 නීට්ෂේ සහ හැරවේ විද්‍යාත්මක දැනුම පිළිබඳ සංකල්පය සහ එහි වාස්තවිකත්වය ලුහුබැඳීම විවේචනය කරන්නේ කෙසේද? විද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් වල වැරදි පැහැදිලි කිරීමට ඔවුන් "දෙවියන්ගේ උපක්‍රමය" සහ "අභිමානය" යන අදහස් භාවිතා කරන්නේ කෙසේද?
නීට්ෂේගේ, “සත්‍යය සහ අසත්‍ය අර්ථයෙන් අසත්‍යය මත” නීට්ෂේ මානව විද්‍යාත්මක දැනුම කෙරෙහි ඔහුගේ ආකල්පය පැහැදිලි කරන්නේ මහත් සංශයවාදීව, මිනිසුන්ව “වඩාත්ම අහංකාර සහ මාරාන්තික” නිර්මාණ ලෙස පවා හඟවමිනි (සත්‍යය සහ සදාචාර විරෝධී අර්ථයෙන් බොරු කීම) , 7). මේ ආකාරයේම විවේචනයක් Haraway's හි "දෙවියන්-උපක්‍රමය" යන සංකල්පය තුලින් ගෙන එනු ලැබේ, "Situated Knowledge: The Science Question in Feminism and the Privilege of Partial Perspective." Haraway මෙම සංකල්පය පැහැදිලි කරන්නේ මිනිසුන් තම දැනුම දෙවියන්ගේ අනන්ත දැනුම පිළිබඳ අදහසට සංසන්දනය කරන මිත්‍යාවක් ලෙසය. අප විද්‍යාත්මක චින්තනයේ ප්‍රගතියක් ලබා ඇති බැවින් මෙම ආකාරයේ බුද්ධිමය උසස් බව මානව ඉතිහාසයේ දිගුකාලීන සංකල්පයකි. Haraway ගේ ලේඛනයේ මුලින් විස්තර කරන ලද, "දේව-උපක්‍රමය" බොහෝ අදහස් තුළ නැවත මතු වේ, නීට්ෂේ මෙය විවිධ රූපක සහ සංජානන හරහා පක්ෂග්‍රාහී පැහැදිලි කිරීම් හරහා නිදසුන් කරයි. "දෙවියන්-උපක්‍රමය" පිළිබඳ මෙම අදහස සහ එහි ඇති සියල්ල දැන ගැනීමේ ගුණාංග, මිනිසුන්ගෙන් සහ ඔවුන්ගේ දෘඩ මනසින් පැන නගින අතර, ඔවුන්ගේම මනසෙහි ස්පර්ශ වන දේ පමණක් ග්‍රහණය කර ගැනීමට හැකි වීම, ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අනෙකුත් ඉදිරිදර්ශන වසා දමයි. මිනිසුන් විද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් වලට පක්ෂග්‍රාහී දෘෂ්ටියකින්, තමන්ගේම ඒක පාර්ශවීය දෘෂ්ටිකෝණයකින් ප්‍රවේශ වන අතර, තමන්ගේම වරදකින් තොරව, තමන්ගේම නිරීක්ෂණ වලින් එන විද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් සිදු කරයි. නමුත් මිනිස් වැරදි නිදසුන් වන්නේ මේ මොහොතේ නොවේ, විද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් මෙම ඊනියා “විද්‍යාත්මක සත්‍යයන්” මත ගොඩනැගුණු විට නීට්ෂේ තර්ක කරයි. අසත්‍ය මත පදනම් වූ විද්‍යාත්මක දියුණුව (සත්‍යය සහ සදාචාරයට පිටින් බොරු කීම පිළිබඳ) ගොඩනැංවීම නිසා විද්‍යාව යන සංකල්පය මොහොතකින් “සුළු පිම්මකින් බැලූනයක් මෙන් ඉදිමෙන්නට” හැකි වන්නේ මේ අවස්ථාවේ දී ය. , 7). එහෙත්, බොහෝ මානව සොයාගැනීම් කෙතරම් වැරදි විය හැකි ද යන්න පිළිබඳ දැනුම ලබා දී ඇති අතර, අපගේ ලෝකයේ කිසිදු බලවේගයකට අභියෝග කළ නොහැකි උසස් විශ්වසනීයත්වය පිළිබඳ අදහස අපි තවමත් අල්ලාගෙන සිටිමු, හරවේ සඳහන් කරන්නේ කුමක් ද යන්නයි. "දෙවියන්-උපක්‍රමය" පිළිබඳ ඇගේ අදහසෙහි, හරවේ අපි වෛෂයිකත්වයට වෙනස් ප්‍රවේශයක් හරහා නිරීක්ෂණ වෙත ප්‍රවේශ වීමට වෙනස් ආකාරයක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටියි. ඕනෑම දෙයක් සහ සෑම දෙයක්ම තේරුම් ගැනීමට හැකිවීම සහ විද්‍යාවේ සංකීර්ණතා පිළිගැනීම වැනි පෞද්ගලික වගකීමෙන් අප වෙන්වීමේදී අපගේ අවබෝධය නොමැතිකම පිරිමැසීම සඳහා විද්‍යාත්මක සත්‍යයන් පිළිබඳ ව්‍යාජ සම්මුතිය පිළිබඳ අදහස ඉවත් කිරීමට අපට හැකි වේ. නීට්ෂේගේ ලේඛනයේ නිදසුන් වන මූලික අදහසක් වන්නේ අභිමානයයි. උඩඟුකම මිනිස් හැසිරීම් වල විශාල අංගයක් වන අතර බොහෝ ක්රියාවන් යුක්ති සහගත ය. උඩඟු සංකල්පය “දෙවියන්ගේ උපක්‍රමයේ” මූලය ව්‍යුත්පන්න වන්නේ කොහෙන්ද යන ගම්‍ය ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරක් ලෙස පවා දැකිය හැකිය. මනුෂ්‍යයන් වන අපට ජයග්‍රහණය කිරීමේ අදහසට කැසීමක් ඇති වූ බව අතීතයේ සිටම නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. සමාජ, සංස්කෘතීන්, ඉඩම්, හෝ උසස් සමාජ ආර්ථික තත්ත්වය වැනි සරල දෙයක් ජය ගැනීමට කැසීම. එය ඉතා සරලව අපගේ රුධිරයේ ඇති අතර මිනිසුන්ගේ පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ පවතී. හරවේගේ තර්කය තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යමින්, නීට්ෂේ අපගේ “දැනුම” ගැඹුරින් ආඩම්බර වන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ අදහස ඉදිරිපත් කරන්නේ “මිනිසුන්ගේ ඇස් සහ ඉන්ද්‍රියයන් මත මීදුම අන්ධ කරන” ආකාරය පිළිබඳ අදහස උඩඟුකමට පිළිතුරු දීම සඳහා පිළිතුරු සපයන විද්‍යාත්මක චින්තනය නිපදවිය හැකි ආකාරය නිදසුන් කරයි. යථාර්ථයේ දෝෂ සහිත ප්‍රශ්න (සත්‍යය සහ බොරුව පිළිබඳ අමතර සදාචාරාත්මක අර්ථයකින්, 7). මෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, මිනිසුන් විසින් සත්‍ය බවට පරිවර්තනය කරන ලද ඔවුන්ගේ බොරුව නිර්මාණය කිරීමට මිනිසුන් සහය වූ රැවටීමේ තිරයක් නිර්මාණය වේ. මෙම ස්ථානයේ සිට විද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් “සත්‍යය” බොරුවලින් ගොඩනැංවීමට මග පාදයි. ඇස් අන්ධ කිරීම “දෙවියන්-උපක්‍රමය” යන අදහස තුළ විශාල තේමාවක් වන අතර එය “කොළ” පිළිබඳ නීට්ෂේගේ විස්තරයේ පුනරාවර්තනය වේ. කොළය මේ සඳහා පුළුල් උදාහරණයකි, "වෙනස්කම් නොසලකා හැරීම සහ වෙන්කර හඳුනාගත හැකි අංශ අමතක කිරීම" (සත්‍යය සහ බොරුව බාහිර සදාචාරාත්මක අර්ථයකින්, 24). මෙහි විස්තර කර ඇති දෙය නම් මිනිසුන්ට ඔවුන් විස්තර කරන ඕනෑම දෙයකට "අත්‍යවශ්‍ය ගුණාංගයක්" ලේබල් කළ නොහැකි බවයි. සාරාංශයක් ලෙස, විවිධ කොළ වර්ග රාශියක් ඇති බව වටහාගෙන ඇති නමුත් ඒවා අතර පැහැදිලි වෙනස්කම් පැහැදිලි කිරීමට අපට නොහැකි වන අතර එසේ කිරීමේදී පැන නගින්නේ කොළ සමඟ “සත්‍යය” නොමැතිකමයි. වරද ඇත්තේ පත්‍රයේ සාමාන්‍යකරණයේ වන අතර මෙම සාමාන්‍යකරණය වෙනත් සන්දර්භයන්ට යෙදවීම වරද ඇත්තේ කොතැනද යන්නයි, හැරවේ ඇගේ “දෙවියන්-උපක්‍රම” මායාව තුළ ආමන්ත්‍රණය කරන්නේ හරියටම එයයි. "දෙවියන්-උපක්‍රමය" යන්නෙහි නිර්වචනයෙහිම අපගේ සොයාගැනීම් සහ දැනුමෙහි සිදුරුවලට වන්දි ගෙවීම සඳහා අපගේම දැනුම සාමාන්‍යකරණය කිරීම ඇතුළත් වේ. වසර ගණනාවක විද්‍යාත්මක දියුණුව සහ අපගේ ලෝකය අවබෝධ කර ගැනීමේ ප්‍රයෝජන තුළින්, මිනිසුන් විසින් තහවුරු කර ඇති ඊනියා සත්‍යයන් විද්‍යාත්මක ක්‍රමය ඒවාට ප්‍රවේශ වන ආකාරය හේතුවෙන් දෝෂ ඇති විය හැකිය. වෛෂයිකත්වය භාවිතා කිරීමේ අපගේ ක්‍රමය වඩාත් ඇතුළත් කිරීම සඳහා නැවත සකස් කළ යුතු බව හැරවේ යෝජනා කරන අතර නීට්ෂේගේ ලේඛන මෙම අදහස මත විහිදෙන අතර උපකල්පනවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙම සත්‍යයන් ඒවායේ දෝෂ ඇති විය හැකි ආකාරය නිදසුන් කරයි. එකිනෙක මත ගොඩනැගුණු මෙම උපකල්පන කතුවරුන් දෙදෙනාම තර්ක කරන අවබෝධයේ ඌනතාවයට හේතු වේ.