 එක්සත් ජනපදයේ ආර්ථිකයට වඩා චක්රලේඛ ආර්ථිකයක් වෙනස් වන්නේ කෙසේද?
චක්‍රලේඛ ආර්ථිකයක් (චක්‍රලේඛය සහ CE ලෙසද හැඳින්වේ) යනු හැකි තාක් දුරට පවතින ද්‍රව්‍ය සහ නිෂ්පාදන බෙදාගැනීම, බදු දීම, නැවත භාවිතා කිරීම, අලුත්වැඩියා කිරීම, ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සහ ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කිරීම ඇතුළත් නිෂ්පාදන සහ පරිභෝජනයේ ආකෘතියකි. ආකෘතියේ මූලික මූලධර්ම තුනෙහි සැලසුම් මත පදනම් වූ ක්‍රියාවට නැංවීම අවධාරණය කරමින් දේශගුණික විපර්යාස, ජෛව විවිධත්වය නැතිවීම, නාස්තිය සහ දූෂණය වැනි ගෝලීය අභියෝගවලට මුහුණ දීම CE අරමුණු කරයි. චක්‍ර ආර්ථිකයකට පරිවර්තනය වීමට අවශ්‍ය මූලධර්ම තුන නම්: අපද්‍රව්‍ය හා දූෂණය ඉවත් කිරීම, නිෂ්පාදන හා ද්‍රව්‍ය සංසරණ කිරීම සහ ස්වභාවධර්මය පුනර්ජනනය කිරීම. සාම්ප්‍රදායික රේඛීය ආර්ථිකයට ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස CE අර්ථ දක්වා ඇත. චක්‍රලේඛ ආර්ථිකය (CE) පිළිබඳ අදහස සහ සංකල්ප පසුගිය වසර දහය තුළ ශාස්ත්‍රීය, ව්‍යාපාර සහ රජය තුළ පුළුල් ලෙස අධ්‍යයනය කර ඇත. CE ජනප්‍රිය වෙමින් පවතින්නේ එය විමෝචනය සහ අමුද්‍රව්‍ය පරිභෝජනය අවම කිරීමට, නව වෙළඳපල අපේක්ෂාවන් විවෘත කිරීමට සහ ප්‍රධාන වශයෙන්, පරිභෝජනයේ තිරසාර බව වැඩි කිරීමට සහ සම්පත් කාර්යක්ෂමතාව වැඩි කිරීමට උපකාරී වන බැවිනි. රාජ්‍ය මට්ටමින්, CE ගෝලීය උණුසුමට එරෙහිව සටන් කිරීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස මෙන්ම දිගු කාලීන වර්ධනය සඳහා පහසුකම් සපයන්නෙකු ලෙස සැලකේ. CE විසින් කලාපීය මට්ටමින් ද්‍රව්‍යමය ලූප නැවැත්වීමට ක්‍රියාකාරීන් සහ සම්පත් භූගෝලීය වශයෙන් සම්බන්ධ කළ හැක. එහි මූලික මූලධර්මය තුළ, යුරෝපීය පාර්ලිමේන්තුව CE නිර්වචනය කරන්නේ, “හැකි තාක් කල් පවතින ද්‍රව්‍ය සහ නිෂ්පාදන බෙදාගැනීම, බදු දීම, නැවත භාවිතා කිරීම, අලුත්වැඩියා කිරීම, ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සහ ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කිරීම ඇතුළත් නිෂ්පාදන සහ පරිභෝජනයේ ආකෘතියක් ලෙස ය. මේ ආකාරයෙන්, නිෂ්පාදනවල ජීවන චක්‍රය දිගු වේ. රේඛීය ආර්ථිකයක් තුළ, ස්වභාවික සම්පත් ඒවා නිර්මාණය කර නිෂ්පාදනය කර ඇති ආකාරය නිසා අවසානයේ අපද්‍රව්‍ය බවට පත්වීමට නියමිත නිෂ්පාදන බවට පත් වේ. මෙම ක්‍රියාවලිය බොහෝ විට "ගන්න, සාදන්න, නාස්ති කරන්න" යනුවෙන් සාරාංශ කරයි. ඊට වෙනස්ව, චක්‍රලේඛ ආර්ථිකයක් මඟින් සංවෘත ලූප පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා නැවත භාවිත කිරීම, බෙදාගැනීම, අලුත්වැඩියා කිරීම, ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම, ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කිරීම සහ ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කිරීම, සම්පත් යෙදවුම් භාවිතය අඩු කිරීම සහ අපද්‍රව්‍ය, දූෂණය සහ කාබන් විමෝචනය නිර්මාණය කරයි. චක්‍රලේඛන ආර්ථිකයේ අරමුණ වන්නේ නිෂ්පාදන, ද්‍රව්‍ය, උපකරණ සහ යටිතල පහසුකම් වැඩි කාලයක් භාවිතයේ තබා ගැනීම, එමගින් මෙම සම්පත්වල ඵලදායිතාව වැඩිදියුණු කිරීමයි. අපද්‍රව්‍ය සහ ශක්තිය වෙනත් ක්‍රියාවලීන් සඳහා අපද්‍රව්‍ය අගය කිරීම හරහා යෙදවිය යුතුය: එක්කෝ වෙනත් කාර්මික ක්‍රියාවලියක් සඳහා සංරචකයක් ලෙස හෝ ස්වභාවධර්මය සඳහා ප්‍රතිජනන සම්පත් ලෙස (උදා: කොම්පෝස්ට්). Ellen MacArthur Foundation (EMF) විසින් චක්‍රලේඛ ආර්ථිකය නිර්වචනය කරන්නේ අගය සහ සැලසුම් අනුව ප්‍රතිස්ථාපන හෝ පුනර්ජනනීය කාර්මික ආර්ථිකයක් ලෙසය.
චක්‍රලේඛ ආර්ථිකයක් අපද්‍රව්‍ය හා දූෂණය ඉවත් කිරීම, නිෂ්පාදන සහ ද්‍රව්‍ය සංසරණය කිරීම සහ ස්වභාවධර්මය පුනර්ජනනය කිරීමේ මූලධර්ම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව, බොහෝ ධනේශ්වර ආර්ථිකයන් "රේඛීය" ලෙස හඳුන්වනු ලබන්නේ අමුද්‍රව්‍ය අවසානයේ ඉවතලන නිෂ්පාදන බවට පත් කරමිනි. චක්‍රලේඛ ආර්ථිකයක් සීමිත සම්පත් සහිත පෘථිවියක තිරසාර පරිභෝජනය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන අතර, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය වැනි රේඛීය ආර්ථිකයන් අමුද්‍රව්‍ය යෙදවුම්වල නිමක් නැති සැපයුමක් ව්‍යංගයෙන් උපකල්පනය කරයි.