markdown:
Bản mẫu:Tottori
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
x
t
s
Tỉnh
Tottori
Thành phố
Kurayoshi
|
Sakaiminato
|
Tottori
(tỉnh lị) |
Yonago
Huyện
Hino
|
Iwami
|
Saihaku
|
Tōhaku
|
Yazu
See also:
Towns and villages by district
Lấy từ “
http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bản_mẫu:Tottori&oldid=11432330
”
Thể loại
:
Bản mẫu tỉnh Nhật Bản
Thể loại ẩn:
Hộp điều hướng không có danh sách ngang
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Bản mẫu
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
Ngôn ngữ khác
Deutsch
English
한국어
Italiano
Nederlands
日本語
Português
Русский
Suomi
Tagalog
Winaray
中文
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 13:16, ngày 5 tháng 5 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1053 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


markdown:
# Blekinge (hạt)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
*Bản đồ với vị trí hạt Blekinge ở Thụy Điển* [Hạt](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1) [SE-K](/w/index.php?title=ISO_3166-2:SE&action=edit&redlink=1), [SE41](/w/index.php?title=NUTS:SE&action=edit&redlink=1) [Thủ phủ](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_h%E1%BA%A1t_Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1) [Karlskrona](/wiki/Karlskrona) [Tỉnh](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1) [Blekinge](/wiki/Blekinge) [1683](/wiki/1683) [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)
-
-
xếp hạng 21
[Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91)
Reference: xếp hạng
[GRP](/wiki/GDP) [xếp hạng](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF_Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) **Hạt Blekinge** ( *Blekinge län*) là một [hạt](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1) hay * ở phía nam län* [Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n). Hạt này giáp các hạt [Skåne](/wiki/Sk%C3%A5ne_(h%E1%BA%A1t)), [Kronoberg](/wiki/Kronoberg_(h%E1%BA%A1t)), [Kalmar](/wiki/Kalmar_(h%E1%BA%A1t))và [biển Baltic](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Baltic). Thủ phủ là [Karlskrona](/wiki/Karlskrona).
## Các đô thị[
[sửa](/w/index.php?title=Blekinge_(h%E1%BA%A1t)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Blekinge_(h%E1%BA%A1t)&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Blekinge_(h%E1%BA%A1t)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Blekinge_(h%E1%BA%A1t)&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Blekinge_(h%E1%BA%A1t)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Blekinge_(h%E1%BA%A1t)&action=edit§ion=3)]
|
|
|
|
|
|![]()

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1055 frontend miss (0)

X-Analytics: php=zend


markdown:
# Ferdowsi
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Hakīm Abul-Qāsim Ferdowsī Tūsī
حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی
|
|
Statue of Ferdowsi in Rome, Italy
[CE](/w/index.php?title=Common_Era&action=edit&redlink=1) [Tus, Iran](/w/index.php?title=Tus,_Iran&action=edit&redlink=1) [Tus](/w/index.php?title=Tus,_Iran&action=edit&redlink=1) [Persian](/w/index.php?title=Persian_people&action=edit&redlink=1) [Samanids](/w/index.php?title=Samanids&action=edit&redlink=1)and [Ghaznavids](/w/index.php?title=Ghaznavids&action=edit&redlink=1) [Persian poetry](/w/index.php?title=Persian_poetry&action=edit&redlink=1), [national epic](/w/index.php?title=National_epic&action=edit&redlink=1) **Hakīm Abul-Qāsim Ferdowsī Tūsī** ( [tiếng Ba Tư](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ba_T%C6%B0): حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی, được biết đến nhiều nhất với tên **Ferdowsi** (فردوسی); hay *Firdausi* hoặc *Firdusi*; 940 – 1020 SCN) là nhà thơ người Ba Tư. Ông là tác giả của *, the sử thi quốc gia của Shahnameh* [Iran](/wiki/Iran)và của thế giới nói tiếng Ba Tư.

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


markdown:
# Kelbra
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Kelbra
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Sachsen-Anhalt](/wiki/Sachsen-Anhalt) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mansfeld-Südharz](/wiki/Mansfeld-S%C3%BCdharz) [Cộng đồng hành chánh](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_h%C3%A0nh_ch%C3%A1nh&action=edit&redlink=1) [Goldene Aue](/w/index.php?title=Goldene_Aue,_Saxony-Anhalt&action=edit&redlink=1) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2007)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [www.kelbra.de](http://www.kelbra.de/) **Kelbra** là một đô thị thuộc huyện [Mansfeld-Südharz](/wiki/Mansfeld-S%C3%BCdharz), bang [Saxony-Anhalt](/wiki/Sachsen-Anhalt), nước [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Đô thị Kelbra có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 40,54 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng). Đô thị này nằm ở phía bắc núi [Kyffhäuser](/w/index.php?title=Kyffh%C3%A4user&action=edit&redlink=1), cự ly khoảng 20 km về phía tây của [Sangerhausen](/wiki/Sangerhausen), và 20 km về phía đông [Nordhausen](/wiki/Nordhausen). Kelbra thuộc [Verwaltungsgemeinschaft](/w/index.php?title=Verwaltungsgemeinschaft&action=edit&redlink=1) [Goldene Aue](/w/index.php?title=Goldene_Aue,_Saxony-Anhalt&action=edit&redlink=1).
Kelbra kết nghĩa với
[Frampton Cotterell](/w/index.php?title=Frampton_Cotterell&action=edit&redlink=1) của Anh và [Bad Salzdetfurth](/wiki/Bad_Salzdetfurth) của Đức.

X-Cache: cp1055 hit (1), cp1053 frontend miss (0)


markdown:
# Ninh Bình (thành phố)
|Ninh Bình|
|
|![]()
**Địa lý** [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) , [[1]](#cite_note-TN-1) [[2]](#cite_note-BN-2) [phường](/wiki/Ph%C6%B0%E1%BB%9Dng_(Vi%E1%BB%87t_Nam)), 3 [xã](/wiki/X%C3%A3_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) **Dân số** , [[1]](#cite_note-TN-1) ; [[2]](#cite_note-BN-2)
110.541 người (2009)
; [[3]](#cite_note-TK-3)
160.166 người (2014)
[[4]](#cite_note-TP-4) *Thành thị* [[4]](#cite_note-TP-4) *Nông thôn* [[4]](#cite_note-TP-4)
2.286 người/km² (2009);
3.312 người/km² (2014)
[người Kinh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) **Thông tin khác** [[1]](#cite_note-TN-1) [[5]](#cite_note-5) **Thành phố Ninh Bình** là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học và du lịch của [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh). Thành phố Ninh Bình hiện là đô thị loại II, nằm cách [thủ đô](/wiki/Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4) [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) 93 km về phía nam, là một đầu mối giao thông quan trọng của hệ thống đường cao tốc Ninh Bình - Thanh Hóa, Ninh Bình - Cầu Giẽ và Ninh Bình - Hải Phòng - Hạ Long. Thành phố này cũng nằm ở vị trí giao điểm của [quốc lộ 1A](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_1A) với 2 [quốc lộ 10](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_10) và quốc lộ 38B đi qua các tỉnh [vùng duyên hải Bắc Bộ](/wiki/V%C3%B9ng_duy%C3%AAn_h%E1%BA%A3i_B%E1%BA%AFc_B%E1%BB%99). [Theo quy hoạch đô thị Ninh Bình](http://ninhbinh.gov.vn/c/document_library/get_file?p_l_id=10194&folderId=67754&name=DLFE-11304.pdf), thành phố [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) đang được xây dựng trở thành đô thị loại I, là một trung tâm dịch vụ, du lịch cấp quốc gia và là đô thị đầu mối giao thông ở cửa ngõ của miền Bắc. [[6]](#cite_note-6) Quy hoạch cũng xác định mục tiêu phát triển thành phố Ninh Bình sẽ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với dân số 1 triệu người. [7] [[8]](#cite_note-baoninhbinh.org.vn-8)
## Mục lục
[1 Địa lý](#.C4.90.E1.BB.8Ba_l.C3.BD) [2 Hạ tầng giao thông](#H.E1.BA.A1_t.E1.BA.A7ng_giao_th.C3.B4ng) [3 Lịch sử, văn hoá](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD.2C_v.C4.83n_ho.C3.A1) [4 Kiến trúc - Đô thị](#Ki.E1.BA.BFn_tr.C3.BAc_-_.C4.90.C3.B4_th.E1.BB.8B) [5 Kinh tế](#Kinh_t.E1.BA.BF) [6 Du lịch](#Du_l.E1.BB.8Bch) [7 Quy hoạch mở rộng thành phố](#Quy_ho.E1.BA.A1ch_m.E1.BB.9F_r.E1.BB.99ng_th.C3.A0nh_ph.E1.BB.91) [8 Hình ảnh](#H.C3.ACnh_.E1.BA.A3nh) [9 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i) [10 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch)
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=1)]
### Vị trí[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=2)]
Thành phố Ninh Bình nằm cách
[Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) 93 km theo [quốc lộ 1A](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_1A); phía bắc và phía tây giáp huyện [Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0), phía nam và đông nam giáp huyện [Yên Khánh](/wiki/Y%C3%AAn_Kh%C3%A1nh), phía đông bắc giáp huyện [Ý Yên](/wiki/%C3%9D_Y%C3%AAn) ( [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh)). Khoảng cách từ trung tâm thành phố tới 7 huyện lỵ khác của tỉnh [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) đều dưới 30 km.
### Hành chính - Diện tích - Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=3)]
Thành phố Ninh Bình có 4.836,49 ha và 160.166 nhân khẩu (năm 2014), mật độ 3.312 người/km². Tỷ lệ tăng dân số trung bình là 3,6%/năm.
Gồm 14 đơn vị hành chính trực thuộc, 11 phường:
[Vân Giang](/wiki/V%C3%A2n_Giang,_Ninh_B%C3%ACnh), [Thanh Bình](/wiki/Thanh_B%C3%ACnh,_Ninh_B%C3%ACnh), [Phúc Thành](/wiki/Ph%C3%BAc_Th%C3%A0nh,_Ninh_B%C3%ACnh), [Đông Thành](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Th%C3%A0nh,_Ninh_B%C3%ACnh), [Tân Thành](/wiki/T%C3%A2n_Th%C3%A0nh,_Ninh_B%C3%ACnh), [Nam Bình](/wiki/Nam_B%C3%ACnh,_Ninh_B%C3%ACnh), [Bích Đào](/wiki/B%C3%ADch_%C4%90%C3%A0o,_Ninh_B%C3%ACnh), [Nam Thành](/wiki/Nam_Th%C3%A0nh,_Ninh_B%C3%ACnh), [Ninh Phong](/wiki/Ninh_Phong,_Ninh_B%C3%ACnh), [Ninh Khánh](/wiki/Ninh_Kh%C3%A1nh,_Ninh_B%C3%ACnh), [Ninh Sơn](/wiki/Ninh_S%C6%A1n,_Ninh_B%C3%ACnh) và 3 xã: [Ninh Nhất](/wiki/Ninh_Nh%E1%BA%A5t,_Ninh_B%C3%ACnh), [Ninh Tiến](/wiki/Ninh_Ti%E1%BA%BFn,_Ninh_B%C3%ACnh), [Ninh Phúc](/wiki/Ninh_Ph%C3%BAc,_Ninh_B%C3%ACnh).
### Sông hồ[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=4)]
Thành phố Ninh Bình nằm ở hữu ngạn
[sông Đáy](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A1y), chính giữa 2 cây cầu nối với [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh) là ngã ba [sông Vân](/wiki/S%C3%B4ng_V%C3%A2n) đổ vào [sông Đáy](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A1y). Sông Đáy chảy bên hông có vai trò quan trọng trong việc thoát nước thành phố và tạo mỹ quan đô thị với 2 cầu Non Nước bê tông và cầu Ninh Bình bằng thép nối vào trung tâm thành phố. Trên sông có [cảng Ninh Phúc](/wiki/C%E1%BA%A3ng_Ninh_Ph%C3%BAc) và cảng Ninh Bình nối thông ra cửa biển. [Sông Vân](/wiki/S%C3%B4ng_V%C3%A2n) nằm bên quốc lộ 1A và quốc lộ 10 nối từ [sông Vạc](/wiki/S%C3%B4ng_V%E1%BA%A1c) vào sông Đáy, chảy xuyên qua và chia thành phố làm 2 phần. Chợ Rồng, sông Vân, núi Thúy là biểu tượng của thành phố Ninh Bình và gắn với lịch sử hình thành của thành phố này.
Sông Tràng An là tuyến du lịch đường sông của thành phố, nối từ núi Kỳ Lân qua danh thắng
[Tràng An](/wiki/Tr%C3%A0ng_An) tới [cố đô Hoa Lư](/wiki/C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Hoa_L%C6%B0). Sông nằm bên đại lộ Tràng An nối từ thành phố lên [chùa Bái Đính](/wiki/Ch%C3%B9a_B%C3%A1i_%C4%90%C3%ADnh).
Sông Chanh và
[sông Sào Khê](/wiki/S%C3%B4ng_S%C3%A0o_Kh%C3%AA) nối từ [sông Hoàng Long](/wiki/S%C3%B4ng_Ho%C3%A0ng_Long) chảy qua vùng ngoại thành phía tây thành phố rồi đổ vào [sông Vạc](/wiki/S%C3%B4ng_V%E1%BA%A1c).
Thành phố Ninh Bình còn có nhiều hồ nước ngọt như hồ Máy Xay, hồ Biển Bạch, hồ Cánh Diều, hồ Lâm Sản, hồ Cá Voi,...
Rìa phía tây thành phố là những ngọn núi thuộc
[quần thể danh thắng Tràng An](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_danh_th%E1%BA%AFng_Tr%C3%A0ng_An). Nội đô thành phố Ninh Bình có địa hình tương đối bằng phẳng, chỉ có một số ngọn núi nhỏ như [núi Ngọc Mỹ Nhân](/wiki/N%C3%BAi_Ng%E1%BB%8Dc_M%E1%BB%B9_Nh%C3%A2n) (cao 101 m), [núi Non Nước](/wiki/N%C3%BAi_Non_N%C6%B0%E1%BB%9Bc), [núi Kỳ Lân](/wiki/N%C3%BAi_K%E1%BB%B3_L%C3%A2n), núi chùa Sêu...
## Hạ tầng giao thông[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=5)]
Nằm ở vị trí cửa ngõ
[miền Bắc](/w/index.php?title=Mi%E1%BB%81n_B%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1), thành phố Ninh Bình đồng thời là một đầu mối giao thông quan trọng với hệ thống đường thủy, đường bộ và đường sắt phát triển:
Về đường bộ, thành phố Ninh Bình là đầu mối của 3 dự án đường cao tốc Việt Nam:
- Dự án đường cao tốc
[Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)- Thanh Hóa;
- Dự án đường cao tốc Ninh Bình -
[Hải Phòng](/wiki/H%E1%BA%A3i_Ph%C3%B2ng)- [Quảng Ninh](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ninh)
- Dự án đường cao tốc Ninh Bình - Cầu Giẽ.
Thành phố còn là điểm tụ của 3 quốc lộ sau:
[Quốc lộ 1A](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_1A)xuyên Việt qua địa bàn Ninh Bình dài 40 km. [Quốc lộ 10](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_10)từ Quảng Ninh qua các tỉnh [vùng duyên hải Bắc Bộ](/wiki/V%C3%B9ng_duy%C3%AAn_h%E1%BA%A3i_B%E1%BA%AFc_B%E1%BB%99)tới [Thanh Hóa](/wiki/Thanh_H%C3%B3a). [Quốc lộ 38B](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_38B)từ thành phố Hải Dương đến huyện [Nho Quan](/wiki/Nho_Quan).
Có 2 tuyến quốc lộ nữa trên địa bàn thành phố là đường nối cảng Ninh Phúc (đường Trần Nhân Tông) và đường quốc lộ 1A mới (đường Nguyễn Minh Không).
Ga Ninh Bình và bến xe khách Ninh Bình đều nằm ở phường Thanh Bình thuộc trung tâm thành phố.
Về giao thông thuỷ, thành phố có
[cảng Ninh Phúc](/wiki/C%E1%BA%A3ng_Ninh_Ph%C3%BAc) hiện là cảng sông có quy mô lớn nhất miền Bắc đồng thời là một trong những cảng nội địa lớn nhất Việt Nam. Cảng đảm bảo nhận tàu cỡ 3000 DWT cập bến, công suất đạt 2,5 triệu tấn/năm. Cảng nằm dọc bờ hữu sông Đáy thuộc các xã [Ninh Phúc](/wiki/Ninh_Ph%C3%BAc,_Ninh_B%C3%ACnh) (thành phố Ninh Bình) và [Khánh Phú](/wiki/Kh%C3%A1nh_Ph%C3%BA,_Y%C3%AAn_Kh%C3%A1nh), [Khánh Hòa](/wiki/Kh%C3%A1nh_H%C3%B2a,_Y%C3%AAn_Kh%C3%A1nh) ( [Yên Khánh](/wiki/Y%C3%AAn_Kh%C3%A1nh), [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)). [Cảng Ninh Phúc](/wiki/C%E1%BA%A3ng_Ninh_Ph%C3%BAc) nằm ở bờ trái [sông Đáy](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A1y), đảm bảo công tác vận tải đường thủy các tuyến giao thông đường thủy Cửa Đáy - [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh), [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) - [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i), [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) - [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh) - [Hải Phòng](/wiki/H%E1%BA%A3i_Ph%C3%B2ng) - [Quảng Ninh](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ninh), [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) - Thanh Hóa.
Gần
[Cảng Ninh Phúc](/wiki/C%E1%BA%A3ng_Ninh_Ph%C3%BAc) là cảng Ninh Bình có công suất đạt 1,6 triệu tấn/năm, đảm bảo cho tàu biển trên 3.000 DWT và 1.000 DWT ra vào thuận lợi. 2 cảng sông này đều nằm trong danh sách cảng sông được ưu tiên đầu tư xây dựng.
## Lịch sử, văn hoá[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=6)]
Có thể gọi thành phố Ninh Bình với mỹ từ là thành phố ngã ba. Thành phố ngã ba sông với các ngã ba tạo ra từ 3
[sông Hoàng Long](/wiki/S%C3%B4ng_Ho%C3%A0ng_Long), [sông Vân](/wiki/S%C3%B4ng_V%C3%A2n), [sông Sắt](/wiki/S%C3%B4ng_S%E1%BA%AFt) đổ vào [sông Đáy](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A1y). Thành phố ngã ba giao thông với hệ thống 3 [Quốc lộ 1A](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_1A), [quốc lộ 10](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_10), [quốc lộ 38B](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_38B) và 3 tuyến cao tốc có điểm nút tại đây. Thành phố ngã ba khu vực gồm 3 khu vực kinh tế: [vùng duyên hải Bắc Bộ](/wiki/V%C3%B9ng_duy%C3%AAn_h%E1%BA%A3i_B%E1%BA%AFc_B%E1%BB%99) - [vùng Hà Nội](/wiki/V%C3%B9ng_H%C3%A0_N%E1%BB%99i) – [duyên hải Trung Bộ](/w/index.php?title=Duy%C3%AAn_h%E1%BA%A3i_Trung_B%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) và 3 khu vực địa lý – văn hóa: [Tây Bắc](/wiki/T%C3%A2y_B%E1%BA%AFc) – [Châu thổ sông Hồng](/wiki/Ch%C3%A2u_th%E1%BB%95_s%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng) – [Bắc Trung Bộ](/wiki/B%E1%BA%AFc_Trung_B%E1%BB%99).
Thành phố Ninh Bình được hình thành ở cửa nước ngã ba sông, nơi hợp lưu của
[sông Vân](/wiki/S%C3%B4ng_V%C3%A2n) vào sông Đáy. Thế kỷ 15, đời Hồng Đức, nhà Hậu Lê, nơi đây đã trở thành thủ phủ của trấn Sơn Nam với việc trấn lỵ được đóng tại Vân Sàng, tức vùng đất gần [chợ Rồng](/wiki/Ch%E1%BB%A3_R%E1%BB%93ng_Ninh_B%C3%ACnh) bây giờ. Xứ Sơn Nam rộng lớn khi ấy gồm 11 phủ, 42 huyện , thuộc các tỉnh [9] [Hà Nam](/wiki/H%C3%A0_Nam), Nam Định, [Thái Bình](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh), Hưng Yên và [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)ngày nay.
Từ xa xưa, ngã ba
[sông Vân](/wiki/S%C3%B4ng_V%C3%A2n) hợp vào [sông Đáy](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A1y) đã hình thành những chợ Cá và bến Nứa. Cùng với ưu thế giao thông thuận lợi do vị trí án ngữ giao điểm của những trục đường chính, các chợ Cá này đã phát triển thành một trung tâm kinh tế, chính trị và [văn hoá](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a) lớn ở phía nam vùng [châu thổ sông Hồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng). . Nét văn hoá thành phố chịu ảnh hưởng từ nền văn minh [10] [châu thổ sông Hồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng). Vị trí địa lý của vùng đất giáp với 3 vùng miền cũng ảnh hưởng đến đặc trưng [văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a)của [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91), đó là nền văn hóa hợp lưu, hội tụ từ các vùng.
Năm 1873, Pháp chiếm
[Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh), nơi đây được xây dựng trở thành một đô thị ở vùng cửa ngõ miền Bắc với nhiều công trình kiến trúc như thành Ninh Bình, cầu Lim, phố Nhà thờ, chợ Rồng. Sau này, người dân ủng hộ chiến dịch "vườn không nhà trống" nên đã phá bỏ nhiều công trình đô thị đó. Chính vì thế mà thành phố Ninh Bình hiện là thành phố trẻ, có cảnh quan mang dáng dấp một đô thị mới.
Năm
[1945](/wiki/1945), [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) là một [thị trấn](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n) với diện tích 2.5 km² dân số 5.000 người. Năm [1977](/wiki/1977), là thị trấn thuộc [huyện Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0,_Ninh_B%C3%ACnh) . Năm [11] [1981](/wiki/1981), tái lập thị xã Ninh Bình từ huyện Hoa Lư , một năm sau ( [[12]](#cite_note-12) [1982](/wiki/1982)), chuyển xã Ninh Thành của huyện Hoa Lư vào thị xã Ninh Bình . Ngày [[13]](#cite_note-13) [12 tháng 8](/wiki/12_th%C3%A1ng_8)năm [1991](/wiki/1991), tái lập tỉnh [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)từ tỉnh [Hà Nam Ninh](/wiki/H%C3%A0_Nam_Ninh), thị xã Ninh Bình trở lại là tỉnh lị tỉnh Ninh Bình ; tới ngày [[14]](#cite_note-14) [2 tháng 11](/wiki/2_th%C3%A1ng_11)năm [1996](/wiki/1996), [thị xã](/wiki/Th%E1%BB%8B_x%C3%A3_(Vi%E1%BB%87t_Nam))tiếp tục được mở rộng với dân số là 62.187 người, diện tích 11,6 km² (do sáp nhập 29,97 ha diện tích tự nhiên và 855 nhân khẩu của xã Ninh Khánh; 44,87 ha diện tích tự nhiên và 1.207 nhân khẩu của xã Ninh Tiến; 29,60 ha diện tích tự nhiên và 498 nhân khẩu của xã Ninh Phong; 102,35 ha diện tích tự nhiên và 2.290 nhân khẩu của xã Ninh Sơn; 27,30 ha diện tích tự nhiên và 1.610 nhân khẩu của xã Ninh Phúc thuộc huyện Hoa Lư và thành lập 7 phường: Tân Thành, Đông Thành, Nam Thành, Phúc Thành, Nam Bình, Bích Đào, Thanh Bình trên cơ sở giải thê 3 phường Đinh Tiên Hoàng, Lương Văn Tụy, Quang Trung và xã Ninh Thành) . Ngày [[15]](#cite_note-15) [9 tháng 1](/wiki/9_th%C3%A1ng_1)năm [2004](/wiki/2004), thị xã [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)có diện tích 4.674,8 ha, dân số 102.539 người (do sáp nhập 5 xã Ninh Khánh, Ninh Nhất, Ninh Tiến, Ninh Phong, Ninh Sơn, Ninh Phúc thuộc huyện Hoa Lư) . Ngày [[16]](#cite_note-16) [28 tháng 4](/wiki/28_th%C3%A1ng_4)năm [2005](/wiki/2005), chuyển 2 xã Ninh Phong, Ninh Khánh thành 2 phường có tên tương ứng . Ngày [[17]](#cite_note-17) [7 tháng 2](/wiki/7_th%C3%A1ng_2)năm [2007](/wiki/2007), khi trở thành thành phố, thành phố có 4.836,49 ha diện tích tự nhiên và 130.517 người. Ngày [3 tháng 12](/wiki/3_th%C3%A1ng_12)năm [2007](/wiki/2007), chuyển xã Ninh Sơn thành phường Ninh Sơn. Ngày 20/5/2014, Thành phố Ninh Bình chính thức trở thành đô thị loại II. [[18]](#cite_note-18)
Vùng đất này gắn với nhiều huyền thoại.
[Sông Vân](/wiki/S%C3%B4ng_V%C3%A2n) còn gọi là Vân Sàng, gắn với truyền thuyết về [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_%C4%90%E1%BA%A1i_H%C3%A0nh) khi thắng Tống trở về, [Dương Vân Nga](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_V%C3%A2n_Nga) đã đem một đoàn cung nữ ra đón và mở tiệc giao hoan với nhà vua ở trên dòng sông. Cái tên Vân Sàng (giường mây) đã ra đời từ đó. Ngày nay, tên tuổi của hai danh nhân được đặt cho hai đường phố ven sông này. Ở cửa ngõ phía đông thành phố [19] [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)có [núi Non Nước](/wiki/N%C3%BAi_Non_N%C6%B0%E1%BB%9Bc), về [đời Trần](/wiki/Nh%C3%A0_Tr%E1%BA%A7n), [Trương Hán Siêu](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_H%C3%A1n_Si%C3%AAu)thường lên chơi núi này, mới đổi thành [Dục Thúy Sơn](/wiki/N%C3%BAi_Non_N%C6%B0%E1%BB%9Bc). Đây là một thắng cảnh, xưa gần cửa biển, có [sông Vân](/wiki/S%C3%B4ng_V%C3%A2n), [sông Đáy](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A1y)uốn quanh, là cảnh đẹp nên thơ, rất hữu tình. Núi Thuý còn là đề tài của các thi nhân xưa và nay gắn với lịch sử hình thành vùng đất [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh), núi Thúy - [sông Vân](/wiki/S%C3%B4ng_V%C3%A2n)trở thành hình ảnh biểu tượng độc đáo đặc trưng của thành phố [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh).
## Kiến trúc - Đô thị[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=7)]
### Kiến trúc[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=8)]
Trung tâm hình học của thành phố ở ngã 3 giao lộ giữa
[quốc lộ 1A](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_1A) và [quốc lộ 10](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_10) với hai phường Thanh Bình và Vân Giang được hình thành khá sớm bên sông Vân. Từ vị trí này thành phố phát triển đô thị theo các hướng:
- Phía đông bắc thành phố (thuộc phường Đông Thành, Ninh Khánh) chủ yếu là các khu trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hóa, thể thao, dịch vụ của thành phố và của tỉnh. Đây cũng là khu đô thị hóa sớm của thành phố.
- Phía tây thành phố (phường Nam Thành, Phúc Thành) là các khu dân dụng, trường học,
[đại học Hoa Lư](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Hoa_L%C6%B0), 6 bệnh viện tuyến tỉnh như [Bệnh viện đa khoa Ninh Bình](/wiki/B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n_%C4%91a_khoa_Ninh_B%C3%ACnh)và [Bệnh viện Quân y 5](/wiki/B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n_Qu%C3%A2n_y_5), [sân vận động Ninh Bình](/wiki/S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_Ninh_B%C3%ACnh)và khu dân cư.
- Phía tây bắc thành phố hiện đang phát triển xây dựng khu đô thị Tân An, công viên văn hóa Tràng An, các khu nhà vườn, khu dịch vụ du lịch.
- Phần biên phía tây của thành phố là dãy núi Tràng An với
[quần thể danh thắng Tràng An](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_danh_th%E1%BA%AFng_Tr%C3%A0ng_An)đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thiên nhiên thế giới, là khu du lịch lớn của [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh).
- Phía nam chiếm diện tích lớn là đất nông nghiệp của làng rau sạch Ninh Sơn, làng hoa Ninh Phúc.
- Phía đông nam thành phố là
[cảng Ninh Phúc](/wiki/C%E1%BA%A3ng_Ninh_Ph%C3%BAc)và các khu công nghiệp Khánh Phú, khu công nghiệp Phúc Sơn.
### Đường phố[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=9)]
Đường giao thông đô thị ở thành phố Ninh Bình được đặt tên gọi là đường hoặc phố. Những tuyến giao thông nhỏ, ngắn nhưng sầm uất của thành phố được gọi là phố, ví dụ như phố Vạn Thắng, phố Bắc Thành, phố 7, phố Ngọc Xuân, phố Chiến Thắng, phố ẩm thực, phố Phong Sơn, phố Bạch Đằng…
Phần lớn tên đường ở
[Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) được đặt theo tên danh nhân, một số đường đặt tên địa danh văn hóa như: Vân Giang, [Tràng An](/wiki/Tr%C3%A0ng_An), Nam Thành, Phúc Thành, Tây Thành, Xuân Thành, Kênh Đô Thiên; một số đường đặt tên sự kiện như đường 30 tháng 6, Đông Phương Hồng, Chiến Thắng, Thành Công.
Các đường phố lớn của thành phố Ninh Bình là đại lộ
[Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng), đường 30/6, [Lê Đại Hành](/wiki/L%C3%AA_%C4%90%E1%BA%A1i_H%C3%A0nh), [Tràng An](/wiki/Tr%C3%A0ng_An), Nguyễn Minh Không, Trần Hưng Đạo và Nguyễn Công Trứ. Trục đường đại lộ Đinh Tiên Hoàng và đường Vạn Hạnh được quy hoạch là trục cảnh quan chính của thành phố.
Đường
[Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng) đi qua trục trung tâm thành phố, một phần phía nam của nó cùng với các đường [Lương Văn Thăng](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_V%C4%83n_Th%C4%83ng), [Lê Đại Hành](/wiki/L%C3%AA_%C4%90%E1%BA%A1i_H%C3%A0nh) và đường Nguyễn Công Trứ thực chất là quốc lộ 10 hướng về vùng đất mở [Kim Sơn](/wiki/Kim_S%C6%A1n); Đường Lương Văn Thăng còn là [quốc lộ 38B](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_38B) đoạn qua trung tâm thành phố.
Đường Tràng An dẫn vào
[cố đô Hoa Lư](/wiki/C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Hoa_L%C6%B0); đường Trần Hưng Đạo, đường 30 tháng 6 và đường Nguyễn Huệ là đoạn quốc lộ 1A; có hai đường vành đai của thành phố là Nguyễn Minh Không và Trần Nhân Tông đều được nâng cấp thành quốc lộ.
Với vị trí nằm gần các tuyến điểm du lịch, giao thông tương đối thuận tiện đồng thời việc hình thành nhiều công trình du lịch và khu dịch vụ mới,
[thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) mang đặc trưng của một [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) [du lịch](/wiki/Du_l%E1%BB%8Bch).
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=10)]
Năm 2013 tổng thu ngân sách trên địa bàn TP đạt 1200 tỷ đồng. Cân đối thu chi ngân sách là cân đối dư. Thu nhập bình quân đầu người đạt 59,1 triệu/năm. Mức tăng trưởng kinh tế trung bình giai đoạn 2010 - 2012 đạt 17,66%/năm. Tỷ lệ hộ nghèo là 0,79%. Nhiệm vụ phát triển
[kinh tế](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF) - [xã hội](/wiki/X%C3%A3_h%E1%BB%99i) những năm tiếp theo chỉ rõ: thành phố tập trung cao cho công tác quản lý đô thị, triển khai thực hiện quy hoạch điều chỉnh thành phố đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, phấn đấu đạt đô thị loại I và thành phố du lịch trước năm 2025, tạo ấn tượng tốt đẹp của du khách khi về tham quan thành phố Ninh Bình. [[20]](#cite_note-20)
### Thương mại, du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=11)]
Trong
[quy hoạch](/w/index.php?title=Quy_ho%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1) phát triển kinh tế [vùng duyên hải Bắc Bộ](/wiki/V%C3%B9ng_duy%C3%AAn_h%E1%BA%A3i_B%E1%BA%AFc_B%E1%BB%99), thành phố [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) là một đầu mối thương mại, dịch vụ ở phía nam của vùng. [Thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) phát triển mạnh các dịch vụ lưu trú, điều hành, phân phối khách tham quan đi các khu [du lịch](/wiki/Du_l%E1%BB%8Bch) lớn ở khu vực. [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) cũng là [đô thị](/wiki/%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B) giàu tiềm năng [du lịch](/wiki/Du_l%E1%BB%8Bch) [văn hoá](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a), giải trí, ẩm thực, hội nghị và [thể thao](/wiki/Th%E1%BB%83_thao)… Nhà thi đấu thể thao tỉnh và [sân vận động Ninh Bình](/wiki/S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_Ninh_B%C3%ACnh) thường diễn ra những sự kiện của tỉnh và khu vực.
### Công nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=12)]
Nằm ở vị trí khá thuận lợi về giao thông thuỷ, sắt, bộ. Thành phố
[Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) có đủ điều kiện để phát triển công nghiệp lâu dài. Hiện thành phố có 2 khu công nghiệp là khu công nghiệp Ninh Phúc - Khánh Phú và khu công nghiệp Phúc Sơn. [Khu công nghiệp Khánh Phú](http://www.ninhbinh.gov.vn/web/59054/cac-khu-cong-nghiep)nằm giáp đông nam thành phố và huyện Yên Khánh. Tổng diện tích đất phát triển 334 ha, trong đó đất xây dựng nhà máy là 231,54ha. Các loại hình sản xuất chủ yếu: [Nhà máy đạm Ninh Bình](/wiki/Nh%C3%A0_m%C3%A1y_%C4%91%E1%BA%A1m_Ninh_B%C3%ACnh)công suất 56 vạn tấn/năm, than (sàng tuyển) 300,000/năm; Bốc hàng hoá 1,1 tr tấn/năm; Đóng, sửa chữa tàu thuyền.
- Khu công nghiệp Phúc Sơn nằm ở phía nam thành phố. Tổng diện tích 145ha, là khu công nghiệp sạch với sản phẩm may mặc, lắp ráp điện tử, dụng cụ đo lường và sản xuất phần mềm.
Một số doanh nghiệp và nhà máy công nghiệp đem lại nguồn thu lớn là Tập đoàn Xuân Thành Ninh Bình, Doanh nghiệp xây dựng Xuân Trường,
[Nhà máy nhiệt điện Ninh Bình](/wiki/Nh%C3%A0_m%C3%A1y_nhi%E1%BB%87t_%C4%91i%E1%BB%87n_Ninh_B%C3%ACnh) và [nhà máy đạm Ninh Bình](/wiki/Nh%C3%A0_m%C3%A1y_%C4%91%E1%BA%A1m_Ninh_B%C3%ACnh).
### Nông nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=13)]
Đất nông nghiệp
[Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) chủ yếu phục vụ cho quá trình [đô thị](/wiki/%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B) hoá thành phố. Ngoài ra, các vùng sản xuất chuyên canh hàng hoá được quy hoạch như vùng rau sạch Ninh Sơn, làng hoa Ninh Phúc. [Thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) cũng phát triển mạnh nghề thủ công truyền thống ở các xã ven đô như: nghề mộc Phúc Lộc, trồng cây cảnh và đá mỹ nghệ,...
## Du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=14)]
Biểu tượng du lịch của thành phố Ninh Bình là hình ảnh "
[chợ Rồng](/wiki/Ch%E1%BB%A3_R%E1%BB%93ng_Ninh_B%C3%ACnh), [sông Vân](/wiki/S%C3%B4ng_V%C3%A2n), [núi Thuý](/wiki/N%C3%BAi_Non_N%C6%B0%E1%BB%9Bc)". Thành phố có định hướng phát triển trở thành một trung tâm du lịch lớn trong tam giác du lịch Hà Nội - Ninh Bình - Quảng Ninh của miền Bắc. Những năm gần đây nhiều khu vui chơi giải trí và nghỉ dưỡng được xây dựng để phát triển loại hình du lịch lưu trú, hội thảo và mua sắm.
### Di tích, danh thắng[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=15)]
Thành phố Ninh Bình có nhiều danh thắng và di tích nổi tiếng như khu di tích
[núi Non Nước](/wiki/N%C3%BAi_Non_N%C6%B0%E1%BB%9Bc); danh thắng [núi Kỳ Lân](/wiki/N%C3%BAi_K%E1%BB%B3_L%C3%A2n), công viên văn hóa Tràng An; hay khu du lịch [hang động Tràng An](/wiki/Tr%C3%A0ng_An) được coi là điểm nhấn để phát triển [du lịch Ninh Bình](/wiki/Du_l%E1%BB%8Bch_Ninh_B%C3%ACnh). [Núi Non Nước](/wiki/N%C3%BAi_Non_N%C6%B0%E1%BB%9Bc)là một ngọn núi nằm ngay trên ngã ba [sông Vân](/wiki/S%C3%B4ng_V%C3%A2n)với [sông Đáy](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A1y), là một tiền đồn nằm ở cửa ngõ phía đông thành phố [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh). Lối lên đỉnh Non Nước qua 72 bậc gạch đá. Đỉnh núi tương đối bằng phẳng, có lầu đón gió để nghỉ. Trên núi có hàng trăm bài thơ của các tao nhân mặc khách. Bên núi có [chùa Non Nước](/wiki/Ch%C3%B9a_Non_N%C6%B0%E1%BB%9Bc)và có đền thờ danh sĩ [Trương Hán Siêu](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_H%C3%A1n_Si%C3%AAu)đời Trần. Bảo tàng [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)nằm ở phía nam công viên Thúy Sơn , là nơi tham quan tìm hiểu biết lịch sử dựng nước và giữ nước của tỉnh [[21]](#cite_note-21) [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh). [Núi Kỳ Lân](/wiki/N%C3%BAi_K%E1%BB%B3_L%C3%A2n)nằm ở vị trí trung tâm thành phố [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)thuộc địa phận phường Tân Thành, cạnh [quốc lộ 1A](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_1A)và đường tới các khu du lịch [Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0)- [Tràng An](/wiki/Tr%C3%A0ng_An). Núi tên là Kỳ Lân vì có hình tượng đầu con lân nhìn về phía Bắc. Núi cao trên 50 m và là một vọng gác có thể quan sát cảnh quan đô thị thành phố [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) [Núi Ngọc Mỹ Nhân](/wiki/N%C3%BAi_Ng%E1%BB%8Dc_M%E1%BB%B9_Nh%C3%A2n)là ngọn núi đứng từ đằng xa có hình cô gái đẹp nằm giữa thanh thiên trời đất, xưa còn gọi là núi Cánh Diều vì gắn với truyền thuyết [Cao Biền](/wiki/Cao_Bi%E1%BB%81n)cưỡi diều đi dò phá long mạch nước Nam bị một đạo sĩ do [thần Thiên Tôn](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_Thi%C3%AAn_T%C3%B4n)hóa thân dùng tên bắn, diều gãy cánh rơi xuống hòn núi này.
- Hồ Máy Xay nằm ở gần chợ Rồng và công viên núi Thúy, đường Võ Thị Sáu ven bờ hồ là một trung tâm ẩm thực lớn của thành phố, tại đây có nhà máy bia Ninh Bình.
- Hồ Lâm sản là một hồ nước đã được kè mới nằm bên quốc lộ 1A, hồ Biển Bạch hiện đang được cải tạo thành khu vui chơi giải trí.
- Các di tích khác: 2 ngôi chùa được xếp hạng di tích quốc gia là
[chùa Đẩu Long](/wiki/Ch%C3%B9a_%C4%90%E1%BA%A9u_Long)thuộc phường Tân Thành, chùa A Nậu thuộc phường Ninh Khánh, là ngôi chùa cổ do vua [Trần Thái Tông](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng)sáng lập khi ông về ẩn náu tại hành cung Vũ Lâm. Đây cũng là di tích văn hóa thu hút nhiều nhà khảo cổ học đến sưu tầm và nghiên cứu [[22]](#cite_note-22)
### Công trình kiến trúc[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=16)]
- Bảo tàng Ninh Bình được khánh thành vào ngày 1/9/1995 với 1200m2 sử dụng, có hệ thống trưng bày 3 phần chính: lịch sử thiên nhiên, lịch sử
[Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)trước cách mạng tháng Tám và lịch sử Ninh Bình sau cách mạng tháng Tám. [Chợ Rồng Ninh Bình](/wiki/Ch%E1%BB%A3_R%E1%BB%93ng_Ninh_B%C3%ACnh)là chợ cấp 1 quốc gia, nằm ở bên [sông Vân](/wiki/S%C3%B4ng_V%C3%A2n), là chợ lớn nhất [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)và khu vực nam Bắc Bộ. [Quảng trường Đinh Tiên Hoàng Đế](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%BF)đế là công trình kiến trúc công cộng hiện đại ở trung tâm thành phố.
- Nhà thi đấu
[Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)là nơi diễn ra nhiều giải đấu lớn như Bóng chuyền, vật, võ,...
- Hệ thống siêu thị: Siêu thị Big C Ninh Bình, Siêu thị Tâm Hằng, Siêu Thị Đông Nam Á; Siêu Thị Hapro Mart Ninh Bình; Siêu Thị OceanMart Ninh Bình; Siêu thị Kiên Anh; Siêu thị Đông Thành,...
- Hệ thống công viên: Công viên văn hóa Tràng An, công viên Thúy Sơn, công viên sông Vân, công viên Đông Thành,...
- Các công trình kiến trúc khác:
[Cầu Ninh Bình](/wiki/C%E1%BA%A7u_Ninh_B%C3%ACnh), [Cầu Non Nước](/wiki/C%E1%BA%A7u_Non_N%C6%B0%E1%BB%9Bc), [Cảng Ninh Phúc](/wiki/C%E1%BA%A3ng_Ninh_Ph%C3%BAc), [Sân vận động Ninh Bình](/wiki/S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_Ninh_B%C3%ACnh),...
### Làng nghề[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=17)]
- Làng hoa Ninh Phúc nằm ở phía nam thành phố, là nơi cung cấp các loài hoa tươi cho thị trường khu vực Nam Bắc Bộ.
- Làng nghề trồng rau sạch Ninh Sơn với mô hình trồng rau an toàn từ diện tích 21 ha được nhân rộng ra toàn vùng đất màu. Ngoài các loại rau chủ yếu như rau muống, xà lách, cải thảo, cà tím rau thơm, một số loại rau củ cho hiệu quả kinh tế cao như su hào, tỏi... cũng được đưa vào trồng. Các hộ gia đình còn trồng hoa, cây cảnh, trồng đào, quất phục vụ thị trường.
- Làng mộc Phúc Lộc nằm ở phía đông nam thành phố Ninh Bình. Làng có 5 xóm: Xóm Trại, Xóm Ngoài, Xóm Giữa, xóm Trong và xóm Mơ. Làng nghề mộc Phúc Lộc hiện có tới 400 người làm nghề sản xuất đồ mộc và khoảng 200 người lao động phụ. Sản phẩm làng nghề Phúc Lộc đa dạng các loại đồ gỗ cao cấp, cầu kỳ, sang trọng như: tủ chè, sập gụ, sập lim, tạc tượng, chạm trổ hoa văn các loại…
### Ẩm thực[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=18)]
Thành phố Ninh Bình là nơi hội tụ, phát triển mạnh các đặc sản Ninh Bình, tiêu biểu là loại hình ẩm thực phố đi bộ, phố đêm với các đặc sản đặc trưng như
[cơm cháy Ninh Bình](/wiki/C%C6%A1m_ch%C3%A1y_Ninh_B%C3%ACnh), các đặc sản từ thịt dê, [rượu Kim Sơn](/wiki/R%C6%B0%E1%BB%A3u_Kim_S%C6%A1n), [dứa Đồng Giao](/wiki/D%E1%BB%A9a_%C4%90%E1%BB%93ng_Giao), bún mọc, [miến lươn](/wiki/Mi%E1%BA%BFn_l%C6%B0%C6%A1n), gỏi nhệch,...
4 câu thơ khi nhắc tới du lịch thành phố Ninh Bình:
*Rượu ngon cơm cháy thịt dê* [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)chào đón khách về tham quan *Đẹp thay non nước* [Tràng An](/wiki/Tr%C3%A0ng_An) [Hạ Long](/wiki/H%E1%BA%A1_Long)trên cạn, đại ngàn [Cúc Phương](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia_C%C3%BAc_Ph%C6%B0%C6%A1ng)
### Kết nối du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=19)]
Ngoài vị trí hội tụ giao thông,
[Thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) còn có lợi thế nằm ở vị trí gần các khu, tuyến, cụm điểm du lịch:
- Trong bán kính 15 km có các khu du lịch
[Tràng An](/wiki/Tr%C3%A0ng_An), [Tam Cốc - Bích Động](/wiki/Tam_C%E1%BB%91c_-_B%C3%ADch_%C4%90%E1%BB%99ng), [Cố đô Hoa Lư](/wiki/C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Hoa_L%C6%B0), [chùa Bái Đính](/wiki/Ch%C3%B9a_B%C3%A1i_%C4%90%C3%ADnh), [Vân Long](/wiki/V%C3%A2n_Long)và một số điểm du lịch như [đền thờ Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_th%E1%BB%9D_%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh), đền thờ thánh Nguyễn, chùa Địch Lộng, [phủ Dầy](/wiki/Ph%E1%BB%A7_D%E1%BA%A7y),...
- Trong bán kính 30 km có các khu du lịch
[nhà thờ Phát Diệm](/wiki/Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_t%C3%B2a_Ph%C3%A1t_Di%E1%BB%87m), [đền Trần](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_Tr%E1%BA%A7n), [suối nước nóng Kênh Gà](/wiki/Su%E1%BB%91i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_n%C3%B3ng_K%C3%AAnh_G%C3%A0), [động Vân Trình](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_V%C3%A2n_Tr%C3%ACnh), [hồ Đồng Thái](/wiki/H%E1%BB%93_%C4%90%E1%BB%93ng_Th%C3%A1i), [phòng tuyến Tam Điệp](/wiki/Ph%C3%B2ng_tuy%E1%BA%BFn_Tam_%C4%90i%E1%BB%87p)... và các điểm du lịch động Mã Tiên, [hồ Đồng Chương](/wiki/H%E1%BB%93_%C4%90%E1%BB%93ng_Ch%C6%B0%C6%A1ng), [sông Hoàng Long](/wiki/S%C3%B4ng_Ho%C3%A0ng_Long)...
- Trong bán kính 50 km có các khu du lịch ven biển
[Kim Sơn](/wiki/Kim_S%C6%A1n), [cồn Nổi](/wiki/C%E1%BB%93n_N%E1%BB%95i), [vườn quốc gia Cúc Phương](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia_C%C3%BAc_Ph%C6%B0%C6%A1ng), khu dự trữ sinh quyển thế giới biển Kim Sơn, [thành nhà Hồ](/wiki/Th%C3%A0nh_nh%C3%A0_H%E1%BB%93), chùa Hương...
## Quy hoạch mở rộng thành phố[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=20)]
Theo Quy hoạch chung đô thị Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam, thành phố Ninh Bình được quy hoạch thành đô thị loại I, là trung tâm
[văn hóa - lịch sử](http://bizlive.vn/quy-hoach/phe-duyet-quy-hoach-dua-ninh-binh-thanh-trung-tam-du-lich-quoc-gia-317521.html), du lịch cấp quốc gia, có ý nghĩa quốc tế. Quy hoạch cũng xác định thành phố Ninh Bình sẽ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 với dân số 1 triệu người. [[8]](#cite_note-baoninhbinh.org.vn-8)
Theo quy hoạch TP
[Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) mới có diện tích 21.052 ha bao gồm: Toàn bộ TP Ninh Bình và [Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0) hiện tại; Xã Gia Sinh của [Gia Viễn](/wiki/Gia_Vi%E1%BB%85n); Xã Sơn Lai và một phần diện tích của xã Sơn Hà của [Nho Quan](/wiki/Nho_Quan); Một phần diện tích của xã Yên Sơn và phường Tân Bình thuộc TX [Tam Điệp](/wiki/Tam_%C4%90i%E1%BB%87p); Xã Mai Sơn của [Yên Mô](/wiki/Y%C3%AAn_M%C3%B4); Xã [Khánh Hoà](/wiki/Kh%C3%A1nh_H%C3%B2a,_Y%C3%AAn_Kh%C3%A1nh), [Khánh Phú](/wiki/Kh%C3%A1nh_Ph%C3%BA,_Y%C3%AAn_Kh%C3%A1nh) của [Yên Khánh](/wiki/Y%C3%AAn_Kh%C3%A1nh). Gần như 3 mặt của thành phố Ninh Bình có ranh giới là 3 con sông: [sông Đáy](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A1y) ở phía đông, [sông Hoàng Long](/wiki/S%C3%B4ng_Ho%C3%A0ng_Long) ở phía bắc, sông Chim và [sông Bến Đang](/wiki/S%C3%B4ng_B%E1%BA%BFn_%C4%90ang) ở phía tây. Như vậy toàn bộ [quần thể di sản thế giới Tràng An](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_Tr%C3%A0ng_An) tương lai sẽ sáp nhập vào thành phố Ninh Bình.
Đô thị Ninh Bình phát triển theo mô hình đô thị đa tâm. Không gian đô thị sẽ được phân thành 4 phân vùng phát triển.
- Khu đô thị trung tâm tập với diện tích khoảng 5.331 ha, được chia làm ba phân khu: khu đô thị hiện hữu; khu đô thị mở rộng về phía Nam; khu đô thị mở rộng về phía Bắc. Khu đô thị trung tâm được phát triển thành trung tâm chính trị - hành chính, kinh tế, văn hoá, lịch sử, dịch vụ, y tế, giáo dục đào tạo chất lượng cao tỉnh
[Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)với dân số dự báo đến năm 2030 khoảng 29,6 vạn người.
- Khu vực Bái Đính gồm Khu đô thị Bái Đính; khu nông thôn Bái Đính. Khu vực này quy hoạch thành khu du lịch tâm linh
[chùa Bái Đính](/wiki/Ch%C3%B9a_B%C3%A1i_%C4%90%C3%ADnh)và khu đô thị đại học mới với tổng diện tích quy hoạch khoảng từ 1.330 - 1.460 ha và dân số dự kiến đến năm 2030 khoảng 2 vạn người.
- Khu vực
[Quần thể danh thắng Tràng An](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_danh_th%E1%BA%AFng_Tr%C3%A0ng_An)gồm [Cố đô Hoa Lư](/wiki/C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Hoa_L%C6%B0), [khu du lịch Tràng An](/wiki/Khu_du_l%E1%BB%8Bch_Tr%C3%A0ng_An)- [Tam Cốc - Bích Động](/wiki/Tam_C%E1%BB%91c_-_B%C3%ADch_%C4%90%E1%BB%99ng)và rừng nguyên sinh đặc dụng [Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0). Đây là vùng lõi di sản văn hóa - thiên nhiên có tổng diện tích quy hoạch hơn 700 ha và dân số dự kiến khoảng 1,58 vạn người vào năm 2030.
- Khu vực nông thôn với tổng diện tích quy hoạch khoảng 1.742 ha thuộc một phần các xã Trường Yên, Ninh Hòa, Ninh Xuân, Ninh Thắng, Ninh Hải, Ninh An, Ninh Vân, Ninh Nhất, Ninh Tiến, Ninh Phong, Ninh Phúc, Khánh Hòa, Khánh Phú, Yên Sơn, Tân Bình và toàn bộ Mai Sơn, xung quanh phía Đông Nam
[Quần thể danh thắng Tràng An](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_danh_th%E1%BA%AFng_Tr%C3%A0ng_An);
Theo quy hoạch mới này thì thành phố Hoa Lư sẽ rộng hơn 4 lần thành phố
[Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) hiện tại, là thành phố ngã ba: ngã ba giao thông, ngã ba sông và ngã ba khu vực; trở thành một đầu mối giao thông quan trọng với các tuyến đường quốc lộ 1A, 10, 38B, cao tốc và đường sắt Bắc - Nam và là đô thị du lịch quốc gia với các khu du lịch lớn như: [khu du lịch Tràng An](/wiki/Tr%C3%A0ng_An), khu văn hóa tâm linh núi [chùa Bái Đính](/wiki/Ch%C3%B9a_B%C3%A1i_%C4%90%C3%ADnh), [Quần thể di tích Cố đô Hoa Lư](/wiki/C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Hoa_L%C6%B0), khu du lịch [Tam Cốc - Bích Động](/wiki/Tam_C%E1%BB%91c_-_B%C3%ADch_%C4%90%E1%BB%99ng) và các tuyến điểm du lịch khác như [núi Non Nước](/wiki/N%C3%BAi_Non_N%C6%B0%E1%BB%9Bc), công viên văn hóa [Tràng An](/wiki/Tr%C3%A0ng_An), [quảng trường Đinh Tiên Hoàng Đế](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%BF), các di tích [Hoa Lư tứ trấn](/wiki/Hoa_L%C6%B0_t%E1%BB%A9_tr%E1%BA%A5n), [động Thiên Hà](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_Thi%C3%AAn_H%C3%A0), hang Bụt...
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=21)]
|
|
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=22)] [Xây dựng đô thị Ninh Bình thành trung tâm du lịch quốc gia](http://qdnd.vn/qdndsite/vi-vn/61/43/trong-nuoc/xay-dung-do-thi-ninh-binh-thanh-trung-tam-du-lich-quoc-gia/314683.html) [Sẽ có "Thành phố Hoa Lư"](http://baotintuc.vn/128N20110416090610649T0/se-co-thanh-pho-hoa-lu.htm) [Du lịch Ninh Bình](http://www.vietnamtravelco.com/dulich/dulichninhbinh.htm)qua thông tin và hình ảnh [10 thành phố đẹp nhất Việt Nam](http://hoahoctro.com/4rum/showthread.php?s=826cbe566d6da243574f526a5c177c56&t=258086\) [Sức bật mới trên vùng núi Thúy, sông Vân](http://giaothuongnet.vn/info/modules.php?name=Local&op=ndetail&n=7905&nc=1411)
- Khám phá các điểm tham quan
[Du lịch Ninh Bình](http://www.ninhbinhtravelguide.com/du-lich-ninh-binh.html) [Du xuân trên núi Ngọc Mỹ Nhân](http://www.saigontourist.hochiminhcity.gov.vn/news/detail_vn.asp?id=1172)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=23)]
- ^
**a** **ă** **â** [Nghị định số 19/2007/NĐ-CP ngày 07 tháng 02 năm 2007 của Chính phủ](http://www.thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-19-2007-ND-CP-thanh-lap-thanh-pho-Ninh-Binh-thuoc-tinh-Ninh-Binh-vb16763t11.aspx)về việc thành phố Ninh Bình thuộc tỉnh Ninh Bình.
- ^
**a** **ă** [Nghị định số 177/2007/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2007 của Chính phủ](http://www.thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-177-2007-ND-CP-thanh-lap-phuong-Ninh-Son-thuoc-thanh-pho-Ninh-Binh-tinh-Ninh-Binh-vb59625t11.aspx)về việc thành lập phường Ninh Sơn thuộc thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình. **Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương.** [^](#cite_ref-TK_3-0) [Tổng điều tra dân số và nhà ở Việt Nam năm 2009: Kết quả toàn bộ](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=512&idmid=5&ItemID=10798). Hà Nội, 6-2010. Biểu 2, tr.17.
- ^
**a** **ă** **â** [TP Ninh Bình đạt chuẩn đô thị loại II](http://www.baoxaydung.com.vn/news/vn/quy-hoach-kien-truc/tp-ninh-binh-dat-chuan-do-thi-loai-ii-97595.html) [^](#cite_ref-5) [[1]](http://www.http://baodientu.chinhphu.vn/chi-dao-quyet-dinh-cua-chinh-phu-thu-tuong-chinh-phu/cong-nhan-thanh-pho-ninh-binh-la-do-thi-loai-ii/199794.vgp) [^](#cite_ref-6) [Ninh Bình hướng tới tổ chức festival hang động](http://www.vietnamtourism.gov.vn/index.php?cat=1005&itemid=7617) [^](#cite_ref-7) [Phát triển thành phố Ninh Bình trở thành đô thị loại II, hướng tới thành phố du lịch](http://baoninhbinh.org.vn/news/16/2DD983)
- ^
**a** **ă** [Báo cáo phương án quy hoạch chung Tp.Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.](http://baoninhbinh.org.vn/bao-cao-phuong-an-quy-hoach-chung-tpninh-binh-den-nam-2030-tam-nhin-den-nam-2050-20110807085300000p2c20.htm) **Việt sử thông giám cương mục tập 11, trang 47.** [^](#cite_ref-9) [^](#cite_ref-10) [Ninh Bình - dấu ấn một vùng văn hóa](http://baoninhbinh.org.vn/news/46/2DA789/Ninh-Binh---dau-an-mot-vung-van-hoa) [^](#cite_ref-11) [Quyết định 125-CP năm 1977 về việc hợp nhất và điều chỉnh địa giới một số huyện, thị xã thuộc tỉnh Hà Nam Ninh](http://thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-125-CP-hop-nhat-dieu-chinh-dia-gioi-huyen-thi-xa-thuoc-tinh-Ha-Nam-Ninh-vb57677t17.aspx) [^](#cite_ref-12) [Quyết định 151-CP năm 1981 về đơn vị hành chính cấp huyện và thị xã thuộc tỉnh Hà Nam Ninh](http://thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-151-C-don-vi-hanh-chinh-cap-huyen-thi-xa-thuoc-tinh-Ha-Nam-Ninh-vb43061t17.aspx) [^](#cite_ref-13) [Quyết định 200-HĐBT năm 1982 về việc mở rộng địa giới hai thị xã Hà Nam, Ninh Bình và thành lập thị xã Tam Điệp thuộc tỉnh Hà Nam Ninh](http://thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-200-HDBT-mo-rong-dia-gioi-2-thi-xa-Ha-Nam-Ninh-Binh-va-thanh-lap-thi-xa-Tam-Diep-tinh-Ha-Nam-Ninh-vb44010t17.aspx) [^](#cite_ref-14) [Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương do Quốc hội ban hành](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet/Nghi-quyet-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-mot-so-tinh-thanh-pho-truc-thuoc-Trung-uong-vb42808t13.aspx) [^](#cite_ref-15) [Nghị định 69-CP năm 1996 về việc điều chỉnh địa giới hành chính thị xã Ninh Bình và huyện Hoa Lư, thành lập phường thuộc thị xã Ninh Bình; thành lập thị trấn huyện lỵ huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-69-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-thi-xa-Ninh-Binh-va-huyen-Hoa-Lu-vb41909t11.aspx) [^](#cite_ref-16) [Nghị định 16/2004/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính mở rộng thị xã Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-16-2004-ND-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-mo-rong-thi-xa-Ninh-Binh-tinh-Ninh-Binh-vb52415t11.aspx) [^](#cite_ref-17) [Nghị định 58/2005/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính phường, xã và thành lập phường thuộc thị xã Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-58-2005-ND-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-phuong-xa-va-thanh-lap-phuong-thuoc-thi-xa-Ninh-Binh-tinh-Ninh-Binh-vb53346t11.aspx) [^](#cite_ref-18) [Quyết định số 729/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Về việc công nhận thành phố Ninh Bình là đô thị loại II trực thuộc tỉnh Ninh Bình](http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?mode=detail&document_id=173902) [^](#cite_ref-19) [Ninh Bình - một miền văn hóa dân gian](http://www.cinet.vn/upLoadFile/HTML/10_5_4_842010/ninhbinh/ninhbinh.htm) [^](#cite_ref-20) [Thành phố Ninh Bình: Phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và bền vững](http://baoninhbinh.org.vn/news/20/2DD95A/Thanh-pho-Ninh-Binh-Phan-dau-duy-tri-toc-do-tang-truong-kinh-te-cao-va-ben-vung) [^](#cite_ref-21) [Bảo tàng Ninh Bình](http://www.ninhbinhtourism.com.vn:8080/modules.php?name=News&op=viewst&sid=57) [^](#cite_ref-22) [Một miền văn hóa dân gian](http://www.cinet.gov.vn/html/QUAMIENVANHOA/ninhbinh/ninhbinh.htm)
|
|
|
|
Quận: Thị xã: Huyện: Quận: Huyện: Hải Dương
|
|[Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh) **(thành phố) ·** [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) [Giao Thủy](/wiki/Giao_Th%E1%BB%A7y)· [Hải Hậu](/wiki/H%E1%BA%A3i_H%E1%BA%ADu)· [Mỹ Lộc](/wiki/M%E1%BB%B9_L%E1%BB%99c)· [Nam Trực](/wiki/Nam_Tr%E1%BB%B1c)· [Nghĩa Hưng](/wiki/Ngh%C4%A9a_H%C6%B0ng)· [Trực Ninh](/wiki/Tr%E1%BB%B1c_Ninh)· [Vụ Bản](/wiki/V%E1%BB%A5_B%E1%BA%A3n)· [Xuân Trường](/wiki/Xu%C3%A2n_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)· [Ý Yên](/wiki/%C3%9D_Y%C3%AAn) [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) [Thái Bình](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh) [Vĩnh Phúc](/wiki/V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc) **(thành phố) ·** [Vĩnh Yên](/wiki/V%C4%A9nh_Y%C3%AAn) [Phúc Yên](/wiki/Ph%C3%BAc_Y%C3%AAn)(thị xã) · [Bình Xuyên](/wiki/B%C3%ACnh_Xuy%C3%AAn,_V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc)· [Lập Thạch](/wiki/L%E1%BA%ADp_Th%E1%BA%A1ch)· [Sông Lô](/wiki/S%C3%B4ng_L%C3%B4_(huy%E1%BB%87n))· [Tam Dương](/wiki/Tam_D%C6%B0%C6%A1ng)· [Tam Đảo](/wiki/Tam_%C4%90%E1%BA%A3o_(huy%E1%BB%87n))· [Vĩnh Tường](/wiki/V%C4%A9nh_T%C6%B0%E1%BB%9Dng)· [Yên Lạc](/wiki/Y%C3%AAn_L%E1%BA%A1c)
|
|

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


markdown:
# Porano
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
Thị trưởng Độ cao |444 m
|Diện tích |13,5 km²
|Dân số | - Tổng số (Tháng 12 năm 2004)
||1867
|| - Mật độ
||138/km²
|Múi giờ Tọa độ |0763
|Mã bưu điện |05010
|**Porano** là một đô thị ở [tỉnh Terni](/wiki/Terni_(t%E1%BB%89nh)) trong vùng [Umbria](/wiki/Umbria) của [Ý](/wiki/%C3%9D), có cự ly khoảng 50 km về phía tây nam của [Perugia](/wiki/Perugia) và khoảng 45 km về phía tây bắc của [Terni](/wiki/Terni). Tại thời điểm ngày [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) năm [2004](/wiki/2004), đô thị này có dân số 1.867 người và diện tích là 13,5 km². [[1]](#cite_note-istat-1)
Porano giáp các đô thị:
[Lubriano](/wiki/Lubriano), [Orvieto](/wiki/Orvieto).

X-Cache: cp1066 hit (1), cp1055 frontend miss (0)


markdown:
# Thể loại:Phi công
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
[Phi công](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Aviators?uselang=vi)
## Thể loại con
Thể loại này gồm 3 thể loại con sau, trên tổng số 3 thể loại con.
- ►
[Phi công theo quốc gia](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phi_c%C3%B4ng_theo_qu%E1%BB%91c_gia) (5 t.l.)
### P
- ►
[Phi công tử nạn](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phi_c%C3%B4ng_t%E1%BB%AD_n%E1%BA%A1n) (3 tr.)
### Q
- ►
[Phi công quân sự](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phi_c%C3%B4ng_qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1) (2 t.l.)
## Các trang trong thể loại “Phi công”
3 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 3 trang.

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


markdown:
# Vùng Đại Los Angeles
*Đừng nhầm lẫn với* [Los Angeles](/wiki/Los_Angeles).
|
|Tên thông dụng: Vùng Đại Los Angeles
|
|Thành phố lớn nhất Các thành phố khác |
|
-
-
-
-
-
-
-
-
-
[Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) [Hạng 2 tại Hoa Kỳ](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_v%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_Hoa_K%E1%BB%B3) [CSA](/wiki/V%C3%B9ng_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_k%E1%BA%BFt_h%E1%BB%A3p)- 17.775.984 [[1]](#cite_note-1)
1.029/km²
[Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)
12.562 km²
**Tiểu bang** [California](/wiki/California) **Cao độ** [Núi San Gorgonio](/w/index.php?title=N%C3%BAi_San_Gorgonio&action=edit&redlink=1)
11.502
[ft](/wiki/Ft)(3.506 [mét](/wiki/M%C3%A9t)) [Wilmington](/w/index.php?title=Wilmington,_Los_Angeles,_California&action=edit&redlink=1) [[3]](#cite_note-3)
-9
[ft](/wiki/Ft)( m) **Vùng đại Los Angeles**, hay **Southland** là một vùng đại đô thị gom tụ quanh quận [Los Angeles, California](/wiki/Los_Angeles), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Đại Los Angeles bao gồm Vùng đô thị Los Angeles cũng như [Vùng đô thị Riverside-San Bernardino-Ontario](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_Riverside-San_Bernardino-Ontario&action=edit&redlink=1) và Vùng [Oxnard-Thousand Oaks-Ventura, California](/w/index.php?title=Oxnard-Thousand_Oaks-Ventura,_California&action=edit&redlink=1). Tuy các quận [San Diego](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_San_Diego&action=edit&redlink=1) và [Imperial](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Imperial,_California) là một phần của [Nam California](/wiki/Mi%E1%BB%81n_Nam_California) nhưng không được tính nằm trong vùng đại đô thị này.
Nó là cụm từ thông dụng nhất để chỉ
[Vùng thống kê kết hợp](/wiki/V%C3%B9ng_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_k%E1%BA%BFt_h%E1%BB%A3p) (một nhóm gồm các vùng đô thị tương tác nhau) vươn mình trải ra khắp 5 [quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) tại miền nam California, chính yếu là [Quận Los Angeles](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Los_Angeles,_California), [Quận Cam](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Cam,_California), [Quận San Bernardino](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_San_Bernardino&action=edit&redlink=1), [Quận Riverside](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Riverside&action=edit&redlink=1) và [Quận Ventura](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Ventura&action=edit&redlink=1). Một định nghĩa không chính thức nhưng thường dùng bao gồm miền đất từ Quận Ventura đến vùng tây nam Quận San Bernardino. Nó luôn có nghĩa là để chỉ Los Angeles như một thành phố riêng biệt, và mọi người sống bên ngoài [Nam California](/wiki/Mi%E1%BB%81n_Nam_California) thường ám chỉ toàn bộ vùng này là **L.A.** cho dù nó bao gồm cả 5 quận với hơn 100 khu đô thị tự quản riêng biệt (thành phố) và có đông dân số hơn bất cứ một tiểu bang riêng biệt nào trừ các tiểu bang [Texas](/wiki/Texas), [New York](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York), [Florida](/wiki/Florida), và chính California.
Vùng này bao gồm một số khu vực có tầm ảnh hưởng nhất của quốc gia. Nó là một trong các vùng phát triển nhanh nhất tại
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) trong nhiều thập niên, đầu tiên là tại Quận Los Angeles, sau đó là Quận Cam, và bây giờ là [Inland Empire](/wiki/Inland_Empire_(California)). Cho đến năm 2005, dân số ước tính chính thức của vùng đô thị Los Angeles là trên 12,9 triệu người trong lúc đó vùng gồm 5 quận rộng hơn có một dân số trên 17,6 triệu. Cả hai định nghĩa đều có kết quả như nhau: vùng này là vùng thống kê cốt lỏi lớn hạng 2 tại [4] [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)sau [Vùng đô thị New York](/wiki/V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_New_York). [Cục điều tra dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3) đã ấn định vùng năm quận này như là vùng thống kê kết hợp Los Angeles-Long Beach-Riverside với dân số ước tính vào ngày [1 tháng 7](/wiki/1_th%C3%A1ng_7) năm [2006](/wiki/2006) là 17.776.000 . Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, vùng đô thị Los Angeles có tổng diện tích 4.850 [5] [dặm vuông Anh](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng_Anh)(12.562 km²) trong khi vùng thống kê kết hợp rộng hơn bao phủ 33.954 dặm vuông (87.941 km²) nhưng hơn nữa diện tích là những vùng phía đông có dân cự thưa thớt của hai quận Riverside và San Bernardino.
## Mục lục
[1 Vùng thống kê đô thị](#V.C3.B9ng_th.E1.BB.91ng_k.C3.AA_.C4.91.C3.B4_th.E1.BB.8B) [2 Vùng thống kê kết hợp](#V.C3.B9ng_th.E1.BB.91ng_k.C3.AA_k.E1.BA.BFt_h.E1.BB.A3p) [3 Các thành phố chính](#C.C3.A1c_th.C3.A0nh_ph.E1.BB.91_ch.C3.ADnh) [4 Địa lý](#.C4.90.E1.BB.8Ba_l.C3.BD) [5 Nhân khẩu](#Nh.C3.A2n_kh.E1.BA.A9u) [6 Du lịch](#Du_l.E1.BB.8Bch) [7 Các phi trường thương mại](#C.C3.A1c_phi_tr.C6.B0.E1.BB.9Dng_th.C6.B0.C6.A1ng_m.E1.BA.A1i) [8 Các quận trong Southland](#C.C3.A1c_qu.E1.BA.ADn_trong_Southland) [9 Các vùng của Southland](#C.C3.A1c_v.C3.B9ng_c.E1.BB.A7a_Southland) [10 Các thành phố](#C.C3.A1c_th.C3.A0nh_ph.E1.BB.91) [11 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [12 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o)
## Vùng thống kê đô thị[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=1)]
Các quận và nhóm quận hình thành
[Vùng đô thị Los Angeles](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_Los_Angeles&action=edit&redlink=1) được liệt kê dưới đây cùng với ước tính dân số của nó năm 2005 theo [Cục điều tra dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3).
Vùng Thống kê Đô thị Los Angeles-Long Beach-Santa Ana, CA (12.950.129)
- Phân vùng đô thị Los Angeles-Long Beach-Glendale, CA (9.948.081)
[Quận Los Angeles](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Los_Angeles,_California)(9.948.081)
-
- Phân vùng đô thị Santa Ana-Anaheim-Irvine, CA (3.002.048)
[Quận Cam](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Cam,_California)(3.002.048)
-
## Vùng thống kê kết hợp[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=2)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Los_Angeles_Basin_JPLLandsat.jpg/220px-Los_Angeles_Basin_JPLLandsat.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Los_Angeles_Basin_JPLLandsat.jpg/220px-Los_Angeles_Basin_JPLLandsat.jpg)
[Palos Verdes](/w/index.php?title=Palos_Verdes&action=edit&redlink=1)ở tiền cảnh; [Cảng Los Angeles](/wiki/C%E1%BA%A3ng_Los_Angeles)ở bên phải.
Ngoài Vùng thống kê đô thị Los Angeles-Long Beach-Santa Ana, CA, các Vùng thống kê đô thị sau đây cũng được nhập vào Vùng thống kê kết hợp Los Angeles-Long Beach-Riverside, CA (tổng dân số 17.775.984):
- Vùng thống kê đô thị Oxnard-Thousand Oaks-Ventura, CA (799.720)
[Quận Ventura County](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Ventura,_California)(799.720)
-
- Vùng thống kê đô thị Riverside-San Bernardino-Ontario, CA (4.026.135)
[Quận Riverside, California](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Riverside,_California)(2.026.803) [Quận San Bernardino, California](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_San_Bernardino,_California)(1.999.332)
-
Vùng thống kê kết hợp là một vùng đô thị đa trung tâm gồm có một số
[đô thị](/wiki/%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B).
|Sắp hạng
|
Dân số
|
|[Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3)
2000
[CA](/wiki/California) [Riverside—San Bernardino](/w/index.php?title=Riverside%E2%80%94San_Bernardino&action=edit&redlink=1) [CA](/wiki/California) [Mission Viejo](/wiki/Mission_Viejo,_California) [CA](/wiki/California) [Oxnard](/wiki/Oxnard,_California) [CA](/wiki/California) [Lancaster](/wiki/Lancaster,_California)— [Palmdale](/wiki/Palmdale,_California) [CA](/wiki/California) [Indio](/w/index.php?title=Indio,_California&action=edit&redlink=1)— [Cathedral City](/w/index.php?title=Cathedral_City,_California&action=edit&redlink=1)— [Palm Springs](/w/index.php?title=Palm_Springs,_California&action=edit&redlink=1) [CA](/wiki/California) [Temecula](/wiki/Temecula,_California)— [Murrieta](/w/index.php?title=Murrieta,_California&action=edit&redlink=1) [CA](/wiki/California) [Thousand Oaks](/wiki/Thousand_Oaks,_California) [CA](/wiki/California) [Victorville](/wiki/Victorville,_California)— [Hesperia](/w/index.php?title=Hesperia,_California&action=edit&redlink=1)— [Apple Valley](/w/index.php?title=Apple_Valley,_California&action=edit&redlink=1) [CA](/wiki/California) [Santa Clarita](/wiki/Santa_Clarita) [CA](/wiki/California) [Hemet](/wiki/Hemet,_California) [CA](/wiki/California) [Simi Valley](/wiki/Simi_Valley,_California) [CA](/wiki/California) [Camarillo](/wiki/Camarillo,_California) [CA](/wiki/California)
## Các thành phố chính[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=3)]
Sau đây là danh sách
**các thành phố chính** tại Vùng Đại Los Angeles với dân số ước tính năm 2005 theo [Cục điều tra dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3):
- Los Angeles—Long Beach—Santa Ana MSA
[Los Angeles, California](/wiki/Los_Angeles)(3.849.378) [Long Beach, California](/wiki/Long_Beach,_California)(472.494) [Santa Ana, California](/wiki/Santa_Ana,_California)(340.024) [Anaheim, California](/wiki/Anaheim,_California)(334.425) [Glendale, California](/wiki/Glendale,_California)(199.463) [Huntington Beach, California](/wiki/Huntington_Beach,_California)(194.436) [Irvine, California](/wiki/Irvine,_California)(193.956) [Pomona, California](/wiki/Pomona,_California)(154.271) [Pasadena, California](/wiki/Pasadena,_California)(144.133) [Torrance, California](/wiki/Torrance,_California)(142.350) [Orange, California](/wiki/Orange,_California)(135.070) [Fullerton, California](/wiki/Fullerton,_California)(132.918) [Costa Mesa, California](/wiki/Costa_Mesa,_California)(109.809) [Burbank, California](/wiki/Burbank,_California)(104.317) [Compton, California](/wiki/Compton,_California)(95.701) [Carson, California](/wiki/Carson,_California)(93.805) [Westminster, California](/wiki/Westminster,_California)(88.207) [Santa Monica, California](/wiki/Santa_Monica,_California)(88.050) [Newport Beach, California](/wiki/Newport_Beach,_California)(80.006) [Tustin, California](/wiki/Tustin,_California)(69.665) [Montebello, California](/wiki/Montebello,_California)(62.968) [Monterey Park, California](/wiki/Monterey_Park,_California)(62.183) [Gardena, California](/wiki/Gardena,_California)(59.733) [Arcadia, California](/wiki/Arcadia,_California)(56.486) [Paramount, California](/wiki/Paramount,_California)(56.369) [Fountain Valley, California](/wiki/Fountain_Valley,_California)(55.857) [Cerritos, California](/wiki/Cerritos,_California)(52.353)
-
- Riverside—San Bernardino—Ontario MSA
[Riverside, California](/wiki/Riverside,_California)(293.761) [San Bernardino, California](/wiki/San_Bernardino,_California)(198.985) [Moreno Valley, California](/wiki/Moreno_Valley,_California)(180.466) [Ontario, California](/wiki/Ontario,_California)(173.351) [Victorville, California](/wiki/Victorville,_California)(98.662) [Temecula, California](/wiki/Temecula,_California)(89.392) [Chino, California](/wiki/Chino,_California)(79.289) [Redlands, California](/wiki/Redlands,_California)(70.382) [Hemet, California](/wiki/Hemet,_California)(70.136) [Colton, California](/wiki/Colton,_California)(51.427)
-
- Oxnard—Thousand Oaks—Ventura MSA
[Oxnard, California](/wiki/Oxnard,_California)(184.463) [Thousand Oaks, California](/wiki/Thousand_Oaks,_California)(124.207) [Simi Valley, California](/wiki/Simi_Valley,_California)(112.345) [Ventura, California](/wiki/Ventura,_California)(104.092) [Camarillo, California](/wiki/Camarillo,_California)(62.489)
-
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=4)] [Lòng chảo Los Angeles](/w/index.php?title=L%C3%B2ng_ch%E1%BA%A3o_Los_Angeles&action=edit&redlink=1), nhìn về phía nam từ [Đường Mulholland](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Mulholland&action=edit&redlink=1). Từ trái sang phải có thể nhìn thấy [Dãy núi San Gabriel](/w/index.php?title=D%C3%A3y_n%C3%BAi_San_Gabriel&action=edit&redlink=1)(đường chân trời), [Phố chính Los Angeles](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_ch%C3%ADnh_Los_Angeles&action=edit&redlink=1), [Tây Hollywood](/w/index.php?title=T%C3%A2y_Hollywood&action=edit&redlink=1), [Hollywood Bowl](/w/index.php?title=Hollywood_Bowl&action=edit&redlink=1)(tiền cảnh), [Tây Los Angeles](/w/index.php?title=T%C3%A2y_Los_Angeles&action=edit&redlink=1), [Palos Verdes](/w/index.php?title=Palos_Verdes&action=edit&redlink=1)(hậu cảnh), [Đảo Catalina](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Catalina&action=edit&redlink=1)(chân trời), [Santa Monica](/w/index.php?title=Santa_Monica&action=edit&redlink=1), và [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng).
### Hình thể đô thị[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=5)]
Los Angeles nổi tiếng từ lâu vì chiều hướng vươn ra mở rộng diện tích; tuy nhiên sự nổi tiếng này không xứng đáng. Theo điều tra dân số năm 2000,
[đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) "Los Angeles-Long Beach-Santa Ana" có một mật độ dân số là 7.068 người trên một [dặm vuông Anh](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng_Anh) (2.730/km²) bao phủ 1.668 dặm vuông Anh (4.320 km 2) vùng đất và làm cho nó trở thành đô thị có mật độ dân số đông nhất (như được Cục điều tra dân số Hoa Kỳ định nghĩa) tại Hoa Kỳ. Để so sánh, toàn bộ [6] [Đô thị "New York-Newark"](/wiki/V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_New_York)có mật độ dân số là 5.309 người trên một dặm vuông Anh bao phủ 3.353 dặm vuông Anh (8.684 km 2) vùng đất.
Khái niệm sai thông thường về Los Angeles như một thành phố vươn ra mở rộng có thể có nguồn cội trong cơ cấu phân quyền của vùng. Hơn là tập trung trong một vùng
[phố chính](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_ch%C3%ADnh&action=edit&redlink=1) đơn độc, tiềm năng học vấn, công nghiệp, chính trị, dân cư, thương mãi, và văn hóa chính yếu của vùng được trải rộng trên một hệ thống liên kết và tinh xảo. Trong khi tổng mật độ dân số của thành phố (khu đô thị tự quản) Los Angeles tương đối thấp so với các thành phố lớn khác của Mỹ (thí dụ nó ít hơn một phần ba mật độ dân số của [Thành phố New York](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York)), con số đang che giấu một phần vì vùng này bao gồm những vùng đất phần lớn ít người ở như các phần đất thuộc [7] [Dãy núi Santa Monica](/w/index.php?title=D%C3%A3y_n%C3%BAi_Santa_Monica&action=edit&redlink=1)và vì nhiều thành phố vệ tinh [ngoại ô](/w/index.php?title=Ngo%E1%BA%A1i_%C3%B4&action=edit&redlink=1)của thành phố có mật độ dân số nằm trong số các mật độ dân số cao nhất tại Hoa Kỳ. Mật độ dân số của vùng trung tâm là trên 13.500 người trên một dặm vuông Anh vào năm 2000 [[8]](#cite_note-8) [[2]](http://www.demographia.com/db-la-area.htm). Bên trong các đô thị, Los Angeles được ghi nhận là có khổ đậu xe nhỏ, tỉ lệ nhà cửa, khách sạn, văn phòng không có người ở hay thuê mướn ở mức thấp, và tổng thể thiếu địa bàn mở rộng các khu ngoại ô. Trong vùng nội thị, việc chia sẻ tiền phòng hay cho người lạ thuê phòng khách thì phổ biến. Tuy nhiên, thậm chí trong vùng nội thị, các tòa nhà có chiều hướng xây rất thấp nếu so với các thành phố cực kỳ lớn khác một phần là vì tuân theo luật phòng ngừa động đất khiến gia tăng chi phí xây cất và cũng vì có rất nhiều tòa nhà nhỏ trải rộng khắp Vùng Đại Los Angeles. Los Angeles trở thành một thành phố chính ngay sau khi [Đường sắt Pacific Electric](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%E1%BA%AFt_Pacific_Electric&action=edit&redlink=1)giúp di chuyển dân số đến các thành phố nhỏ hơn. Trong những thập niên đầu của thế kỷ 20, vùng này nổi bật với một hệ thống thành phố khá dày đặc nhưng tách biệt được nối lại với nhau bằng đường sắt. Việc sử dụng xe hơi ngày gia tăng đã giúp lấp đầy những khoảng cách giữa các thị trấn phụ cận bằng những khu định cư có mật độ dân số thấp hơn.
Các vùng ngoại ô bao quanh thành phố
[Los Angeles](/wiki/Los_Angeles) từ mọi phía. Bắt đầu vào đầu thế kỷ 20, có một sự phát triển dân số lớn bên các rìa phía tây của thành phố di chuyển đến [Thung thũng San Fernando](/w/index.php?title=Thung_th%C5%A9ng_San_Fernando&action=edit&redlink=1) và vào trong [Thung lũng Conejo](/w/index.php?title=Thung_l%C5%A9ng_Conejo&action=edit&redlink=1) ở phía đông [Quận Ventura](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Ventura,_California). Phần đông giai cấp lao động da trắng di cư đến khu vực này trong thập niên 1960 và thập niên 1970 khỏi khu Đông và Trung Los Angeles. Kết quả là có một sự phát triển dân số lớn trong Thung lũng Conejo và Quận Ventura xuyên hành lang [9] [Quốc lộ Hoa Kỳ 101](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_Hoa_K%E1%BB%B3_101&action=edit&redlink=1). Điều này khiến cho Quốc lộ Hoa Kỳ 101 trở thành một [xa lộ cao tốc](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_cao_t%E1%BB%91c)hoàn toàn vào thập niên 1960 và việc mở rộng theo sau đã giúp cho việc đáp xe hàng ngày ra vào Los Angeles dễ dàng hơn và cũng giúp cho việc mở đường cho việc phát triển về phía tây. Sự phát triển trong Quận Ventura và dọc theo hành lang Quốc lộ Hoa Kỳ 101 vẫn gây tranh cãi giữa những người tranh đấu cho không gian mở rộng và những người cảm thấy rằng phát triển thương mại là cần thiết để phát triển kinh tế. Mặc dù vùng này vẫn còn nhiều khu đất và không gian trống nhưng gần như tất cả đã được dành riêng và ủy nhiệm không được phát triển như một phần kế hoạch lớn của bất cứ thành phố nào. Vì lý do này, vùng đất này có thời là một vùng địa ốc tương đối rẻ rồi bỗng dưng giá đất tăng vọt trong thập niên 2000. [[10]](#cite_note-10) Giá nhà trung bình trong Thung lũng Conejo, thí dụ, có giá từ 700.000 đến 2,2 triệu. [[11]](#cite_note-11) [[12]](#cite_note-12)
Vùng Los Angeles tiếp tục phát triển, chủ yếu trên khu ngoại biên nơi những vùng chưa phát triển, rẻ hơn và mới đang được tìm kiếm.
### Định dạng[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=6)]
Cụm từ "Đại Los Angeles" có thể được dùng để chỉ
[vùng đô thị](/wiki/V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B) hay vùng kết hợp. Thuật từ "Southland" thì mơ hồ hơn và có thể dùng để chỉ cả hai. Ngoài ra, Southland được giới truyền thông địa phương dùng nhiều hơn là bởi cư dân. Cũng giống như trường hợp tại hầu hết tất cả các vùng đô thị chính, đa số công ăn việc làm hiện nay đều nằm ngoài cái lỏi [phố chính](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_ch%C3%ADnh&action=edit&redlink=1) và nhiều người phải di chuyển hàng ngày và thực hiện các hoạt động thường ngày của họ tại các vùng [ngoại ô](/w/index.php?title=Ngo%E1%BA%A1i_%C3%B4&action=edit&redlink=1) như các quận lớn và các khu đô thị tự quản mà nằm bên ngoài thành phố Los Angeles.
### Ranh giới[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=7)]
Một số vùng có ranh giới tự nhiên như núi hoặc đại dương; những vùng khác được phân theo ranh giới thành phố,
[xa lộ cao tốc](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_cao_t%E1%BB%91c), hoặc địa điểm xây dựng nổi bật. Thí dụ, [Phố chính Los Angeles](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_ch%C3%ADnh_Los_Angeles&action=edit&redlink=1) là vùng Los Angeles bị bao quanh bởi ba xa lộ cao tốc và một con sông: [Xa lộ cao tốc Harbor](/w/index.php?title=Xa_l%E1%BB%99_cao_t%E1%BB%91c_Harbor&action=edit&redlink=1) phía tây, [Quốc lộ Hoa Kỳ 101](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_Hoa_K%E1%BB%B3_101&action=edit&redlink=1) phía bắc, [Sông Los Angeles](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Los_Angeles&action=edit&redlink=1) phía đông và [Xa lộ cao tốc Santa Monica](/wiki/Xa_l%E1%BB%99_Li%C3%AAn_ti%E1%BB%83u_bang_10) phía nam. Hay [Thung lũng San Fernando](/w/index.php?title=Thung_l%C5%A9ng_San_Fernando&action=edit&redlink=1): nằm ở bắc-tây bắc của phố chính ("The Valley") là một lòng chảo rộng 15 [dặm Anh](/wiki/D%E1%BA%B7m_Anh) (24 km) bao quanh bởi đồi núi.
Những vùng khác của Los Angeles bao gồm
[Westside](/w/index.php?title=Westside,_Los_Angeles,_California&action=edit&redlink=1); [Nam L.A.](/w/index.php?title=Nam_Los_Angeles&action=edit&redlink=1) (trước đây còn được biết là Đông Trung L.A.); và vùng [San Pedro/Thành phố Harbor](/w/index.php?title=San_Pedro,_California&action=edit&redlink=1). Các vùng phụ cận nằm bên ngoài *ranh giới thành phố thật sự* của thành phố hợp nhất Los Angeles gồm có [South Bay](/w/index.php?title=South_Bay,_Los_Angeles&action=edit&redlink=1), [Gateway Cities](/w/index.php?title=Gateway_Cities&action=edit&redlink=1), [Thung lũng San Gabriel](/w/index.php?title=Thung_l%C5%A9ng_San_Gabriel&action=edit&redlink=1) và [Foothills](/w/index.php?title=Foothills_of_California&action=edit&redlink=1). Vùng [San Pedro/Thành phố Harbor](/w/index.php?title=San_Pedro,_California&action=edit&redlink=1) bị sát nhập vào thành phố Los Angeles vì vậy thành phố có lối đến và có thể quản lý [Cảng Los Angeles](/wiki/C%E1%BA%A3ng_Los_Angeles). Nó được nối liền với phần còn lại của L.A. chỉ quan một hành lang hẹp theo [Xa lộ cao tốc Harbor](/w/index.php?title=Xa_l%E1%BB%99_cao_t%E1%BB%91c_Harbor&action=edit&redlink=1). Nhiều dân cư ngụ L.A. xem [Eastside](/w/index.php?title=Eastside,_Los_Angeles,_California&action=edit&redlink=1) là phần phía đông của [Sông Los Angeles](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Los_Angeles&action=edit&redlink=1), phía trên [Quận Cam](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Cam,_California).
Ranh giới thành phố thì khá phức tạp. Thí dụ,
[Beverly Hills](/wiki/Beverly_Hills) và [Tây Hollywood](/w/index.php?title=T%C3%A2y_Hollywood,_California&action=edit&redlink=1) bị thành phố Los Angeles vây quanh hoàn toàn trừ một ranh giới nhỏ mà hai thành phố có cùng ranh giới. [Thành phố Culver](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Culver,_California&action=edit&redlink=1) bị L.A. vây quanh trừ nơi nó cùng có ranh giới chung với các cộng đồng chưa được tổ chức [Ladera Heights](/w/index.php?title=Ladera_Heights,_California&action=edit&redlink=1) và [Baldwin Hills](/w/index.php?title=Baldwin_Hills,_California&action=edit&redlink=1). Cả [Santa Monica](/wiki/Santa_Monica,_California) và vùng chưa được tổ chức [Marina del Rey](/w/index.php?title=Marina_del_Rey,_California&action=edit&redlink=1) bị vây xung quanh trừ phía đại dương. [San Fernando](/w/index.php?title=San_Fernando,_California&action=edit&redlink=1) trong gốc phía bắc của Thung lũng San Fernando cũng là một thành phố riêng biệt bị lãnh thổ của L.A. bao quanh. Phần lớn vùng đất của [Quận Los Angeles](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Los_Angeles,_California) là chưa được tổ chức và vẫn còn nằm trong quyền pháp lý chính yếu của Quận Los Angeles.
## Nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=8)]
|Lịch sử dân số|
|Năm điều tra||Dân số||Tỉ lệ|
|
||250.187||
|
|
||648.316||159.1%|
|
||1.150.252||77.4%|
|
||2.597.066||125.8%|
|
||3.252.720||25.2%|
|
||4.934.246||51.7%|
|
||7.751.616||57.1%|
|
||9.972.037||28.6%|
|
||11.497.486||15.3%|
|
||14.531.529||26.4%|
|
||16.373.645||12.7%|
|
|Ước tính 2006 |17.775.984|
Theo điều tra dân số năm 2000, có 16.373.645 người sống trong Vùng Đại Los Angeles. Tỉ lệ sắc tộc của vùng là 55,14% người da trắng (39,01% người da trắng không phải là người nói tiếng Tây Ban Nha), 10,39% người gốc châu Á, 0,29% người gốc Đảo Thái Bình Dương, 7,60% người gốc châu Phi, 0,87% người bản thổ Mỹ, 21,00% thuộc các sắc tộc khác và 4,70% có từ hai sắc tộc trở lên. 40,30% dân số là người nói tiếng Tây Ban Nha thuộc mọi sắc tộc. 30,95% dân số (5.068 triệu) được sinh ra ở ngoại quốc; trong đó có 62,07% đến từ châu Mỹ Latinh, 28,93% từ châu Á, 6,00% từ châu Âu và 3,00% từ các nơi khác trên thế giới. 20,22% dân số (3,310 triệu) được sinh tại các tiểu bang khác.
Sự phát triển bùng nổ của vùng này trong thế kỷ 20 có thể nói là nhờ vào khí hậu Địa trung hải thuận lợi của nó, đất đai sẵn có và nhiều ngành công nghiệp nở rộ như dầu hỏa, xe hơi và vỏ xe, phim ảnh và hàng không mà đã hấp dẫn hàng triệu người đến từ khắp nơi tại Hoa Kỳ và thế giới.
## Du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=9)]
Vì thế đứng của L.A. như "
[Thủ đô Giải trí Thế giới](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4_Gi%E1%BA%A3i_tr%C3%AD_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1)", có rất nhiều những điểm hấp dẫn ở đây và đó chính là lý do tại sao nó là một trong các điểm đến du lịch đông nhất thế giới. Đây là bản phân loại các điểm hấp dẫn chính khắp vùng Đại Los Angeles:
### Công viên vui chơi[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=10)] [Disneyland](/wiki/Disneyland) [Disney's California Adventure](/w/index.php?title=Disney%27s_California_Adventure&action=edit&redlink=1) [Knott's Berry Farm](/w/index.php?title=Knott%27s_Berry_Farm&action=edit&redlink=1) [Pacific Park](/w/index.php?title=Pacific_Park&action=edit&redlink=1) [Six Flags Magic Mountain](/w/index.php?title=Six_Flags_Magic_Mountain&action=edit&redlink=1) [Universal Studios Hollywood](/w/index.php?title=Universal_Studios_Hollywood&action=edit&redlink=1)
### Bãi biển[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=11)] [Malibu](/w/index.php?title=Malibu,_California&action=edit&redlink=1) [Venice Beach](/w/index.php?title=Venice_Beach&action=edit&redlink=1) [Huntington Beach](/w/index.php?title=Huntington_Beach&action=edit&redlink=1) [Laguna Beach](/w/index.php?title=Laguna_Beach&action=edit&redlink=1) [Newport Beach](/w/index.php?title=Newport_Beach&action=edit&redlink=1) [Manhattan Beach](/w/index.php?title=Manhattan_Beach,_California&action=edit&redlink=1) [Hermosa Beach](/w/index.php?title=Hermosa_Beach&action=edit&redlink=1) [Redondo Beach](/w/index.php?title=Redondo_Beach&action=edit&redlink=1) [San Clemente](/wiki/San_Clemente) [Santa Monica](/w/index.php?title=Santa_Monica&action=edit&redlink=1)
### Mua sắm[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=12)] [Rodeo Drive](/w/index.php?title=Rodeo_Drive&action=edit&redlink=1) [The Grove at Farmer's Market](/w/index.php?title=The_Grove_at_Farmer%27s_Market&action=edit&redlink=1) [Beverly Center](/w/index.php?title=Beverly_Center&action=edit&redlink=1) [Glendale Galleria](/w/index.php?title=Glendale_Galleria&action=edit&redlink=1) [Old Pasadena](/w/index.php?title=Old_Pasadena&action=edit&redlink=1) [Inland Center](/w/index.php?title=Inland_Center&action=edit&redlink=1)(San Bernardino) [Irvine Spectrum Center](/w/index.php?title=Irvine_Spectrum_Center&action=edit&redlink=1) [Paseo Colorado](/w/index.php?title=Paseo_Colorado&action=edit&redlink=1) [Westfield Century City](/w/index.php?title=Westfield_Century_City&action=edit&redlink=1) [Westfield MainPlace](/w/index.php?title=Westfield_MainPlace&action=edit&redlink=1) [Westside Pavilion](/w/index.php?title=Westside_Pavilion&action=edit&redlink=1) [Valencia Town Center](/w/index.php?title=Valencia_Town_Center&action=edit&redlink=1) [Antelope Valley Mall](/w/index.php?title=Antelope_Valley_Mall&action=edit&redlink=1) [Third Street Promenade](/w/index.php?title=Third_Street_Promenade&action=edit&redlink=1) [South Coast Plaza](/w/index.php?title=South_Coast_Plaza&action=edit&redlink=1) [Downtown Disney](/w/index.php?title=Downtown_Disney&action=edit&redlink=1) [Universal CityWalk](/w/index.php?title=Universal_CityWalk&action=edit&redlink=1) [Westfield Topanga](/w/index.php?title=Westfield_Topanga&action=edit&redlink=1) [The Block at Orange](/w/index.php?title=The_Block_at_Orange&action=edit&redlink=1) [Ontario Mills](/w/index.php?title=Ontario_Mills&action=edit&redlink=1) [Victoria Gardens](/w/index.php?title=Victoria_Gardens_(trung_t%C3%A2m_mua_s%E1%BA%AFm)&action=edit&redlink=1) [Hollywood và Highland](/w/index.php?title=Hollywood_v%C3%A0_Highland&action=edit&redlink=1)
### Các phim trường[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=13)] [Phim trường Warner Brothers](/w/index.php?title=Phim_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Warner_Brothers&action=edit&redlink=1) [Thành phố Truyền hình CBS](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh_CBS&action=edit&redlink=1) [Phim trường Paramount](/w/index.php?title=Phim_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Paramount&action=edit&redlink=1) [Phim trường NBC](/w/index.php?title=Phim_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_NBC&action=edit&redlink=1) [Phim trường Walt Disney](/w/index.php?title=Phim_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Walt_Disney_(Burbank)&action=edit&redlink=1) [Phim trường Universal](/w/index.php?title=Phim_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Universal&action=edit&redlink=1) [Phim trường Santa Clarita](/w/index.php?title=Phim_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Santa_Clarita&action=edit&redlink=1) [20th Century Fox](/wiki/20th_Century_Fox) [Sony Pictures Entertainment](/w/index.php?title=Sony_Pictures_Entertainment&action=edit&redlink=1)
### Công viên nước[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=14)] [Raging Waters](/w/index.php?title=Raging_Waters&action=edit&redlink=1) [Knott's Soak City USA](/w/index.php?title=Knott%27s_Soak_City_USA&action=edit&redlink=1) [Six Flags Hurricane Harbor](/w/index.php?title=Six_Flags_Hurricane_Harbor&action=edit&redlink=1) [Wild Rivers](/w/index.php?title=Wild_Rivers&action=edit&redlink=1)
- Vương quốc Pharaoh bị lãng quên
### Vườn thú và công viên hải dương[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=15)]
### Vui chơi về đêm[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=16)]
### Bảo tàng[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=17)] [Bảo tàng Bowers](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Bowers&action=edit&redlink=1) [Bảo tàng Heritage Square](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Heritage_Square&action=edit&redlink=1) [Trung tâm Khoa học California](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_Khoa_h%E1%BB%8Dc_California&action=edit&redlink=1) [Trung tâm Khoa học Khám phá](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_Khoa_h%E1%BB%8Dc_Kh%C3%A1m_ph%C3%A1&action=edit&redlink=1) [Trung tâm Getty](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_Getty&action=edit&redlink=1) [Biệt thự Getty](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%87t_th%E1%BB%B1_Getty&action=edit&redlink=1) [Đài quan sát Griffith](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_quan_s%C3%A1t_Griffith&action=edit&redlink=1) [Thư viện Huntington](/w/index.php?title=Th%C6%B0_vi%E1%BB%87n_Huntington&action=edit&redlink=1) [La Brea Tar Pits](/w/index.php?title=La_Brea_Tar_Pits&action=edit&redlink=1) [Bảo tàng Nghệ thuật Quận Los Angeles](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_Qu%E1%BA%ADn_Los_Angeles&action=edit&redlink=1) [Bảo tàng Lịch sử Thiên nhiên Quận Los Angeles](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BA%ADn_Los_Angeles&action=edit&redlink=1) [Bảo tàng Norton Simon](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Norton_Simon&action=edit&redlink=1) [Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại, Los Angeles](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_%C4%90%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BA%A1i,_Los_Angeles&action=edit&redlink=1) [Bảo tàng Nghệ thuật Mỹ Latinh](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_M%E1%BB%B9_Latinh&action=edit&redlink=1) [Bảo tàng Tolerance](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Tolerance&action=edit&redlink=1) [Bảo tàng Xe hơi Peterson](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Xe_h%C6%A1i_Peterson&action=edit&redlink=1) [Bảo tàng Xe hơi Toyota USA](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Xe_h%C6%A1i_Toyota_USA&action=edit&redlink=1)
#### Bảo tàng Tổng thống[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=18)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/thumb/6/63/Qm2_qmsmall1.jpg/220px-Qm2_qmsmall1.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/thumb/6/63/Qm2_qmsmall1.jpg/220px-Qm2_qmsmall1.jpg)
*(phía trước) tại* [Queen Mary](/w/index.php?title=Queen_Mary&action=edit&redlink=1) [Long Beach](/wiki/Long_Beach,_California), [California](/wiki/California), hiện giờ là một khách sạn và điểm hấp dẫn du khách.
### Những nơi khác[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=19)]
## Các phi trường thương mại[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=20)]
|
|[Mã số IATA](/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_V%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i_H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) [Mã số ICAO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_D%C3%A2n_d%E1%BB%A5ng_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) [Phi trường Quốc tế Los Angeles](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Los_Angeles) [Los Angeles](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Los_Angeles,_California) [Phi trường Quốc tế LA/Ontario](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_LA/Ontario) [San Bernadino](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_San_Bernadino,_California&action=edit&redlink=1) [Phi trường John Wayne](/wiki/S%C3%A2n_bay_John_Wayne) [Cam](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Cam,_California) [Phi trường Bob Hope](/wiki/S%C3%A2n_bay_Bob_Hope) [Los Angeles](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Los_Angeles,_California) [Phi trường Đô thị Long Beach](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_Long_Beach&action=edit&redlink=1) [Los Angeles](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Los_Angeles,_California) [Phi trường Vùng LA/Palmdale](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_V%C3%B9ng_LA/Palmdale&action=edit&redlink=1) [Los Angeles](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Los_Angeles,_California) [Phi trường Quốc tế San Bernardino](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_San_Bernardino) [San Bernardino](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_San_Bernardino,_California)
## Các quận trong Southland[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=21)]
- Vùng đô thị Los Angeles-Long Beach-Santa Ana
[Vùng đô thị Riverside-San Bernardino-Ontario](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_Riverside-San_Bernardino-Ontario&action=edit&redlink=1) [Vùng đô thị](/wiki/V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B) [Oxnard-Thousand Oaks-Ventura](/w/index.php?title=Oxnard-Thousand_Oaks-Ventura,_California&action=edit&redlink=1)
## Các vùng của Southland[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=22)] [Thung Lũng Antelope](/w/index.php?title=Thung_L%C5%A9ng_Antelope&action=edit&redlink=1) [Trung Los Angeles](/w/index.php?title=Trung_Los_Angeles&action=edit&redlink=1) [Thung Lũng Conejo](/w/index.php?title=Thung_L%C5%A9ng_Conejo&action=edit&redlink=1) [Thung Lũng Crescenta](/w/index.php?title=Thung_L%C5%A9ng_Crescenta&action=edit&redlink=1) [Đông Los Angeles](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4ng_Los_Angeles_(v%C3%B9ng)&action=edit&redlink=1)(cũng còn được biết là 'Đông L.A.') [Gateway Cities](/w/index.php?title=Gateway_Cities&action=edit&redlink=1) [Inland Empire](/wiki/Inland_Empire_(California)) [Quận Cam](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Cam,_California) [Đồng bằng Oxnard](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_Oxnard&action=edit&redlink=1) [Thung Lũng San Fernando](/w/index.php?title=Thung_L%C5%A9ng_San_Fernando&action=edit&redlink=1) [Thung Lũng San Gabriel](/w/index.php?title=Thung_L%C5%A9ng_San_Gabriel&action=edit&redlink=1) [Thung Lũng Santa Clarita](/w/index.php?title=Thung_L%C5%A9ng_Santa_Clarita&action=edit&redlink=1) [South Bay](/w/index.php?title=South_Bay,_Los_Angeles&action=edit&redlink=1) [Nam Los Angeles](/w/index.php?title=Nam_Los_Angeles&action=edit&redlink=1) [Tây Los Angeles](/w/index.php?title=T%C3%A2y_Los_Angeles_(v%C3%B9ng)&action=edit&redlink=1)(cũng còn được biết là 'Westside')
## Các thành phố[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=23)]
### Các quận lị của Vùng đại L.A.[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=24) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=24)] [Los Angeles](/wiki/Los_Angeles)(Phi trường hành khách: [Phi trường Quốc tế Los Angeles](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Los_Angeles)) là [quận lị](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_l%E1%BB%B5)của [Quận Los Angeles](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Los_Angeles,_California) [Riverside](/wiki/Riverside,_California)là [quận lị](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_l%E1%BB%B5)của [Quận Riverside](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Riverside,_California) [Santa Ana](/wiki/Santa_Ana,_California)(Phi trường hành khách: [Phi trường Quận Cam-John Wayne](/w/index.php?title=Phi_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_John_Wayne_Airport&action=edit&redlink=1)) là [quận lị](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_l%E1%BB%B5)của [Quận Cam](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Cam,_California) [San Bernardino](/wiki/San_Bernardino,_California)(Phi trường hành khách: [Phi trường Quốc tế San Bernardino](/w/index.php?title=Phi_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_San_Bernardino&action=edit&redlink=1)) là [quận lị](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_l%E1%BB%B5)của [Quận San Bernardino](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_San_Bernardino,_California) [Ventura](/wiki/Ventura,_California)là [Quận lị](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_l%E1%BB%B5)của [Quận Ventura](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Ventura,_California)
### Các thành phố quan trọng khác của Đại Los Angeles[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=25) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=25)] [Anaheim](/wiki/Anaheim,_California) [Burbank](/wiki/Burbank,_California)(Phi trường hành khách: [Phi trường Bob Hope](/w/index.php?title=Phi_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Bob_Hope&action=edit&redlink=1)) [Glendale](/wiki/Glendale,_California) [Irvine](/wiki/Irvine,_California)(Phi trường hành khách: [Phi trường John Wayne](/w/index.php?title=Phi_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_John_Wayne&action=edit&redlink=1)) [Long Beach](/wiki/Long_Beach,_California)(Phi trường hành khách: [Phi trường đô thị Long Beach](/w/index.php?title=Phi_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_Long_Beach&action=edit&redlink=1)) [Ontario](/wiki/Ontario,_California)(Phi trường hành khách: [Phi trường Quốc tế L.A. / Ontario](/w/index.php?title=Phi_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Ontario&action=edit&redlink=1)) [Oxnard](/wiki/Oxnard,_California)(Phi trường hành khách: [Phi trường Oxnard](/w/index.php?title=Phi_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Oxnard&action=edit&redlink=1)) [Palmdale](/wiki/Palmdale,_California)(Phi trường hành khách: [Phi trường Vùng L.A. / Palmdale](/w/index.php?title=Phi_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_V%C3%B9ng_Palmdale&action=edit&redlink=1)) [Pasadena](/wiki/Pasadena,_California) [Santa Clarita](/wiki/Santa_Clarita)
### Các thành phố có dân số trên 200.000[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=26) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=26)]
### Các thành phố có dân số trên 100.000[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=27) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=27)] [Burbank](/wiki/Burbank,_California) [Corona](/wiki/Corona,_California) [Costa Mesa](/wiki/Costa_Mesa,_California) [Downey](/wiki/Downey,_California) [El Monte](/wiki/El_Monte,_California) [Fontana](/wiki/Fontana,_California) [Fullerton](/wiki/Fullerton,_California) [Garden Grove](/wiki/Garden_Grove,_California) [Huntington Beach](/wiki/Huntington_Beach,_California) [Inglewood](/wiki/Inglewood,_California) [Lancaster](/wiki/Lancaster,_California) [Moreno Valley](/wiki/Moreno_Valley,_California) [Norwalk](/wiki/Norwalk,_California) [Ontario](/wiki/Ontario,_California) [Orange](/wiki/Orange,_California) [Oxnard](/wiki/Oxnard,_California) [Palmdale](/wiki/Palmdale,_California) [Pasadena](/wiki/Pasadena,_California) [Pomona](/wiki/Pomona,_California) [Rancho Cucamonga](/wiki/Rancho_Cucamonga,_California) [Rialto](/wiki/Rialto,_California) [Santa Clarita](/wiki/Santa_Clarita) [Simi Valley](/wiki/Simi_Valley,_California) [South Gate](/wiki/South_Gate,_California) [Thousand Oaks](/wiki/Thousand_Oaks,_California) [Torrance](/wiki/Torrance,_California) [Ventura](/wiki/Ventura,_California) [Victorville](/wiki/Victorville,_California) [West Covina](/wiki/West_Covina)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=28) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=28)] [Nam California](/wiki/Mi%E1%BB%81n_Nam_California) [Vùng đô thị San Diego-Tijuana](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_San_Diego-Tijuana&action=edit&redlink=1) [SanSan](/w/index.php?title=SanSan&action=edit&redlink=1) [Vùng đô thị Hoa Kỳ](/wiki/V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_Hoa_K%E1%BB%B3) [Các vùng đô thị lớn nhất châu Mỹ](/w/index.php?title=C%C3%A1c_v%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_l%E1%BB%9Bn_nh%E1%BA%A5t_ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&veaction=edit&vesection=29) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Los_Angeles&action=edit§ion=29)] [^](#cite_ref-1) [“Annual Estimates of the Population of Combined Statistical Areas”](http://www.census.gov/population/www/estimates/metro_general/2006/CBSA-EST2006-02.csv). *US Census Bureau*. Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2008. [^](#cite_ref-2) [“U.S. Census Bureau 2005 estimates for metropolitan statistical areas”](http://www.census.gov/population/www/estimates/metropop/2005/cbsa-06-fmt.csv). *. Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2008.* [US Census Bureau](/w/index.php?title=US_Census_Bureau&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-3) [“Statistical data”](http://lacounty.info/statistical_information.htm). *Los Angeles County Online*. Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2008. [^](#cite_ref-4) [“Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas”](http://www.census.gov/population/www/estimates/metroarea.html). *US Census Bureau*. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2008. [^](#cite_ref-5) [“Combined Statistical Area Population Estimates File for Internet Display”](http://www.census.gov/population/estimates/metro_general/2006/CSA-EST2006-alldata.csv). *. 2006. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2008.* [US Census Bureau](/w/index.php?title=US_Census_Bureau&action=edit&redlink=1) **American Factfinder, United States Census Bureau, Table: "GCT-PH1-R. Population, Housing Units, Area, and Density (geographies ranked by total population): 2000" from Data Set: "Census 2000 Summary File 1 (SF 1) 100-Percent Data", truy cập 10 October, 2007 at:** [^](#cite_ref-6) [[1]](http://factfinder.census.gov/servlet/GCTTable?_bm=y&-state=gct&-ds_name=DEC_2000_SF1_U&-_box_head_nbr=GCT-PH1-R&-mt_name=&-_caller=geoselect&-geo_id=&-format=US-12S&-_lang=en)See also: [List of United States urban areas](/w/index.php?title=List_of_United_States_urban_areas&action=edit&redlink=1) **Haughton, Graham, and Colin Hunter,** [^](#cite_ref-7) *Sustainable Cities*, London: Routledge, 2003: 81. **Bruegmann, Robert.** [^](#cite_ref-8) *Sprawl: A Compact History*. Chicago: University of Chicago Press, 2005: 65. **Gutierrez, David.** [^](#cite_ref-9) *The Columbia History of Latinos in the United States*. New York: Columbia University Press, 2003: 94. **Curtiss, Aaron. "Bitter Land-Use Fights Seen For 101 Corridor Development."** [^](#cite_ref-10) *Los Angeles Times*20 tháng 11 năm 1993: B1. **Olsen, Andy. "Local Home Prices Soar in May."** [^](#cite_ref-11) *Los Angeles Times*23 tháng 6 năm 2003: B3. **Griggs, Gregory. "Local Homes Get Even Pricier."** [^](#cite_ref-12) *Los Angeles Times*21 tháng 8 năm 2003: B1.

X-Cache: cp1067 hit (1), cp1055 frontend miss (0)