 මෝගල් අධිරාජ්‍යය ඉන්දියාවේ කොපමණ කාලයක් පැවතුණාද?
මෝගල් අධිරාජ්‍යය යනු 16 වන සහ 19 වන සියවස් අතර ඉන්දියානු උප මහද්වීපයේ වැඩි කොටසක් පාලනය කළ මුල්-නූතන අධිරාජ්‍යයකි. වසර දෙසීයක් පමණ පුරා අධිරාජ්‍යය බටහිරින් ඉන්දු ගංගා ද්‍රෝණියේ පිටත මායිම්වල සිට වයඹ දෙසින් උතුරු ඇෆ්ගනිස්ථානයේ සහ උතුරින් කාශ්මීරයේ සිට නැගෙනහිරින් වර්තමාන ඇසෑම් සහ බංග්ලාදේශයේ උස්බිම් දක්වා විහිදේ. දකුණු ඉන්දියාවේ ඩෙකෑන් සානුවේ උස්බිම්. එයට ඉන්දියාව, පකිස්ථානය, ඇෆ්ගනිස්ථානය සහ බංග්ලාදේශයේ වර්තමාන ප්‍රදේශ ඇතුළත් විය. මෝගල් අධිරාජ්‍යය සාම්ප්‍රදායිකව 1526 දී ආරම්භ කරන ලද්දේ දිල්ලියේ සුල්තාන් ඊබ්‍රහිම් ලෝඩි පරාජය කිරීම සඳහා අසල්වැසි සෆාවිඩ් සහ ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයන්ගෙන් ආධාර ලබා ගත් අද උස්බෙකිස්තානයේ රණශූර නායකයෙකු වූ බාබර් විසිනි. පානිපත්, සහ උතුරු ඉන්දියාවේ තැනිතලා බිම් අතුගා දැමීමට. කෙසේ වෙතත්, මෝගල් අධිරාජ්‍ය ව්‍යුහය සමහර විට 1600 දක්වා, බාබර්ගේ මුනුපුරා වන අක්බර්ගේ පාලනය දක්වා දිව යයි. මෙම අධිරාජ්‍ය ව්‍යුහය 1720 දක්වා පැවතියේ, අවසාන ප්‍රධාන අධිරාජ්‍යයා වූ ඖරංසෙබ්ගේ අභාවයෙන් ටික කලකට පසුව, ඔහුගේ පාලන සමයේදී අධිරාජ්‍යය එහි උපරිම භූගෝලීය ප්‍රමාණය ද අත්කර ගත්තේය. 1760 වන විට පැරණි දිල්ලිය සහ ඒ අවට ප්‍රදේශයට පසුකාලීනව අඩු කරන ලද අතර, 1857 ඉන්දියානු කැරැල්ලෙන් පසු අධිරාජ්‍යය බ්‍රිතාන්‍ය රාජ් විසින් විධිමත් ලෙස විසුරුවා හරින ලදී. මෝගල් අධිරාජ්‍යය මිලිටරි යුද්ධ මගින් නිර්මාණය කර පවත්වා ගෙන ගියද, එය සංස්කෘතීන් සහ ජනතාව දැඩි ලෙස මර්දනය කළේ නැත. එය පාලනය කිරීමට පැමිණියේය; ඒ වෙනුවට එය වඩාත් කාර්යක්ෂම, මධ්‍යගත සහ ප්‍රමිතිගත පාලනයකට මග පාදමින් නව පරිපාලන භාවිතයන් සහ විවිධ පාලක ප්‍රභූන් හරහා ඔවුන් සමනය කර සන්සුන් කළේය. අධිරාජ්‍යයේ සාමූහික ධනයේ පදනම වූයේ තුන්වන මෝගල් අධිරාජ්‍යයා වූ අක්බර් විසින් ආරම්භ කරන ලද කෘෂිකාර්මික බදු ය. ගොවි වගාකරුවෙකුගේ නිමැවුමෙන් අඩකට වඩා වැඩි වූ මෙම බදු, හොඳින් නියාමනය කරන ලද රිදී මුදලින් ගෙවන ලද අතර, ගොවීන් සහ ශිල්පීන් විශාල වෙළඳපොළට ඇතුළු වීමට හේතු විය. 17 වැනි සියවසේ වැඩි කාලයක් අධිරාජ්‍යය විසින් පවත්වාගෙන ගිය සාපේක්ෂ සාමය ඉන්දියාවේ ආර්ථික ප්‍රසාරණයට සාධකයක් විය. ඉන්දියන් සාගරයේ වර්ධනය වෙමින් පවතින යුරෝපීය පැවැත්ම සහ ඉන්දියානු අමු සහ නිමි භාණ්ඩ සඳහා එහි වැඩිවන ඉල්ලුම, මෝගල් අධිකරණවල තවමත් විශාල ධනයක් ඇති කළේය. මෝගල් ප්‍රභූන් අතර වඩාත් කැපී පෙනෙන පරිභෝජනයක් පැවති අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස චිත්‍ර, සාහිත්‍ය ආකෘති, රෙදිපිළි සහ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයට, විශේෂයෙන් ෂාජහාන්ගේ පාලන සමයේදී වැඩි අනුග්‍රහයක් ලැබුණි. දකුණු ආසියාවේ මෝගල් යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම ස්ථාන අතර: අග්‍රා කොටුව, ෆතේපූර් සික්‍රි, රතු කොටුව, හුමායුන්ගේ සොහොන, ලාහෝර් කොටුව, ෂලමාර් උද්‍යානය සහ "ඉන්දියාවේ මුස්ලිම් කලාවේ ආභරණය" ලෙස විස්තර කෙරෙන ටජ්මහල. ලෝක උරුමයේ විශ්වීය වශයෙන් අගය කරන ලද විශිෂ්ට කෘති."
මෝගල් අධිරාජ්‍යය 1526 දී බාබර් විසින් ආරම්භ කරන ලද අතර 1857 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් වසර 331 ක කාලයක් පුරා විසුරුවා හරින ලදී.