". Họ chống lại chủ nghĩa phong kiến, chế độ quân chủ và chế độ chính trị tư sản. Họ chỉ trích sự cạnh tranh hỗn loạn của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa tất yếu sẽ dẫn tới [khủng hoảng kinh tế](/wiki/Kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng_kinh_t%E1%BA%BF) theo chu kỳ, điều mà Marx đã thấy trước từ những năm 1850 và tới nay vẫn đúng. Sau cuộc [khủng hoảng tài chính 2007-2010](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng_t%C3%A0i_ch%C3%ADnh_2007-2010&action=edit&redlink=1), ngay cả những học giả mạnh mẽ ủng hộ lý thuyết "tự tổ chức hiệu quả" của chủ nghĩa tư bản cũng đã buộc phải xem xét lại lý thuyết của mình. [Alan Greenspan](/wiki/Alan_Greenspan) (Giám đốc Cục dữ trữ Liên Bang Mỹ - [FED](/wiki/FED)) đã phát biểu trước Quốc hội Hoa Kỳ vào ngày 23/10/2008 rằng: *"Các lý luận trí óc (về sự thích ứng của chủ nghĩa tư bản) đã hoàn toàn sụp đổ. Tôi đã sai lầm trong giả định cho rằng lợi ích của các tổ chức, đặc biệt là các ngân hàng và những người khác, sẽ thúc đẩy họ có khả năng tốt nhất trong việc bảo vệ tài sản của mình và cổ đông... tôi đã bị sốc"* [[5]](#cite_note-ReferenceA-5) [[5]](#cite_note-ReferenceA-5)
Những người phê phán chủ nghĩa Marx-Lenin trước hết là những người ủng hộ
[chủ nghĩa tư bản](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_t%C6%B0_b%E1%BA%A3n) và chế độ [tư hữu](/w/index.php?title=T%C6%B0_h%E1%BB%AFu&action=edit&redlink=1) [tư liệu sản xuất](/w/index.php?title=T%C6%B0_li%E1%BB%87u_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1), họ phản đối chế độ [công hữu](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_h%E1%BB%AFu&action=edit&redlink=1) [tư liệu sản xuất](/w/index.php?title=T%C6%B0_li%E1%BB%87u_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1); những người ủng hộ chế độ " [dân chủ tự do](/wiki/D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_t%E1%BB%B1_do)" (hay dân chủ tư sản theo lý luận những người theo chủ nghĩa Marx- Lenin) phủ nhận chính quyền [chuyên chính vô sản](/wiki/Chuy%C3%AAn_ch%C3%ADnh_v%C3%B4_s%E1%BA%A3n) một đảng; và những người ủng hộ [tôn giáo](/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o) chống lại lý thuyết [duy vật](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_duy_v%E1%BA%ADt). Những người theo [chủ nghĩa dân tộc](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c) và [chủ nghĩa phát xít](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_ph%C3%A1t_x%C3%ADt) chống chủ nghĩa Marx-Lenin vì họ cho chủ nghĩa này muốn xây dựng chủ nghĩa đại đồng. Những người vô chính phủ cũng chống lại lý thuyết nhà nước chuyên chính vô sản. Trong khi đó một số người theo [chủ nghĩa xét lại](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_x%C3%A9t_l%E1%BA%A1i) phủ nhận chuyên chính vô sản, cách mạng nhưng cũng chịu ảnh hưởng của Marx chống chủ nghĩa tư bản.
Về cơ bản những sự bất đồng thường là do các quan niệm khác nhau về vai trò nhà nước, mô hình nhà nước, sở hữu, quan hệ sản xuất, vấn đề giai cấp, dân tộc, hay văn hóa, tôn giáo, đạo đức, cải tạo hay duy trì hiện tại xã hội, cách thức cải tạo xã hội.v.v.
## Chủ nghĩa Marx-Lenin trong lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&action=edit§ion=9)]
Chủ nghĩa Marx-Lenin được xây dựng bởi các nhà sáng lập chủ nghĩa cộng sản Marx, Engels, đưa đến sự thành lập
[Đệ nhất Quốc tế](/wiki/%C4%90%E1%BB%87_nh%E1%BA%A5t_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Sau sự ly khai của những người vô chính phủ, quốc tế thứ nhất tan vỡ. [Đệ nhị Quốc tế](/wiki/%C4%90%E1%BB%87_nh%E1%BB%8B_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) thành lập, nhưng sau đó bị chi phối bởi phần lớn là những người xét lại. Lenin bổ sung các lý thuyết của Marx, và phát triển lên trở thành chủ nghĩa Marx-Lenin, đưa tới sự thành lập của các Đảng Cộng sản và [Đệ tam Quốc tế](/wiki/%C4%90%E1%BB%87_tam_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Những người phản đối Stalin thành lập [Đệ Tứ Quốc tế](/wiki/%C4%90%E1%BB%87_T%E1%BB%A9_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Phong trào của những người theo Đệ tam quốc tế sau cũng bị phân nhánh. Một số theo Trung Quốc thường lấy tên đảng là Đảng Cộng sản (Marxism-Leninism) khẳng định đi theo chủ nghĩa Marx-Lenin trong khi thực chất theo chủ nghĩa Mao.
Nhiều Đảng Cộng sản trước đây ít nhiều bị ảnh hưởng các tư tưởng của Stalin hay Mao. Hiện nay nhiều đảng đã sửa đổi Cương lĩnh, chịu ảnh hưởng của Marx-Lenin khác nhau. Nhiều đảng chủ trương kinh tế thị trường và áp dụng cả kinh tế
[chủ nghĩa tư bản](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_t%C6%B0_b%E1%BA%A3n) trong giai đoạn quá độ tiến lên xây dựng [chủ nghĩa xã hội](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_x%C3%A3_h%E1%BB%99i).
Nhà sử học Marx-Lenin đương đại nổi tiếng người Đức, ông
[Eric Hobsbawm](/wiki/Eric_Hobsbawm), đã trình bày quan điểm trong bối cảnh diễn ra khi cuộc [khủng hoảng tài chính 2007-08](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng_t%C3%A0i_ch%C3%ADnh_2007-08&action=edit&redlink=1), kéo theo các khủng hoảng ngân hàng, khủng hoảng kinh tế, khủng hoảng tiền tệ và khủng hoảng nợ công ở châu Âu. Ông khái quát quan điểm những người Marxist với hệ thống [tư bản chủ nghĩa](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_t%C6%B0_b%E1%BA%A3n), về vai trò lịch sử của Chủ nghĩa Marx-Lenin: *"...Không có giải pháp nào là vĩnh cửu. Chủ nghĩa tư bản cũng thế, nó có sống dai đến đâu, có hiển hiện trong đầu óc người ta như một cái gì không thể thay đổi tới mức nào, rồi nó cũng sẽ biến mất, sớm hay muộn mà thôi... Về vật chất thì với rất nhiều người, thế giới ngày nay đã được cải thiện. Nhưng về tinh thần, chính trị và* [đạo đức](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_%C4%91%E1%BB%A9c)thì người ta không tiến kịp, hiện tại có lẽ còn đang thụt lùi. Vậy đâu là những giá trị của cuộc sống? Vì sao chúng ta sống trên đời? Sống để làm gì?... Trong 30, 40 năm gần đây, người ta đã khước từ một cách hệ thống việc đánh giá [chủ nghĩa tư bản](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_t%C6%B0_b%E1%BA%A3n)theo tinh thần duy lý. Một hệ thống bóc lột và phá hủy môi trường, cưa chính cái cành cây mà mình đang ngồi? Và bây giờ cành cây gãy răng rắc khắp nơi. Có lẽ nhân loại rồi sẽ ân hận vì không nghe theo [Rosa Luxemburg](/wiki/Rosa_Luxemburg): hoặc [chủ nghĩa xã hội](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_x%C3%A3_h%E1%BB%99i), hoặc trở về thời mông muội. [Karl Marx](/wiki/Karl_Marx)chưa bao giờ lập luận chống lại các nhà tư bản tham lam. Ông ấy chỉ chống lại một hệ thống tất yếu đẻ ra lòng tham. Trong chế độ tư bản, ai cũng buộc phải chạy theo lợi thế cho bản thân, không làm thế là chết. Những người như Marx và Schumpeter biết rõ rằng [chủ nghĩa tư bản](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_t%C6%B0_b%E1%BA%A3n)là một thứ không đứng yên, nó phát triển và tiến với tinh thần cách mạng về phía trước, nhưng nó cũng tất yếu sụp đổ và luôn gắn liền với những khủng hoảng quy mô khác nhau và có thể hết sức khốc liệt." [[6]](#cite_note-6)
## Chủ nghĩa Marx từ 3 phương diện[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&action=edit§ion=10)] **Về Triết học:**
- Lý luận Hình thái Kinh tế - Xã hội (theo quan điểm Marx) được một số người cho là nên thay bằng "
[nền văn minh](/wiki/V%C4%83n_minh)" theo hướng tiếp cận "tiêu chí kỹ thuật". (xem các tuyển tập của [Alvin Toffer](/w/index.php?title=Alvin_Toffer&action=edit&redlink=1)
- Quan điểm triết học Marx là: Không phải phân biệt thời kỳ bằng sản phẩm của thời kỳ đó làm ra mà phải phân biệt dựa trên sản phẩm thời kỳ đó sản xuất bằng phương tiện gì và phương thức sản suất trong thời kỳ đó. Thật vậy, loài người ngày càng sáng tạo ra những phương pháp, công cụ mới để tạo ra những sản phẩm mới; điều đó là cơ sở phân biệt trình độ của các thời kì.
- Nền tảng lý luận Hình thái kinh tế - Xã hội thực chất nhấn mạnh
[giai cấp](/wiki/Giai_c%E1%BA%A5p), mâu thuẫn giai cấp. Chủ nghĩa tư bản bởi cạnh tranh khốc liệt thực tế đã thúc đẩy Khoa hoc - Kỹ thuật phát triển, tức là thúc đẩy lực lực sản xuất phát triển để tiến lên một dạng lực lượng sản xuất mới, và chính quan hệ sản xuất CNTB lại sẽ kìm hãm lực lực sản xuất khi nó phát triển đến mức nào đó. Để hiểu rõ vấn đề cần nhìn vào sự thực cụ thể chứ không phải qua loa vài dòng. **Về Kinh tế - Chính trị:**
- Thực tế hiện nay các nước tư bản đã có sự điều chỉnh, phát triển kinh tế gắn với công bằng xã hội, và sự điều chỉnh này đã làm cho Tư bản chủ nghĩa thích nghi, tồn tại, và có mặt phát triển nhưng theo quan điểm của các nhà Kinh tế - Chính trị cánh tả cho rằng vấn đề đó không làm thay đổi bản chất bóc lột của giai cấp tư sản. Sự điều chỉnh đó đã gây khó khăn cho phong trào đấu tranh của giai cấp vô sản ở các nước tư bản phát triển.
- Các thay đổi ở các nước dựa trên nền tảng chủ nghĩa Marx-Lenin, nhất là ở mặt chấp nhận nhiều thành phần kinh tế và đảng viên Đảng cộng sản làm kinh tế tư nhân
[[1]](http://www.cpv.org.vn/cpv/Modules/News/NewsDetail.aspx?co_id=30434&cn_id=363134), đã thể hiện sự chấp nhận mặt "bóc lột" trong thời kỳ quá độ. Các đường lối phát triển tại các nước này đều chưa có "tiền lệ" [. Bằng chứng đã thấy rằng việc mong muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội trong thời gian ngắn là quá hấp tấp vội vã, mà cần tôn trọng quy luật khách quan để thành công. Điều này chủ nghĩa duy vật biện chứng đã thể hiện rõ. *]* [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c) **Về Chủ nghĩa Xã hội khoa học:**
- Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân: Cho rằng trong thời đại ngày nay, thời đại khoa học công nghệ phát triển như vũ bão, tiến đến thời đại tri thức, vai trò của công nhân lao động chân tay thay bằng tầng lớp tri thức (công nhân cổ cồn trắng). Tầng lớp tri thức hoạt động vì lợi ích chung của nhân loại và vì nguyện vọng của tầng lớp bị trị. Họ sẽ giúp giai cấp công nhân tìm ra con đường cụ thể để tiến lên CNXH.
- Xét về lịch sử, Phương thức sản xuất Tư bản đã hiện thực và đã "xuất khẩu" thành công và đã dẫn đến sự phát triển tại các nước như: Cộng hòa Pháp, Hợp chủng quốc Hoa Kỳ (bỏ qua giai đoạn Phong kiến"; Úc (bỏ qua giai đoạn chiếm hữu nô lệ và Phong kiến) nhưng Phương thức sản xuất Xã hội chủ nghĩa thì mới chỉ là " suy diễn từ lý luận" chưa có thực tế. Điều cái cần thiết là cần có một lý thuyết dẫn đường bổ sung cho những lý luận cổ điển.
- Quan niệm về dân chủ phải đa đảng, đa nguyên. Nếu đơn nguyên thì nội tại đơn nguyên cần tự đấu với nhau, điều đó càng làm các đảng viên phải ra sức học tập hơn nữa để bổ sung cho đường lối.
- Cách thức kiểm soát quyền lực trong điều kiện một đất nước với đảng cầm quyền là duy nhất (để tránh lạm quyền).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&action=edit§ion=11)] [^](#cite_ref-lex57_1-0) *Lexikon A-Z in zwei Bänden. Band 2*, Volkseigener Verlag Enzyklopädie Leipzig 1957, S. 114 **Meyers Universallexikon. Band 3, VEB Bibliographisches Institut Leipzig 1979, 1. Auflage, S. 81** [^](#cite_ref-2) [^](#cite_ref-tapchi_3-0) [http://tapchicongsan.org.vn/data/tcc/Html_Data/So_101.html](http://tapchicongsan.org.vn/data/tcc/Html_Data/So_101.html) **Loạt bài Bài học từ sự sụp đổ của Đảng CS Liên Xô - Báo Nhân dân, kỳ 7** [^](#cite_ref-4)
- ^
**a** [Wallerstein, Immanuel- The Decline of American Power, New Press Books, P. 66](#cite_ref-ReferenceA_5-1) **ă** **Freischützen des Rechtsstaats: wem nützen Stasiunterlagen und Gedenkstätten? Herbert Kierstein, Gotthold Schramm. Edition Ost, 2009. P 14** [^](#cite_ref-6)
## Thư mục[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Marx-Lenin&action=edit§ion=12)] *Chủ nghĩa xã hội khoa học*, Nhà xuất bản chính trị quốc gia. *Triết học Mác Lênin*, Nhà xuất bản chính trị quốc gia. *Kính tế chính trị Mác Lênin*, Nhà xuất bản chính trị quốc gia.

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


markdown:
# Chiến sĩ thi đua
Danh hiệu
**Chiến sĩ thi đua** ở [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) là danh hiệu vinh dự tặng thưởng cho cá nhân lập thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua, chiến đấu hoặc sản xuất. Danh hiệu này đặt ra theo [Nghị quyết](/w/index.php?title=Ngh%E1%BB%8B_quy%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1) 104/CP ngày [18 tháng 7](/wiki/18_th%C3%A1ng_7) năm [1963](/wiki/1963) sau đó thay thế bằng Nghị định số 156/1998/NĐ-CP ngày [30 tháng 7](/wiki/30_th%C3%A1ng_7) năm [1998](/wiki/1998) của [Chính phủ Việt Nam](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Vi%E1%BB%87t_Nam). Trong [Quân đội Nhân dân Việt Nam](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam), Chiến sĩ thi đua thường được lựa chọn sau khi kết thúc một nhiệm vụ tác chiến, công tác..., một cuộc vận động hoặc tổng kết thi đua hằng năm. Trong các ngành sản xuất và nghiên cứu khoa học kĩ thuật, chiến sĩ thi đua được lựa chọn trong các kì tổng kết công tác hằng năm và kế hoạch 5 năm.
Phong trào thi đua yêu nước do Chủ tịch
[Hồ Chí Minh](/wiki/H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) phát động từ năm 1948. Đại hội thi đua lần thứ nhất khai mạc 1/5/1952 tại Đại Từ, Thái Nguyên; có 154 chiến sĩ thi đua công, nông, binh và lao động trí óc toàn quốc về dự. Cũng tại đại hội này, các chiến sĩ thi đua lần đầu tiên được phong tặng tiêu biểu như [Cao Viết Bảo](/w/index.php?title=Cao_Vi%E1%BA%BFt_B%E1%BA%A3o&action=edit&redlink=1), [Giáp Văn Khương](/w/index.php?title=Gi%C3%A1p_V%C4%83n_Kh%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1), [Vũ Viết Thân](/w/index.php?title=V%C5%A9_Vi%E1%BA%BFt_Th%C3%A2n&action=edit&redlink=1), [Phạm Thị Thành](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Th%E1%BB%8B_Th%C3%A0nh)
## Quy định[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_s%C4%A9_thi_%C4%91ua&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_s%C4%A9_thi_%C4%91ua&action=edit§ion=1)]
- Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở (xã, phường, xí nghiệp, công ty, trường học, bệnh viện và cấp tương đương), xét chọn mỗi năm một lần khi kết thúc năm kế hoạch Nhà nước.
- Chiến sĩ thi đua cấp huyện, quận, thị xã và cấp tương đương là những người tiêu biểu, xuất sắc nhất trong số những chiến sĩ thi đua ở các cơ sở do huyện trực tiếp quản lý. Chiến sĩ thi đua cấp huyện, quận, thị xã và cấp tương đương xét chọn mỗi năm một lần.
- Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh, thành phố và đặc khu trực thuộc Trung ương là những người tiêu biểu, xuất sắc nhất trong số những chiến sĩ thi đua huyện, chiến sĩ thi đua của các ngành thuộc tỉnh, thành phố, đặc khu và chiến sĩ thi đua của các cơ sở Trung ương đóng tại địa phương. Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh, thành phố, đặc khu trực thuộc Trung ương xét chọn vào năm thứ ba và năm cuối của kế hoạch Nhà nước 5 năm.
- Chiến sĩ thi đua ngành (cả nước) là những người tiêu biểu, xuất sắc nhất trong số những chiến sĩ thi đua của các cơ sở thuộc ngành kể cả các cơ sở cùng ngành do tỉnh quản lý. Chiến sĩ thi đua ngành xét chọn vào năm thứ ba và năm cuối của kế hoạch Nhà nước 5 năm. Chiến sĩ thi đua ngành có thể mang một tên riêng phù hợp với nghề nghiệp do Thủ trưởng ngành định, sau khi có sự thoả thuận của Hội đồng thi đua toàn quốc.
- Chiến sĩ thi đua toàn quốc là những người tiêu biểu xuất sắc nhất trong số những chiến sĩ thi đua của ngành. Chiến sĩ thi đua toàn quốc xét chọn 5 năm một lần.
## Văn bản[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_s%C4%A9_thi_%C4%91ua&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_s%C4%A9_thi_%C4%91ua&action=edit§ion=2)]
Chiến sĩ thi đua ở Việt Nam được quy định trong các văn bản sau:
- Nghị định số 104-CP ngày 18-7-1963 của Hội đồng Chính phủ ban hành Điều lệ quy định các danh hiệu và tiêu chuẩn thi đua
[Nghị định Số: 247/HĐBT ngày 23 tháng 09 năm 1985 về quy định cụ thể danh hiệu chiến sỹ thi đua](http://www.luathonglinh.vn/van-ban-phap-luat/4194/ve-quy-dinh-cu-the-danh-hieu-chien-si-thi-dua/)
- Luật Tổ chức Chính phủ ngày 25 tháng 12 năm 2001;
- Luật Thi đua, Khen thưởng ngày 26 tháng 11 năm 2003 và Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng ngày 14 tháng 6 năm 2005;
- Nghị định số 121/2005/NĐ-CP ngày 30 tháng 9 năm 2005 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng;

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

Content-Encoding: gzip

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1055 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


markdown:
*Eurema alitha*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Eurema alitha
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Pieridae](/wiki/Pieridae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Eurema](/wiki/Eurema) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **E. alitha** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Eurema alitha*
(C. &
[R. Felder](/w/index.php?title=Rudolf_Felder&action=edit&redlink=1), 1862) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) *Terias invida*Butler, 1883 *Eurema zita* * là một loài Eurema alitha* [bướm ngày](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_ng%C3%A0y)thuộc chi *. Nó được C. & R. Felder miêu tả đầu tiên năm 1862 là* [Eurema](/wiki/Eurema) *Terias alitha*. [[1]](#cite_note-1) Nó được tìm thấy ở [[2]](#cite_note-2) [Southeast Asia](/w/index.php?title=Southeast_Asia&action=edit&redlink=1).
## Phân loài[
[sửa](/w/index.php?title=Eurema_alitha&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eurema_alitha&action=edit§ion=1)] *E. alitha alitha*( [Mindanao](/wiki/Mindanao)) *E. alitha basilana*( [Basilan](/wiki/Basilan)) *E. alitha djampeana*( [Tanahdjampea](/w/index.php?title=Tanahdjampea&action=edit&redlink=1)) *E. alitha garama*( [Sulu Islands](/w/index.php?title=Sulu_Archipelago&action=edit&redlink=1)) *E. alitha gradiens*(miền bắc [Borneo](/wiki/Borneo)) *E. alitha jalendra*( [Palawan](/wiki/Palawan)) *E. alitha novaguineensis*( [Papua](/wiki/Papua)) *E. alitha samarana*( [Samar](/wiki/Samar)) *E. alitha sanama*( [Sulu Islands](/w/index.php?title=Sulu_Islands&action=edit&redlink=1)) *E. alitha sangira*( [Sangi](/w/index.php?title=Sangir_Island&action=edit&redlink=1)) *E. alitha zita*( [Sulawesi](/wiki/Sulawesi))
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Eurema_alitha&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eurema_alitha&action=edit§ion=2)] **C. & R. Felder (1862).** [^](#cite_ref-1) [“Lepidoptera nova”](http://www.archive.org/stream/wienerentomologi06wien#page/289/mode/1up). *Wiener entomologische monatschrift* **6**: 282–294. [^](#cite_ref-2) [http://www.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/pieridae/coliadinae/eurema/](http://www.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/pieridae/coliadinae/eurema/)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Eurema_alitha&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eurema_alitha&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Eurema_alitha&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eurema_alitha&action=edit§ion=4)]
Phương tiện liên quan tới
[Eurema alitha](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Eurema_alitha) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


markdown:
# Haifa
[32°49′0″B 34°59′0″Đ / 32,81667°B 34,98333°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Haifa¶ms=32_49_0_N_34_59_0_E_scale:30000) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [32°49′0″B 34°59′0″Đ / 32,81667°B 34,98333°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Haifa¶ms=32_49_0_N_34_59_0_E_scale:30000)
|
|![]()
|
|Xin hãy cùng
Nếu bài viết đã được phát triển, hãy gỡ bản mẫu này.
|
|Haifa
|
|![]()
'
|
|![]()
*Seal* [Hebrew](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hebrew) [tiếng Ả Rập](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp) **Chính quyền** [Quận](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Israel&action=edit&redlink=1) [Haifa](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Haifa) **Dân số**
600.000 (đô thị liên hoàn)
1.039.000 (vùng đô thị)
**Khu vực nằm trong quyền hạn** [dunams](/wiki/Dunam)(63.7 km²) **Đứng đầu đô thị** [Yona Yahav](/w/index.php?title=Yona_Yahav&action=edit&redlink=1)
|Các địa điểm linh thiêng của đạo Bahá'í ở Haifa và Tây
|![ Welterbe.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Welterbe.svg/25px-Welterbe.svg.png)
[Di sản thế giới UNESCO](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) [1220](http://whc.unesco.org/en/list/1220/) [Vùng UNESCO](http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=®ion=&order=region) [Bán đảo A Rập+Châu Á-Thái Bình Dương](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_t%E1%BA%A1i_ch%C3%A2u_%C3%81_v%C3%A0_ch%C3%A2u_%C4%90%E1%BA%A1i_D%C6%B0%C6%A1ng) **Haifa** ( [tiếng Hebrew](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hebrew): חֵיפָה, *Hefa*; [tiếng Ả Rập](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp): حيفا, *Ḥayfā*) là thành phố lớn nhất miền Bắc [Israel](/wiki/Israel), lớn thứ năm trên toàn quốc với dân số hơn 265.000 người và 300.000 người sống tại các tỉnh lân cận, trong đó có các thành phố như [Krayot](/w/index.php?title=Krayot&action=edit&redlink=1), [Tirat Carmel](/wiki/Tirat_Carmel), [Daliyat al-Karmel](/w/index.php?title=Daliyat_al-Karmel&action=edit&redlink=1) và [Nesher](/wiki/Nesher). Những khu vực này hợp lại thành một đô thị, nơi cư trú gần 600.000 dân, tạo nên phần lõi trung tâm của [vùng đô thị Haifa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_Haifa&action=edit&redlink=1). [[1]](#cite_note-cbs_populations-1) Haifa là một thành phố đa dân tộc, với hơn 90% dân số là [2] [người Do Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_Th%C3%A1i), hơn 1/4 trong số đó là di dân ừ [Liên bang Xô Viết](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4), 10% là [người Ả Rập](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp), chủ yếu theo [đạo Cơ Đốc](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o). Thành phố này còn là nơi tọa lạc của [[3]](#cite_note-3) [Bahá'í World Centre](/w/index.php?title=Bah%C3%A1%27%C3%AD_World_Centre&action=edit&redlink=1), một [Di sản thế giới](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)được [UNESCO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c,_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c)công nhận. [[4]](#cite_note-UNESCO-4) [[5]](#cite_note-5)
Được xây dựng trên sườn dốc của
[Núi Carmel](/wiki/N%C3%BAi_Carmel), lịch sử định cư tại vùng đất này kéo dài hơn 3.000 năm. Sự định cư đầu tiên được biết đến thuộc vùng phụ cận là [Tell Abu Hawam](/w/index.php?title=Tell_Abu_Hawam&action=edit&redlink=1), một thành phố cảng nhỏ thành lập vào cuối thời đại đồ đồng (thế kỷ 14 trước [Công nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn)). Trong thế kỷ thứ 3, Haifa nổi tiếng là một trung tâm chế tạo [6] [thuốc nhuộm](/wiki/Thu%E1%BB%91c_nhu%E1%BB%99m). Qua nhiều thế kỷ, thành phố đã thay đổi: bị chinh phục và cai trị bởi [người Phoenicia](/wiki/Phoenicia), [người Do Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_Th%C3%A1i), [người Ba Tư](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ba_T%C6%B0), [Vương quốc Hasmoneus](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Hasmoneus), [La Mã cổ đại](/wiki/La_M%C3%A3_c%E1%BB%95_%C4%91%E1%BA%A1i), [Đế quốc Đông La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%C3%B4ng_La_M%C3%A3), [Ả Rập](/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp), quân [Thập tự chinh](/wiki/Th%E1%BA%ADp_t%E1%BB%B1_chinh), [Đế chế Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman), [Đế chế Muhammad Ali](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_Muhammad_Ali&action=edit&redlink=1)(Ai Cập), Anh, và [Israelis](/w/index.php?title=Israelis&action=edit&redlink=1). Từ khi thành lập Nhà nước Israel vào năm 1948, thành phố do Khu tự trị Haifa cai quản.
Ngày nay, thành phố là một
[cảng biển](/wiki/C%E1%BA%A3ng) lớn nằm phía Đông bờ biển [Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i) của Israel tại [Vịnh Haifa](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Haifa&action=edit&redlink=1), rộng 63,7 km 2. Thành phố nằm cách khoảng 90 km về phía Bắc [Tel Aviv](/wiki/Tel_Aviv) và là trung tâm khu vực chính của miền Bắc Israel. Hai tổ chức giáo dục uy tín là [Đại học Haifa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Haifa&action=edit&redlink=1) (1963) và [Học viện Công nghệ Israel](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_Israel&action=edit&redlink=1) (1912) được đặt tại Haifa. Thành phố đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của Israel. Haifa có một số khu công nghệ cao bao gồm những khu lâu đời nhất và lớn nhất trong nước, ngoài ra còn một cảng công nghiệp, và một [7] [nhà máy lọc dầu](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_m%C3%A1y_l%E1%BB%8Dc_d%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1). Haifa được trước đây là ga cuối phía Tây của đường ống dẫn dầu từ [Iraq](/wiki/Iraq)qua [Jordan](/wiki/Jordan). Dầu khai thác được từ [[8]](#cite_note-haaretz-pipeline-8) [Negev](/wiki/Negev)được lọc tại Haifa. Ngoài lọc dầu ra, thành phố này còn có các ngành khác như: [xi măng](/wiki/Xi_m%C4%83ng), [hoá chất](/w/index.php?title=Ho%C3%A1_ch%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1), thiết bị [điện tử](/wiki/Electron), kính, [thép](/wiki/Th%C3%A9p)và hàng [dệt](/w/index.php?title=D%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1). Thành phố được nối với các vùng khác của Israel bằng các tuyến đường sắt và đường cao tốc. Haifa cũng là căn cứ hải quân chính của Israel, cùng với các cơ sở cảng cho Hạm đội 6 Hoa Kỳ.
Haifa có tên gọi là
*Sycaminum* trong thời cổ đại và *Caiphas* trong thời [Thập Tự Chinh](/wiki/Th%E1%BA%ADp_t%E1%BB%B1_chinh) vào thế kỷ 11 và 12. Trong thế kỷ 12, đã có một lâu đài được quân Thập Tự Chinh xây ở đây và bị vua Hồi giáo (sultan) Ai Cập và Syria là Saladin phá hủy. Thành phố đã không có tầm quan trọng lắm cho đến thế kỷ 20 khi một tuyến đường sắt nối nó với [Damascus](/wiki/Damas), thủ đô của [Syria](/wiki/Syria). Sau khi Israel được thành lập năm 1948, thành phố đã trở thành cảng hàng đầu của Israel.
## Nguồn gốc tên gọi[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=1)]
## Buổi đầu lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=2)]
### Nền thống trị của Byzantin, Ả Rập Crusader[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=3)]
### Nền thống trị của Mamluk, Ayyubid, Ottoman và Ai Cập[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=4)]
### Thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=5)]
### British Mandate[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=6)]
### Chiến tranh giành độc lập 1948[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=7)]
### Sự ra đời của nhà nước Israel[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=8)]
## Nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=9)]
Haifa là thành phố lớn thứ ba của Israel với khoảng 103.000 hộ gia đình
và dân số xấp xỉ 266.300. Những người nhập cư từ [2] [Liên Xô cũ](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4)chiếm 25% dân số Haifa. Theo Cục Thống kê Trung ương Israel, công dân Ả Rập của Israel chiếm 9% dân số Haifa, đa số sống tại các khu lân cận [[9]](#cite_note-autogenerated2-9) [Wadi Nisnas](/w/index.php?title=Wadi_Nisnas&action=edit&redlink=1), [Abbas](/w/index.php?title=Abbas&action=edit&redlink=1)và [Halissa](/w/index.php?title=Halissa&action=edit&redlink=1). [[9]](#cite_note-autogenerated2-9)
Haifa thường được mô tả như là một kiểu hình về sự hợp tác tồn tại giữa
[người Ả Rập](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp) và [người Do Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_Th%C3%A1i) tại Israel, mặc dù các mối căng thẳng và thù địch vẫn còn diễn ra. Nhiều tổ chức [10] [Palestin](/wiki/Palestine)đã được thành lập để chống phân biệt đối xử nhận thức trong việc phân bổ các nguồn lực, để phản đối việc di dời người Ả Rập Haifa có nhà cửa bị người Do Thái chiếm đóng và để ngăn chặn sự phá hủy tài sản văn hóa Ả Rập trong khu vực Haifa. [[11]](#cite_note-11)
|
|Thành phố Haifa
Dân số theo năm
|1800||1.000|
|1840||2.000|
|1880||6.000|
|1914||20.000|
|1922||24.600|
|1947||145.140|
|1961||183.021|
|1972||219.559|
|1983||225.775|
|1995||255.914|
|2005||267.800|
|2009||265.000|
Thành phố có dân số già đi so với
[Tel Aviv](/wiki/Tel_Aviv) và [Jerusalem](/wiki/Jerusalem) vì những người trẻ tuổi đã chuyển đến trung tâm của đất nước cho việc học và việc làm, còn các gia đình trẻ thì di cư sang những khu cư trú ở vùng ngoại ô. [[14]](#cite_note-demo-14)
### Cộng đồng tôn giáo và dân tộc[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=10)]
Dân số của Haifa ngày nay có 90% là người Do Thái, 4% Hồi giáo và 6% Kitô giáo Ả Rập. Vì các thế hệ và thanh niên Do Thái dần rời khỏi thành phố, tỷ lệ người Kitô giáo và Hồi giáo đang tăng lên.
[[14]](#cite_note-demo-14)
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=11)]
Haifa nằm trên đồng bằng duyên hải
[Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i) của Israel, vùng đất này là cây cầu lịch sử bắc ngang [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u), [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi) và [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81). Thành phố được chia tách thành ba tầng, nằm trên sườn phía Bắc của Núi Carmel và xung quanh [15] [Vịnh Haifa](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Haifa&action=edit&redlink=1). Vùng thấp nhất là trung tâm thương mại và công nghiệp trong đó có [[16]](#cite_note-tiers-16) [Cảng Haifa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3ng_Haifa&action=edit&redlink=1). Vùng có tầng cao trung bình nằm trên sườn núi Carmel gồm các khu dân cư cũ, còn vùng cao nhất là nơi có các khu dân cư hiện đại nhìn xuống các khu thấp hơn. [[16]](#cite_note-tiers-16) Từ đây tầm nhìn có thể trải rộng băng qua khu vực Tây [[16]](#cite_note-tiers-16) [Galilee](/wiki/Galilee)của Israel nhìn sang [Rosh HaNikra](/w/index.php?title=Rosh_HaNikra&action=edit&redlink=1)và biên giới [Liban](/wiki/Liban). Haifa nằm cách khoảng 90 kilômét (55,9 mi) về phía Bắc của thành phố [[16]](#cite_note-tiers-16) [Tel Aviv](/wiki/Tel_Aviv)và có nhiều bãi biển thuộc Địa Trung Hải. [[17]](#cite_note-17)
## Thực vật và động vật[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=12)] [Núi Carmel](/wiki/N%C3%BAi_Carmel) có ba con sông cạn lớn (chỉ có nước vào mùa mưa): Lotem, Amik và Si'ach. Phần lớn các thung lũng này là những hành lang tự nhiên không còn phát triển mà chạy dài qua thành phố từ bờ biển đến đỉnh núi. Những lối đi băng qua khu vực này cung cấp môi trường sống cho động vật hoang dã như [heo rừng](/wiki/L%E1%BB%A3n_r%E1%BB%ABng), chó rừng vàng, cầy mangut Ai Cập và tắc kè bông.
## Khí hậu[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=13)]
Haifa có
[khí hậu Địa Trung Hải](/wiki/Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i) với [mùa hè](/wiki/M%C3%B9a_h%E1%BA%A1) nóng, khô và [mùa đông](/wiki/M%C3%B9a_%C4%91%C3%B4ng) mát mẻ có [mưa](/wiki/M%C6%B0a) ( [phân loại khí hậu Köppen](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_K%C3%B6ppen) *Csa*). [[18]](#cite_note-18) [Mùa xuân](/wiki/M%C3%B9a_xu%C3%A2n) đến vào tháng ba khi [nhiệt độ](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99) bắt đầu tăng lên. Đến cuối tháng 5, nhiệt độ ấm lên đáng kể báo trước những ngày hè ấm áp. Nhiệt độ trung bình vào mùa hè là 26 °C (79 °F) và 12 °C (54 °F) vào mùa đông. [Tuyết](/wiki/Tuy%E1%BA%BFt) rất hiếm khi có ở Haifa, nhưng ở nhiệt độ khoảng 3 °C (37 °F) đôi khi có thể có tuyết rơi, thường là vào buổi sáng sớm. [Độ ẩm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_%E1%BA%A9m) có xu hướng cao quanh năm và mùa mưa thường diễn ra vào giữa tháng 9 và tháng 5. Lượng mưa hàng năm khoảng 629 milimét (25 in).
## Khu dân cư[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=14)]
### Phát triển đô thị[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=15)]
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=16)]
Câu nói "
*Làm việc ở Haifa, cầu nguyện ở Jerusalem và vui chơi ở Tel Aviv*" đề cập đến Haifa như một thành phố việc làm. Các khu công nghiệp của Haifa nằm ở phần phía Đông của thành phố, xung quanh [19] [sông Kishon](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Kishon&action=edit&redlink=1). Haifa là nơi có một trong hai [nhà máy lọc dầu](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_m%C3%A1y_l%E1%BB%8Dc_d%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1)tại Israel (nhà máy còn lại nằm ở [sông Ashdod](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Ashdod&action=edit&redlink=1)). Nhà máy lọc dầu Haifa có sản lượng 9 triệu tấn (66 triệu thùng) dầu thô một năm. [[20]](#cite_note-foundation-20) Tòa [[21]](#cite_note-21) [tháp làm mát](/w/index.php?title=Th%C3%A1p_l%C3%A0m_m%C3%A1t&action=edit&redlink=1)đôi cao 80 mét được xây dựng vào những năm 1930 là công trình cao nhất được xây dựng trong thời kỳ quyền ủy trị của Anh. [[22]](#cite_note-22) [Matam](/w/index.php?title=Matam,_Haifa&action=edit&redlink=1) (viết tắt của *Merkaz Ta'asiyot Mada* - Trung tâm Khoa học Công nghiệp) là [công viên thương mại](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_vi%C3%AAn_th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) lớn nhất và lâu đời nhất ở Israel, nằm ở cửa ngõ phía Nam thành phố, sản xuất cơ sở vật chất nghiên cứu và phát triển cho nhiều công ty [công nghệ cao](/wiki/C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_cao) của Israel và quốc tế, chẳng hạn như [Intel](/wiki/Intel), [IBM](/wiki/IBM), [Microsoft](/wiki/Microsoft), [Motorola](/wiki/Motorola), [Yahoo](/wiki/Yahoo!), [Elbit](/w/index.php?title=Elbit&action=edit&redlink=1), [Zoran](/w/index.php?title=Zoran&action=edit&redlink=1), [Philips](/wiki/Philips) và [Amdocs](/w/index.php?title=Amdocs&action=edit&redlink=1). Khuôn viên của trường [23] [Đại học Haifa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Haifa&action=edit&redlink=1)cũng là nơi ra đời của Phòng thí nghiệm IBM Haifa. [[24]](#cite_note-24) [Cảng Haifa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3ng_Haifa&action=edit&redlink=1) dẫn đầu trong giao thông lưu chuyển hành khách giữa các cảng của Israel và còn là một cảng hàng hóa lớn, mặc dù việc bãi bỏ quy định cho thấy vai trò thống trị của Cảng Haifa chịu thách thức cạnh tranh với [cảng Ashdod](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3ng_Ashdod&action=edit&redlink=1). [[25]](#cite_note-25)
Phố buôn bán Haifa và các trung tâm mua sắm bao gồm Hutsot Hamifratz, Phố mua sắm Horev Mall, Trung tâm Panorama Center, Trung tâm Castra, Trung tâm Colony (Lev HaMoshava), Phố mua sắm Tháp Hanevi'im, Kanyon Haifa, Phố mua sắm
[Lev Hamifratz](/w/index.php?title=Lev_Hamifratz_Mall&action=edit&redlink=1) và [Grand Kanyon](/w/index.php?title=Grand_Kanyon_(ph%E1%BB%91_mua_s%E1%BA%AFm)&action=edit&redlink=1). [[26]](#cite_note-26)
### Du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=17)]
Năm 2005, Haifa có 13 khách sạn với tổng số 1.462 phòng.
The city has 17 kilometres (11 mi) of beaches, 5 kilometres (3 mi). [27] Sức thu hút du lịch chính của Haifa là [[28]](#cite_note-leisure-28) [Trung tâm Thế giới Bahá'í](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_Bah%C3%A1%27%C3%AD&action=edit&redlink=1), với [đền thờ Báb](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_th%E1%BB%9D_B%C3%A1b)mái vòm vàng và những khu vườn xung quanh. Từ năm 2005 đến năm 2006, ngôi đền đã có 86.037 lượt viếng thăm. Trong năm 2008, các khu vườn Bahai được [[27]](#cite_note-tourism-27) [UNESCO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c,_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c)công nhận là [Di sản thế giới](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi). [[4]](#cite_note-UNESCO-4) [[29]](#cite_note-29) The restored German Colony, founded by the Templers, Stella Maris and Elijah's Cave also draw many tourists. [[30]](#cite_note-30) [[31]](#cite_note-31)
Nằm trong khu Haifa là khu nghệ sĩ Ein Hod, nơi hơn 90 nghệ sĩ và nhà điêu khắc sở hữu các xưởng điêu khắc và phòng triển lãm.
Cũng có thể tìm thấy các hang động với những di tích còn sót lại của [32] [người Neanderthal](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Neanderthal)và [loài người](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)buổi ban đầu tại công viên quốc gia Núi Carmel. [[33]](#cite_note-33)
Một báo cáo năm 2007 của Khu tự trị Haifa kêu gọi xây dựng nhiều khách sạn hơn cùng một tuyến phà giữa Haifa,
[Acre](/wiki/M%E1%BA%ABu_Anh) và [Caesarea](/wiki/Caesarea), phát triển bến tàu phía Tây của cảng Haifa thành một khu vực vui chơi giải trí, bên cạnh đó mở rộng sân bay địa phương và các cảng để phù hợp với du lịch quốc tế và các tàu du lịch. [[34]](#cite_note-34)
## Nghệ thuật và văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=18)]
### Bảo Tàng[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=19)]
## Chính quyền[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=20)]
### Thị trưởng Haifa[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=21)]
- Najib Effendi al-Yasin (1873–77)
- Ahmad Effendi Jalabi (1878–81)
- Mustafa Bey al-Salih (1881–84)
- Mustafa Pasha al-Khalil (1885–1903)
- Jamil Sadiq (1904–10)
- Rif'at al-Salah (1910–11)
- Ibrahim al-Khalil (1911–13)
- Abd al-Rahman al-Haj (1920–27)
- Hasan Bey Shukri (1914–20, 1927–40)
- Shabtai Levy (1940–51)
- Abba Hushi (1951–1969)
- Moshe Flimann (1969–1973)
- Yosef Almogi (1974–1975)
- Yeruham Zeisel (1975–1978)
- Aryeh Gur'el|Arie Gur'el (1978–1993)
- Amram Mitzna (1993–2003)
- Giora Fisher (thị trưởng lâm thời, 2003)
- Yona Yahav (2003–đến nay)
## Cơ sở y tế[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=22)]
Cơ sở y tế ở Haifa có tổng cộng 4.000 giường bệnh. Bệnh viện lớn nhất là Bệnh viện Rambam do chính phủ điều hành
với 900 giường bệnh và tiếp nhận 78.000 ca nhập viện trong năm 2004. Bệnh viện Bnai Zion và Bệnh viện Carmel đều có 400 giường. Các bệnh viện khác trong thành phố gồm các Bệnh viện Ý, Bệnh viện Elisha (100 giường), Trung tâm y tế Horev (36 giường) và Ramat Marpe (18 giường) [35] Haifa có 20 trung tâm y tế gia đình. [[36]](#cite_note-medical-36) Năm 2004 có tổng cộng 177.478 ca nhập viện. [[36]](#cite_note-medical-36) [[36]](#cite_note-medical-36)
Trung tâm Y tế Rambam luôn túc trực ở đường dây nóng trong Chiến tranh Liban lần thứ hai vào năm 2006 và buộc phải đề phòng đặc biệt để bảo vệ sự an toàn của bệnh nhân.
Toàn bộ bệnh viện đã phải chuyển đến nơi trú ẩn lớn dưới lòng đất. [37] [[38]](#cite_note-38)
## Giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=23)]
## Giao thông vận tải[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=24) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=24)]
Haifa là một trong số ít những
[thành phố ở Israel](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_t%E1%BA%A1i_Israel&action=edit&redlink=1) có xe buýt hoạt động vào ngày [Shabbat](/w/index.php?title=Shabbat&action=edit&redlink=1) (ngày thứ 7 của tuần lễ Do Thái, ngày nghỉ của [đạo Do Thái](/wiki/Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o)). Các tuyến xe buýt hoạt động trên toàn thành phố theo một lịch trình giảm từ cuối buổi sáng thứ Bảy trở đi, và có khả năng kết nối với Haifa với [39] [Nesher](/wiki/Nesher), [Tirat Karmel](/wiki/Tirat_Carmel), [Yokneam](/wiki/Yokneam), [Nazareth](/wiki/Nazareth), [Nazareth Illit](/wiki/Nazareth_Illit)và các khu dân cư trung gian. Kể từ mùa hè năm 2008, các tuyến xe buýt đêm được điều hành bởi công ty Egged (tuyến 200 - khu vực Haifa) và các vùng ngoại ô [Krayot](/w/index.php?title=Krayot_(Haifa)&action=edit&redlink=1)(tuyến 210). Suốt mùa hè năm 2008, các tuyến này hoạt động suốt các đêm trong tuần. Vào mùa đông, lịch trình của chúng bị giới hạn còn đêm thứ Năm, thứ Sáu và thứ Bảy, điều này khiến chúng trở thành hệ thống xe buýt duy nhất ở Israel hoạt động vào tối thứ Sáu. Haifa cũng là thành phố duy nhất ở Israel vận hành dịch vụ xe buýt vào thứ Bảy đến các bãi biển vào mùa hè. Các tuyến xe buýt Egged hoạt động suốt sáng thứ Bảy từ các vùng lân cận đến bãi biển [[40]](#cite_note-40) [Dado](/w/index.php?title=B%C3%A3i_bi%E1%BB%83n_Dado&action=edit&redlink=1)và [Bat Galim](/w/index.php?title=Bat_Galim&action=edit&redlink=1), sau đó di chuyển trở lại vào buổi chiều. [[41]](#cite_note-41)
Hệ thống tàu điện ngầm ở Haifa gọi là
[Carmelit](/w/index.php?title=Carmelit&action=edit&redlink=1). Đó là một loại đường sắt có dây kéo ngầm trên đường ray, chạy từ trung tâm Quảng trường Paris sang Gan HaEm (công viên trung tâm) trên núi Carmel. Với một tuyến đường ray đơn, sáu trạm và hai xe vận hành, hệ thống này được liệt vào [42] [Kỷ lục Thế giới Guinness](/wiki/S%C3%A1ch_K%E1%BB%B7_l%E1%BB%A5c_Guinness)với danh hiệu tuyến tàu điện ngầm ngắn nhất thế giới.
Haifa còn có hệ thống cáp treo du lịch. Tuyến cáp treo Stella Maris gồm sáu khoang, nối từ Bat Galim trên bờ biển sang tầng quan sát Stella Maris và tu viện trên núi Carmel.
Hệ thống cáp treo Haifa phục vụ chủ yếu cho khách du lịch, di chuyển từ [43] [Bat Galim](/w/index.php?title=Bat_Galim&action=edit&redlink=1)đến đỉnh [núi Carmel](/wiki/N%C3%BAi_Carmel). Tuy nhiên, hiện nay có kế hoạch mở rộng hệ thống này để trở thành một phần tích hợp vào hệ thống [giao thông công cộng](/wiki/Giao_th%C3%B4ng_c%C3%B4ng_c%E1%BB%99ng)Haifa, với lộ trình từ ngã ba điểm chốt tại chân núi Carmel đến [Technion](/w/index.php?title=Technion&action=edit&redlink=1)và sau đó xuống [Đại học Haifa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Haifa&action=edit&redlink=1).
### Đường bộ[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=25) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=25)]
Du lịch giữa Haifa và trung tâm Israel có thể thực hiện bằng đường bộ qua Quốc lộ 2, tuyến đường cao tốc chính dọc theo đồng bằng ven biển, khởi đầu tại
[Tel Aviv](/wiki/Tel_Aviv) và kết thúc tại Haifa. Ngoài ra, Quốc lộ 4 chạy dọc theo bờ biển phía Bắc của Haifa, Quốc lộ 2 chạy theo phía Nam ở bên trong đất liền. [39] Trong quá khứ, giao thông theo Quốc lộ 2 về phía Bắc của Haifa phải đi qua khu vực trung tâm của thành phố. Tuy nhiên, từ 1 tháng 12 năm 2010, tuyến đường hầm Carmel đi vào hoạt động đã giúp chuyển lưu lượng giao thông qua đường hầm dưới [[39]](#cite_note-frommers-39) [Núi Carmel](/wiki/N%C3%BAi_Carmel), cắt giảm ùn tắc ở khu vực kinh doanh trong thành phố. [[44]](#cite_note-44)
### Đường thủy và đường không[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=26) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=26)] [Sân bay Haifa](/wiki/S%C3%A2n_bay_Haifa) cung cấp những chuyến bay nội địa đến [Tel Aviv](/wiki/Tel_Aviv) và [Eilat](/wiki/Eilat) cũng như đặc quyền quốc tế đến [Cyprus](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%ADp) và [Jordan](/wiki/Jordan). Hiện đang có kế hoạch mở rộng các chuyến bay từ Haifa. Tàu thuyền trước đây hoạt động vận chuyển từ cảng Haifa sang [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p) và [Síp](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%ADp). [[39]](#cite_note-frommers-39)
## Thể thao[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=27) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=27)]
## Thành phố sinh đôi - thành phố kết nghĩa[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=28) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=28)]
Haifa kết nghĩa với các thành phố sau:
[[45]](#cite_note-45)
|
||
|
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=29) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=29)]
-
Haifa nhìn từ trên đỉnh
[Núi Carmel](/wiki/N%C3%BAi_Carmel).
-
-
-
Khu vườn và
[đền thờ Báb](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_th%E1%BB%9D_B%C3%A1b), cùng với cây cầu bắc qua Đại lộ Haziyonuth.
-
Thành phố Haifa nằm dọc ven sườn
[Núi Carmel](/wiki/N%C3%BAi_Carmel)cạnh bờ biển [Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i).
-
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=30) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=30)] [^](#cite_ref-cbs_populations_1-0) [“Table 3 - Population of Localities Numbering Above 2,000 Residents and Other Rural Population”](http://www.cbs.gov.il/population/new_2010/table3.pdf). [Israel Central Bureau of Statistics](/w/index.php?title=Israel_Central_Bureau_of_Statistics&action=edit&redlink=1). 30 tháng 6 năm 2010. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2010.
- ^
**a** **ă** [“Haifa”](http://web.archive.org/web/20070926234156/http://www.jewishagency.org/JewishAgency/English/Aliyah/About+Israel/Cities/Haifa+9.htm). [Jewish Agency](/w/index.php?title=Jewish_Agency_for_Israel&action=edit&redlink=1). [Bản gốc](http://www.jewishagency.org/JewishAgency/English/Aliyah/About+Israel/Cities/Haifa+9.htm)lưu trữ ngày 26 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 5 tháng 5 năm 2007. [^](#cite_ref-3) [Haifa](http://www.jafi.org.il/education/100/places/haifa.html), The Jewish Agency for Israel. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2009.
- ^
**a** [UNESCO World Heritage Centre (8 tháng 7 năm 2008).](#cite_ref-UNESCO_4-1) **ă** [“Three new sites inscribed on UNESCO’s World Heritage List”](http://whc.unesco.org/en/news/452). Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2008. [^](#cite_ref-5) [“History of Haifa”](http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.category.php/2). Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2008. [^](#cite_ref-autogenerated3_6-0) [Encyclopedia Judaica](/w/index.php?title=Encyclopaedia_Judaica&action=edit&redlink=1), *Haifa,*Keter Publishing, Jerusalem, 1972, vol. 7, pp. 1134-1139 [^](#cite_ref-7) [“GavYam”](http://www.gav-yam.co.il/GavYam/site/gavyam/eng/items/popup.asp?fid=285&NP=361). Gav-Yam.co.il. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2008. **Cohen, Amiram.** [^](#cite_ref-haaretz-pipeline_8-0) [“U.S. Checking Possibility of Pumping Oil from Northern Iraq to Haifa, via Jordan”](http://www.haaretz.com/hasen/pages/ShArt.jhtml?itemNo=332835&contrassID=2&subContrassID=1&sbSubContrassID=0&listSrc=Y). [Haaretz](/w/index.php?title=Haaretz&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 6 tháng 12 năm 2008.
- ^
**a** **ă** [“The Arab Population of Israel 2003”](http://www.cbs.gov.il/statistical/arab_pop03e.pdf)(PDF). [Israel Central Bureau of Statistics](/w/index.php?title=Israel_Central_Bureau_of_Statistics&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2008. **Faier, Elizabeth (2005)** [^](#cite_ref-10) *Organizations, Gender, and the Culture of Palestinian Activism in Haifa, Israel: fieldwork and Palestinians in Israel New venues: nongovernmental organizations and social change Activism: support, conflict, and ideas Two tales of a city: history, space, and identity Honor, land, and protest...*Routledge, [ISBN 0-415-94951-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0415949513) **Ittijah network** [^](#cite_ref-11) [listing of NGOs](http://www.ittijah.org/?intLanguage=3&chrSystem=members&intPMenu=293&intMenu=293), many of them Haifa-based (in Arabic) [^](#cite_ref-Nh.C3.A2n_kh.E1.BA.A9u_12-0) [il/spru/doc/YB/Dmgrp/Y2006/Download/DemographyDL.pdf “Demography”](http://web.archive.org/web/20080409211913/http://www1.haifa.muni.)(PDF). Haifa Municipality. [il/spru/doc/YB/Dmgrp/Y2006/Download/DemographyDL.pdf Bản gốc](http://www1.haifa.muni.)lưu trữ ngày 9 tháng 4 năm 2008. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2008. **Data based on Be-Arieh “Population of the Towns”, as reproduced in Ben-Arieh Jerusalem page 466** [^](#cite_ref-13)
- ^
**a** **ă** [“Is Haifa Ageing?”](http://urbaneconomics.blogspot.com/2006/12/is-haifa-aging.html). urbaneconomics. blogspot.com. 6 tháng 12 năm 2006. Truy cập ngày 10 tháng 2 năm 2008. Đã bỏ qua tham số không rõ
|note=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [^](#cite_ref-15) [“Haifa, Israel”](http://www.timeanddate.com/worldclock/city.html?n=1504). Timeanddate.com. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2008.
- ^
**a** **ă** **â** **b** [“Haifa - General info”](http://www.tourism.gov.il/Tourism_Euk/Destinations/Haifa/general+infohtm). Israeli Ministry of Tourism. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2008. [^](#cite_ref-17) [“Road Distances Chart”](http://www.goisrael.com/NR/rdonlyres/FAEF9852-0C3C-43CD-B751-BE0C4A977000/5304/RoadDistanceChart1.pdf)(PDF). Israel Ministry of Tourism. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2008. [^](#cite_ref-18) [“Israel”](http://www.webcitation.org/5kwqRNRc8). Encarta. [Bản gốc](http://encarta.msn.com/text_761575008___2/israel.html)lưu trữ ngày 31 tháng 10 năm 2009. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2008. [^](#cite_ref-19) [“Tel Aviv: "Haifa works, Jerusalem prays, and Tel Aviv plays"”](http://web.archive.org/web/20080415113817/http://www.telegraph.co.uk/travel/middleeast/israel/721623/Tel-Aviv-%22Haifa-works,-Jerusalem-prays,-and-Tel-Aviv-plays%22.html). *Daily Telegraph*(London). 14 tháng 11 năm 2000. [Bản gốc](http://www.telegraph.co.uk/travel/middleeast/israel/721623/Tel-Aviv-%22Haifa-works,-Jerusalem-prays,-and-Tel-Aviv-plays%22.html)lưu trữ ngày 15 tháng 4 năm 2008. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2008. [^](#cite_ref-foundation_20-0) [“Haifa Today”](http://www.haifa-foundation.org/haifa_today.htm). Haifa Foundation. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2008. [^](#cite_ref-21) [“Haifa”](http://www.globalsecurity.org/wmd/world/israel/haifa.htm). GlobalSecurity.org. Truy cập ngày 17 tháng 2 năm 2008. [^](#cite_ref-22) [“Haifa Oil Refinery Cooling Towers”](http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=haifaoilrefinerycoolingtowers-haifa-israel). Emporis.com. Truy cập ngày 17 tháng 2 năm 2008. [^](#cite_ref-23) [“Israel”](http://www.american.edu/carmel/ab5293a/Casestudy/Israel/israel.htm). American.edu. Truy cập ngày 17 tháng 2 năm 2008. [^](#cite_ref-24) [“IBM Haifa Labs”](http://www.haifa.il.ibm.com). IBM Haifa Labs. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2008. [^](#cite_ref-25) [“Haifa Port”](http://www.haifaport.org.il/). Haifa Port. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2008. [^](#cite_ref-26) [“Haifa Shopping Centers”](http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.category.php/30). Tour-Haifa.co.il. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2008.
- ^
**a** **ă** [“Hotels and Tourism”](http://web.archive.org/web/20080226230016/http://www1.haifa.muni.il/spru/doc/YB/Tourism/Y2005/Download/Tourism2005.pdf)(PDF). *Haifa Statistical Yearbook*. Haifa Municipality. [Bản gốc](http://www1.haifa.muni.il/spru/doc/YB/Tourism/Y2005/Download/Tourism2005.pdf)lưu trữ ngày 26 tháng 2 năm 2008. Truy cập ngày 14 tháng 2 năm 2008. [^](#cite_ref-leisure_28-0) [“Leisure Activity”](http://www1.haifa.muni.il/spru/doc/YB/LeisureActivity/Y2004/Download/LeisureActivityDL.pdf)(PDF). *Haifa Statistical Yearbook*. Haifa Municipality. Truy cập ngày 14 tháng 2 năm 2008. [^](#cite_ref-29) [“Terraces of the Shrine of the Bab”](http://terraces.bahai.org/terraces.en.html). Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2008. [^](#cite_ref-30) [“Baha'i World Center”](http://www.bahai.org/dir/bwc). Baha'i International Community. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2008. [^](#cite_ref-31) [“Tours of Haifa”](http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.article.php/c14/118/p2). Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2008. [^](#cite_ref-32) [“Eih Hod”](http://www.ddtravel-acc.com/haifa.htm). ddtrave-acc.com. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2008. [^](#cite_ref-33) [“Mount Carmel National Park”](http://www.parks.org.il/ParksENG/company_card.php3?CNumber=852573). Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2008. [^](#cite_ref-34) [“Making Haifa into an international tourist destination”](http://www.haaretz.com/hasen/spages/864746.html). Haaretz. 30 tháng 5 năm 2007. Truy cập ngày 10 tháng 3 năm 2008. [^](#cite_ref-35) [“research at rambam”](http://www.rambam.org.il/Home+Page/Research/default.htm). Rambam.org.il. Truy cập ngày 5 tháng 5 năm 2009.
- ^
**a** **ă** **â** [“Health Services”](http://web.archive.org/web/20080409211902/http://www1.haifa.muni.il/spru/doc/YB/Health/Y2005/Download/Health%20ServicesDL.pdf)(PDF). *Statistical Yearbook 2006*. Haifa Municipality. [Bản gốc](http://www1.haifa.muni.il/spru/doc/YB/Health/Y2005/Download/Health%20ServicesDL.pdf)lưu trữ ngày 9 tháng 4 năm 2008. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2008.Data as of 2004 **Berg, Raffi (20 tháng 7 năm 2006).** [^](#cite_ref-37) [“Haifa hospital in the firing line”](http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/5197326.stm). *BBC News*. Truy cập ngày 5 tháng 1 năm 2010. **Raved, Ahiya (7 tháng 8 năm 2006).** [^](#cite_ref-38) [“Haifa hospital goes underground”](http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3287614,00.html). *Ynetnews*. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2008.
- ^
**a** **ă** **â** **b** [“Haifa: Planning a Trip”](http://web.archive.org/web/20080415053214/http://www.frommers.com/destinations/haifa/3709010002.html). [Frommers](/w/index.php?title=Frommer%27s&action=edit&redlink=1). [Bản gốc](http://www.frommers.com/destinations/haifa/3709010002.html)lưu trữ ngày 15 tháng 4 năm 2008. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2008. [^](#cite_ref-40) [“Night buses in Haifa & Krayot at the Egged official website”](http://www.egged.co.il/Eng/Main.asp?lngCategoryID=6100). [Egged](/w/index.php?title=Egged&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2008. [^](#cite_ref-41) [“Summer routes to the beaches at the Egged official website”](http://www.egged.co.il/Eng/Main.asp?lngCategoryID=6096). [Egged](/w/index.php?title=Egged&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2008. [^](#cite_ref-42) [“The Carmelit”](http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.article.php/c10/159). Tour-Haifa.co.il. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2008. [^](#cite_ref-43) [“Haifa”](http://web.archive.org/web/20080119220607/http://www.wisdom.weizmann.ac.il/~bazlov/israel/haifa.html). [Weizmann Institute](/w/index.php?title=Weizmann_Institute_of_Science&action=edit&redlink=1). [Bản gốc](http://www.wisdom.weizmann.ac.il/~bazlov/israel/haifa.html)lưu trữ ngày 19 tháng 1 năm 2008. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2008. [^](#cite_ref-44) [“Carmel Tunnels”](http://ppp.mof.gov.il/Mof/PPP/MofPPPTopNavEnglish/MofPPPProjectsEnglish/PPPProjectsListEng/TashtiotTaburaEng/Carmeltunnels/). Israel MOF. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2008. [^](#cite_ref-45) [“Twin City acitivities”](http://web.archive.org/web/20071009084809/http://www.haifa.muni.il/Cultures/en-US/city/CitySecretary_ForeignAffairs/EngActs.htm). Haifa Municipality. [Bản gốc](http://www.haifa.muni.il/Cultures/en-US/city/CitySecretary_ForeignAffairs/EngActs.htm)lưu trữ ngày 9 tháng 10 năm 2007. Truy cập ngày 14 tháng 2 năm 2008. **Portsmouth City Council.** [^](#cite_ref-46) *. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2007.* [Twinning](http://www.portsmouth.gov.uk/yourcouncil/1396.html) [^](#cite_ref-Manila.Gov_47-0) [“Sister Cities of Manila”](http://www.manila.gov.ph/localgovt.htm#sistercities). [©](/w/index.php?title=Copyright&action=edit&redlink=1)2008-2009 [City Government of Manila](http://www.manila.gov.ph/). Truy cập ngày 2 tháng 7 năm 2009. [^](#cite_ref-48) [Haifa agreement with partner](http://www.mignews.com/news/politic/world/210508_03000_59894.html) [^](#cite_ref-D.C3.BCsseldorf_49-0) [“Twin Towns”](http://www.amazingdusseldorf.com/community-local/people/twin-towns.html). www.amazingdusseldorf.com. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2009. [^](#cite_ref-50) [“Boston”](http://www.haifa.muni.il/haifa/pages/boston.aspx)(bằng Hebrew). Haifa Municipality. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2009.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Haifa&veaction=edit&vesection=31) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Haifa&action=edit§ion=31)]
|
|![]()
[Haifa](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Haifa?uselang=vi) **(tiếng Anh)** [Thành phố Haifa](http://www.haifa.muni.il/Haifa/en-us/Pages/Home-Page.aspx) **(tiếng Anh)** [Hướng dẫn du lịch Haifa](http://www.arzaworld.com/israel-travel-guide/israel-city-guide/haifa-travel-guide.aspx) **(tiếng Anh)** [Bahá'í World Centre, Haifa](http://www.bahai.org/) **(tiếng Anh)** [Những nơi để viếng thăm ở Haifa](http://www.govisitisrael.com/articlenav.php?id=150) **(tiếng Anh)** [Hình ảnh về Vườn Bahá'í](http://galleries.fototagger.com/link.php?action=detail&id=347) **(tiếng Anh)** [Hình ảnh – Vườn Baha'i ở Haifa](http://home-and-garden.webshots.com/album/505319785IBUBFK) **(tiếng Anh)** [Our Lady of Mount Carmel Monastery, Haifa, Israel](http://www.labeauteducarmel.net/) **(tiếng Anh)** [Tàu điện ngầm Carmelit](http://www.urbanrail.net/as/hai/haifa-citymap.jpg)và bản đồ Haifa **(tiếng Anh)** [Thành phố Haifa – cẩm nang du lịch Haifa](http://www.haifacity.com/eng) **(tiếng Anh)** [Nơi ở giá rẻ dành cho du khách ở Haifa](http://www.isralet.com/results.asp?area=5&city=0&price1=0&price2=100000&beds=0&baths=0)
|
|

X-Cache: cp1067 hit (1), cp1067 frontend miss (0)


markdown:
*Hypocalymma angustifolium*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Hypocalymma angustifolium
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Myrtales](/wiki/B%E1%BB%99_%C4%90%C3%A0o_kim_n%C6%B0%C6%A1ng) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Myrtaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_%C4%90%C3%A0o_kim_n%C6%B0%C6%A1ng) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Hypocalymma](/w/index.php?title=Hypocalymma&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **H. angustifolium** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Hypocalymma angustifolium*
(
[Endl.](/w/index.php?title=Endl.&action=edit&redlink=1)) [Schauer](/w/index.php?title=Johannes_Conrad_Schauer&action=edit&redlink=1) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) [Leptospermum](/wiki/Leptospermum)angustifolium [Endl.](/w/index.php?title=Stephan_Ladislaus_Endlicher&action=edit&redlink=1) * là một loài Hypocalymma angustifolium* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong [Họ Đào kim nương](/wiki/H%E1%BB%8D_%C4%90%C3%A0o_kim_n%C6%B0%C6%A1ng). Loài này được (Endl.) Schauer mô tả khoa học đầu tiên năm 1843. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Hypocalymma_angustifolium&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hypocalymma_angustifolium&action=edit§ion=1)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-101481). Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013. *Hypocalymma angustifolium*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Hypocalymma_angustifolium&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hypocalymma_angustifolium&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Hypocalymma angustifolium](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Hypocalymma_angustifolium)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Hypocalymma angustifolium](//species.wikimedia.org/wiki/Hypocalymma_angustifolium)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Hypocalymma angustifolium”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=596824-1). *. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
# Tổng công ty Thép Việt Nam
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Tổng công ty Thép Việt Nam
|
Vietnam Steel Corporation
|Loại hình||
|[Ngành nghề](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) [Sản xuất thép](/w/index.php?title=S%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t_th%C3%A9p&action=edit&redlink=1), [Khai thác quặng](/w/index.php?title=Khai_th%C3%A1c_qu%E1%BA%B7ng&action=edit&redlink=1), [Tài Chính](/w/index.php?title=T%C3%A0i_Ch%C3%ADnh&action=edit&redlink=1), [Thiết kế](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_k%E1%BA%BF), [Các dịch vụ khác](/w/index.php?title=C%C3%A1c_d%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5_kh%C3%A1c&action=edit&redlink=1) [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i)(01-07-2007) [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)
chủ chốt
[Mai Văn Tinh](/w/index.php?title=Mai_V%C4%83n_Tinh&action=edit&redlink=1), Chủ tịch [Đậu Văn Hùng](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%ADu_V%C4%83n_H%C3%B9ng&action=edit&redlink=1), Tổng giám đốc [Sản phẩm](/wiki/S%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m) [Thép](/wiki/Th%C3%A9p),
Dịch vụ ngành thép
[Website](/wiki/Website) [www.vnsteel.vn](http://www.vnsteel.vn) **Tổng Công ty Thép Việt Nam** (tên [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): **Vietnam Steel Corporation**, viết tắt: **VNSTEEL**) là một [công ty nhà nước](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_ty_nh%C3%A0_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1) được hình thành từ sự hợp nhất của 2 Tổng Công ty: [Tổng công ty Thép](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_c%C3%B4ng_ty_Th%C3%A9p&action=edit&redlink=1) và [Tổng công ty Kim khí](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_c%C3%B4ng_ty_Kim_kh%C3%AD&action=edit&redlink=1). Trong đó: Tổng Công ty Thép chuyên sản xuất gang thép với các cơ sở chủ lực là [Công ty Gang thép Thái Nguyên](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_ty_Gang_th%C3%A9p_Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn&action=edit&redlink=1), [Công ty Thép Miền Nam](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_ty_Th%C3%A9p_Mi%E1%BB%81n_Nam&action=edit&redlink=1) và [Công ty Thép Đà Nẵng](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_ty_Th%C3%A9p_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng&action=edit&redlink=1).
## Cơ cấu Tổ chức[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_c%C3%B4ng_ty_Th%C3%A9p_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_c%C3%B4ng_ty_Th%C3%A9p_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=1)]
Cơ cấu bộ máy quản lý, điều hành bao gồm:
**Hội đồng quản trị:**05 thành viên do Thủ tướng Chính phủ quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật. **Ban Kiểm soát:**do Hội đồng quản trị Tổng Công ty quyết định thành lập và bổ nhiệm các thành viên. **Tổng Giám đốc và 4 Phó Tổng Giám đốc.** **Phòng chức năng nghiệp vụ:**
- Kế hoạch và Hợp tác quốc tế;
- Vật tư Xuất Nhập khẩu;
- Thị trường;
- Tài chính Kế toán;
- Đầu tư phát triển;
- Kỹ thuật An toàn;
- Tổ chức Lao động;
- Văn phòng Tổng Công ty.
- Tổng số lao động tại cơ quan Công ty mẹ - Tổng Công ty là 183 người, (trong đó: Trụ sở chính 102 người; Trụ sở phía nam 81 người).
**Các công ty hạch toán phụ thuộc:**
- Công ty Thép tấm lá Phú Mỹ;
- Công ty Thép Phú Mỹ;
- Công ty Luyện cán thép Nhà Bè;
- Công ty Luyện cán thép Thủ Đức;
- Công ty Luyện cán thép Biên Hoà.
- Trung tâm Hợp tác lao động với nước ngoài;
- Công ty Tư vấn thiết kế luyện kim;
- Khách sạn Phương Nam;
- Viện Luyện kim đen;
- Trường Đào tạo nghề cơ điện luyện kim Thái Nguyên;
- Chi nhánh miền Trung;
- Chi nhánh miền Tây.
**Công ty con có vốn góp chi phối:**
- Công ty cổ phần Kim khí Hà Nội;
- Công ty cổ phần Kim khí miền Trung;
- Công ty cổ phần Kim khí thành phố Hồ Chí Minh;
- Công ty cổ phần Kim khí Bắc Thái;
- Công ty liên doanh Vật liệu chịu lửa Nam Ưng;
- Công ty cổ phần Thép Đà Nẵng;
- Công ty cổ phần Thép Tân Thuận;
- Công ty cổ phần Bóng đá thép miền Nam - cảng Sài Gòn.
- Công ty Gang thép Thái Nguyên;
- Công ty Luyện cán thép Nhà Bè;
- Công ty Luyện cán thép Thủ Đức;
- Công ty Luyện cán thép Biên Hoà.
**Công ty con có vốn góp:**
- Công ty cổ phần Cơ điện luyện kim Thái nguyên;
- Công ty cổ phần Trúc Thôn;
- Công ty cổ phần Lưới thép Bình Tây;
- Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng miền Nam;
- Công ty Thép VSC - POSCO (VPS);
- Công ty liên doanh Sản xuất thép Vinausteel (VINAUSTEEL);
- Công ty Thép VinaKyoei (VINAKYOEI);
- Công ty TNHH NatsteelVina (NATSTEELVINA);
- Công ty Ống thép Việt Nam (VINAPIPE);
- Công ty liên doanh Trung tâm thương mại quốc tế (IBC);
- Công ty TNHH Cảng quốc tế Thị Vải;
- Công ty TNHH Posvina;
- Công ty liên doanh NippoVina;
- Công ty Tôn Phương Nam;
- Công ty Sản xuất sản phẩm mạ công nghiệp Vingal;
- Công ty Gia công và Dịch vụ thép Sài Gòn;
- Công ty Thép Tây Đô;
- Công ty TNHH Cơ khí Việt - Nhật;
- Công ty cổ phần Bảo hiểm PJICO;
- Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt - Trung;
- Công ty cổ phần Cơ khí luyện kim.
- Công ty cổ phần sắt Thạch Khê (Hà Tĩnh)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_c%C3%B4ng_ty_Th%C3%A9p_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_c%C3%B4ng_ty_Th%C3%A9p_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=2)]
- Từ năm 1996- 2006, Tổng công ty Thép Việt Nam được tổ chức và hoạt động theo mô hình
[Tổng công ty 91](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%C3%B4ng_ty_91).
- Ngày 23 tháng 11 năm 2006, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 266/2006/QĐ-TTg về việc phê duyệt đề án chuyển Tổng công ty Thép Việt Nam sang hoạt động theo mô hình Công ty mẹ - Công ty con
. [[1]](#cite_note-1)
- Ngày 23 tháng 11 năm 2006, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 267/2006/QĐ-TTg về việc thành lập Công ty mẹ - Tổng công ty Thép Việt Nam.
[[2]](#cite_note-2)
- Ngày 1/7/2007, Tổng Công ty đã hoàn tất các thủ tục pháp lý và các quy chế vận hành nội bộ chuyển sang hoạt động thep mô hình Công ty mẹ - Công ty con theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
## Tham Khảo[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_c%C3%B4ng_ty_Th%C3%A9p_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_c%C3%B4ng_ty_Th%C3%A9p_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_c%C3%B4ng_ty_Th%C3%A9p_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_c%C3%B4ng_ty_Th%C3%A9p_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=4)]
Cổ phần Tổng công ty Thép -
[[3]](http://www.metalhcm.com.vn/en/market-infomation/tong-cong-ty-thep-viet-nam-se-chuyen-doi-theo-mo-hinh-tong-cong-ty-co-phan.html)
Vietnam Steel Corporation -
[http://vnsteel.com](http://vnsteel.com)

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
# Taurisano
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Taurisano
|—
| —
|
|Comune di Taurisano
|
|
Lá cờ ![]()
|Tọa độ:
|[Italia](/wiki/Italia) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_%C3%9D) [Puglia](/w/index.php?title=Puglia&action=edit&redlink=1) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_%C3%9D) [Lecce](/wiki/Lecce_(t%E1%BB%89nh))(LE) **Chính quyền** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [km²](/wiki/Ki-l%C3%B4-m%C3%A9t_vu%C3%B4ng)(8,9 [mi²](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng)) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [m](/wiki/M%C3%A9t)(361 [ft](/wiki/Foot)) **Dân số**(31 tháng 12 năm 2010) [[1]](#cite_note-1) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [UTC+01:00](/wiki/UTC%2B01:00) [Mã điện thoại](/w/index.php?title=M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) [Thành phố kết nghĩa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a&action=edit&redlink=1) [Fregenal de la Sierra](/wiki/Fregenal_de_la_Sierra) **Website:** [Website chính thức](http://www.comune.taurisano.le.it) **Taurisano** là một [đô thị](/wiki/Comune) và [thị xã](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_%C3%9D) của [Ý](/wiki/%C3%9D). Đô thị này thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(%C3%9D)) [Lecce](/wiki/Lecce_(t%E1%BB%89nh)) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_(%C3%9D)) [Apulia](/wiki/Apulia). Taurisano có diện tích 13 km2, dân số theo ước tính năm 2005 của [Viện thống kê quốc gia Ý](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_qu%E1%BB%91c_gia_%C3%9D&action=edit&redlink=1) là 12.463 người. Taurisano là nơi sinh của nhà triết học [Giulio Cesare Vanini](/w/index.php?title=Giulio_Cesare_Vanini&action=edit&redlink=1). Các đơn vị dân cư: Đô thị Taurisano giáp với các đô thị: Acquarica del Capo, Casarano, Ruffano và Ugento.


markdown:
# Tiếng Ngô
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Ngô ngữ
|
吳語/吴语
|Nói tại||
|[Thượng Hải](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i); phần lớn tỉnh [Chiết Giang](/wiki/Chi%E1%BA%BFt_Giang); Nam tỉnh [Giang Tô](/wiki/Giang_T%C3%B4); [địa cấp thị](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_c%E1%BA%A5p_th%E1%BB%8B) [Tuyên Thành](/wiki/Tuy%C3%AAn_Th%C3%A0nh)của tỉnh [An Huy](/wiki/An_Huy); [Huyện Thượng Nhiêu](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_Nhi%C3%AAu&action=edit&redlink=1), [Huyện Guangfeng](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_Guangfeng&action=edit&redlink=1)và [Huyện Yushan](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_Yushan&action=edit&redlink=1), tỉnh [Giang Tây](/wiki/Giang_T%C3%A2y); [Huyện Pucheng](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_Pucheng&action=edit&redlink=1), tỉnh [Phúc Kiến](/wiki/Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn); [North Point](/w/index.php?title=North_Point&action=edit&redlink=1), [Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng) [Hạng](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_theo_t%E1%BB%95ng_s%E1%BB%91_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_s%E1%BB%AD_d%E1%BB%A5ng) [12](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_theo_t%E1%BB%95ng_s%E1%BB%91_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_s%E1%BB%AD_d%E1%BB%A5ng#.C6.AF.E1.BB.9Bc_l.C6.B0.E1.BB.A3ng_c.E1.BB.A7a_Ethnologue_.281995.29), ( [10](http://www.davidpbrown.co.uk/help/top-100-languages-by-population.html)) [Ngữ hệ](/wiki/H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) [Hệ ngôn ngữ Hán-Tạng](/wiki/Ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%87_H%C3%A1n-T%E1%BA%A1ng) [tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c) **Ngô ngữ**
-
- —
[ISO 639-1](/wiki/ISO_639-1) `zh` `chi`(B) `zho`(T) [ISO 639-3](/wiki/ISO_639-3) [wuu](http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=wuu) **Tiếng Ngô**, **Ngô ngữ**( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_Trung_Qu%E1%BB%91c): 吳語/吴语; [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF): *Wú yǔ* ) là một trong những [bộ phận](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Trung_n%C3%B3i&action=edit&redlink=1) lớn của [tiếng Trung Quốc](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c). Tiếng Ngô được nói ở phần lớn tỉnh [Chiết Giang](/wiki/Chi%E1%BA%BFt_Giang), thành phố [Thượng Hải](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i), Nam [Giang Tô](/wiki/Giang_T%C3%B4), cũng như một số phần nhỏ hơn của các tỉnh [An Huy](/wiki/An_Huy), [Giang Tây](/wiki/Giang_T%C3%A2y), và [Phúc Kiến](/wiki/Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn). Các phương ngữ chính của tiếng Ngô là [Thượng Hải](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i&action=edit&redlink=1), [Tô Châu](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_T%C3%B4_Ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1), [Ôn Châu](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_%C3%94n_Ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1), [Hàng Châu](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_H%C3%A0ng_Ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1), [Thiệu Hưng](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_Thi%E1%BB%87u_H%C6%B0ng&action=edit&redlink=1), [Kim Hoa](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_Ng%E1%BB%AF_Kim_Hoa&action=edit&redlink=1), [Yongkang](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_Yongkang&action=edit&redlink=1), và [Quzhou](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_Quzhou&action=edit&redlink=1). Năm 1991, có 87 triệu người nói tiếng Ngô, khiến đây là loại tiếng Trung được nói đông thứ hai sau [tiếng Quan Thoại](/wiki/Quan_tho%E1%BA%A1i) (800 triệu người nói).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ng%C3%B4&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ng%C3%B4&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ng%C3%B4&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ng%C3%B4&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|Xem bản
|Uy ki Hán Nôm của Chúng tôi:
|
|![]()
|Xem bản
|Uy ki Hán Nôm của Chúng tôi:
|
|–các loại
|
|Các loại chính: |
|tiếng Ngô | [tiếng Mân](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n)| [tiếng Đam Châu](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_%C4%90am_Ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1)| [tiếng Thiều Châu](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Thi%E1%BB%81u_Ch%C3%A2u)| [Hương thoại](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1ng_tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) **Các loại**: [tiếng Mân](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n) [tiếng Mân Đông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_%C4%90%C3%B4ng)| [tiếng Mân Bắc](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_B%E1%BA%AFc)| [tiếng Mân Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_Trung)| [tiếng Mân Phủ Tiên](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_Ph%E1%BB%A7_Ti%C3%AAn)| [tiếng Mân Nam](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_Nam)| [tiếng Mân Quỳnh Văn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_H%E1%BA%A3i_Nam)| [tiếng Thiệu Tương](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_Thi%E1%BB%87u_T%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) *Lưu ý: Phân loại trên chỉ là một trong* [nhiều kiểu](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ki%E1%BB%83u_ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_v%C4%83n_n%C3%B3i_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1). [Danh sách đầy đủ các ngôn ngữ địa phương](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_%C4%91%E1%BB%8Ba_ph%C6%B0%C6%A1ng_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) **Các dạng được chuẩn hóa**: [Quan thoại chuẩn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng_Trung_Qu%E1%BB%91c)| [Tiếng Quảng Đông chuẩn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng_chu%E1%BA%A9n&action=edit&redlink=1)| [Tiếng Đài Loan](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn_%C4%90%C3%A0i_Loan) **:** [Âm vị học lịch sử](/w/index.php?title=%C3%82m_v%E1%BB%8B_h%E1%BB%8Dc_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) [tiếng Hán thượng cổ](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_H%C3%A1n_th%C6%B0%E1%BB%A3ng_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1)| [tiếng Hán trung cổ](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_H%C3%A1n_trung_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1)| [tiền Mân](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_M%C3%A2n&action=edit&redlink=1)| [tiền Quan thoại](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_Quan_tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1)| [tiếng Hán Nhi](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_H%C3%A1n_Nhi&action=edit&redlink=1) **–các loại** [Tiếng Trung Quốc](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c) [văn viết](/w/index.php?title=V%C4%83n_vi%E1%BA%BFt_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) **Các loại văn viết chính thức**:

X-Cache: cp1066 hit (2), cp1052 frontend miss (0)


markdown:
# Valle de Juárez
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Valle de Juárez
|—
| —
|Tọa độ:
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Flag_of_Mexico.svg/22px-Flag_of_Mexico.svg.png)
[Mexico](/wiki/M%C3%A9xico) [Bang](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Mexico) [Jalisco](/wiki/Jalisco) [Valle de Juárez](/w/index.php?title=Valle_de_Ju%C3%A1rez,_Jalisco&action=edit&redlink=1) **Dân số**(2005) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CDT](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Valle de Juárez** là một [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_Mexico&action=edit&redlink=1) thuộc bang [Jalisco](/wiki/Jalisco), [Mexico](/wiki/M%C3%A9xico). Năm 2005, dân số của đô thị này là 5218 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Valle_de_Ju%C3%A1rez&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Valle_de_Ju%C3%A1rez&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Municipalities of Mexico”](http://www.statoids.com/ymx.html). Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2012.

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


markdown:
# сироп
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Nga[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-rus-&action=edit§ion=T-1)]
### Chuyển tự[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-translit-&action=edit§ion=T-1)]
Xem
[Wiktionary:Phiên âm của tiếng Nga](/wiki/Wiktionary:Phi%C3%AAn_%C3%A2m_c%E1%BB%A7a_ti%E1%BA%BFng_Nga).
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **сир оп** gđ
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))
Xem
[Wiktionary:Phiên âm của tiếng Nga](/wiki/Wiktionary:Phi%C3%AAn_%C3%A2m_c%E1%BB%A7a_ti%E1%BA%BFng_Nga). **сир оп** gđ

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
# stimulant
Từ điển mở Wiktionary
## Mục lục
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **stimulant** [/ˈstɪm.jə.lənt/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **stimulant** [/ˈstɪm.jə.lənt/](/wiki/Wiktionary:IPA)
#### Thành ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-expr-&action=edit§ion=T-1)]
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|Giống đực |
|stimulant |
|
|
|Giống cái |
||
|**stimulant** [/sti.my.lɑ̃/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Kích thích](/wiki/k%C3%ADch_th%C3%ADch). *Remède*— thuốc kích thích **stimulant**
-
[Khuyến khích](/wiki/khuy%E1%BA%BFn_kh%C3%ADch), [động viên](/wiki/%C4%91%E1%BB%99ng_vi%C3%AAn). *Paroles*— những lời khuyến khích **stimulantes**
-
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|stimulant |
|**stimulant** gđ [/sti.my.lɑ̃/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Chất kích thích](/w/index.php?title=ch%E1%BA%A5t_k%C3%ADch_th%C3%ADch&action=edit&redlink=1). *Le café est un*— cà phê là một chất kích thích **stimulant**
-
[Khuyến khích](/wiki/khuy%E1%BA%BFn_kh%C3%ADch), [động viên](/wiki/%C4%91%E1%BB%99ng_vi%C3%AAn). *Ce garçon a besoin d’un*— anh chàng ấy cần được động viên **stimulant**
-
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1067 frontend miss (0)