 ජල ෆ්ලෝරයිඩකරණය ගැන මට කියන්න
ජල ෆ්ලෝරයිඩ්කරණය යනු දත් දිරායාම අවම කිරීම සඳහා පමණක් පොදු ජල සැපයුමකට ෆ්ලෝරයිඩ් පාලනය කළ ගැලපීමයි. ෆ්ලෝරයිඩ් ජලයෙහි කුහර වැළැක්වීම සඳහා ඵලදායී මට්ටමක ෆ්ලෝරයිඩ් අඩංගු වේ; මෙය ස්වභාවිකව හෝ ෆ්ලෝරයිඩ් එකතු කිරීමෙන් සිදු විය හැක. ෆ්ලෝරයිඩ් ජලය දත් මතුපිට ක්‍රියා කරයි: මුඛයේ, එය කෙල වල ෆ්ලෝරයිඩ් අඩු මට්ටමක් ඇති කරයි, එමඟින් දත් එනමලය demineralizes වේගය අඩු කරන අතර කුහරවල මුල් අවධියේදී එය නැවත ඛනිජකරණය වීමේ වේගය වැඩි කරයි. සාමාන්‍යයෙන් පානීය ජලයට ෆ්ලෝරයිඩ් මිශ්‍රණයක් එකතු කරනු ලබන අතර, එම ක්‍රියාවලියට එක්සත් ජනපදයේ සාමාන්‍යයෙන් වසරකට ඩොලර් 1.17 ක් පමණ වැය වේ. ස්වභාවිකව ඇති ෆ්ලෝරයිඩ් මට්ටම නිර්දේශිත සීමාවන් ඉක්මවා යන විට ඩිෆ්ලෝරයිඩ් ඉවත් කිරීම අවශ්ය වේ. 2011 දී ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය දේශගුණය, ප්‍රාදේශීය පරිසරය සහ අනෙකුත් ෆ්ලෝරයිඩ් ප්‍රභවයන් මත පදනම්ව 0.5 සිට 1.5 mg/L (ලීටරයකට මිලිග්‍රෑම්) දක්වා ෆ්ලෝරයිඩ් මට්ටමක් යෝජනා කළේය. බෝතල් කළ ජලය සාමාන්‍යයෙන් නොදන්නා ෆ්ලෝරයිඩ් මට්ටම් ඇත. බොහෝ කාර්මික රටවල දත් දිරායාම ප්‍රධාන මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළුවක් වන අතර එය පාසල් ළමුන්ගෙන් 60-90% කට සහ වැඩිහිටියන්ගෙන් අතිමහත් බහුතරයකට බලපායි. ජල ෆ්ලෝරයිඩකරණය ළමුන්ගේ කුහර අඩු කරන අතර වැඩිහිටියන්ගේ කාර්යක්ෂමතාව අඩු පැහැදිලිය. කොක්රේන් සමාලෝචනයක් ඇස්තමේන්තු කර ඇත්තේ ජල ෆ්ලෝරයිඩ් ප්‍රභවයන් සඳහා ප්‍රවේශයක් නොමැති දරුවන් විසින් ජල ෆ්ලෝරයිඩ් භාවිතා කරන විට කිරි දත්වල 35% ක් සහ ස්ථිර දත්වල 26% ක් ලෙස කුහර අඩු වී ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, මෙය සීනි පරිභෝජනය වැඩි කිරීම මෙන්ම අනෙකුත් දන්ත උපක්‍රම වැනි බොහෝ විචල්‍යයන් පාලනය කිරීමට අපොහොසත් වූ පැරණි අධ්‍යයනයන් මත පදනම් විය. බොහෝ යුරෝපීය රටවල් දත් දිරායාමේ සැලකිය යුතු අඩුවීමක් අත්විඳ ඇත, නමුත් ජලය ෆ්ලෝරයිඩ් වෙනුවට කිරි සහ ලුණු ෆ්ලෝරයිඩ් බහුලව දක්නට ලැබේ. මෑත කාලීන අධ්‍යයනවලින් පෙනී යන්නේ දේශීය ෆ්ලෝරයිඩ් (දන්තාලේප වැනි) බහුලව භාවිතා වන නිසාත්, දිරාපත් වීමේ අනුපාතය අඩු වී ඇති නිසාත්, විශේෂයෙන් කාර්මික රටවල ජල ෆ්ලෝරයිඩ් අනවශ්‍ය විය හැකි බවයි. ෆ්ලෝරයිඩ්කරණය දන්ත ෆ්ලෝරෝසිස් ඇති කළ හැකි නමුත්, වර්ධනය වන දත් හෝ එනමල් ෆ්ලෝරෝසිස් පෙනුම වෙනස් කළ හැකි වුවද, වෙනස්කම් මෘදු වන අතර සාමාන්‍යයෙන් සෞන්දර්යාත්මක හෝ මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළුවක් නොවේ. ජල ෆ්ලෝරයිඩ් වලින් වෙනත් අතුරු ආබාධ පිළිබඳ පැහැදිලි සාක්ෂි නොමැත. ෆ්ලෝරයිඩ් වල බලපෑම රඳා පවතින්නේ සියලුම ප්‍රභවයන්ගෙන් දිනකට ගන්නා ෆ්ලෝරයිඩ් ප්‍රමාණය මතය. පානීය ජලය සාමාන්යයෙන් විශාලතම මූලාශ්රය වේ; ෆ්ලෝරයිඩ් ප්‍රතිකාරයේ අනෙකුත් ක්‍රම අතරට දන්තාලේප, ලුණු සහ කිරි ෆ්ලෝරයිඩ කිරීම ඇතුළත් වේ. දත් දිරායාම ප්‍රජාව වැළැක්වීම සඳහා වඩාත් කාර්යක්ෂම ක්‍රමය පිළිබඳ අදහස් මිශ්‍ර වේ. ඔස්ට්‍රේලියානු රජය ප්‍රකාශ කරන්නේ ප්‍රජාව පුරා පවතින ෆ්ලෝරයිඩ් නිරාවරණය සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා ජල ෆ්ලෝරයිඩ් වඩාත් ඵලදායී ක්‍රමය බවයි. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය වාර්තා කරන්නේ ජල ෆ්ලෝරයිඩකරණය, ශක්‍ය සහ සංස්කෘතික වශයෙන් පිළිගත හැකි විට, සැලකිය යුතු වාසි ඇත, විශේෂයෙන් ඉහළ අවදානමක් ඇති උප කණ්ඩායම් සඳහා, යුරෝපීය කොමිසම දේශීය භාවිතය හා සසඳන විට ජල ෆ්ලෝරයිඩ් සඳහා කිසිදු ප්‍රතිලාභයක් සොයා නොගන්නා බව ය. පොදු ජල ෆ්ලෝරයිඩ්කරණය ප්‍රථම වරට ක්‍රියාත්මක වූයේ එක්සත් ජනපදයේ 2012 වන විට, රටවල් 25 ක විවිධ මට්ටම් වලට කෘතිම ජල ෆ්ලෝරයිඩ් ඇති අතර, ඉන් 11 ක් ඔවුන්ගේ ජනගහනයෙන් 50% කට වඩා ෆ්ලෝරයිඩ් ජලය පානය කරති. තවත් රටවල් 28ක ස්වභාවිකව ෆ්ලෝරයිඩ් ජලය ඇති නමුත් බොහෝ රටවල ෆ්ලෝරයිඩ් ප්‍රශස්ත මට්ටමට වඩා ඉහළින් පවතී. 2012 වන විට, ලොව පුරා මිලියන 435 ක පමණ ජනතාවක් නිර්දේශිත මට්ටමට (එනම්, ගෝලීය ජනගහනයෙන් 5.4% පමණ) ෆ්ලෝරයිඩ් ජලය ලබා ගෙන ඇත: 56 ඔවුන්ගෙන් මිලියන 214 ක් පමණ එක්සත් ජනපදයේ ජීවත් වෙති. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය සහ FDI ලෝක දන්ත වෛද්‍ය සම්මේලනය වැනි ප්‍රධාන සෞඛ්‍ය සංවිධාන ජල ෆ්ලෝරයිඩකරණය ආරක්ෂිත සහ ඵලදායී ලෙසට සහාය විය. එක්සත් ජනපදයේ 20 වන සියවසේ විශිෂ්ට මහජන සෞඛ්‍ය ජයග්‍රහණ දහයෙන් එකක් ලෙස රෝග පාලනය සහ වැළැක්වීමේ මධ්‍යස්ථාන ජල ෆ්ලෝරයිඩ් ලැයිස්තුගත කරයි, එසේ තිබියදීත්, මෙම ක්‍රියාව මහජන සෞඛ්‍ය පියවරක් ලෙස මතභේදාත්මක ය. සමහර රටවල් සහ ප්‍රජාවන් ෆ්ලෝරයිඩ් භාවිතය නතර කර ඇති අතර තවත් සමහරක් එය ව්‍යාප්ත කර ඇත. භාවිතයේ විරුද්ධවාදීන් තර්ක කරන්නේ ප්‍රතිලාභ හෝ අවදානම් ප්‍රමාණවත් ලෙස අධ්‍යයනය කර නොමැති බවත්, මහජන ඖෂධ සහ පුද්ගල නිදහස ලෙස සැලකිය හැකි දේ අතර ගැටුම විවාද කරන බවත්ය.
ජල ෆ්ලෝරයිඩ්කරණය යනු දත් දිරායාම අවම කිරීම සඳහා පමණක් පොදු ජල සැපයුමකට ෆ්ලෝරයිඩ් පාලනය කළ ගැලපීමයි. ෆ්ලෝරයිඩ් ජලයෙහි කුහර වැළැක්වීම සඳහා ඵලදායී මට්ටමක ෆ්ලෝරයිඩ් අඩංගු වේ; මෙය ස්වභාවිකව හෝ ෆ්ලෝරයිඩ් එකතු කිරීමෙන් සිදු විය හැක. ෆ්ලෝරයිඩ් ජලය දත් මතුපිට ක්‍රියා කරයි: මුඛයේ, එය කෙල වල ෆ්ලෝරයිඩ් අඩු මට්ටමක් ඇති කරයි, එමඟින් දත් එනමලය demineralizes වේගය අඩු කරන අතර කුහරවල මුල් අවධියේදී එය නැවත ඛනිජකරණය වීමේ වේගය වැඩි කරයි. සාමාන්‍යයෙන් පානීය ජලයට ෆ්ලෝරයිඩ් මිශ්‍රණයක් එකතු කරනු ලබන අතර, එම ක්‍රියාවලියට එක්සත් ජනපදයේ සාමාන්‍යයෙන් වසරකට ඩොලර් 1.17 ක් පමණ වැය වේ. ස්වභාවිකව ඇති ෆ්ලෝරයිඩ් මට්ටම නිර්දේශිත සීමාවන් ඉක්මවා යන විට ඩිෆ්ලෝරයිඩ් ඉවත් කිරීම අවශ්ය වේ. 2011 දී ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය දේශගුණය, ප්‍රාදේශීය පරිසරය සහ අනෙකුත් ෆ්ලෝරයිඩ් ප්‍රභවයන් මත පදනම්ව 0.5 සිට 1.5 mg/L (ලීටරයකට මිලිග්‍රෑම්) දක්වා ෆ්ලෝරයිඩ් මට්ටමක් යෝජනා කළේය. බෝතල් කළ ජලය සාමාන්‍යයෙන් නොදන්නා ෆ්ලෝරයිඩ් මට්ටම් ඇත. බොහෝ කාර්මික රටවල දත් දිරායාම ප්‍රධාන මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළුවක් වන අතර එය පාසල් ළමුන්ගෙන් 60-90% කට සහ වැඩිහිටියන්ගෙන් අතිමහත් බහුතරයකට බලපායි. ජල ෆ්ලෝරයිඩකරණය ළමුන්ගේ කුහර අඩු කරන අතර වැඩිහිටියන්ගේ කාර්යක්ෂමතාව අඩු පැහැදිලිය. කොක්රේන් සමාලෝචනයක් ඇස්තමේන්තු කර ඇත්තේ ජල ෆ්ලෝරයිඩ් ප්‍රභවයන් සඳහා ප්‍රවේශයක් නොමැති දරුවන් විසින් ජල ෆ්ලෝරයිඩ් භාවිතා කරන විට කිරි දත්වල 35% ක් සහ ස්ථිර දත්වල 26% ක් ලෙස කුහර අඩු වී ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, මෙය සීනි පරිභෝජනය වැඩි කිරීම මෙන්ම අනෙකුත් දන්ත උපක්‍රම වැනි බොහෝ විචල්‍යයන් පාලනය කිරීමට අපොහොසත් වූ පැරණි අධ්‍යයනයන් මත පදනම් විය. බොහෝ යුරෝපීය රටවල් දත් දිරායාමේ සැලකිය යුතු අඩුවීමක් අත්විඳ ඇත, නමුත් ජලය ෆ්ලෝරයිඩ් වෙනුවට කිරි සහ ලුණු ෆ්ලෝරයිඩ් බහුලව දක්නට ලැබේ. මෑත කාලීන අධ්‍යයනවලින් පෙනී යන්නේ දේශීය ෆ්ලෝරයිඩ් (දන්තාලේප වැනි) බහුලව භාවිතා වන නිසාත්, දිරාපත් වීමේ අනුපාතය අඩු වී ඇති නිසාත්, විශේෂයෙන් කාර්මික රටවල ජල ෆ්ලෝරයිඩ් අනවශ්‍ය විය හැකි බවයි. ෆ්ලෝරයිඩ්කරණය දන්ත ෆ්ලෝරෝසිස් ඇති කළ හැකි නමුත්, වර්ධනය වන දත් හෝ එනමල් ෆ්ලෝරෝසිස් පෙනුම වෙනස් කළ හැකි වුවද, වෙනස්කම් මෘදු වන අතර සාමාන්‍යයෙන් සෞන්දර්යාත්මක හෝ මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළුවක් නොවේ. ජල ෆ්ලෝරයිඩ් වලින් වෙනත් අතුරු ආබාධ පිළිබඳ පැහැදිලි සාක්ෂි නොමැත. ෆ්ලෝරයිඩ් වල බලපෑම රඳා පවතින්නේ සියලුම ප්‍රභවයන්ගෙන් දිනකට ගන්නා ෆ්ලෝරයිඩ් ප්‍රමාණය මතය. පානීය ජලය සාමාන්යයෙන් විශාලතම මූලාශ්රය වේ; ෆ්ලෝරයිඩ් ප්‍රතිකාරයේ අනෙකුත් ක්‍රම අතරට දන්තාලේප, ලුණු සහ කිරි ෆ්ලෝරයිඩ කිරීම ඇතුළත් වේ. දත් දිරායාම ප්‍රජාව වැළැක්වීම සඳහා වඩාත් කාර්යක්ෂම ක්‍රමය පිළිබඳ අදහස් මිශ්‍ර වේ. ඔස්ට්‍රේලියානු රජය ප්‍රකාශ කරන්නේ ප්‍රජාව පුරා පවතින ෆ්ලෝරයිඩ් නිරාවරණය සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා ජල ෆ්ලෝරයිඩ් වඩාත් ඵලදායී ක්‍රමය බවයි. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය වාර්තා කරන්නේ ජල ෆ්ලෝරයිඩකරණය, ශක්‍ය සහ සංස්කෘතික වශයෙන් පිළිගත හැකි විට, සැලකිය යුතු වාසි ඇත, විශේෂයෙන් ඉහළ අවදානමක් ඇති උප කණ්ඩායම් සඳහා, යුරෝපීය කොමිසම දේශීය භාවිතය හා සසඳන විට ජල ෆ්ලෝරයිඩ් සඳහා කිසිදු ප්‍රතිලාභයක් සොයා නොගන්නා බව ය. පොදු ජල ෆ්ලෝරයිඩ්කරණය ප්‍රථම වරට ක්‍රියාත්මක වූයේ එක්සත් ජනපදයේ 2012 වන විට, රටවල් 25 ක විවිධ මට්ටම් වලට කෘතිම ජල ෆ්ලෝරයිඩ් ඇති අතර, ඉන් 11 ක් ඔවුන්ගේ ජනගහනයෙන් 50% කට වඩා ෆ්ලෝරයිඩ් ජලය පානය කරති. තවත් රටවල් 28ක ස්වභාවිකව ෆ්ලෝරයිඩ් ජලය ඇති නමුත් බොහෝ රටවල ෆ්ලෝරයිඩ් ප්‍රශස්ත මට්ටමට වඩා ඉහළින් පවතී. 2012 වන විට, ලොව පුරා මිලියන 435 ක පමණ ජනතාවක් නිර්දේශිත මට්ටමට (එනම්, ගෝලීය ජනගහනයෙන් 5.4% ක් පමණ) ෆ්ලෝරයිඩ් ජලය ලබා ගත්හ. 56 ඔවුන්ගෙන් මිලියන 214 ක් පමණ එක්සත් ජනපදයේ ජීවත් වෙති. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය සහ FDI ලෝක දන්ත වෛද්‍ය සම්මේලනය වැනි ප්‍රධාන සෞඛ්‍ය සංවිධාන ජල ෆ්ලෝරයිඩකරණය ආරක්ෂිත සහ ඵලදායී ලෙසට සහාය විය. එක්සත් ජනපදයේ 20 වන සියවසේ විශිෂ්ට මහජන සෞඛ්‍ය ජයග්‍රහණ දහයෙන් එකක් ලෙස රෝග පාලනය සහ වැළැක්වීමේ මධ්‍යස්ථාන ජල ෆ්ලෝරයිඩ් ලැයිස්තුගත කරයි, එසේ තිබියදීත්, මෙම ක්‍රියාව මහජන සෞඛ්‍ය පියවරක් ලෙස මතභේදාත්මක ය. සමහර රටවල් සහ ප්‍රජාවන් ෆ්ලෝරයිඩ් භාවිතය නතර කර ඇති අතර තවත් සමහරක් එය ව්‍යාප්ත කර ඇත. භාවිතයේ විරුද්ධවාදීන් තර්ක කරන්නේ ප්‍රතිලාභ හෝ අවදානම් ප්‍රමාණවත් ලෙස අධ්‍යයනය කර නොමැති බවත්, මහජන ඖෂධ සහ පුද්ගල නිදහස ලෙස සැලකිය හැකි දේ අතර ගැටුම විවාද කරන බවත්ය.