 குறிப்பிடப்பட்ட உரையில், ரோமானிய பேரரசர் அனைத்து சுதந்திர மனிதர்களுக்கும் ரோமானிய குடியுரிமையை வழங்கியது என்ன?
கி.பி மூன்றாம் நூற்றாண்டு பேரரசுக்கு சில குறிப்பிடத்தக்க வளர்ச்சியைக் காட்டியது மற்றும் சாத்தியமான வீழ்ச்சி மற்றும் வீழ்ச்சியைக் காட்டியது. பேரரசர் காரகல்லாவின் ஆணை 212 கி.பி. அன்டோனினிய அரசியலமைப்பு என அறியப்பட்டது, பேரரசில் உள்ள ஒவ்வொரு சுதந்திர மனிதனுக்கும் ரோமானிய குடியுரிமை வழங்கப்பட்டது, இது ரோமானியப் பேரரசுக்கு ரோம் நகரம் மற்றும் உண்மையில் ரோமானிய இத்தாலியின் முக்கியத்துவத்தின் வீழ்ச்சியைத் தொடங்கியது. கி.பி மூன்றாம் நூற்றாண்டின் நடுப்பகுதியில், பாக்ஸ் ரோமானா முடிவுக்கு வந்தது, மேலும் மூன்றாம் நூற்றாண்டின் நெருக்கடி என்று வரலாற்றில் அறியப்பட்ட காலகட்டத்தில் ஒரே நேரத்தில் பல நெருக்கடிகள் பேரரசைத் தாக்கின. இந்த காலகட்டத்தில் பேரரசு பரவலான பணவீக்கம், இயற்கை பேரழிவுகள், பிரிவினை மற்றும் உள்நாட்டுப் போர்கள் பல தசாப்தங்களாக நடைபெறுவதைக் கண்டது. 273 மற்றும் 274 ஆம் ஆண்டுகளில் பேரரசர் ஆரேலியனின் பிரிவினைவாத பால்மைரீன் பேரரசு மற்றும் காலிக் பேரரசை கைப்பற்றியதன் மூலம் பிரிவினைகள் முடிவடைந்தன, ஆரேலியன் ஒரு பிளவுபட்ட பேரரசை ஒருங்கிணைத்ததால், பல வரலாற்றாசிரியர்களின் கூற்றுப்படி, அழிந்திருக்க வேண்டும். இருப்பினும், ஆரேலியன் கி.பி 276 இல் படுகொலை செய்யப்பட்டார், இது கூடுதல் உள்நாட்டுப் போர்களைத் தூண்டியது. பேரரசர் டியோக்லெஷியன் அரியணை ஏறியதன் மூலம்தான் நெருக்கடி முடிவுக்கு வந்தது. நிறுவப்பட்ட மற்றும் மிகவும் செழிப்பான ஹெலனிஸ்டு கிழக்கு மற்றும் இளைய காலனித்துவ மற்றும் ரோமானிய மேற்கு நாடுகளுக்கு இடையேயான வேறுபாடு காரணமாக, இந்த தசாப்த கால நெருக்கடியிலிருந்து மேற்கு நாடுகள் மிகவும் கடுமையாக பாதிக்கப்பட்டன. ரோமானியப் பேரரசின் இந்த கலாச்சாரப் பிரிவானது கிழக்கு கிரேக்கம் மற்றும் மேற்கு லத்தீன் பகுதிகளாகப் பிரிக்கப்பட்டது, பிற்கால நூற்றாண்டுகளில் பெருகிய முறையில் முக்கியத்துவம் பெற்றது, இது இரண்டு ரோமானிய உலகங்களின் படிப்படியான பிரிவினைக்கு வழிவகுத்தது. பேரரசர் டியோக்லெஷியன் தனது பேரரசின் அனைத்து அழிந்து வரும் பகுதிகளிலும் பாதுகாப்பிற்கு உத்தரவாதம் அளிக்க டாமினேட் எனப்படும் நிர்வாக அமைப்பை உருவாக்கினார். பிற்கால கிழக்கு ரோமானியப் பேரரசின் அதிகாரக் கட்டமைப்பிற்கு அடித்தளமிட்ட ஒரு பெரிய ஏகாதிபத்திய அதிகாரத்துவத்துடன் ஒப்பிடுகையில் ஆதிக்கம் இருந்தது. இதனுடன் ரோமானிய மாகாணங்களின் மறுவரையறை மற்றும் குறைப்பு வந்தது. பேரரசர் முறைப்படி "பிரின்செப்ஸ்" என்பதிலிருந்து விலகி "டோமினஸ்" - இறைவன் மற்றும் எஜமானராக மாறியதால், குடியரசு ஆட்சியின் எந்தவொரு பாசாங்குகளையும் டியோக்லெஷியன் அகற்றினார். கி.பி முதல் நூற்றாண்டில் ரோம் மற்றும் ரோமானிய இத்தாலியர்களால் ஆளப்பட்ட காலனித்துவ பாணியிலான பேரரசாக இருந்து, பேரரசரின் நீதிமன்றம் இப்போது ரோம் அல்லது இத்தாலி நகரத்திற்குக் கட்டுப்படாத ஒரு பெரிய ஏகாதிபத்திய நிறுவனமாக பேரரசின் மறுசீரமைப்பு செயல்முறையை முறையாக முடித்தார். பலவற்றில் ஒரே ஒரு ரோமானிய ஏகாதிபத்திய மாகாணம். பேரரசர்கள் ரோமானிய இத்தாலியர்கள் என்ற விதிமுறை முதன்முதலில் ஹிஸ்பானியாவில் இருந்து வந்த பேரரசர் டிராஜன் என்பவரால் உடைக்கப்பட்டது. செவரன் வம்சத்தின் காலத்தில், பெரும்பாலான பேரரசர்கள் இத்தாலிக்கு வெளியில் இருந்து தோன்றினர். டியோக்லெஷியன் தனது சீர்திருத்தங்களை அறிமுகப்படுத்தியபோது, ரோமன் செனட்டின் விளைவு ஏற்கனவே குறைந்துகொண்டிருந்த ஏகாதிபத்திய செல்வாக்கை முறையாக இழந்து, முடிவெடுக்கும் ஒரு நடைமுறை பிராந்திய அமைப்பாக மாறியது. பேரரசு கிழக்கு மற்றும் மேற்கு எனப் பிரிக்கப்பட்டதற்கான ஆரம்ப நிகழ்வு 286 இல் நிகழ்ந்தது, பேரரசர் டியோக்லெஷியன் மாக்சிமியனை மேற்கின் அகஸ்டஸாக நியமித்தபோது. கி.பி 293 இல், பேரரசு டெட்ரார்கி என்று அழைக்கப்படும் டியோக்லெஷியனின் கீழ் ஒரு அதிகாரப் பகிர்வின் மூலம் சென்றது. பேரரசு நான்காகப் பிரிக்கப்பட்டது, பேரரசின் இரண்டு முக்கிய பகுதிகள் ஒவ்வொன்றும் ஒரு பேரரசரால் (அகஸ்டஸ்) ஆளப்பட்டது. ஒவ்வொரு இணை-பேரரசரும் பின்னர் ஒரு இளம் சக ஊழியரை சீசராக தனது சொந்த பிரதேசத்தின் மீது கட்டுப்பாட்டுடன் கீழ்படிந்த பேரரசராக நியமித்தார். சீசர் அதிகாரத்தைப் பகிர்ந்து கொண்டார் மற்றும் இறுதியில் மூத்த பங்குதாரருக்குப் பிறகு வெற்றி பெறுவார். புவியியல் பகுதிகளை அடிப்படையாகக் கொண்ட பிரிவுகளுடன் பேரரசின் ஒரு பகுதியின் பொறுப்பில் ஒவ்வொரு டெட்ரார்க்கும் இருந்தனர். இந்த அதிகாரப் பகிர்வு 100 ஆண்டுகளுக்குப் பிறகு, பேரரசு நிரந்தரமாக கிழக்கு மற்றும் மேற்குப் பேரரசாகப் பிரிக்கப்பட்டபோது வரவிருக்கும் பிளவைக் கோடிட்டுக் காட்டுகிறது. எவ்வாறாயினும், பேரரசர்கள் விரைவாக அதிகாரத்திற்காக ஒருவருக்கொருவர் சண்டையிடத் தொடங்கியதால், டெட்ரார்கி 20 ஆண்டுகள் மட்டுமே நீடித்தது. இந்த உள்நாட்டுப் போர்களின் கடைசிப் போரை முடிவுக்குக் கொண்டு வந்த பிறகு, 324 இல் கான்ஸ்டன்டைன் தி கிரேட் மூலம் முழு பேரரசும் மீண்டும் இணைக்கப்பட்டது.
பேரரசர் காரகல்லா ரோமானியப் பேரரசின் அனைத்து சுதந்திர மனிதர்களுக்கும் ரோமானிய குடியுரிமையை வழங்கினார்.