فراورده‌های شیر یا لبنیات به آن دسته از مواد غذایی گفته می‌شود که بر پایه شیر هستند. معمولاً ماده اولیه تولید انواع لبنیات، شیر گاو است. اما گاهی از شیر سایر پستانداران همچون بز، گوسفند، گاومیش و … نیز استفاده می‌شود. کارخانه یا مجموعه ای که در آن محصولات لبنی تولید می‌شود، کارخانه لبنیات یا لبنیاتی خوانده می‌شود. محصولات لبنی می‌تواند برای افرادی که عدم تحمل لاکتوز یا آلرژی به شیر دارند مشکلاتی ایجاد کند. افزایش بی‌رویه محصولات لبنی می‌تواند باعث افزایش کلسترول و چربی‌های اشباع در بدن شده، و باعث بیماری‌های قلبی و سایر بیماری‌های خطرناک شود. برخلاف تصور عموم، مصرف لبنیات باعث تولید مخاط و تشدید علائم سرماخوردگی یا آسم نمی‌شود. شیر مایعی سفید و غیرشفاف است. ممکن است در تابستان که گاوها در مراتع چرا می‌کنند رنگ آن مقداری به زردی متمایل شود. شیر سالم باید تمیز، با مزه ای شیرین و غلظتی همگن و عاری از هر گونه لخته باشد. لاکتوز کربوهیدرات مشخصه شیر با فرمول C12H22O11 H20 است. واکنش شیمیایی قند نشان می‌دهد که لاکتوز ساختاری زنجیری نداشته بلکه ساختار آن حلقوی است.
لبنیاتی چیست؟
کارخانه یا مجموعه ای که در آن محصولات لبنی تولید می‌شود، کارخانه لبنیات یا لبنیاتی خوانده می‌شود.