 கீழே உள்ள பத்தியில் இருந்து வங்காளதேச பொருளாதாரம் பற்றிய முக்கிய புள்ளிகளை பட்டியலிடவும்:
தெற்காசியாவில் இந்தியாவிற்கு அடுத்தபடியாக இரண்டாவது பெரிய பொருளாதாரம் வங்கதேசம். தனிநபர் வருமானத்தில் இந்தியா (1947 வரை ஒரு பகுதியாக இருந்தது) மற்றும் பாகிஸ்தானை (1971 வரை ஒரு பகுதியாக இருந்தது) நாடு முந்தியுள்ளது. உலக வங்கியின் கூற்றுப்படி, "1971 ஆம் ஆண்டு டிசம்பர் 16 ஆம் தேதி வங்கதேசம் புதிதாக சுதந்திரம் பெற்றபோது, அது உலகின் இரண்டாவது ஏழை நாடாக இருந்தது - அடுத்த 50 ஆண்டுகளில் நாட்டின் மாற்றத்தை மிகப்பெரிய வளர்ச்சிக் கதைகளில் ஒன்றாக மாற்றியது. அப்போதிருந்து, ஏழ்மை சாதனை வேகத்தில் பாதியாகக் குறைக்கப்பட்டுள்ளது. ஆரம்பப் பள்ளிகளில் சேர்க்கை இப்போது கிட்டத்தட்ட உலகளாவியதாகிவிட்டது. லட்சக்கணக்கான பெண்கள் பணியிடத்தில் நுழைந்துள்ளனர். தாய் மற்றும் குழந்தை ஆரோக்கியத்தில் நிலையான முன்னேற்றம் ஏற்பட்டுள்ளது. மேலும் நாடு அதற்கு எதிராக சிறப்பாக உள்ளது. பருவநிலை மாற்றம் மற்றும் இயற்கை பேரிடர்களால் ஏற்படும் அழிவு சக்திகள், பங்களாதேஷின் வெற்றியானது, மனித மூலதனத்தில் முதலீடு செய்வதிலிருந்து பெரிய பொருளாதார ஸ்திரத்தன்மையை ஏற்படுத்துவது வரை பல நகரும் பகுதிகளை உள்ளடக்கியுள்ளது. எரிசக்தி, உள்நாட்டு இணைப்பு, நகர்ப்புற திட்டங்கள் மற்றும் போக்குவரத்து உள்கட்டமைப்பு ஆகியவற்றில் முதலீடுகளை அதிகரித்தல், அத்துடன் நிலையான வளர்ச்சியை நோக்கிய பாதையில் காலநிலை மாற்றம் தழுவல் மற்றும் பேரழிவு தயார்நிலைக்கு முன்னுரிமை அளித்தல்". இந்தியாவின் பிரிவினைக்குப் பிறகு, இப்பகுதி பொருளாதார புவியியலில் மாற்றம் கண்டது. கிழக்கு பாகிஸ்தானில் சுதந்திர சந்தை கொள்கைகள் பொதுவாக ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டன. இறக்குமதியைச் சார்ந்திருப்பதைத் தவிர்ப்பதற்காக, முடிந்தவரை விரைவாக நுகர்வுப் பொருட்களை உற்பத்தி செய்ய அரசாங்கம் தொழில்மயமாக்கலை ஊக்குவித்தது. பொதுப் பயன்பாடுகள் போன்ற சில துறைகள் மாநில உரிமையின் கீழ் வந்தன. கொரியப் போரின் போது சணலுக்கான தேவை ஆடம்ஜி சணல் ஆலைகளை உருவாக்க வழிவகுத்தது, இது டண்டீ மற்றும் கல்கத்தாவில் உள்ள சணல் ஆலைகளை உலகின் மிகப்பெரிய சணல் ஆலையாக மாற்றியது. இருப்பினும், 1960களில், மேற்கு பாகிஸ்தான் முதலீடுகளின் பெரும் பகுதியைப் பெற்றதால், கிழக்கு பாகிஸ்தானின் ஏற்றுமதிப் பங்கு 70%லிருந்து 50% ஆகக் குறைந்தது. கிழக்கு பாகிஸ்தானியர்களின் சுதந்திர சார்பு அபிலாஷைகளில் பொருளாதாரக் குறைகள் முக்கிய பங்கு வகித்தன. சுதந்திரத்தின் ஆரம்ப ஐந்து ஆண்டுகளில் (1971-1975), புதிதாக உருவாக்கப்பட்ட பங்களாதேஷ் சோசலிசப் பொருளாதாரத்தைப் பின்பற்றியது. 1970 களின் பிற்பகுதியில், சோசலிசக் கொள்கைகள் பெரும்பாலும் தலைகீழாக மாற்றப்பட்டன, தொழில்துறை ஆலைகள் தனியார் உரிமையாளர்களுக்குத் திருப்பி அனுப்பப்பட்டன, மேலும் தனியார் தொழில்துறை பெருகிய முறையில் ஊக்குவிக்கப்பட்டது. ஏற்றுமதி பொருளாதாரத்தை ஊக்குவிக்கும் வகையில் ஏற்றுமதி செயலாக்க மண்டலங்களை அரசாங்கம் அமைத்துள்ளது. 1991 மற்றும் 1993 க்கு இடையில், நிதி மந்திரி சைஃபுர் ரஹ்மான் IMF இன் ஆதரவுடன் மேலும் சீர்திருத்தங்களைத் தொடங்கினார், இது பொருளாதாரத்தை தாராளமயமாக்கியது மற்றும் தொழில்துறை வளர்ச்சி, சேவைகள் மற்றும் ஏற்றுமதிகளை உயர்த்தியது. 1990 களின் பிற்பகுதியிலும் 2000 களின் முற்பகுதியிலும், நீண்டகால அரசியல் உறுதியற்ற தன்மை காரணமாக சீர்திருத்த வேகம் நீராவியை இழந்தது, ஆனால் பொருளாதாரம் தொடர்ந்து வளர்ந்து வந்தது. 2022 ஆம் ஆண்டில், தெற்காசியாவில் வங்காளதேசம் இரண்டாவது பெரிய அந்நிய செலாவணி கையிருப்பைக் கொண்டிருந்தது. வரி வருவாய் அரசாங்க வருவாயில் 7.7% மட்டுமே இருந்தபோதிலும், இருப்புக்கள் அரசாங்கத்தின் செலவுத் திறனை உயர்த்தியுள்ளன. மின்சாரத் துறையில் பெருமளவு முதலீடுகள் சென்றுள்ளன. 2009 ஆம் ஆண்டில், பங்களாதேஷ் ஒரு நாளுக்கு பல முறை தினசரி இருட்டடிப்புகளை அனுபவித்து வந்தது. 2022 இல், நாடு 100% மின்மயமாக்கலை அடைந்தது. பங்களாதேஷ் அரசாங்கத்தின் முக்கிய வறுமை எதிர்ப்பு திட்டங்களில் ஒன்று அஷ்ரயன் திட்டமாகும், இது இலவச வீட்டுவசதி வழங்குவதன் மூலம் வீடற்றவர்களை ஒழிப்பதை நோக்கமாகக் கொண்டுள்ளது. வறுமை விகிதம் 1971 இல் 80% ஆகவும், 1991 இல் 44.2% ஆகவும், 2021 இல் 12.9% ஆகவும் குறைந்துள்ளது. கல்வியறிவு விகிதம் 2022 இல் 74.66% ஆக இருந்தது. வங்காளதேசத்தில் சுமார் 70 மில்லியன் தொழிலாளர்கள் உள்ளனர், இது உலகின் ஏழாவது இடத்தில் உள்ளது- மிகப்பெரிய; 2021 இல் வேலையின்மை விகிதம் 5.2%. அரசாங்கம் அன்னிய நேரடி முதலீட்டை (FDI) ஈர்க்கவும் 10 மில்லியன் வேலைகளை உருவாக்கவும் 100 சிறப்புப் பொருளாதார மண்டலங்களை அமைக்கிறது. பங்களாதேஷ் முதலீட்டு மேம்பாட்டு ஆணையம் (BIDA) மற்றும் பங்களாதேஷ் பொருளாதார மண்டலங்கள் ஆணையம் (BEZA) ஆகியவை முதலீட்டாளர்களுக்கு தொழிற்சாலைகளை அமைப்பதில் உதவுவதற்காக நிறுவப்பட்டுள்ளன; மற்றும் நீண்டகால பங்களாதேஷ் ஏற்றுமதி செயலாக்க மண்டல ஆணையத்தை (BEPZA) பூர்த்தி செய்ய வேண்டும். பங்களாதேஷ் டாக்கா தேசிய நாணயம். மொத்த உள்நாட்டு உற்பத்தியில் சேவைத் துறை 51.3% பங்கைக் கொண்டுள்ளது மற்றும் 39% பணியாளர்களைப் பயன்படுத்துகிறது. தொழில்துறையானது மொத்த உள்நாட்டு உற்பத்தியில் 35.1% பங்கு வகிக்கிறது மற்றும் 20.4% பணியாளர்களை வேலைக்கு அமர்த்தியுள்ளது. விவசாயத் துறை பொருளாதாரத்தில் 13.6% ஆகும், ஆனால் இது மிகப்பெரிய வேலைவாய்ப்புத் துறையாகும், 40.6% பணியாளர்கள் உள்ளனர். விவசாயத்தில், நாடு அரிசி, மீன், தேநீர், பழங்கள், காய்கறிகள், பூக்கள் மற்றும் சணல் ஆகியவற்றின் முக்கிய உற்பத்தியாளராக உள்ளது. இரால் மற்றும் இறால் ஆகியவை பங்களாதேஷின் நன்கு அறியப்பட்ட ஏற்றுமதிகளில் சில.
1. பங்களாதேஷ் தெற்காசியாவில் இரண்டாவது பெரிய பொருளாதாரம் 2. 2022 இல், தெற்காசியாவில் வங்காளதேசம் இரண்டாவது பெரிய அந்நிய செலாவணி கையிருப்பைக் கொண்டிருந்தது 3. பங்களாதேஷின் வறுமை விகிதம் தற்போது 12.9% ஆக உள்ளது. 1971 இல் 80% மற்றும் 1991 இல் 44.2% இல் இருந்து குறைந்துள்ளது. 4. வங்காளதேசம் உலகின் ஏழாவது பெரிய தொழிலாளர் சக்தியைக் கொண்டுள்ளது. 5. பங்களாதேஷின் சேவைத் துறை மொத்த உள்நாட்டு உற்பத்தியில் 51.3%, தொழில்துறை துறை 35.1% மற்றும் விவசாயத் துறை 35.1% ஆகும்.