BSUMATI
డాలర్‌ ఆధారిత ట్రేడింగ్‌కు ఇరాన్‌ చెక్‌!
ముంబై,: ఇరాన్‌పై ఆమెరికా ఆంక్షలు విధించిననేపథ్యంలో డాలర్‌ ప్రాతిపదికన ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం నిర్వహించేందుకు ఇరాన్‌ విముఖత వ్యక్తం చేస్తున్నందున భారత్‌లోని బాస్మతి బియ్యం ఎగుమతులకు విఘాతం కలుగు తోంది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ట్రంప్‌ 13మంది ఇరాన్‌ ప్రముఖులు, 12 సంస్థలపైనా ఆంక్షలు ప్రకటించిన సంగతి తెలిసిందే. గత నెలలో నిర్వహించిన అణ్వేతర బాలిస్టిక్‌ క్షిపణి పరీక్షలకు మద్దతు ఇవ్వడంతో అమెరికా ఈ ఆంక్షలు విధించింది. దీనితో ఇరాన్‌ కూడా ఇకపై ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యానికి డాలర్‌గా కాకుండా ఇతర కరెన్సీలతో చేయాలని నిర్ణయించింది. బహుశా యూరో ప్రామాణికంగా తీసుకుంటుందని అంచనా. అయితేరూపాయి కరెన్సీలో ట్రేడింగ్‌కు ఇరాన్‌వద్ద తగినంతగా రూపాయి నిల్వలు లేవు. అందువల్ల రానున్న కాలంలో ఆంక్షలు ఉన్నందున డాలర్‌తో ఇక వాణిజ్యం చేసే అవకాశాలు లేవు. అయితేయూరోపరంగా అధికారిక నిర్ణయంజరగలేదు. కరెన్సీ వివాదం సద్దుమణిగేంతవరకూ భారత్‌ బాస్మతి ఎగుమ తులకు విఘాతం తప్పదని చెపుతున్నారు.
అయితే పాతకాంట్రాక్టులు మాత్రం కొన సాగుతాయి. ఇరాన్‌ భారత్‌తో రూపాయి కరెన్సీలోనే చమురు లావాదేవీలు నిర్వహిస్తోం ది. ముడిచమురు బకాయిలు మాత్రం డాలర్ల లోనే కొనసాగింది. అయితే రూపాయి నిల్వలు మాత్రం తగ్గిపోయాయి. ఇక డాలరుకు ప్రత్యామ్నాయంగా ఇరాన్‌ ప్రభుత్వం కూడా కీలక నిర్ణయం తీసుకోకపోవడం వల్ల ప్రస్తుతం బాస్మతి ఎగుమతులపై ప్రభావం చూపుతున్నట్లు తేలింది. ఈ కరెన్సీ వివాదం సద్దుమణిగేంత వరకూ భారత్‌ ఎగుమతులు పునరుద్ధరణ కావని కోహినూర్‌ఫుడ్స్‌ జాయింట్‌ ఎండి గుర్నామ్‌ అరోరా వెల్లడించారు. మొత్తం ఆరునుంచి ఎనిమిది ఇరాన్‌ ఎగుమతి సంస్థలు టన్నుల బాస్మతికి 850డాలర్లుగా నిర్ణయించారు.
అయితే ట్రేడర్లు మాత్రం ఈ రేట్లు గిట్టుబాటుకావని చెపుతున్నారు. కనీసం 925 నుంచి 950 డాలర్లు టన్నుకు రావాలని కోరుతున్నారు. ఇక వ్యవసాయరంగం ఆహారశుద్ధి ఉత్పత్తులు ఎగుమతుల అభివృద్ధి ప్రాథికార సంస్థ (అపెడా) మాత్రం ఇరాన్‌ ప్రభ్తువం భారతీయ బాస్మతికి ఎలాంటిధరలు నిర్ణయించలేదని తేలింది. ఇక కొనుగోలుదారులు విక్రేతలమధ్య ఈ కరెన్సీ వివాదం పరిష్కారం జరగాలి. ప్రత్యామ్నాయంగా యూరో, యెన్‌, లేదా రూపాయి విలువల్లో జరగాల్సి ఉం టుంది. దీనివల్ల నష్టానికి బాస్మతిని ఎగుమతి చేసుకోవద్దని రైతులు, ట్రేడర్లకు విజప్తిచేసినట్లు అపెడా అధికారులు వెల్లడిం చారు. న్యూఢిల్లీ టోకు మార్కెట్‌లో బాస్మతి ధరలు కిలోకు 72 రూపాయలుగా ఉన్నాయి. అక్టోబరు ఒకటవ తేదీ కిలో48 రూపాయల నుంచి భారీ ఎత్తున ధరలు పెరిగాయి. దీనివల్ల ఎగుమతిదారులు కూడా అదేరీతిలో ధరలు రావాలని కోరుతున్నారు. గడచినరెండు టెండర్ల లో ఇరాన్‌ టన్నుకు 650-700 డాలర్లుగా నిర్ణయించింది. ఇరాన్‌ బాస్మతి బియ్యంపై సుం కాన్ని కూడా 40 నుంచి 26శాతానికి తగ్గిం చింది. ఈ తగ్గింపువల్ల పాకిస్తాన్‌ లాభపడుతుం దని, రవాణా వ్యయం కూడా తక్కువవుతుం దని చెపుతున్నారు. ఇరాన్‌కు దగ్గరలోనే పాకిస్తాన్‌ ఉండటం వల్ల పాక్‌కే లాభమని ఆర్‌ఎంఎల్‌ ఆగ్‌టెక్‌ ఎండి రాజీవ్‌తెవ్‌టీయ వెల్లడించారు. అపెడా గణాంకాలను చూస్తే భారత్‌ బాస్మతి బియ్యం ఎగుమతులు ఏప్రిల్‌ డిసెంబరు మధ్యకాలంలో 2.9 మిలియన్‌ టన్నులకు చేరాయి. అంతకుముందు సంవత్స రంతో పోలిస్తే 0.1 మిలియన్‌ టన్నులు తగ్గాయి. గత ఆర్థికసంవత్సరం స్థాయి నాలుగు మిలియన్‌ టన్నుల లక్ష్యం చేరుకోవాలంటే కరెన్సీ వివాదం పరిష్కారం కావాల్సి ఉంటుంది. మొత్తం పది లక్షల టన్నుల వార్షిక దిగుమతుల్లో ఇరాన్‌ ఐదులక్షల టన్నులను భారత్‌ నుంచి కొనుగోలు చేసింది.