 හියුගෝ චාවේස් යනු කවුද?
හියුගෝ රෆායෙල් චාවේස් ෆ්‍රියාස් (ස්පාඤ්ඤ උච්චාරණය: [ˈuɣo rafaˈel ˈtʃaβes ˈfɾi.as] (සවන් දෙන්න); 28 ජූලි 1954 - 5 මාර්තු 2013) යනු වෙනිසියුලානු දේශපාලකයෙකු වන අතර ඔහු 19920 1 වකවානුවේ සිට 1999 1 සිට මිය යන තෙක් කෙටි කාලය දක්වා වෙනිසියුලාවේ ජනාධිපති විය. 2002 දී. චාවේස් 1997 දී එහි පදනමේ සිට 2007 දක්වා තවත් පක්ෂ කිහිපයක් සමඟ ඒකාබද්ධ වී 2012 දක්වා ඔහු නායකත්වය දුන් වෙනිසියුලාවේ එක්සත් සමාජවාදී පක්ෂය (PSUV) වන තෙක් පස්වන ජනරජ ව්‍යාපාරයේ දේශපාලන පක්ෂයේ නායකයා ද විය.
හියුගෝ රෆායෙල් චාවේස් ෆ්‍රියාස් (ස්පාඤ්ඤ උච්චාරණය: [ˈuɣo rafaˈel ˈtʃaβes ˈfɾi.as] (සවන් දෙන්න); 28 ජූලි 1954 - 5 මාර්තු 2013) යනු වෙනිසියුලානු දේශපාලකයෙකු වන අතර ඔහු 19920 1 වකවානුවේ සිට 1999 1 සිට මිය යන තෙක් කෙටි කාලය දක්වා වෙනිසියුලාවේ ජනාධිපති විය. 2002 දී. චාවේස් පස්වන ජනරජ ව්‍යාපාරයේ දේශපාලන පක්ෂයේ නායකයා ද විය Sabaneta, Barinas හි මධ්‍යම පාන්තික පවුලක් වූ චාවේස් වෘත්තීය හමුදා නිලධාරියෙකු බවට පත් වූ අතර, Puntofijo ගිවිසුම මත පදනම් වූ වෙනිසියුලානු දේශපාලන ක්‍රමය ගැන සෑහීමකට පත් නොවී, ඔහු 1980 ගණන්වල මුල් භාගයේදී රහසිගත විප්ලවවාදී බොලිවේරියන් ව්‍යාපාරය-200 (MBR-200) ආරම්භ කළේය. චාවේස් 1992 දී ජනාධිපති Carlos Andrés Perez ගේ ඩිමොක්‍රටික් ක්‍රියාකාරී ආන්ඩුවට එරෙහිව එහි අසාර්ථක කුමන්ත්‍රණයේ දී MBR-200 මෙහෙයවූ අතර, ඒ සඳහා ඔහු සිරගත කරන ලදී. වසර දෙකකට පසු සිරගෙදරින් සමාව ලැබූ ඔහු පස්වන ජනරජ ව්‍යාපාරයේ දේශපාලන පක්ෂය ආරම්භ කළ අතර පසුව 56.2% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින් 1998 දී වෙනිසියුලාවේ ජනාධිපතිවරයා ලෙස තේරී පත් විය. 62.8% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබාගෙන. 2012 ඔක්තෝම්බර් ජනාධිපතිවරණයෙන් 55.1%ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයකින් අඩුවී සිවුවැනි වරටත් ජනාධිපති ලෙස ජයග්‍රහණය කිරීමෙන් පසු ඔහු දිවුරුම් දීමට නියමිතව තිබුණේ 2013 ජනවාරි 10 වැනිදාය. කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ පිළිකා ප්‍රතිකාර හේතුවෙන් සමාරම්භක උත්සවය කල් දමනු ලැබූ අතර මාර්තු 5 වැනිදාය. වයස අවුරුදු 58 දී ඔහු කැරකස්හිදී මිය ගියේය. 1999 දී නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්මත කර ගැනීමෙන් පසුව, බොලිවේරියානු විප්ලවයේ කොටසක් ලෙස කියනු ලබන සමාජ ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කිරීමට චාවේස් අවධානය යොමු කළේය. 2000 ගණන්වල වාර්තාගත ඉහළ තෙල් ආදායමක් භාවිතා කරමින්, ඔහුගේ රජය ප්‍රධාන කර්මාන්ත ජනසතු කළේය, සහභාගීත්ව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වාර්ගික සභා නිර්මාණය කළේය සහ ආහාර, නිවාස, සෞඛ්‍ය සේවා සහ අධ්‍යාපනය සඳහා ප්‍රවේශය පුළුල් කිරීම සඳහා බොලිවේරියානු දූත මණ්ඩල ලෙස හැඳින්වෙන සමාජ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කළේය. චාවේස්ගේ ජනාධිපති ධූරයේ ආරම්භයත් සමග සමපාත වූ ඉහළ තෙල් ලාභය හේතුවෙන් මූලික වශයෙන් 2003 සහ 2007 අතර දිළිඳුකම, සාක්ෂරතාවය, ආදායම් සමානාත්මතාවය සහ ජීවන තත්ත්වය වැනි ක්ෂේත්‍රවල තාවකාලික වැඩිදියුණු කිරීම් ඇති විය, නමුත් ව්‍යුහාත්මක අසමානතාවයන්හි පුළුල් වෙනස්කම් සිදු නොවීය. 2010 ජූනි 2 වෙනිදා, වෙනිසියුලාවේ අර්බුදයට හේතු විය හැකි හිඟය හේතුවෙන් චාවේස් වෙනිසියුලාවේ ඉහල පන්තිවලට "ආර්ථික යුද්ධයක්" ප්‍රකාශ කළේය. 2010 ගණන්වල මුල් භාගයේ චාවේස්ගේ ජනාධිපති ධූර කාලය අවසන් වන විට, වෙනිසියුලාවේ ආර්ථිකය අඩාල වීමත් සමඟ හිඟ වියදම් සහ මිල පාලනය වැනි පූර්ව දශකය තුළ ඔහුගේ රජය විසින් සිදු කරන ලද ආර්ථික ක්‍රියාමාර්ග තිරසාර නොවන බව ඔප්පු විය. ඒ සමගම දිළිඳුකම, උද්ධමනය සහ හිඟය වැඩි විය. චාවේස් යටතේ, වෙනිසියුලාව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පසුබෑමක් අත්විඳින අතර, ඔහු පුවත්පත් යටපත් කිරීම, මැතිවරණ නීති හැසිරවීම සහ රජයේ විවේචකයින් අත්අඩංගුවට ගෙන පිටුවහල් කිරීම නිසා ය. ඔහු සක්‍රීය පනත් භාවිතා කිරීම සහ ඔහුගේ ආණ්ඩුවේ ප්‍රචාරක භාවිතය මතභේදාත්මක විය. චාවේස්ගේ ජනාධිපති ධූරය රටේ මිනීමැරුම් අනුපාතයෙහි සැලකිය යුතු වැඩි වීමක් දක්නට ලැබුණි. දේශපාලන වර්ණාවලිය පුරා, වෙනිසියුලාවේ සහ ලතින් ඇමරිකාවේ නූතන ඉතිහාසයේ වඩාත්ම බලගතු සහ ආන්දෝලනාත්මක දේශපාලකයෙකු ලෙස චාවේස් සැලකේ. ඔහුගේ 14 වසරක ජනාධිපති ධූරය ලතින් ඇමරිකාව පුරා පැතිර යන සමාජවාදී "රෝස වඩදිය" ආරම්භය සනිටුහන් කළේය - ඔහු ලතින් ඇමරිකානු සහ කැරිබියානු සහයෝගීතාවයට සහය දුන් අතර දකුණු ඇමරිකානු ජාතීන්ගේ සර්ව-ප්‍රාදේශීය සංගමය, ලතින් ඇමරිකානු සහ කැරිබියන් රාජ්‍ය ප්‍රජාව පිහිටුවීමට මූලික විය. , ඇමරිකාව සඳහා බොලිවේරියානු සන්ධානය, දකුණු බැංකුව සහ ප්‍රාදේශීය රූපවාහිනී ජාලය TeleSUR. ජාත්‍යන්තර වශයෙන්, චාවේස්, ෆිදෙල්ගේ මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී ආන්ඩු සමග සහ කියුබාවේ රාවුල් කැස්ත්‍රෝගේ මෙන්ම බොලිවියාවේ ඊවෝ මොරාලෙස්ගේ සමාජවාදී ආන්ඩු, ඉක්වදෝරයේ රෆායෙල් කොරියා සහ නිකරගුවාවේ ඩැනියෙල් ඔර්ටේගාගේ ආන්ඩු සමග පෙලගැසීය. චාවේස්ගේ අදහස්, වැඩසටහන් සහ ශෛලිය 21 වැනි සියවසේ බොලිවේරියානුවාදය සහ සමාජවාදය සමඟ සමීපව සම්බන්ධ වූ දේශපාලන මතවාදයක් වන "චාවිස්මෝ" හි පදනම සාදයි. චාවේස් ඔහුගේ ප්‍රතිපත්ති විස්තර කළේ අධිරාජ්‍ය විරෝධී ලෙස, එක්සත් ජනපදයේ විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ ප්‍රමුඛ විරුද්ධවාදියෙකු මෙන්ම නව ලිබරල්වාදයේ සහ ලැයිසෙස්-ෆෙයාර් ධනවාදයේ වාචික විවේචකයෙකි. ඔහු තමා මාක්ස්වාදියෙකු ලෙස විස්තර කළේය.