 ඔටිසම් සඳහා ඇති ප්‍රතිකාර මොනවාද?
ඔටිසම් ප්‍රතිකාරවලට ඔටිසම් රෝගීන්ට හෝ ඔවුන්ගේ පවුල්වලට උපකාර වන විවිධාකාර ප්‍රතිකාර ඇතුළත් වේ. එවැනි ප්‍රතිකාර ක්‍රම ද ඔටිසම් පුද්ගලයින් තුළ ක්‍රියාකාරී ස්වාධීනත්වය වැඩි කිරීමට අපේක්ෂා කරයි. ඔටිසම් රෝගීන් සහ/හෝ ඔවුන්ගේ මාපියන් සඳහා අලෙවි කරන බොහෝ ප්‍රතිකාර ක්‍රම පර්යේෂණ මට්ටම (LOE) 1 වන මට්ටම (ඔවුන්ගේ සැලසුමේ ක්‍රමවේදයේ ගුණාත්මක භාවය, වලංගුභාවය සහ රෝගී සත්කාර සඳහා අදාළත්වය මත පදනම්ව පවරා ඇති ඉහළම මට්ටම) මගින් සහාය නොදක්වන ප්‍රතිඵලවලට හිමිකම් කියයි. 1 මට්ටමේ පර්යේෂණයට අදාළ සියලුම RCTs (සසම්භාවී පාලිත අත්හදා බැලීම්) ක්‍රමානුකූල සමාලෝචනයකින් හෝ මෙටා විශ්ලේෂණයකින් හෝ RCTs හෝ සමාන ප්‍රතිඵල ඇති හොඳ තත්ත්වයේ RCT තුනක් හෝ වැඩි ගණනක ක්‍රමානුකූල සමාලෝචන මත පදනම් වූ සාක්ෂි මත පදනම් වූ සායනික පුහුණු මාර්ගෝපදේශ ඇතුළත් වේ. ඔටිසම් යනු ස්නායු දර්ශක සහ ඇලිස්ටික් පුද්ගලයින් හා සසඳන විට සංවේදී හා සන්නිවේදන වෙනස මගින් සංලක්ෂිත ස්නායු වර්ගයකි. මෙම ප්‍රතිකාර කිසිවක් කෙනෙකු තුළ ඔටිසම් ඉවත් නොකරයි, නමුත් ඉහළ ශක්‍යතාවක් දක්වා. ඔටිසම් දරුවන් ළමා වියේදී සහ නව යොවුන් වියේදී ඇති වන පිළිස්සුම් සහ පශ්චාත් කම්පන ආතති ආබාධ (PTSD) අවදානමක් ඇති ඔටිසම් වැඩිහිටියන් බවට පත්වේ, බොහෝ විට ඔටිසම් රෝගීන්ගේ පොදු යහපැවැත්මට වඩා ඔටිසම් තුරන් කිරීමට ප්‍රමුඛත්වය දෙන අය විසින් නොසලකා හරිනු ලැබේ. ප්‍රතිකාර සාමාන්‍යයෙන් සපයනු ලබන්නේ පුද්ගලයාගේ අවශ්‍යතා සඳහා ය. ප්‍රතිකාර ප්‍රධාන කාණ්ඩ දෙකකට අයත් වේ: අධ්‍යාපනික මැදිහත්වීම් සහ වෛද්‍ය කළමනාකරණය. ඔටිසම් වර්ණාවලි ආබාධ (ASDs) හඳුනාගෙන ඇති අයගේ පවුල් සඳහා පුහුණුව සහ සහාය ලබා දෙනු ලැබේ. මැදිහත්වීම් පිළිබඳ අධ්‍යයනයන්හි කාර්යක්ෂමතාව පිළිබඳ නිශ්චිත නිගමන වළක්වන ක්‍රමවේද ගැටලු ඇත. බොහෝ මනෝ සමාජීය මැදිහත්වීම්වලට යම් ධනාත්මක සාක්ෂි ඇතත්, යම් ආකාරයක ප්‍රතිකාරයක් වඩාත් සුදුසු බව යෝජනා කරයි. ප්‍රතිකාර නැත, ක්‍රමානුකූල සමාලෝචන වාර්තා කර ඇත්තේ මෙම අධ්‍යයනවල ගුණාත්මක භාවය සාමාන්‍යයෙන් දුර්වල වී ඇති බවත්, ඒවායේ සායනික ප්‍රතිඵල බොහෝ දුරට තාවකාලික බවත්, ප්‍රතිකාර විකල්පයන්හි සාපේක්ෂ සඵලතාවය සඳහා සාක්ෂි නොමැති බවත්ය. මුල් අවධියේ දැඩි, තිරසාර විශේෂ අධ්‍යාපන වැඩසටහන් සහ චර්යා චිකිත්සාව ASD සහිත දරුවන්ට ස්වයං රැකවරණය, සමාජීය සහ රැකියා කුසලතා ලබා ගැනීමට ජීවිතයට උපකාර කළ හැකි අතර, බොහෝ විට ක්‍රියාකාරීත්වය වැඩිදියුණු කිරීමට සහ රෝග ලක්ෂණ බරපතලකම සහ වැරදි හැසිරීම් අඩු කිරීමට හැකිය; පවතින ප්‍රවේශයන් අතර ව්‍යවහාරික හැසිරීම් විශ්ලේෂණය (ABA), සංවර්ධන ආකෘති, ව්‍යුහගත ඉගැන්වීම, කථනය සහ භාෂාව ඇතුළත් වේ. චිකිත්සාව, සමාජ කුසලතා චිකිත්සාව සහ වෘත්තීය චිකිත්සාව. වෘත්තීය චිකිත්සකයින් ඔටිසම් දරුවන් සමඟ බෙදාගැනීම සහ සහයෝගීතාව වැනි සමාජ අන්තර්ක්‍රියා ප්‍රවර්ධනය කරන මැදිහත්වීම් නිර්මාණය කරමින් කටයුතු කරයි.ඔවුන් ඔටිසම් දරුවාට ඔටිසම් දරුවා අනුකරණය කරමින් දරුවාගෙන් ප්‍රතිචාරයක් බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින නිසා උභතෝකෝටිකයකට මුහුණ දීමට ඔවුන්ට උපකාර කරයි.අධ්‍යාපනික මැදිහත්වීම්වලට සමහරක් ඇත. ළමුන් තුළ සඵලතාවය: දැඩි ABA ප්‍රතිකාරය පෙරපාසල් ළමුන්ගේ ගෝලීය ක්‍රියාකාරීත්වය ඉහළ නැංවීමේ සඵලතාවය පෙන්නුම් කර ඇති අතර කුඩා දරුවන්ගේ බුද්ධිමය කාර්ය සාධනය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා මනාව තහවුරු වී ඇත. ස්නායු මනෝවිද්‍යාත්මක වාර්තා බොහෝ විට අධ්‍යාපනඥයින් වෙත දුර්වල ලෙස සන්නිවේදනය කරනු ලබන අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වාර්තාවක් නිර්දේශ කරන දේ සහ ඒවා අතර පරතරයක් ඇති වේ. අධ්‍යාපනය සපයනු ලැබේ.වැඩිහිටි නේවාසික වැඩසටහන් වල සඵලතාවය පිළිබඳ සීමිත පර්යේෂණ මිශ්‍ර ප්‍රතිඵල පෙන්වයි. ASD ආශ්‍රිත ගැටළු වලට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා බොහෝ ඖෂධ භාවිතා කරනු ලැබේ. ASD රෝග විනිශ්චය කරන ලද එක්සත් ජනපද ළමුන්ගෙන් අඩකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් මනෝ ක්‍රියාකාරී ඖෂධ හෝ ප්‍රතිදේහජනක ඖෂධ නියම කරනු ලැබේ, බහුලවම ඖෂධ වර්ග වන්නේ විෂාදනාශක, උත්තේජක වේ. හෝ ASD සහිත නව යොවුන් වියේ සහ වැඩිහිටියන් සඳහා ඖෂධ ප්‍රතිකාරවල ආරක්‍ෂාව. ASD සහිත පුද්ගලයකු ඖෂධවලට ප්‍රතික්‍රියා කළ හැක, ඖෂධ අහිතකර බලපෑම් ඇති කළ හැකි අතර, දන්නා ඖෂධ කිසිවක් ඔටිසම් රෝගයේ සමාජ හා සන්නිවේදන දුර්වලතාවල මූලික රෝග ලක්ෂණ සමනය නොකරයි. 2008 වන විට ASD සහිත දරුවන්ට නියම කරන ලද ප්‍රතිකාර මිල අධික විය; වක්‍ර වියදම් වැඩි වේ. 2000 වසරේ උපන් කෙනෙකුට, 10%ක් පමණ වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර, 30%ක් අමතර අධ්‍යාපනය සහ වෙනත් රැකවරණයක් සමඟින් ඩොලර් මිලියන 4.66ක (ඩොලර් 2023 ඇස්තමේන්තුවෙන් උද්ධමනය-ගැළපුම් කරන ලද) සාමාන්‍ය වට්ටම් සහිත ජීවිත කාලය පිරිවැයක් ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර 60%ක් ආර්ථික වශයෙන් අහිමි විය. ඵලදායිතාව.එක්සත් රාජධානියේ අධ්‍යයනයක් මගින් බුද්ධිමය ආබාධ සහිත සහ නැති ඔටිසම් රෝගියෙකු සඳහා පිළිවෙලින් පවුම් මිලියන 1.9 ක් සහ පවුම් මිලියන 1.23 ක් ලෙස වට්ටම් සහිත ජීවිත කාලය ඇස්තමේන්තු කර ඇත (පවුම් 2023, උද්ධමනය 2005/06 ඇස්තමේන්තුවෙන් සකස් කර ඇත). ප්‍රතිකාර සඳහා නීතිමය අයිතිවාසිකම් සංකීර්ණ වන අතර, ස්ථානය සහ වයස අනුව වෙනස් වන අතර, රැකබලා ගන්නන් විසින් උපදේශනය අවශ්‍ය වේ. ප්‍රසිද්ධියේ අනුග්‍රහය දක්වන වැඩසටහන් බොහෝ විට ලබා දී ඇති දරුවෙකු සඳහා ප්‍රමාණවත් හෝ නුසුදුසු වන අතර, ප්‍රතිපූරණය නොකළ වෛද්‍ය හෝ ප්‍රතිකාර වියදම් පවුලේ මූල්‍ය ගැටලු ඇතිවීමේ සම්භාවිතාව සමඟ සම්බන්ධ වේ; එක් 2008 එක්සත් ජනපද අධ්‍යයනයකින් ළමා පවුල්වල වාර්ෂික ආදායමෙන් 14% ක සාමාන්‍ය අලාභයක් සොයා ගන්නා ලදී. ASD සමඟ, සහ ඒ ආශ්‍රිත අධ්‍යයනයකින් හෙළි වූයේ ASD ළමා ආරක්ෂණ ගැටළු දෙමාපියන්ගේ රැකියාවට බෙහෙවින් බලපාන බවට වැඩි සම්භාවිතාවක් සමඟ සම්බන්ධ වී ඇති බවයි.
වර්ණාවලිය අනුව ඔටිසම් සඳහා විවිධ ප්‍රතිකාර තිබේ. ජීවිතයේ මුල් අවදියේදී දැඩි, තිරසාර විශේෂ අධ්‍යාපන වැඩසටහන් සහ චර්යා ප්‍රතිකාර මගින් ASD සහිත දරුවන්ට ස්වයං රැකවරණය, සමාජීය සහ රැකියා කුසලතා ලබා ගැනීමට උපකාර කළ හැකි අතර, බොහෝ විට ක්‍රියාකාරීත්වය වැඩිදියුණු කිරීමට සහ රෝග ලක්ෂණ බරපතලකම සහ වැරදි හැසිරීම් අඩු කිරීමට හැකිය; පවතින ප්‍රවේශයන් අතර ව්‍යවහාරික හැසිරීම් විශ්ලේෂණය (ABA), සංවර්ධන ආකෘති, ව්‍යුහගත ඉගැන්වීම, කථන සහ භාෂා ප්‍රතිකාර, සමාජ කුසලතා ප්‍රතිකාර, සහ වෘත්තීය චිකිත්සාව ඇතුළත් වේ. වෘත්තීය චිකිත්සකයින් බෙදාගැනීම සහ සහයෝගීතාවය වැනි සමාජ අන්තර්ක්‍රියා ප්‍රවර්ධනය කරන මැදිහත්වීම් නිර්මාණය කරමින් ඔටිසම් දරුවන් සමඟ කටයුතු කරයි. OT දරුවා අනුකරණය කරමින් දරුවාගෙන් ප්‍රතිචාරයක් බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින බැවින් ඔවුන් උභතෝකෝටිකයෙන් වැඩ කිරීමට උදව් කරමින් ඔටිසම් දරුවාට සහාය දක්වයි. අධ්‍යාපනික මැදිහත්වීම් ළමුන් තුළ යම් ඵලදායීතාවයක් ඇත: දැඩි ABA ප්‍රතිකාරය පෙර පාසල් ළමුන්ගේ ගෝලීය ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි දියුණු කිරීමේ කාර්යක්ෂමතාව පෙන්නුම් කර ඇති අතර කුඩා දරුවන්ගේ බුද්ධිමය කාර්ය සාධනය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා හොඳින් ස්ථාපිත වී ඇත.