text:
Cầu Alexandre-III
Cầu Alexandre-III (tiếng Pháp: Pont Alexandre-III) là cây cầu bắc qua sông Seine giữa quận 7 và quận 8 thành phố Paris. Được công nhận di tích lịch sử, đây là một trong những cây cầu đẹp nhất thành phố.
Hoàn thành năm 1900 cùng với các công trình Petit Palais và Grand Palais, cầu Alexandre-III vốn là quà tặng của Hoàng đế Nga Alekxandr III cho nước Pháp nhân dịp Triển lãm quốc tế tại Paris năm đó. Cầu được đặt tên theo tên vị Sa hoàng, nhưng viết theo tiếng Pháp thành Alexandre-III.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Cầu Alexandre-III là biểu tượng của tình hữu nghị giữa 2 nước Nga và Pháp. Sa hoàng Alekxandr III và tổng thống Sadi Carnot đã cho xây dựng khi Triển lãm thế giới năm 1900 được tổ chức ở Paris. Việc xây dựng cầu Alexandre-III được giao cho hai kỹ sư Jean Résal và Amédée d'Alby cùng các kiến trúc sư Cassien-Bernard và Gaston Cousin. Viên đá đầu tiên được đặt xuống bởi Sa hoàng Nikolai II - con trai của Alekxandr III - vào năm 1896 và năm 1990 Nikolai II đã khánh thành cây cầu vào dịp Triển lãm thế giới.
Năm 1975, cầu Alexandre-III được công nhận là công trình lịch sử của Pháp. Năm 1990, cầu Alexandre-III thuộc các công trình hai bên bờ sông Seine được UNESCO công nhận Di sản thế giới.
Cầu Alexandre-III[sửa | sửa mã nguồn]
Cầu Alexandre-III nằm ở một khu vực quan trọng của thành phố Paris. Vị trí của cầu trên đường thẳng từ Điện Invalides tới đại lộ Winston-Churchill, nơi có Petit Palais và Grand Palais hai bên. Các công trình tháp Eiffel, Điện Élysée, Palais Bourbon, quảng trường Concorde cũng nằm không xa cầu Alexandre-III.
Cầu Alexandre-III bằng kim loại, rộng 40 m dài 107 m với ba điểm nối. Chỉ có một nhịp, cầu được bắc qua sông Seine không có cột chống nào ở trung gian. Trên cầu, những cột đèn trang trí mang phong cách Tân nghệ thuật. Ở mỗi đầu cầu, có hai cột lớn bằng đá và trên đỉnh cột đặt các bức tượng kim loại màu vàng. Trên cây cột bên tả ngạn về phía hạ lưu có ghi: "Ngày 14 tháng 4 năm 1900, tổng thống Cộng hòa Pháp Émile Loubet mở Triển lãm thế giới và khánh thành cầu Alexandre-III".
Từ tháng 9 năm 2006, phía dưới cầu, một hộp đêm là Showcase được mở trên một chiếc thuyền cải dụng. Địa điểm này được sử dụng như một phòng hòa nhạc và quay truyền hình.
Cầu Alexandre-III đã xuất hiện trong một số tác phẩm điện ảnh, cả của Pháp và các nước khác. Trong bộ phim Angel-A, hai nhân vật Angela và André nhảy từ cầu Alexandre-III xuống sông Seine. Trong Anastasia năm 1997, cầu bị Rasputin phá hủy với âm mưu giết hại nhân vật Anastasia.
Ở thành phố Liège của Bỉ, cầu Fragnée được xây dựng dựa theo Alexandre-III.
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Cầu Alexandre-III trên trang WikiMapia
- (tiếng Pháp) Pont Alexandre III trên trang Insecula
Tọa độ: 48°51′49″B 2°18′49″Đ / 48,863611°B 2,313611°Đ

markdown:
# Cầu Alexandre-III
|Cầu Alexandre-III|
|
|![]()
Cầu Alexandre-III và
[quảng trường Concorde](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Concorde) [Paris](/wiki/Paris), Pháp [48°51′49″B, 02°18′49″Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=C%E1%BA%A7u_Alexandre-III¶ms=48_51_49_N_02_18_49_E_region:fr_scale:1000) [sông Seine](/wiki/S%C3%B4ng_Seine) [thép](/wiki/Th%C3%A9p) [m](/wiki/M%C3%A9t) [7 tháng 10](/wiki/7_th%C3%A1ng_10)năm [1896](/wiki/1896) [14 tháng 4](/wiki/14_th%C3%A1ng_4)năm [1900](/wiki/1900) **Cầu Alexandre-III** ( [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p): *Pont Alexandre-III*) là cây cầu bắc qua [sông Seine](/wiki/S%C3%B4ng_Seine) giữa [quận 7](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_7,_Paris) và [quận 8](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_8,_Paris) thành phố [Paris](/wiki/Paris). Được công nhận di tích lịch sử, đây là một trong những cây [cầu](/wiki/C%E1%BA%A7u_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) đẹp nhất thành phố.
Hoàn thành năm 1900 cùng với các công trình
[Petit Palais](/wiki/Petit_Palais) và [Grand Palais](/wiki/Grand_Palais), cầu Alexandre-III vốn là quà tặng của [Hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF) [Nga](/wiki/Nga) [Alekxandr III](/wiki/Aleksandr_III_c%E1%BB%A7a_Nga) cho nước Pháp nhân dịp [Triển lãm quốc tế](/wiki/Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) tại Paris năm đó. Cầu được đặt tên theo tên vị Sa hoàng, nhưng viết theo tiếng Pháp thành Alexandre-III.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Alexandre-III&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Alexandre-III&action=edit§ion=1)]
Cầu Alexandre-III là biểu tượng của tình hữu nghị giữa 2 nước
[Nga](/wiki/Nga) và [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Sa hoàng Alekxandr III và [tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Ph%C3%A1p) [Sadi Carnot](/wiki/Marie_Fran%C3%A7ois_Sadi_Carnot) đã cho xây dựng khi Triển lãm thế giới năm 1900 được tổ chức ở Paris. Việc xây dựng cầu Alexandre-III được giao cho hai [kỹ sư](/wiki/K%E1%BB%B9_s%C6%B0) [Jean Résal](/w/index.php?title=Jean_R%C3%A9sal&action=edit&redlink=1) và [Amédée d'Alby](/w/index.php?title=Am%C3%A9d%C3%A9e_d%27Alby&action=edit&redlink=1) cùng các [kiến trúc sư](/wiki/Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc_s%C6%B0) [Cassien-Bernard](/w/index.php?title=Cassien-Bernard&action=edit&redlink=1) và [Gaston Cousin](/w/index.php?title=Gaston_Cousin&action=edit&redlink=1). Viên đá đầu tiên được đặt xuống bởi [Sa hoàng Nikolai II](/wiki/Nikolai_II_c%E1%BB%A7a_Nga) - con trai của Alekxandr III - vào năm [1896](/wiki/1896) và năm 1990 Nikolai II đã khánh thành cây cầu vào dịp Triển lãm thế giới.
Năm
[1975](/wiki/1975), cầu Alexandre-III được công nhận là công trình lịch sử của Pháp. Năm 1990, cầu Alexandre-III thuộc [các công trình hai bên bờ sông Seine](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%C3%B4ng_tr%C3%ACnh_hai_b%E1%BB%9D_s%C3%B4ng_Seine) được [UNESCO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c,_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) công nhận [Di sản thế giới](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi).
## Cầu Alexandre-III[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Alexandre-III&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Alexandre-III&action=edit§ion=2)]
Cầu Alexandre-III nằm ở một khu vực quan trọng của thành phố Paris. Vị trí của cầu trên đường thẳng từ Điện Invalides tới đại lộ
[Winston-Churchill](/wiki/Winston_Churchill), nơi có [Petit Palais](/wiki/Petit_Palais) và [Grand Palais](/wiki/Grand_Palais) hai bên. Các công trình [tháp Eiffel](/wiki/Th%C3%A1p_Eiffel), [Điện Élysée](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_%C3%89lys%C3%A9e), [Palais Bourbon](/wiki/Palais_Bourbon), [quảng trường Concorde](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Concorde) cũng nằm không xa cầu Alexandre-III.
Cầu Alexandre-III bằng
[kim loại](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i), rộng 40 [m](/wiki/M%C3%A9t) dài 107 m với ba điểm nối. Chỉ có một nhịp, cầu được bắc qua sông Seine không có cột chống nào ở trung gian. Trên cầu, những cột đèn trang trí mang phong cách Tân nghệ thuật. Ở mỗi đầu cầu, có hai cột lớn bằng đá và trên đỉnh cột đặt các bức tượng kim loại màu vàng. Trên cây cột bên tả ngạn về phía hạ lưu có ghi: *"Ngày 14 tháng 4 năm 1900, tổng thống Cộng hòa Pháp Émile Loubet mở Triển lãm thế giới và khánh thành cầu Alexandre-III"*.
Từ
[tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn) năm [2006](/wiki/2006), phía dưới cầu, một [hộp đêm](/wiki/C%C3%A2u_l%E1%BA%A1c_b%E1%BB%99_gi%E1%BA%A3i_tr%C3%AD) là [Showcase](http://www.showcase.fr) được mở trên một chiếc thuyền cải dụng. Địa điểm này được sử dụng như một phòng hòa nhạc và quay [truyền hình](/wiki/Truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh).
Cầu Alexandre-III đã xuất hiện trong một số tác phẩm điện ảnh, cả của Pháp và các nước khác. Trong bộ phim
*, hai nhân vật Angela và André nhảy từ cầu Alexandre-III xuống sông Seine. Trong Angel-A* *năm 1997, cầu bị Rasputin phá hủy với âm mưu giết hại nhân vật Anastasia.* [Anastasia](/w/index.php?title=Anastasia_(phim_1997)&action=edit&redlink=1)
Ở thành phố
[Liège](/wiki/Li%C3%A8ge) của Bỉ, [cầu Fragnée](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Fragn%C3%A9e&action=edit&redlink=1) được xây dựng dựa theo Alexandre-III.
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Alexandre-III&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Alexandre-III&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Alexandre-III&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Alexandre-III&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
[Cầu Alexandre-III](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Pont_Alexandre_III?uselang=vi) [Cầu Alexandre-III](http://wikimapia.org/#y={{{1}}}&x={{{2}}}&z={{{3}}}&l=0&m=a)trên trang [WikiMapia](/wiki/WikiMapia) **(tiếng Pháp)** [Pont Alexandre III](http://www.insecula.com/salle/MS00783.html)trên trang Insecula
|
|
|Hạ lưu:
||
|![]()
[Cầu Concorde](/wiki/C%E1%BA%A7u_Concorde) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [48°51′49″B 2°18′49″Đ / 48,863611°B 2,313611°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=C%E1%BA%A7u_Alexandre-III¶ms=48.863611_N_2.313611_E_)

X-Cache: cp1068 hit (2), cp1054 frontend miss (0)


text:
Levesville-la-Chenard
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 48°18′09″B 1°49′37″Đ / 48,3025°B 1,82694444444°Đ
Levesville-la-Chenard là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 145 mét trên mực nước biển.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.

markdown:
# Levesville-la-Chenard
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [48°18′09″B 1°49′37″Đ / 48,3025°B 1,82694444444°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Levesville-la-Chenard¶ms=48.3025_N_1.82694444444_E_region:FR-28_type:city(208))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Centre](/wiki/Centre) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Eure-et-Loir](/wiki/Eure-et-Loir) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Chartres](/wiki/Chartres_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Janville](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_Janville&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2001–2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 145 m/476 ft)
1 2(5,36 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(39 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [28210](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=28210-COM)/ [28310](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
**Levesville-la-Chenard** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Eure-et-Loir](/wiki/Eure-et-Loir) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Centre](/wiki/Centre) ở bắc trung bộ nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 145 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Levesville-la-Chenard&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Levesville-la-Chenard&action=edit§ion=1)] *Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.*

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Vary: Accept-Encoding,Cookie,X-Use-HHVM

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1053 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Mang
Mang là một cơ quan hô hấp tồn tại trong nhiều động vật sống dưới nước, có chức năng trích lọc ôxi trong nước cung cấp cho cơ thể và thải bỏ cacbonic rả khỏi cơ thể sinh vật. Một số loài động vật sống trên cạn như ốc mượn hồn và cua đất cũng hô hấp bằng mang, nhưng mang của chúng đã tiến hóa để có thể duy trì sự ẩm ướt trong điều kiện sống trên đất liền. Cấu trúc vi mô của mang cho thấy cơ quan này có diện tích bề mặt tiếp xúc với môi trường ngoài cực kì lớn. Một số động vật kích thước nhỏ hoặc ít hoạt động có thể hấp thu ôxi trực tiếp qua bề mặt cơ thể, nhưng các động vật lớn hơn, phức tạp hơn, hoạt động nhiều hơn thì có thể cần sự hiện diện của mang.[cần dẫn nguồn]
Mang thường bao hàm một hay nhiều phiến mô phân nhánh, có nhiều nếp gấp giúp tăng đáng kể diện tích bề mặt tiếp xúc với nước. Diện tích bề mặt lớn này đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với con vật nếu chúng ta xét đến hàm lượng ôxi hòa tan cực kì nhỏ chứa trong nước, nhất là so với hàm lượng ôxi trong không khí. Ví dụ, một mét khối không khí chứa 250 gam ôxi trong điều kiện nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn, tương đương nồng độ 210 cm3/lít, trong khi đó nồng độ ôxi hòa tan trong nước ngọt là 8 cm3/lít. Ngoài ra tốc độ khuếch tán của ôxi trong nước chậm hơn 10.000 lần so với không khí và độ nhớt, tỉ trọng của nước nhiều gấp 100 lần so với không khí. Như vậy, việc dùng một cơ quan dạng túi giống như phổi để lấy ôxi tỏ ra kém hiệu quả hơn rất nhiềy so với việc dùng hệ thống mang với cơ cấu bơm giúp nước chảy một chiều từ đầu này qua đầu kia của mang. Tỉ trọng lớn của nước giúp giữ cho các phiến mang "lơ lửng" trong nước và không đổ sập đè chồng lên nhau, điều xảy ra khi con vật bị lôi lên khỏi mặt nước.[1]
Ngoại trừ trường hợp trong một số côn trùng, mang bao hàm các tơ mang và phiến mang mang nhiều mạch máu và mạch thể dịch, và quá trình trao đổi khí diễn ra thông qua lớp vách mỏng của các mạch này. Sau đó mạch máu sẽ vận chuyển ôxi về các cơ quan của cơ thể, còn cacbônic thấm qua thành vách mỏng đi ra môi trường bẹn ngoài. Mang và các cơ quan tương tự được tìm thấy ở trên nhiều vị trí khác nhau của cơ thể và ở nhiều nhóm động vật ở nước khác nhau, bao hàm các loài thân mềm, giáp xác, côn trùng, cá, và lưỡng cư.
Mục lục
Mang của động vật có xương sống[sửa | sửa mã nguồn]
Mang của các loài động vật có xương sống hình thành và phát triển trên vách của hầu, bao hàm một dãy khe mang mở thông ra ngoài. Phần lớn các loài động vật này tận dụng dòng chảy đối lưu để tăng tối đa tốc độ khuếch tán không khí thông qua mang, trong đó nước và dòng máu chảy ngược chiều nhau. Mang bao hàm các tơ mang dạng lược mang các phiến mang giúp tăng diện tích bề mặt tiếp xúc.[2]
Khi một con cá thở, nó hút một lượng lớn nước vào miệng theo từng đợt đều nhau, sau đó đẩy nước ra hai bên thành họng và tống ra ngoài theo đường mang. Mang cá có thể là tiền thân của các cơ quan như amiđan, tuyến ức và vòi Eustach, cũng như nhiều cấu trúc khác phát triển từ túi hầu.[cần dẫn nguồn]
Mang của các loài cá sụn[sửa | sửa mã nguồn]
Cá mập và cá đuối thường có 5 cặp khe mang mở trực tiếp ra môi trường nước bên ngoài, một số cá mập nguyên thủy có đến 6 hay 7 khe mang. Các khe mang kế tiếp nhau được ngăn cách bởi cung mang dạng sụn, từ cung mang này trổ ra các vách ngăn hình phiến, chúng được chống đỡ bằng những tấm sụn gọi là tia mang. Các phiến mang nằm trên cả hai mặt của vách cung mang. Cung mang cũng có thể là nơi nương tựa của lược mang, một cơ quan chuyên dùng để "lọc" các hạt thức ăn li ti trong nước.[3]
Cá sụn có một lỗ thở nằm ngay phía lưng của khe mang thứ nhất, bao hàm một mang phụ giả nhìn giống như mang thật, nhưng chỉ nhận máu chứa sẵn nhiều ôxi chảy từ mang thật tới.[3] Mang giả này được cho là cùng nguồn gốc với lỗ tai trong các động vật có xương sống cấp cao hơn.[4]
Phần lớn các loài cá mập không có khả năng tự "bơm" nước vào mang mà hô hấp bằng cách "tông" vào nước, cụ thể hơn khi cá bơi về phía trước thì dòng nước sẽ di chuyển tương đối về phía sau so với cá, và vì vậy, nếu lấy cá làm hệ quy chiếu thì dòng nước sẽ di chuyển tương đối từ miệng vào mang cá để cá hô hấp. Cá bơi càng nhanh thì dòng nước "chảy" vào mang càng nhanh. Đối với các loài cá sụn bơi chậm như cá đuối, khi tốc độ bơi không đủ nhanh để hô hấp kiểu "tông" vào nước, lỗ thở của chúng có độ rộng lớn hơn và các loài cá nay có khả năng chủ động hút nước để bơm vào mang.[3]
Các loài cá sụn thuộc bộ Chimaeriformes không có cả lỗ thở lẫn khe mang thứ năm, các khe mang còn lại được che bởi một nắp mang bằng sụn, phát triển từ vách ngăn của cung mang nằm phía trước khe mang thứ nhất.[3]
Cá mút đá và cá bà già không có dạng khe mang giống như cá mập, cá đuối, mà mang của chúng nằm trong các túi hình cầu có lỗ tròn thông qua môi trường ngoài. Giống như khe mang của các loài cá cấp cao hơn, mỗi túi mang bao hàm hai mang. Trong một số trường hợp, các lỗ thông hòa nhập vào nhau và hình thành nên một cấu trúc giống như nắp mang. Cá mút đá có 7 cặp túi mang trong khi cá bà già có thể từ 6-14 cặp tùy theo loài. Ở cá bà già, túi mang nối thông với hầu, trong khi ở cá mút đá trưởng thành, hệ thống hô hấp bao hàm một đường ống thở nằm ở dưới hầu, ngăn cách dòng thức ăn và dòng nước dùng trong hô hấp trộn lẫn với nhau bằng một van, van này sẽ đóng lại ở đầu trước của ống khi cá hô hấp.[3]
Mang của các loài cá xương[sửa | sửa mã nguồn]
Đối với các loài cá xương, mang cá nằm ờ một khoang sau đầu, che phủ bởi một nắp mang bằng xương. Phần lớn các loài cá xương có 5 cặp mang, mặc dù một vài loài có ít hơn do sự tiêu giảm trong quá trình tiến hóa. Nắp mang của cá có vai trò quan trông trong việc điều chỉnh áp suất nước trong hầu và nhờ đó giúp cho cá có thể chủ động hút và bơm nước vào mang chứ không phải di chuyển liên tục để hô hấp như nhiều loài cá sụn. Cá xương cũng có những van nằm trong miệng để ngăn nước thất thoátvra ngoài.[3]
Cung mang của cá xương không có vách ngăn và mang cá gắn trực tiếp lên xương cung mang, được chống đỡ bằng các tia mang đơn lẻ. Một số loài cá xương còn giữ lại các lược mang. Phần lớn các loài cá xương - ngoại trừ một số loài nguyên thủy - không có lỗ thở, nhưng mang phụ giả vẫn còn tồn tại và nằm ở gốc nắp mang. Tuy nhiên cơ quan này đã bị tiêu giảm đáng kể và chỉ còn tồn tại dưới dạng một dúm tế bào có hình thù không rõ ràng.[3]
Các loài thuộc Phân thứ lớp Cá xương thật (Teleostei) sống ở biển cũng sử dụng mang để bài tiết chất điện giải. Diện tích bề mặt quá lớn của mang khiến cá gặp nhiều khó khăn trong việc điều tiết nồng độ thẩm thấu của thể dịch vốn thấp hơn nhiều so với nồng độ thẩm thấu của nước biển và khiến cá bị đe dọa mất nước do thẩm thấu. Đối với cá nước ngọt, nồng độ của thể dịch lại cao hơn và vì vậy cá có thể hấp thu nước một cách tự nhiên từ môi trường ngoài qua mang.[3]
Các loài động vật có xương sống khác[sửa | sửa mã nguồn]
Nòng nọc của các loài lưỡng cư có 2-5 khe mang bao hàm những cơ quan hô hấp tựa như mang, nhưng chưa phải là mang thật sự. Thông thường lỗ thở và nắp mang không tồn tại, dù một số loài có thể có những cơ quan tương tự như nắp mang. Và thay vì có mang nằm trong cơ thể, nòng nọc phát triển một cấu trúc mang nằm ngoài cơ thể, mọc từ bề mặt ngoài của các cung mang. Những mang ngoài này sẽ tiêu giảm khi nòng nọc biến thái, nhưng một số loài thì mang ngoài vẫn tồn tại. Cá phổi cũng có mang ngoài, và các loài thuộc chi Cá nhiều vây (Polypterus) cũng có mang ngoài nhưng cấu trúc của nó thì khác so với lưỡng cư.[3]
Mang của động vật không xương sống[sửa | sửa mã nguồn]
Quá trình hô hấp của các động vật da gai (bao gồm sao biển và nhím biển) được thực hiện thông qua một dạng mang rất nguyên thủy gọi là nốt nhú (papula, số nhiều papulae) nổi lên ở bề mặt "da" của chúng. Các nốt nhú này bao hàm các túi thừa nằm trong hệ thống mạch dẫn nước của con vật. Các loài giáp xác, thân mềm và một số loài côn trùng có các mang dạng búi hoặc dạng phiến mọc ra ngoài cơ thể.
Mang của các loài côn trùng khác thuộc dạng khí quản và bao hàm các cấu trúc hình búi và hình phiến. Trong trường hợp của thiếu trùng chuồn chuồn, vách của phần cuối ống tiêu hóa có rất nhiều khí quản hoạt động như các mang. Nước được bơm vào và ra khỏi ống tiêu hóa sẽ cung cấp khí ôxi cho hệ thống khí quản kín bao hàm các túi khí. Khí ôxi sẽ thường xuyên được nạp vào các túi này thay cho khí cacbonic sinh ra sau quá trình hô hấp.
Mang vật lý[sửa | sửa mã nguồn]
Đây là kết quả của quá trình thích nghi với việc sống dưới nước của một số côn trùng. Loại mang này sẽ tích chứa ôxi trong không khí ở một khoang nhất định hàm chứa những lỗ thở nhỏ. Cấu trúc này (thường được gọi là yếm thường bao hàm nhiều lông cứng mọc dày đặc giúp ngăn cản nước chảy vào các lỗ thở, nhờ đó trong lỗ thở tồn tại một môi trường chứa không khí giúp con vật có thể thực hiện việc hô hấp giống như trên cạn. Khí cacbonic do con vật thải ra nhanh chóng hòa tan vào nước do độ tan tương đối cao, trong khi đó ôxi khuếch tán vào các bong bóng nước vì nồng độ trong các bong bóng nước đã giảm đi sau khi hô hấp, khí nitơ cũng khuếch tán ra ngoài vì sức căng của bóng đã tăng lên. Ở đây, khí ôxi đi vào bóng nước nhiều hơn so với khí nitơ đi ra ngoài, nhưng lượng ôxi trong phần nước bao quanh côn trùng có thể bị giảm mạnh nếu như nước không bị khuấy động, vì vậy các côn trùng này thường phải chủ động khuấy nước lên để "thu" ôxi.
Sự tồn tại của mang vật lý giúp côn trùng có thể thường xuyên ngụp lặn dưới nước sâu mà không cần ngoi lên để thở. Những ví dụ về các loài côn trùng sử dụng mang vật lý có thể kể đến như các loài bọ nước thuộc họ Elmidae, những loài mọt ngũ cốc sống dưới nước, và các loài thuộc họ Aphelocheiridae trong bộ Cánh nửa.[cần dẫn nguồn]
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ M. b. v. Roberts, Michael Reiss, Grace Monger (2000). Advanced Biology. London, UK: Nelson. tr. 164–165.
- ^ [[Chris Andrews[[{{subst:DATE}}|{{subst:DATE}}]] [cần định hướng]|Andrews, Chris]]; Adrian Exell, Neville Carrington (2003). Manual Of Fish Health. Firefly Books.
- ^ a ă â b c d đ e ê Romer, Alfred Sherwood; Parsons, Thomas S. (1977). The Vertebrate Body. Philadelphia, PA: Holt-Saunders International. tr. 316–327. ISBN 0-03-910284-X.
- ^ Laurin M. (1998): The importance of global parsimony and historical bias in understanding tetrapod evolution. Part I-systematics, middle ear evolution, and jaw suspension. Annales des Sciences Naturelles, Zoologie, Paris, 13e Série 19: pp 1-42.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Fish Dissection - Gills exposed Australian Museum. Updated: 11 June 2010. Retrieved 16 January 2012.

markdown:
# Mang
|
|![]()
|
|Bài viết này có nhiều yêu cầu
Xin giúp
[Mang (thú)](/wiki/Mang_(th%C3%BA)). ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Carp_gill_defect.jpg/220px-Carp_gill_defect.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Carp_gill_defect.jpg/220px-Carp_gill_defect.jpg)
[cá chép](/wiki/C%C3%A1_ch%C3%A9p)không có [nắp mang](/w/index.php?title=N%E1%BA%AFp_mang&action=edit&redlink=1)do [khuyết tật bẩm sinh](/wiki/B%E1%BA%A5t_th%C6%B0%E1%BB%9Dng_b%E1%BA%A9m_sinh), có thể nhìn thấy rõ mang màu đỏ ở hai bên má. **Mang** là một [cơ quan hô hấp](/wiki/H%E1%BB%87_h%C3%B4_h%E1%BA%A5p#C.C6.A1_quan_h.C3.B4_h.E1.BA.A5p) tồn tại trong nhiều [động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [sống dưới nước](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_sinh_th%C3%A1i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1), có chức năng trích lọc [ôxi](/wiki/%C3%94xy) trong nước cung cấp cho cơ thể và thải bỏ [cacbonic](/wiki/Cacbon_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt) rả khỏi cơ thể sinh vật. Một số loài động vật sống trên cạn như [ốc mượn hồn](/w/index.php?title=%E1%BB%90c_m%C6%B0%E1%BB%A3n_h%E1%BB%93n&action=edit&redlink=1) và [cua đất](/wiki/Cua_%C4%91%E1%BA%A5t) cũng hô hấp bằng mang, nhưng mang của chúng đã tiến hóa để có thể duy trì sự ẩm ướt trong điều kiện sống trên đất liền. Cấu trúc vi mô của mang cho thấy cơ quan này có [diện tích bề mặt](/w/index.php?title=Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch_b%E1%BB%81_m%E1%BA%B7t&action=edit&redlink=1) tiếp xúc với môi trường ngoài cực kì lớn. Một số động vật kích thước nhỏ hoặc ít hoạt động có thể hấp thu ôxi trực tiếp qua bề mặt cơ thể, nhưng các động vật lớn hơn, phức tạp hơn, hoạt động nhiều hơn thì có thể cần sự hiện diện của mang. [ [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)]
Mang thường bao hàm một hay nhiều phiến
[mô](/wiki/M%C3%B4) phân nhánh, có nhiều nếp gấp giúp tăng đáng kể diện tích bề mặt tiếp xúc với nước. Diện tích bề mặt lớn này đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với con vật nếu chúng ta xét đến hàm lượng [ôxi hòa tan](/wiki/%C3%94xi_h%C3%B2a_tan) cực kì nhỏ chứa trong nước, nhất là so với hàm lượng ôxi trong [không khí](/wiki/Kh%C3%AD_quy%E1%BB%83n_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t). Ví dụ, một [mét khối](/wiki/M%C3%A9t_kh%E1%BB%91i) không khí chứa 250 [gam](/wiki/Gam) ôxi trong điều kiện [nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_v%C3%A0_%C3%A1p_su%E1%BA%A5t_ti%C3%AAu_chu%E1%BA%A9n), tương đương nồng độ 210 cm 3/lít, trong khi đó nồng độ ôxi hòa tan trong [nước ngọt](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_ng%E1%BB%8Dt) là 8 cm 3/lít. Ngoài ra tốc độ khuếch tán của ôxi trong nước chậm hơn 10.000 lần so với không khí và độ nhớt, tỉ trọng của nước nhiều gấp 100 lần so với không khí. Như vậy, việc dùng một cơ quan dạng túi giống như [phổi](/wiki/Ph%E1%BB%95i) để lấy ôxi tỏ ra kém hiệu quả hơn rất nhiềy so với việc dùng hệ thống mang với cơ cấu bơm giúp nước chảy một chiều từ đầu này qua đầu kia của mang. Tỉ trọng lớn của nước giúp giữ cho các phiến mang "lơ lửng" trong nước và không đổ sập đè chồng lên nhau, điều xảy ra khi con vật bị lôi lên khỏi mặt nước. [[1]](#cite_note-Advanced_Biology-1)
Ngoại trừ trường hợp trong một số
[côn trùng](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng), mang bao hàm các tơ mang và phiến mang mang nhiều [mạch máu](/wiki/M%E1%BA%A1ch_m%C3%A1u) và mạch [thể dịch](/wiki/Th%E1%BB%83_khoang), và quá trình trao đổi khí diễn ra thông qua lớp vách mỏng của các mạch này. Sau đó mạch máu sẽ vận chuyển ôxi về các cơ quan của cơ thể, còn cacbônic thấm qua thành vách mỏng đi ra môi trường bẹn ngoài. Mang và các cơ quan tương tự được tìm thấy ở trên nhiều vị trí khác nhau của cơ thể và ở nhiều nhóm động vật ở nước khác nhau, bao hàm các loài [thân mềm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_th%C3%A2n_m%E1%BB%81m), [giáp xác](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_gi%C3%A1p_x%C3%A1c), côn trùng, [cá](/wiki/C%C3%A1), và [lưỡng cư](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_l%C6%B0%E1%BB%A1ng_c%C6%B0).
## Mục lục
## Mang của động vật có xương sống[
[sửa](/w/index.php?title=Mang&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mang&action=edit§ion=1)]
Mang của các loài
[động vật có xương sống](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_x%C6%B0%C6%A1ng_s%E1%BB%91ng) hình thành và phát triển trên vách của [hầu](/wiki/H%E1%BA%A7u), bao hàm một dãy khe mang mở thông ra ngoài. Phần lớn các loài động vật này tận dụng dòng chảy [đối lưu](/wiki/%C4%90%E1%BB%91i_l%C6%B0u) để tăng tối đa tốc độ khuếch tán không khí thông qua mang, trong đó nước và dòng máu chảy ngược chiều nhau. Mang bao hàm các tơ mang dạng lược mang các phiến mang giúp tăng diện tích bề mặt tiếp xúc. [[2]](#cite_note-2)
Khi một con cá thở, nó hút một lượng lớn nước vào miệng theo từng đợt đều nhau, sau đó đẩy nước ra hai bên thành họng và tống ra ngoài theo đường mang. Mang cá có thể là tiền thân của các cơ quan như
[amiđan](/w/index.php?title=Ami%C4%91an&action=edit&redlink=1), [tuyến ức](/w/index.php?title=Tuy%E1%BA%BFn_%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) và [vòi Eustach](/w/index.php?title=V%C3%B2i_Eustach&action=edit&redlink=1), cũng như nhiều cấu trúc khác phát triển từ [túi hầu](/w/index.php?title=T%C3%BAi_h%E1%BA%A7u_(ph%C3%B4i)&action=edit&redlink=1). [ [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)]
### Mang của các loài
[cá sụn](/wiki/L%E1%BB%9Bp_C%C3%A1_s%E1%BB%A5n)[ [sửa](/w/index.php?title=Mang&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mang&action=edit§ion=2)] [Cá mập](/wiki/C%C3%A1_m%E1%BA%ADp) và [cá đuối](/wiki/Si%C3%AAu_b%E1%BB%99_C%C3%A1_%C4%91u%E1%BB%91i) thường có 5 cặp [khe mang](/wiki/Khe_mang) mở trực tiếp ra môi trường nước bên ngoài, một số cá mập nguyên thủy có đến 6 hay 7 khe mang. Các khe mang kế tiếp nhau được ngăn cách bởi cung mang dạng [sụn](/wiki/S%E1%BB%A5n), từ cung mang này trổ ra các [vách ngăn](/w/index.php?title=V%C3%A1ch_ng%C4%83n_(sinh_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1) hình phiến, chúng được chống đỡ bằng những tấm sụn gọi là *. Các phiến mang nằm trên cả hai mặt của vách cung mang. Cung mang cũng có thể là nơi nương tựa của tia mang* [lược mang](/w/index.php?title=L%C6%B0%E1%BB%A3c_mang&action=edit&redlink=1), một cơ quan chuyên dùng để "lọc" các hạt thức ăn li ti trong nước. [[3]](#cite_note-VB-3)
Cá sụn có một
[lỗ thở](/wiki/L%E1%BB%97_th%E1%BB%9F) nằm ngay phía lưng của khe mang thứ nhất, bao hàm một [mang phụ giả](/w/index.php?title=Mang_ph%E1%BB%A5_gi%E1%BA%A3&action=edit&redlink=1) nhìn giống như mang thật, nhưng chỉ nhận máu chứa sẵn nhiều ôxi chảy từ mang thật tới. Mang giả này được cho là [3] [cùng nguồn gốc](/w/index.php?title=T%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%93ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1)với lỗ tai trong các động vật có xương sống cấp cao hơn. [[4]](#cite_note-4)
Phần lớn các loài cá mập không có khả năng tự "bơm" nước vào mang mà hô hấp bằng cách "tông" vào nước, cụ thể hơn khi cá bơi về phía trước thì dòng nước sẽ di chuyển tương đối về phía sau so với cá, và vì vậy, nếu lấy cá làm hệ quy chiếu thì dòng nước sẽ di chuyển tương đối từ miệng vào mang cá để cá hô hấp. Cá bơi càng nhanh thì dòng nước "chảy" vào mang càng nhanh. Đối với các loài cá sụn bơi chậm như cá đuối, khi tốc độ bơi không đủ nhanh để hô hấp kiểu "tông" vào nước, lỗ thở của chúng có độ rộng lớn hơn và các loài cá nay có khả năng chủ động hút nước để bơm vào mang.
[[3]](#cite_note-VB-3)
Các loài cá sụn thuộc bộ
* không có cả lỗ thở lẫn khe mang thứ năm, các khe mang còn lại được che bởi một Chimaeriformes* [nắp mang](/w/index.php?title=N%E1%BA%AFp_mang&action=edit&redlink=1)bằng sụn, phát triển từ vách ngăn của cung mang nằm phía trước khe mang thứ nhất. [[3]](#cite_note-VB-3) [Cá mút đá](/wiki/C%C3%A1_m%C3%BAt_%C4%91%C3%A1) và [cá bà già](/w/index.php?title=C%C3%A1_b%C3%A0_gi%C3%A0&action=edit&redlink=1) không có dạng khe mang giống như cá mập, cá đuối, mà mang của chúng nằm trong các túi hình cầu có lỗ tròn thông qua môi trường ngoài. Giống như khe mang của các loài cá cấp cao hơn, mỗi túi mang bao hàm hai mang. Trong một số trường hợp, các lỗ thông hòa nhập vào nhau và hình thành nên một cấu trúc giống như nắp mang. Cá mút đá có 7 cặp túi mang trong khi cá bà già có thể từ 6-14 cặp tùy theo loài. Ở cá bà già, túi mang nối thông với hầu, trong khi ở cá mút đá trưởng thành, hệ thống hô hấp bao hàm một đường ống thở nằm ở dưới hầu, ngăn cách dòng thức ăn và dòng nước dùng trong hô hấp trộn lẫn với nhau bằng một van, van này sẽ đóng lại ở đầu trước của ống khi cá hô hấp. [[3]](#cite_note-VB-3)
### Mang của các loài
[cá xương](/wiki/Si%C3%AAu_l%E1%BB%9Bp_C%C3%A1_x%C6%B0%C6%A1ng)[ [sửa](/w/index.php?title=Mang&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mang&action=edit§ion=3)]
Đối với các loài
[cá xương](/wiki/Si%C3%AAu_l%E1%BB%9Bp_C%C3%A1_x%C6%B0%C6%A1ng), mang cá nằm ờ một khoang sau đầu, che phủ bởi một [nắp mang](/w/index.php?title=N%E1%BA%AFp_mang&action=edit&redlink=1) bằng xương. Phần lớn các loài cá xương có 5 cặp mang, mặc dù một vài loài có ít hơn do sự tiêu giảm trong quá trình tiến hóa. Nắp mang của cá có vai trò quan trông trong việc điều chỉnh áp suất nước trong hầu và nhờ đó giúp cho cá có thể chủ động hút và bơm nước vào mang chứ không phải di chuyển liên tục để hô hấp như nhiều loài cá sụn. Cá xương cũng có những van nằm trong miệng để ngăn nước thất thoátvra ngoài. [[3]](#cite_note-VB-3)
Cung mang của cá xương không có vách ngăn và mang cá gắn trực tiếp lên xương cung mang, được chống đỡ bằng các tia mang đơn lẻ. Một số loài cá xương còn giữ lại các lược mang. Phần lớn các loài cá xương - ngoại trừ một số loài nguyên thủy - không có lỗ thở, nhưng mang phụ giả vẫn còn tồn tại và nằm ở gốc nắp mang. Tuy nhiên cơ quan này đã bị tiêu giảm đáng kể và chỉ còn tồn tại dưới dạng một dúm tế bào có hình thù không rõ ràng.
[[3]](#cite_note-VB-3)
Các loài thuộc
[Phân thứ lớp Cá xương thật](/wiki/Ph%C3%A2n_th%E1%BB%A9_l%E1%BB%9Bp_C%C3%A1_x%C6%B0%C6%A1ng_th%E1%BA%ADt) ( *Teleostei*) sống ở biển cũng sử dụng mang để bài tiết [chất điện giải](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%A5t_%C4%91i%E1%BB%87n_gi%E1%BA%A3i&action=edit&redlink=1). Diện tích bề mặt quá lớn của mang khiến cá gặp nhiều khó khăn trong việc điều tiết [nồng độ thẩm thấu](/w/index.php?title=N%E1%BB%93ng_%C4%91%E1%BB%99_th%E1%BA%A9m_th%E1%BA%A5u&action=edit&redlink=1) của thể dịch vốn thấp hơn nhiều so với nồng độ thẩm thấu của nước biển và khiến cá bị đe dọa mất nước do thẩm thấu. Đối với cá nước ngọt, nồng độ của thể dịch lại cao hơn và vì vậy cá có thể hấp thu nước một cách tự nhiên từ môi trường ngoài qua mang. [[3]](#cite_note-VB-3)
### Các loài động vật có xương sống khác[
[sửa](/w/index.php?title=Mang&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mang&action=edit§ion=4)] [Nòng nọc](/wiki/N%C3%B2ng_n%E1%BB%8Dc) của các loài [lưỡng cư](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_l%C6%B0%E1%BB%A1ng_c%C6%B0) có 2-5 khe mang bao hàm những cơ quan hô hấp tựa như mang, nhưng chưa phải là mang thật sự. Thông thường lỗ thở và nắp mang không tồn tại, dù một số loài có thể có những cơ quan tương tự như nắp mang. Và thay vì có mang nằm trong cơ thể, nòng nọc phát triển một cấu trúc mang nằm ngoài cơ thể, mọc từ bề mặt ngoài của các cung mang. Những mang ngoài này sẽ tiêu giảm khi nòng nọc [biến thái](/wiki/Bi%E1%BA%BFn_th%C3%A1i), nhưng một số loài thì mang ngoài vẫn tồn tại. [Cá phổi](/wiki/C%C3%A1_ph%E1%BB%95i) cũng có mang ngoài, và các loài thuộc [chi Cá nhiều vây](/w/index.php?title=Chi_C%C3%A1_nhi%E1%BB%81u_v%C3%A2y&action=edit&redlink=1) *(Polypterus)* cũng có mang ngoài nhưng cấu trúc của nó thì khác so với lưỡng cư. [[3]](#cite_note-VB-3)
## Mang của
[động vật không xương sống](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_kh%C3%B4ng_x%C6%B0%C6%A1ng_s%E1%BB%91ng)[ [sửa](/w/index.php?title=Mang&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mang&action=edit§ion=5)]
Quá trình hô hấp của các
[động vật da gai](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_da_gai) (bao gồm [sao biển](/wiki/Sao_bi%E1%BB%83n) và [nhím biển](/wiki/Nh%C3%ADm_bi%E1%BB%83n)) được thực hiện thông qua một dạng mang rất nguyên thủy gọi là [nốt nhú](/w/index.php?title=N%E1%BB%91t_nh%C3%BA_(da_gai)&action=edit&redlink=1) ( *papula*, số nhiều *papulae*) nổi lên ở bề mặt "da" của chúng. Các nốt nhú này bao hàm các [túi thừa](/w/index.php?title=T%C3%BAi_th%E1%BB%ABa&action=edit&redlink=1) nằm trong [hệ thống mạch dẫn nước](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_m%E1%BA%A1ch_d%E1%BA%ABn_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1) của con vật. Các loài [giáp xác](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_gi%C3%A1p_x%C3%A1c), [thân mềm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_th%C3%A2n_m%E1%BB%81m) và một số loài [côn trùng](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) có các mang dạng búi hoặc dạng phiến mọc ra ngoài cơ thể.
Mang của các loài côn trùng khác thuộc dạng khí quản và bao hàm các cấu trúc hình búi và hình phiến. Trong trường hợp của thiếu trùng
[chuồn chuồn](/wiki/Chu%E1%BB%93n_chu%E1%BB%93n), vách của phần cuối [ống tiêu hóa](/w/index.php?title=%E1%BB%90ng_ti%C3%AAu_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1) có rất nhiều khí quản hoạt động như các mang. Nước được bơm vào và ra khỏi ống tiêu hóa sẽ cung cấp khí ôxi cho hệ thống khí quản kín bao hàm các túi khí. Khí ôxi sẽ thường xuyên được nạp vào các túi này thay cho khí cacbonic sinh ra sau quá trình hô hấp.
### Mang vật lý[
[sửa](/w/index.php?title=Mang&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mang&action=edit§ion=6)]
Đây là kết quả của quá trình thích nghi với việc sống dưới nước của một số côn trùng. Loại mang này sẽ tích chứa ôxi trong không khí ở một khoang nhất định hàm chứa những
[lỗ thở](/wiki/L%E1%BB%97_th%E1%BB%9F) nhỏ. Cấu trúc này (thường được gọi là [yếm](/w/index.php?title=Y%E1%BA%BFm_(%C4%91%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt)&action=edit&redlink=1) thường bao hàm nhiều [lông cứng](/w/index.php?title=L%C3%B4ng_c%E1%BB%A9ng&action=edit&redlink=1) mọc dày đặc giúp ngăn cản nước chảy vào các lỗ thở, nhờ đó trong lỗ thở tồn tại một môi trường chứa không khí giúp con vật có thể thực hiện việc [hô hấp](/wiki/H%C3%B4_h%E1%BA%A5p) giống như trên cạn. Khí cacbonic do con vật thải ra nhanh chóng hòa tan vào nước do [độ tan](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_tan&action=edit&redlink=1) tương đối cao, trong khi đó ôxi khuếch tán vào các bong bóng nước vì nồng độ trong các bong bóng nước đã giảm đi sau khi hô hấp, khí nitơ cũng khuếch tán ra ngoài vì sức căng của bóng đã tăng lên. Ở đây, khí ôxi đi vào bóng nước nhiều hơn so với khí nitơ đi ra ngoài, nhưng lượng ôxi trong phần nước bao quanh côn trùng có thể bị giảm mạnh nếu như nước không bị khuấy động, vì vậy các côn trùng này thường phải chủ động khuấy nước lên để "thu" ôxi.
Sự tồn tại của mang vật lý giúp côn trùng có thể thường xuyên ngụp lặn dưới nước sâu mà không cần ngoi lên để thở. Những ví dụ về các loài côn trùng sử dụng mang vật lý có thể kể đến như các loài
[bọ nước](/wiki/B%E1%BB%8D_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) thuộc họ [Elmidae](/w/index.php?title=Elmidae&action=edit&redlink=1), những loài [mọt ngũ cốc](/w/index.php?title=M%E1%BB%8Dt_ng%C5%A9_c%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) sống dưới nước, và các loài thuộc họ [Aphelocheiridae](/w/index.php?title=Aphelocheiridae&action=edit&redlink=1) trong [bộ Cánh nửa](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_n%E1%BB%ADa). [ [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Mang&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mang&action=edit§ion=7)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Mang&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mang&action=edit§ion=8)] **M. b. v. Roberts, Michael Reiss, Grace Monger (2000).** [^](#cite_ref-Advanced_Biology_1-0) *Advanced Biology*. London, UK: Nelson. tr. 164–165. **[[Chris Andrews[[{{subst:DATE}}|{{subst:DATE}}]] |Andrews, Chris]]; Adrian Exell, Neville Carrington (2003).** [^](#cite_ref-2) *Manual Of Fish Health*. Firefly Books.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** **đ** **e** **ê** [Romer, Alfred Sherwood](/w/index.php?title=Alfred_Romer&action=edit&redlink=1); Parsons, Thomas S. (1977). *The Vertebrate Body*. Philadelphia, PA: Holt-Saunders International. tr. 316–327. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-03-910284-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-03-910284-X). **Laurin M. (1998): The importance of global parsimony and historical bias in understanding tetrapod evolution. Part I-systematics, middle ear evolution, and jaw suspension.** [^](#cite_ref-4) *Annales des Sciences Naturelles, Zoologie, Paris*, 13e Série 19: pp 1-42.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Mang&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mang&action=edit§ion=9)] [Fish Dissection - Gills exposed](http://australianmuseum.net.au/image/Fish-Dissection-Gills-exposed) *Australian Museum*. Updated: 11 June 2010. Retrieved 16 January 2012.

X-Cache: cp1052 hit (1), cp1055 frontend miss (0)


text:
Montagnac, Hérault
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 43°28′55″B 3°29′02″Đ / 43,4819444444°B 3,48388888889°Đ
Montagnac là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Languedoc-Roussillon phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 8-172 mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 3517 người.
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Official site of the town of Montagnac
- Base de Loisirs de Bessilles at Montagnac (decouverte34.com)
- Fiche Station Verte de Montagnac
- Montagnac on the site of the Institut géographique national
Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.

markdown:
# Montagnac, Hérault
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [43°28′55″B 3°29′02″Đ / 43,4819444444°B 3,48388888889°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Montagnac%2C_H%C3%A9rault¶ms=43.4819444444_N_3.48388888889_E_region:FR-34_type:city(3517))
|
|
|
|![ Huy hiệu của Montagnac](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Blason_ville_fr_Montagnac_%28H%C3%A9rault%29.svg/100px-Blason_ville_fr_Montagnac_%28H%C3%A9rault%29.svg.png)
![ Huy hiệu của Montagnac](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Blason_ville_fr_Montagnac_%28H%C3%A9rault%29.svg/100px-Blason_ville_fr_Montagnac_%28H%C3%A9rault%29.svg.png)
[Quốc gia](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia) ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Languedoc-Roussillon](/wiki/Languedoc-Roussillon) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Hérault](/wiki/H%C3%A9rault) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Béziers](/wiki/B%C3%A9ziers_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Montagnac](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_Montagnac&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2008–2014)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) 1 2(15,37 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(230 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [34162](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=34162-COM)/ [34530](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Montagnac** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Hérault](/wiki/H%C3%A9rault) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Languedoc-Roussillon](/wiki/Languedoc-Roussillon) phía nam nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 8-172 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n). [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) thời điểm năm [1999](/wiki/1999) là 3517 người.
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Montagnac,_H%C3%A9rault&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Montagnac,_H%C3%A9rault&action=edit§ion=1)]
|
|[1968](/wiki/1968) [1975](/wiki/1975) [1982](/wiki/1982) [1990](/wiki/1990) [1999](/wiki/1999) [2006](/wiki/2006)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Montagnac,_H%C3%A9rault&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Montagnac,_H%C3%A9rault&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Montagnac,_H%C3%A9rault&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Montagnac,_H%C3%A9rault&action=edit§ion=3)]
|
|![]()
[Montagnac](//commons.wikimedia.org/wiki/Montagnac_(H%C3%A9rault)?uselang=vi) [Official site of the town of Montagnac](http://www.ville-montagnac.fr) [Base de Loisirs de Bessilles at Montagnac (decouverte34.com)](http://www.decouverte34.com/Base-de-Loisirs-de-Bessilles) [Fiche Station Verte de Montagnac](http://montagnac.stationverte.com) [Montagnac on the site of the Institut géographique national](http://www.ign.fr/affiche_rubrique.asp?rbr_id=1087&CommuneId=35495) *Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.*

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
Royal Rumble
Royal Rumble là một chương trình đấu vật truyền hình trả tiền được tổ chức hằng năm vào tháng 1 của World Wrestling Entertainment. Trận đấu chính của chương trình này là một trận đấu đặc biệt, gọi là trận Royal Rumble. Royal Rumble được coi là một trong 4 chương trình truyền hình trả tiền lớn nhất và được tổ chức đầu tiên của WWE (cùng với WrestleMania, SummerSlam và Survivor Series).
Mục lục
Trận Royal Rumble[sửa | sửa mã nguồn]
Chương trình Royal Rumble đầu tiên được tổ chức vào ngày 24 tháng 1, 1988 ở Hamilton, Ontario. Jim Duggan là người thắng, và trận đấu Rumble đầu tiên được tổ chức một năm sau. Pat Patterson là người nghĩ ra trận đấu này.
Luật lệ[sửa | sửa mã nguồn]
Trận Royal Rumble gồm có 30 đô vật; bắt đầu với 2 đô vật đầu tiên trên võ đài, và cứ khoảng 2 phút thì sẽ có một đô vật khác trong 28 đô vật còn lại đi ra (điều đó có nghĩa là trận đấu sẽ được tổ chức trong 1 tiếng đồng hồ). Các đô vật phải loại bỏ tất cả các đối thủ khác, và người thắng là người mà cuối cùng còn lại trên võ đài sau khi toàn bộ các đô vật khác đã bị loại hết. Các trọng tài sẽ đứng bên các góc võ đài và xác nhận các đô vật bị loại. Một đô vật bị loại khi bị đối thủ ném qua sợi dây trên cùng của võ đài và cả 2 chân chạm xuống đất(tuy vậy điều này trước đó không có trong luật cho đến khi 1995 Royal Rumble, điều kiện cả 2 chân chạm đất bắt đầu đóng vai trò quyết định trong việc xác định một đô vật bị loại). Đô vật bị ném ra ngoài xuyên qua sợi dây thứ 2 và thứ 3 của võ đài thì vẫn chưa bị loại vì đó là loại không hợp lệ. Trọng tài phải chứng kiến các lần loại để chắc chắn nó hợp lệ (tại 2000, X-Pac đã bị loại bởi The Rock, nhưng lúc đó không có trọng tài nào nhìn thấy điều đó nên sau đó, X-Pac đã lên lại võ đài và tiếp tục thi đấu cho đến khi anh ta chính thức bị loại bởi Big Show.
Đô vật còn có thể bị loại khi anh ta bị một đô vật khác không tham gia trận đấu ném ra khỏi võ đài hoặc bị đô vật khác đã bị loại ném ra, hoặc chính anh ta tự nhảy ra khỏi võ đài. Nói cách khác, khi mộ đô vật văng ra sợi dây võ đài, không cần biết như thế nào, đô vật đó đã bị loại. Tuy vậy luật này cũng chưa được áp dụng cho tới 1992 khi Randy Savage đã tự loại mình khi nhảy ra khỏi võ đài để tấn công Jake Roberts. Sau đó người dẫn đã thông báo rằng nh ta chưa bị ai ném ra khỏi võ đài nên trọng tài để cho anh ta trở lại thi đấu. Những đô vật khác trên thực tế có thể bị loại vì bị một đô vật khác không cho đi lên võ đài thi đấu (ví dụ như trường hợp của Spike Dudley ở 2004 và Scotty 2 Hotty ở 2005).
Phần thưởng dành cho người thắng cuộc[sửa | sửa mã nguồn]
Phần thưởng dành cho người thắng Royal Rumble 1992 là chức vô địch WWE Championship. Ric Flair là người thắng cuộc năm đó, đã loại được Sid Justice cuối cùng.
Đến năm 1993, người thắng cuộc của Royal Rumble sẽ được phép thi đấu lấy đai WWE Championship tại WrestleMania. Yokozuna đã thắng trận Rumble năm đó, thách thức và đánh bại Bret "Hitman" Hart để lấy đai WWF Championship tại at WrestleMania IX.
Với sự bắt đầu phân chia các chương trình của WWE và tách biệt các chức vô địch cho từng chương trình vào năm 2002, người thắng Royal Rumble có thể lựa chọn tranh đai World Heavyweight Championship hoặc tranh đai WWE Championship,thêm vào phần thưởng cho Royal Rumble năm 2003. Do có sự phục hồi đai ECW World Championship vào giữa năm 2006 như là chức vô địch của chương trình ECW mới được phục hồi, Royal Rumble 2007 đã thêm trận tranh đai này vào trong sự lựa chọn của người thắng cuộc.
Mở rộng các chương trình[sửa | sửa mã nguồn]
Với sự mở rộng các chương trình vào giữa năm 2002, từ năm 2003-2006, 30 đô vật tham gia Royal Rumble bao gồm 15 đô vật của RAW và 15 đô vật của SmackDown!, biến nó thành một chương trình pay-per-view hiếm hoi bao gồm cả 2 chương trình của WWE. Sau đó vào năm 2007, ECW lần đầu tiên có các đô vật tham gia Royal Rumble cùng với RAW và SmackDown!. Khác với những năm trước khi các chương trình được chia đôi số đô vật tham dự Royal Rumble, năm Rumble năm 2007 bao gồm 13 đô vật của RAW, 10 đô vật của SmackDown! và 7 đô vật của ECW. Bây giờ, người thắng Royal Rumble còn có thêm lựa chọn thách đấu tranh đai ECW World Championship.
Ngày và địa điểm tổ chức các Royal Rumble[sửa | sửa mã nguồn]
Kỉ lục và các thông số[sửa | sửa mã nguồn]
- 7 người thắng Royal Rumble gần đây nhất sau đó đều đã giành WWE Championship hoặc World Heavyweight Championship tại WrestleMania.
- Rey Mysterio trải qua thời gian dài nhất tại 1 kì Royal Rumble vào năm 2006 khi anh đã thắng chung cuộc với thời gian đứng trên võ đài là 1:02:12.Ngược lại,Santino Marella lại giữ kỉ lục có thời gian ngắn nhất tại Royal Rumble vào năm 2009 sau khi anh bị loại chỉ sau khi lên võ đài được 0:01 giây bởi Kane.
- Vào năm 1998, Mick Foley lập kỉ lục tham gia Royal rumble với nhiều bề ngoài nhất khi ông tham gia với tư cách là Cactus Jack, Mankind và Dude Love.
- Steve Austin giành thắng lợi nhiều nhất tại các kì Royal Rumble sau khi giành thắng lợi tại Royal Rumble các năm 1997,1998 và 2001.
- Shawn Michaels lập kỉ lục loại được nhiều người nhất tại tất cả các kì Royal Rumble đã tham gia với 39 người trong 12 kì,tiếp theo là kane với 38 người trong 16 kì,stone cold steve austin đứng thứ 3 khi loại 36 người trong 6 kì,The Undertaker loại được 35 người trong 10 kì.
- Kỉ lục về loại ít người nhất của một người thắng Royal Rumble thuộc về Vince McMahon sau khi ông chỉ loại 1 người duy nhất tại Royal Rumble 1999.
- Shawn Michaels và Chris Benoit đều từng thắng Royal Rumble với vị trí xuất phát thứ nhất, và cả Rey Mysterio và Vince McMahon đều thắng Royal Rumble với vị trí #2, vị trí mà về mặt lý thuyết khó nhất để một người thắng Royal Rumble(2 vị trí đầu tiên lên võ đài cùng 1 thời gian).
- Vị trí #27 đem lại chiến thắng cho nhiều đô vật nhất hơn tất cả các vị trí khác.Big John Studd, Yokozuna, Bret Hart và Steve Austin đều từng thắng Royal Rumble với vị trí #27. Bất kể việc là vị trí có thể là thuận lợi nhất, các đô vật có vị trí thứ 30 mới chỉ thắng Royal Rumble có 2 lần, đó là The Undertaker vào năm 2007 và John Cena vào năm 2008.
- Triple H hiện có thời gian ở các kì Royal Rumble nhiều nhất với thời gian tổng cộng là 3:51:32, tiếp đó là Shawn Michaels với 3:42:30.
- Kane hiện giữ kỉ lục tham gia Royal Rumble liên tiếp nhiều nhất với 16 lần liên tục xuất hiện cho dù tính cả 2 lần anh tham gia với tư cách là nhân vật khác. Anh cũng giữ kỉ lục loại được nhiều người nhất tại 1 kì Royal Rumble với việc loại 11 người năm 2001.
- Viscera giữ kỉ lục bị nhiều đô vật loại nhất tại 1 kì Royal Rumble với việc bị 8 đô vật khác nhau trực tiếp nâng anh ném ra võ đài vào Royal Rumble 2007.
- Chyna là đô vật nữ đầu tiên từng tham gia 1 trận Royal Rumble. Cô tham gia kì Royal Rumble 1999 với vị trí thứ 30 và đã điều khiển việc loại Mark Henry, dù cô chỉ đứng được 35 giây thì bị loại. Cô còn tham gia vào kì Royal Rumble 2000. Và gần đây tại Royal Rumble 2010, có 1 đô vật nữ nữa tham dự trận Royal Rumble, đó là Beth Phoenix, cô cũng đã bị loại bởi CM Punk, nhưng trước đó cô đã xuất sắc loại được đô vật nặng kí The Great Khali. Năm 2012 cũng có sự xuất hiện của nữ đô vật Kharma.
- Kì Royal Rumble năm 2011 là lần đầu tiên được tổ chức với 40 người tham gia trong trận Royal Rumble., các năm trước chỉ có 30 người
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Bản mẫu:Các sự kiện pay-per-view của World Wrestling Entertainment

markdown:
# Royal Rumble
[Tập tin:Royal-Rumble-logo.jpg](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Royal-Rumble-logo.jpg) **Royal Rumble** là một chương trình đấu vật truyền hình trả tiền được tổ chức hằng năm vào tháng 1 của [World Wrestling Entertainment](/wiki/WWE). Trận đấu chính của chương trình này là một trận đấu đặc biệt, gọi là trận Royal Rumble. Royal Rumble được coi là một trong 4 chương trình truyền hình trả tiền lớn nhất và được tổ chức đầu tiên của WWE (cùng với [WrestleMania](/wiki/WrestleMania), [SummerSlam](/wiki/SummerSlam) và [Survivor Series](/wiki/Survivor_Series)).
## Mục lục
## Trận Royal Rumble[
[sửa](/w/index.php?title=Royal_Rumble&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Royal_Rumble&action=edit§ion=1)]
|
|Năm |
|Người thắng và thứ tự ra#
|
|["Hacksaw" Jim Duggan](/w/index.php?title=%22Hacksaw%22_Jim_Duggan&action=edit&redlink=1) [1989](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1989)&action=edit&redlink=1) [John Studd](/w/index.php?title=John_Studd&action=edit&redlink=1) [1990](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1990)&action=edit&redlink=1) [Hulk Hogan](/wiki/Hulk_Hogan) [1991](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1991)&action=edit&redlink=1) [Hulk Hogan](/wiki/Hulk_Hogan) [1992](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1992)&action=edit&redlink=1) [Ric Flair](/wiki/Ric_Flair) [1993](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1993)&action=edit&redlink=1) [Yokozuna](/wiki/Yokozuna) [Bret Hart](/wiki/Bret_Hart) [Lex Luger](/w/index.php?title=Lex_Luger&action=edit&redlink=1) [1995](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1995)&action=edit&redlink=1) [Shawn Michaels](/wiki/Shawn_Michaels) [1996](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1996)&action=edit&redlink=1) [Shawn Michaels](/wiki/Shawn_Michaels) [1997](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1997)&action=edit&redlink=1) [[3]](//vi.wikipedia.org/wiki/Royal_Rumble#endnote_1997_finish) [Steve Austin](/wiki/Stone_Cold_Steve_Austin) [1998](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1998)&action=edit&redlink=1) [Steve Austin](/wiki/Stone_Cold_Steve_Austin) [1999](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1999)&action=edit&redlink=1) [Vince McMahon](/wiki/Vince_McMahon) [2000](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2000)&action=edit&redlink=1) [[4]](//vi.wikipedia.org/wiki/Royal_Rumble#endnote_2000_finish) [The Rock](/wiki/Dwayne_Johnson) [2001](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2001)&action=edit&redlink=1) [Steve Austin](/wiki/Stone_Cold_Steve_Austin) [2002](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2002)&action=edit&redlink=1) [Triple H](/wiki/Paul_Levesque) [2003](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2003)&action=edit&redlink=1) [Brock Lesnar](/wiki/Brock_Lesnar) [2004](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2004)&action=edit&redlink=1) [Chris Benoit](/wiki/Chris_Benoit) [2005](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2005)&action=edit&redlink=1) [[5]](//vi.wikipedia.org/wiki/Royal_Rumble#endnote_2005_finish) [Batista](/wiki/Dave_Batista) [2006](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2006)&action=edit&redlink=1) [Rey Mysterio](/wiki/Oscar_Gutierrez) [2007](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2007)&action=edit&redlink=1) [The Undertaker](/wiki/The_Undertaker) [2008](/wiki/Royal_Rumble_(2008)) [John Cena](/wiki/John_Cena) [2009](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2009)&action=edit&redlink=1) [Randy Orton](/wiki/Randy_Orton) [2010](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2010)&action=edit&redlink=1) [Edge](/wiki/Adam_Copeland) [2011](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2011)&action=edit&redlink=1) [Alberto Del Rio](/w/index.php?title=Alberto_Del_Rio&action=edit&redlink=1) [2012](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2012)&action=edit&redlink=1) [Sheamus](/wiki/Sheamus) [2013](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2013)&action=edit&redlink=1) [John Cena](/wiki/John_Cena)
Chương trình Royal Rumble đầu tiên được tổ chức vào ngày
[24 tháng 1](/wiki/24_th%C3%A1ng_1), [1988](/wiki/1988) ở [Hamilton, Ontario](/w/index.php?title=Hamilton,_Ontario&action=edit&redlink=1). [Jim Duggan](/w/index.php?title=Jim_Duggan&action=edit&redlink=1) là người thắng, và trận đấu Rumble đầu tiên được tổ chức một năm sau. [Pat Patterson](/w/index.php?title=Pat_Patterson&action=edit&redlink=1) là người nghĩ ra trận đấu này.
### Luật lệ[
[sửa](/w/index.php?title=Royal_Rumble&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Royal_Rumble&action=edit§ion=2)]
Trận Royal Rumble gồm có 30 đô vật; bắt đầu với 2 đô vật đầu tiên trên võ đài, và cứ khoảng 2 phút thì sẽ có một đô vật khác trong 28 đô vật còn lại đi ra (điều đó có nghĩa là trận đấu sẽ được tổ chức trong 1 tiếng đồng hồ). Các đô vật phải loại bỏ tất cả các đối thủ khác, và người thắng là người mà cuối cùng còn lại trên võ đài sau khi toàn bộ các đô vật khác đã bị loại hết. Các trọng tài sẽ đứng bên các góc võ đài và xác nhận các đô vật bị loại. Một đô vật bị loại khi bị đối thủ ném qua sợi dây trên cùng của võ đài và cả 2 chân chạm xuống đất(tuy vậy điều này trước đó không có trong luật cho đến khi
[1995 Royal Rumble](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1995)&action=edit&redlink=1), điều kiện cả 2 chân chạm đất bắt đầu đóng vai trò quyết định trong việc xác định một đô vật bị loại). Đô vật bị ném ra ngoài xuyên qua sợi dây thứ 2 và thứ 3 của võ đài thì vẫn chưa bị loại vì đó là loại không hợp lệ. Trọng tài phải chứng kiến các lần loại để chắc chắn nó hợp lệ (tại [2000](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2000)&action=edit&redlink=1), [X-Pac](/wiki/Sean_Waltman) đã bị loại bởi [The Rock](/wiki/Dwayne_Johnson), nhưng lúc đó không có trọng tài nào nhìn thấy điều đó nên sau đó, X-Pac đã lên lại võ đài và tiếp tục thi đấu cho đến khi anh ta chính thức bị loại bởi [Big Show](/wiki/Paul_Wight).
Đô vật còn có thể bị loại khi anh ta bị một đô vật khác không tham gia trận đấu ném ra khỏi võ đài hoặc bị đô vật khác đã bị loại ném ra, hoặc chính anh ta tự nhảy ra khỏi võ đài. Nói cách khác, khi mộ đô vật văng ra sợi dây võ đài, không cần biết như thế nào, đô vật đó đã bị loại. Tuy vậy luật này cũng chưa được áp dụng cho tới
[1992](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1992)&action=edit&redlink=1) khi [Randy Savage](/w/index.php?title=Randy_Savage&action=edit&redlink=1) đã tự loại mình khi nhảy ra khỏi võ đài để tấn công Jake Roberts. Sau đó người dẫn đã thông báo rằng nh ta chưa bị ai ném ra khỏi võ đài nên trọng tài để cho anh ta trở lại thi đấu. Những đô vật khác trên thực tế có thể bị loại vì bị một đô vật khác không cho đi lên võ đài thi đấu (ví dụ như trường hợp của [Spike Dudley](/w/index.php?title=Matt_Hyson&action=edit&redlink=1) ở [2004](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2004)&action=edit&redlink=1) và [Scotty 2 Hotty](/w/index.php?title=Scotty_2_Hotty&action=edit&redlink=1) ở [2005](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2005)&action=edit&redlink=1)).
### Phần thưởng dành cho người thắng cuộc[
[sửa](/w/index.php?title=Royal_Rumble&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Royal_Rumble&action=edit§ion=3)]
Phần thưởng dành cho người thắng Royal Rumble 1992 là chức vô địch WWE Championship.
[Ric Flair](/wiki/Ric_Flair) là người thắng cuộc năm đó, đã loại được [Sid Justice](/w/index.php?title=Sid_Justice&action=edit&redlink=1) cuối cùng.
Đến năm 1993, người thắng cuộc của Royal Rumble sẽ được phép thi đấu lấy đai WWE Championship tại WrestleMania.
[Yokozuna](/w/index.php?title=Rodney_Anoa%27i&action=edit&redlink=1) đã thắng trận Rumble năm đó, thách thức và đánh bại Bret "Hitman" Hart để lấy đai WWF Championship tại at [WrestleMania IX](/w/index.php?title=WrestleMania_IX&action=edit&redlink=1).
Với sự bắt đầu phân chia các chương trình của WWE và tách biệt các chức vô địch cho từng chương trình vào năm 2002, người thắng Royal Rumble có thể lựa chọn tranh đai
[World Heavyweight Championship](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_%C4%90%E1%BA%A5u_v%E1%BA%ADt_H%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) hoặc tranh đai WWE Championship,thêm vào phần thưởng cho Royal Rumble năm 2003. Do có sự phục hồi đai [ECW World Championship](/wiki/ECW_World_Championship) vào giữa năm 2006 như là chức vô địch của chương trình [ECW](/wiki/ECW_(WWE)) mới được phục hồi, [Royal Rumble 2007](/w/index.php?title=Royal_Rumble_2007&action=edit&redlink=1) đã thêm trận tranh đai này vào trong sự lựa chọn của người thắng cuộc.
## Mở rộng các chương trình[
[sửa](/w/index.php?title=Royal_Rumble&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Royal_Rumble&action=edit§ion=4)]
Với sự mở rộng các chương trình vào giữa năm 2002, từ năm 2003-2006, 30 đô vật tham gia Royal Rumble bao gồm 15 đô vật của
[RAW](/wiki/WWE_RAW) và 15 đô vật của [SmackDown!](/wiki/WWE_SmackDown), biến nó thành một chương trình pay-per-view hiếm hoi bao gồm cả 2 chương trình của WWE. Sau đó vào năm 2007, [ECW](/wiki/ECW_(WWE)) lần đầu tiên có các đô vật tham gia Royal Rumble cùng với *RAW* và *SmackDown!*. Khác với những năm trước khi các chương trình được chia đôi số đô vật tham dự Royal Rumble, năm Rumble năm 2007 bao gồm 13 đô vật của RAW, 10 đô vật của SmackDown! và 7 đô vật của ECW. Bây giờ, người thắng Royal Rumble còn có thêm lựa chọn thách đấu tranh đai [ECW World Championship](/wiki/ECW_World_Championship).
## Ngày và địa điểm tổ chức các Royal Rumble[
[sửa](/w/index.php?title=Royal_Rumble&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Royal_Rumble&action=edit§ion=5)]
## Kỉ lục và các thông số[
[sửa](/w/index.php?title=Royal_Rumble&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Royal_Rumble&action=edit§ion=6)]
- 7 người thắng Royal Rumble gần đây nhất sau đó đều đã giành WWE Championship hoặc World Heavyweight Championship tại WrestleMania.
[Rey Mysterio](/wiki/Oscar_Gutierrez)trải qua thời gian dài nhất tại 1 kì Royal Rumble vào năm 2006 khi anh đã thắng chung cuộc với thời gian đứng trên võ đài là 1:02:12.Ngược lại, [Santino Marella](/wiki/Santino_Marella)lại giữ kỉ lục có thời gian ngắn nhất tại Royal Rumble vào năm 2009 sau khi anh bị loại chỉ sau khi lên võ đài được 0:01 giây bởi [Kane](/wiki/Glen_Jacobs).
- Vào năm 1998,
[Mick Foley](/w/index.php?title=Mick_Foley&action=edit&redlink=1)lập kỉ lục tham gia Royal rumble với nhiều bề ngoài nhất khi ông tham gia với tư cách là Cactus Jack, Mankind và Dude Love. [Steve Austin](/w/index.php?title=Steve_Austin&action=edit&redlink=1)giành thắng lợi nhiều nhất tại các kì Royal Rumble sau khi giành thắng lợi tại Royal Rumble các năm 1997,1998 và 2001. [Shawn Michaels](/wiki/Shawn_Michaels)lập kỉ lục loại được nhiều người nhất tại tất cả các kì Royal Rumble đã tham gia với 39 người trong 12 kì,tiếp theo là [kane](/wiki/Glen_Jacobs)với 38 người trong 16 kì, [stone cold steve austin](/w/index.php?title=Stone_cold_steve_austin&action=edit&redlink=1)đứng thứ 3 khi loại 36 người trong 6 kì, [The Undertaker](/wiki/The_Undertaker)loại được 35 người trong 10 kì.
- Kỉ lục về loại ít người nhất của một người thắng Royal Rumble thuộc về
[Vince McMahon](/wiki/Vince_McMahon)sau khi ông chỉ loại 1 người duy nhất tại [Royal Rumble 1999](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1999)&action=edit&redlink=1). [Shawn Michaels](/wiki/Shawn_Michaels)và [Chris Benoit](/wiki/Chris_Benoit)đều từng thắng Royal Rumble với vị trí xuất phát thứ nhất, và cả [Rey Mysterio](/wiki/Oscar_Gutierrez)và [Vince McMahon](/wiki/Vince_McMahon)đều thắng Royal Rumble với vị trí #2, vị trí mà về mặt lý thuyết khó nhất để một người thắng Royal Rumble(2 vị trí đầu tiên lên võ đài cùng 1 thời gian).
- Vị trí #27 đem lại chiến thắng cho nhiều đô vật nhất hơn tất cả các vị trí khác.
[Big John Studd](/w/index.php?title=Big_John_Studd&action=edit&redlink=1), [Yokozuna](/w/index.php?title=Rodney_Anoa%27i&action=edit&redlink=1), [Bret Hart](/wiki/Bret_Hart)và [Steve Austin](/w/index.php?title=Steve_Austin&action=edit&redlink=1)đều từng thắng Royal Rumble với vị trí #27. Bất kể việc là vị trí có thể là thuận lợi nhất, các đô vật có vị trí thứ 30 mới chỉ thắng Royal Rumble có 2 lần, đó là [The Undertaker](/wiki/The_Undertaker)vào năm 2007 và [John Cena](/wiki/John_Cena)vào năm 2008. [Triple H](/wiki/Paul_Levesque)hiện có thời gian ở các kì Royal Rumble nhiều nhất với thời gian tổng cộng là 3:51:32, tiếp đó là [Shawn Michaels](/wiki/Shawn_Michaels)với 3:42:30. [Kane](/wiki/Glen_Jacobs)hiện giữ kỉ lục tham gia Royal Rumble liên tiếp nhiều nhất với 16 lần liên tục xuất hiện cho dù tính cả 2 lần anh tham gia với tư cách là nhân vật khác. Anh cũng giữ kỉ lục loại được nhiều người nhất tại 1 kì Royal Rumble với việc loại 11 người năm 2001. [Viscera](/w/index.php?title=Nelson_Frazier,_Jr.&action=edit&redlink=1)giữ kỉ lục bị nhiều đô vật loại nhất tại 1 kì Royal Rumble với việc bị 8 đô vật khác nhau trực tiếp nâng anh ném ra võ đài vào [Royal Rumble 2007](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2007)&action=edit&redlink=1). [Chyna](/w/index.php?title=Chyna&action=edit&redlink=1)là đô vật nữ đầu tiên từng tham gia 1 trận Royal Rumble. Cô tham gia kì Royal Rumble 1999 với vị trí thứ 30 và đã điều khiển việc loại [Mark Henry](/w/index.php?title=Mark_Henry&action=edit&redlink=1), dù cô chỉ đứng được 35 giây thì bị loại. Cô còn tham gia vào kì Royal Rumble 2000. Và gần đây tại Royal Rumble 2010, có 1 đô vật nữ nữa tham dự trận Royal Rumble, đó là [Beth Phoenix](/w/index.php?title=Beth_Phoenix&action=edit&redlink=1), cô cũng đã bị loại bởi [CM Punk](/wiki/CM_Punk), nhưng trước đó cô đã xuất sắc loại được đô vật nặng kí [The Great Khali](/wiki/The_Great_Khali). Năm 2012 cũng có sự xuất hiện của nữ đô vật [Kharma](/w/index.php?title=Kharma&action=edit&redlink=1).
- Kì Royal Rumble năm 2011 là lần đầu tiên được tổ chức với 40 người tham gia trong trận Royal Rumble., các năm trước chỉ có 30 người
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Royal_Rumble&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Royal_Rumble&action=edit§ion=7)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Royal_Rumble&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Royal_Rumble&action=edit§ion=8)]
|
|Các chức vô địch và danh hiệu hiện nay của
|
|Các chức vô địch ở các chương trình
|
|
|
|
|
|
|
|Các chức vô địch ở các tổ chức phát triển tài năng trẻ của WWE
|
|
|
|
|
|Các danh hiệu khác
|
|
|
|Royal Rumble
|
|[1997](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1997)&action=edit&redlink=1)• [1998](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1998)&action=edit&redlink=1)• [1999](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(1999)&action=edit&redlink=1)• [2000](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2000)&action=edit&redlink=1)• [2001](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2001)&action=edit&redlink=1)• [2002](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2002)&action=edit&redlink=1)• [2003](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2003)&action=edit&redlink=1)• [2004](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2004)&action=edit&redlink=1)• [2005](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2005)&action=edit&redlink=1) [2006](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2006)&action=edit&redlink=1)• [2007](/w/index.php?title=Royal_Rumble_(2007)&action=edit&redlink=1)• [2008](/wiki/Royal_Rumble_(2008)) [Bản mẫu:Các sự kiện pay-per-view của World Wrestling Entertainment](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:C%C3%A1c_s%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_pay-per-view_c%E1%BB%A7a_World_Wrestling_Entertainment&action=edit&redlink=1)

X-Cache: cp1067 hit (1), cp1054 frontend miss (0)


text:
Thiên hoàng
Thiên hoàng (天皇, tennō), trước đây được gọi là Ngự Môn hay Đế (御門 hay 帝 hay みかど) là tước hiệu của Hoàng đế Nhật Bản. Nhiều sách báo ở Việt Nam gọi đây là Nhật hoàng. Thiên hoàng là người đứng đầu Hoàng gia Nhật Bản. Sau năm 1945, Thiên hoàng không còn thực quyền mà chỉ là người đứng đầu quốc gia theo chế độ quân chủ lập hiến. Thiên hoàng được xem như là biểu tượng của đất nước Nhật Bản và được người dân Nhật tôn kính. Thiên hoàng cũng đồng thời là vị nguyên thủ quốc gia duy nhất hiện nay được gọi là Emperor (Hoàng đế) trong tiếng Anh hiện nay. Thiên hoàng còn là Giáo chủ của Thần đạo.[1] Trong lịch sử, chỉ có một trường hợp có một không hai là Thiên hoàng Dụng Minh đi lễ Phật ở chùa năm 585.
Hoàng gia Nhật Bản là nền quân chủ di truyền còn tồn tại lâu dài nhất trên thế giới. Các Thiên hoàng xuất thân là thủ lĩnh bộ lạc Yamato. Theo Cổ Sự Ký và Nhật Bản Thư Kỷ, Đế quốc Nhật Bản được Thiên hoàng Thần Vũ sáng lập năm 660 TCN. Tuy nhiên, phần chính sử Nhật Bản chỉ được bắt đầu với Thiên hoàng Khâm Minh, Thiên hoàng thứ 29 theo Danh sách Thiên hoàng truyền thống. Đương kim Thiên hoàng là Akihito (明仁 - Minh Nhân), niên hiệu là Bình Thành (Heisei). Ông lên ngôi năm 1989 sau khi vua cha Hirohito, tức Thiên hoàng Chiêu Hòa (昭和天皇, Shōwa tennō) qua đời.
Với truyền thống tôn sùng hoàng đế, Thiên hoàng được coi là thiên tử - con của trời. Thiên hoàng bắt đầu xưng "Thiên tử" (天子 tenshi) từ đầu thế kỷ thứ VII.[2]
Thiên hoàng được xem là con cháu của Thái Dương Thần Nữ và do đó cũng được xem là thần trước khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc năm 1945. Cho đến năm 1945, triều đình Nhật đã luôn luôn là chỉ huy của các lực lượng quân sự. Tuy nhiên, hầu như thời nào, Thiên hoàng cũng bị điều khiển bởi các thế lực chính trị, với mức độ cao hay thấp, tiêu biểu là họ từng bị Mạc phủ chi phối từ thế kỉ XII đến thế kỉ XIX.
Từ giữa thế kỷ XIX, Hoàng cung Nhật Bản được gọi là "Kyūjō" (宮城 "Cung thành"), sau đó là Kōkyo (皇居 "Hoàng cư"), và tọa lạc trên địa điểm cũ của thành Edo (江戸城 "Giang Hộ thành") tại trung tâm Tokyo. Trước đó, kinh đô Nhật Bản đã đặt tại Kyoto trong gần 11 thế kỷ.
Thiên hoàng đản sanh (sinh nhật Thiên hoàng) được tổ chức ngày 23 tháng 12 là ngày nghỉ quốc gia Nhật, chỉ 2 ngày trước lễ Giáng sinh (được tổ chức ngày 25 tháng 12).
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ 役員、総代としての基礎知識 全国神社総代会編集発行「改訂神社役員、総代必携」
- ^ Boscaro, Adriana; Gatti, Franco; Raveri, Massimo biên tập (2003). Rethinking Japan: Social Sciences, Ideology and Thought II. Japan Library Limited. tr. 300. ISBN 0-904404-79-X.
Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Sakaiya Taichi, Mười hai người lập ra nước Nhật, Chương I: Thái tử Shotoku, Đặng Lương Mô biên dịch, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2004.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

markdown:
# Thiên hoàng
|Thiên hoàng|
|
|[Kana](/wiki/Kana): [Hán-Việt](/wiki/H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): [Rōmaji](/wiki/R%C5%8Dmaji): **Thiên hoàng** ( **天皇**, *), trước đây được gọi là tennō* **Ngự Môn**hay **Đế**(御門 hay 帝 hay みかど) là tước hiệu của **Hoàng đế**. Nhiều sách báo ở [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)gọi đây là **Nhật hoàng**. Thiên hoàng là người đứng đầu [Hoàng gia Nhật Bản](/wiki/Ho%C3%A0ng_gia_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n). Sau năm 1945, Thiên hoàng không còn thực quyền mà chỉ là người đứng đầu quốc gia theo chế độ [quân chủ lập hiến](/wiki/Qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_l%E1%BA%ADp_hi%E1%BA%BFn). Thiên hoàng được xem như là biểu tượng của đất nước Nhật Bản và được người dân Nhật tôn kính. Thiên hoàng cũng đồng thời là vị nguyên thủ quốc gia duy nhất hiện nay được gọi là Emperor ( *Hoàng đế*) trong tiếng Anh hiện nay. Thiên hoàng còn là Giáo chủ của [Thần đạo](/wiki/Th%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A1o). Trong lịch sử, chỉ có một trường hợp có một không hai là [[1]](#cite_note-1) [Thiên hoàng Dụng Minh](/wiki/Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng_Y%C5%8Dmei)đi lễ Phật ở chùa năm 585.
Hoàng gia Nhật Bản là nền
[quân chủ di truyền](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_di_truy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) còn tồn tại lâu dài nhất trên [thế giới](/wiki/Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi). Các Thiên hoàng xuất thân là thủ lĩnh bộ lạc Yamato. Theo * và Cổ Sự Ký* *, Đế quốc Nhật Bản được* [Nhật Bản Thư Kỷ](/wiki/Nihon_Shoki) [Thiên hoàng Thần Vũ](/wiki/Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng_Jimmu)sáng lập năm 660 TCN. Tuy nhiên, phần chính sử Nhật Bản chỉ được bắt đầu với [Thiên hoàng Khâm Minh](/wiki/Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng_Kimmei), Thiên hoàng thứ 29 theo [Danh sách Thiên hoàng](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng)truyền thống. Đương kim Thiên hoàng là [Akihito](/wiki/Akihito)(明仁 - Minh Nhân), niên hiệu là Bình Thành ( *Heisei*). Ông lên ngôi năm 1989 sau khi vua cha [Hirohito](/wiki/Hirohito), tức [Thiên hoàng Chiêu Hòa](/wiki/Hirohito)(昭和天皇, *Shōwa tennō*) qua đời.
Với truyền thống tôn sùng
[hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF), **Thiên hoàng** được coi là thiên tử - con của trời. Thiên hoàng bắt đầu xưng "Thiên tử" (天子 *tenshi*) từ đầu thế kỷ thứ VII. [[2]](#cite_note-2)
Thiên hoàng được xem là con cháu của
[Thái Dương Thần Nữ](/wiki/Amaterasu) và do đó cũng được xem là thần trước khi [Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) kết thúc năm 1945. Cho đến năm [1945](/wiki/1945), triều đình Nhật đã luôn luôn là chỉ huy của các lực lượng quân sự. Tuy nhiên, hầu như thời nào, **Thiên hoàng** cũng bị điều khiển bởi các thế lực chính trị, với mức độ cao hay thấp, tiêu biểu là họ từng bị [Mạc phủ](/wiki/M%E1%BA%A1c_ph%E1%BB%A7) chi phối từ thế kỉ XII đến thế kỉ XIX.
Từ giữa
[thế kỷ XIX](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19), Hoàng cung Nhật Bản được gọi là "Kyūjō" (宮城 "Cung thành"), sau đó là * (皇居 "Hoàng cư"), và tọa lạc trên địa điểm cũ của Kōkyo* [thành Edo](/wiki/Th%C3%A0nh_Edo)(江戸城 "Giang Hộ thành") tại trung tâm [Tokyo](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D). Trước đó, [kinh đô](/wiki/Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4)Nhật Bản đã đặt tại [Kyoto](/wiki/Ky%C5%8Dto_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))trong gần 11 thế kỷ. [Thiên hoàng đản sanh](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%A3n_sanh&action=edit&redlink=1) ( *sinh nhật Thiên hoàng*) được tổ chức ngày [23 tháng 12](/wiki/23_th%C3%A1ng_12) là ngày nghỉ quốc gia Nhật, chỉ 2 ngày trước lễ [Giáng sinh](/wiki/L%E1%BB%85_Gi%C3%A1ng_Sinh) (được tổ chức ngày [25 tháng 12](/wiki/25_th%C3%A1ng_12)).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng&action=edit§ion=1)]
|
|![]()
[Thiên hoàng](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Monarchs_of_Japan?uselang=vi) [^](#cite_ref-1) [役員、総代としての基礎知識 全国神社総代会編集発行「改訂神社役員、総代必携」](http://www2u.biglobe.ne.jp/%257egln/77/7750/775004.htm) **Boscaro, Adriana; Gatti, Franco; Raveri, Massimo biên tập (2003).** [^](#cite_ref-2) *Rethinking Japan: Social Sciences, Ideology and Thought* **II**. Japan Library Limited. tr. 300. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-904404-79-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-904404-79-X).
## Tài liệu tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng&action=edit§ion=2)]
- Sakaiya Taichi,
*Mười hai người lập ra nước Nhật*, Chương I: Thái tử Shotoku, Đặng Lương Mô biên dịch, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2004.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng&action=edit§ion=3)]
|
|

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
Vòng Văn hóa Đông Á
Vòng văn hóa chữ Hán (漢字文化圏 (Hán tự văn hóa quyển)/ かんじぶんかけん Kanji Bunkaken) hay Văn hóa quyển Đông Á, chỉ cộng đồng các nước ở khu vực Đông Á đã từng sử dụng chữ Hán và ngôn ngữ hiện nay vay mượn rất nhiều từ ngữ từ tiếng Hán. Đặc trưng của những quốc gia này là chịu ảnh hưởng sâu sắc của tư tưởng Nho giáo, đa số người dân các quốc gia này chịu ảnh hưởng Phật giáo, đã từng sử dụng chữ Hán làm công cụ truyền bá ngôn ngữ và truyền tải văn hóa như Việt Nam, hoặc đang sử dụng chữ Hán làm công cụ truyền bá ngôn ngữ và truyền tải văn hóa như Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Triều Tiên.
Văn hóa quyển chữ Hán cụ thể chỉ Trung Quốc (đất mẹ của chữ Hán), hoặc có từng thời kỳ tại Việt Nam, Triều Tiên, Lưu Cầu (chữ Hán: 琉球) và Nhật Bản. Những khu vực nói trên chủ yếu là vùng văn hóa lúa nước, có cơ chế sách phong. Ngoài ra còn có một số dân tộc du mục như dân tộc Mông Cổ, Tây Tạng, tuy nằm trong Văn hóa quyển chữ Hán, nhưng không sử dụng chữ Hán.
Vào thời đại Giang Hộ (江戸時代 (Giang Hộ thời đại) Edo jidai) của Nhật Bản, những nhà Nho học Nhật Bản và nhà Nho học Triều Tiên thường dùng phương thức bút đàm để tranh luận về vấn đề Nho học, những sứ giả đến từ An Nam và sứ giả đến từ Triều Tiên viết tặng nhau những bài thơ chữ Hán.
Sau sự thất bại của Chiến tranh Thuốc phiện vào năm 1840, quốc lực Trung Quốc suy giảm, các nước phiên thuộc dưới thể chế sách phong bắt đầu nghi ngờ địa vị chi phối của chữ Hán, sau Thế chiến thứ hai, chính sách cấm dùng chữ Hán được coi là tượng trưng cho sự thoát khỏi vị trí phiên thuộc và bắt đầu được áp dụng.
Ngoài ra, các nước sử dụng chữ Hán cũng bắt đầu công việc đơn giản hóa chữ Hán tiêu chuẩn trong Tự điển Khang Hy, thí dụ như đại lục Trung Quốc sử dụng chữ Hán giản thể, còn Nhật thì dùng thể chữ chữ Hán mới.

markdown:
# Vòng Văn hóa Đông Á
|
|![]()
|
|Bài viết hoặc đoạn này cần thêm
Những nội dung không có nguồn có thể bị
![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/East_Asian_Cultural_Sphere.png/280px-East_Asian_Cultural_Sphere.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/East_Asian_Cultural_Sphere.png/280px-East_Asian_Cultural_Sphere.png)
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), [Đài Loan](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c), [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), [Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c)/ [Triều Tiên](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn)và [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)và các nước có liên hệ văn hóa với [văn hóa Trung Quốc](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_Trung_Qu%E1%BB%91c). **Vòng văn hóa chữ Hán** (漢字文化圏 (Hán tự văn hóa quyển)/ かんじぶんかけん *Kanji Bunkaken*) hay **, chỉ cộng đồng các nước ở khu vực Văn hóa quyển Đông Á** [Đông Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_%C3%81)đã từng sử dụng [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n)và ngôn ngữ hiện nay vay mượn rất nhiều từ ngữ từ tiếng Hán. Đặc trưng của những quốc gia này là chịu ảnh hưởng sâu sắc của tư tưởng [Nho giáo](/wiki/Nho_gi%C3%A1o), đa số người dân các quốc gia này chịu ảnh hưởng [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o), đã từng sử dụng chữ Hán làm công cụ truyền bá ngôn ngữ và truyền tải văn hóa như [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), hoặc đang sử dụng chữ Hán làm công cụ truyền bá ngôn ngữ và truyền tải văn hóa như [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), [Đài Loan](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c), [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), [Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c), [Triều Tiên](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn).
Văn hóa quyển chữ Hán cụ thể chỉ Trung Quốc (đất mẹ của chữ Hán), hoặc có từng thời kỳ tại Việt Nam, Triều Tiên,
[Lưu Cầu](/wiki/L%C6%B0u_C%E1%BA%A7u) ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n#Vi.E1.BB.87t_Nam): 琉球) và Nhật Bản. Những khu vực nói trên chủ yếu là vùng [văn hóa lúa nước](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%C3%B3a_l%C3%BAa_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1), có cơ chế [sách phong](/wiki/S%C3%A1ch_phong). Ngoài ra còn có một số dân tộc du mục như dân tộc [Mông Cổ](/wiki/M%C3%B4ng_C%E1%BB%95), [Tây Tạng](/wiki/T%C3%A2y_T%E1%BA%A1ng), tuy nằm trong Văn hóa quyển chữ Hán, nhưng không sử dụng chữ Hán.
Vào
[thời đại Giang Hộ](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Edo) (江戸時代 (Giang Hộ thời đại) *Edo jidai*) của Nhật Bản, những nhà Nho học Nhật Bản và nhà Nho học Triều Tiên thường dùng phương thức [bút đàm](/w/index.php?title=B%C3%BAt_%C4%91%C3%A0m&action=edit&redlink=1) để tranh luận về vấn đề [Nho học](/wiki/Nho_gi%C3%A1o), những sứ giả đến từ [An Nam](/wiki/An_Nam) và sứ giả đến từ [Triều Tiên](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) viết tặng nhau những bài thơ chữ Hán.
Sau sự thất bại của
[Chiến tranh Thuốc phiện](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Thu%E1%BB%91c_phi%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) vào năm 1840, quốc lực Trung Quốc suy giảm, các nước phiên thuộc dưới thể chế sách phong bắt đầu nghi ngờ địa vị chi phối của chữ Hán, sau [Thế chiến thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), chính sách cấm dùng chữ Hán được coi là tượng trưng cho sự thoát khỏi vị trí phiên thuộc và bắt đầu được áp dụng.
Ngoài ra, các nước sử dụng chữ Hán cũng bắt đầu công việc đơn giản hóa chữ Hán tiêu chuẩn trong
[Tự điển Khang Hy](/w/index.php?title=T%E1%BB%B1_%C4%91i%E1%BB%83n_Khang_Hy&action=edit&redlink=1), thí dụ như [đại lục Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c_%C4%91%E1%BA%A1i_l%E1%BB%A5c) sử dụng [chữ Hán giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83), còn Nhật thì dùng thể chữ chữ Hán mới.

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


text:
beldam
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Tiếng Anh
[
sửa
]
Danh từ
[
sửa
]
beldam
Mụ
phù thuỷ
già
,
mụ
đồng
gia
.
Con mụ
đanh đá,
con
nặc nô
.
(
Từ cổ,nghĩa cổ
)
Bà
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
http://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=beldam&oldid=1218754
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Danh từ
Danh từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Bản in được
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Eesti
Ido
မြန်မာဘာသာ
తెలుగు
中文
Sửa đổi lần cuối lúc 16:23, ngày 23 tháng 12 năm 2010.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Đôi vợ chồng sống với nhau 10 năm mới biết là ...chị em ruột
bboyvero 18:54 09/01/2014
Like chủ đề này
Xem : 2163 - Trả lời : 5
Chiến tranh loạn lạc khiến gia đình ông Miên bị chia lìa, thất lạc. Hòa bình lập lại, ông và chị gái gặp lại nhưng không nhận ra nhau; đã yêu nhau và… nên duyên vợ chồng. 10 năm sau họ mới phát hiện ra sự thật tày trời…
Câu chuyện được bắt đầu từ khi gia đình ông Miên bị chiến tranh làm cho loạn lạc. Khi đó cha mẹ ông đều chết vì bom đạn, bỏ lại hai chị em ông bơ vơ. Trong buổi khốc liệt của chiến tranh hồi ấy, hai chị em ông đã thất lạc nhau.
Ông được cha mẹ nuôi tình cờ gặp đang lang thang trong rừng khi chưa đầy 5 tuổi. Họ đưa ông về huyện miền núi Vĩnh Thạnh, Bình Định (cách nơi ông sinh sống hàng trăm cây số) nuôi nấng. Từ đó, tuổi thơ ông trôi qua với những ngày tháng theo cha mẹ nuôi lên rừng, lội suối.
Năm hơn 10 tuổi, ông Miên bắt đầu tham gia du kích. Sau khi đất nước giành được độc lập (năm 1976), ông được đi học văn hóa tại Trường Nội trú tỉnh ở huyện Tây Sơn. Mối tình oái ăm cũng bắt đầu từ ngôi trường này.
Cuộc đời của bà Miên cũng lắm nỗi truân chuyên. Sauk hi lạc em, mất cha mẹ, cô bé Miêu một mình lang thang qua nhiều vùng xin ăn. Do tuổi còn nhỏ, đói khổ triền miên, Miêu dần quên mình còn có một đứa em trai.
Các anh chị công tác ở xã An Vinh, huyện đoàn An Lão (Bình Định) xót thương cho thân phận cô đơn bé bỏng của cô bé Hrê nên đã nuôi nấng, bao bọc cô bé nên người. Sau này cô bé Miêu được đi học văn hóa tại huyện Tây Sơn.
Chính tại ngôi trường nội trú này, Miêu gặp lại người em trai của mình mà không biết, chỉ biết ấn tượng với người người thanh niên ít hơn mình 2 tuổi nhưng lém lỉnh, thông minh. Hai người đã lỡ lầm trao nhau lời hẹn ước rồi nên duyên vợ chồng.
Đôi vợ chồng chung sống với nhau rồi sinh hạ hai người con, một trai, một gái bụ bẫm, giống cha mẹ như đúc. Ngày ngày, chồng lên rừng đốn củi, săn bắn, vợ ở nhà trông con và cơm nước. Cuộc sống yên bình tưởng cứ thế trôi qua.
Sự thật kinh hoàng
Sau 10 năm chung sống, qua nhiều câu chuyện, đôi vợ chồng đau đớn phát hiện ra họ chính là chị em ruột. Lúc đó, bà Miêu chỉ biết ôm hai con thơ vào lòng mà khóc ngất. Ông Miên cũng không muốn sống nữa khi biết mình vô tình đã phạm tội loạn luân mà người đời không thể tha thứ.
Nhưng thương chị, thương các con còn thơ dại, ông bà quyết định vẫn sống cùng nhau dưới một mái nhà để cùng chăm lo cho các con. Nhưng sự việc trở nên căng thẳng khi dân làng kéo nhau đến cơ quan chức năng, đòi chính quyền địa phương phải can thiệp, quyết không cho hai chị em sống chung.
Đầu năm 1988, ông Miên bị TAND huyện An Lão xử phạt 2 năm tù về tội loạn luân. Không khí phiên tòa đẫm nước mắt khi ông Miên chia sẻ: "Dù chết tôi cũng không thể bỏ các con".
Hai năm sau, mãn hạn tù, ông Miên lại trở về bên chị và 2 con. Họ vẫn cùng chung tay chăm lo cho các con nhưng luôn giữ đạo lý làm người, khiến hàng xóm dần hiểu và thông cảm.
Hai chị em đã sống cùng nhau hơn 30 năm nay trong mái nhà sàn ấm áp. Ông Miên là trưởng thôn 5 của xã, rất gương mẫu, được dân làng tin yêu, quý mến.
Chị Đinh Thị V. và em trai Đinh Văn M. (hai người con của ông bà) nay đều đã lập gia đình. Anh M. sau khi rời quân ngũ nay là Bí thư chi đoàn thôn 5, nhiệt tình công tác. Ông Miên tâm sự: “Ước muốn duy nhất của tôi bây giờ là con cái được sống sung túc, vui vẻ”.
Điều trăn trở đau đớn nhất của ông bà bao nhiêu năm nay vẫn là: Dù luôn giữ trọn đạo lý, song việc ông bà đã lỡ phạm phải, liệu có vi phạm chuẩn mực đạo đức của con người? Liệu có được người đời tha thứ?
Theo Dân Trí
leo_alone_forever 19:32 09/01/2014
thanhkhocnhe 20:22 09/01/2014
chuyện như trong phim. thế khi ra tù có còn to te với nhau không ta. mà lạ thiệt, tại sao chỉ phạt ông chồng. con bà vợ đâu. rỏ ràng là cả 2 đều không biết gi mà
lemonnade_1 23:09 09/01/2014
hoalong1102 00:21 10/01/2014
Theo mình cái đó chắc còn tùy vào cơ cấu bạn ạ
Gửi trả lời dành cho thành viên
Chủ đề cùng mục với Đôi vợ chồng sống với nhau 10 năm mới biết là ...chị em ruột
vợ chồng , cha mẹ , bắt đầu , gặp lại , lên rừng , nuôi nấng , gia đình , chỉ biết , cha mẹ nuôi , trôi qua ,

markdown:
![](http://ff.connextra.com/Dafabet/selector/image?client=Dafabet&placement=728x90_vietyo)
# Đôi vợ chồng sống với nhau 10 năm mới biết là ...chị em ruột
[bboyvero](http://vietyo.com/member/bboyvero/)18:54 09/01/2014
Like chủ đề này
Xem : 2163 - Trả lời : 5
**Chiến tranh loạn lạc khiến gia đình ông Miên bị chia lìa, thất lạc. Hòa bình lập lại, ông và chị gái gặp lại nhưng không nhận ra nhau; đã yêu nhau và… nên duyên vợ chồng. 10 năm sau họ mới phát hiện ra sự thật tày trời…**
Câu chuyện được bắt đầu từ khi gia đình ông Miên bị chiến tranh làm cho loạn lạc. Khi đó cha mẹ ông đều chết vì bom đạn, bỏ lại hai chị em ông bơ vơ. Trong buổi khốc liệt của chiến tranh hồi ấy, hai chị em ông đã thất lạc nhau.
Ông được cha mẹ nuôi tình cờ gặp đang lang thang trong rừng khi chưa đầy 5 tuổi. Họ đưa ông về huyện miền núi Vĩnh Thạnh, Bình Định (cách nơi ông sinh sống hàng trăm cây số) nuôi nấng. Từ đó, tuổi thơ ông trôi qua với những ngày tháng theo cha mẹ nuôi lên rừng, lội suối.
Năm hơn 10 tuổi, ông Miên bắt đầu tham gia du kích. Sau khi đất nước giành được độc lập (năm 1976), ông được đi học văn hóa tại Trường Nội trú tỉnh ở huyện Tây Sơn. Mối tình oái ăm cũng bắt đầu từ ngôi trường này.
Cuộc đời của bà Miên cũng lắm nỗi truân chuyên. Sauk hi lạc em, mất cha mẹ, cô bé Miêu một mình lang thang qua nhiều vùng xin ăn. Do tuổi còn nhỏ, đói khổ triền miên, Miêu dần quên mình còn có một đứa em trai.
Các anh chị công tác ở xã An Vinh, huyện đoàn An Lão (Bình Định) xót thương cho thân phận cô đơn bé bỏng của cô bé Hrê nên đã nuôi nấng, bao bọc cô bé nên người. Sau này cô bé Miêu được đi học văn hóa tại huyện Tây Sơn.
Chính tại ngôi trường nội trú này, Miêu gặp lại người em trai của mình mà không biết, chỉ biết ấn tượng với người người thanh niên ít hơn mình 2 tuổi nhưng lém lỉnh, thông minh. Hai người đã lỡ lầm trao nhau lời hẹn ước rồi nên duyên vợ chồng.
Đôi vợ chồng chung sống với nhau rồi sinh hạ hai người con, một trai, một gái bụ bẫm, giống cha mẹ như đúc. Ngày ngày, chồng lên rừng đốn củi, săn bắn, vợ ở nhà trông con và cơm nước. Cuộc sống yên bình tưởng cứ thế trôi qua.
**Sự thật kinh hoàng**
Sau 10 năm chung sống, qua nhiều câu chuyện, đôi vợ chồng đau đớn phát hiện ra họ chính là chị em ruột. Lúc đó, bà Miêu chỉ biết ôm hai con thơ vào lòng mà khóc ngất. Ông Miên cũng không muốn sống nữa khi biết mình vô tình đã phạm tội loạn luân mà người đời không thể tha thứ.
Nhưng thương chị, thương các con còn thơ dại, ông bà quyết định vẫn sống cùng nhau dưới một mái nhà để cùng chăm lo cho các con. Nhưng sự việc trở nên căng thẳng khi dân làng kéo nhau đến cơ quan chức năng, đòi chính quyền địa phương phải can thiệp, quyết không cho hai chị em sống chung.
Đầu năm 1988, ông Miên bị TAND huyện An Lão xử phạt 2 năm tù về tội loạn luân. Không khí phiên tòa đẫm nước mắt khi ông Miên chia sẻ: "Dù chết tôi cũng không thể bỏ các con".
Hai năm sau, mãn hạn tù, ông Miên lại trở về bên chị và 2 con. Họ vẫn cùng chung tay chăm lo cho các con nhưng luôn giữ đạo lý làm người, khiến hàng xóm dần hiểu và thông cảm.
Hai chị em đã sống cùng nhau hơn 30 năm nay trong mái nhà sàn ấm áp. Ông Miên là trưởng thôn 5 của xã, rất gương mẫu, được dân làng tin yêu, quý mến.
Chị Đinh Thị V. và em trai Đinh Văn M. (hai người con của ông bà) nay đều đã lập gia đình. Anh M. sau khi rời quân ngũ nay là Bí thư chi đoàn thôn 5, nhiệt tình công tác. Ông Miên tâm sự: “Ước muốn duy nhất của tôi bây giờ là con cái được sống sung túc, vui vẻ”.
Điều trăn trở đau đớn nhất của ông bà bao nhiêu năm nay vẫn là: Dù luôn giữ trọn đạo lý, song việc ông bà đã lỡ phạm phải, liệu có vi phạm chuẩn mực đạo đức của con người? Liệu có được người đời tha thứ?
Theo Dân Trí
[leo_alone_forever](http://vietyo.com/member/leo_alone_forever/)19:32 09/01/2014 [thanhkhocnhe](http://vietyo.com/member/thanhkhocnhe/)20:22 09/01/2014
chuyện như trong phim. thế khi ra tù có còn to te với nhau không ta. mà lạ thiệt, tại sao chỉ phạt ông chồng. con bà vợ đâu. rỏ ràng là cả 2 đều không biết gi mà
[lemonnade_1](http://vietyo.com/member/lemonnade_1/)23:09 09/01/2014 [hoalong1102](http://vietyo.com/member/hoalong1102/)00:21 10/01/2014
Theo mình cái đó chắc còn tùy vào cơ cấu bạn ạ
**Gửi trả lời dành cho thành viên**
**Chủ đề cùng mục với Đôi vợ chồng sống với nhau 10 năm mới biết là ...chị em ruột** **Từ khoá:**
vợ chồng , cha mẹ , bắt đầu , gặp lại , lên rừng , nuôi nấng , gia đình , chỉ biết , cha mẹ nuôi , trôi qua ,

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Set-Cookie: topicviewed=eNpLtDK0qs60MjQxsDQ0sjCzNLQutjKzUjKxsDSzMFeyrgUAhFkHzA%3D%3D; expires=Wed, 23-Apr-2059 17:16:22 GMT; path=/

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache


text:
Clip hot trong ngày, Clip nóng shock hài, Video hot, Tin shock hot nóng
Trang chủ
Video hot nhất
Clip hot
|
TV Show
|
Cười bể bụng
|
Host/Shock
|
Hài vl
|
Chất vl
|
Clip vui
Phim Online
Phim lẻ
|
Phim Bộ
|
Phim khoa học
Truyền hình
Game show
|
VTV - Công nghệ
|
Kinh tế
|
Thời sự
|
Ca nhạc
|
Phim tài liệu
|
Theo yêu cầu
|
Thể thao VTV
|
Thường thức gia đình
Video game
Đột kích
|
Game Online
|
Game Offline
|
Aoe - đế chế
|
Liên minh huyền thoại
|
Giải đấu
|
Fifa online
|
eSports
|
Dota 2
Game Online
Hành động
|
Kinh điển
|
Bạn gái
|
Phiêu lưu
|
Trí tuệ
|
Bắn súng
|
Thể thao
|
Đua xe
|
Đối kháng
|
Nhập vai
|
Tính điểm
|
Nhanh tay
|
Văn phòng
|
Game vui
|
Phòng thủ
|
Chiến lược
|
Trẻ em
Công nghệ
Lập trình
|
Tin học văn phòng
|
Thủ thuật
|
Đồ họa
|
Quản trị mạng
|
Webmaster
Học tập
Môn Toán
|
Môn Lý
|
Môn Hóa
|
Ngoại ngữ
|
Lịch Sử
|
Địa Lý
|
Sinh học
|
Ngư Văn
|
Các môn khác
|
Dạy học trên TH
Lập trình
Csharp - C#
|
Asp.net
|
Cơ sở dữ liệu
|
Html - Css - JavaScript
|
Android
|
Giải thuật
|
Ngôn ngữ - công nghệ khác
|
Source code
|
Tài liệu
Tin Học
Tin văn phòng
|
Thủ thuật
|
Đồ họa
Sự kiện nổi bật
• Giọng hát việt
• Vietnam Idol 2012
• Đường lên đỉnh
• Thời sự
• Thể thao 24/7
CLIP HOT, VIDEO HÀI HOT
Xem nhiều nhất theo :
Hôm Nay
|
Trong Tuần
|
Trong Tháng
|
Tất Cả
Nhiều người trên xe chết thảm bị nước lũ cuốn trôi
Quá Trễ Để Tha Thứ
Anh Tật Nhưng Anh Không Nguyền , Nghe Cực Kỳ Cảm Động Phần 2
Đây éo phải thánh Bowling rồi
Cách tạo ra sinh vật kì dị nhất thế giới
Thanh niên cứng cũng phải bó tay
Clip hồn ma đứng nhìn xác mình sau tai nạn thảm khốc
Tỉnh giấc - Ngọc CK
Bé gái 2 tuổi vượt thử thách Bucket Challenge ! Rất dễ thương
Kinh dị nhện vs rắn :-ss
Nữ lái xe cứng nhất mình từng xem
Hai em đi xe đánh võng kinh quá. Bảo bỏ éo bỏ
Điểm hẹn văn hóa - 27/8/2014
Kê khai thuế còn nhiều phức tạp
Bóp Vếu Long Trhảo Thủ đã xuất hiện trở lại trên giang hồ
Khi mẹ gọi, tốt nhất nên ra ngoài =))
Liên Minh Huyền Thoại: Ngu thì chết chứ bệnh tật gì :v
Liên Minh Huyền Thoại: Top 5 pha xử lý như trong mơ
Game Online
Game vui
Tiệm ăn nhanh
Ngày đăng : 03:48:10 AM | 19/02/2012 & Lượt xem : 406
Nhúng blog:
Link trang:
Chơi game ở chế độ
FullScreen
Nhanh tay làm những chiếc bánh sandwich ngon lành.
Like Fanpage vnfunz.vn
Nguồn: http://ngoisao.net
game online
,
game Flash
,
game vui
Họ tên:
*
Email:
Nội dung:
*
(Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu)
Mã xác nhận
*
Yêu cầu nhập dữ liệu
Xem thêm
Chuột lang thổi bóng
Cuộc chiến trên giấy
Ghép hình dưới đáy hiển
Điều khiển máy bay
Xây dựng khu resort trượt tuyết
Xe vận chuyển đá
Bộ ba siêu đẳng
Trường đào tạo anh hùng
Xếp những khối hình màu sắc
Chuyến phiêu lưu của chú chuột
Cô nàng nghiện shopping
Bữa sáng của Barbie
Tập làm tù trưởng
Quả bom rồng
Cuộc chiến Ninja
Tiệm chăm sóc thú cưng
Mới cập nhật
Giết thời gian nơi công sở 7
Bay trên bồn cầu
Giết thời gian lúc dọn nhà
Trượt ván mạo hiểm
Zombie lên sao hỏa
Quỷ lùn tập bay
Jerry hôn bạn gái
Giết thời gian nơi công sở 6
Khăn đỏ và sói
Trả thù sếp
Hot trong tuần
Giết thời gian nơi công sở 7
Website hữu ích
DAFABET
, Thông
tin giai tri
mới nhất, Upload video
www.meme.vn
miễn phí, Bán
biệt thự vinhomes Riverside
chính chủ,
cảm xúc tình yêu
, Download
nhac san
HOT, Bán
iphone 5
cũ mới,Tin tức
ngoi sao
Online, Danh gia
smartphone
moi ra ma,
Video
tren Seatimes,
HTTP://WWW.CADOBONGDA.TV
,
188SPORTS.ORG
COPYRIGHT © 2012 - 2013 VNFUNZ.VN
E-mail: manhkhang.tk36@gmail.com, changkho_tkt@yahoo.com
Online : 6166
X

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Ngày tham gia: Nov 2012
Lượt xem: 860
Phản hồi: 0
Ngày Gửi: 26-04-2013
Bài viết: 830
ĐỊA LÝ LỚP 10
Bài 18: Sinh quyển. Các nhân tố ảnh hưởng tới sự
phát triển và phân bố của sinh vật
I) Sinh quyển- K/n: Sinh quyển là một quyển của TĐ trong đó có toàn bộ sinh vật sinh sống gồm thực vật, động vật, vi sinh vật.
- Chiều dày của sinh quyển tuỳ thuộc giới hạn phân bố của sinh vật.
- Giới hạn trên là nơi tiếp giáp tầng Ôdôn của khí quyển (22- 25km)
- Giới hạn dưới: Xuống tận đáy ĐD sâu nhất đến 11 km, ở lục địa xuống tận dưới đáy của lớp vỏ phong hoá khoảng 60m
"Giới hạn của sinh quyển gồm toàn bộ thuỷ quyển, phần thấp của khí quyển , lớp phủ thổ nhưỡng, lơp vỏ phong hoá.
- Sinh vật ko phân bố đều trong toàn bộ chiều dày của sinh quyển mà chỉ tập trung vào nơi có thực vật mọc, dày khoảng vài chổ phía trên và phía dưới bề mặt đất.II) Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố của sinh vật. 1) Khí hậu - ảnh hưởng trực tiếp thông qua nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, ánh sáng.
- Nhiệt độ: ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển và phân bố của SV. Nơi có nhiệt độ thích hợp sinh vật sẽ phát triển nhanh và thuận lợi hơn. VD:
- Nước và độ ẩm: Những nơi có điều kiện nhiệt, ẩm và nước thuận lợi là môi trường tốt cho SV phát triển. Trái lại ở những hoang mạc khô khan nên ít loài sinh vật có thể sinh sống ở đó.
- ánh sáng: ảnh hưởng nmạnh mẽ đến sự quang hợp của thực vật.2) Đất - Các đặc tính lí hoá và độ phì của đất ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố của sinh vật.3) Địa hình - Độ cao, hướng sườn, độ dốc của địa hình ảnh hưởng đến sự phân bố của sinh vật vùng núi.
- Vành đai sinh vật thay đổi theo độ cao.
- Lượng nhiệt và ẩm ở các hướng sườn khác nhau nên độ coa bắt đầu và kết thúc của các vành đai sinh vật khác nhau.4) Sinh vật - Thức ăn là nhân tố sinh học quyết định đối với sự phát triển và phân bố của động vật.
- Động vật và thực vật có mối quan hệ với nhau rất chặt chẽ vì: Thực vật là nơi cư trú của động vật. Thực vật là thức ăn của động vật nhiều loài động vật ăn thực vật lại là thức ăn của động vật ăn thịt.
- Sinh vật có ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố của động vật. Nơi có thực vật phong phú thì động vật phong phú và ngược lại.5) Con người - ảnh hưởng lớn đến sự phân bố sinh vật (mở rộng hay thu hẹp phạm vi phân bố của sinh vật)
- Con người còn ảnh hưởng đến sự phát triển của sinh vật: Con người lai tạo nhiều giống sinh vật mới. Con người chăm sóc, có những biện pháp kích thích sinh vật tăng trưởng nhanh.
Bài viết thật bổ ích, bạn hãy bấm thích và chia sẻ bài viết này cho bạn bè cùng xem nào
Các bài viết liên quan:
Địa lý lớp 10 Bài Địa lí ngành chăn nuôi
Địa lý lớp 10 Bài Địa lí ngành trồngtrọt
Địa lý lớp 10 Bài Vai trò, đặc điểm, các nhân tố...
Địa lý lớp 10 Bài Cơ cấu nền kinh tế
Địa lý lớp 10 Bài Thực hành Phân tích bản đồ phân...
Địa lý lớp 10 Bài Dân số và sự tăng dân số
Địa lý lớp 10 Bài Dân số và sự tăng dân số
Địa lý lớp 10 Bài Quy luật địa đới và phi địa đới
Địa lý lớp 10 Bài Sinh quyển. Các nhân tố ảnh...
Địa lý lớp 10 Bài Phân bố sinh vật và đất trên...
Địa lý lớp 10 Bài Sinh quyển. Các nhân tố ảnh...
Địa lý lớp 10 Bài ổ nhưỡng quyển. Các nhân tố...
Địa lý lớp 10 Bài Sóng - Thủy triều - Dòng biển
Địa lý lớp 10 Bài Thủy quyển. Một số nhân tố ảnh...
Địa lý lớp 10 Bài Thực hành: Đọc bản đồ sự phân...
Địa lý lớp 10 Bài Ngưng đọng hơi nước trong khí...
Địa lý lớp 10 Bài Khí quyển và sự phân bố nhiệt...
Địa lý lớp 10 Bài Khí quyển và sự phân bố nhiệt...
Địa lý lớp 10 Bài Nhận xét về sự phân bố các...
Địa lý lớp 10 Bài Tác động của ngoại lực đến địa...
vuihoc24h.vn
Diễn đàn Vuihoc24h.vn - Học Hết Sức - Vui Hết Mình
View Tag Cloud
Nội quy - Quy định
860
Lượt xem

Pragma: private

Set-Cookie: bb_lastactivity=0; expires=Thu, 27-Aug-2015 09:05:35 GMT; path=/


text:
Bạn cần ban chuc phuc canh gioi vlcm miễn phí thì hãy kéo xuống dưới bình luận bằng tài khoản của mình, chúng tôi sẽ gửi ban chuc phuc canh gioi vlcm qua cho bạn trong thời gian sớm nhất! Cảm ơn bạn đã quan tâm nhớ like và ++ cho chúng tôi để ủng hộ nha. Cảm ơn bạn! Còn nếu không bình luận bạn sẽ phải mất phí 15k để có thể xem nội dung.
Chia sẻ bài viết
Tìm kiếm

markdown:
Bạn cần
**ban chuc phuc canh gioi vlcm miễn phí**thì hãy kéo xuống dưới bình luận bằng tài khoản của mình, chúng tôi sẽ gửi **ban chuc phuc canh gioi vlcm**qua cho bạn trong thời gian sớm nhất! Cảm ơn bạn đã quan tâm nhớ like và ++ cho chúng tôi để ủng hộ nha. Cảm ơn bạn! Còn nếu không bình luận bạn sẽ phải mất phí 15k để có thể xem nội dung.

Set-Cookie: hosty=1; expires=Thu, 28-Aug-2014 00:00:00 GMT

X-Cache: HIT from Backend