 ෆීනෝටයිප් යනු කුමක්ද?
ජාන විද්‍යාව සහ ප්‍රවේණි විද්‍යාවේදී, ෆීනෝටයිප් යනු ජීවියෙකුගේ නිරීක්ෂණය කළ හැකි ලක්ෂණ හෝ ගති ලක්ෂණ සමූහයකි. මෙම පදය ජීවියාගේ රූප විද්‍යාව (භෞතික ස්වරූපය සහ ව්‍යුහය), එහි සංවර්ධන ක්‍රියාවලීන්, එහි ජෛව රසායනික හා භෞතික විද්‍යාත්මක ගුණාංග, එහි හැසිරීම සහ හැසිරීම් නිෂ්පාදන ආවරණය කරයි. ජීවියෙකුගේ ෆීනෝටයිප් ප්‍රතිඵලයක් වන්නේ මූලික සාධක දෙකකිනි: ජීවියෙකුගේ ප්‍රවේණි කේතය (එහි ප්‍රවේණි වර්ගය) ප්‍රකාශ කිරීම සහ පාරිසරික සාධකවල බලපෑම. සාධක දෙකම අන්තර්ක්‍රියා කළ හැකි අතර, එය ෆීනෝටයිප් වලට තවදුරටත් බලපායි. විශේෂයක එකම ගහනය තුළ පැහැදිලිව වෙනස් ෆීනෝටයිප් දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් පවතින විට, එම විශේෂය බහුරූපී ලෙස හැඳින්වේ. බහුරූපතාව පිළිබඳ හොඳින් ලේඛනගත උදාහරණයක් නම් Labrador Retriever වර්ණ ගැන්වීමයි; කබායේ වර්ණය බොහෝ ජාන මත රඳා පවතින අතර, එය කහ, කළු සහ දුඹුරු ලෙස පරිසරයේ පැහැදිලිව දක්නට ලැබේ. රිචඩ් ඩෝකින්ස් 1978 දී සහ පසුව නැවතත් 1982 දී ඔහුගේ The Extended Phenotype නම් පොතේ යෝජනා කළේ කුරුළු කූඩු සහ කැඩිස්ෆ්ලයි කීටයන් සහ බීවර් වේලි වැනි අනෙකුත් ගොඩනඟන ලද ව්‍යුහයන් "දිගු කළ ෆීනෝටයිප්" ලෙස සැලකිය හැකි බවයි. ජීවියෙකුගේ පාරම්පරික ද්‍රව්‍ය සහ එම පාරම්පරික ද්‍රව්‍ය නිපදවන දේ අතර වෙනස පැහැදිලි කිරීම සඳහා විල්හෙල්ම් ජොහැන්සන් 1911 දී ප්‍රවේණික-පරිමාන වෙනස යෝජනා කළේය. මෙම වෙනස විෂබීජ ප්ලාස්මය (පරම්පරාගතත්වය) සහ සොමැටික් සෛල (ශරීරය) අතර වෙනස හඳුනාගත් අගෝස්තු වයිස්මන් (1834-1914) විසින් යෝජනා කරන ලද වෙනසට සමාන වේ. වඩාත් මෑතකදී, The Selfish Gene (1976) හි ඩෝකින්ස් මෙම සංකල්ප අනුරූ සහ වාහන ලෙස වෙන්කර හඳුනා ගත්තේය. ෆ්‍රැන්සිස් ක්‍රික්ගේ අණුක ජීව විද්‍යාවේ කේන්ද්‍රීය ප්‍රවාදය, DNA සිට ප්‍රෝටීන් දක්වා ගලා යන අණුක අනුක්‍රමික තොරතුරුවල දිශානතිය පිළිබඳ ප්‍රකාශය, ප්‍රතිලෝම නොව, ප්‍රවේණි-පරිගණක වෙනස සමඟ පටලවා නොගත යුතුය.