text:
Chủ đề nóng: Giáo án Điện tử - Sách giáo khoa - Học tiếng Anh - Bài giảng trực tuyến - Công lý: Việc đúng nên làm - Món ăn bài thuốc - Chăm sóc bà bầu - Môi trường - Tiết kiệm điện
Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin/P1.II.1
Bài từ Tủ sách Khoa học VLOS
Chương II
PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
I. PHÉP BIỆN CHỨNG VÀ PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
1. Phép biện chứng và các hình thức cơ bản của phép biện chứng
a. Khái niệm biện chứng, phép biện chứng
Biện chứng là khái niệm dùng để chỉ những mối liên hệ, tương tác, chuyển hóa và vận động, phát triển theo quy luật của các sự vật, hiện tượng, quá trình trong giới tự nhiên, xã hội và tư duy.
Biện chứng bao gồm:
Biện chứng khách quan là biện chứng của thế giới vật chất.
Biện chứng chủ quan là sự phản ánh biện chứng khách quan vào đời sống ý thức của con người.
Phép biện chứng là học thuyết nghiên cứu, khái quát biện chứng của thế giới thành hệ thống các nguyên lý, quy luật khoa học nhằm xây dựng hệthống các nguyên tắc phương pháp luận của nhận thức và thực tiễn.
Phép biện chứng thuộc về biện chứng chủ quan.
Phép biện chứng đối lập với phép siêu hình - phương pháp tư duy về sự vật, hiện tượng của thế giới trong trạng thái cô lập tĩnh tại và tách rời.
b. Các hình thức cơ bản của phép biện chứng
Trong lịch sử triết học, phép biện chứng phát triển qua ba hình thức cơ bản: phép biện chứng chất phác thời cổ đại, phép biện chứng duy tâm cổ điển Đức và phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin.
Phép biện chứng chất phác thời cổ đại
Phép biện chứng chất phác thời cổ đại là hình thức đầu tiên của phép biện chứng trong lịch sử triết học, là nội dung cơ bản trong nhiều hệ thống triết học của Trung Quốc, Ấn Độ và Hy Lạp cổ đại. Tiêu biểu như. Tư tưởng biện chứng của triết học Trung Quốc là “biến dịch luận” (học thuyết về những nguyên lý, quy luật biến đổi phổ biến trong vũ trụ); “ngũ hành luận” (học thuyết về những nguyên tắc tương tác, biến đổi của các tố chất bản thể trong vũ trụ) của Âm dương gia.
Trong triết học Ấn Độ biểu hiện rõ nét nhất của tư tưởng biện chứng là triết học Phật giáo với các phạm trù như: “vô ngã”, “vô thường”, “nhân duyên”
Thời cổ đại Hy Lạp, một số nhà triết học duy tâm (Platon) coi phép biện chứng là nghệ thuật tranh luận để tìm ra chân lý. Arixtôt đồng nhất phép biện chứng với lôgíc học. Một số nhà triết học duy vật có tư tưởng biện chứng về sự vật (biện chứng khách quan). Hêraclit coi sự biến đổi của thế giới như một dòng chảy. Ông nói: “Mọi vật đều trôi đi, mọi vật đều biến đổi”. “Người ta không thể tắm được hai lần trong cùng một dòng sông”.
Phép biện chứng chất phác thời cổ đại có đặc điểm là: Nhận thức đúng về tính biện chứng của thế giới nhưng không phải dựa trên thành tựu của khoa học mà bằng trực kiến thiên tài, bằng trực quan chất phác, là kết quả của sự quan sát trực tiếp. Do đó, chưa đạt tới trình độ phân tích giới tự nhiên, chưa chứng minh được mối liên hệ phổ biến nội tại của giới tự nhiên.
Từ nửa cuối thế kỷ XV, khoa học tự nhiên bắt đầu phát triển mạnh, đi vào nghiên cứu từng yếu tố riêng biệt của giới tự nhiên dẫn đến sự ra đời của phương pháp siêu hình và phương pháp này trở thành thống trị trong tư duy triết học và nghiên cứu khoa học vào thế kỷ XVIII.
Phép biện chứng duy tâm cổ điển Đức được khởi đầu từ Cantơ và hoàn thiện ở hệ tthống triết học của G.Hêghen.
Triết học cổ điển Đức đã trình bày những tư tưởng cơ bản nhất của phép biện chứng duy tâm. Tính duy tâm trong triết học của G.Hêghen được biểu hiện ở chỗ, ông coi phép biện chứng là quá trình phát triển khởi đầu của “ý niệm tuyệt đối”, coi biện chứng chủ quan là cơ sở của biện chứng khách quan.
Ông cho rằng “ý niệm tuyệt đối” là điểm khởi đầu của tồn tại, tự “tha hóa” thành giới tự nhiên và trở về với bản thân nó trong tồn tại tinh thần. Tinh thần, tư tưởng, ý niệm tuyệt đối là cái có trước, thế giới hiện thực chỉ là bản sao chép của ý niệm.
Như vậy, Hêghen, là người xây dựng phép biện chứng tương đối hoàn chỉnh với một hệ thống khái niệm, phạm trù, quy luật. Tuy nhiên, phép biện chứng Hêghen là phép biện chứng duy tâm, là phép biện chứng ngược đầu; ông coi biện chứng của ý niệm sinh ra biện chứng của sự vật, chứ không phải ngược lại. Ph.Ăngghen nhận xét rằng: “Tính chất thần bí mà phép biện chứng đã mắc phải ở trong tay Hêghen tuyệt nhiên không ngăn cản Hêghen trở thành người đầu tiên trình bày một cách bao quát và có ý thức những hình thái vận động chung của phép biện chứng. Ở Hêghen, phép biện chứng bị lộn ngược đầu xuống đất. Chỉ cần dựng nó lại là sẽ phát hiện được cái hạt nhân hợp lý của nó ở đằng sau cái vỏ thần bí của nó”
(C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2002, t.20, tr.494. )
2. Phép biện chứng duy vật
a. Khái niệm phép biện chứng duy vật
Phép biện chứng duy vật do C. Mác và Ph.Ăngghen xây dựng trên cơ sở kế thừa có phê phán hạt nhân hợp lý trong phép biện chứng của G.W.Ph.Hêghen, là phép biện chứng dựa trên nền tảng của chủ nghĩa duy vật, xuất phát từ biện chứng khách quan của tự nhiên và xã hội.
Theo Ph.Ăngghen : “Phép biện chứng chẳng qua chỉ là môn khoa học về những quy luật phổ biến của sự vận động và sự phát triển của tự nhiên, của xã hội loài người và của tư duy”(C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2002, t.20, tr.20).
Khi nhấn mạnh vai trò của nguyên lý về mối liên hệ phổ biến, Ph.Ăngghen còn đưA ra một định nghĩa khác về phép biện chứng duy vật: “phép biện chứng là khoa học về sự liên hệ phổ biến”. Khi nhấn mạnh vai trò của nguyên lý về sự phát triển trong phép biện chứng mà C.Mác đã kế thừa từ triết học của Hêghen, V.I.Lênin cho rằng, trong số những thành quả đó thì thành quả chủ yếu là phép biện chứng, tức là học thuyết về sự phát triển, dưới hình thức hoàn bị nhất, sâu sắc nhất và không phiến diện, học thuyết về tính tương đối của nhận thức của con người, nhận thức này phản ánh vật chất luôn luôn phát triển không ngừng.
b. Đặc trưng cơ bản và vai trò của phép biện chứng duy vật
Xét từ góc độ kết cấu nội dung, phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin có hai đặc trưng cơ bản sau:
Một là, phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin là phép biện chứng được xác lập trên nền tảng của thế giới quan duy vật khoa học.
Với đặc trưng này phép biện chứng của chủ nghĩa Mác-Lênin chẳng những có sự khác biệt căn bản với phép biện chứng duy tâm của G.Hêghen mà còn có sự khác biệt về trình độ so với phép biện chứng duy vật cổ đại.
Hai là, trong phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác Lênin có sự thống nhất giữa nội dung của thế giới quan (duy vật biện chứng) với phương pháp luận (biện chứng duy vật) do đó, nó không dừng lại ở sự giải thích thế giới mà còn là công cụ để nhận thức thế giới và cải tạo thế giới. Mỗi nguyên lý, quy luật trong phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin không chỉ là sự giải thích đúng đắn về tính biện chứng của thế giới mà còn là phương pháp luận khoa học của việc nhận thức và cải tạo thế giới.
Với những đặc trưng cơ bản trên mà phép biện chứng duy vật giữ vai trò là nội dung đặc biệt quan trọng trong thế giới quan và phương pháp luận triết học của chủ nghĩa Mác-Lênin, tạo nên tính khoa học và tính cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin, đồng thời nó cũng là thế giới quan và phương pháp luận chung nhất của hoạt động sáng tạo trong các lĩnh vực nghiên cứu khoa học.

markdown:
![ Bulbgraph.png](http://tusach-img.thuvienkhoahoc.com/images/thumb/6/60/Bulbgraph.png/32px-Bulbgraph.png)
**Chủ đề nóng:** [Giáo án Điện tử](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Gi%C3%A1o_%C3%A1n_%C4%90i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD) - [Sách giáo khoa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C3%A1ch_gi%C3%A1o_khoa) - [Học tiếng Anh](/wiki/H%E1%BB%8Dc_ti%E1%BA%BFng_Anh_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn_v%E1%BB%9Bi_Mr_Duncan) - [Bài giảng trực tuyến](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_gi%E1%BA%A3ng_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn) - [Công lý: Việc đúng nên làm](/wiki/C%C3%B4ng_l%C3%BD:_Vi%E1%BB%87c_%C4%91%C3%BAng_n%C3%AAn_l%C3%A0m) - [Món ăn bài thuốc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B3n_%C4%83n_b%C3%A0i_thu%E1%BB%91c) - [Chăm sóc bà bầu](/wiki/Ch%C4%83m_s%C3%B3c_b%C3%A0_b%E1%BA%A7u) - [Môi trường](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:200_c%C3%A2u_h%E1%BB%8Fi_%C4%91%C3%A1p_v%E1%BB%81_m%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) - [Tiết kiệm điện](/wiki/C%C3%A1c_ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_ti%E1%BA%BFt_ki%E1%BB%87m_%C4%91i%E1%BB%87n_hi%E1%BB%87u_qu%E1%BA%A3)
# Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin/P1.II.1
### Bài từ Tủ sách Khoa học VLOS
Chương II
PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
I. PHÉP BIỆN CHỨNG VÀ PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
1. Phép biện chứng và các hình thức cơ bản của phép biện chứng
a. Khái niệm biện chứng, phép biện chứng
Biện chứng là khái niệm dùng để chỉ những mối liên hệ, tương tác, chuyển hóa và vận động, phát triển theo quy luật của các sự vật, hiện tượng, quá trình trong giới tự nhiên, xã hội và tư duy.
Biện chứng bao gồm:
Biện chứng khách quan là biện chứng của thế giới vật chất.
Biện chứng chủ quan là sự phản ánh biện chứng khách quan vào đời sống ý thức của con người.
Phép biện chứng là học thuyết nghiên cứu, khái quát biện chứng của thế giới thành hệ thống các nguyên lý, quy luật khoa học nhằm xây dựng hệthống các nguyên tắc phương pháp luận của nhận thức và thực tiễn.
Phép biện chứng thuộc về biện chứng chủ quan.
Phép biện chứng đối lập với phép siêu hình - phương pháp tư duy về sự vật, hiện tượng của thế giới trong trạng thái cô lập tĩnh tại và tách rời.
b. Các hình thức cơ bản của phép biện chứng
Trong lịch sử triết học, phép biện chứng phát triển qua ba hình thức cơ bản: phép biện chứng chất phác thời cổ đại, phép biện chứng duy tâm cổ điển Đức và phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin.
Phép biện chứng chất phác thời cổ đại
Phép biện chứng chất phác thời cổ đại là hình thức đầu tiên của phép biện chứng trong lịch sử triết học, là nội dung cơ bản trong nhiều hệ thống triết học của Trung Quốc, Ấn Độ và Hy Lạp cổ đại. Tiêu biểu như. Tư tưởng biện chứng của triết học Trung Quốc là “biến dịch luận” (học thuyết về những nguyên lý, quy luật biến đổi phổ biến trong vũ trụ); “ngũ hành luận” (học thuyết về những nguyên tắc tương tác, biến đổi của các tố chất bản thể trong vũ trụ) của Âm dương gia.
Trong triết học Ấn Độ biểu hiện rõ nét nhất của tư tưởng biện chứng là triết học Phật giáo với các phạm trù như: “vô ngã”, “vô thường”, “nhân duyên”
Thời cổ đại Hy Lạp, một số nhà triết học duy tâm (Platon) coi phép biện chứng là nghệ thuật tranh luận để tìm ra chân lý. Arixtôt đồng nhất phép biện chứng với lôgíc học. Một số nhà triết học duy vật có tư tưởng biện chứng về sự vật (biện chứng khách quan). Hêraclit coi sự biến đổi của thế giới như một dòng chảy. Ông nói: “Mọi vật đều trôi đi, mọi vật đều biến đổi”. “Người ta không thể tắm được hai lần trong cùng một dòng sông”.
Phép biện chứng chất phác thời cổ đại có đặc điểm là: Nhận thức đúng về tính biện chứng của thế giới nhưng không phải dựa trên thành tựu của khoa học mà bằng trực kiến thiên tài, bằng trực quan chất phác, là kết quả của sự quan sát trực tiếp. Do đó, chưa đạt tới trình độ phân tích giới tự nhiên, chưa chứng minh được mối liên hệ phổ biến nội tại của giới tự nhiên.
Từ nửa cuối thế kỷ XV, khoa học tự nhiên bắt đầu phát triển mạnh, đi vào nghiên cứu từng yếu tố riêng biệt của giới tự nhiên dẫn đến sự ra đời của phương pháp siêu hình và phương pháp này trở thành thống trị trong tư duy triết học và nghiên cứu khoa học vào thế kỷ XVIII.
Phép biện chứng duy tâm cổ điển Đức được khởi đầu từ Cantơ và hoàn thiện ở hệ tthống triết học của G.Hêghen.
Triết học cổ điển Đức đã trình bày những tư tưởng cơ bản nhất của phép biện chứng duy tâm. Tính duy tâm trong triết học của G.Hêghen được biểu hiện ở chỗ, ông coi phép biện chứng là quá trình phát triển khởi đầu của “ý niệm tuyệt đối”, coi biện chứng chủ quan là cơ sở của biện chứng khách quan.
Ông cho rằng “ý niệm tuyệt đối” là điểm khởi đầu của tồn tại, tự “tha hóa” thành giới tự nhiên và trở về với bản thân nó trong tồn tại tinh thần. Tinh thần, tư tưởng, ý niệm tuyệt đối là cái có trước, thế giới hiện thực chỉ là bản sao chép của ý niệm.
Như vậy, Hêghen, là người xây dựng phép biện chứng tương đối hoàn chỉnh với một hệ thống khái niệm, phạm trù, quy luật. Tuy nhiên, phép biện chứng Hêghen là phép biện chứng duy tâm, là phép biện chứng ngược đầu; ông coi biện chứng của ý niệm sinh ra biện chứng của sự vật, chứ không phải ngược lại. Ph.Ăngghen nhận xét rằng: “Tính chất thần bí mà phép biện chứng đã mắc phải ở trong tay Hêghen tuyệt nhiên không ngăn cản Hêghen trở thành người đầu tiên trình bày một cách bao quát và có ý thức những hình thái vận động chung của phép biện chứng. Ở Hêghen, phép biện chứng bị lộn ngược đầu xuống đất. Chỉ cần dựng nó lại là sẽ phát hiện được cái hạt nhân hợp lý của nó ở đằng sau cái vỏ thần bí của nó”
(C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2002, t.20, tr.494. )
2. Phép biện chứng duy vật
a. Khái niệm phép biện chứng duy vật
Phép biện chứng duy vật do C. Mác và Ph.Ăngghen xây dựng trên cơ sở kế thừa có phê phán hạt nhân hợp lý trong phép biện chứng của G.W.Ph.Hêghen, là phép biện chứng dựa trên nền tảng của chủ nghĩa duy vật, xuất phát từ biện chứng khách quan của tự nhiên và xã hội.
Theo Ph.Ăngghen : “Phép biện chứng chẳng qua chỉ là môn khoa học về những quy luật phổ biến của sự vận động và sự phát triển của tự nhiên, của xã hội loài người và của tư duy”(C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2002, t.20, tr.20).
Khi nhấn mạnh vai trò của nguyên lý về mối liên hệ phổ biến, Ph.Ăngghen còn đưA ra một định nghĩa khác về phép biện chứng duy vật: “phép biện chứng là khoa học về sự liên hệ phổ biến”. Khi nhấn mạnh vai trò của nguyên lý về sự phát triển trong phép biện chứng mà C.Mác đã kế thừa từ triết học của Hêghen, V.I.Lênin cho rằng, trong số những thành quả đó thì thành quả chủ yếu là phép biện chứng, tức là học thuyết về sự phát triển, dưới hình thức hoàn bị nhất, sâu sắc nhất và không phiến diện, học thuyết về tính tương đối của nhận thức của con người, nhận thức này phản ánh vật chất luôn luôn phát triển không ngừng.
b. Đặc trưng cơ bản và vai trò của phép biện chứng duy vật
Xét từ góc độ kết cấu nội dung, phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin có hai đặc trưng cơ bản sau:
Một là, phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin là phép biện chứng được xác lập trên nền tảng của thế giới quan duy vật khoa học.
Với đặc trưng này phép biện chứng của chủ nghĩa Mác-Lênin chẳng những có sự khác biệt căn bản với phép biện chứng duy tâm của G.Hêghen mà còn có sự khác biệt về trình độ so với phép biện chứng duy vật cổ đại.
Hai là, trong phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác Lênin có sự thống nhất giữa nội dung của thế giới quan (duy vật biện chứng) với phương pháp luận (biện chứng duy vật) do đó, nó không dừng lại ở sự giải thích thế giới mà còn là công cụ để nhận thức thế giới và cải tạo thế giới. Mỗi nguyên lý, quy luật trong phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin không chỉ là sự giải thích đúng đắn về tính biện chứng của thế giới mà còn là phương pháp luận khoa học của việc nhận thức và cải tạo thế giới.
Với những đặc trưng cơ bản trên mà phép biện chứng duy vật giữ vai trò là nội dung đặc biệt quan trọng trong thế giới quan và phương pháp luận triết học của chủ nghĩa Mác-Lênin, tạo nên tính khoa học và tính cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin, đồng thời nó cũng là thế giới quan và phương pháp luận chung nhất của hoạt động sáng tạo trong các lĩnh vực nghiên cứu khoa học.
Ý KIẾN CỦA BẠN

Server: Apache/2.4.6 (CentOS) PHP/5.6.3

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Cache-Control: private, must-revalidate, max-age=0

Content-Language: vi


text:
ME
TV
MP3
NEWS
Đăng nhập
/
Đăng ký
Trang chủ
TV Show
Show Việt Nam
Show Âu Mỹ
Show Hàn Quốc
Show Thực Tế
Game Show
Talk Show
Phim Truyền Hình
Phim Việt Nam
Phim Âu Mỹ
Phim Hàn - Nhật
Phim Hong Kong
Phim Hoa Ngữ
Phim Thái Lan
Phim Gia Đình
Phim Thần Tượng
Hành Động - Phiêu Lưu
Khoa Học - Viễn Tưởng
Hình Sự - Tội Phạm
Tâm Lý - Lãng Mạn
Lịch Sử - Cổ Trang
Kinh Dị - Siêu Nhiên
Giải Trí - Âm Nhạc
Hài Hước
Thể Thao
Khác
Hoạt Hình
Anime
Hành Động - Phiêu Lưu
Tâm Lý - Lãng Mạn
Khoa Học - Viễn Tưởng
Kinh Dị - Siêu Nhiên
Hài Hước
Hài Hước
Tiểu Phẩm Hài
Sân Khấu - Liveshow Hài
Giải Trí - Vui Nhộn
Thiếu Nhi
2 Tuổi - 6 Tuổi
7 Tuổi - 10 Tuổi
Khoa Học - Giáo Dục
Khoa Học Vũ Trụ
Thiên Nhiên Hoang Dã
Kết Nối Công Nghệ
Lịch Sử - Chiến Tranh
Thám Hiểm - Du Lịch
Khoa Học Quân Sự
Gia Đình - Ẩm Thực
Khoa Học Huyền Bí
Khoa Học Thường Thức
Làm Cha Mẹ
Học Đường - Luyện Thi
Sức Khỏe - Y Tế
Kinh Doanh
Con Người
Khác
Phim Điện Ảnh
Phim Việt Nam
Phim Âu Mỹ
Phim Châu Á
Phim Gia Đình
Hình Sự - Tội Phạm
Hành Động - Phiêu Lưu
Tâm Lý - Lãng Mạn
Khoa Học - Viễn Tưởng
Lịch Sử - Cổ Trang
Giải Trí - Âm Nhạc
Hoạt Hình
Kinh Dị - Siêu Nhiên
Hài Hước
Thể Thao
Khác
Âm Nhạc
Nhạc Việt Nam
Nhạc Hàn Quốc
Nhạc Âu Mỹ
Nhạc Hoa Ngữ
Liveshow
Tin Tức - Sự Kiện
Thể Thao
Kinh Tế
Pháp Luật
Giáo Dục
Giải Trí
Chính Trị - Xã Hội
Khoa Học - Công Nghệ
Gia Đình - Sức Khỏe
Thế Giới
Thể Thao
Bóng Đá Việt Nam
Ngoại Hạng Anh
Bóng Đá Thế Giới
La Liga
Các Môn Thể Thao Khác
Video Games
Trailer Game
eSport
Khác
Cộng Đồng
Trang chủ
Thể Loại
TV Show
Phim Truyền Hình
Hoạt Hình
Hài Hước
Video Games
Phim Điện Ảnh
Thiếu Nhi
Giáo Dục
Âm Nhạc
Thể Thao
Tin Tức - Sự Kiện
ZingTV App
Cộng Đồng
Tập 9 - Thần Điêu Đại Hiệp 2014
Những Chú Khủng Long - Vol 1
Tập 5 - The Amazing Race China Season 1
Chung Kết - Masterchef Junior US - Season 2
Tập 8 - Sora No Method
Video Mới Nổi Bật
Câu chuyện Café
Tập 2
Câu chuyện Café
Tập 4
Thần Điêu Đại Hiệp 2014
Tập 11
Câu chuyện Café
Tập 3
Lần Đầu Tôi Kể
Hải Băng Chia Sẻ Về Tiến Dũng
Câu chuyện Café
Tập 1
Masterchef Junior US - Season 2
Chung Kết
Mushishi Zoku Shou 2nd Season
Tập 9 - Nê Thảo
Once Upon A Time - Season 4
Tập 12 - Heroes and Villains
Hôn Lễ Vĩnh Hằng
Tập 14
Chế Tạo Mỹ Nhân
Tập 28
Ookami Shoujo To Kuro Ouji
Tập 11
Emergency Man And Woman - Cặp Đôi 119
Tập 1
Siêu Nhân Đã Về
Tập 6
Những Đặc Vụ của S.H.I.E.L.D - Agents of S.H.I.E.L.D - Season 2
Tập 10 - What They Become
Ngôi Trường Ma Ám
Tập 6 - Đẹp Chết Người
Đầu Bếp Đỉnh - Top Chef Vietnam
Tập 4
Tuyển Tập Phim Ngắn Của Pixar
Câu Chuyện Đồ Chơi - Thời ...
Chung Kết Hoa Hậu Thế Giới 2014
Hoa Hậu Nam Phi Đăng Quang ...
Giọng Hát Việt Nhí 2014
Gala Giọng Hát Việt Nhí
Shirobako
Tập 10
Faking It - Season 2
Tập 10 - Busted
Shigatsu Wa Kimi No Uso
Tập 7
Reign - Season 2
Tập 9 - Acts of War
Vietnam's Next Top Model 2014
Tập 6
Grey's Anatomy - Season 5
Tập 7 - Rise Up
Sword Art Online II
Tập 23 - Beginning of a Dream

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close

Vary: Accept-Encoding


text:
Website giải trí trực tuyến số 1 Việt Nam
ĐƯỜNG DẪN BẠN VỪA GÕ SAI:
http://24h.com.vn/cuoi-24h/video-clip-bay-nang-thoat-y-c70a256511.html
Mời bạn bấm vào link bên cạnh để vào trang:
1.
Trang chủ 24h
2.
Tin tức sự kiện
3.
Bóng đá
4.
Thời trang
5.
Cười
6.
24h.com.vn
7.
Việc làm
8.
Nghe nhạc MP3
9.
Web làm đẹp
10.
Game
11.
Xổ số
12.
Chứng khoán
Hoặc tham khảo các trang tương tự dưới đây:

Content-Type: text/html; charset=Utf-8

X-Cache: QuickCache vv2.1.1rc1 - file

Cache-Control: public

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Encoding: gzip


text:
Cơ quan chủ quản: Công ty Cổ phần Quảng cáo Trực tuyến 24H Trụ sở: Tầng 12, Tòa nhà Geleximco, 36 Hoàng Cầu, Phường Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa, TP Hà Nội Tel: (84-4) 73 00 24 24 hoặc (84-4) 3512 1806 - Fax: (84-4) 3512 1804 VPĐD: Tầng 5 – Toà nhà Hải Âu - 39B Trường Sơn, P2, Q.Tân Bình, TP.Hồ Chí Minh Tel: (84-8) 73 00 24 24 hoặc (84-8) 3848 9845 - Fax: (84-8) 3848 6519 / Giấy phép số 2517/GP- TT ĐT ngày cấp 27/08/2013 SỞ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG HÀ NỘI. Chịu trách nhiệm xuất bản: Ngô Kỳ Lam.
HOTLINE: 0965 08 24 24 hoặc 0903 288 624

markdown:
|
|
## Lịch thi đấu cúp C1 - Champions League 2014-15
Thứ Ba, ngày 18/11/2014 10:46 AM (GMT+7)
Trân trọng giới thiệu tới độc giả Lịch thi đấu CÚP C1 - CHAMPIONS LEAGUE 2014/15.
Xin lưu ý lịch thi đấu có thể có những thay đổi
(Khampha.vn)
|
|
Thông tin cần biết
Sự kiện tiêu điểm


markdown:
|
|
Sự kiện:
|
|
Laetitia Casta là siêu mẫu và diễn viên người Pháp. Cô là một trong những giám khảo của LHP Venice lần thứ 69.
BỘ SƯU TẬP ẢNH KHÁC
SỰ KIỆN TIÊU ĐIỂM
Cơ quan chủ quản: Công ty Cổ phần Quảng cáo Trực tuyến 24H Trụ sở: Tầng 12, Tòa nhà Geleximco, 36 Hoàng Cầu, Phường Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa, TP Hà Nội Tel: (84-4) 73 00 24 24 hoặc (84-4) 3512 1806 - Fax: (84-4) 3512 1804 VPĐD: Tầng 5 – Toà nhà Hải Âu - 39B Trường Sơn, P2, Q.Tân Bình, TP.Hồ Chí Minh Tel: (84-8) 73 00 24 24 hoặc (84-8) 3848 9845 - Fax: (84-8) 3848 6519 / Giấy phép số 2517/GP- TT ĐT ngày cấp 27/08/2013 SỞ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG HÀ NỘI. Chịu trách nhiệm xuất bản: Ngô Kỳ Lam.
HOTLINE: 0965 08 24 24 hoặc 0903 288 624
|
|


text:
Ép kính điện thoại gò vấp
Chuyên Repair boot, unlock, mở mạng HTC/Samsung/Sony/LG...
Ép kính hoàng hà
UNLOCK IP4 5.0.1, BASEBAND 04.11.08, LẤY NGAY, MỸ,NHẬT,CANADA,HÀN, ĐỊA CHỈ DUY NHẤT TẠI VIỆT NAM
UNLOCK IP4S 5.0.1, 5.0, LẤY NGAY, MỸ,NHẬT,CANADA,HÀN,
GIẢI MÃ IP4S 5.0.1, 5.0, LẤY NGAY, MỸ,NHẬT,CANADA,HÀN,
GIẢI MÃ IP4S 5.0.1, 5.0, LẤY NGAY, MỸ,NHẬT,CANADA,HÀN,
UNLOCK IP4S 5.0.1, 5.0, BASEBAND 1.0.13 LẤY NGAY, MỸ,NHẬT,CANADA,HÀN, ĐỊA CHỈ UY TÍN TẠI VIỆT NAM
GIẢI MÃ IP4S 5.0.1, 5.0, BB 1.0.13 LẤY NGAY, MỸ,NHẬT,CANADA,HÀN,
ĐỊA CHỈ UY TÍN TẠI VIỆT NAM
GIẢI MÃ IP4S 5.0.1, 5.0, LẤY NGAY, MỸ,NHẬT,CANADA,HÀN, ĐỊA CHỈ UY TÍN TẠI VIỆT NAM
UNLOCK IPHONE 4 PHIÊN BẢN 5.0.1, 5.0 MODEM FIRMAWARE 04.11.08 , MỸ, NHẬT OK - CẬP NHẬT NGÀY 11/01/2012
UnlockIphone 4 ver 5.0.1 baseband 4.11.08 Ok!
bằng thiết bị UNLOCK IPHONE , không cần mở máy, tháo máy... Unlock không can thiệp phần cứng, không cần hạ baseband 04.11.08
Unlock Iphone 4 phiên bản 5.0.1, Unlock Iphone 4 phiên bản 5.0 USA, JAPAN, CANADA, GERMANY,
bằng thiết bị UNLOCK IPHONE phần mềm , không can thiệp phần cứng, không tháo máy, không thay đổi số Imei như nơi khác làm, làm lấy ngay trong 60 phút, Ngồi xem trực tiếp lấy liền.
, OK địa chỉ hàng đầu Việt Nam
IP4 phiên bản 5.0.1, baseband cao 04.11.08 hàng USA, JAPAN,
CANADA, GERMANY, đã có thiết bị unlock, thiết bị được cung cấp, phân
phối tại: 540 Trương Định - HN.
Youtube, Fakebook, Yahoo, Vào mạng internet, Xem Tivi OK, cài đặt ứng dụng,
thoải mái không ảnh hướng gì đến tính năng của máy. Không hạn chế bất cứ tính năng gì, sử dụng mọi tính năng nhà sản xuất,.
Cài đặt sử dụng, GPRS, Định vị toàn cầu, GPS, bản đồ,Từ điển, Internet, Wifi... games, trò chơi,..
Xem tivi, Truyền hình di động, Vào mạng internet, xem tin tức, đọc vào, vào youtube, fakebook, yahoo, chát, thoải mái...
Nâng cấp phần mềm mới nhất OK(Jaibreaked).
Heicard v7.4,Overlay,Innovation, giá 150k gọi là có ngay free ship TPHCM
Unlock iphone 6 Softbank Nhật Bản tại 540 Trương Định
Unlock iphone 6 uy tín tại 540 Trương Định
Hướng dẫn Jailbreak iphone 5s, 5, 5c iOS 7.1.1 hoàn toàn
Hướng dẫn Jailbreak iphone 5s,5,5c,4s,4 iOS 7.1.1 mới nhất, chính thức
Unlock samsung galaxy s5
Unlock iPhone 5s bằng code ,phương thức giải mã ổn định nhất
Unlock iPhone 5S, Chuyên unlock iphone 5s giá cả hợp lý nhất tại hà nội

markdown:
|
|
##
|
14 phút trước
||
|
150.000
VNĐ / cái
|
|
##
|
43 phút trước
||
|
200.000
VNĐ / cái
|
|
##
|
2 giờ 14 phút trước
||Thỏa thuận...|
|
|
##
|
2 giờ 25 phút trước
||Thỏa thuận...|
|
|
##
|
3 giờ 44 phút trước
||
|
200.000
VNĐ / cái
|
|
##
|
4 giờ 32 phút trước
||Thỏa thuận...|
|
|
##
|
4 giờ 32 phút trước
||
|
150.000
VNĐ / Bộ
|
|
##
|
4 giờ 32 phút trước
||
|
180.000
VNĐ
|
|
##
|
4 giờ 43 phút trước
||Thỏa thuận...|
|
|
##
|
4 giờ 43 phút trước
||
|
2.200.000
VNĐ / Sprint
|
|
##
|
4 giờ 43 phút trước
||
|
1.720.000
VNĐ / AT&T 6/6+
|
|
##
|
5 giờ 54 phút trước
||Thỏa thuận...|
|
|
##
|
5 giờ 54 phút trước
||Thỏa thuận...|
|
|
##
|
5 giờ 56 phút trước
||
|
150.000
VNĐ / 1
|
|
##
|
5 giờ 56 phút trước
||
|
450.000
VNĐ / 1
|
|
##
|
5 giờ 56 phút trước
||Thỏa thuận...|
|
|
##
|
5 giờ 56 phút trước
||
|
750.000
VNĐ / 1
|
|
##
|
5 giờ 57 phút trước
||
|
1.200.000
VNĐ
|
|
##
|
5 giờ 57 phút trước
||
|
650.000
VNĐ
|
|
##
|
6 giờ 13 phút trước
||Thỏa thuận...|
|
|
##
|
6 giờ 28 phút trước
||Thỏa thuận...|
|
|
##
|
6 giờ 43 phút trước
||
|
150.000
VNĐ / cái
|
|
##
|
7 giờ 43 phút trước
||
|
20.000
VNĐ / Check
|
|
##
|
7 giờ 43 phút trước
||Thỏa thuận...|
|
|
##
|
Hôm nay, lúc 00:08
||Thỏa thuận...|
|
|
##
|
Hôm qua, lúc 23:12
||Thỏa thuận...|
|
|
##
|
Hôm qua, lúc 21:54
||
|
350.000
VNĐ / chiếc
|
|
##
|
Hôm qua, lúc 19:00
||
|
600.000
VNĐ / Fido Roger
|
|
##
|
Hôm qua, lúc 17:10
||
|
600.000
VNĐ / 1
|
|
##
|
Hôm qua, lúc 16:50
||
|
1.300.000
VNĐ

Server: Apache

Set-Cookie: history_raovat=1272013%7C0; path=/

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Từ: schianto
Thêm vào: 09/02/2009 Đã nghe: 54 lầntrong: sostantivo
Phát âm bằng Tiếng Ý [it]
- Phát âm của marchino (Nam từ Ý)
0 bình chọn
- Bạn có thể làm tốt hơn? bằng giọng khác? Phát âm schianto trong Tiếng Ý
Giọng & ngôn ngữ ở trên bản đồ
- Từ ngẫu nhiên: numero
Not satisfied?
Sửa từ:
· Thêm ngôn ngữ
· Thêm thể loại
Báo cáo về từ:
Có gì không ổn với từ này?
Xin báo cáo nó tại đây.
Kể cho bạn bè về cách phát âm schianto:
thư điện tử

markdown:
## Từ:
**schianto** **Thêm vào:**09/02/2009 **Đã nghe:**54 lần [sostantivo](/tag/sostantivo/)
### Phát âm bằng
[Tiếng Ý](/languages/it/) [it] [Phát âm của](/word/schianto/) [marchino](/user/marchino/)(Nam từ Ý)
0 bình chọn
- Bạn có thể làm tốt hơn? bằng giọng khác?
[Phát âm schianto trong Tiếng Ý](/word-record/schianto/it/)
### Giọng & ngôn ngữ ở trên bản đồ
- Từ ngẫu nhiên:
[numero](/word/numero/)
#### Not satisfied?
#### Sửa từ:
·
[Thêm ngôn ngữ](/word-modify/schianto/)
·
[Thêm](/word-modify/schianto/) **thể loại**
#### Báo cáo về từ:
Có gì không ổn với từ này?
[Xin báo cáo nó tại đây](/word-report/schianto/).
#### Kể cho bạn bè về cách phát âm schianto:
[thư điện tử](mailto:?subject=C%C3%A1ch%20ph%C3%A1t%20%C3%A2m%20schianto%20trong%20Ti%E1%BA%BFng%20%C3%9D&body=Nghe%20c%C3%A1ch%20ph%C3%A1t%20%C3%A2m%20b%E1%BA%A3n%20x%E1%BB%A9%20trong%20Forvo%2C%20http%3A%2F%2Fvi.forvo.com%2Fword%2Fschianto%2F)

Server: nginx

Content-Type: text/html

Set-Cookie: forvo_cookies=1; expires=Sat, 19-Dec-2015 08:45:55 GMT; path=/; domain=.forvo.com


text:
Hotels.com mang đến cho bạn những ưu đãi và khuyến mãi giá phòng khách sạn tuyệt vời tại Khu phố cổ Garrison, Barbados. Đặt phòng khách sạn trực tuyến ngay hôm nay cùng chúng tôi để hưởng giá tốt nhất.
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Khu phố cổ Garrison để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Khu phố cổ Garrison, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Khu phố cổ Garrison để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Khu phố cổ Garrison, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.

Content-Language: vi-VN

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZO; Domain=.hotels.com; Expires=Sat, 19-Dec-2015 08:40:35 GMT; Path=/


text:
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

Server: Cowboy

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Xss-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: max-age=3600, public

Via: 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Served-By: cache-iad2124-IAD, cache-atl6227-ATL

X-Cache: MISS, MISS


markdown:
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

X-Served-By: cache-iad2130-IAD, cache-jfk1026-JFK


X-Cache: MISS


text:
Bản mẫu:Cancellariidae-stub
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tài liệu bản mẫu
Stub hierarchy
- Cancellariidae-stub
- Stub
Mục lục
Về bản mẫu này
Bản mẫu này được sử dụng để xác định một chủ đề liên quan đến Cancellariidae sơ khai. Nó sử dụng {{asbox}} là một siêu bản mẫu được thiết kế để tiện trong quá trình tạo và bảo trì các bản mẫu sơ khai.
Sử dụng
Khi gắn bản mẫu
{{Cancellariidae-stub}} nó sẽ tạo ra thông điệp hiển thị phía trên cùng, và sẽ xếp các bài viết vào một hoặc nhiều thể loại:
- Thể loại:Sơ khai Cancellariidae (Số bài: 361)
Thông tin tổng quan
Đây là bản mẫu sơ khai. Ở đây chúng tôi chỉ nêu vắn tắt về bài sơ khai, để có thông tin chi tiết hơn vui lòng xem Wikipedia:Bài sơ khai.
Bài sơ khai là gì?[sửa | sửa mã nguồn]
Bài sơ khai là một bài viết chỉ có một vài câu viết, quá ngắn để có thể bao quát một cách bách khoa chủ đề bài viết, nhưng không quá ngắn đến mức không có thông tin nào hữu ích.
Làm sao để xác định bài sơ khai?[sửa | sửa mã nguồn]
- Nếu có thể, cố gắng tìm bản mẫu sơ khai thích hợp cho bài viết. Một danh sách có thể tìm thấy tại Thể loại:Sơ khai.
- Đặt bản mẫu sơ khai ở cuối bài viết, thông thường sau phần Liên kết ngoài và bất cứ bản mẫu điều hướng nào và thẻ thể loại, trước phần liên kết ngôn ngữ.
Thông tin thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Các thông tin chi tiết hơn có thể tham khảo tại:

markdown:
# Bản mẫu:Cancellariidae-stub
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
![ Hình tượng tài liệu](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Template-info.svg/50px-Template-info.svg.png)
Stub hierarchy
- Cancellariidae-stub
[Stub](/wiki/B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Stub)
## Mục lục
## Về bản mẫu này
Bản mẫu này được sử dụng để xác định một chủ đề liên quan đến
[Cancellariidae](/w/index.php?title=Cancellariidae&action=edit&redlink=1) sơ khai. Nó sử dụng {{ [asbox](/wiki/B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Asbox)}} là một siêu bản mẫu được thiết kế để tiện trong quá trình tạo và bảo trì các bản mẫu sơ khai.
### Sử dụng
Khi gắn bản mẫu
{{Cancellariidae-stub}} nó sẽ tạo ra thông điệp hiển thị phía trên cùng, và sẽ xếp các bài viết vào một hoặc nhiều thể loại:
[Thể loại:Sơ khai Cancellariidae](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C6%A1_khai_Cancellariidae)(Số bài: 361)
## Thông tin tổng quan
Đây là
**bản mẫu sơ khai**. Ở đây chúng tôi chỉ nêu vắn tắt về bài sơ khai, để có thông tin chi tiết hơn vui lòng xem [Wikipedia:Bài sơ khai](/wiki/Wikipedia:B%C3%A0i_s%C6%A1_khai).
### Bài sơ khai là gì?[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Stub_documentation&veaction=edit&vesection=T-1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Stub_documentation&action=edit§ion=T-1)]
Bài sơ khai là một bài viết chỉ có một vài câu viết, quá ngắn để có thể bao quát một cách bách khoa chủ đề bài viết, nhưng không quá ngắn đến mức không có thông tin nào hữu ích.
### Làm sao để xác định bài sơ khai?[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Stub_documentation&veaction=edit&vesection=T-2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Stub_documentation&action=edit§ion=T-2)]
- Nếu có thể, cố gắng tìm bản mẫu sơ khai thích hợp cho bài viết. Một danh sách có thể tìm thấy tại
[Thể loại:Sơ khai](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C6%A1_khai).
- Đặt bản mẫu sơ khai ở cuối bài viết, thông thường sau phần Liên kết ngoài và bất cứ bản mẫu điều hướng nào và thẻ thể loại, trước phần liên kết ngôn ngữ.
### Thông tin thêm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Stub_documentation&veaction=edit&vesection=T-3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Stub_documentation&action=edit§ion=T-3)]
Các thông tin chi tiết hơn có thể tham khảo tại:
|Tài liệu này được
|
Thông tin chung được rút từ

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1054 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Analytics: php=hhvm


text:
Cờ vây
Cờ vây (Hán-Nôm: 碁圍), là một trò chơi trên bàn cờ và là môn thể thao trí tuệ dành cho hai người chơi. Ngay từ lúc đầu, cờ vây được đánh giá rất cao vì chú trọng đến phương pháp luận. Một kỳ thủ là ông Emmanuel Lasker đã nói: "Cờ vua chỉ hạn chế cho nhân loại sống trên Trái Đất, trong khi cờ vây vượt khỏi thế giới này. Nếu một hành tinh nào có những sinh vật biết lý luận thì ở đó họ phải biết đánh cờ vây." Cờ vây chủ yếu thịnh hành ở các quốc gia Á Đông, nhất là Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc. Hiện nay nó đã được truyền bá rộng rãi sang phương Tây. Có một điều đáng nói là người phương Tây biết đến cờ vây chủ yếu qua sự tiếp xúc các kỳ sư và tài liệu Nhật Bản, cho nên ở phương Tây các thuật ngữ cờ vây phần nhiều được ghi bằng tiếng Nhật.
Mục lục
- 1 Giới thiệu
- 2 Lịch sử
- 3 Nguyên tắc chơi
- 4 Phân hạng người chơi
- 5 Các giai đoạn của một ván cờ
- 6 Máy tính với cờ vây
- 7 Một số loại cờ khác gần giống cờ vây
- 8 Thành ngữ trong cờ vây
- 9 Các danh thủ cờ vây
- 10 Triết lý và giai thoại trong cờ vây
- 11 Cờ vây trong lĩnh vực khác
- 12 Tham khảo
- 13 Đọc thêm
- 14 Xem thêm
- 15 Liên kết ngoài
Giới thiệu[sửa | sửa mã nguồn]
Mục đích của ván cờ[sửa | sửa mã nguồn]
Cờ vây có mục đích duy nhất là chiếm được nhiều "đất", càng rộng càng tốt. Chuyện bắt quân cũng cần nhưng được xem là thứ yếu. Thế trận trên bàn cờ vây có khả năng biến hoá cao với các đám quân và "vùng đất". Người chơi cờ vây thường tính trước nhiều nước không chỉ cho một nhóm quân mà có thể cả chục nhóm quân nằm xen kẽ phức tạp trên bàn cờ. Từ đó, cờ vây còn được nhìn nhận không phải là một chiến trường đánh phá, tiêu diệt mà là một dạng kiến thiết, xây dựng, khai phá, mở rộng phạm vi. Cờ vây khác so với các loại cờ khác là người chơi được phép nhường lượt đi của mình cho đối phương, nhất là lúc tàn cuộc và nhận ra rằng nếu mình đi thì chỉ làm cho mình bị thiệt hại, còn khi nào thấy cần thì đi tiếp. Đến khi cả hai bên đều thấy đi tiếp là vô ích, ván cờ sẽ được thỏa thuận dừng tại đây, hai bên cùng đếm "đất" để xác định thắng thua, mỗi điểm trong vùng đất sẽ được tính là một "mục" và ai nhiều "mục" hơn sẽ thắng. Trước khi đếm "đất" hai bên trao trả "tù binh" (những quân cờ bị bắt) rồi đặt các "tù binh" vào "đất" của mình, như vậy số "mục" của mỗi phe sẽ bị giảm nhiều nếu phe đó có nhiều quân bị bắt làm tù binh. Với bàn cờ chuẩn (19 x 19) thì sau khi đếm xong, bên Trắng được cộng thêm năm mục rưỡi do bên Trắng luôn là bên đi sau.
Bàn cờ và quân cờ[sửa | sửa mã nguồn]
Theo bàn cờ nguyên thủy đã tìm thấy vào năm 1977 ở Nội Mông, trong một ngôi mộ cổ đời nhà Liêu, có một bàn cờ ngang dọc chỉ có 13x13 tạo thành 169 giao điểm. Năm 1971, bàn cờ đào được ở Hồ Nam, trong một ngôi mộ đời nhà Đường, có bàn cờ lại chia lưới 15x15. Năm 1952, ở Vọng Đô, Hà Bắc, Trung Quốc, trong một ngôi mộ thời Đông Hán có một bàn cờ lại chia lưới 17x17...Tuy những bàn cờ đó khác nhau về số nước đi nhưng tựu chung lại đều chia lưới theo số lẻ (13, 15, 17...). Bàn cờ 19 đường phát hiện sớm nhất vào khoảng đời nhà Tùy.
Quân cờ và bàn cờ vây được sáng tạo trên cơ sở của thuyết Âm Dương và vũ trụ quan của người xưa. Bàn cờ ngày nay có 19 đường kẻ ngang và 19 đường kẻ dọc tạo thành 361 giao điểm tượng trưng cho 361 ngày âm lịch. Bốn góc của bàn cờ tượng trưng cho bốn mùa xuân, hạ, thu, đông. Các quân cờ có hình tròn dẹt, giống hình cúc áo, 181 quân màu đen và 180 quân màu trắng. Quân cờ chỉ được nhấc ra hoặc đặt vào bàn cờ, chứ không dịch chuyển như trong cờ vua hoặc cờ tướng. Trên bàn cờ thường có 9 chấm đen gọi là các sao nhỏ giúp người chơi dễ nhận định hướng vị trí vì bàn cờ quá rộng. Điểm ở chính giữa bàn gọi là "thiên nguyên". Tám điểm ở 4 phía xung quanh bàn cờ gọi là "sao biên" và "sao góc". Vị trí ở gần vùng giữa bàn gọi là "cao" còn vị trí gần biên và góc là "thấp". Trong một ván cờ, số khả năng biến hóa có thể xảy ra là . Với số giây trong 3 năm là không đến , nếu 10 tỉ người, mỗi người sắp 1 ván cờ trong 1 giây thì số ván cờ sắp được trong 3 năm cũng chỉ là . Để so sánh thêm, con số đó trong cờ vua là nằm trong khoảng và ; và những nhà vật lý đã từng ước tính là không có nhiều hơn proton trên thế giới hữu hình này.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Cờ vây là loại cờ cổ, được chơi cách đây khoảng hơn 4000 năm. Khởi thủy của môn cờ bắt đầu từ giấc mơ của vua Nghiêu về việc xem chơi cờ giữa Hoàng Đế (người mở đầu thời Ngũ Đế) với vị tiên Dung Thành. Nhà vua đang thấy tiên Dung Thành chơi một loại cờ gồm một bàn cờ và các quân trắng đen bèn thỉnh cầu tiên day cờ cho mình. Đang chơi cờ hay bỗng vua Nghiêu tỉnh lại. Nhà vua ngẫm ra thấy hay quá bèn tìm cách nhớ lại và bổ khuyết thêm các quy tắc, luật lệ và sáng tạo ra môn cờ vây, vì mục đích của nó là vây chiếm lãnh thổ, đất đai. Sau đó, cờ vây được thái tử Đan Chu, con của vua Nghiêu truyền bá khắp thiên hạ. Trong truyện Tam Quốc Diễn Nghĩa của La Quán Trung, Quan Công đã chơi cờ vây với thuộc hạ trong khi để cho Hoa Đà nạo xương cánh tay chữa vết thương. Vi kỳ ngày xưa gọi là "dịch" (弈), được viết với bộ "củng". Trong những sách cổ của Trung Hoa như Tả Truyện, Luận Ngữ, Mạnh Tử đã nhắc nhiều đến "dịch" nhưng từ đời nhà Hán trở đi, thì cái tên vi kỳ ngày càng thông dụng. Hứa Thuận trong Thuyết Văn Giải Tự có chép "dịch, vi kỳ dã".
Cờ vây hiện nay rất phổ biến ở vùng Đông Á. Nhật Bản hiện nay là nước có số người chơi cờ rất cao. Cờ vây đã tới Nhật vào thế kỷ 7 và tới đầu thế kỷ 13, nó đã được chơi rộng rãi khắp mọi nơi trên đất nước này. Sự phát triển của Internet cũng đã làm cho nó phổ biến hơn trên khắp thế giới và đến nay đã có 36 triệu người yêu thích môn cờ này (thống kê của Hiệp hội cờ Vây nghiệp dư thế giới năm 1999).
Môn cờ vây cũng đã được người Việt Nam biết tới từ lâu, nhưng qua thời gian, chiến tranh nên đã hầu như không còn ai biết cách chơi. Nó được phổ biến lại tại Việt Nam vào năm 1993 nhân dịp có một giảng viên không chuyên từ Trung Quốc sang giảng dạy giúp cho ngành Thể dục thể thao Hà Nội.
Cờ vây có từ xa xưa, nhưng luật của nó lại không hề bị biến đổi theo thời gian như những trò chơi cổ khác. Lý do là luật chơi của cờ vây hết sức đơn giản, người nào cũng có thể chơi được, không cần đến trí thông minh ưu việt. Trong cờ vây, quân nào cũng như quân nào, giá trị y hệt nhau, không quân nào có tên tuổi, không có vua, có tướng. Tướng, vua được biết như chính người chơi cờ vậy. Cờ vây, như đã biết, muốn biết chơi thì quá dễ, nhưng để chơi tới được thành "cao cờ" thì rất khó. Khi chơi cờ vây cũng giống như khi ra trận đánh giặc. Bàn cờ là chiến trường và mục đích là chiếm lấy lãnh thổ. Một kỳ thủ cờ vây thực sự biết quý trọng từng quân cờ và luôn đặt hết tâm quyết vào mỗi nước đi.
Nguyên tắc chơi[sửa | sửa mã nguồn]
Luật chơi cờ vây rất đơn giản, điều chủ chốt chỉ cần nắm vững là ai chiếm được nhiều đất thì người đó thắng.
Khí: Các giao điểm trống nằm ngay cạnh quân cờ gọi là "khí" của quân cờ đó. Quân cờ đứng ở giữa bàn có 4 "khí", đứng ở biên có 3 "khí" và đứng ở góc có 2 "khí". Nếu một quân hoặc một nhóm quân không còn "khí", quân đó hoặc nhóm quân đó sẽ bị bắt và đưa ra khỏi bàn cờ. Nếu quân đó hoặc nhóm quân đó chỉ còn một "khí", điều đó có nghĩa là nó đang bị đe dọa, đang bị "đả cật" và sẽ bị đối phương bắt ngay sau nước đi tiếp theo.
Những chấm trắng và đen ở hình bên là "khí" của quân trắng và quân đen. "Khí" có thể cùng được chia sẻ giữa hai loại quân. Nếu quân trắng được đặt vào nơi có "khí" chung của hai nhóm quân, hai nhóm quân trắng sẽ được nối với nhau thành một. Quân của đối phương sẽ bị bắt khi nó không còn "khí".
Nếu một người chơi đoạt nốt "khí" cuối cùng của một quân hay nhóm quân của đối phương, anh ta sẽ nhấc quân đó ra khỏi bàn cờ và những quân cờ đó dùng để trao đổi tù binh khi tính điểm.
Hình bên chỉ ra một đám quân đen và đám quân trắng. Nếu đang ở trong tình huống này, mà quân trắng được đặt vào điểm A, toàn bộ quân đen sẽ bị bắt và bị đưa ra khỏi bàn cờ. Phần đất có được lúc này thuộc về quân trắng.
Tự tử: Trong luật chơi cũng không cho phép việc chiếm nốt "khí" cuối cùng của chính quân hay nhóm quân của bạn, trừ phi việc này dùng để bắt một vài quân bao vây của đối phương. Những quân chắc chắn đã chết, chạy đến đâu cũng không thoát gọi là quân "chết kỹ thuật" và được bỏ ra lúc hết ván.
Quy tắc Kiếp: Nếu bạn bắt một quân, sẽ có thể xảy ra một trường hợp: bên đen có thể chơi ở điểm b và bắt bên trắng điểm a. Tiếp theo, đến lượt đi của bên trắng. Lúc này, bên trắng lại có thể đặt quân tại điểm a và bắt bên đen, điều này có thể dẫn đến việc quay trở lại như tình huống ban đầu. Trường hợp này được gọi là "kiếp" (劫, コウ, kō). Để tránh việc này xảy ra lặp đi lặp lại, người ta đã đặt ra một quy tắc là "kiếp". Quy tắc này nói rằng, không được phép lặp lại một trạng thái(vị trí quân và lượt đi) đã có trước đây ở bàn cờ, trừ trường hợp 2 người cùng nhường lượt đi. Nếu bên đen bắt bên trắng ở a, bên trắng không được phép bắt lại bên đen ngay lập tức mà cần phải đặt quân ở nơi nào đó khác. Điều này sẽ dẫn tới khả năng là bên đen sẽ đặt tiếp quân tại b để tránh bị bên trắng bắt. Nếu bên đen không đi nước nào khác, bên trắng có thể bắt lại quân đen, bởi vì bây giờ, vị trí trên bàn cờ đã thay đổi, không giống như trước.
Đe dọa kiếp: Đây là một phương thức hay khi bị "kiếp" trong những tình thế quan trọng, liên quan đến sự sống chết của một đám quân lớn. Nếu bị "kiếp" như vậy, hãy đặt quân của bạn vào những ô có thể "đả cật" (chẹt) các đám quân lớn quân đối phương mà thực tế quân của bạn sẽ chết. Đối phương sẽ phải chọn 1 trong hai trường hợp: Hoặc ăn đám lớn của bạn và bạn ăn đám lớn mà bạn vừa chẹt, hoặc ăn quân mà bạn vừa chẹt để cứu đám quân của mình.
Tạo mắt: Khi một đám quân trong vùng của đối phương và không có đường thoát, để có thể sống, đám quân đó cần tạo ít nhất hai mắt nhỏ. Một mắt nhỏ là có 1 đến 2 khí trống. Một mắt lớn là có nhiều hơn 2 khí và có thể coi là 1 vùng đất. Thông thường, muốn chỉ cần tạo 1 mắt lớn cần tạo trên 5 khí ở góc và biên và trên 6 khí ở trung tâm thì sẽ có nhiêu khả năng sống vì khi bị xâm nhập sẽ dễ dàng tạo mắt nhỏ.
Chấp quân: Các đấu thủ chơi cờ vây có thể đa dạng về trình độ. Người chơi giỏi hơn có thể chơi handicap (chấp quân) với người chơi kém hơn, từ đó có thể khiến cuộc chơi thú vị hơn cho cả hai người chơi, người chơi kém hơn sẽ học được rất nhiều từ cách đi của người chơi giỏi hơn và sẽ giúp họ nâng cao trình độ chơi cờ của mình. Thông thường, số quân chấp nhiều nhất là 9 quân và người chơi kém hơn sẽ chơi quân màu đen. Những quân được chấp thường có một số vị trí xác định trên bàn cờ. Sau khi những quân cờ này được đặt lên bàn cờ, quân trắng bắt đầu nước đi đầu tiên.
Phân hạng người chơi[sửa | sửa mã nguồn]
Đẳng cấp của cờ vây phân biệt trên 2 hệ thống riêng biệt. Đó là hệ thống đẳng cấp nghiệp dư và đẳng cấp chuyên nghiệp:
Nghiệp dư[sửa | sửa mã nguồn]
- Cấp (級): Từ người mới bắt đầu chơi đến người chơi trung bình được chia thành nhiều cấp. Cấp mạnh nhất thường là cấp 1, càng yếu, số cấp càng cao. Chữ "cấp" thường được viết tắt là k
Ví dụ: Nếu thang nghiệp dư có 30 cấp từ 1 đến 30 thì cấp yếu nhất là 30k, cấp mạnh nhất là 1k.
- Đẳng (段): Kí hiệu là d; chỉ những người có sức cờ mạnh, phát triển các kĩ năng ở mức độ cao, sử dụng các thao tác nhuần nhuyễn. Trái với kyu, khi càng mạnh số đẳng càng cao. Ví dụ: 2d thì mạnh hơn 1d và 4d mạnh hơn 2d.
Để phân biệt với đẳng chuyên nghiệp, ta gọi đây là đẳng nghiệp dư.
Thực chất sự ra đời của dan không chuyên nhằm phân hóa rõ ràng hơn khoảng cách chênh lệch giữa các trình độ. Không phải nước nào cũng công nhận kì thủ cờ vây chuyên nghiệp nên việc ra đời hệ thống không chuyên trên đáp ứng thực tế là có những kì thủ không chuyên rất mạnh thắng được những tay chuyên nghiệp.
Chênh lệch trình độ của mỗi bậc trong đẳng cấp nghiệp dư là 1 quân chấp, hay còn gọi là Handicap, chênh lệch càng nhiều thì số quân chấp càng nhiều, tuy nhiên tối đa số quân chấp của một trận đấu là 9. Trong cờ vây người cầm quân đen được đánh trước vì vậy để công bằng người cầm quân trắng được cộng tầm 5,5 đến 6,5 điểm tùy theo cách tính theo luật Trung Quốc hay Nhật Bản. Điểm cộng đó gọi là komi.
Chuyên nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
- Cấp: có lẽ chỉ có từ 5k đến 1k (1 là cao nhất). Hệ thống cấp của chuyên nghiệp nhằm chỉ đến những người sắp sửa bước vào thế giới chuyên nghiệp của cờ vây, có thể họ đang rèn luỵện, học tập trong các trường dạy cờ nổi tiếng.
- Đẳng: Để phân biệt với đẳng không chuyên, người ta thường kí hiệu là p. Kì thủ được gọi là chuyên nghiệp khi được hiệp hội cờ vây của nước sở tại cấp chứng chỉ khẳng định trình độ chuyên môn.
So sánh[sửa | sửa mã nguồn]
Ở trình độ không chuyên, sức cờ thể hiện rõ ràng qua con số. Đối với chuyên nghiệp, thứ hạng lại không thể hiện điều đó. Tuy nhiên không có nghĩa là tay cờ vây không chuyên hạng 30k không thể thắng các tay cờ vây 5p. Các kì thủ không chuyên giỏi nhất có thể thắng các kì thủ chuyên nghiệp có cấp hạng cao. Điều này là bình thường, đơn giản: cờ vây cũng là một môn thể thao. Và trong thể thao, không thể nói trước điều gì.
Các giai đoạn của một ván cờ[sửa | sửa mã nguồn]
Sự mềm dẻo, khôn ngoan, nhẫn nại, biết bỏ cái nhỏ để giành cái lớn, biết hy sinh tiểu tiết để giành đại cục nhằm dẫn tới thắng lợi, được đối phương "tâm phục khẩu phục" được xem là cốt lõi của cờ vây.
Ván cờ vây được chia thành 3 giai đoạn, gọi là: Bố cục, Trung bàn (còn gọi là Trung bàn chiến - vì ở giai đoạn này thường xảy ra chiến đấu kịch liệt), và Quan tử.
Bố cục (布局)[sửa | sửa mã nguồn]
Đây là giai đoạn ra quân trong cờ vây. Đây là giai đoạn quyết định cả bộ mặt của ván cờ sau này. Phần lớn trong khai cuộc, người ta tìm cách "án ngữ" chỉ vùng đất lớn trên bàn cờ bằng 1 đến 2 con; sau đó sẽ phát triển dần. Thông thường, các kì thủ bắt đầu bằng việc chiếm góc mà phần lớn là vào sao.
Khai cuộc cực kì khó, đơn giản vì bàn cờ vây có rất nhiều điểm để đặt quân. Để hỗ trợ cho các kì thủ nghiệp dư, nhiều cao thủ chuyên nghiệp đã nghiên cứu, sáng tác ra các thế khai cuộc gọi là định cục. Định cục liên tục phát triển và đổi mới.
Trung bàn chiến[sửa | sửa mã nguồn]
Ở phần này, chủ yếu hai bên tập trung vào việc tranh giành đất đai, bắt đầu tính tới các vùng tranh chấp, tìm cách đặt quân như thế nào để hạn chế sự bành trướng của đối phương, chuẩn bị vây bắt quân đối phương. Những quân bị đối phương vây sẽ bị tiêu diệt nếu không tạo được hai mắt. Nếu quân đã bị bao vây, cần phải tìm cách dàn quân bên trong để tạo ra các "mắt".
Trung bàn là nơi thể hiện rõ nhất tinh hoa của trí sáng tạo, trí khôn ngoan và sức cờ dẻo dai. Có những người thậm chí có thể dự đoán được sự quan trọng của quân đến 60 nước cờ. Do kết quả cờ vây được quyết định bởi điểm số mục nên các kì thủ sử dụng nhiều cách thức: hoặc nhảy phá đất đối phương, tiêu diệt quân, hoặc vây chắc đất... để giành phần thắng. Ở trung bàn, nhiều cuộc đuổi bắt lớn tới mức chỉ cần thất bại, người chơi tự chịu thua mà không cần đến giai đoạn Quan tử.
Hầu hết các ván cờ nổi tiếng đều nhờ kĩ năng điêu luyện của các kì thủ thể hiện trong giai đoạn Trung bàn này
Thâu quan[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi qua trung cuộc, các vùng lãnh thổ của cả hai đấu thủ tạm thời xác định, ít có khả năng tạo ra những thay đổi lớn về tương quan thế lực của 2 bên, việc hoàn chỉnh lãnh thổ chỉ còn là những việc nhỏ chi tiết, đó chính là giai đoạn tàn cuộc của gọi là thâu quan. Các quân cờ thường được sắp xếp lại để tạo thành những hình đơn giản, thuận tiện cho việc xác định lãnh thổ và tính điểm.
Máy tính với cờ vây[sửa | sửa mã nguồn]
Hiện nay, có rất nhiều trò chơi được thực hiện trên máy tính. Trong cờ vua, trình độ chơi cờ của máy tính đã được lập trình rất cao, để thắng được máy tính rất khó. Nhưng đối với cờ vây, chuyện lại khác. Một chương trình chơi cờ vây mạnh nhất cũng không thể chơi hơn được một người chơi ở mức độ trung bình. Những người chơi giỏi, thậm chí còn chơi chấp quân với máy tính đến 25 quân. Do đó, những người chơi cờ vây giỏi hầu như không hứng thú trong việc chơi cờ với máy tính. Đó chỉ là những chương trình dành cho những người hạng "cấp". Tại sao lại như vậy? Rất đơn giản: số khả năng biến hóa của cờ vây quá cao.
Một số loại cờ khác gần giống cờ vây[sửa | sửa mã nguồn]
- Cờ Othello: cờ này có hình dáng quân cờ cũng tương tự như cờ vây, các quân cờ hình tròn dẹt giống hệt nhau, mỗi quân có màu đen và trắng ở mỗi mặt. Các quân cờ được đặt vào những ô cờ, chứ không phải đặt vào những điểm giao nhau như trong cờ vây. Tuy nhiên, cờ này có luật chơi đơn giản hơn và mục đích là biến các quân cờ đối thủ thành quân cờ của mình, càng nhiều càng tốt. Khi bắt được quân cờ của bên kia, quân cờ đó sẽ được lật mặt và trở thành quân cờ bên này.
- Gomoku, Pente và Renju (Renju còn gọi là 連珠五子棋, Liên Châu Ngũ Tử Kỳ, Five in a Row...): Những cờ này có hình dáng quân cờ cũng tương tự như cờ vây, có các quân cờ màu trắng và quân cờ màu đen, bàn cờ chia lưới 19x19 hoặc 15x15. Trong những trò chơi này, mục đích là tạo thành một dãy có 5 quân cờ cùng màu, đứng liên tiếp cạnh nhau (tương tự cờ Caro của Việt Nam). Những trò chơi này không có nhiều chiến thuật bằng cờ vây.
- Connect6: giống ba trò chơi vừa nêu ở trên, nhưng mục đích có khác, thay vì tạo 5 quân sẽ là tạo được 6 quân liên tục trên cùng một hàng.
Thành ngữ trong cờ vây[sửa | sửa mã nguồn]
Các danh thủ cờ vây[sửa | sửa mã nguồn]
Quốc tế[sửa | sửa mã nguồn]
- Ki Young Kim, Hàn Quốc. Ông Kim chỉ là kỳ thủ nghiệp dư bình thường ở Hàn Quốc, nhưng đã đến Việt Nam mở 1 hội quán cờ vây từ năm 1995-1998, địa chỉ 16 Lê Thị Riêng, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh.
- Xem danh sách các danh thủ cờ vây
Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Nam kỳ thủ:
- Hoàng Nam Thắng, Đà Nẵng, quán quân giải Vô địch Quốc gia năm 2001.
- Lê Mai Duy, Thành phố Hồ Chí Minh, quán quân giải Vô địch Quốc gia năm 2002, 2004, 2005, 2006.
- Trần Chí Thành, Tp Hồ Chí Minh, á quân giải Vô địch Quốc gia năm 2002.
- Trần Anh Tuấn, Tp Hồ Chí Minh, huy chương đồng giải Vô địch Quốc gia năm 2002.
- Trần Anh Tuấn, Tp Hồ Chí Minh, quán quân giải Vô địch Quốc gia năm 2003.
- Lê Mai Duy, Tp Hồ Chí Minh, á quân giải Vô địch Quốc gia năm 2003.
- Trần Trung Tín, Tp Hồ Chí Minh, huy chương đồng, giải Vô địch Quốc gia năm 1999, 2003.
- Đoàn Vũ Chung, Hà Nội, nhận được chứng chỉ 2d từ Nihon Kiin năm 1998
- Vũ Thiện Bảo, Hà Nội, nhận được chứng chỉ 1d từ Nihon Kiin năm 1998
Nữ kỳ thủ:
- Ngô Thị Thanh Thủy, Tp Hồ Chí Minh, vô địch giải Vô địch Quốc gia năm 2001.
- Nguyễn Thị Hương, Hà Nội, á quân giải Vô địch Quốc gia năm 2001.
- Nguyễn Thị Hương, Hà Nội, quán quân giải Vô địch Quốc gia năm 2002
- Nguyễn Thị Hồng Anh, Kiên Giang, á quân giải Vô địch Quốc gia năm 2002, 2006.
- Nguyễn Thị Hồng Anh, Kiên Giang, quán quân giải Vô địch Quốc gia năm 2003, 2004, 2005.
- Ngô Thị Thanh Thủy, Tp Hồ Chí Minh, á quân giải Vô địch Quốc gia năm 2003.
- Trần Thanh Mai, Hà Nội, quán quân giải vô địch quốc gia năm 2006
Triết lý và giai thoại trong cờ vây[sửa | sửa mã nguồn]
- Âu Dương Tu đời nhà Tống có viết trong Tân Ngũ Đại Sử:
- Việc trị nước cũng không khác gì đánh cờ vây, biết cách dùng, biết cách đặt cho đúng chỗ thì thắng, không biết cách dùng, cách đặt thì thua.
- Lục Cửu Uyên, một lý học gia người Trung Hoa, treo bàn cờ trên tường và trầm tư suy nghĩ, sau hai ngày có thốt ra một câu:
- Cờ vây so với hà đồ cũng chẳng có khác gì nhau.
- Vào đời nhà Tấn, ở núi Tín An, quận Thạch Thất, có một tiều phu tên là Vương Chất. Khi đi vào rừng đốn củi như mọi hôm, ông thấy có hai đứa bé ngồi đánh cờ. Ông được đưa cho một vật nhỏ như hạt táo, ăn vào để không cảm thấy đói. Hai đứa bé thì đánh cờ, còn Vương Chất ngồi chống búa xem. Sau thời gian khá lâu, một đứa bé chỉ vào ông và nói rằng, cán búa của ngươi mục rồi kìa. Sau khi hết ván cờ, Vương Chất trở về quê cũ thì mọi thứ đã thay đổi khác, do lúc này ông đã 100 tuổi. (Lạn Kha tiên khách)
Cờ vây trong lĩnh vực khác[sửa | sửa mã nguồn]
Trong thơ[sửa | sửa mã nguồn]
- ...Khi hương sớm khi trà trưa
- Bàn Vây điểm nước, đường tơ họa đàn
- Khi chén rượu, khi cuộc cờ
- Khi xem hoa nở, khi chờ trăng lên....
-
- Trích Truyện Kiều của Nguyễn Du
-
- ...Tìm nơi tịch mịch, chốn vườn thơm
- Xem cuộc cờ vây nơi ngõ ẩn...
-
- Trích thơ của Ngô Thì Nhậm
-
- Vi kỳ nhàn đắc địa,
- Đối tửu tuý vi hương.
- (Chơi cờ vây, nhàn là nơi đắc địa,
- Uống rượu với bạn, say là quê nhà.)
-
- Trích thơ "Thôn quê"-Nguyễn Xưởng-thời nhà Trần
-
Trong ca dao, tục ngữ[sửa | sửa mã nguồn]
-
- Nỗi về nỗi ở chưa xong
- Bối rối trong lòng như đánh cờ vây.
Trong văn xuôi[sửa | sửa mã nguồn]
- Danh thủ cờ vây của Kawabata Yasunari
- Thiếu nữ đánh cờ vây của Sơn Táp (Shan Sa), một nữ nhà văn người Pháp gốc Trung Quốc.
- Thiên Long bát bộ, truyện của Kim Dung.
- Tam Quốc Diễn Nghĩa của La Quán Trung.
Trong điện ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
- Tể tướng Lưu gù, phim truyền hình Trung Quốc nhiều tập
- Anh hùng (Hero), đạo diễn Trương Nghệ Mưu, Trung Quốc.
- A Beautiful Mind, đạo diễn Ron Howard.
- Hikaru no Go, phim hoạt hình của Nhật Bản.
- Mikan no taikyoku, (1982) của Trung Quốc hợp tác với Nhật Bản.
- The Go Master, (2006) của Trung Quốc - về cuộc đời của Go Seigen.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Tạp chí Người chơi cờ
- Nguyễn Duy Chính, Cờ vây. Trong tài liệu này có hai bản kỳ phổ hiếm có, Lạn Kha Phổ và Ẩu Huyết Phổ.
- Bozulich, Richard (2001), The Go Player's Almanac (ấn bản 2), Kiseido Publishing Company, ISBN 4-906574-40-8
- Brooks, E Bruce (2007), Warring States Project Chronology #2, truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2007
- Fairbairn, John (1992), A Survey of the best in Go Equipment in Bozulich 2001—pp. 142–155
- Fairbairn, John (1995), Go in Ancient China, truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2007
- Fairbairn, John (2000), History of Go in Korea, truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2007
- Fairbairn, John; Hall, T Mark (2007), The GoGoD Encyclopaedia, Games of Go on Disc
- Kim, Janice; Jeong, Soo-hyun (1994), Learn to Play Go, Good Move Press, ISBN 0-9644796-1-3
- Lasker, Edward (1960) [1934], Go and Go-Moku, Courier Dover Publications, ISBN 0486206130
- Masayoshi, Shirakawa (2005), A Journey In Search of the Origins of Go, Yutopian Enterprises, ISBN 1889554987
- Matthews, Charles (September năm 2002), Sufficient but Not Necessary: Two Eyes and Seki in Go, University of Cambridge, truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2007
- Peng, Mike; Hall, Mark (1996), “One Giant Leap For Go” (PDF), Svenks Go Tidning 96 (2): 7–8, truy cập ngày 12 tháng 11 năm 2007
- Pinckard, William (1989), “The Four Accomplishments”, trong Richard Bozulich, Japanese Prints and the World of Go, truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2007
- Potter, Donald L. (1984), “Go in the Classics”, Go World (Tokyo: Ishi Press) (37): 16–18, truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2007
- Potter, Donald L. (1985), “Go in the Classics (ii): the Tso-chuan”, Go World (Tokyo: Ishi Press) (42): 19–21, truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2007
Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Sách giới thiệu:
- Bradley, Milton N. Go for Kids, Yutopian Enterprises, Santa Monica, 2001 ISBN 978-1-889554-74-7.
- Cho, Chikun. Go: A Complete Introduction to the Game, Kiseido Publishers, Tokyo, 1997, ISBN 978-4-906574-50-6.
- Cobb, William. The Book of Go, Sterling Publishers, 2002, ISBN 978-0-8069-2729-9.
- Iwamoto, Kaoru. Go for Beginners, Pantheon, New York, 1977, ISBN 978-0-394-73331-9.
- Kim, Janice, and Jeong Soo-hyun. Learn to Play Go series, five volumes: Good Move Press, Sheboygan, Wisconsin, second edition, 1997. ISBN 0-9644796-1-3.
- Matthews, Charles. Teach Yourself Go, McGraw-Hill, 2004, ISBN 978-0-07-142977-1.
- Shotwell, Peter. Go! More than a Game, Tuttle Publishing, Boston, 2003. ISBN 0-8048-3475-X.
Lịch sử:
- Boorman, Scott A. (1969), The Protracted Game: A Wei Ch'i Interpretation of Maoist Revolutionary Strategy, New York, NY: Oxford University Press, ISBN 9780195014938
- De Havilland, Augustus Walter (1910), The ABC of Go: The National War Game of Japan, Yokohama, Kelly & Walsh, OCLC 4800147
- Korschelt, Oscar (1966), The Theory and Practice of Go, C.E. Tuttle Co, ISBN 9780804805728
- Smith, Arthur (1956), The Game of Go: The National Game of Japan, C.E. Tuttle Co, OCLC 912228
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Sách nhập môn cờ vây tiếng Việt - trình độ dưới 2d có thể tham khảo
- Lịch sử Cờ vây ở Trung Quốc, Triều Tiên và Nhật
- Cờ thế cờ vây
- Thư viện cờ vây tiếng Anh

markdown:
# Cờ vây
|
|![]()
|
|Bài viết hoặc đoạn này cần thêm
Những nội dung không có nguồn có thể bị
|
|![]()
|
|Xin hãy cùng
Nếu bài viết đã được phát triển, hãy gỡ bản mẫu này.
|Cờ vây|
|
|
Một bàn cờ vây truyền thống bằng gỗ. Các quân cờ được đặt trên những điểm giao nhau của đường kẻ.
|Số người chơi||2|
|Độ tuổi||Bất kỳ|
|Thời gian chuẩn bị||Lúc đầu chơi không cần xếp quân|
|Thời gian chơi||10–180 phút,
|
tuy nhiên, khi thi đấu có thể kéo dài tới hơn 16 tiếng
|May rủi ngẫu nhiên||Không|
|Kỹ năng||Phân tích logic và phán đoán bằng trực giác,
|**Cờ vây** ( [Hán-Nôm](/wiki/H%C3%A1n-N%C3%B4m): 碁圍), là một trò chơi trên bàn cờ và là môn [thể thao](/wiki/Th%E1%BB%83_thao) trí tuệ dành cho hai người chơi. Ngay từ lúc đầu, cờ vây được đánh giá rất cao vì chú trọng đến [phương pháp luận](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_lu%E1%BA%ADn). Một kỳ thủ là ông [Emmanuel Lasker](/w/index.php?title=Emmanuel_Lasker&action=edit&redlink=1) đã nói: " *" Cờ vây chủ yếu thịnh hành ở các quốc gia Á Đông, nhất là Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc. Hiện nay nó đã được truyền bá rộng rãi sang phương Tây. Có một điều đáng nói là người phương Tây biết đến cờ vây chủ yếu qua sự tiếp xúc các kỳ sư và tài liệu Nhật Bản, cho nên ở phương Tây các thuật ngữ cờ vây phần nhiều được ghi bằng tiếng Nhật. Cờ vua chỉ hạn chế cho nhân loại sống trên Trái Đất, trong khi cờ vây vượt khỏi thế giới này. Nếu một hành tinh nào có những sinh vật biết lý luận thì ở đó họ phải biết đánh cờ vây.*
## Mục lục
[1 Giới thiệu](#Gi.E1.BB.9Bi_thi.E1.BB.87u) [2 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [3 Nguyên tắc chơi](#Nguy.C3.AAn_t.E1.BA.AFc_ch.C6.A1i) [4 Phân hạng người chơi](#Ph.C3.A2n_h.E1.BA.A1ng_ng.C6.B0.E1.BB.9Di_ch.C6.A1i) [5 Các giai đoạn của một ván cờ](#C.C3.A1c_giai_.C4.91o.E1.BA.A1n_c.E1.BB.A7a_m.E1.BB.99t_v.C3.A1n_c.E1.BB.9D) [6 Máy tính với cờ vây](#M.C3.A1y_t.C3.ADnh_v.E1.BB.9Bi_c.E1.BB.9D_v.C3.A2y) [7 Một số loại cờ khác gần giống cờ vây](#M.E1.BB.99t_s.E1.BB.91_lo.E1.BA.A1i_c.E1.BB.9D_kh.C3.A1c_g.E1.BA.A7n_gi.E1.BB.91ng_c.E1.BB.9D_v.C3.A2y) [8 Thành ngữ trong cờ vây](#Th.C3.A0nh_ng.E1.BB.AF_trong_c.E1.BB.9D_v.C3.A2y) [9 Các danh thủ cờ vây](#C.C3.A1c_danh_th.E1.BB.A7_c.E1.BB.9D_v.C3.A2y) [10 Triết lý và giai thoại trong cờ vây](#Tri.E1.BA.BFt_l.C3.BD_v.C3.A0_giai_tho.E1.BA.A1i_trong_c.E1.BB.9D_v.C3.A2y) [11 Cờ vây trong lĩnh vực khác](#C.E1.BB.9D_v.C3.A2y_trong_l.C4.A9nh_v.E1.BB.B1c_kh.C3.A1c) [12 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [13 Đọc thêm](#.C4.90.E1.BB.8Dc_th.C3.AAm) [14 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [15 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Giới thiệu[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=1)]
### Mục đích của ván cờ[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=2)]
Cờ vây có mục đích duy nhất là chiếm được nhiều "đất", càng rộng càng tốt. Chuyện bắt quân cũng cần nhưng được xem là thứ yếu. Thế trận trên bàn cờ vây có khả năng biến hoá cao với các đám quân và "vùng đất". Người chơi cờ vây thường tính trước nhiều nước không chỉ cho một nhóm quân mà có thể cả chục nhóm quân nằm xen kẽ phức tạp trên bàn cờ. Từ đó, cờ vây còn được nhìn nhận không phải là một chiến trường đánh phá, tiêu diệt mà là một dạng kiến thiết, xây dựng, khai phá, mở rộng phạm vi. Cờ vây khác so với các loại cờ khác là người chơi được phép nhường lượt đi của mình cho đối phương, nhất là lúc tàn cuộc và nhận ra rằng nếu mình đi thì chỉ làm cho mình bị thiệt hại, còn khi nào thấy cần thì đi tiếp. Đến khi cả hai bên đều thấy đi tiếp là vô ích, ván cờ sẽ được thỏa thuận dừng tại đây, hai bên cùng đếm "đất" để xác định thắng thua, mỗi điểm trong vùng đất sẽ được tính là một "mục" và ai nhiều "mục" hơn sẽ thắng. Trước khi đếm "đất" hai bên trao trả "tù binh" (những quân cờ bị bắt) rồi đặt các "tù binh" vào "đất" của mình, như vậy số "mục" của mỗi phe sẽ bị giảm nhiều nếu phe đó có nhiều quân bị bắt làm tù binh. Với bàn cờ chuẩn (19 x 19) thì sau khi đếm xong, bên Trắng được cộng thêm năm mục rưỡi do bên Trắng luôn là bên đi sau.
### Bàn cờ và quân cờ[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=3)]
Theo bàn cờ nguyên thủy đã tìm thấy vào năm
[1977](/wiki/1977) ở Nội Mông, trong một ngôi mộ cổ đời [nhà Liêu](/wiki/Nh%C3%A0_Li%C3%AAu), có một bàn cờ ngang dọc chỉ có 13x13 tạo thành 169 giao điểm. Năm [1971](/wiki/1971), bàn cờ đào được ở [Hồ Nam](/wiki/H%E1%BB%93_Nam), trong một ngôi mộ đời [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), có bàn cờ lại chia lưới 15x15. Năm [1952](/wiki/1952), ở Vọng Đô, Hà Bắc, [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), trong một ngôi mộ thời [Đông Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n#S.E1.BB.B1_tr.E1.BB.97i_d.E1.BA.ADy_v.C3.A0_s.E1.BB.A5p.C4.91.E1.BB.95_c.E1.BB.A7a_nh.C3.A0.C4.90.C3.B4ng_H.C3.A1n) có một bàn cờ lại chia lưới 17x17...Tuy những bàn cờ đó khác nhau về số nước đi nhưng tựu chung lại đều chia lưới theo số lẻ (13, 15, 17...). Bàn cờ 19 đường phát hiện sớm nhất vào khoảng đời [nhà Tùy](/wiki/Nh%C3%A0_T%C3%B9y).
Quân cờ và bàn cờ vây được sáng tạo trên cơ sở của
[thuyết Âm Dương](/wiki/%C3%82m_d%C6%B0%C6%A1ng) và vũ trụ quan của người xưa. Bàn cờ ngày nay có 19 đường kẻ ngang và 19 đường kẻ dọc tạo thành 361 giao điểm tượng trưng cho 361 ngày âm lịch. Bốn góc của bàn cờ tượng trưng cho bốn mùa [xuân](/wiki/M%C3%B9a_xu%C3%A2n), [hạ](/wiki/M%C3%B9a_h%E1%BA%A1), [thu](/wiki/M%C3%B9a_thu), [đông](/wiki/M%C3%B9a_%C4%91%C3%B4ng). Các quân cờ có hình tròn dẹt, giống hình cúc áo, 181 quân màu [đen](/wiki/%C4%90en) và 180 quân màu [trắng](/wiki/Tr%E1%BA%AFng). Quân cờ chỉ được nhấc ra hoặc đặt vào bàn cờ, chứ không dịch chuyển như trong [cờ vua](/wiki/C%E1%BB%9D_vua) hoặc [cờ tướng](/wiki/C%E1%BB%9D_t%C6%B0%E1%BB%9Bng). Trên bàn cờ thường có 9 chấm đen gọi là các [sao](/wiki/Sao) nhỏ giúp người chơi dễ nhận định hướng vị trí vì bàn cờ quá rộng. Điểm ở chính giữa bàn gọi là "thiên nguyên". Tám điểm ở 4 phía xung quanh bàn cờ gọi là "sao biên" và "sao góc". Vị trí ở gần vùng giữa bàn gọi là "cao" còn vị trí gần biên và góc là "thấp". Trong một ván cờ, số khả năng biến hóa có thể xảy ra là
. Với số giây trong 3 năm là không đến
, nếu 10 tỉ người, mỗi người sắp 1 ván cờ trong 1 giây thì số ván cờ sắp được trong 3 năm cũng chỉ là
. Để so sánh thêm, con số đó trong cờ vua là nằm trong khoảng
và
; và những nhà
[vật lý](/wiki/V%E1%BA%ADt_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc) đã từng ước tính là không có nhiều hơn [proton](/wiki/Proton) trên thế giới hữu hình này.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=4)]
Cờ vây là loại cờ cổ, được chơi cách đây khoảng hơn 4000 năm. Khởi thủy của môn cờ bắt đầu từ giấc mơ của
[vua Nghiêu](/wiki/Nghi%C3%AAu) về việc xem chơi cờ giữa [Hoàng Đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%BF) (người mở đầu thời [Ngũ Đế](/wiki/Tam_Ho%C3%A0ng_Ng%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF)) với vị tiên Dung Thành. Nhà vua đang thấy tiên Dung Thành chơi một loại cờ gồm một bàn cờ và các quân trắng đen bèn thỉnh cầu tiên day cờ cho mình. Đang chơi cờ hay bỗng [vua Nghiêu](/wiki/Nghi%C3%AAu) tỉnh lại. Nhà vua ngẫm ra thấy hay quá bèn tìm cách nhớ lại và bổ khuyết thêm các quy tắc, luật lệ và sáng tạo ra môn cờ vây, vì mục đích của nó là vây chiếm lãnh thổ, đất đai. Sau đó, cờ vây được thái tử Đan Chu, con của vua Nghiêu truyền bá khắp thiên hạ. Trong truyện [Tam Quốc Diễn Nghĩa](/wiki/Tam_qu%E1%BB%91c_di%E1%BB%85n_ngh%C4%A9a) của [La Quán Trung](/wiki/La_Qu%C3%A1n_Trung), Quan Công đã chơi cờ vây với thuộc hạ trong khi để cho [Hoa Đà](/wiki/Hoa_%C4%90%C3%A0) nạo xương cánh tay chữa vết thương. Vi kỳ ngày xưa gọi là "dịch" (弈), được viết với bộ "củng". Trong những sách cổ của [Trung Hoa](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Trung_Qu%E1%BB%91c) như Tả Truyện, Luận Ngữ, [Mạnh Tử](/wiki/M%E1%BA%A1nh_T%E1%BB%AD) đã nhắc nhiều đến "dịch" nhưng từ đời [nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) trở đi, thì cái tên vi kỳ ngày càng thông dụng. [Hứa Thuận](/w/index.php?title=H%E1%BB%A9a_Thu%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1) trong Thuyết Văn Giải Tự có chép "dịch, vi kỳ dã".
Cờ vây hiện nay rất phổ biến ở vùng
[Đông Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_%C3%81). [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) hiện nay là nước có số người chơi cờ rất cao. Cờ vây đã tới Nhật vào [thế kỷ 7](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_7) và tới đầu [thế kỷ 13](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_13), nó đã được chơi rộng rãi khắp mọi nơi trên đất nước này. Sự phát triển của [Internet](/wiki/Internet) cũng đã làm cho nó phổ biến hơn trên khắp thế giới và đến nay đã có 36 triệu người yêu thích môn cờ này (thống kê của Hiệp hội cờ Vây nghiệp dư thế giới năm 1999).
Môn cờ vây cũng đã được người Việt Nam biết tới từ lâu, nhưng qua thời gian, chiến tranh nên đã hầu như không còn ai biết cách chơi. Nó được phổ biến lại tại
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) vào năm [1993](/wiki/1993) nhân dịp có một giảng viên không chuyên từ [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) sang giảng dạy giúp cho ngành Thể dục thể thao [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i).
Cờ vây có từ xa xưa, nhưng luật của nó lại không hề bị biến đổi theo thời gian như những trò chơi cổ khác. Lý do là luật chơi của cờ vây hết sức đơn giản, người nào cũng có thể chơi được, không cần đến trí thông minh ưu việt. Trong cờ vây, quân nào cũng như quân nào, giá trị y hệt nhau, không quân nào có tên tuổi, không có vua, có tướng. Tướng, vua được biết như chính người chơi cờ vậy. Cờ vây, như đã biết, muốn biết chơi thì quá dễ, nhưng để chơi tới được thành "cao cờ" thì rất khó. Khi chơi cờ vây cũng giống như khi ra trận đánh giặc. Bàn cờ là chiến trường và mục đích là chiếm lấy lãnh thổ. Một kỳ thủ cờ vây thực sự biết quý trọng từng quân cờ và luôn đặt hết tâm quyết vào mỗi nước đi.
## Nguyên tắc chơi[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=5)]
Luật chơi cờ vây rất đơn giản, điều chủ chốt chỉ cần nắm vững là ai chiếm được nhiều đất thì người đó thắng.
**Khí**: Các giao điểm trống nằm ngay cạnh quân cờ gọi là "khí" của quân cờ đó. Quân cờ đứng ở giữa bàn có 4 "khí", đứng ở biên có 3 "khí" và đứng ở góc có 2 "khí". Nếu một quân hoặc một nhóm quân không còn "khí", quân đó hoặc nhóm quân đó sẽ bị bắt và đưa ra khỏi bàn cờ. Nếu quân đó hoặc nhóm quân đó chỉ còn một "khí", điều đó có nghĩa là nó đang bị đe dọa, đang bị " [đả cật](/w/index.php?title=C%C3%A1c_thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_c%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit&redlink=1)" và sẽ bị đối phương bắt ngay sau nước đi tiếp theo. *Những chấm trắng và đen ở hình bên là "khí" của quân trắng và quân đen. "Khí" có thể cùng được chia sẻ giữa hai loại quân. Nếu quân trắng được đặt vào nơi có "khí" chung của hai nhóm quân, hai nhóm quân trắng sẽ được nối với nhau thành một. Quân của đối phương sẽ bị bắt khi nó không còn "khí"*.
Nếu một người chơi đoạt nốt "khí" cuối cùng của một quân hay nhóm quân của đối phương, anh ta sẽ nhấc quân đó ra khỏi bàn cờ và những quân cờ đó dùng để trao đổi tù binh khi tính điểm.
*Hình bên chỉ ra một đám quân đen và đám quân trắng. Nếu đang ở trong tình huống này, mà quân trắng được đặt vào điểm A, toàn bộ quân đen sẽ bị bắt và bị đưa ra khỏi bàn cờ. Phần đất có được lúc này thuộc về quân trắng*. **Tự tử**: Trong luật chơi cũng không cho phép việc chiếm nốt "khí" cuối cùng của chính quân hay nhóm quân của bạn, trừ phi việc này dùng để bắt một vài quân bao vây của đối phương. Những quân chắc chắn đã chết, chạy đến đâu cũng không thoát gọi là quân "chết kỹ thuật" và được bỏ ra lúc hết ván. **Quy tắc Kiếp**: Nếu bạn bắt một quân, sẽ có thể xảy ra một trường hợp: bên đen có thể chơi ở điểm b và bắt bên trắng điểm a. Tiếp theo, đến lượt đi của bên trắng. Lúc này, bên trắng lại có thể đặt quân tại điểm a và bắt bên đen, điều này có thể dẫn đến việc quay trở lại như tình huống ban đầu. Trường hợp này được gọi là "kiếp" (劫, コウ, kō). Để tránh việc này xảy ra lặp đi lặp lại, người ta đã đặt ra một quy tắc là "kiếp". Quy tắc này nói rằng, không được phép lặp lại một trạng thái(vị trí quân và lượt đi) đã có trước đây ở bàn cờ, trừ trường hợp 2 người cùng nhường lượt đi. Nếu bên đen bắt bên trắng ở a, bên trắng không được phép bắt lại bên đen ngay lập tức mà cần phải đặt quân ở nơi nào đó khác. Điều này sẽ dẫn tới khả năng là bên đen sẽ đặt tiếp quân tại b để tránh bị bên trắng bắt. Nếu bên đen không đi nước nào khác, bên trắng có thể bắt lại quân đen, bởi vì bây giờ, vị trí trên bàn cờ đã thay đổi, không giống như trước. **Đe dọa kiếp**: Đây là một phương thức hay khi bị "kiếp" trong những tình thế quan trọng, liên quan đến sự sống chết của một đám quân lớn. Nếu bị "kiếp" như vậy, hãy đặt quân của bạn vào những ô có thể "đả cật" (chẹt) các đám quân lớn quân đối phương mà thực tế quân của bạn sẽ chết. Đối phương sẽ phải chọn 1 trong hai trường hợp: Hoặc ăn đám lớn của bạn và bạn ăn đám lớn mà bạn vừa chẹt, hoặc ăn quân mà bạn vừa chẹt để cứu đám quân của mình. **Tạo mắt**: Khi một đám quân trong vùng của đối phương và không có đường thoát, để có thể sống, đám quân đó cần tạo ít nhất hai mắt nhỏ. Một mắt nhỏ là có 1 đến 2 khí trống. Một mắt lớn là có nhiều hơn 2 khí và có thể coi là 1 vùng đất. Thông thường, muốn chỉ cần tạo 1 mắt lớn cần tạo trên 5 khí ở góc và biên và trên 6 khí ở trung tâm thì sẽ có nhiêu khả năng sống vì khi bị xâm nhập sẽ dễ dàng tạo mắt nhỏ. **Chấp quân**: Các đấu thủ chơi cờ vây có thể đa dạng về trình độ. Người chơi giỏi hơn có thể chơi handicap (chấp quân) với người chơi kém hơn, từ đó có thể khiến cuộc chơi thú vị hơn cho cả hai người chơi, người chơi kém hơn sẽ học được rất nhiều từ cách đi của người chơi giỏi hơn và sẽ giúp họ nâng cao trình độ chơi cờ của mình. Thông thường, số quân chấp nhiều nhất là 9 quân và người chơi kém hơn sẽ chơi quân màu đen. Những quân được chấp thường có một số vị trí xác định trên bàn cờ. Sau khi những quân cờ này được đặt lên bàn cờ, quân trắng bắt đầu nước đi đầu tiên.
## Phân hạng người chơi[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=6)]
Đẳng cấp của cờ vây phân biệt trên 2 hệ thống riêng biệt. Đó là hệ thống đẳng cấp
[nghiệp dư](/w/index.php?title=Nghi%E1%BB%87p_d%C6%B0&action=edit&redlink=1) và đẳng cấp [chuyên nghiệp](/w/index.php?title=Chuy%C3%AAn_nghi%E1%BB%87p&action=edit&redlink=1):
### Nghiệp dư[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=7)] **Cấp**(級): Từ người mới bắt đầu chơi đến người chơi trung bình được chia thành nhiều cấp. Cấp mạnh nhất thường là cấp 1, càng yếu, số cấp càng cao. Chữ "cấp" thường được viết tắt là **k**
Ví dụ: Nếu thang nghiệp dư có 30 cấp từ 1 đến 30 thì cấp yếu nhất là 30k, cấp mạnh nhất là 1k.
**Đẳng**(段): Kí hiệu là **d**; chỉ những người có sức cờ mạnh, phát triển các kĩ năng ở mức độ cao, sử dụng các thao tác nhuần nhuyễn. Trái với kyu, khi càng mạnh số đẳng càng cao. Ví dụ: 2d thì mạnh hơn 1d và 4d mạnh hơn 2d.
Để phân biệt với
*đẳng chuyên nghiệp*, ta gọi đây là *đẳng nghiệp dư*.
Thực chất sự ra đời của dan không chuyên nhằm phân hóa rõ ràng hơn khoảng cách chênh lệch giữa các trình độ. Không phải nước nào cũng công nhận kì thủ cờ vây chuyên nghiệp nên việc ra đời hệ thống không chuyên trên đáp ứng thực tế là có những kì thủ không chuyên rất mạnh thắng được những tay chuyên nghiệp.
Chênh lệch trình độ của mỗi bậc trong đẳng cấp nghiệp dư là 1 quân chấp, hay còn gọi là
**Handicap**, chênh lệch càng nhiều thì số quân chấp càng nhiều, tuy nhiên tối đa số quân chấp của một trận đấu là 9. Trong cờ vây người cầm quân đen được đánh trước vì vậy để công bằng người cầm quân trắng được cộng tầm 5,5 đến 6,5 điểm tùy theo cách tính theo luật Trung Quốc hay Nhật Bản. Điểm cộng đó gọi là *komi*.
### Chuyên nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=8)]
- Cấp: có lẽ chỉ có từ 5k đến 1k (1 là cao nhất). Hệ thống cấp của chuyên nghiệp nhằm chỉ đến những người sắp sửa bước vào thế giới chuyên nghiệp của cờ vây, có thể họ đang rèn luỵện, học tập trong các trường dạy cờ nổi tiếng.
- Đẳng: Để phân biệt với
*đẳng không chuyên*, người ta thường kí hiệu là **p**. Kì thủ được gọi là chuyên nghiệp khi được hiệp hội cờ vây của nước sở tại cấp chứng chỉ khẳng định trình độ chuyên môn.
### So sánh[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=9)]
Ở trình độ không chuyên, sức cờ thể hiện rõ ràng qua con số. Đối với chuyên nghiệp, thứ hạng lại không thể hiện điều đó. Tuy nhiên không có nghĩa là tay cờ vây không chuyên hạng 30k không thể thắng các tay cờ vây 5p. Các kì thủ không chuyên giỏi nhất có thể thắng các kì thủ chuyên nghiệp có cấp hạng cao. Điều này là bình thường, đơn giản: cờ vây cũng là một môn thể thao. Và trong thể thao, không thể nói trước điều gì.
## Các giai đoạn của một ván cờ[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=10)]
Sự mềm dẻo, khôn ngoan, nhẫn nại, biết bỏ cái nhỏ để giành cái lớn, biết hy sinh tiểu tiết để giành đại cục nhằm dẫn tới thắng lợi, được đối phương "tâm phục khẩu phục" được xem là cốt lõi của cờ vây.
Ván cờ vây được chia thành 3 giai đoạn, gọi là: Bố cục, Trung bàn (còn gọi là Trung bàn chiến - vì ở giai đoạn này thường xảy ra chiến đấu kịch liệt), và Quan tử.
### Bố cục (布局)[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=11)]
Đây là giai đoạn ra quân trong cờ vây. Đây là giai đoạn quyết định cả
*bộ mặt* của ván cờ sau này. Phần lớn trong khai cuộc, người ta tìm cách "án ngữ" chỉ vùng đất lớn trên bàn cờ bằng 1 đến 2 con; sau đó sẽ phát triển dần. Thông thường, các kì thủ bắt đầu bằng việc chiếm góc mà phần lớn là vào **sao**.
Khai cuộc cực kì khó, đơn giản vì bàn cờ vây có rất nhiều điểm để đặt quân. Để hỗ trợ cho các kì thủ nghiệp dư, nhiều cao thủ chuyên nghiệp đã nghiên cứu, sáng tác ra các thế khai cuộc gọi là
**định cục**. Định cục liên tục phát triển và đổi mới.
### Trung bàn chiến[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=12)]
Ở phần này, chủ yếu hai bên tập trung vào việc tranh giành đất đai, bắt đầu tính tới các vùng tranh chấp, tìm cách đặt quân như thế nào để hạn chế sự bành trướng của đối phương, chuẩn bị vây bắt quân đối phương. Những quân bị đối phương vây sẽ bị tiêu diệt nếu không tạo được hai mắt. Nếu quân đã bị bao vây, cần phải tìm cách dàn quân bên trong để tạo ra các "mắt".
Trung bàn là nơi thể hiện rõ nhất tinh hoa của trí sáng tạo, trí khôn ngoan và sức cờ dẻo dai. Có những người thậm chí có thể dự đoán được sự quan trọng của quân đến 60 nước cờ. Do kết quả cờ vây được quyết định bởi điểm số mục nên các kì thủ sử dụng nhiều cách thức: hoặc nhảy phá đất đối phương, tiêu diệt quân, hoặc vây chắc đất... để giành phần thắng. Ở trung bàn, nhiều cuộc đuổi bắt lớn tới mức chỉ cần thất bại, người chơi tự chịu thua mà không cần đến giai đoạn Quan tử.
Hầu hết các ván cờ nổi tiếng đều nhờ kĩ năng điêu luyện của các kì thủ thể hiện trong giai đoạn Trung bàn này
### Thâu quan[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=13)]
Sau khi qua trung cuộc, các vùng lãnh thổ của cả hai đấu thủ tạm thời xác định, ít có khả năng tạo ra những thay đổi lớn về tương quan thế lực của 2 bên, việc hoàn chỉnh lãnh thổ chỉ còn là những việc nhỏ chi tiết, đó chính là giai đoạn tàn cuộc của gọi là
*thâu quan*. Các quân cờ thường được sắp xếp lại để tạo thành những hình đơn giản, thuận tiện cho việc xác định lãnh thổ và tính điểm.
## Máy tính với cờ vây[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=14)]
Hiện nay, có rất nhiều trò chơi được thực hiện trên máy tính. Trong
[cờ vua](/wiki/C%E1%BB%9D_vua), trình độ chơi cờ của máy tính đã được lập trình rất cao, để thắng được máy tính rất khó. Nhưng đối với cờ vây, chuyện lại khác. Một chương trình chơi cờ vây mạnh nhất cũng không thể chơi hơn được một người chơi ở mức độ trung bình. Những người chơi giỏi, thậm chí còn chơi chấp quân với máy tính đến 25 quân. Do đó, những người chơi cờ vây giỏi hầu như không hứng thú trong việc chơi cờ với máy tính. Đó chỉ là những chương trình dành cho những người hạng "cấp". Tại sao lại như vậy? Rất đơn giản: số khả năng biến hóa của cờ vây quá cao.
## Một số loại cờ khác gần giống cờ vây[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=15)] [Cờ Othello](/wiki/C%E1%BB%9D_Othello): cờ này có hình dáng quân cờ cũng tương tự như cờ vây, các quân cờ hình tròn dẹt giống hệt nhau, mỗi quân có màu đen và trắng ở mỗi mặt. Các quân cờ được đặt vào những ô cờ, chứ không phải đặt vào những điểm giao nhau như trong cờ vây. Tuy nhiên, cờ này có luật chơi đơn giản hơn và mục đích là biến các quân cờ đối thủ thành quân cờ của mình, càng nhiều càng tốt. Khi bắt được quân cờ của bên kia, quân cờ đó sẽ được lật mặt và trở thành quân cờ bên này. [Gomoku](/w/index.php?title=Gomoku&action=edit&redlink=1), [Pente](/w/index.php?title=Pente&action=edit&redlink=1)và [Renju](/wiki/Li%C3%AAn_Ch%C3%A2u_(c%E1%BB%9D))(Renju còn gọi là 連珠五子棋, Liên Châu Ngũ Tử Kỳ, Five in a Row...): Những cờ này có hình dáng quân cờ cũng tương tự như cờ vây, có các quân cờ màu trắng và quân cờ màu đen, bàn cờ chia lưới 19x19 hoặc 15x15. Trong những trò chơi này, mục đích là tạo thành một dãy có 5 quân cờ cùng màu, đứng liên tiếp cạnh nhau (tương tự cờ Caro của Việt Nam). Những trò chơi này không có nhiều chiến thuật bằng cờ vây. [Connect6](/w/index.php?title=Connect6&action=edit&redlink=1): giống ba trò chơi vừa nêu ở trên, nhưng mục đích có khác, thay vì tạo 5 quân sẽ là tạo được 6 quân liên tục trên cùng một hàng.
## Thành ngữ trong cờ vây[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=16)]
## Các danh thủ cờ vây[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=17)]
### Quốc tế[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=18)]
- Ki Young Kim,
[Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c). Ông Kim chỉ là kỳ thủ nghiệp dư bình thường ở Hàn Quốc, nhưng đã đến Việt Nam mở 1 hội quán cờ vây từ năm 1995-1998, địa chỉ 16 Lê Thị Riêng, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh.
- Xem
[danh sách các danh thủ cờ vây](//en.wikipedia.org/wiki/Go_players)
### Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=19)]
Nam kỳ thủ:
- Hoàng Nam Thắng, Đà Nẵng, quán quân giải Vô địch Quốc gia năm 2001.
- Lê Mai Duy,
[Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh), quán quân giải Vô địch Quốc gia năm 2002, 2004, 2005, 2006.
- Trần Chí Thành, Tp Hồ Chí Minh, á quân giải Vô địch Quốc gia năm 2002.
- Trần Anh Tuấn, Tp Hồ Chí Minh, huy chương đồng giải Vô địch Quốc gia năm 2002.
- Trần Anh Tuấn, Tp Hồ Chí Minh, quán quân giải Vô địch Quốc gia năm 2003.
- Lê Mai Duy, Tp Hồ Chí Minh, á quân giải Vô địch Quốc gia năm 2003.
- Trần Trung Tín, Tp Hồ Chí Minh, huy chương đồng, giải Vô địch Quốc gia năm 1999, 2003.
- Đoàn Vũ Chung,
[Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i), nhận được chứng chỉ 2d từ Nihon Kiin năm 1998
- Vũ Thiện Bảo, Hà Nội, nhận được chứng chỉ 1d từ Nihon Kiin năm 1998
Nữ kỳ thủ:
- Ngô Thị Thanh Thủy, Tp Hồ Chí Minh, vô địch giải Vô địch Quốc gia năm 2001.
- Nguyễn Thị Hương, Hà Nội, á quân giải Vô địch Quốc gia năm 2001.
- Nguyễn Thị Hương, Hà Nội, quán quân giải Vô địch Quốc gia năm 2002
- Nguyễn Thị Hồng Anh,
[Kiên Giang](/wiki/Ki%C3%AAn_Giang), á quân giải Vô địch Quốc gia năm 2002, 2006.
- Nguyễn Thị Hồng Anh, Kiên Giang, quán quân giải Vô địch Quốc gia năm 2003, 2004, 2005.
- Ngô Thị Thanh Thủy, Tp Hồ Chí Minh, á quân giải Vô địch Quốc gia năm 2003.
- Trần Thanh Mai, Hà Nội, quán quân giải vô địch quốc gia năm 2006
## Triết lý và giai thoại trong cờ vây[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=20)]
- Âu Dương Tu đời
[nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng)có viết trong Tân Ngũ Đại Sử: *Việc trị nước cũng không khác gì đánh cờ vây, biết cách dùng, biết cách đặt cho đúng chỗ thì thắng, không biết cách dùng, cách đặt thì thua.*
- Lục Cửu Uyên, một lý học gia người Trung Hoa, treo bàn cờ trên tường và trầm tư suy nghĩ, sau hai ngày có thốt ra một câu:
*Cờ vây so với hà đồ cũng chẳng có khác gì nhau.*
- Vào đời
[nhà Tấn](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A5n), ở núi Tín An, quận Thạch Thất, có một tiều phu tên là Vương Chất. Khi đi vào rừng đốn củi như mọi hôm, ông thấy có hai đứa bé ngồi đánh cờ. Ông được đưa cho một vật nhỏ như hạt táo, ăn vào để không cảm thấy đói. Hai đứa bé thì đánh cờ, còn Vương Chất ngồi chống búa xem. Sau thời gian khá lâu, một đứa bé chỉ vào ông và nói rằng, cán búa của ngươi mục rồi kìa. Sau khi hết ván cờ, Vương Chất trở về quê cũ thì mọi thứ đã thay đổi khác, do lúc này ông đã 100 tuổi. ( *Lạn Kha tiên khách*)
## Cờ vây trong lĩnh vực khác[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=21)]
### Trong thơ[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=22)] *...Khi hương sớm khi trà trưa* *Bàn Vây điểm nước, đường tơ họa* [đàn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0n&action=edit&redlink=1) *Khi chén* [rượu](/wiki/R%C6%B0%E1%BB%A3u), khi cuộc cờ *Khi xem hoa nở, khi chờ trăng lên...*.
-
- Trích
[Truyện Kiều](/wiki/Truy%E1%BB%87n_Ki%E1%BB%81u)của [Nguyễn Du](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Du)
- Trích
-
*...Tìm nơi tịch mịch, chốn vườn thơm* *Xem cuộc cờ vây nơi ngõ ẩn...*
-
- Trích thơ của
[Ngô Thì Nhậm](/wiki/Ng%C3%B4_Th%C3%AC_Nh%E1%BA%ADm)
- Trích thơ của
-
*Vi kỳ nhàn đắc địa,* *Đối tửu tuý vi hương.*
- (Chơi cờ vây, nhàn là nơi đắc địa,
- Uống rượu với bạn, say là quê nhà.)
-
- Trích thơ "Thôn quê"-
[Nguyễn Xưởng](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_X%C6%B0%E1%BB%9Fng&action=edit&redlink=1)-thời [nhà Trần](/wiki/Nh%C3%A0_Tr%E1%BA%A7n)
- Trích thơ "Thôn quê"-
-
### Trong ca dao, tục ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=23)]
-
*Nỗi về nỗi ở chưa xong* *Bối rối trong lòng như đánh cờ vây*.
-
### Trong văn xuôi[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=24) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=24)] [Danh thủ cờ vây](/w/index.php?title=Danh_th%E1%BB%A7_c%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit&redlink=1)của [Kawabata Yasunari](/wiki/Kawabata_Yasunari) [Thiếu nữ đánh cờ vây](/wiki/Thi%E1%BA%BFu_n%E1%BB%AF_%C4%91%C3%A1nh_c%E1%BB%9D_v%C3%A2y)của [Sơn Táp](/wiki/Shan_Sa)( [Shan Sa](/wiki/Shan_Sa)), một nữ nhà văn [người Pháp](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ph%C3%A1p)gốc Trung Quốc. [Thiên Long bát bộ](/wiki/Thi%C3%AAn_long_b%C3%A1t_b%E1%BB%99), truyện của [Kim Dung](/wiki/Kim_Dung). [Tam Quốc Diễn Nghĩa](/wiki/Tam_qu%E1%BB%91c_di%E1%BB%85n_ngh%C4%A9a)của [La Quán Trung](/wiki/La_Qu%C3%A1n_Trung).
### Trong điện ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=25) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=25)] [Tể tướng Lưu gù](/w/index.php?title=T%E1%BB%83_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_L%C6%B0u_g%C3%B9&action=edit&redlink=1), phim truyền hình [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)nhiều tập [Anh hùng](/w/index.php?title=Anh_h%C3%B9ng&action=edit&redlink=1)( *Hero*), đạo diễn [Trương Nghệ Mưu](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Ngh%E1%BB%87_M%C6%B0u), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c). [A Beautiful Mind](/w/index.php?title=A_Beautiful_Mind&action=edit&redlink=1), đạo diễn [Ron Howard](/wiki/Ron_Howard). [Hikaru no Go](/wiki/Hikaru_-_K%C3%AC_th%E1%BB%A7_c%E1%BB%9D_v%C3%A2y), [phim hoạt hình](/wiki/Phim_ho%E1%BA%A1t_h%C3%ACnh)của [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n). [Mikan no taikyoku](/wiki/Mikan_no_taikyoku), ( [1982](/wiki/1982)) của [Trung Quốc hợp tác với Nhật Bản](/w/index.php?title=Trung_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_v%E1%BB%9Bi_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1). [The Go Master](/w/index.php?title=The_Go_Master&action=edit&redlink=1), ( [2006](/wiki/2006)) của [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)- về cuộc đời của [Go Seigen](/wiki/Ng%C3%B4_Thanh_Nguy%C3%AAn).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=26) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=26)]
- Tạp chí
[Người chơi cờ](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_ch%C6%A1i_c%E1%BB%9D&action=edit&redlink=1)
- Nguyễn Duy Chính,
[. Trong tài liệu này có hai bản kỳ phổ hiếm có, Lạn Kha Phổ và Ẩu Huyết Phổ.](http://www.viendu.com/bai%20viet/NguyenDuyChinh-CoVay.pdf) *Cờ vây*
- Bozulich, Richard (2001),
*The Go Player's Almanac*(ấn bản 2), Kiseido Publishing Company, [ISBN](/wiki/ISBN) [4-906574-40-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/4-906574-40-8)
- Brooks, E Bruce (2007),
[, truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2007](http://www.umass.edu/wsp/project/introductions/chronology2.html) *Warring States Project Chronology #2* [Fairbairn, John](/w/index.php?title=John_Fairbairn&action=edit&redlink=1)(1992), *A Survey of the best in Go Equipment*in Bozulich 2001—pp. 142–155 [Fairbairn, John](/w/index.php?title=John_Fairbairn&action=edit&redlink=1)(1995), [, truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2007](http://www.pandanet.co.jp/English/essay/goancientchina.html) *Go in Ancient China* [Fairbairn, John](/w/index.php?title=John_Fairbairn&action=edit&redlink=1)(2000), [, truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2007](http://www.msoworld.com/mindzine/news/orient/go/history/origin_korea.html) *History of Go in Korea*
- Fairbairn, John; Hall, T Mark (2007),
*The GoGoD Encyclopaedia*, Games of Go on Disc
- Kim, Janice; Jeong, Soo-hyun (1994),
*Learn to Play Go*, Good Move Press, [ISBN](/wiki/ISBN) [0-9644796-1-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-9644796-1-3) [Lasker, Edward](/w/index.php?title=Edward_Lasker&action=edit&redlink=1)(1960) [1934], *Go and Go-Moku*, Courier Dover Publications, [ISBN](/wiki/ISBN) [0486206130](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0486206130)
- Masayoshi, Shirakawa (2005),
*A Journey In Search of the Origins of Go*, Yutopian Enterprises, [ISBN](/wiki/ISBN) [1889554987](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1889554987)
- Matthews, Charles (September năm 2002),
[, University of Cambridge, truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2007](http://nrich.maths.org/public/viewer.php?obj_id=1452) *Sufficient but Not Necessary: Two Eyes and Seki in Go*
- Peng, Mike; Hall, Mark (1996),
[“One Giant Leap For Go”](http://homepage.mac.com/bjornwendsjo/go/2-96.pdf)(PDF), *Svenks Go Tidning* **96**(2): 7–8, truy cập ngày 12 tháng 11 năm 2007
- Pinckard, William (1989),
[“The Four Accomplishments”](http://www.kiseido.com/printss/four.html), trong Richard Bozulich, [, truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2007](http://www.kiseido.com/printss/ukiyoedx.html) *Japanese Prints and the World of Go*
- Potter, Donald L. (1984),
[“Go in the Classics”](http://www.kiseido.com/classics.htm), *(Tokyo: Ishi Press) (37): 16–18, truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2007* [Go World](/w/index.php?title=Go_World&action=edit&redlink=1)
- Potter, Donald L. (1985),
[“Go in the Classics (ii): the Tso-chuan”](http://www.kiseido.com/classics.htm), *(Tokyo: Ishi Press) (42): 19–21, truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2007* [Go World](/w/index.php?title=Go_World&action=edit&redlink=1)
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=27) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=27)] **Sách giới thiệu**:
- Bradley, Milton N.
*Go for Kids*, Yutopian Enterprises, Santa Monica, 2001 [ISBN 978-1-889554-74-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781889554747). [Cho, Chikun](/wiki/Jo_Chihun). *Go: A Complete Introduction to the Game*, Kiseido Publishers, Tokyo, 1997, [ISBN 978-4-906574-50-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9784906574506).
- Cobb, William.
*The Book of Go*, [Sterling Publishers](/w/index.php?title=Sterling_Publishing&action=edit&redlink=1), 2002, [ISBN 978-0-8069-2729-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780806927299). [Iwamoto, Kaoru](/w/index.php?title=Kaoru_Iwamoto&action=edit&redlink=1). *Go for Beginners*, Pantheon, New York, 1977, [ISBN 978-0-394-73331-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780394733319). [Kim, Janice](/w/index.php?title=Janice_Kim&action=edit&redlink=1), and Jeong Soo-hyun. *Learn to Play Go*series, five volumes: Good Move Press, Sheboygan, Wisconsin, second edition, 1997. [ISBN 0-9644796-1-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0964479613).
- Matthews, Charles.
*Teach Yourself Go*, [McGraw-Hill](/wiki/McGraw-Hill), 2004, [ISBN 978-0-07-142977-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780071429771).
- Shotwell, Peter.
*Go! More than a Game*, [Tuttle Publishing](/w/index.php?title=Tuttle_Publishing&action=edit&redlink=1), Boston, 2003. [ISBN 0-8048-3475-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/080483475X). **Lịch sử**:
- Boorman, Scott A. (1969),
*The Protracted Game: A Wei Ch'i Interpretation of Maoist Revolutionary Strategy*, New York, NY: [Oxford University Press](/w/index.php?title=Oxford_University_Press&action=edit&redlink=1), [ISBN](/wiki/ISBN) [9780195014938](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780195014938)
- De Havilland, Augustus Walter (1910),
*The ABC of Go: The National War Game of Japan*, Yokohama, [Kelly & Walsh](/w/index.php?title=Kelly_%26_Walsh&action=edit&redlink=1), [OCLC](/wiki/OCLC) [4800147](//www.worldcat.org/oclc/4800147) [Korschelt, Oscar](/w/index.php?title=Oskar_Korschelt&action=edit&redlink=1)(1966), *The Theory and Practice of Go*, C.E. Tuttle Co, [ISBN](/wiki/ISBN) [9780804805728](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780804805728)
- Smith, Arthur (1956),
*The Game of Go: The National Game of Japan*, C.E. Tuttle Co, [OCLC](/wiki/OCLC) [912228](//www.worldcat.org/oclc/912228)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=28) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=28)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&veaction=edit&vesection=29) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%9D_v%C3%A2y&action=edit§ion=29)]
|
|![]()
[Cờ vây](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Go?uselang=vi)
|
|![]()
[Wikibooks](/wiki/Wikibooks)tiếng Anh có chủ đề về [Cờ vây](//en.wikibooks.org/wiki/Go/C%E1%BB%9D_v%C3%A2y) [Sách nhập môn cờ vây tiếng Việt - trình độ dưới 2d có thể tham khảo](http://igofan.free.fr/hanoigoclub/books/tuhoc.pdf) [Lịch sử Cờ vây ở Trung Quốc, Triều Tiên và Nhật](http://gobase.org/history/) [Cờ thế cờ vây](http://www.goproblems.com/) [Thư viện cờ vây tiếng Anh](http://senseis.xmp.net/)

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Lãi suất danh nghĩa
Lãi suất danh nghĩa, là thuật ngữ tài chính và kinh tế học để chỉ tỷ lệ lãi trên giá trị danh nghĩa của một khoản tiền vay hoặc đầu tư... với hàm ý nó là tỷ lệ lãi chưa được điều chỉnh ảnh hưởng của lạm phát hoặc ảnh hưởng của việc tính lãi kép.
Lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực tế[sửa | sửa mã nguồn]
Lãi suất danh nghĩa (với hàm ý chưa điều chỉnh ảnh hưởng của lạm phát) là lãi suất đã bao gồm cả những tổn thất do lạm phát gây ra do sự gia tăng của mức giá chung. Quan hệ giữa lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực tế được biểu thị bằng các công thức sau:
- (1 + r)(1 + i) = (1 + R) trong đó: r là lãi suất thực tế, i là tỷ lệ lạm phát và R là lãi suất danh nghĩa.
- Lãi suất thực tế = Lãi suất danh nghĩa - Tỷ lệ lạm phát dự kiến
Trên thực tế, tỷ lệ lạm phát sau đó có thể khác với tỷ lệ lạm phát dự kiến nên không thể biết trước một cách chắc chắn được lãi suất thực tế còn lãi suất danh nghĩa thì có thể biết trước được một cách chắc chắn khi công bố.
Lãi suất danh nghĩa và lãi suất hiệu quả[sửa | sửa mã nguồn]
Lãi suất danh nghĩa(với hàm ý chưa điều chỉnh ảnh hưởng của việc tính lãi gộp) là lãi suất được công bố cho một kỳ nào đó của đơn vị thời gian cơ sở (đơn vị thời gian cơ sở thường là năm). Lãi suất được công bố sẽ không có ý nghĩa đầy đủ nếu không đi kèm với số kỳ được tính gộp lãi. Hai mức lãi suất danh nghĩa được công bố với kỳ hạn khác nhau sẽ không thể so sánh được với nhau nếu không quy về cùng một kỳ được tính gộp lãi. Lãi suất hiệu quả cho phép làm điều đó bằng cách quy đổi lãi suất danh nghĩa về lãi suất kép theo công thức sau:
TH1: Khi Lãi suất danh nghĩa được công bố là 1 năm
TH2: Khi Lãi suất danh nghĩa được công bố dưới 1 năm
Trong đó: r là lãi suất hiệu quả, i là lãi suất danh nghĩa và n là số kỳ được tính gộp lãi trong năm.
Cách tính toán này khác về căn bản với cách tính lãi suất đơn giản hay thường được gọi là lãi suất đơn ở chỗ nó tính gộp cả lãi suất tính trên phần lãi được hưởng (lãi mẹ đẻ lãi con). Công thức trên cũng cho thấy khi số kỳ được tính gộp lãi lớn thì sự khác biệt giữa lãi suất hiệu quả và lãi suất danh nghĩa sẽ rất lớn. Về bản chất, lãi suất hiệu quả cho biết tỷ lệ lãi thực tế trên một khoản cho vay hoặc đầu tư mà người cho vay hoặc nhà đầu tư thu được trên giá trị của khoản vay hoặc đầu tư đó trong một chu kỳ cho vay so với chu kỳ của lãi suất Danh nghĩa. Trong thực tế, các ngân hàng đều công bố lãi suất danh nghĩa và tính toán lãi suất hiệu quả dựa trên số kỳ tính gộp lãi.

markdown:
# Lãi suất danh nghĩa
**Lãi suất danh nghĩa**, là thuật ngữ [tài chính](/wiki/T%C3%A0i_ch%C3%ADnh) và [kinh tế học](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF_h%E1%BB%8Dc) để chỉ tỷ lệ [lãi](/wiki/L%C3%A3i) trên giá trị danh nghĩa của một khoản tiền vay hoặc đầu tư... với hàm ý nó là tỷ lệ lãi chưa được điều chỉnh ảnh hưởng của [lạm phát](/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t) hoặc ảnh hưởng của việc tính [lãi kép](/wiki/L%C3%A3i_k%C3%A9p).
## Lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực tế[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%A3i_su%E1%BA%A5t_danh_ngh%C4%A9a&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%A3i_su%E1%BA%A5t_danh_ngh%C4%A9a&action=edit§ion=1)]
Lãi suất danh nghĩa (với hàm ý chưa điều chỉnh ảnh hưởng của
[lạm phát](/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t)) là lãi suất đã bao gồm cả những tổn thất do [lạm phát](/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t) gây ra do sự gia tăng của mức giá chung. Quan hệ giữa lãi suất danh nghĩa và [lãi suất thực tế](/wiki/L%C3%A3i_su%E1%BA%A5t_th%E1%BB%B1c_t%E1%BA%BF) được biểu thị bằng các công thức sau: *(1 + r)(1 + i) = (1 + R)*trong đó: *r*là lãi suất thực tế, *i*là tỷ lệ lạm phát và *R*là lãi suất danh nghĩa. *Lãi suất thực tế = Lãi suất danh nghĩa - Tỷ lệ lạm phát dự kiến*
Trên thực tế, tỷ lệ lạm phát sau đó có thể khác với tỷ lệ lạm phát dự kiến nên không thể biết trước một cách chắc chắn được lãi suất thực tế còn lãi suất danh nghĩa thì có thể biết trước được một cách chắc chắn khi công bố.
## Lãi suất danh nghĩa và lãi suất hiệu quả[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%A3i_su%E1%BA%A5t_danh_ngh%C4%A9a&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%A3i_su%E1%BA%A5t_danh_ngh%C4%A9a&action=edit§ion=2)]
Lãi suất danh nghĩa(với hàm ý chưa điều chỉnh ảnh hưởng của việc tính lãi gộp) là lãi suất được công bố cho một kỳ nào đó của đơn vị thời gian cơ sở (đơn vị thời gian cơ sở thường là năm). Lãi suất được công bố sẽ không có ý nghĩa đầy đủ nếu không đi kèm với số kỳ được tính gộp lãi. Hai mức lãi suất danh nghĩa được công bố với kỳ hạn khác nhau sẽ không thể so sánh được với nhau nếu không quy về cùng một kỳ được tính gộp lãi. Lãi suất hiệu quả cho phép làm điều đó bằng cách quy đổi lãi suất danh nghĩa về lãi suất kép theo công thức sau:
TH1: Khi Lãi suất danh nghĩa được công bố là 1 năm
TH2: Khi Lãi suất danh nghĩa được công bố dưới 1 năm
Trong đó: r là lãi suất hiệu quả, i là lãi suất danh nghĩa và n là số kỳ được tính gộp lãi trong năm.
Cách tính toán này khác về căn bản với cách tính lãi suất đơn giản hay thường được gọi là
[lãi suất đơn](/w/index.php?title=L%C3%A3i_su%E1%BA%A5t_%C4%91%C6%A1n&action=edit&redlink=1) ở chỗ nó tính gộp cả lãi suất tính trên phần lãi được hưởng (lãi mẹ đẻ lãi con). Công thức trên cũng cho thấy khi số kỳ được tính gộp lãi lớn thì sự khác biệt giữa lãi suất hiệu quả và lãi suất danh nghĩa sẽ rất lớn. Về bản chất, lãi suất hiệu quả cho biết tỷ lệ lãi thực tế trên một khoản cho vay hoặc đầu tư mà người cho vay hoặc nhà đầu tư thu được trên giá trị của khoản vay hoặc đầu tư đó trong một chu kỳ cho vay so với chu kỳ của lãi suất Danh nghĩa. Trong thực tế, các ngân hàng đều công bố lãi suất danh nghĩa và tính toán lãi suất hiệu quả dựa trên số kỳ tính gộp lãi.

X-Cache: cp1066 hit (2), cp1052 frontend miss (0)