- మళ్లీ ఏటీఎంల వద్ద క్యూలైన్లు
- వెలుగులోకి సర్కారు నిర్లక్ష్యం
- డిమాండ్‌ అంచనాలో విఫలం
- దేశ వ్యాప్తంగా ఇబ్బందుల్లో సామాన్య ప్రజలు
నవతెలంగాణ, వాణిజ్య విభాగం: దేశ వ్యాప్తంగా మరోసారి నగదు లభ్యత కొరత ఏర్పడింది. తెలుగు రాష్ట్రాలతో సహా కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, రాజస్థాన్‌, ఉత్తర్‌ ప్రదేశ్‌, మధ్యప్రదేశ్‌, బిహార్‌, గుజరాత్‌, దేశ రాజధాని ప్రాంతం ఎన్‌సీఆర్‌లలో కరెన్సీ కొరత తీవ్ర రూపం దాల్చింది. ఆయా రాష్ట్రాలలో ఎక్కడ చూసిన ఏటీఎంలు నగదు నిల్వలు లేక వెలవెలబోయి కనిపిస్తున్నాయి. మరికొన్ని చోట్ల ఏటీఎంల వద్ద భారీ క్యూలైన్లు.. ప్రజలు నగదు కోసం ఏటీఎం చుట్టూ ప్రదక్షిణలు చేయాల్సిన పరిస్థితులు కనిపిసున్నాయి. మరోవైపు బ్యాంకు శాఖల వారు కూడా అడిగినంత డబ్బు ఇచ్చేందుకు వెనుకడుగు వేస్తున్నారు. ఫలితంగా బ్యాంకులు, ఏటీఎం వద్ద నోట్ల రద్దునాటి పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి. సమస్య తీవ్రతరం కావడంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం రంగంలోకి దిగింది. సమస్య ఎక్కడ ఉందో అర్థం అవ్వట్లేదు. కానీ సామాన్య ప్రజలకు మాత్రం చాలా ఇబ్బందిగా ఉంటుంది. 2016 నవంబరులో మోడీ సర్కారు రూ.1000, రూ. 500 నోట్లను రద్దు చేస్తూ సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. అక్కడి నుంచి దేశంలో ఎన్నడూ లేని విధంగా ప్రజలకు కరెన్సీ కష్టాలు మొదలయ్యాయి. అయితే రద్దు నాటి నుంచి బ్యాంకుల్లో సరిపడా నగదు ఉండట్లేదు.. నోట్ల రద్దు తర్వాత ఆర్‌బీఐ దాదాపు రూ. 5లక్షల కోట్ల విలువైన రూ. 2 వేల నోట్లను ముద్రించింది. ప్రస్తుతం ఉన్న డేటా ప్రకారం ఏప్రిల్‌ 6 నాటికి రూ. 18.17లక్షల కోట్ల నగదు చలమాణిలో ఉంది. పెద్ద నోట్లు రద్దు చేసే నాటి కంటే ఎక్కువగానే నగదు చలామణిలో ఉంది. అయినా సరే కరెన్సీ కొరత ఏర్పడింది. అసలు సమస్యకు కారణాలు విశ్లేషించి చూస్తే వాస్తవాలు ఇలా ఉన్నాయి...
పడిపోయిన ప్రజల డిపాజిట్లు..
కేంద్ర ప్రభుత్వ చర్యలతో ప్రజలు బ్యాంకులంటేనే భయపడే పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. నోట్ల రద్దు కాలం నుంచి బ్యాంకులు ఖాతాదారులకు అవసరమైనప్పుడు కావాల్సినంత డిపాజిట్‌ సొమ్మును తిరిగి ఇవ్వడం లేదు.. దీనికి తోడు వివిధ చార్జీల పేరుతో సామాన్యులను ఇబ్బంది పెడుతున్నారు. వడ్డీరేట్లు తగ్గించడం వంటి చర్యలు చేపడుతూ వస్తున్నారు. దీంతో ప్రజలు బ్యాంకుల వైపు వెళ్లాలంటేనే భయపడే పరిస్థితి ఏర్పడింది. వారు ప్రత్యామ్నాయాల వైపు దృష్టి సారిస్తున్నారు. సామాన్యులైతే ఒకేసారి ఎక్కువ మొత్తంలో నగదును ఇంట్లో తెచ్చిపెట్టుకొంటున్నారు. ఫలితంగా 2016-17 ఆర్థిక సంవత్సరంలో బ్యాంకుల్లో 15.3శాతం డిపాజిట్లు పెరగగా.. 2017-18 ఆర్థిక సంవత్సరంలో అది కేవలం 6.7 శాతంగా నమోదు అయింది. ఇదే సమయంలో బ్యాంక్‌ బ్యాంకు క్రెడిట్లు కూడా పెరిగాయి. సాధారణంగా డిపాజిట్ల రూపంలో బ్యాంకుల్లోకి నగదు రొటేషన్‌ అవుతూ ఉంటుంది. అయితే ప్రస్తుతం ఆ పరిస్థితి లేకపోవడంతో నగదు కొరత ఏర్పడింది. తద్వారా ఏటీఎంలలోనూ నగదు జమ చేయలేకపోతున్నాయి బ్యాంకులు చెబుతున్నాయి.
పంట సేకరణతో పెరిగిన డిమాండ్‌..
భారీగా వ్యవసాయాధారిత రాష్ట్రాలైన ఉత్తర్‌ ప్రదేశ్‌, బీహార్‌, పంజాబ్‌, రాజస్థాన్‌, మధ్యప్రదేశ్‌, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లలో ప్రస్తుతం పంటలు ఇంటికొచ్చే సమయం.. రైతన్నలు తాము పండించిన పంటను మార్కెట్లోకి తీసుకువచ్చి విక్రయిస్తుంటారు. వీరికి వర్తకులు నగదు రూపంలో చెల్లింపులు జరుపుతుంటారు. దీంతో ఒక్కసారిగా నగదుకు డిమాండ్‌ పెరిగింది. దేశంలో అనూహ్యంగా ఏర్పడిన నగదు కొరతకు ఇది ఒక కారణం. రైతులు ఈ విధంగా లభించిన సొమ్మును మళ్లీ చలామణిలోకి తేకు ండా.. వచ్చే సీజన్‌కు పెట్టుబడి కోసం తమ వద్దే దాచేసు కుంటున్నారు. దీంతో వీరి వద్ద ఎక్కువ మొత్తంలో నగదు నిల్వ ఉండిపోయి. డబ్బులు చలామణిలోకి రావడం లేదు.
కరెన్సీ పంపిణీలో అసమానతలు..
ప్రస్తుత కరెన్సీ కష్టాలకు ఆర్‌బీఐ ముందస్తు పంపిణీ ప్రణాళిక లోపమే కారణమని సర్కారు చెబుతోంది. వివిధ రాష్ట్రాల్లో డిమాండ్‌ మేరకు నగదు సరఫరా జరపకుండా.. పాత మూస విధానం ప్రకారం ఆయా రాష్ట్రాలకు క్యాష్‌ సరఫరా జరపడంతో కీలక రాష్ట్రాల్లో నగదు కొరత ఏర్పడింది. దీనిపై స్పందించిన సర్కారు ఆలస్యంగా మేలుకొని రాష్ట్రాల స్థాయిలో కమిటీలను ఏర్పాటు చేసి డిమాండ్‌కు అనుగుణంగా క్యాష్‌ సరఫరా జరిగేలా చర్యలు చేపట్టనున్నట్టుగా తెలిపింది. మూడు రోజుల్లో పరిస్థితులు సాధారణ స్థితికి వస్తాయని సర్కారు చెబుతున్నా క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితులు చూస్తే ఇందుకు మే మొదటి వారం పట్టేలా కనిపిస్తోంది.
కర్ణాటక ఎన్నికల ప్రభావం..
దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో నగదు కొరత కారణంగా ఎక్కవగా ప్రభావితమవుతున్న రాష్ట్రాలలో రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి. పక్కన ఉన్న కర్ణాటక రాష్ట్ర అసెంబ్లీకి ఎన్నికలు జరుగుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో అక్కడ నగదు అవసరం ఒక్కసారిగా పెరిగిపోయింది. దీంతో అక్కడున్న బడాబాబులు చాలా మంది పొరుగున ఉన్న తమ మద్దతుదారులైన తెలుగు రాష్ట్రాల బడా బాబుల నుంచి నగదును అక్రమ మార్గాల్లో తెప్పించుకుంటున్నట్టుగా నిఘా వర్గాల ద్వారా తెలుస్తోంది. ఇటీవల చిక్‌బల్లాపూర్‌ టూరిస్ట్‌ బస్‌లో దాదాపు రూ.100 కోట్ల నగదు దొరకడమే దీనికి ఒక తార్కాణం. కర్ణాటక ఎన్నికలకు మన రాష్ట్ర బ్యాంకుల నుంచి కూడా నగదు ఎక్కువ మొత్తంలో తరలుతుండడం కూడా సమస్యకు ఒక ప్రధాన కారణమని చెప్పొచ్చు.
భయపెట్టిన బ్యాంక్‌ మోసాలు..
ఇటీవలి కాలంలో దేశీయ బ్యాంకింగ్‌ రంగంలోని లోపాలను ఎత్తిచూపుతూ రోజుకో మోసం వెలుగులోకి వస్తోంది. దీంతో బ్యాంకింగ్‌ రంగంపై ప్రజల్లో విశ్వాసం సన్నగిల్లుతూ వస్తోంది. ఫలితంగా ప్రజలు ఎక్కవ మొత్తంలో బ్యాంకుల్లో డిపాజిట్లు ఉంచేందుకు వెనుకడుగు వేస్తున్నారు. దీనికి తోడు కేంద్రం త్వరలో ఎఫ్‌ఆర్‌డీఐ బిల్లును అమలులోకి తీసుకురానుందని దీంతో బ్యాంకుల్లో దాచుకున్న డబ్బుకు భరోసా లేదన్న భయం ప్రజల్లో బాగా నాటుకుపోయింది. దీంతో ప్రజలు అధిక మొత్తంలో తమ సొమ్మును బ్యాంకల నుంచి తరలించేస్తున్నారు. ఇలా పలు కారణాల వల్ల దేశంలో ఒకే సారి కరెన్సీకి డిమాండ్‌ ఏర్పడడంతో ఏటీఎంలు బ్యాంకులు వొట్టిపోయి కనిపిస్తున్నాయి. దేశంలో ఏటీఎం ద్వారా ప్రజలు తీసుకొనే సొమ్ము సగటున నెలకు రూ.20వేల కోట్ల వరకు ఉంటుంది. కానీ వివిద కారణాల వల్ల కరెన్సీ డిమాండ్‌ పెరగడంతో గత రెండు వారాల్లో దేశ వ్యాప్తంగా ప్రజలు ఏటీఎంల ద్వారా తీసుకున్నా సొమ్ము రూ.45 వేల కోట్లను దాటిపోయింది. దీంతో ఆర్‌బీఐ వద్ద రిజర్వ్‌గా ఉన్న సుమారు రూ.1.75 లక్షల కోట్ల సొమ్మును కూడా వ్యవస్థలోకి తీసుకురావాల్సిన పరిస్థితి ఎర్పడింది.
500 నోట్ల ముద్రణ ఐదు రెట్లు పెంచుతాం: సర్కారు
దేశవ్యాప్తంగా పలు రాష్ట్రాల్లో అనూహ్యంగా నగదు కొరత ఏర్పడడంతో వ్యవస్థలో సాధారణ పరిస్థితులను నెలకొల్పేందుకు ప్రభుత్వం రూ.500 నోట్ల ముద్రణను పెంచాలని నిర్ణయించింది. నగదు కొరతను తగ్గించేందుకు గాను త్వరలో రూ.500 నోట్ల ముద్రణను దాదాపు ఐదు రెట్ల మరే పెంచనున్నట్టుగా ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. 'నగదు కొరత తగ్గించేందుకు ఈ ముద్రణను అయిదు రెట్లు పెంచుతాం. మరో రెండు రోజుల్లో రూ.2,500 కోట్ల రూ.500 నోట్లను చలామణిలోకి తెస్తాం' అని ఆర్థిక వ్యవహారాల విభాగం కార్యదర్శి ఎస్‌.సి గార్గ్‌ వెల్లడించారు. నెలలో 70,000 నుంచి 75,000 కోట్ల కొత్త నోట్లను ముద్రించనున్నట్టుగా గార్గ్‌ వివరించారు. చాలా ఏటీఎంల మందు 'నగదు లేదు' అని బోర్డులు కనిపిస్తున్నాయి. ఈ విషయం దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశం కావడంతో ఆర్థిక మంత్రి అరుణ్‌ జైట్లీ స్పందించారు. నగదు కొరత తాత్కాలికమేనని, త్వరలో సమస్య పరిష్కారమవుతుందని హామీ ఇచ్చారు. కావాల్సిన దానికంటే ఎక్కువ డబ్బు చలామణిలో ఉంది. కానీ కొన్ని ప్రాంతాల్లో అసాధారణంగా, అకస్మాత్తుగా నగదు వినియోగం పెరగడం వల్ల సమస్య ఏర్పడిందని అన్నారు.
మీ స్నేహితులకు రికమెండ్ చెయ్యండి