 වෙනිසියුලාව යනු කුමක්ද?
 වෙනිසියුලාව (/ˌvɛnəˈzweɪlə/; ඇමරිකානු ස්පාඤ්ඤ: [beneˈswela] (සවන් දෙන්න)), නිල වශයෙන් වෙනිසියුලාවේ බොලිවේරියානු ජනරජය (ස්පාඤ්ඤ: República Bolivariana de Venezuela) යනු දකුණු ඇමරිකාවේ උතුරු වෙරළ තීරයේ පිහිටි රටකි, එය බොහෝ මහාද්වීපයකින් සමන්විත වේ. කැරිබියන් මුහුදේ දූපත් සහ දූපත්. එය 916,445 km2 (වර්ග සැතපුම් 353,841) ක භෞමික දිගුවක් ඇති අතර, එහි ජනගහනය 2022 දී මිලියන 29 ක් ලෙස ගණන් බලා ඇත. අගනුවර සහ විශාලතම නාගරික එකතුව වන්නේ කැරකස් නගරයයි.
වෙනිසියුලාව (/ˌvɛnəˈzweɪlə/; ඇමරිකානු ස්පාඤ්ඤ: [beneˈswela] (සවන් දෙන්න)), නිල වශයෙන් වෙනිසියුලාවේ බොලිවේරියානු ජනරජය (ස්පාඤ්ඤ: República Bolivariana de Venezuela) යනු දකුණු ඇමරිකාවේ උතුරු වෙරළ තීරයේ පිහිටි රටකි, එය බොහෝ මහාද්වීපයකින් සමන්විත වේ. කැරිබියන් මුහුදේ දූපත් සහ දූපත්. එය 916,445 km2 (වර්ග සැතපුම් 353,841) ක භෞමික දිගුවක් ඇති අතර, එහි ජනගහනය 2022 දී මිලියන 29 ක් ලෙස ගණන් බලා ඇත. අගනුවර සහ විශාලතම නාගරික එකතුව වන්නේ කැරකස් නගරයයි. මහාද්වීපික භූමිය උතුරින් කැරිබියන් මුහුද සහ අත්ලාන්තික් සාගරය, බටහිරින් කොලොම්බියාව, දකුණින් බ්‍රසීලය, ඊසාන දෙසින් ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ සහ නැගෙනහිරින් ගයනාවෙන් මායිම් වේ. වෙනිසියුලානු රජය ගයානාට එරෙහිව Guayana Esequiba වෙත හිමිකම් කියයි. වෙනිසියුලාව යනු ප්‍රාන්ත 23කින්, අගනුවර දිස්ත්‍රික්කයෙන් සහ වෙනිසියුලාවේ අක්වෙරළ දූපත් ආවරණය වන ෆෙඩරල් පරායත්තයන්ගෙන් සමන්විත ෆෙඩරල් ජනාධිපති ජනරජයකි. වෙනිසියුලාව ලතින් ඇමරිකාවේ වඩාත්ම නාගරීකරණය වූ රටවල් අතර වේ; වෙනිසියුලානුවන්ගෙන් අතිමහත් බහුතරයක් උතුරේ සහ අගනුවර නගරවල ජීවත් වෙති. වෙනිසියුලාවේ භූමි ප්‍රදේශය ස්පාඤ්ඤය විසින් 1522 දී ආදිවාසීන්ගේ ප්‍රතිරෝධය මධ්‍යයේ යටත් විජිතයක් බවට පත් කරන ලදී. 1811 දී, එය ස්පාඤ්ඤ භාෂාවෙන් නිදහස ප්‍රකාශ කළ පළමු ස්පාඤ්ඤ-ඇමරිකානු ප්‍රදේශවලින් එකක් බවට පත් වූ අතර, පළමු ෆෙඩරල් කොලොම්බියා ජනරජයේ (ඉතිහාසගතව ග්‍රාන් කොලොම්බියාව ලෙස හඳුන්වන) දෙපාර්තමේන්තුවක් ලෙස කොටසක් පිහිටුවීමට එය පත් විය. එය 1830 දී පූර්ණ ස්වෛරී රටක් ලෙස වෙන් විය. 19 වැනි සියවස තුළදී, වෙනිසියුලාව දේශපාලන කැලඹීම්වලට සහ අත්තනෝමතිකත්වයට ගොදුරු වූ අතර, 20 වැනි සියවසේ මැද භාගය දක්වා කලාපීය හමුදා ඒකාධිපතියන් විසින් ආධිපත්‍යය දැරූහ. 1958 සිට, රටේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආණ්ඩු මාලාවක් ඇති අතර, ව්‍යතිරේකයක් ලෙස, කලාපයේ බොහෝ ප්‍රදේශ මිලිටරි ආඥාදායකත්වයන් විසින් පාලනය කරන ලද අතර, එම කාලය ආර්ථික සමෘද්ධියෙන් සංලක්ෂිත විය. 1980 ගණන්වල සහ 1990 ගණන්වල ආර්ථික කම්පනයන්, 1989 මාරාන්තික කැරකාසෝ කෝලාහල, 1992 දී කුමන්ත්‍රණ දෙකක්, සහ 1993 දී විශ්වාසභංගයේ බිඳවැටීමේ මහජන මුදල් වංචා කිරීම සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපතිවරයෙකුගේ දෝෂාභියෝගය ඇතුළු විශාල දේශපාලන අර්බුදවලට සහ පුලුල්ව පැතිරුනු සමාජ නොසන්සුන්තාවයන්ට හේතු විය. පවතින පක්ෂවල 1998 වෙනිසියුලානු ජනාධිපතිවරනය දුටුවේ, බොලිවේරියානු විප්ලවයේ උත්ප්‍රේරකය, 1999 ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයකින් ආරම්භ වූ අතර එහිදී වෙනිසියුලාවේ නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් පනවන ලදී. ආන්ඩුවේ ජනප්‍රිය සමාජ සුභසාධන ප්‍රතිපත්ති ඉහල නැගුනු තෙල් මිල, තාවකාලිකව සමාජ වියදම් ඉහල දැමීම, සහ ආර්ථීක අසමානතාවය සහ දරිද්‍රතාවය අඩු කිරීම මගින් පාලනයේ මුල් වසර තුල ශක්තිමත් විය. කෙසේ වෙතත්, 2010 ගණන්වල දිළිඳුකම වැඩි වීමට පටන් ගත්තේය. 2013 වෙනිසියුලානු ජනාධිපතිවරණය පුළුල් ලෙස මතභේදයට තුඩු දුන් අතර එය පුලුල් විරෝධතාවලට තුඩු දුන් අතර එය අද දක්වාම පවතින තවත් රටපුරා අර්බුදයක් ඇති කළේය. වෙනිසියුලාව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පසුබෑමක් අත්විඳ ඇති අතර, ඒකාධිපති රාජ්‍යයක් වෙත මාරු විය. එය මාධ්‍ය නිදහස සහ සිවිල් නිදහස පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර මිණුම්වලින් පහළ ශ්‍රේණිගත කරන අතර ඉහළ මට්ටමේ දූෂණයක් ඇත. වෙනිසියුලාව සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටක් වන අතර මානව සංවර්ධන දර්ශකයේ 113 වැනි ස්ථානයේ සිටී. එය ලොව විශාලතම තෙල් සංචිත ඇති අතර එය ලෝකයේ ප්‍රමුඛතම තෙල් අපනයනකරුවෙකු වී ඇත. මීට පෙර, රට කෝපි සහ කොකෝවා වැනි කෘෂිකාර්මික භාණ්ඩවල ඌන සංවර්ධිත අපනයනකරුවෙකු වූ නමුත් තෙල් ඉක්මනින් අපනයන සහ රජයේ ආදායම මත ආධිපත්‍යය දැරීය. වත්මන් ආන්ඩුවේ අතිරික්තයන් සහ දුර්වල ප්‍රතිපත්ති වෙනිසියුලාවේ සමස්ත ආර්ථිකයම බිඳවැටීමට හේතු විය. වාර්තාගත අධි උද්ධමනය, මූලික භාණ්ඩ හිඟය, විරැකියාව, දරිද්‍රතාවය, රෝග, ඉහළ ළමා මරණ, මන්දපෝෂණය, දරුණු අපරාධ සහ දූෂණය සමඟ රට අරගල කරයි. මිලියන තුනකට අධික ජනතාවක් රට හැර ගිය වෙනිසියුලානු සංක්‍රමණික අර්බුදය මෙම සාධක මගින් වේගවත් කර ඇත. 2017 වන විට, වෙනිසියුලාව ණය ශ්‍රේණිගත කිරීමේ ආයතන විසින් ණය ගෙවීම පැහැර හැර ඇති බව ප්‍රකාශ කරන ලදී. වෙනිසියුලාවේ අර්බුදය, වධහිංසා පැමිණවීම, අත්තනෝමතික ලෙස සිරගත කිරීම, නීති විරෝධී ඝාතන සහ මානව හිමිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින පුද්ගලයින්ට පහර දීම වැනි අපයෝජනයන් ඇතුළුව, වේගයෙන් පිරිහෙන මානව හිමිකම් තත්වයකට දායක වී ඇත. වෙනිසියුලාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, ඇමරිකානු ජනපද සංවිධානය (OAS), දකුණු ඇමරිකානු ජාතීන්ගේ සංගමය (UNASUR), ALBA, Mercosur, Latin American Integration Association (LAIA) සහ Ibero-American States (OEI) සංවිධානයේ වරලත් සාමාජිකයෙකි.