 කරුණාකර පහත ඡේදයෙන් බංග්ලාදේශ ආර්ථිකය පිළිබඳ ප්‍රධාන කරුණු ලැයිස්තුගත කරන්න:
ඉන්දියාවට පසු දකුණු ආසියාවේ දෙවන විශාලතම ආර්ථිකය බංග්ලාදේශයයි. ඒක පුද්ගල ආදායම අනුව රට ඉන්දියාව (එය 1947 දක්වා එහි කොටසක් විය) සහ පාකිස්තානය (1971 දක්වා එහි කොටසක් විය) අභිබවා ගොස් ඇත. ලෝක බැංකුවට අනුව, "1971 දෙසැම්බර් 16 වැනි දින අලුතින් ස්වාධීන වූ බංග්ලාදේශය බිහි වූ විට, එය ලෝකයේ දෙවන දුප්පත්ම රට විය - ඉදිරි වසර 50 තුළ රට පරිවර්තනය කිරීම විශිෂ්ට සංවර්ධන කථා වලින් එකක් බවට පත් කරයි. එතැන් සිට , දරිද්‍රතාවය වාර්තාගත වේගයකින් අඩකින් කපා හැර ඇත.ප්‍රාථමික පාසලට ඇතුළත් වීම දැන් විශ්වීය මට්ටමට ආසන්නය.ලක්ෂ ගණනින් කාන්තාවන් ශ්‍රම බලකායට ඇතුළු වී ඇත.මාතෘ සහ ළමා සෞඛ්‍ය සම්බන්ධයෙන් ස්ථාවර ප්‍රගතියක් අත්කරගෙන ඇත.එසේම විනාශකාරීත්වයට එරෙහිව රට වඩා හොඳින් මුහුණ දී ඇත. දේශගුණික විපර්යාස සහ ස්වභාවික විපත් මගින් ඇති කරන බලවේග බංගලාදේශයේ සාර්ථකත්වය මානව ප්‍රාග්ධනයේ ආයෝජනයේ සිට සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය ඇති කිරීම දක්වා බොහෝ චලනය වන කොටස් වලින් සමන්විත වේ. බලශක්තිය, අභ්‍යන්තර සම්බන්ධතාව, නාගරික ව්‍යාපෘති සහ ප්‍රවාහන යටිතල පහසුකම් මෙන්ම දේශගුණික විපර්යාසවලට අනුවර්තනය වීමට ප්‍රමුඛත්වය දීම සහ තිරසාර වර්ධනයක් කරා යන ගමනේ ආපදා සූදානම. ඉන්දියාව බෙදීමෙන් පසු කලාපය ආර්ථික භූගෝලීය වෙනසකට භාජනය විය. නැඟෙනහිර පකිස්තානයේ නිදහස් වෙළෙඳපොළ මූලධර්ම සාමාන්‍යයෙන් පිළිගත්තා. ආනයන මත යැපීම වළක්වා ගැනීම සඳහා හැකි ඉක්මනින් පාරිභෝගික භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කිරීමට රජය කාර්මීකරණය ප්‍රවර්ධනය කළේය. මහජන උපයෝගිතා වැනි ඇතැම් අංශ රාජ්‍ය අයිතිය යටතට පත් විය. කොරියානු යුද්ධයේදී ජුට් සඳහා ඇති ඉල්ලුම නිසා ලෝකයේ විශාලතම ජුට් මෝල ලෙස ඩන්ඩි සහ කල්කටා හි ජුට් මෝල් වෙනුවට ආදම්ජී ජුට් මෝල් නිර්මාණය විය. කෙසේ වෙතත්, 1960 ගණන් වන විට, බටහිර පකිස්ථානයට ආයෝජනවල ප්‍රධාන කොටස ලැබුණු බැවින් නැගෙනහිර පකිස්ථානයේ අපනයන කොටස 70% සිට 50% දක්වා පහත වැටුණි. නැගෙනහිර පකිස්ථානුවන්ගේ නිදහසට ගැති අභිලාෂයන් තුළ ආර්ථික දුක්ගැනවිලි ප්‍රධාන භූමිකාවක් ඉටු කළේය. නිදහසේ මුල් වසර පහ තුළ (1971-1975), අලුතින් නිර්මාණය කරන ලද බංග්ලාදේශය සමාජවාදී ආර්ථිකයක් අනුගමනය කළේය. 1970 ගණන්වල අගභාගයේදී, සමාජවාදී ප්‍රතිපත්ති බොහෝ දුරට ආපසු හැරවිය, කාර්මික කම්හල් පුද්ගලික අයිතිකරුවන් වෙත ආපසු ලබා දෙන ලදී, සහ පුද්ගලික කර්මාන්ත වැඩි වැඩියෙන් ප්‍රවර්ධනය කරන ලදී. අපනයන ආර්ථිකය උත්තේජනය කිරීම සඳහා රජය අපනයන සැකසුම් කලාප ඇති කළේය. 1991 සහ 1993 අතර, මුදල් ඇමති සයිෆුර් රහ්මාන් IMF හි සහාය ඇතිව තවදුරටත් ප්‍රතිසංස්කරණ දියත් කළ අතර එය ආර්ථිකය ලිහිල් කළ අතර කාර්මික වර්ධනය, සේවා සහ අපනයන ඉහළ නැංවීය. 1990 ගණන්වල අග සහ 2000 දශකයේ මුල් භාගය වන විට, නිදන්ගත දේශපාලන අස්ථාවරත්වය හේතුවෙන් ප්‍රතිසංස්කරණ ගම්‍යතාව වාෂ්ප වී ගිය නමුත් ආර්ථිකය දිගටම වර්ධනය විය. 2022 දී බංග්ලාදේශය දකුණු ආසියාවේ දෙවන විශාලතම විදේශ විනිමය සංචිතය සතු විය. බදු ආදායම රජයේ ආදායමෙන් 7.7%ක් පමණක් වුවද සංචිත මගින් රජයේ වියදම් ධාරිතාව ඉහළ නංවා ඇත. විදුලිබල ක්ෂේත්‍රයට විශාල ආයෝජන ප්‍රමාණයක් ගිහින් තියෙනවා. 2009 දී, බංග්ලාදේශය දිනකට කිහිප වතාවක් දිනපතා විදුලිය ඇනහිටීම් අත්විඳිමින් සිටියේය. 2022 දී රට 100% විදුලිය ලබා ගත්තා. බංග්ලාදේශ රජයේ ප්‍රධාන දරිද්‍රතා විරෝධී යෝජනා ක්‍රමයක් වන්නේ නොමිලේ නිවාස ලබා දීමෙන් නිවාස නොමැතිකම තුරන් කිරීම අරමුණු කරගත් Ashrayan ව්‍යාපෘතියයි. දරිද්‍රතා අනුපාතය 1971 දී 80% සිට 1991 දී 44.2% දක්වා ද 2021 දී 12.9% දක්වා ද අඩු වී ඇත. සාක්ෂරතා අනුපාතය 2022 දී 74.66% ක් විය. බංග්ලාදේශයට දළ වශයෙන් මිලියන 70 ක ශ්‍රම බලකායක් ඇත, එය ලෝකයේ හත්වන ස්ථානයයි. විශාලතම; 2021 වන විට 5.2%ක විරැකියා අනුපාතයක් සහිතව. සෘජු විදේශ ආයෝජන (FDI) ආකර්ෂණය කර ගැනීමට සහ රැකියා මිලියන 10ක් උත්පාදනය කිරීමට රජය විශේෂ ආර්ථික කලාප 100ක් පිහිටුවයි. කර්මාන්තශාලා පිහිටුවීමේදී ආයෝජකයින්ට උපකාර කිරීම සඳහා බංග්ලාදේශ ආයෝජන සංවර්ධන අධිකාරිය (BIDA) සහ බංග්ලාදේශ ආර්ථික කලාප අධිකාරිය (BEZA) පිහිටුවා ඇත; සහ දීර්ඝකාලීන බංග්ලාදේශ අපනයන සැකසුම් කලාප අධිකාරිය (BEPZA) සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා. බංගලිදේශ ටකා යනු ජාතික මුදල් ඒකකයයි. සේවා අංශය සමස්ත දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 51.3% ක් පමණ වන අතර ශ්‍රම බලකායෙන් 39% ක් සේවය කරයි. කාර්මික අංශය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 35.1% ක් වන අතර ශ්‍රම බලකායෙන් 20.4% ක් සේවය කරයි. කෘෂිකාර්මික අංශය ආර්ථිකයේ 13.6% ක් වන නමුත් විශාලතම රැකියා අංශය වන අතර ශ්‍රම බලකායෙන් 40.6% කි. කෘෂිකර්මාන්තයේ දී රට සහල්, මාළු, තේ, පලතුරු, එළවළු, මල් සහ ජුට් ප්‍රධාන නිෂ්පාදකයෙකි. පොකිරිස්සන් සහ ඉස්සන් බංගලිදේශයේ ප්‍රසිද්ධ අපනයන වලින් කිහිපයකි.
1. බංග්ලාදේශය දකුණු ආසියාවේ දෙවන විශාලතම ආර්ථිකය වේ 2. 2022 දී බංග්ලාදේශය දකුණු ආසියාවේ දෙවන විශාලතම විදේශ විනිමය සංචිතය සතු විය 3. බංග්ලාදේශයේ දරිද්‍රතා අනුපාතය දැනට 12.9% කි. 1971 දී 80% සහ 1991 දී 44.2% සිට පහත වැටුණි. 4. ලෝකයේ හත්වන විශාලතම ශ්‍රම බලකාය බංග්ලාදේශයට ඇත. 5. බංග්ලාදේශයේ සේවා අංශය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 51.3%, කාර්මික අංශය 35.1% සහ කෘෂිකර්ම අංශය 35.1% වේ.