 පාෂාණගත දැව යනු කුමක්ද?
පාෂාණීකෘත දැව, පාෂාණගත ගස ලෙසද හැඳින්වේ (පුරාණ ග්‍රීක භාෂාවෙන් πέτρα යන්නෙහි තේරුම 'ගල්' හෝ 'ගල්'; වචනාර්ථයෙන් 'ගල් බවට පත් වූ ලී') යනු විශේෂ ෆොසිලීකරණය වූ දැව වර්ගයකට ලබා දී ඇති නමයි. පෙට්‍රිෆැක්ෂන් යනු ගසක් හෝ ගසක් වැනි ශාක බොහෝ විට පර්මිනරීකරණය සහ ප්‍රතිස්ථාපනය ඇතුළත් ඛනිජකරණ ක්‍රියාවලියක් හරහා ගල් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමේ ප්‍රතිඵලයකි. සෛල බිත්ති සෑදෙන කාබනික ද්‍රව්‍ය ඛනිජ වලින් ප්‍රතිනිර්මාණය කර ඇත (බොහෝ විට සිලිකා ඔපල්, චාල්සෙඩෝනි හෝ ක්වාර්ට්ස් ආකාරයෙන්). සමහර අවස්ථාවලදී, කඳ පටකවල මුල් ව්යුහය අර්ධ වශයෙන් රඳවා තබා ගත හැකිය. අනෙකුත් ශාක පොසිල මෙන් නොව, සාමාන්‍යයෙන් හැඟීම් හෝ සම්පීඩන, පාෂාණගත දැව යනු මුල් කාබනික ද්‍රව්‍යයේ ත්‍රිමාන නිරූපණයකි. දැව ජලයේ හෝ ගිනිකඳු අළු වල තැන්පත් වූ විට පාෂාණ ක්‍රියාවලිය භූගතව සිදු වේ. ජලය තිබීම බැක්ටීරියා සහ දිලීර මගින් වායුගෝලීය වියෝජනය වළක්වන ඔක්සිජන් ලබා ගැනීම අඩු කරයි. අවසාදිතයන් හරහා ගලා යන ඛනිජ ජලය පර්මිනරීකරණයට තුඩු දිය හැකි අතර, සෛලවල අභ්‍යන්තරය සහ අනෙකුත් හිස් අවකාශයන් පුරවන ද්‍රාවණයෙන් ඛනිජ ද්‍රව්‍ය වර්ෂාපතනය වන විට සිදුවේ. ප්රතිස්ථාපනය කිරීමේදී, ශාකයේ සෛල බිත්ති ඛනිජකරණය සඳහා සැකිල්ලක් ලෙස ක්රියා කරයි. සෛලීය විස්තර විශ්වාසවන්තව ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා සෙලියුලෝස් සහ ලිග්නින් ක්ෂය වීම සහ ඛනිජ සැකිලි අතර සමතුලිතතාවයක් තිබිය යුතුය. බොහෝ කාබනික ද්රව්ය බොහෝ විට දිරාපත් වේ, කෙසේ වෙතත් සමහර ලිග්නින් ඉතිරි විය හැක. ඔපල්-ඒ ආකාරයෙන් ඇති සිලිකා, උණුසුම් වසන්ත පරිසරවල සාපේක්ෂව ඉක්මනින් දැව ආවරණය කර විනිවිද යාමට හැකිය. කෙසේ වෙතත්, පාෂාණගත දැව බොහෝ විට සම්බන්ධ වන්නේ ඩෙල්ටා සහ ගංවතුර බිම්වල හෝ ගිනිකඳු ලහාර් සහ අළු පාත්තිවල සිහින් ධාන්ය සහිත අවසාදිතවල වළලනු ලැබූ ගස් සමඟ ය. එවැනි ද්‍රව්‍ය පාෂාණගත වූ වනාන්තරයක් පාෂාණගත වනාන්තරයක් ලෙස හැඳින්වේ.
පාෂාණගත දැව යනු පොසිල වලින් එකකි, එය වසර මිලියන ගණනක් පුරා සම්පීඩනය සහ හැඟීම් මගින් අභ්‍යන්තර කොටස ගල් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලද ශාකයකි.