markdown:
31 trang
Lượt xem: 709
Download: 297
# Báo cáo thực tập: Đề án xoá đói giảm nghèo tỉnh Tuyên Quang giai đoan 2011-2015
Chia sẻ:
[ngovanninh](http://tailieu.vn/user/ngovanninh)
Là tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn, nhưng trong những năm qua, phát huy truyền thống quê hương cách mạng, Tuyên Quang đã thực hiện nhiều giải pháp xóa đói, giảm nghèo.Tuyên Quang là tỉnh nghèo, có xuất phát điểm KT – XH thấp, đời sống của người dân còn rất khó khăn hiện vẫn phải dựa tới 80% vào ngân sách Trung ương nên luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác xóa nghèo bền vững.
![](images/graphics/blank.gif)
![](images/graphics/blank.gif)
## Thể loại:
[Luận Văn - Báo Cáo](http://tailieu.vn/luan-van-bao-cao/)» [Kinh tế - Thương mại](http://tailieu.vn/luan-van-bao-cao/kinh-te-thuong-mai/)
## Chủ đề liên quan:
**Nội dung Text: Báo cáo thực tập: Đề án xoá đói giảm nghèo tỉnh Tuyên Quang giai đoan 2011-2015**
- z Báo cáo thực tập Đề án xoá đói giảm nghèo tỉnh Tuyên Quang giai đoan 2011-2015 1
- Xây dựng đề án xoá đói giảm nghèo tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2011-2015 ------O0O------ MỤC LỤC Xây dựng đề á n xoá đói giả m nghèo ................................................................................... 1 tỉnh Tuyên Quang giai đoạ n 2011-2015 ............................................................................... 2 ------O0O------ ........................................................................................................................ 2 1. LỜI MỞ ĐẦU ................................................................................................................... 3 1.1. Tỉnh cấp thiết của dự án................................................................................................ 3 1.2. Mục tiêu của dự á n ................................ ........................................................................ 4 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU DỰ ÁN VÀ VÙNG DỰ ÁN .................................................... 4 2.1. Khái niệm về xoá đói, giả m nghèo................................................................................. 4 2.1.1. Khái niệm về xoá đói ................................ ................................ ................................ ....4 2.1.2. Khái niệm về g iảm nghèo .............................................................................................. 4 2.3. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Bắc Kạn................................ .................. 9 2.3.1. Điều kiện tự nhiên................................................................ ................................ ......... 9 Đất đai Tuyên Quang được phân chia làm các khu vực sau: ................................ ........... 10 1. Lán Nà Lừa ..................................................................................................................... 13 2. Cây Đa Tân Trào ............................................................................................................ 13 3. Đình Tân Trào ................................................................ ................................ ................ 14 4. Đình Hồng Thái (đình Kim Trận).................................................................................. 14 5. Hang Bòng ...................................................................................................................... 14 6. Ngôi nhà của ông Nguyễn Tiến Sự ................................................................................. 15 7. Khu di tích Nhà ở và Hầ m an toàn của đồ ng chí Tôn Đức Thắng................................ 15 8. Điểm du lịch văn hoá- lịch sử và sinh thái Nha Công an .............................................. 16 2.3.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ............................................................................................ 17 3. Nội dung của dự á n......................................................................................................... 19 3.1. Giới thiệu về d ự á n ................................................................ ................................ ....... 19 3.2. Các hoạ t động, chi phí và dự k iến k ết quả đạt được của dự án .................................... 19 3.2.1. Tạo điều kiện cho người nghèo phát triển sản xuấ t , tăng thu nhập ............................. 19 3.2.3. Dự án khuyến nông - khuyến lâm, hướng dẫn cách làm ăn .......................................... 21 3.2.4. Dự án xây dựng nhân rộng mô hình xoá đói giảm nghèo............................................. 22 3.2.5. Dự án dạy ngh ề cho người nghèo................................ ................................ ................ 23 3.2.6. Đề án xuất khẩu lao động ........................................................................................... 24 3.2.7. Tạo cơ hộ i để người nghèo tiếp cận các d ịch vụ xã hội ............................................... 25 a. Chính sách hỗ trợ về y tế cho người nghèo ..................................................................... 25 b. Chính sách hỗ trợ về g iáo d ục ................................ ................................ ......................... 25 c. Chính sách hỗ trợ người nghèo về đất ở, nhà ở và nước sinh hoạ t ................................. 26 d. Chính sách trợ giúp pháp lý cho người nghèo ................................................................ 28 3.2.8. Nâng cao năng lực và nhận thứ c................................................................................. 29 a. Dự án nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác xoá đói giảm nghèo, đào tạo nâng cao năng lực và nhận thức cho người nghèo ...................................................................... 29 b. Hoạ t động truyền thông về xoá đói giả m nghèo .............................................................. 30 c. Hoạt động giám sát đánh giá ........................................................................................... 30 2
- 1 . LỜI MỞ ĐẦU 1 .1. Tỉnh cấp thiết của dự án Là tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn, nhưng trong những năm qua, phát huy truyền thống quê hương cách mạng, Tuyên Quang đã thực hiện nhiều giải pháp xóa đói, giảm nghèo.Tuyên Quang là tỉnh nghèo, có xuất phát điểm KT – XH thấp, đời sống của người dân còn rất khó khăn hiện vẫn phải dựa tới 80% vào ngân sách Trung ương nên luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác xóa nghèo bền vững. Trong những năm qua, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, cùng với sự nỗ lực phấu đấu của Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh, nền kinh tế xã hội đ ã có bước phát triển khá toàn diện. Tốc độ tăng trưởng kinh tế đ ạt bình quân 9 -11,4%/năm; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực tăng tỷ trọng công nghiệp – xây dựng, dịch vụ và giảm tỷ trọng nông - lâm nghiệp. Tỉnh uỷ, Hội đồ ng nhân dân, Uỷ ban Nhân dân tỉnh đ ã có nhiều chủ chương, chính sách và giải pháp nhằm nâng cao công tác xoá đói giảm nghèo bằng chương trình, kế hoạch cụ thể. V ới mục tiêu là giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 67,8% năm 2005 xuống còn dưới 25% vào năm 2010, bình quân mỗi năm giảm 7,1%. Cuộc sống mới no đủ đã và đang đến với đồng bào các dân tộc thiểu số tỉnh Tuyên Quang. Các Chương trình 134,135 giai đo ạn II và các dự án của Chương trình mục tiêu quốc gia XĐGN. Do vậy công tác XĐGN đã đạt được nhiều kết quả đ áng khích lệ, tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh qua từng năm. dự kiến cuối năm 2010 còn 25%. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đ ạt được, trong công tác giảm nghèo còn nhiều hạn chế và yếu kém; Tỷ lệ hộ nghèo còn cao so với mặt bằng chung của cả nước, công tác giảm nghèo chưa bền vững, chỉ tiêu giảm nghèo hàng năm thấp so với kế hoạch đề ra… Năm 2010 là năm tổng kết Chương trình giảm nghèo giai đoạn 2006 - 2010 trong khi chưa đạt được mục tiêu giảm nghèo dưới 20% theo tiêu chí cũ thì Chính phủ lại ban hành chuẩn nghèo mới cao hơn đây là 3
- mộ t thách thức lớn đối với tỉnh Tuyên Quang vì số hộ nghèo cư trú ở nông thôn miền núi, vùng sâu, vùng xa, là đồng bào đân tộc thiểu số chiếm trên 80%. Đ ể p hát triển kinh tế – xã hội b ền vững, nâng cao mức thu nhập của người dân, công tác xoá đói, giảm nghèo là m ột nhiệm vụ hết sức quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh trong những năm tới đây. Để thực hiện thắng lợi mục tiêu giảm nghèo của các tỉnh miền núi đến năm 2015 dưới 10% là nhiệm vụ rất nặng nề. Trên cơ sở kiến thức đã học của môn Lập và Phân tích dự án, tôi lựa chọn chuyên đ ề “Xây dựng dự án xoá đói giả m nghèo trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, giai đoạ n 2011 - 2015”. 1.2. Mục tiêu của dự án - Góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 27,7 % năm 2010 (dự kiến theo chuẩn mới của Nhà nước ban hành năm 2010) xuống còn dưới 20 % vào năm 2015, bình quân giảm 1,5%/ năm. - Cải thiện đời sống của nhóm hộ nghèo, củng cố đ ời số ng hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo nhằm đảm bảo giảm nghèo bền vững. 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU DỰ ÁN VÀ VÙNG DỰ ÁN 2 .1. Khái niệm về xoá đói, giảm nghèo 2 .1.1. Khái niệm về xoá đói Xoá đói là làm cho bộ phận dân cư nghèo sống dưới mức tối thiểu và thu nhập không đủ đảm bảo nhu cầu về vật chất để duy trì mức sống, từng bước nâng cao mức sống đến mức tối thiểu và có thu nhập đủ để đảm bảo nhu cầu về vật chất để duy trì cuộc sống. 2 .1.2. Khái niệm về giảm nghèo G iảm nghèo là làm cho bộ phận dân cư nghèo nâng cao mức sống, từng bước thoát khỏi tình trạng nghèo. Điều này được thể hiện ở tỷ lệ phân trăm và số 4
- lượng người nghèo giảm xuống. Hay giảm nghèo là quá trình chuyển bộ phận dân cư nghèo lên một mức sống cao hơn. X ét trên góc độ một nền kinh tế thì giảm nghèo là qúa trình từng bước thực hiện chuyển đổi trình độ sản xuất từ cũ, lạc hậu sang trình độ sản xuất mới cao hơn. Mục tiêu hướng tới là trình độ sản xuất tiên tiến của thời đại. Ở góc độ người nghèo: Giảm nghèo là quá trình tạo điều kiện giúp đỡ người nghèo có khả năng tiếp cận các nguồn lực của sự phát triển một cách nhanh nhất, trên cơ sở có nhiều lựa chọn, giúp họ từng bước thoát khỏi tình trạng nghèo đói. Cũng như các quốc gia trên thế giới, Việt Nam nhận thức được tầm quan trọng của công tác xoá đói giảm nghèo và coi đó là yếu tố cơ bản để đảm bảo công bằng xã hội và tăng trưởng bền vững, xoá đói giảm nghèo là mục tiêu xuyên suốt trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Mặt khác, xoá đói giảm nghèo là một trong những chính sách xã hội cơ bản, được Đảng và N hà nước đặc biệt quan tâm. Chính vì vậy, cùng với việc đẩy mạnh cải cách, tạo ra những động lực để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trong thời gian qua nhờ thực hiện các cơ chế, chính sách có hiệu quả, công cuộc xoá đói giảm nghèo của Việt Nam đã đ ạt được nhiều thành tựu đáng kể. Tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao, do đó công cuộc xoá đói giảm nghèo đạt được nhiều kết quả tốt, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn quốc gia và chuẩn quốc tế giảm nhiều. Do vậy, Việt Nam đã được cộng đồng quốc tế đánh giá là một trong những nước giảm tỷ lệ đói nghèo tốt nhất. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn đang là một nước nghèo, có m ức thu nhập bình quân đầu người vào loại thấp, tỷ lệ hộ nghèo còn lớn. V ì vậy, xoá đói giảm nghèo được coi là một bộ phận cấu thành của chiến lược phát triển kinh tế xã hội trong thời gian tới và hế hoạch 5 năm, kế hoạch hàng năm của cả nước, các ngành và các địa phương. 5
- 2.2. Những chương trình, dự án xoá đói giảm ngh èo đã thực hiện của địa phương Trên cơ sở các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo, tỉnh Tuyên Q uang đã xây dựng và ban hành chương trình xoá đói, giảm nghèo phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đ ịa phương. Cụ thể, Ban Chấp hành Đ ảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 15 – NQ/TU ngày 15/8/2006 về thực hiện chương trình giảm nghèo giai đo ạn 2006 – 2010; Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành Nghị quyết số 06/2007/NQ-HĐND ngày 22/5/2007 về việc phê duyệt chương trình giảm nghèo tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2006 – 2010; Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Quyết định số 875/2007/QĐ -UBND ngày 05/6/2007 về việc thực hiện chương trình giảm nghèo trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, giai đoạn 2006 – 2010. Q ua 4 năm triển khai Chương trình giảm nghèo giai đo ạn 2006 – 2010 và 1 năm thực hiện Nghị quyết số 30a của Chính phủ, Tuyên Quang đã thu được một số kết quả sau: a . Chương trình giảm nghèo giai đoạn 2006 – 2010 * Tạo đ iều kiện cho người nghèo phát triển sản xuất, tăng thu nhập: - Trong năm, tỉnh đã tập trung vào hỗ trợ tín d ụng ưu đ ãi cho hộ nghèo, đã có trên 2,4 vạn lượt hộ nghèo được vay gần 430 tỷ đồng. Để b ảo đảm nguồn vố n đạt hiệu quả, các tổ chức hội, đoàn thể đã đứng ra thành lập 2.702 tổ vay vốn. Thông qua các tổ vay vố n, người nghèo được tiếp cận nhanh với nguồ n vốn ưu đãi của Nhà nước, đồng thời được hỗ trợ về kỹ thuật, mô hình kinh tế, phương pháp sử dụng đồng vố n đạt hiệu quả, tạo điều kiện thuận lợi cho những hộ nghèo, xã nghèo chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp theo hướng sản xuất hàng hoá. Toàn tỉnh đã tổ chức được 25 lớp dạy nghề cho người nghèo với sự tham gia của trên 700 người, các ngành nghề chủ yếu là: may công nghiệp, điện xí nghiệp, nghề hàn, trồ ng nấm rơm, dệt thổ cẩm, mây tre đan, sửa chữa xe máy… Nhiều người trong số đó đã tìm được việc làm với thu nhập ổn định tại các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh. 6
- Đ ược sự giúp đỡ của Chính phủ Cộ ng hòa Liên bang Đức, Sở LĐ-TBXH kết hợp với ngân hàng NN-PTNT triển khai thực hiện dự án tín dụng xóa đói, giảm nghèo Việt Đức (KFW) trên địa bàn tỉnh. Có 3.000 hộ được vay vốn để đầu tư mua 120 con trâu, bò kéo, sinh sản; hơn 1,5 vạn con gia cầm; 25 xe bò và các loại máy móc phục vụ nông nghiệp; thâm canh trồ ng trọt trên 2000 ha lúa và hoa màu. - Bên cạnh việc quan tâm hỗ trợ người nghèo về vốn vay sản xuất, tỉnh còn hỗ trợ người nghèo về giáo dục, y tế, pháp lý… Trong những năm qua đã có gần 28.500 người là con em thuộc hộ nghèo đang thao học ở các trường trong và ngoài tỉnh được xét miễn giảm hoọ phí, các khoản đóng góp, trợ cấp xã hội và họ c bổng. Gần 31 vạn đối tượng được cấp thẻ BHYT với kinh phí gần 67 tỷ đồ ng. Mặc dù đã đ ạt được những kết quả nhất định trong công tác xóa đói, giảm nghèo , song theo đánh giá của Sở LĐ -TBXH, đời số ng một số bộ phận dân cư ở khu vực nông thôn vẫn còn gặp nhiều khó khăn, hiện tượng đói giáp hạt cục bộ vẫn diễn ra ở một số địa phương; chế độ, chính sách an sinh xã hội chưa kịp thời triển khai đến với người dân… Trong năm 2010 và những năm tiếp theo, tỉnh ta đặt ra mục tiêu giảm tỉ lệ hộ nghèo từ 4 – 5%/năm, đ ảm b ảo việc làm cho khoảng 500 ngàn lao động, giải quyết việc làm mới cho 1,6 vạn lao độ ng. Để đ ạt được m ục tiêu XĐNG bền vững, tỉnh ta đã đề ra ra một số nhóm giải pháp. Trong đó, tập trung ưu tiên hỗ trợ các xã có tỷ lệ hộ nghèo cao, các vùng hay xảy ra thiên tai, lũ lụt; xây dựng nhiều mô hình điểm về XĐGN; tăng cường xúc tiến chương trình xuất khẩu lao độ ng; phố i hợp với Ngân hàng chính sách xã hội xây dựng, thẩm đ ịnh dự án, 7
- đẩy nhanh tiến độ giải ngân Quỹ cho vay hỗ trợ việc làm, vốn xoá đói giảm nghèo; ưu tiên các dự án tạo nhiều việc làm, chuyển đổi nghề cho lao động nông thôn, nhất là vùng bị thu hồ i đất do chuyển đổ i mục đích sử dụng của Nhà nước... Cấp uỷ, chính quyền địa phương tập trung chỉ đạo, có Nghị quyết chuyên đ ề, có kế hoạch, lộ trình thực hiện việc giải quyết việc làm, dạy nghề, xuất khẩu lao độ ng và XĐGN cho từng năm cụ thể; UBMTTQ tỉnh và các tổ chức thành viên, các tổ chức xã hội khác phối hợp cùng các ngành, các cấp phát động phong trào xây dựng nhà đ ại đoàn kết đóng góp quỹ giúp đỡ hộ nghèo. b . Thực hiện Nghị quyết 30a của Chính phủ * Về thực hiện Đề án giảm nghèo nhanh và bền vững: Tuyên Quang có 03 huyện được hỗ trợ theo Nghị quyết 30a (huyện Na Hang, Chiêm Hoá, Sơn D ương). Tổng nhu cầu vốn đến năm 2020 của 3 huyện được phê duyệt theo quyết định của U ỷ ban nhân dân tỉnh là 1103,2 tỷ đồng, trong đó, huyện Na H ang là 500,6 tỷ đồng, huyện Chiêm Hoá là 300,2 tỷ đồng huyện Sơn Dương là 200,4 Tổ ng số vốn tỉnh Tuyên Quang được tạm ứng năm 2009 là 150 tỷ đồng, trong đó: - Vốn đ ầu tư: 100 tỷ đồ ng; - Vốn sự nghiệp: 50 tỷ đồng. * Về thực hiện hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo: - Tổng số vố n tỉnh được tạm ứng là 8,6tỷ đồng. - Tổng số vốn tỉnh phân bổ và cấp cho huyện Na Hang là 3,2 tỷ đồng, huyện Chiêm Hoá là 2,4 tỷ đồng. huyện Sơn Dương là 3 tỷ đồng. V ới sự quan tâm, giúp đỡ của Đảng và Nhà nước, cùng với sự nỗ lực phấn đấu của Đ ảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc trong tỉnh, công tác xoá đói, giảm nghèo của tỉnh Tuyên Quang trong thời gian qua đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, số hộ nghèo trong toàn tỉnh giảm từ 51 vạn hộ năm 2005 8
- xuống còn 3,2 vạn hộ năm 2009. Bên cạnh những kết quả đã đạt đ ược, công tác xoá đói, giảm nghèo của tỉnh cũng còn có những hạn chế đó là tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn ở mức cao so với bình quân của cả nước, những hộ thoát nghèo có nguy cơ tái nghèo rất cao… 2 .3. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Bắc Kạn 2 .3.1. Điều kiện tự nhiên * Vị trí địa lí: Tuyên Quang là tỉnh miền núi phía Bắc có toạ độ địa lý 21030'- 22040' vĩ độ Bắc và 104053 '- 105040' kinh độ Ðông, cách Thủ đô Hà Nộ i 165 Km. Diện tích tự nhiên toàn tỉnh là 5.868 km2, chiếm 1,78% diệ n tích cả nước. Các đường giao thông quan trọng trên địa bàn tỉnh là quốc lộ 2 đi qua đ ịa bàn tỉnh dài 90 km từ Phú Thọ lên Hà Giang, quốc lộ 37 từ Thái Nguyên đi qua huyện Sơn Dương, Yên Sơn đi Yên Bái. Hệ thống sông ngòi của tỉnh bao gồ m 500 sông suố i lớn nhỏ chảy qua các sông chính như: Sông Lô, Sông Gâm, Sông Phó Ðáy. Ðịa hình: Tuyên Quang bao gồm vùng núi cao chiếm trên 50% diện tích toàn tỉnh gồm toàn bộ huyện Na Hang, 11 xã vùng cao của huyện Chiêm hoá và 02 xã của huyện vùng cao Hàm Yên; vùng núi thấp và trung du chiếm khoảng 50% diện tích của tỉnh, bao gồm các xã còn lại của 02 huyện Chiêm Hoá, Hàm Yên và các huyện Yên Sơn, Sơn Dương. Ðiể m c ao nhấ t là đỉnh núi Chạ m Chu (Hàm Yên) có độ cao 1.587 m so với mực nước biển. Khí hậu: Mang đặc điểm khí hậu nhiệt đ ới gió mùa, chịu ảnh hưởng của khí hậu lụ c địa Bắc Á Trung Hoa có 2 mùa rõ rệ t: Mùa đông lạnh - khô hạn và mùa hè nóng ẩm mưa nhiều; mưa bão tập trung từ tháng 5 đến tháng 8 và thường gây ra lũ lụ t, lũ quét. Các hiện tượng như mưa đá, gió lốc thường xả y ra trong mùa mưa bão với lượng mưa trung bình hàng năm đạt từ 1 .500 - 1.700 mm. Nhiệt độ trung bình hàng năm đạt 220 - 240 C. Cao nhất trung bình 330 - 350 C, thấp nhấ t trung bình từ 120 - 130 C; tháng lạnh nhấ t là tháng 11 và 12 (âm lịch), hay có sương muối. V ới tổng diện tích tự nhiên 586.800 ha, tỉnh Tuyên Quang có quy mô diện tích ở mức trung bình so với cả nước, bình quân diện tích tự nhiên theo đầu người là 9
- 0,87 ha/người (năm 2004). Đất đai Tuyên Quang tương đối tốt, có thể tạo ra vùng chuyên canh chè, mía, lạc cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến. D iện tích đất nông nghiệp: 70.195 ha, chiếm 11,96%, đất lâm nghiệp có rừng 445.848 ha, chiếm 76,16%, đất ở 5.156 ha và đất chưa sử dụng 26.765 ha. Đất đai Tuyên Quang được phân chia làm các khu vực sau: - Khu vực núi cao phía Bắc: Gồm toàn bộ huyện Na Hang và các xã vùng cao của các huyện Chiêm Hoá, Hàm Yên, Yên Sơn. Diện tích toàn khu vực này chiếm khoảng trên 50% diện tích tự nhiên của tỉnh, phù hợp với việc khoanh nuôi rừng tự nhiên và trồng rừng, phát triển kinh tế lâm – nông nghiệp. - K hu vực núi thấp: Gồ m các xã phía Nam của các huyện Chiêm Hoá, Hàm Yên, Y ên Sơn và Sơn Dương. D iện tích khu v ực này chiếm 40% diện tích tự nhiên của tỉnh. Đồi núi ở đây có độ dốc phổ biến 100 đến 250, thích hợp cho trồng cây công nghiệp dài ngày, cây lương thực và cây ngắn ngày khác. - Khu vực đồi và thung lũng dọ c sông Lô, sông Phó Đáy gồ m Thành phố Tuyên Q uang và phần còn lại của các huyện Yên Sơn, Sơn Dương với diện tích khoảng 10% diện tích tự nhiên của tỉnh. Khu vực này đang và sẽ là địa bàn trọng điểm sản xuất công nghiệp, phát triển các trung tâm kinh tế - xã hội lớn của tỉnh. Lâm nghiệp là tiềm năng, thế mạnh để phát triển kinh tế của tỉnh. Độ che phủ của rừng năm 2005 đạt 63 %. Đặc biệt rừng Tuyên Quang có một hệ thực vật rất phong phú với 760 loài của 349 chi, 126 họ thuộc 8 ngành thực vật bậc cao có mạch, đó là: hạt kín, thông, tuế, thông đất, khuyết lá thông, cỏ tháp bát, dương xỉ, dây gắm. Ngoài ra, còn có 207 loài cây gỗ cao từ 10 mét trở lên thuộ c 60 họ, các loài dây leo thuộc 17 họ và có trên 20 loài thực vật bậc cao, thuỷ sinh thuộc các họ hoà thảo, cói, rong, tóc tiên, rong mái chèo,… Theo danh mục trong sách đỏ V iệt Nam, tỉnh Tuyên Quang có 18 loài thực vật quý hiếm như: Trầm hương, nghiến, lát hoa, tuế đá vôi, hoàng đàn, pơ mu… 10
- K ết quả kiểm kê rừng (theo Chỉ thị 286/CT – TTg của Thủ tướng Chính phủ), rừng gỗ chiếm 2/3 diện tích rừng toàn tỉnh, trữ lượng 16.116.000 m3 gồm các loại như keo, lát, mỡ, bạch đàn, thông, xoan, tếch, bồ đề…Trong đó, cây keo và bồ đề có trữ lượng lớn nhất (từ 550.000 – 650.000 m3 mỗ i loại), tiếp đến là mỡ và thông mỗi loại từ 120.000 – 300.000 m3; cây gỗ lát khoảng 66,5 tỷ cây. N goài ra, có rừng đặc sản là quế, diện tích x ấp xỉ 4.000 ha nhưng có giá trị kinh tế rất cao. Tài nguyên khoáng sản: Theo sổ mỏ và điểm quặng tỉnh Tuyên Quang do Cục Đ ịa chất Việt Nam – Bộ Công nghiệp biên soạn năm 1994 và tài liệu của các ngành hữu quan, tỉnh Tuyên Quang có 163 điểm mỏ với 27 loại khoáng sản khác nhau được phân bố ở các huyện trong tỉnh. Trong đó đứng hàng đàu về trữ lượng và chất lượng là quặng sắt, barit, cao lanh, thiếc, mangan, chì-kẽm, angtimon...là yếu tố hết sức thuận lợi cho phát triển công nghiệp khai thác , chế biến khoáng sản và công nghiệp chế b iến vật liệu xây dựng.Trữ lượng, chất lượng của từng loại khoáng sản được đánh giá như sau: * Mỏ kim loại: - Sắt: Đã phát hiện 17 điểm mỏ quặng với tổ ng trữ lượng dự b áo khoảng 7 triệu tấn. Một vài điểm quặng có trữ lượng đáng kể như điểm Phúc Ninh, điểm Tân Tiến, điểm Cây Nhãn (huyện Yên Sơn), trữ lượng lần lượt khoảng 2,4 triệu tấn, 2,2 triệu tấn và 0,5 triệu tấn; điểm Cây Vầu (huyện Hàm Yên) trữ lượng lkhoảng 1,5 triệu tấn - Thiếc: Đ ã phát hiện 12 điểm có quặng, tập trung ở huyện Sơn Dương. Tổng trữ lượng cả quặng gốc và quặng sa khoáng đạt xấp xỉ 28.239 tấn SnO2. - Mangan: Có 8 điểm mỏ tập trung chủ yếu ở huyện Chiêm Hoá (7 điểm) và huyện Na Hang (1 điểm). Đ ã có 2 điểm được thăm dò là Nà Pết, Phiêng Lăng (huyện Chiêm Hoá) với trữ lượng dự báo khoảng trên 2,416 triệu tấn. 11
- - Chì - kẽm: Có 24 điểm mỏ, tập trung ở thành phố Tuyên Quang, huyện Yên Sơn, Sơn Dương, Chiêm Hoá và Na Hang. Mới có 6 điểm mỏ được đánh giá trữ lượng ở cấp C2 = 195.927 tấn Pb Zn. Hàm lượng Pb<10%; Zn<30%. Tổng trữ lượng cả cấp d ự báo là 1.590.000 tấn chì - kẽm kim lo ại. Quặng kẽm dùng để luyện ô xít kẽm ZnO phục vụ công nghệ hoá chất, công nghệ nhẹ và y tế và luyện kẽm kim lo ại. - Angtimoan: Đ ã phát hiện 15 điểm, trong đó Chiêm Hoá có 10 điểm, Na Hang 4 điểm, Yên Sơn 1 điểm. Có 4 điểm là Khuôn Phục, Hoà Phú, Làng Vài, Cốc Táy (Chiêm Hoá) đã được thăm dò với trữ lượng khoảng 1,2 triệu tấn. * Mỏ không kim loại: - Barit : Đã phát hiện 24 điểm quặng thuộc các huyện Sơn Dương, Yên Sơn và Chiêm Hoá. Các điểm thăm d ò gồm: Ao Sen, Hang Lương, Thiện Kế, Ngòi Thia, Đùng Bùng (Sơn Dương); Làng Chanh, Xóm Hoắc, Xóm Húc (Yên Sơn) và Hạ V ị (Chiêm Hoá), có trữ lượng trên 2 triệu tấn và hầu hết là mỏ lộ thiên, điều kiện khai thác khá thuận lợi. Đây là loại khoáng sản có tiềm năng và ý nghĩa xuất khẩu lớn đố i với nền kinh tế của Tuyên Quang. - Đá vôi xây d ựng: Trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang có rất nhiều điểm mỏ đá vôi đạt chất lượng tốt trong xây dựng. Theo tài liệu địa chất đánh giá tại 9 điểm m ỏ đá vôi (Tràng Đà - thành phố Tuyên Quang; ...) có tổng trữ lượng cấp P2: 783 triệu m 3, chất lượng tốt, trữ lượng tập trung, cho khả năng sản xuất xi măng, vật liệu xây dựng quy mô lớn và tại chỗ . - Cao lanh – fenspat: Có nhiều điểm rải rác như Hào Phú, Vân Sơn (Sơn Dương), N ghiêm Sơn (Yên Sơn). Lớn nhất là điểm mỏ Đ ồng Gianh (Sơn Dương) có 11 thân quặng với trữ lượng dự b áo khoảng 5 triệu tấn. Điểm mỏ cao lanh Hào Phú (Sơn Dương) trữ lượng d ự b áo 1,411 triệu tấn. Đ iểm mỏ cao lanh Thái Sơn (Hàm Yên) trữ lượng d ự báo 1,075 triệu tấn. 12
- - Nước khoáng – nước nóng: Có 2 điểm đáng chú ý là Bình Ca và Mỹ Lâm. Trong đó mỏ nước khoáng Mỹ Lâm có trữ lượng nước khoáng là là 1.474 m3/ngày cấp B C1 C2, trong đó cấp B: 492 m 3/ngày; cấp C 2: 248 m 3/ngày. N goài các loại khoáng sản trên, Tuyên Quang còn có nhiều loại khoáng sản khác như vônfram, pirit, kẽm, chì, đ ất sét, vàng, cát sỏi,… nằm rải rác cũng là tiềm năng để p hát triển các điểm công nghiệp gắn với vùng nguyên liệu. * Di tích lịch sử Tuyên Quang: Tân Trào là xã nằm ở đông bắc huyện Sơn Dương, gắn liền với tên tuổi sự nghiệp vị lãnh tụ vĩ đại của Cách m ạng Việt Nam, danh nhân văn hoá thế giới, Hồ Chí Minh. Đ ến nay Tân Trào có trên 17 di tích. Nơi đây đã ghi lại những sự kiện lịch sử hào hùng của ngày đầu thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. N hững di tích chính của Tân Trào gồm: Lán Nà Lừa, cây đa Tân Trào, đ ình Tân Trào, đình Hồng Thái… Cùng với những di tích lịch sử ghi dấu ấn cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc ta suốt 9 năm trường kỳ. Khu di tích văn hóa- lịch sử và sinh thái Quốc gia Tân Trào là tâm điểm của những chuyến du lịch về nguồn. 1. Lán Nà Lừa Là nơi Bác Hồ ở và làm việc từ cuố i tháng 5 đ ến cuối tháng 8 năm 1945 để chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa. Lán được dựng bằng tre theo kiểu nhà sàn. N gày mùng 4 tháng 6 năm 1945, tại nơi đây, Bác Hồ đã triệu tập H ội nghị cán bộ để chuẩn bị thành lập “Khu giải phóng, Quân giải phóng”, tiến tới Quốc dân Đ ại Hội, Tổng khởi nghĩa. Hiện tại lán vẫn được bảo tồn và là điểm du lịch hấp dẫn du khách thăm quan. 2. Cây Đa Tân Trào D ưới bóng cây Đa của làng Tân Lập, chiều ngày 16 tháng 8 năm 1945, quân G iải phóng Việt Nam làm lễ xuất quân trước sự chứng kiến của nhân dân Tân Trào và 60 Đ ại biểu toàn quốc về dự Q uốc dân Đ ại hộ i. Đồng chí Võ Nguyên 13
- G iáp đ ã đọ c Bản Quân Lệnh số 1 và ngay sau đó quân Giải phóng đ ã lên đường qua Thái Nguyên tiến về giải phóng Hà Nội. 3. Đình Tân Trào Là m ột ngôi đ ình thờ Thành Hoàng và các vị thần sông, thần núi của làng Tân Lập. Đình được dựng vào năm Quý Hợi (1923) theo kiểu nhà sàn, cột gỗ 3 gian 2 chái, mái lợp lá cọ, Dưới mái đình này, ngày 16 tháng 8 năm 1945, các Đại biểu trên khắp mọi miền Tổ quốc đã về họp Quốc dân Đại hội. Tại đây, các Đại biểu đã tán thành chủ trương tiến hành Tổng khởi nghĩa của Đảng, thông qua Lệnh khởi nghĩa và 10 chính sách lớn của Việt Minh, quy định quốc kỳ là lá cờ đỏ sao vàng, quố c ca là bài Tiến quân ca và cử ra Uỷ b an Giải phóng Dân tộc V iệt Nam tức Chính phủ Lâm thời do đồng chí Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. Sáng ngày 17 tháng 8 năm 1945 thay mặt Uỷ b an Dân tộ c giải phóng Việt Nam, Bác Hồ đã đọc lời thề thiêng liêng trong lễ ra mắt Quốc dân tại nơi đây. 4. Đình H ồng Thái (đình Kim Trận) Đ ình thuộc địa phận làng Kim Trận (nay là thôn Cả), xã Tân Trào, huyện Sơn D ương. Đình cất dựng năm 1919, có kiến trúc thuần gỗ, mái lợp lá cọ, đình gồm 3 gian 2 chái, dáng dấp nhà sàn miền núi. Đ ình Hồng Thái cũng như ngôi đình của Việt Nam với chức năng tín ngưỡng thờ Thành Hoàng làng, thần Sông, thần Núi và các vị thần xung q uanh vùng. Ngoài ra, đình còn thờ một vị nhân thần là N gọc Dung Công Chúa. Hơn nữa, đ ình còn là nơi sinh hoạt văn hoá, hộ i họp của làng. Hàng năm dân làng tổ chức nhiều lễ cúng bái tại đình, các ngày lễ dựa vào mùa vụ trong năm. Ngày lễ lớn nhất là ngày mùng 3 tháng Giêng âm lịch, trong ngày lễ này, đồng bào tổ chức nghi lễ rước Công chúa Ngọc Dung; phần hội có nhiều trò chơi hấp dẫn như hát then, hát cọi, các trò chơi dân gian… Ngoài giá trị về mặt văn hoá tín ngưỡng thì ngôi đình còn có giá trị về m ặt lịch sử. Bởi đây là nơi dừng chân đầu tiên của vị lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc khi người từ Pắc Bó, Cao Bằng đ ến với căn cứ địa Cách mạng Tân Trào ngày 21/5/1945. 5. Hang Bòng 14
- Là nơi ở và làm việc của Bác Hồ trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Hang nằm ở trên lưng chừng núi Bòng, d ưới chân núi là dòng sông Phó Đáy uốn khúc ôm lấy bên hữu dãy núi. Chính tại đây Bác Hồ đã chỉ đạo chiến dịch Biên giới 1950 và Đ ại hộ i Đảng toàn quốc lần thứ II vào năm 1951. 6. Ngôi nhà của ông Nguyễn Tiến Sự Ô ng Nguyễn Tiến Sự - Chủ nhiệm Việt Minh làng Kim Long (nay là làng Tân Lập). Ngôi nhà ở vị trí giữa làng Tân Lập, xã Tân Trào. Đây là nơi đã từng gắn liền với quá trình ho ạt động cách mạng của Bác Hồ khi Người từ Pắc Bó, Cao Bằng về Tân Trào từ ngày 21/5/1945. Bác ở đây trước khi rời lên lán Nà Lừa. H àng ngày Bác Hồ dậy từ 5 giờ sáng, tập thể dục rồi làm việc. Giờ nghỉ, Bác Hồ rất quan tâm đến thăm hỏi mọ i người trong nhà, trong làng. Bác mua bút, vở tặng con ông Sự, khuyến khích ông cho con đi học. Bác còn dành thời gian đi thăm đồng, tự tay đắp bờ ruộng đ ể giữ nước, nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ quân Giải phóng, với bà con, chị em phụ nữ. Đến nay, ngôi nhà không chỉ là mộ t di tích lịch sử Cách mạng mà còn có giá trị kiến trúc nhà sàn truyền thống tiêu biểu của dân tộc Tày ở Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang. 7. Khu di tích Nhà ở và Hầm an toàn của đồng chí Tôn Đức Thắng K hu di tích nằm ở thôn Chi Liền (nay là thôn Đồng Ma), xã Trung Yên, huyện Sơn Dương. Nơi đồng chí Tôn Đức Thắng quyền Trưởng Ban Thường trực Q uốc hội, Chủ tịch Mặt trận Liên Việt sinh hoạt và làm việc từ cuối năm 1952 đến năm 1954. Ngôi nhà nằm bên cạnh dòng sông Phó Đáy, xung quanh cây cối um tùm tươi tốt, giúp cho việc đưa thông tin liên lạc bí m ật giữa các nơi trong vùng thuận lợi. Đây là ngôi nhà sàn bằng gỗ, có 2 gian ngăn dọc, mái lợp lá cọ . G ian ngoài của nhà là nơi làm việc và tiếp khách; gian trong là nơi Bác nghỉ ngơi. Sát nhà ở của Bác Tôn là Hầm an toàn được đào sâu vào sườn núi Chi Liền kho ảng 10m, đào sang ngang 10m, có 2 cửa thông 2 chiều. Đây là 2 di tích tiêu biểu trong những di tích lịch sử cách mạng đã từng gắn liền với cuộc đời ho ạt độ ng cách mạng của đồng chí Tôn Đức Thắng tại Tuyên Quang trong thời 15
- kỳ khổ của cuộc chiến chống thực gian kháng dân Pháp. K im Quan- trụ sở an toàn của Trung ương Đảng, Chính phủ K hu di tích Kim Quan cách thị xã Tuyên Quang hơn 40 km về phía đông, trải rộng trong khu rừng Nà Lơi và Vực Nhù, thôn Khuôn Điền, xã Kim Quan, huyện Yên Sơn. Dòng sông Phó Đáy bao bọc khu rừng vừa thuận tiện giao thông, sinh hoạt vừa đảm bảo bí mật. Khu văn phòng Trung ương Đ ảng cách V ăn phòng Chính phủ 200m về phía Đông Bắc. Ở đây, có hội trường, nhà đồng chí Tổng bí thư Trường Chinh, nhà đồng chí Hoàng Quốc Việt, Lê Văn Lương và các bộ p hận của Văn phòng Trung ương: điện đài, văn thư, thư viện, bộ đội bảo vệ. Địa điểm Vực Nhù nơi Bác ở và làm việc. Nhà của Bác là nhà sàn dựng trên sườn núi. Cách nhà sàn không xa là hầm trú ẩn. Nhà nối với hầm bằng đường hào chữ chi. Toàn bộ nhà làm việc, nhà ở, hội trường đều bằng gỗ, tre, nứa, lá… các hầm trú ẩn đều đào sâu trong lòng núi, được lát gỗ cả bốn mặt. Riêng căn hầm khu văn phòng Trung ương Đảng có một đoạn lộ thiên ở phần ngoài, phần này có ụ đất cao, tạo lối vào hầm hình chữ chi. Kim Quan còn là nơi Bác Hồ, Trung ương Đảng, Chính phủ tiếp khách quốc tế. Cũng từ đây Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Văn Đồng đi dự hội nghị Giơ- ne- vơ. Khu di tích đã đựơc Bộ V ăn hoá- Thông tin xếp hạng là di tích Quốc gia. 8. Điểm du lịch văn hoá- lịch sử và sinh thái Nha Công an Thuộc xã Minh Thanh, huyện Sơn Dương, nằm trong quần thể Khu di tích Cách mạng Tân Trào; được tu bổ tôn tạo, khánh thành vào dịp kỷ niệm 55 năm ngày thành lập Công an nhân dân Việt Nam (19/ 8/1945 - 19/8/2000) Từ tháng 4/1947 đến tháng 9/1950, nơi đây là trụ sở của Nha Công an Trung ương và các đơn vị làm nhiệm vụ trực tiếp bảo vệ Bác Hồ, Trung ương Đảng, Chính phủ, diễn ra nhiều sự kiện có ý nghĩa quan trọng, góp phần vào thắng lợi của cuộc Kháng chiến chố ng Thực dân Pháp xâm lược. N goài ra, Tuyên Quang còn nổi tiếng với hồ thuỷ điện Na Hang. Đây là mộ t trong những hồ thuỷ điện mới được xây dựng phục vụ m ục đích thuỷ điện 16
- và điều hoà nước với quy mô hùng vỹ, đẹp và lớn nhất nước ta. Đây là một địa điểm có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch của tỉnh. V ề mặt an ninh quốc phòng, Tuyên Quang là một trong những tỉnh từng là căn cứ cách mạng của Việt Nam. 2 .3.2. Điều kiện kinh tế - xã hội * Kết cấu hạ tầng giao thông Tuyên Quang có các đường giao thông quan trọng như Quốc lộ 2 đi qua địa bàn tỉnh 90 km ( từ xã Đội Bình huyện Yên Sơn đ ến xã Yên Lâm huyện Hàm Y ên) nối liền Thủ đô Hà Nội, Phú Thọ với Tuyên Quang và Hà Giang, Quốc lộ 37 từ Thái Nguyên đi qua huyện Sơn Dương, Yên Sơn đi Yên Bái, Quốc lộ 2C từ thành phố Vĩnh Yên lên Sơn Dương và thành phố Tuyên Quang. Toàn tỉnh có 340,6 km đường quốc lộ ; 392,6km đường tỉnh; 579,8 đường huyện; 141,71 km đường đô thị; kết cấu mặt đường bao gồm các loại: cấp phối, thâm nhập nhựa và bê tông. Đến nay, 100% xã, phường, thị trấn, 96,3% thôn, bản có đường ô tô đến trung tâm.Tỉnh đã hoàn thành quy hoạch tổng thể mạng lưới giao thông đến năm 2010 và định hướng phát triển đ ến năm 2020. Trong tương lai, Tuyên Quang có mộ t hệ thống giao thông hoàn chỉnh gồm đường bộ, đường thuỷ, đường sắt. Trong đó có những tuyến giao thông huyết mạch, chiến lược của cả nước đi qua địa phận tỉnh như: đường Hồ Chí Minh, quốc lộ 279, đường cao tốc Hải Phòng- Côn Minh, đường sắt Thái Nguyên- Tuyên Quang- Yên Bái, Tuyến đường sông V iệt trì- Tuyên Quang- Hạ lưu thuỷ đ iện Tuyên Quang. Hệ thống giao thông này sẽ làm thay đổi một cách căn bản địa kinh tế của tỉnh, tạo điều kiện thu hút đầu tư và m ở rộng giao thương để phát triển. * H ệ thống điện: Tuyên Quang được cung cấp điện mua từ Trung Quốc theo tuyến điện 110 kV từ cửa khẩu Thanh Thuỷ (Hà Giang) đến trạm 110 kV H à Giang, qua trạm Bắc Quang , qua đường dây 110 KV Bắc Quang-Hàm Yên cấp đ iện cho 2 trạm biến áp 110 kV của tỉnh là Tuyên Quang và Chiêm Hoá. N goài ra Tuyên Quang có thể nhận nguồn cung cấp dự phòng từ tỉnh Yên Bái 17
- ( nhà máy thuỷ điện Thác Bà) và tỉnh Thái Nguyên(trạm 220 KV Thái Nguyên) qua đường dây 110KV Thác Bà - Thái Nguyên. Trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang có 613 trạm biến áp các lo ại; 1.447,8 km đường dây tải điện từ 6 KV - 35KV. Tính đến hết năm 2005 đã có 100% số xã có điện lưới quốc gia, tỷ lệ số hộ được dùng điện lưới quốc gia đạt 84,5%. Các đường dây trung và cao thế cơ bản đ ủ điều kiện cung cấp cho các cơ sở công nghiệp sản xuất và đời số ng nhân dân trong tỉnh. * H ệ thống đô thị: Cấp nước sinh hoạt: Tuyên Quang đã và đang tổ chức đầu tư xây dựng nhằm tăng số người được sử dụng nước sạch. Những năm qua tỉnh đã chú trọng đầu tư xây dựng các công trình cấp nước tập trung và cấp nước nhỏ để cho nhân dân miền núi cao và nông thôn được sử dụng nước sạch. - Hệ thố ng ngân hàng, tài chính: Hệ thống ngân hàng của Tuyên Quang bao gồ m: Ngân hàng đầu tư , Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn, Ngân hàng chính sách xã hộ i, Ngân hàng phát triển Việt Nam, có lực lượng nhân viên đủ năng lực và trình độ để phục vụ nhu cầu của các nhà đầu tư trong và ngoài nước (như vay vốn, chuyển tiền, thanh toán, b ảo lãnh...) với thời gian nhanh nhất qua hệ thố ng điện tử hiện đại. - Toàn tỉnh có 04 trường giáo dục chuyên nghiệp và dạy nghề, gồm trường Cao đẳng Sư phạm, trường Trung học Kinh tế kỹ thuật, trường Trung họ c Y tế và trường Kỹ nghệ tỉnh. Hàng năm, các trường có khả năng đào tạo hàng trăm giáo viên, cán bộ y tế và hàng nghìn cán bộ có trình độ trung học chuyên nghiệp, công nhân lành nghề. - Mạng lưới y tế tiếp tục được củng cố và phát triển, từng bước đáp ứng yêu cầu khám, chữa b ệnh của nhân dân. Đến nay có 107 trạm y tế xã, phường, thị trấn đạt chuẩn Quốc gia về y tế x ã. Tỉnh có 4 bệnh viện tuyến tỉnh, 7 bệnh viện tuyến huyện; 100% các xã có trạm y tế hoặc phòng khám đa khoa; có 105 trạm y tế xã, phường, thị trấn có bác sỹ. Tổ ng số giường b ệnh kho ảng 2000 giường. 18
- * Công tác lao đ ộng – xã hội – xoá đói, giảm nghèo: Số lao độ ng được tạo việc làm bằng các chương trình phát triển kinh tế - x ã hộ i tăng lên qua các năm, qua đó góp phần làm giảm tỷ lệ hệ đói nghèo trên địa bàn toàn tỉnh. 3 . Nộ i dung của dự án 3 .1. Giới thiệu về dự án - Tên dự án: Dự án xoá đói, giảm nghèo trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, giai đo ạn 2011 – 2015. - Mục tiêu của dự án: Góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 27,7 % năm 2010 (dự kiến theo chuẩn nghèo m ới sẽ ban hành vào năm 2010) xuố ng còn dưới 20 % vào năm 2015, bình quân giảm 1,5%/ năm. Cải thiện đời sống của nhóm hộ nghèo, củng cố đ ời sống hộ mới thoát nghèo, hộ cận nghèo nhằm đảm bảo giảm nghèo bền vững. - Q uy mô của dự án: Dự án thực hiện trên địa bàn toàn tỉnh. - Thời gian của dự án: D ự án thực hiện trong vòng 5 năm, bắt đầu thực hiện từ năm 2011 và kết thúc năm 2015. - Đối tượng của dự án: Đối tượng của dự án là người nghèo, hộ nghèo, xã nghèo và các thôn bản nghèo, ngoài ra dự án cũng thực hiện với các đối tượng khác ngoài người nghèo (y tế, tín dụng ưu đ ãi…). 3 .2. Các hoạt động, chi phí và dự kiến kết quả đạ t được của dự án 3.2.1. Tạo điều kiện cho người nghèo phát triển sản xuất , tăng thu nhập * Chính sách tín dụng ưu đãi cho hộ nghèo - Mục tiêu: cung cấp tín dụng cho hộ nghèo có nhu cầu vay vốn đ ể phát triển sản xuất tăng thu nhập tự vượt nghèo. - Đố i tượng: hộ nghèo và hộ mới thoát nghèo, ưu tiên chủ hộ là nữ, hộ có người tàn tật. - Nội dung: 19
- + Đảm bảo đáp ứng đ ủ nguồn vốn cho nhu cầu vay vốn của các hộ nghèo và hộ mới thoát nghèo. + Mức vay: bình quân 10 triệu đồng /hộ, tố i đa 20 triệu đồng/hộ. + Thời gian vay: tối đa 5 năm ( 60 tháng). + Hộ nghèo, hộ m ới thoát nghèo được vay theo hình thức tín chấp (thông qua tổ tiết kiệm và vay vốn thuộc các tổ chức hội đoàn thể: hội nông dân; Hội p hụ nữ; Đoàn thanh niên; Hội cựu chiến binh...). * Kết quả dự kiến: Số lượt hộ nghèo dự kiến được vay là 39.000 lượt hộ , chi tiết như sau: H ết năm 2010 ước có 31.000 hộ đang dư nợ, mức vay bình quân là 8,3 triệu đồng/hộ còn khoảng 8.000 hộ nghèo chưa vay, dự kiến sẽ cho vay hết trong 5 năm tới; Cũng dự kiến là 90% hộ được vay lại vòng 2, số lượt hộ vay là 39.000 hộ x 90% = 35.100 lượt hộ; Số lượt hộ cho vay là: 8.000 + 35.100 = 43.100 lượt hộ , tính thêm 10% số hộ cận nghèo thì tổng số lượt hộ cho vay khoảng 45.000 lượt. * Nhu cầu về vốn: Cần bổ sung khoảng 178,440 tỷ đồng; * Cơ quan chủ trì thực hiện: Ngân hàng chính sách xã hội 3.2.2.- Chính sách hỗ trợ đấ t sản xuất cho hộ nghèo DTTS (thực hiện theo Quyết định 134/2004/QĐ -TTg) * Mục tiêu : Giải quyết đất sản xuất cho hộ nghèo là DTTS không có đất ho ặc thiếu đất để phát triển sản xuất. * Đối tượng: hộ nghèo DTTS không có đất hoặc thiếu đất ( thực hiện theo quyết định 134/2004/QĐ-TTg ngày 20/7/2004 của Thủ tướng Chính phủ). 20
![](images/graphics/blank.gif)
## Tài liệu liên quan


markdown:
28 trang
Lượt xem: 2227
Download: 490
# Công thức Sinh học 12
Chia sẻ:
[nhutlynh12l](http://tailieu.vn/user/nhutlynh12l)
Đối với mỗi mạch của gen : Trong ADN, 2 mạch bổ sung nhau, nên số Nu và chiều dài của 2 mạch bằng nhau. A1 + T1 + G1 + X1 = T2 + A2 + X2 + G2. Trong cùng một mạch, A và T cũng như G và X, không liên kết bổ sung nên không nhất thiết phải bằng nhau. Sự bổ sung chỉ có giữa 2 mạch: A của mạch này bổ sung với T của mạch kia, G của mạch này bổ sung với X của mạch kia. Vì vậy, số Nu mỗi loại...
![](images/graphics/blank.gif)
![](images/graphics/blank.gif)
## Thể loại:
[Tài Liệu Phổ Thông](http://tailieu.vn/tai-lieu-pho-thong/)» [Trung Học Phổ Thông](http://tailieu.vn/tai-lieu-pho-thong/trung-hoc-pho-thong/)
## Chủ đề liên quan:
**Nội dung Text: Công thức Sinh học 12**
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 Phần A: CƠ SỞ VẬT CHẤT VÀ CƠ CHẾ DI TRUYỀN Ở CẤP ĐỘ PHÂN TỬ (ADN – ARN – PRÔTÊIN) PHẦN I: CẤU TRÚC ADN (AXIT ĐÊÔXIRIBÔNUCLÊIC) I. TÍNH SỐ NUCLÊÔTIT CỦA ADN HOẶC CỦA GEN: 1. Đối với mỗi mạch của gen: - Trong ADN, 2 mạch bổ sung nhau, nên số Nu và chiều dài của 2 mạch bằng nhau. A1 + T1 + G1 + X1 = T2 + A2 + X2 + G2 - Trong cùng một mạch, A và T cũng như G và X, không liên kết bổ sung nên không nhất thiết phải bằng nhau. Sự bổ sung chỉ có giữa 2 mạch: A của mạch này bổ sung với T của mạch kia, G của mạch này bổ sung với X của mạch kia. Vì vậy, số Nu mỗi loại ở mạch 1 bằng số nu loại bổ sung mạch 2. A1 = T2; T1 = A2; G1 = X2; X1 = G2 2. Đối với cả 2 mạch: Số Nu mỗi loại của ADN là số Nu loại đó ở cả 2 mạch: A = T = A1 + A2 = T1 + T2 = A1 + T1 = A2 + T2 G = X = G1 + G2 = X1 + X2 = G1 + X1 = G2 + X2 Chú ý: Khi tính tỉ lệ %: % A1 + % A2 %T1 + %T2 % A = %T = = 2 2 %G1 + %G2 % X 1 + % X 2 %G = % X = = 2 2 Ghi nhớ: Tổng 2 loại Nu khác nhóm bổ sung luôn luôn bằng nửa số Nu của ADN hoặc bằng 50% số Nu của AND. Ngược lại nếu biết: N + Tổng 2 loại Nu bằng hoặc bằng 50% thì 2 loại Nu đó phải khác nhóm bổ sung. 2 N + Tổng 2 loại Nu khác hoặc khác 50% thì 2 loại Nu đó phải cùng nhóm bổ sung. 2 3. Tổng số Nu của ADN (N): Tổng số Nu của ADN là tổng số của 4 loại Nu A + T + G + X. Nhưng theo nguyên tắc bổ sung (NTBS) A = T, G = X. Vì vậy, tổng số Nu của ADN được tính là: N = 2A + 2G = 2T + 2X hay N = 2(A + G) N Do đó: A + G = hoặc %A + %G = 50% 2 4. Tính số chu kì xoắn (C): Một chu kì xoắn gồm 10 cặp Nu = 20 Nu. Khi biết tổng số Nu (N) của ADN: N N = C.20 ⇒ C = 20 5. Tính khối lượng phân tử ADN (M): Một Nu có khối lượng trung bình là 300đvC. Khi biết tổng Nu ⇒ M = N × 300 đvC 6. Tính chiều dài của phân tử ADN (L): Phân tử ADN là 1 chuỗi gồm 2 mạch đơn chạy song song và xoắn đều quanh 1 trục. Vì vậy, chiều dài của ADN là chiều dài của 1 mạch và bằng chiều dài trục N của nó. Mỗi mạch có nuclêôtit, độ dài của 1 Nu là 3,4Å. 2 N L = × 3,4Å 2 Đơn vị thường dùng: + 1 micrômet = 104 ăngstron (Å). Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 1
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 + 1 micrômet = 103 nanômet (nm). + 1 mm = 103 micrômet = 106 nm = 107Å. II. TÍNH SỐ LIÊN KẾT HIDRO VÀ LIÊN KẾT HÓA TRỊ Đ – P: 1. Số liên kết Hiđrô (H): + A của mạch này nối với T ở mạch kia bằng 2 liên kết hiđrô. + G của mạch này nối với X ở mạch kia bằng 3 liên kết hiđrô. Vậy: Số liên kết hiđrô của gen là: H = 2A + 3G hoặc H = 2T + 3X. 2. Số liên kết hoá trị (HT): N a) Số liên kết hoá trị nối các Nu trên 1 mạch gen: − 1. 2 Trong mỗi mạch đơn của gen, 2 Nu nối với nhau bằng 1 liên kết hoá trị, 3 Nu nối nhau bằng 2 N N liên kết hoá trị … Nu nối nhau bằng − 1. 2 2 N b) Số liên kết hoá trị nối các Nu trên 2 mạch gen: 2 − 1 . 2 N Do số liên kết hoá trị nối giữa các Nu trên 2 mạch của ADN: 2 − 1 . 2 c) Số liên kết hoá trị đường – photphat trong gen (HTĐ-P): Ngoài các liên kết hoá trị nối giữa các Nu trong gen thì trong mỗi Nu có 1 liên kết hoá trị gắn thành phần của H3PO4 vào thành phần đường. Do đó số liên kết hoá trị Đ – P trong cả ADN là: N HTD − P = 2 − 1 + N = 2 ( N − 1) . 2 PHẦN II: CƠ CHẾ TỰ NHÂN ĐÔI CỦA ADN I. TÍNH SỐ NUCLÊÔTIT TỰ DO CẦN DÙNG: 1. Qua 1 lần tự nhân đôi (tự sao, tái sinh, tái bản): + Khi ADN tự nhân đôi hoàn toàn 2 mạch đều liên kết các Nu tự do theo NTBS : AADN nối với TTự do và ngược lại; GADN nối với XTự do và ngược lại. Vì vậy, số Nu tự do mỗi loại cần dùng bằng số Nu mà loại nó bổ sung: Atd = Ttd = A = T ; Gtd = Xtd = G = X + Số Nu tự do cần dùng bằng số Nu của ADN: Ntd = N 2. Qua nhiều đợt tự nhân đôi (x đợt) a) Tính số ADN con: - 1 ADN mẹ qua 1 đợt tự nhân đôi tạo 2 = 21 ADN con. - 1 ADN mẹ qua 2 đợt tự nhân đôi tạo 4 = 22 ADN con. - 1 ADN mẹ qua 3 đợt tự nhân đôi tạo 8 = 23 ADN con. - 1 ADN mẹ qua x đợt tự nhân đôi tạo 2x ADN con. Vậy: Tổng số ADN con = 2x - Dù ở đợt tự nhân đôi nào, trong số ADN con tạo ra từ 1 ADN ban đầu, vẫn có 2 ADN con mà mỗi ADN con này có chứa 1 mạch cũ của ADN mẹ. Vì vậy số ADN con còn lại là có cả 2 mạch cấu thành hoàn toàn từ Nu mới của môi trường nội bào. Số ADN con có 2 mạch đều mới = 2x – 2 b) Tính số Nu tự do cần dùng: - Số Nu tự do cần dùng thì ADN trải qua x đợt tự nhân đôi bằng tổng số nu sau cùng có trong các ADN con trừ số Nu ban đầu của ADN mẹ. • Tổng số Nu sau cùng trong trong các ADN con: N × 2x Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 2
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 • Số Nu ban đầu của ADN mẹ: N Vậy: tổng số Nu tự do cần dùng cho 1 ADN qua x đợt tự nhân đôi: ∑N td = N × 2 x − N =N ( 2 x − 1) . - Số Nu tự do mỗi loại cần dùng là: ∑A td = ∑ Ttd = A ( 2 x − 1) ∑G td = ∑ X td = G ( 2 x − 1) c) Tính số Nu tự do của ADN con mà có 2 mạch hoàn tòan mới: ∑N td hoàn toàn mới = N 2 − 2 . x ( ) ∑A td hoàn toàn mới = ∑T td = A ( 2x − 2) . ∑G td hoàn toàn mới = ∑ X td = G ( 2x − 2) . II. TÍNH SỐ LIÊN KẾT HIDRO, LIÊN KẾT HOÁ TRỊ Đ – P ĐƯỢC HÌNH THÀNH HOẶC BỊ PHÁ VỠ: 1. Qua 1 đợt tự nhân đôi: a) Tính số liên kết hiđrôbị phá vỡ và số liên kết hiđrô được hình thành : Khi ADN tự nhân đôi hoàn toàn: - 2 mạch ADN tách ra, các liên kết hiđrô giữa 2 mạch đều bị phá vỡ nên số liên kết hiđrô bị phá vỡ bằng số liên kết hiđrô của AND. HPhá vỡ = HADN - Mỗi mạch ADN đều nối các Nu tự do theo NTBS bằng các liên kết hiđrô nên số liên kết hiđrô được hình thành là tổng số liên kết hiđrô của 2 AND con. HHình thành = 2 × HADN b) Số liên kết hoá trị được hình thành: - Trong quá trình tự nhân đôi của ADN, liên kết hoá trị Đ – P nối các Nu trong mỗi mạch của ADN không bị phá vỡ. Nhưng các Nu tự do đến bổ sung thì được nối với nhau bằng liên kết hoá trị để hình thành 2 mạch mới. - Vì vậy số liên kết hoá trị được hình thành bằng số liên kết hoá trị nối các Nu với nhau trong 2 mạch của AND. ∑ HT hình thành = H × 2x 2. Qua nhiều đợt tự nhân đôi (x đợt): a) Tính tổng số liên kết hidrô bị phá vỡ và tổng số liên kết hidrô hình thành: - Tổng số liên kết hidrô bị phá vỡ: HPhá vỡ = H × (2x – 1) - Tổng số liên kết hidrô được hình thành: HHình thành = H × 2x b) Tổng số liên kết hoá trị được hình thành: - Liên kết hoá trị được hình thành là những liên kết hoá trị nối các nu tự do lại thành chuỗi mạch polinuclêôtit mới. N - Số liên kết hoá trị nối các nu trong mỗi mạch đơn: − 1. 2 + Trong tổng số mạch đơn của các ADN con còn có 2 mạch cũ của ADN mẹ được giữ lại. + Do đó số mạch mới trong các ADN con là 2.2x – 2, vì vậy tổng số liên kết hoá trị được hình thành: N ∑ HT hình thành = − 1 ( 2.2 x − 2 ) = ( N − 2 ) ( 2 x − 1) . 2 III. TÍNH THỜI GIAN SAO MÃ: + Có thể quan niệm sự liên kết các Nu tự do vào 2 mạch của ADN là đồng thời, khi mạch này tiếp nhân và đóng góp dược bao nhiêu Nu thì mạch kia cũng liên kết được bay nhiêu Nu. + Tốc độ tự sao: Số Nu được tiếp nhận và liến kết trong 1 giây. Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 3
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 + Tính thời gian tự nhân đôi (tự sao): Thời gian để 2 mạch của ADN tiếp nhận và kiên kết Nu tự do - Khi biết thời gian để tiếp nhận và liên kết trong 1 Nu là dt, thời gian tự sao được tính là: N TG tự sao = dt × 2 - Khi biết tốc độ tự sao (mỗi giây liên kết được bao nhiêu Nu) thì thời gian tự nhân đôi của ADN là: TG tự sao = N (tốc độ tự sao) PHẦN III: CẤU TRÚC ARN (AXIT RIBÔNUCLÊIC) I. TÍNH SỐ RIBÔNUCLÊÔTIT CỦA ARN: + ARN thường gồm 4 loại ribônu: A,U, G, X và được tổng hợp từ 1 mạch ADN theo NTBS. Vì vậy, số ribônu của ARN bằng số Nu 1 mạch của ADN. rN = rA + rU + rG + rX + Trong ARN, A và U cũng như G và X không liên kết bổ sung nên không nhất thiết phải bằng nhau. Sự bổ sung chỉ có giữa A, U, G, X của ARN lần lượt với T, A, X, G của mạch gốc ADN. Vì vậy, số ribônu mỗi loại của ARN bằng số nu bổ sung ở mạch gốc ADN. rA = Tgốc ; rU = Agốc rG = Xgốc ; rX = Ggốc Chú ý: Ngược lại, số lượng và tỉ lệ % từng loại Nu của ADN được tính như sau : - Số lượng: A = T = rA + rU ; G = X = rR + rX - Tỉ lệ %: %rA + %rT %rG + %rX % A = %T = ; %G = % X = 2 2 II. TÍNH KHỐI LƯỢNG PHÂN TỬ ARN (MARN): Một ribônu có khối lượng trung bình là 300 đvC, nên: N MARN = rN × 300 đvC = × 300 đvC 2 III. TÍNH CHIỀU DÀI VÀ SỐ LIÊN KẾT HOÁ TRỊ Đ – P CỦA ARN: 1. Tính chiều dài : - ARN gồm có mạch rN ribônu với độ dài 1 Nu là 3,4Å. Vì vậy, chiều dài ARN bằng chiều dài ADN tổng hợp nên ARN đó. N - Vì vậy: LADN = LARN = rN × 3,4Å = × 3,4Å. 2 2. Tính số liên kết hoá trị Đ – P: - Trong chuỗi mạch ARN: 2 ribônu nối nhau bằng 1 liên kết hoá trị, 3 ribônu nối nhau bằng 2 liên kết hoá trị… Do đó, số liên kết hoá trị nối các ribônu trong mạch ARN là: rN – 1. - Trong mỗi ribônu có 1 liên kết hoá trị gắn thành phần axit H3PO4 vào thành phần đường. Do đó, số liên kết hóa trị loại này có trong rN ribônu là: rN. - Vậy: Số liên kết hoá trị Đ – P của ARN: HTARN = rN – 1 + rN = 2rN – 1. PHẦN IV: CƠ CHẾ TỔNG HỢP ARN I. TÍNH SỐ RIBÔNUCLÊOTIT TỰ DO CẦN DÙNG: Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 4
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 1. Qua 1 lần sao mã: Khi tổng hợp ARN, chỉ mạch gốc của ADN làm khuôn mẫu liên kết các ribônu tự do theo NTBS: AADN nối với UARN ; TADN nối với AARN GADN nối với XARN ; XADN nối với GARN Vì vậy: + Số ribônu tự do mỗi loại cần dùng bằng số nu loại mà nó bổ sung trên mạch gốc của ADN rAtd = Tgốc ; rUtd = Agốc rGtd = Xgốc ; rXtd = Ggốc N + Số ribônu tự do các loại cần dùng bằng số nu của 1 mạch ADN: rNtd = 2 2. Qua nhiều lần sao mã (k lần): - Mỗi lần sao mã tạo nên 1 phân tử ARN nên số phân tử ARN sinh ra từ 1 gen bằng số lần sao mã của gen đó. Số phân tử ARN = Số lần sao mã = K - Số ribônu tự do cần dùng là số ribônu cấu thành các phân tử ARN. Vì vậy, qua K lần sao mã tạo thành các phân tử ARN thì tổng số ribônu tự do cần dùng là: rNtd = K × rN - Suy luận tương tự, số ribônu tự do mỗi loại cần dùng là: rAtd = K × rA = K × Tgốc ; rUtd = K × rU = K × Agốc rGtd = K × rG = K × Xgốc ; rXtd = K × rX = K × Ggốc Chú ý: Khi biết số ribônu tự do cần dùng của 1 loại: + Muốn xác định mạch khuôn mẫu và số lần sao mã thì chia số ribônu đó cho số Nu loại bổ sung ở mạch 1 và mạch 2 của ADN ⇒ Số lần sao mã phải là ước số giữa số ribbônu đó và số Nu loại bổ sung ở mạch khuôn mẫu. + Trong trường hợp căn cứ vào 1 loại ribônu tự do cần dùng mà chưa đủ xác định mạch gốc, cần có số ribônu tự do loại khác thì số lần sao mã phải là ước số chung giữa só ribônu tự do mỗi loại cần dùng với số Nu loại bổ sung của mạch gốc. II. TÍNH SỐ LIÊN KẾT HIĐRÔ VÀ LIÊN KẾT HOÁ TRỊ Đ – P: 1. Qua 1 lần sao mã: a) Số liên kết hidro: Hđứt = HADN Hhình thành = HADN ⇒ Hđứt = Hhình thành = HADN b) Số liên kết hoá trị: HThình thành = rN – 1 2. Qua nhiều lần sao mã (K lần): a) Tổng số liên kết hidrô bị phá vỡ: ∑H phá vỡ =K× H b) Tổng số liên kết hoá trị hình thành: ∑ HT hình thành = K × (rN – 1) III. TÍNH THỜI GIAN SAO MÃ: Tốc độ sao mã: Số ribônu được tiếp nhận và liên kết nhau trong 1 giây. Thời gian sao mã: a) Đối với mỗi lần sao mã: là thời gian để mạch gốc của gen tiếp nhận và liên kết các ribônu tự do thành các phân tử ARN. + Khi biết thời gian để tiếp nhận 1 ribônu là dt thì thời gian sao mã là: TG sao mã = dt × rN + Khi biết tốc độ sao mã (mỗi giây liên kết được bao nhiêu ribônu) thì thời gian sao mã là: TG sao mã = rN (tốc độ sao mã) b) Đối với nhiều lần sao mã (K lần): Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 5
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 + Nếu thời gian chuyển tiếp giữa 2 lần sao mã mà không đáng kể thi thời gian sao mã nhiều lần là: TG sao mã nhiều lần = K × TG sao mã 1 lần + Nếu TG chuyển tiếp giữa 2 lần sao mã liên tiếp đáng kể là ∆t thời gian sao mã nhiều lần là: TG sao mã nhiều lần = K × TG sao mã 1 lần + (K – 1)∆t PHẦN V: CẤU TRÚC PRÔTÊIN I. TÍNH SỐ BỘ BA MẬT MÃ – SỐ AXIT AMIN: + Cứ 3 nu kế tiếp nhau trên mạch gốc của gen hợp thành 1 bộ ba mã gốc, 3 ribônu kế tiếp của mạch ARN thông tin (mARN) hợp thành 1 bộ ba mã sao. Vì số ribônu của mARN bằng với số Nu của mạch gốc, nên số bộ ba mã gốc trong gen bằng số bộ ba mã sao trong mARN. N rN Số bộ ba mật mã = = 2×3 3 + Trong mạch gốc của gen cũng như trong số mã sao của mARN thì có 1 bộ ba mã kết thúc không mã hoá axit amin. Các bộ ba còn lại có mã hoá axit amin (aa). N rN Số bộ ba có mã hoá aa (aa chuỗi polipeptit) = −1 = −1 2×3 3 + Ngoài mã kết thúc không mã hóa aa, mã mở đầu tuy có mã hóa aa, nhưng aa này bị cắt bỏ không tham gia vào cấu trúc prôtêin N rN Số aa của phân tử prôtêin (aa prôtêin hoàn chỉnh ) = −2= −2 2×3 3 II. TÍNH SỐ LIÊN KẾT PEPTIT: Số liên kết peptit hình thành = Số phân tử H2O tạo ra + Hai aa nối nhau bằng 1 liên kết peptit, 3 aa có 2 liên kết peptit… chuỗi polipeptit có M là aa thì số liên kết peptit là: Số liên kết peptit = M – 1 III. TÍNH SỐ CÁCH MÃ HÓA CỦA ARN VÀ SỐ CÁCH SẮP ĐẶT AXIT AMIN TRONG CHUỖI POLIPEPTIT: Các loại aa và các bộ ba mã hoá: Có 20 loại aa thường gặp trong các phân tử prôtêin như sau: (1) Glixêrin: Gly (6) Xerin: Ser (11) Asparagin: Asn (16) Phenilalanin: Phe (2) Alanin: Ala (7) Treonin: Thr (12) Glutamic: Glu (17) Tirozin: Tyr (3) Valin: Val (8) Xistein: Cys (13) Glutamin: Gln (18) Histidin: His (4) Lơxin: Leu (9) Metionin: Met (14) Arginin: Arg (19) Triptofan: Trp (5) Izolơxin: Ile (10) Aspartic: Asp (15) Lizin: Lys (20) Prôlin: Pro Bảng bộ ba mật mã: CHỮ CÁI THỨ HAI U X A G Mã Axit amin Mã Axit amin Mã Axit amin Mã Axit amin CHỮ CÁI THỨ NHẤT UUU UXU UAU UGU U Phe Tyr Cys UUX UXX UAX UGX X U Ser UUA UXA UAA KT UGA KT A Leu UUG UXG UAG KT UGG Trp G CHỮ CÁI THỨ BA XUU XXU XAU XGU U His XUX XXX XAX XGX X X Leu Pro Arg XUA XXA XAA XGA A Gin XUG XXG XAG XGG G AUU AXU AAU AGU U Asn Ser AUX Ile AXX AAX AGX X A Thr AUA AXA AAA AGA A Lys Arg AUG Met (MĐ) AXG AAG AGG G G GUU Val GXU Ala GAU Asp GGU Gly U GUX GXX GAX GGX X Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 6
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 GUA GXA GAA GGA A Glu GUG GXG GAG GGG G Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 7
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 PHẦN VI: CƠ CHẾ TỔNG HỢP PRÔTÊIN I. TÍNH SỐ AXIT AMIN TỰ DO CẦN DÙNG: Trong quá tình giải mã, tổng hợp prôtein, chỉ bộ ba nào của mARN có mã hoá aa thì mới được ARN mang aa đến giải mã. 1. Giải mã tạo thành 1 phân tử prôtêin: + Khi ribôxôm chuyển dịch từ đầu này đến đầu nọ của mARN để hình thành chuỗi polipeptit thì số aa tự do cần dùng được ARN vận chuyển mang đến là để giải mã mở đầu và các mã kế tiếp, mã cuối cùng không được giải. + Vì vậy: - Số aa tự do cần dùng cho mỗi lần tổng hợp chuỗi polipeptit là: N rN Số aatd = −1 = −1 2×3 3 - Khi rời khỏi ribôxôm, trong chuỗi polipeptit không còn aa tương ứng với mã mở đầu. Do đó, số aa tự do cần dùng để cấu thành phân tử prôtêin hoàn chỉnh (tham gia vào cấu trúc prôtêin để thực hiện chức năng sinh học) là: N rN Số aaPro = −2= −2 2×3 3 2. Giải mã tạo thành nhiều phân tử prôtêin: + Trong quá trình giải mã, tổng hợp prôtêin, mỗi lượt chuyển dịch của ribôxôm trên mARN sẽ tạo thành 1 chuỗi polipeptit. + Có n ribôxôm chuyển dịch qua mARN và không trở lại thì có n lượt trượt của ribôxôm. Do đó, số phân tử prôtêin (gồm 1 chuỗi polipeptit) bằng số lượt trượt của ribôxôm. + Một gen sao mã nhiều lần, tạo nhiều phân tử mARN cùng loại. Mỗi mARN đều có n lượt ribôxôm trượt qua thì quá trình giả mã bởi K phân tử mARN sẽ tạo ra số phân tử prôtêin: ∑ Pro = tổng số lượt trượt Ribôxôm = K × n + Tổng số axit amin tự do thu được hay huy động vừa để tham gia vào cấu trúc các phần từ protein vừa để tham gia mã mở đầu. + Vì vậy: - Tổng số axit amin tự do được dùng cho quá trình giải mã là số axit amin tham gia vào cấu trúc phần tử protein và số axit amin tham gia vào việc giải mã mở đầu (được dùng 1 lần mở mà thôi). rN rN ∑ aa td = Số Pro × 3 − 1 = K × n × 3 − 1 . - Tổng số aa tham gia cấu trúc prôtêin để thực hiện chức năng sinh học (không kể aa mở đầu): rN ∑ aa Pro = Số Pro × − 2 3 II. TÍNH SỐ PHÂN TỬ NƯỚC VÀ SỐ LIÊN KẾT PEPTIT: + Trong quá trình giải mã khi chuỗi polipeptit đang hình thành thì cứ 2 axit amin kế tiếp nối nhau bằng liên kết peptit thì đồng thời giải phóng 1 phân tử nước, 3 axit amin nối nhau bằng 2 liên kết peptit, đồng thời giải phóng 2 phân tử nước… + Vì vậy: - Số phân tử H2O được giải phóng trong quá trình giải mã tạo 1 chuỗi polipeptit là: rN Số phân tử H2O giải phóng = −2 3 - Tổng số phân tử nước được giải phóng trong quá trình tổng hợp nhiều phân tử protein (mỗi phân tử protein là 1 chuỗi polipeptit). Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 8
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 rN ∑H O 2 giải phóng = Số phân tử Pro × 3 − 2 - Khi chuỗi polipeptit rời khỏi ribôxôm tham gia chức năng sinh học thì axit amin mở đầu tách ra 1 mối liên kết peptit với axit amin đó không còn số liên kết peptit thực sự tạo lập được là: rN − 3 = Số aaPro – 1 3 - Vì vậy: Tổng số liên kết peptit thực sự hình thành trong các phân tử protein là: rN ∑ LK Peptit = Tổng số phân tử Pro × 3 − 3 = Số Pro.(Số aaPro – 1) III. TÍNH SỐ ARN VẬN CHUYỂN (tARN): + Trong quá trình tổng hợp protein, tARN mang axit amin đến giải mã. Mỗi lượt giải mã, tARN cung cấp 1 axit amin một phần tử ARN giải mã bao nhiêu lượt thì cung cấp bấy nhiêu axit amin. + Sự giải mã của tARN có thể không giống nhau: Có loại giải mã 3 lần, có loại 2 lần, 1 lần. - Nếu có: x phân tử giải mã 3 lần ⇒ Số aa do chúng cung cấp là 3x. y phân tử giải mã 2 lần ⇒ Số aa do chúng cung cấp là 2y. z phân tử giải mã 1 lần ⇒ Số aa do chúng cung cấp là z. - Vậy: Tổng số axit amin cần dùng là do các phân tử tARN vận chuyển 3 loại đó cung cấp. ⇒ Phương trình: 3x + 2y + z = ∑ aa td cần dùng. IV. SỰ DỊCH CHUYỂN CỦA RIBOXOM TRÊN ARN THÔNG TIN: 1. Vận tốc trượt của riboxom trên mARN: + Là độ dài mARN mà riboxom chuyển dịch được trong 1 giây. + Có thể tính vận tốc trượt bằng cách chia chiều dài mARN cho thời gian riboxom trượt từ đầu nọ đến đầu kia (trượt hết Marn). l v= (Å/s) t + Tốc độ giải mã của Ribôxôm: - Là số axit amin của chuỗi polipeptit kéo dài trong 1 giây (số bộ ba được giải trong 1 giây) bằng số bộ ba mà RB trượt trong 1 giây. - Có thể tính bằng cách chia số bộ ba của mARN cho thời gian RB trượt hết mARN. Tốc độ giải mã = 2. Thời gian tổng hợp 1 phân tử protein (phân tử protein gồm 1 chuỗi polipeptit): Khi riboxom trượt qua mã kết thúc, rời khỏi mARN thì sự tổng hợp phân tử protein của riboxom đó được xem là hoàn tất. Vì vậy thời gian hình thành 1 phân tử protein cũng là thời gian riboxom trượt hết chiều dài mARN (từ đầu nọ đến đầu kia). l t= t 3. Thời gian mỗi riboxom trượt qua hết mARN (kể từ lúc ribôxôm 1 bắt đầu trượt): Gọi t: Khoảng thời gian ribôxôm sau trượt chậm hơn ribôxôm trước. + Đối với RB 1: t + Đối với RB 2: t + ∆t + Đối với RB 3: t + 2∆t + Tương tự đối với các RB còn lại. V. TÍNH SỐ AXIT AMIN TỰ DO CẦN DÙNG ĐỐI VỚI CÁC RIBÔXÔM CÒN TIẾP XÚC VỚI mARN: + Tổng số aa tự do cần dùng đối với các riboxom có tiếp xúc với 1 mARN là tổng của các dãy polipeptit mà mỗi riboxom đó giải mã được: ∑ aa td = a1 + a2 + ... + ax Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 9
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 Trong đó: x: số ribôxôm; a1, a2…: số aa của chuỗi polipeptit của RB1, RB2… + Nếu trong các riboxom cách đều nhau thì số aa trong chuỗi polipeptit của mỗi riboxom đó lần lượt hơn nhau là 1 hằng số ⇒ Số aa của từng riboxom hợp thành 1 dãy cấp số cộng: - Số hạng đầu a1 = số 1 aa của RB1. - Công sai d = số aa ở RB sau kém hơn số aa trước đó. - Số hạng của dãy x = số riboxom có tiếp xúc mARN (đang trượt trên mARN). - Tổng số aa tự do cần dùng là tổng của dãy cấp số cộng đó: x Sx = 2a1 + ( x − 1) d 2 Phần B: CƠ SỞ VẬT CHẤT VÀ CƠ CHẾ DI TRUYỀN Ở CẤP ĐỘ TẾ BÀO (NHIỄM SẮC THỂ) PHẦN I: NHIỄM SẮC THỂ VÀ CƠ CHẾ NGUYÊN PHÂN I. TÍNH SỐ TẾ BÀO CON TẠO THÀNH: Tế bào sinh sản bằng cách phân đôi trở thành 2 tế bào con ⇒ Số tế bào ở thế hệ sau gấp đôi số tế bào ở thế hệ trước. + Từ 1 tế bào ban đầu: - Qua 1 đợt phân bào tạo 21 tế bào con. - Qua 2 đợt phân bào tạo 22 tế bào con. ⇒ Số tế bào con tạo thành từ 1 tế bào ban đầu qua x đợt phân bào: A = 2x + Từ nhiều tế bào ban đầu: - a1 tế bào qua x1 đợt phân bào → tế bào con a1.2x1 - a2 tế bào qua x2 đợt phân bào → tế bào con a2.2x2 ⇒ Tổng số tế bào con sinh ra: ∑ A = a .2 1 x1 + a2 .2 x2 + ... II. TÍNH SỐ NHIỄM SẮC THỂ TƯƠNG ĐƯƠNG VỚI NGUYÊN LIỆU ĐƯỢC CUNG CẤP TRONG QUÁ TRÌNH TỰ NHÂN ĐÔI CỦA NHIỄM SẮC THỂ: + Khi tự nhân đôi, mỗi nữa của nhiễm sắc thể ban đầu tạo thêm nữa mới từ nguyên liệu của môi trường nội bào để trở thành 2 nhiễm sắc thể giống hệt nó (Do đó có thể quan niệm là một nhiễm sắc thể cũ tạo thêm một nhiễm sắc thể mới). + Mỗi đợt nguyên phân có 1 đợt tự nhân đôi của các nhiễm sắc thể trong tế bào mẹ ⇒ Số đợt tự nhân đôi của nhiễm sắc thể bằng số đợt nguyên phân của tế bào. + Số NST tương đương với nguyên liệu được môi trường nội bào cung cấp bằng tổng số NST sau cùng trong tất cả tế bào con trừ số NST ban đầu tế bào mẹ. - Tổng số NST sau cùng trong tất cả tế bào con: 2n.2x. - Số NST ban đầu trong tế bào mẹ: 2n. Vậy: Tổng số NST tương đương với nguyên liệu được cung cấp khi 1 tế bào 2n phải qua x đợt nguyên phân là: ∑ NST = 2n × 2 x − 2n = 2n ( 2 x − 1) + Số NST chứa hoàn toàn nguyên liệu mới: Dù ở đợt nguyên phân nào, trong số NST của tế bào con cũng có 2 NST mang ½ NST cũ của 1 NST ban đầu số NST có chứa ½ NST cũ bằng 2 lần số NST ban đầu. Vì vậy, số NST trong tế bào con mà mỗi NST này đều được cấu thành từ nguyên liệu mới do môi trường nội bào cung cấp là: Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 10
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 ∑ NST mới = 2n × 2 − 2 × 2n = 2 ( 2 − 2 ) x x III. TÍNH THỜI GIAN NGUYÊN PHÂN: 1. Thời gian của 1 chu kì nguyên phân: Là thời gian của 5 giai đọan, có thể được tính từ đầu kì trước đến hết kì trung gian hoặc từ đầu kì trung gian đến hết kì cuối. 2. Thời gian qua các đợt nguyên phân: Là tổng thời gian của các đợt nguyên phân liên tiếp. + Tốc độ nguyên phân không thay đổi: Khi thời gian của đợt nguyên phân sau luôn luôn bằng thời gian của đợt nguyên phân trước: ∑ TG = Thời gian mỗi đợt × Số đợt nguyên phân + Tốc độ nguyên phân thay đổi: Nhanh dần đều khi thời gian của đợt phân bào sau ít hơn thời gian của đợt phân bào trước là 1 hằng số. Ngược lại, thời gian của nguyên phân giảm dần đều. Ví dụ: - Thời gian của đợt nguyên phân 1: 30 phút 30 phút - Thời gian của đợt nguyên phân 2: 28 phút 32 phút - Thời gian của đợt nguyên phân 3: 36 phút 34 phút Nhanh dần đều Chậm dần đều Vậy: Thời gian qua các đợt phân bào liên tiếp là tổng của dãy cấp số cộng mà mỗi số hạng là thời gian của 1 đợt nguyên phân. x x ∑ TG = 2 ( a 1 + a2 ) = 2 2a1 + ( x − 1) d PHẦN II: CƠ CHẾ GIẢM PHÂN VÀ THỤ TINH I. TÍNH SỐ GIAO TỬ HÌNH THÀNH VÀ SỐ HỢP TỬ TẠO RA: 1. Tạo giao tử (Kiểu NST giới tính: đực XY; cái XX): + Ơ vùng chín, mỗi tế bào sinh dục sơ khai (tế bào sinh tinh) qua giảm phân cho 4 tinh trùng và gồm 2 loại X và Y có tỉ lệ bằng nhau. Số tinh trùng hình thành = Số tế bào sinh tinh × 4 Số tinh trùng X hình thành = Số tế bào Y hình thành + Ơ vùng chín, mỗi tế bào sinh dục sơ khai (tế bào sinh trứng) qua giảm phân chỉ cho 1 tế bào trứng gồm 1 loại X, 3 tế bào kia là thể định hướng (về sau bị tiêu biến). Số trứng hình thành = Số tế bào trứng × 1 Số thể định hướng = Số tế bào sinh trứng × 3 2. Tạo hợp tử: + Một tinh trùng loại X kết hợp với trứng tạo thành 1 hợp tử XX, còn tinh trùng loại Y kết hợp với trứng tạo thành 1 hợp tử XY. - Tinh trùng X × Trứng X → Hợp tử XX (cái) - Tinh trùng Y × Trứng X → Hợp tử XY (đực) + Mỗi tế bào trứng chỉ kết hợp với một tinh trùng để tạo thành 1 hợp tử . Số hợp tử tạo thành = Số tinh trùng thụ tinh = Số trứng thụ tinh 3. Tỉ lệ thụ tinh (Hiệu suất thụ tinh): + Tỉ lệ thụ tinh của tinh trùng = Số tinh trùng thụ tinh: Tổng số tinh trứng hình thành. + Tỉ lệ thụ tinh của trứng = Số trứng thụ tinh: Tổng số trứng hình thành. II. TÍNH SỐ LOẠI GIAO TỬ VÀ HỢP TỬ KHÁC NHAU VỀ NGUỒN GỐC VÀ CẤU TRÚC NST: Sự phân li và tổ hợp của NST trong quá trình giảm phân: 1. Ở phân bào I: + Từ kì sau đến kì cuối, mỗi NST kép trong cặp tương đồng phân li về 1 tế bào, có khả năng tổng hợp tự do với các NST kép của các cặp khác theo nhiều kiểu. Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 11
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 + Nếu có trao đổi đoạn trong cặp NST thì chỉ thay đổi dạng trong số kiểu đó, chứ không làm tăng số kiểu tổ hợp. - Số kiểu tổ hợp: 2n (n số cặp NST tương đồng). - Các dạng tổ hợp: dùng sơ đồ phân nhánh hoặc cách nhân đại số. 2. Ở phân bào II: + Từ kì sau đến kì cuối, mỗi NST đơn trong NST kép phân li về 1 giao tử và có khả năng tổ hợp tự do với các NST đơn của những cặp khác tạo thành nhiều kiểu tổ hợp, do đó phát sinh nhiều loại giao tử + Nếu có trao đổi đọan xảy ra tại 1 điểm trong cặp NST thì cứ mỗi cặp có trao đổi đoạn sẽ làm số loại giao tử tăng gấp đôi. - Số kiểu giao tử: 2n + m (m: số cặp NST có trao đổi đoạn) - Dạng tổ hợp: dùng sơ đồ phân nhánh hoặc cách nhân đại số. Phần C: CÁC QUY LUẬT DI TRUYỀN PHẦN I: CÁC ĐỊNH LUẬT CỦA MENDEN A. TÓM TẮT LÍ THUYẾT: I. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ THUẬT NGỮ: + Alen: Là các trạng thái khác nhau của cùng một gen. Các alen có vị trí tương ứng trên 1 cặp NST tương đồng (lôcut). VD: Gen quy định màu hạt có 2 alen: A → hạt vàng; a → hạt xanh. + Cặp alen: Là 2 alen giống nhau hay khác nhau thuộc cùng một gen nằm trên 1 cặp NST tương đồng ở vị trí tương ứng trong tế bào lưỡng bội. VD: AA, Aa, aa. - Nếu 2 alen có cấu trúc giống nhau → Cặp gen đồng hợp. VD: AA, aa. - Nếu 2 alen có cấu trúc khác nhau → Cặp gen dị hợp. VD: Aa, Bb. + Thể đồng hợp: Là cá thể mang 2 alen giống nhau thuộc cùng 1 gen. VD: AA, aa, BB, bb. + Thể dị hợp: Là cá thể mang 2 alen khác nhau thuộc cùng 1 gen. VD: Aa, Bb, AaBb. + Tính trạng tương phản: Là 2 trạng thái khác nhau của cùng một tính trạng nhưng biểu hiện trái ngược nhau. VD: Thân cao và thân thấp là 2 trạng thái của tính trạng chiều cao thân → cặp tính trạng tương phản. + Kiểu gen: Là tổ hợp toàn bộ các gen trong tế bào của cơ thể sinh vật. VD: Aa, AB, Bv BV AB , , bv bv ab + Kiểu hình: Là tổ hợp toàn bộ các tính trạng và đặc tính cơ thể. VD: Ruồi dấm có kiểu hình thân xám cánh dài hoặc thân đen cánh ngắn. II. CÁC ĐỊNH LUẬT CỦA MENDEN: 1. Phương pháp nghiên cứu di truyền của Menden: (có 2 phương pháp) a) Phương pháp phân tích cơ thể lai: + Chọn dòng thuần: Trồng riêng và để tự thụ phấn , nếu đời con hoàn toàn giống bố mẹ thì thứ đậu đó thuần chủng về tính trạng nghiên cứu. + Lai các cặp bố mẹ thuần chủng khác nhau về một hoặc vài cặp tính trạng tương phản. VD: Pt/c : vàng × xanh. + Sử dụng thống kê toán học trên số lượng lớn cá thể lai để phân tích quy luật di truyền từ P → F. b) Lai phân tích: Là phép lai giữa cơ thể mang tính trang trội với cơ thể mang tính trạng lặn để kiểm tra kiểu gen của cá thể mang tính trạng trội là đồng hợp hay dị hợp. + Nếu thế hệ lai sinh ra đồng tính thì cơ thể có kiểu hình trội có kiểu gen đồng hợp. Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 12
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 + Nếu thế hệ lai sinh ra phân tính thì cơ thể có kiểu hình trội có kiểu gen dị hợp. VD: Lai phân tích đậu hạt vàng (KG: AA hoặc Aa) với đậu hạt xanh (KG: aa) - Nếu Fa đồng tính hạt vàng thì cây đậu hạt vàng muốn tìm KG có KG đồng hợp trội (AA). - Nếu Fa phân tính (1 vàng : 1 xanh) thì cây đậu hạt vàng muốn tìm KG có KG dị hợp trội (Aa). 2. Lai một cặp tính trạng: a) Khái niệm: Phép lai trong đó cặp bố mẹ thuần chủng khác nhau về 1 cặp tính trạng tương phản đem lai. b) Thí nghiệm: Lai 2 thứ đậu Hà Lan thuần chủng khác nhau về 1 cặp tính trạng tương phản là hạt vàng với hạt lục, thu được F1 đồng loạt hạt vàng. Cho F1 tự thụ, F2 thu được ¾ hạt vàng; ¼ hạt xanh. c) Nội dung định luật: + Định luật đồng tính: Khi lai bố mẹ khác nhau về 1 cặp tính trạng tương phản, thì F1 có kiểu hình đồng nhất biểu hiện tính trạng 1 bên của bố hoặc mẹ. Tính trạng biểu hiện ở F1 là tính trạng trội, tính trạng không biểu hiện ở F1 là tính trạng lặn. + Định luật phân tính: Khi cho các cơ thể lai F1 tự thụ phấn hoặc giao phấn thì F2 có sự phân li kiểu hình theo tỉ lệ xấp xỉ 3 trội : 1 lặn. d) Giải thích định luật: + Theo Menden: thế hệ lai F1 không sinh giao tử lai mà chỉ sinh ra giao tử thuần khiết. + Theo thuyết NST (cơ sở tế bào học của định luật đồng tính và phân tính). e) Điều kiện nghiệm đúng của định luật đồng tính và phân tính: + Bố mẹ phải thuần chủng và khác nhau 1 cặp tính trạng tương phản đem lai. + Tính trạng trội phải trội hoàn toàn. + Số cá thể phân tích phải lớn. f)Ý nghĩa: + Định luật đồng tính: Lai các giống thuần chủng tạo ưu thế lai ở F1 do các cặp gen dị hợp quy định. + Định luật phân tính: Không dùng F1 làm giống vì F2 xuất hiện tính trạng lặn không có lợi. + Ứng dụng định luật đồng tính và phân tính trong phép lai phân tích: cho phép lai xác định được kiểu gen của cơ thể mang tính trạng trội là thể đồng hợp hay dị hợp 3. Lai hai hay nhiều cặp tính trạng: a) Khái niệm: Là phép lai trong đó cặp bố mẹ thuần chủng đem lai phân biệt nhau về 2 hay nhiều cặp tính trạng tương phản. VD: Lai giữa đậu Hà Lan hạt vàng, trơn với hạt xanh, nhăn. b) Thí nghiệm của Menden: + Thí nghiệm và kết quả: - Lai giữa 2 thứ đậu thuần chủng khác nhau 2 cặp tính trạng tương phản: hạt vàng vỏ trơn với hạt xanh vỏ nhăn, thu được F1 đồng loạt hạt vàng trơn. - Cho các cây F1 vàng trơn tự thụ phấn hoặc giao phấn với nhau, F2 thu được tỉ lệ xấp xỉ: 9 vàng trơn : 3 vàng nhăn : 3 xanh trơn : 1 xanh nhăn. + Nhận xét: - F2 xuất hiện 2 loại kiểu hình mới khác bố mẹ là vàng nhăn và xanh trơn được gọi là biến dị tổ hợp. - Mỗi tính trạng xét riêng tuân theo định luật đồng tính ở F1 và phân tính ở F2. Xét riêng: • F1: 100% hạt vàng → F2: hạt vàng/hạt xanh = 9 + 3/3 + 1 = 3/1 • F1: 100% hạt trơn → F2: hạt trơn/hạt nhăn = 9 + 3/3 + 1 = 3/1 Xét chung 2 tính trạng: Ở F2 = (3V : 1X) (3T : 1N) = (9V – T : 3V – N : 3X – T : 1X – N) + Vậy: Mỗi cặp tính trạng di truyền không phụ thuộc vào nhau. Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 13
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 c) Nội dung định luật phân li độc lập: Khi lai 2 bố mẹ thuần chủng, khác nhau về 2 hay nhiều cặp tính trạng tương phản thì sự di truyền của cặp tính trạng này không phụ thuộc vào sự di truyền của cặp tính trạng kia, do đó ở F2 xuất hiện những tổ hợp tính trạng khác bố mẹ gọi là biến dị tổ hợp. d) Giải thích định luật phân li độc lập của Menden theo thuyết NST (cơ sở TB học): + Gen trội A: hạt vàng; gen lặn a: hạt xanh. Gen trội B: hạt trơn; gen lặn b: hạt nhăn. + Mỗi cặp gen qui định 1 cặp tính trạng và nằm trên 1 cặp NST tương đồng riêng. + Pt/c: vàng trơn x xanh nhăn → F1: 100% vàng trơn. F1 × F1 → F2 gồm: - 9 kiểu gen: 1AABB : 2AaBB : 2AABb : 4AaBb : 1Aabb : 2Aabb : 1aaBB : 2aaBb : 1aabb. - 4 kiểu hình: 9 vàng trơn : 3 vàng nhăn : 3 xanh trơn : 1 xanh nhăn. e) Điều kiện nghiệm đúng: + Bố mẹ phải thuần chủng và khác nhau về các cặp tính trạng tương phản đem lai. + Tính trạng trội phải trội hoàn toàn. + Số cá thể phân tích phải lớn. + Các cặp gen xác định các cặp tính trạng tương phản nằm trên các cặp NST tương đồng khác nhau. + Các cặp gen phải tác động riêng rẽ lên sự hình thành tính trạng. f)Ý nghĩa: Sự phân li độc lập và tổ hợp tự do của NST và gen trong giảm phân, thụ tinh làm tăng biến dị tổ hợp là nguồn nguyên liệu cho chọn giống và tiến hoá, giải thích sự đa dạng của sinh vật. 4. Di truyền tính trạng trung gian (Trội không hoàn toàn): a) Thí nghiệm: Lai 2 thứ hoa Dạ Lan thuần chủng hoa đỏ: AA với hoa trắng aa, được các cây F1 đều có hoa màu hồng (Aa). Cho các cây F1 tự thụ phấn (hoặc giao phấn), ở F2 phân li theo tỉ lệ: 1 đỏ : 2 hồng : 1 trắng. ⇒ Nhận xét: Thể đồng hợp và dị hợp có kiểu hình khác nhau. b) Nội dung định luật: Khi lai 2 cơ thể bố mẹ khác nhau về 1 cặp tính trạng, thì F1 đồng loạt mang tính trạng trung gian giữ bố và mẹ. c) Giải thích: Tính trạng màu hoa do một cặp gen quy định: AA: hoa đỏ; aa: hoa trắng; Aa: hoa hồng. Sơ đồ lai: PTC: AA (hoa đỏ) × aa (hoa trắng) GP: A a F1: Aa (100% hoa hồng) F1 x F1: Aa (hoa hồng) Aa (hoa hồng) G F1 A, a A, a F2: AA (1 đỏ) : 2Aa (2 hồng) : aa (1 trắng) B. PHƯƠNG PHÁP GIẢI: I. TÍNH SỐ LOẠI VÀ THÀNH PHẦN GEN GIAO TỬ: 1. Số loại giao tử: Không tuỳ thuộc vào kiểu gen trong KG mà tuỳ thuộc vào số cặp gen dị hợp trong đó: + Trong KG có 1 cặp gen dị hợp → 21 loại giao tử. + Trong KG có 2 cặp gen dị hợp → 22 loại giao tử. + Trong KG có 3 cặp gen dị hợp → 23 loại giao tử. + Trong KG có n cặp gen dị hợp → 2n loại giao tử. 2. Thành phần gen (KG) của giao tử: + Trong tế bào (2n) của cơ thể gen tồn tại thành từng cặp tương đồng, còn trong giao tử (n) chỉ còn mang 1 gen trong cặp. - Đối với cặp gen đồng hợp AA (hoặc aa): cho 1 loại giao tử A (hoặc 1 loại giao tử a). Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 14
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 - Đối với cặp gen dị hợp Aa: cho 2 loại giao tử với tỉ lệ bằng nhau giao tử A và giao tử a. + Suy luận tương tự đối với nhiều cặp gen dị hợp nằm trên các cặp NST khác nhau, thành phần kiểu gen của các loại giao tử được ghi theo sơ đồ phân nhánh (sơ đồ Auerbac) hoặc bằng cách nhân đại số. Ví dụ: Kiểu gen: AaBbDd → giao tử: ABD, ABd, AbD, Abd, aBD, aBd, abD, abd. II. TÍNH SỐ KIỂU TỔ HỢP, KIỂU GEN, KIỂU HÌNH VÀ CÁC TỈ LỆ PHÂN LI Ở ĐỜI CON: 1. Số kiểu tổ hợp: Mỗi loại giao tử đực tổ hợp tự do với các loại giao tử cái tạo thành nhiều kiểu tổ hợp trong các hợp tử. Vì vậy số kiểu tổ hợp giữa các loại giao tử đực và cái là: Số kiểu tổ hợp = Số loại giao tử đực × Số loại giao tử cái Chú ý: + Biết kiểu tổ hợp ⇒ Biết số loại giao tử đực, giao tử cái ⇒ Biết được cặp gen dị hợp trong kiểu gen của cha mẹ. + Kiểu tổ hợp khác nhau nhưng có thể đưa đến kiểu gen giống nhau ⇒ Số KG ≤ Số kiểu tổ hợp. 2. Số loại giao tử và tỉ lệ phân li về kiểu gen(KG), kiểu hình (KH): Sự di truyền của các gen là độc lập với nhau ⇒ Sự tổ hợp tự do giữa các cặp gen cũng như giữa các cặp tính trạng.Vì vậy, kết qủa về kiểu gen cũng như về kiểu hình ở đời con được tính như sau: + Tỉ lệ KG chung của nhiều cặp gen = Các tỉ lệ KG riêng rẽ của mỗi cặp gen nhân với nhau. ⇒ Số KG tính chung = Số KG riêng của mỗi cặp gen nhân với nhau + Tỉ lệ KH chung của nhiều cặp tính trạng = Các tỉ lệ KH riêng rẽ của mỗi cặp tính trạng nhân với nhau III. TÌM KIỂU GEN CỦA BỐ MẸ: 1. Kiểu gen riêng của từng loại tính trạng: Xét riêng kết quả đời con lai F1 của từng loại tính trạng. a) F1 đồng tính: + Nếu bố mẹ (P) có KH khác nhau thì F 1 nghiệm đúng ĐL đồng tính của Menden ⇒ Tính trạng biểu hiện ở F1 là tính trạng trội và thế hệ P đều thuần chủng: AA × aa. + Nếu P cùng kiểu hình và F1 mang tính trạng trội thì 1 trong 2P có KG đồng hợp trội AA, P còn lại có thể là AA hoặc Aa. + Nếu P không rõ KH và F1 mang tính trạng trội, thì 1 trong 2P là đồng hợp trội AA, P còn lại tuỳ ý: AA, Aa hoặc aa. b) F1 phân tính nếu có tỉ lệ: + F1 phân tính theo tỉ lệ 3:1 3 1 F1 nghiệm đúng định luật phân tính của Menden ⇒ tính trạng là tính trạng trội, là 4 4 tính trạng lặn và P đều dị hợp: Aa × Aa. Chú ý: Trong trường hợp trội không hoàn toàn thì tỉ lệ F 1 là 1 : 2 : 1. Trong trường hợp có gen gây chết ở trạng thái đồng hợp thì tỉ lệ F1 là 2 : 1. + F1 phân tính theo tỉ lệ 1 : 1 F1 là kết qủa đặc trưng của phép lai phân tích thể dị hợp ⇒ 1bên P có KG dị hợp Aa, P còn lại đồng hợp aa. + F1 phân tính không rõ tỉ lệ Dựa vào cá thể mang tính trạng lặn ở F 1 là aa ⇒ P đều chứa gen lặn a, phối hợp với KH của P suy ra KG của P. 2. Kiểu gen chung của nhiều loại tính trạng: a) Trong phép lai không phải là phép lai phân tích: Kết hợp kết quả về KG riêng của từng loại tính trạng với nhau. Ví dụ: Ở cà chua A: quả đỏ; a: quả vàng. B: quả tròn; b: quả bầu dục. Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 15
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 Cho lai 2 cây chưa rõ KG và KH với nhau thu được F1 gồm: 3 cây đỏ tròn; 3 đỏ bầu dục; 1 vàng tròn; 1 vàng bầu dục. Các cặp gen nằm trên các cặp NST khác nhau. Tìm KG 2 cây thuộc thế hệ P. + Xét riêng từng cặp tính trạng: - F1 gồm (3 + 3) đỏ : (1 + 1) vàng = 3 đỏ : 1 vàng (theo ĐL đồng tính) ⇒ P: Aa × Aa - F1 gồm (3 + 1) tròn : (3 + 1) bầu dục = 1 tròn : 1 bầu dục (lai phân tích dị hợp) ⇒ P: Bb × bb + Xét chung: Kết hợp kết qủa về kiểu gen riêng của mỗi loại tính trạng ở trên ⇒ Kiểu gen của P là: AaBb × AaBb. b) Trong phép lai phân tích: Không xét riêng từng loại tính trạng mà phải dựa vào kết quả của phép lai để xác định tỉ lệ và thành phần gen của mỗi loại giao tử sinh ra ⇒ KG của cá thể đó. IV. CÁCH NHẬN ĐỊNH QUY LUẬT DI TRUYỀN: 1. Căn cứ vào phép lai không phải là phép lai phân tích: + Tìm tỉ lệ phân tính về KH ở thế hệ con đối với mỗi loại tính trạng. + Nhân tỉ lệ KH riêng rẽ của loại tính trạng này với với tỉ lệ KH riêng của loại tính trạng kia. Nếu thấy kết quả tính được phù hợp với kết qủa phép lai ⇒ 2 cặp gen quy định 2 loại tính trạng đó nằm trên 2 cặp NST khác nhau, di truyền theo quy luật phân li độc lập của Menden (trừ tỉ lệ 1 : 1 nhân với nhau). Ví dụ: Cho lai 2 thứ cà chua: quả đỏ thân cao với quả đỏ thân thấp thu được 37,5% quả đỏ thân cao; 37,5% quả đỏ thân thấp; 12,5% quả vàng thân cao; 12,5% quả vàng thân thấp. Biết rằng mỗi tính trạng do 1 gen quy định. Giải: + Xét riêng từng tính trạng ở thế hệ con (37,5% + 37,5%) đỏ : (12,5% + 12,5%) vàng = 3 đỏ : 1 vàng (37,5% + 12,5%) cao : (37,5% + 12,5%) thấp = 1 cao : 1 thấp + Nhân 2 tỉ lệ này (3 đỏ : 1 vàng) (1 cao : 1 thấp) = 3 đỏ cao : 3 đỏ thấp : 1 vàng cao : 1 vàng thấp. Phù hợp với phép lai trong đề bài. + Vậy: 2 cặp gen quy định 2 cặp nằm trên 2 cặp NST khác nhau. 2. Căn cứ vào phép lai phân tích: + Không xét riêng từng loại tính trạng mà dựa vào kết quả phép lai để xác định tỉ lệ và loại giao tử sinh ra của các cá thể cần tìm. + Nếu kết quả lai chứng tỏ cá thể dị hợp kép cho ra 4 loại giao tử tỉ lệ bằng nhau ⇒ 2cặp gen đó nằm trên 2 cặp NST khác nhau. PHẦN II: LIÊN KẾT GEN – HOÁN VỊ GEN A. TÓM TẮT LÍ THUYẾT: I. LIÊN KẾT GEN HOÀN TOÀN: 1. Thí nghiệm của Mocgan: a) Đối tượng nghiên cứu: Ruồi giấm có những điểm thuận lợi trong nghiên cứu di truyền: dễ nuôi trong ống nghiệm, đẻ nhiều, vòng đời ngắn (10 – 14 ngày/thế hệ ), số lượng NST ít (2n = 8), nhiều biến dị dễ thấy. b) Nội dung thí nghiệm: + Lai 2 dòng ruồi giấm thuần chủng khác nhau về 2 cặp tính trạng tương phản là ruồi thân xám, cánh dài với ruồi thân đen cánh ngắn. Được F1 đồng loạt ruồi thân xám cánh dài. Vậy: theo định luật đồng tính của Menden: thân xám cánh dài là tính trạng trội hoàn toàn so với thân đen, cánh ngắn và F1 có kiểu gen dị hợp 2 cặp gen. + Lai phân tích ruồi đực F1 thân xám, cánh dài với ruồi cái thân đen, cánh ngắn. Ở F2 thu được 50% thân xám cánh dài; 50% thân đen cánh ngắn. Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 16
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 c) Nhận xét: + Nếu 2 tính trạng do 2 cặp gen nằm trên 2 cặp NST khác nhau di truyền phân li độc lập thì kết quả lai phân tích thu được 4 loại kiểu hình với tỉ lệ bằng nhau. + Kết quả thí nghiệm chỉ thu được 2 loại kiểu hình giống bố mẹ. Ruồi cái là thể đồng hợp về 2 cặp gen lặn chỉ cho 1 loại giao tử, chứng tỏ ruồi cái F1 dị hợp 2 cặp gen nhưng chỉ cho 2 loại giao tử với tỉ lệ bằng nhau chứ không phải là 4 loại giao tử giống như phân li độc lập của Menden + Như vậy: Có sự di truyền liên kết giữa 2 tính trạng màu sắc thân và hình dạng cánh. Tính trạng thân xám luôn đi kèm với tính trạng cánh dài, tính trạng thân đen luôn đi kèm với tính trạng cánh ngắn. 2. Giải thích cơ sở tế bào học (vẽ sơ đồ phân li NST): - Quy ước: B: thân xám; b: thân đen; V: cánh dài; v: cánh ngắn. - Kết quả thí nghiệm trên chỉ có thể giải thích được nếu thừa nhận các gen B và V cùng nằm trên 1 NST (kí hiệu: BV), các gen b và v cùng nằm trên 1 NST (kí hiệu: bv) trong cặp tương đồng. - Sơ đồ lai: (HS tự viết). 3. Nội dung định luật liên kết gen hoàn toàn: - Các gen phân bố trên NST tại những vị trí xác định gọi là lôcut. - Trong tế bào, số lượng gen lớn hơn số lượng NST nhiều nên trên mỗi NST phải mang nhiều gen. - Các gen nằm trên 1 NST phân li cùng nhau trong quá trình phân bào và làm thành 1 nhóm gen lên kết. - Số nhóm gen liên kết ở mỗi loài là tương ứng với số NST đơn bội (n) của loài đó. - Số nhóm tính trạng di truyền liên kết tương ứng với nhóm gen liên kết. 4. Ý nghĩa của di truyền liên kết: - Liên kết gen làm hạn chế sự xuất hiện của biến dị tổ hợp, bảo toàn những tính trạng giống bố mẹ. - Liên kết gen đảm bảo sự di truyền bền vững từng nhóm tính trạng qui định bởi các gen trên 1 NST - Trong chọn giống, tiến hành lai tạo ra giống mới có các gen quí (qui định nhóm tính trạng tốt) nằm trong cùng 1 nhóm gen liên kết luôn đi kèm với nhau. II. LIÊN KẾT GEN KHÔNG HOÀN TOÀN: 1. Thí nghiệm: Khi cho lai ruồi cái F1 thân xám cánh dài giao phối với ruồi cái thân đen cánh ngắn. Thu được ở F2: 41% thân xám, cánh dài; 41% thân đen, cánh ngắn; 9% thân xám, cánh ngắn; 9% thân đen cánh dài. Nhận xét: - Nếu chỉ có hiện tượng liên kết gen thì F2 chỉ có 2 loại kiểu hình là xám, dài và đen, ngắn. - Thực tế ở F2 có 4 loại kiểu hình, trong đó có 2 loại kiểu hình mới là thân xám, cánh ngắn và thân đen, cánh dài với tỉ lệ thấp là kết quả của hiện tượng hoán vị gen giữa 2 trong 4 crômatit của cặp NST kép. 2. Giải thích bằng cơ sở tế bào học: (vẽ sơ đồ phân li NST) - Viết sơ đồ lai ( HS tự viết ) - Tần số hoán vị gen (P) = ∑ tỉ lệ % các loại giao tử có gen hoán vị. VD: Thí nghiệm trên thì ⇒ tần số hoán vị = 9%Bv + 9%bV = 18%. B. PHƯƠNG PHÁP GIẢI: I. TÍNH SỐ LOẠI VÀ THÀNH PHẦN GIAO TỬ: 1. Các gen liên kết hoàn toàn: a) Trên 1 cặp NST (1 nhóm gen) + Các gen đồng hợp tử → 1 loại giao tử. Ab ABd Ví dụ: → 1 loại giao tử Aa; → Abd. Ab ABd Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 17
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 + Nếu có 1 cặp gen dị hợp trở lên → 2 loại giao tử tỉ lệ tương đương. AB AB ABD Ví dụ: → AB = Ab; → AB = ab; → ABD = abd. Ab ab abd b) Trên nhiều cặp NST (nhiều nhóm gen) nếu mỗi nhóm gen có ít nhất 1 cặp gen dị hợp: Số loại giao tử = 2n Với: n = số nhóm gen (số cặp NST) Tìm thành phần gen mỗi loại giao tử: dùng sơ đồ phân nhánh hoặc nhân đại số là mỗi loại giao tử của mỗi nhóm gen này phối hợp đủ kiểu với các loại giao tử của nhóm gen kia. AB DE Ví dụ: Cơ thể có KG: . → 4 loại giao tử: AB.DE : AB.de : ab.DE : ab.de ab de Vì số nhóm gen là 2 ⇒ số loại giao tử 22 = 4 loại giao tử. 2. Các gen liên kết không hoàn toàn: Mỗi nhóm gen phải chứa 2 cặp gen dị hợp trở lên mới phát sinh giao tử mang tổ hợp gen chéo (giao tử HVG) trong quá trình giảm phân. a) Trường hợp 2 cặp gen dị hợp: Số loại giao tử: 22 = 4 loại tỉ lệ không bằng nhau. Thành phần gen: + 2 loại giao tử bình thường mang gen liên kết tỉ lệ mỗi loại giao tử này > 25%. + 2 loại giao tử HVG mang tổ hợp gen chéo nhau do 2 gen tương ứng đổi chổ, tỉ lệ mỗi loại giao tử này < 25%. Ví dụ: Cơ thể có KG liên kết không hoàn toàn tạo giao tử: - 2 loại giao tử bình thường tỉ lệ cao là: AB = ab > 25%. - 2 loại giao tử HVG tỉ lệ thấp là: Ab = aB < 25%. b) Trường hợp 3 cặp gen dị hợp: + Có xảy ra trao đổi chéo 2 chổ: ABD VD: Cơ thể có KG: Abd - Số loại giao tử tạo ra = 8 loại. - Thành phần KG các loại giao tử: Giao tử bình thường: ABD = abd Giao tử TĐC 1 chổ: Abd = aBD = X1; ABd = abD = X2 Giao tử TĐC 2 chổ: AbD = X3 + Không xảy ra TĐC 2 chổ: ABD VD: Cơ thể có KG: abd - Số loại giao tử tạo ra = 6 loại giao tử. - Thành phần KG các loại giao tử: Giao tử bình thường: ABD = abd Giao tử TĐC 1 chổ: Abd = aBD = X1; ABd = abD = X2 II. TẦN SỐ TRAO ĐỔI CHÉO VÀ KHOẢNG CÁCH TƯƠNG ĐỐI GIỮA 2 GEN TRÊN 1 NST: 1. Tần số trao đổi chéo (tần số HVG): p - Tần số TĐC giữa 2 gen trên cùng NST bằng tổng tỉ lệ 2 giao tử HVG. 100 − p 1 − p Do đó: Tỉ lệ mỗi loại giao tử bình thường = = 2 2 p Tỉ lệ mỗi loại giao tử HVG = 2 - Tần số TĐC thể hiện lực liên kết giữa các gen. Thường các gen có xu hướng chủ yếu là liên kết → tần số HVG < 50%. - Trong trường hợp đặc biệt: các tế bào sinh dục sơ khai đều xảy ra TĐC giống nhau → tần số HVG Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 18
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 p = 50%. Do đó, cơ thể dị hợp tử kép cho 4 loại giao tử tỉ lệ tương đương giống với trường hợp phân li độc lập. 2. Khoảng cách tương đối giữa các gen trên cùng 1 NST: - Tần số HVG thể hiện khoảng cách tương đối giữa 2 gen: 2 gen càng nằm xa nhau thì tần số HVG càng lớn và ngược lại các gen càng nằm xa nhau thì tần số HVG càng nhỏ. - Dựa vào tần số HVG ⇒ Khoảng cách giữa các gen ⇒ Vị trí tương đối (locut) trong nhóm gen liên kết. - Qui ước: 1 cM (centimorgan) = 1%HVG. III. TÍNH TẦN SỐ HOÁN VỊ GEN: 1. Trong phép lai phân tích: Tần số HVG: p = × 100% Ab Ví dụ: Lai phân tích ruồi cái thân xám cánh dài thuộc KG đối được thế hệ lai gồm 376 con aB xám ngắn : 375 con đen dài : 124 con xám dài : 125 con đen ngắn. Giải: Xám dài và đen ngắn là 2 KH do TĐC tạo ra : 124 + 125 ⇒ Tần số HVG = × 100 = 25% 376 + 375 + 124 + 125 2. Trong các phép lai khác (giải bằng đại số) p + Đặt p: Tần số HVG ⇒ tỉ lệ giao tử HVG là: 2 1− p ⇒ tỉ lệ giao tử BT là: 2 + Dựa vào loại KH mà đề bài cho biết. Lập tỉ lệ: Tỉ lệ các KG làm nên KH theo ẩn số p = Ab Ví dụ: Cho cây thân cao hạt dài có KG tự thụ phấn, ở F1 thu được 4000 cây, trong đó có 260 aB cây thấp tròn. Giải: p - Đặt p = Tần số HVG ⇒ tỉ lệ giao tử HVG là: 2 ab 160 4 - F1 thu được cây thấp tròn có tỉ lệ = = ab 4000 100 2 2 p ab p 4 - Tỉ lệ KG làm nên cây thấp tròn là: . ⇒ phương trình: = ⇒ p = 40% 2 ab 2 100 IV. CÁCH NHẬN ĐỊNH QUY LUẬT DI TRUYỀN: 1. Dựa vào phép lai không phải là phép lai phân tích. + Tìm tỉ lệ phân tính về KH ở thế hệ lai đối với mỗi loại tính trạng. + Nhân 2 tỉ lệ KH riêng của 2 loại tính trạng với nhau. Nếu kết quả không phù hợp đề bài ⇒ 2 cặp gen quy định 2 cặp tính trạng đó nằm trên cùng 1 cặp NST. 2. Dựa vào phép lai phân tích + Nếu kết quả lai chứng tỏ cá thể dị hợp kép cho 2 loại giao tử hoặc 4 loại giao tử có tỉ lệ không bằng nhau ⇒ 2 cặp gen nằm trên cùng 1 cặp NST. PHẦN III: TƯƠNG TÁC GEN A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT: Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 19
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Đình Chiểu Công thức Sinh học 12 I. TÍNH TRẠNG ĐA GEN (Tương tác gen/Nhiều gen chi phối một tính trạng) 1. Tác động bổ trợ: a) Khái niệm: Tác động bổ trợ là kiểu tác động qua lại của 2 hay nhiều cặp gen thuộc những lôcut khác nhau (không alen) làm xuất hiện 1 tính trạng mới. b) Nội dung định luật: + Hai hoặc nhiều gen không alen có thể tác động lên sự hình thành tính trạng. + Các dạng tác động khác nhau cho tỉ lệ kiểu hình ở F2 là biến dạng của (9 : 3 : 3 : 1) c) Các dạng tác động bổ trợ: (Các tỉ lệ: 9 : 3 : 3 : 1; 9 : 6 : 1; 9 : 7). Ta chỉ xét 1 dạng tỉ lệ: 9 : 6 : 1. + Thí nghiệm: Khi lai 2 thứ bí quả tròn thuần chủng với nhau , F2 thu được 3 loại kiểu hình với tỉ lệ: 9 dẹt : 6 tròn : 1 dài. + Giải thích: F2 có tỉ lệ kiểu hình: 9 : 6 : 1 = 16 tổ hợp = 4 loại giao tử (?F 1) × 4 loại giao tử (?F1). Nghĩa là F1 mỗi bên cho 4 loại giao tử với tỉ lệ bằng nhau.Vậy F 1 mỗi bên đều phải dị hợp ít nhất 2 cặp gen, nhưng chỉ quy định 1 tính trạng. Vậy tính trạng dạng quả do 2 cặp gen nằm trên 2 cặp NST tương đồng khác nhau tác động tác động qua lại cùng qui định. • Qui ước gen: Giả sử 2 cặp gen tương tác là Aa và Bb: - Các kiểu gen có 2 gen trội (A–B–) tác động bổ trợ hình thành bí quả dẹt. - Các kiểu gen chỉ có 1 gen trội: A–bb hoặc aaB– qui định bí quả tròn. - Kiểu gen có 2 cặp gen lặn (aabb) tác động bổ trợ hình thành bí quả dài. Nguyễn Hoàng Nhựt Lynh 20
![](images/graphics/blank.gif)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close


markdown:
...loại rủi ro pháp lý, nắm cơ hội làm giàu...
THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
-------
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
--------------
Số: 1105/QĐ-TTg
Hà Nội, ngày 28 tháng 07 năm 2009
QUYẾT ĐỊNH
VỀ VIỆC PHÊ DUYỆT BỔ SUNG DANH SÁCH XÃ ĐẶC BIỆT KHÓ
KHĂN, XÃ BIÊN GIỚI, XÃ AN TOÀN KHU VÀO DIỆN ĐẦU TƯ CHƯƠNG TRÌNH 135 GIAI ĐOẠN
II VÀ DANH SÁCH XÃ HOÀN THÀNH MỤC TIÊU, RA KHỎI DIỆN ĐẦU TƯ CỦA CHƯƠNG TRÌNH
135 GIAI ĐOẠN II
THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
Căn
cứ Luật Tổ chức Chính phủ ngày 25 tháng 12 năm 2001;
Căn cứ Quyết định số 07/2006/QĐ-TTg ngày 10 tháng 01 năm 2006 của Thủ tướng
Chính phủ về việc phê duyệt Chương trình phát triển kinh tế - xã hội các xã đặc
biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc và miền núi giai đoạn 2006 – 2010;
Xét đề nghị của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc,
QUYẾT ĐỊNH:
Điều
1. Phê duyệt bổ sung danh sách 12 xã
đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu của 7 tỉnh vào diện đầu tư
Chương trình 135 giai đoạn II (Phụ lục I kèm theo Quyết định này) để thực hiện
các nhiệm vụ của chương trình từ kế hoạch năm 2009 do ngân sách trung ương hỗ
trợ đầu tư.
Điều
2.
1.
Các xã CưKlông, Ea Tam và Ea Trang huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk; xã Long Phú,
huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng; xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên
Quang được phê duyệt vào diện đầu tư của Chương trình 135 giai đoạn II theo
Quyết định số 69/2008/QĐ-TTg ngày 19 tháng 5 năm 2008 đã có tên trong Quyết
định số 164/2006/QĐ-TTg ngày 11 tháng 7 năm 2006, ngân sách trung ương chỉ phân
bổ vốn một lần theo định mức hiện hành.
2.
Đính chính tên xã Sính Phình huyện Sa Pa tỉnh Lào Cai tại Quyết định số
69/2008/QĐ-TTg ngày 19 tháng 5 năm 2008 thành xã Sính Phìn huyện Sa Pa tỉnh Lào
Cai.
Điều
3.
1.
Phê duyệt bổ sung danh sách 3 xã của 2 tỉnh Cao Bằng và tỉnh Bình Định (Phụ lục
II kèm theo Quyết định này) hoàn thành mục tiêu, ra khỏi diện đầu tư của Chương
trình 135 giai đoạn II từ năm 2009.
Không
giảm trừ kinh phí đã bố trí trong dự toán ngân sách địa phương năm 2009 của
tỉnh Cao Bằng và tỉnh Bình Định. Số kinh phí không giảm trừ được tiếp tục sử
dụng để thực hiện các dự án của các xã trong diện đầu tư của Chương trình 135
giai đoạn II.
2.
Những thôn, bản đặc biệt khó khăn của các xã hoàn thành mục tiêu, thoát khỏi
diện đầu tư của Chương trình 135 giai đoạn II được xét đưa vào diện đầu tư
Chương trình 135 giai đoạn II từ năm 2009.
Giao
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc quyết định phê duyệt danh sách cụ thể sau
khi thống nhất với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính.
Điều
4. Hộ nghèo theo chuẩn nghèo quy định
tại Quyết định số 170/2005/QĐ-TTg ngày 08 tháng 7 năm 2005 của Thủ tướng Chính
phủ về ban hành chuẩn nghèo áp dụng cho giai đoạn 2006 – 2010 (gọi tắt là hộ
nghèo), người thuộc hộ nghèo, học sinh, cán bộ, công chức, sĩ quan quân đội,
công an đang công tác tại các xã có tên trong Phụ lục II kèm theo Quyết định
này được thụ hưởng chính sách như đối với các xã thuộc Chương trình 135 giai
đoạn II đến hết năm 2010.
Điều
5.
1.
Ủy ban Dân tộc chủ trì, phối hợp vói các Bộ, ngành liên quan hướng dẫn, chỉ
đạo, kiểm tra đôn đốc các địa phương thực hiện và sử dụng có hiệu quả nguồn vốn
hỗ trợ đầu tư cho xã thuộc diện đầu tư của Chương trình 135 giai đoạn II theo
đúng quy định hiện hành.
2.
Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính bố trí kinh phí hỗ trợ có mục tiêu cho Ủy
ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có xã đặc biệt khó khăn
thuộc diện đầu tư của các Chương trình.
3.
Các Bộ: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Giao thông vận tải và các Bộ,
ngành, cơ quan liên quan căn cứ Điều 2 Quyết định số 07/2006/QĐ-TTg ngày 10
tháng 01 năm 2006 để tổ chức thực hiện đúng theo chức năng, nhiệm vụ giao.
4.
Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có xã thuộc diện đầu tư
của Chương trình chỉ đạo lập, phê duyệt và tổ chức thực hiện đúng mục đích, đối
tượng, nội dung hỗ trợ theo quy định hiện hành.
Điều
6. Quyết định này có hiệu lực thi
hành kể từ ngày ký.
Điều
7. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan
ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các
tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.
Nơi nhận:
- Ban Bí thư Trung ương Đảng;
- Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính phủ;
- Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ;
- VP BCĐ TW về phòng, chống tham nhũng;
- HĐND, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc TW;
- Văn phòng Trung ương và các Ban của Đảng;
- Văn phòng Chủ tịch nước;
- Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội;
- Văn phòng Quốc hội;
- Tòa án nhân dân tối cao;
- Viện Kiểm sát nhân dân tối cao;
- Kiểm toán Nhà nước;
- Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia;
- Ngân hàng Chính sách Xã hội;
- Ngân hàng Phát triển Việt Nam;
- UBTW Mặt trận Tổ quốc Việt Nam;
- Cơ quan Trung ương của các đoàn thể;
- VPCP: BTCN, các PCN, Cổng TTĐT, các Vụ, Cục, đơn vị trực thuộc, Công báo;
- Lưu Văn thư, KGVX (5b).
KT. THỦ TƯỚNG
PHÓ THỦ TƯỚNG
Nguyễn Sinh Hùng
PHỤ LỤC I
DANH SÁCH CÁC XÃ BỔ SUNG VÀO DIỆN ĐẦU TƯ CỦA CHƯƠNG
TRÌNH 135 GIAI ĐOẠN 2006 – 2010
(Ban hành kèm theo Quyết định số 1105/QĐ-TTg ngày 28 tháng 7 năm 2009 của
Thủ tướng Chính phủ)
STT
Tỉnh/huyện
Tên xã
Phân loại ngân sách
Ghi chú
Trung ương hỗ trợ đầu tư
Địa phương
Tổng
số
12
0
1
Sơn
La
2
1.
Bắc Yên
Hua
Nhàn
x
Xã
mới chia tách
Háng
Đồng
Lai
Châu
1.
Mường Tè
Nậm
Manh
2.
Tam Đường
Giang
Ma
3
Quảng
Ngãi
1.
Tây Trà
Trà
Nham
Xã
khu vực III
4
Đắk
Nông
1
1.
Đắk Song
Thuận
Hà
Xã
mới chia tách (BG)
5
Đắk
Lắk
1.
Ea Kar
Ea
Sar
x
2.
M’Dắk
Cư
San
3.
Krông Búk
Ea
Sin
4.
Ea Súp
Ea
Bung
Xã
biên giới
6
Nghệ
An
1.
Tương Dương
Nga
My
7
Yên
Bái
1.
Nghĩa Lộ
Nghĩa
Lợi
PHỤ LỤC II
DANH SÁCH CÁC XÃ HOÀN THÀNH MỤC TIÊU CỦA CHƯƠNG TRÌNH
135 GIAI ĐOẠN 2006 – 2010
(Ban hành kèm theo Quyết định số 1105/QĐ-TTg ngày 28 tháng 7 năm 2009 của
Thủ tướng Chính phủ)
Trung ương
Cao
Bằng
1.
Hòa An
Lê
Trung
2.
Trà Lĩnh
Quang
Hán
Bình
Định
1.
Vĩnh Thạnh
Vĩnh
Hiệp
Tags:
1105/QD-TTG, QUYET DINH 1105, THU TUONG CHINH PHU, DANH SACH XA DAC BIET KHO KHAN, XA DAC BIET KHO KHAN, CHUONG TRINH 135 GIAI DOAN 2, BO MAY HANH CHINH, VAN HOA - XA HOI

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Set-Cookie: Culture=vi; domain=thuvienphapluat.vn; expires=Thu, 27-Aug-2015 09:15:05 GMT; path=/


markdown:
|
||
|
Để download tài liệu
**Bài tập Dao động điều hòa ** các bạn click vào nút download bên dưới.
Mời bạn truy cập vào
[ với thư viện kho download tài nguyên](http://thuvienvatly.com/home/content/view/1894/43/)
Nếu bạn thích tài liệu
**Bài tập Dao động điều hòa **, click nút "Cảm ơn" hoặc "Thích" và chia sẻ cho bạn bè mình.
|
|
day la de trac nghiem dao dong co, xin y kien gop y cua cac ban!
► Like TVVL trên Facebook nhé!
|
|
|
|
|
|
## Cùng mục:
Chúng tôi hiện có hơn
**60 nghìn** tài liệu để bạn tìm
![]()
![]()

WARC-Truncated: length

Server: nginx