80 లక్షల బీడీకార్మికుల వేతనాలకు గండి
 
న్యూఢిల్లీ, నవంబరు 30: పెద్దనోట్ల రద్దుకారణంగా దేశంలో 80 లక్షలమందికిపైగా బీడీ కార్మికులకు గడచిన ఎనిమిదవ తేదీ నుంచి జీతాలు చెల్లించే పరిస్థితి లేదు. ఎక్కువశాతం బీడీకార్మికులు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోనే ఉంటారు. వీరు నివసించే ప్రాంతాల్లో బ్యాంకింగ్‌ సౌకర్యాలు కూడా సక్రమంగాలేవు. అందువల్ల వీరికి డిజిటల్‌ లావాదేవీలపై అసలు అవగాహనేలేదు. ప్రతిరోజూ లేదా వారం రోజులకు ఒక పర్యాయం పక్షంరోజులకొకసారి చొప్పున వీరికి నగదురూపంలోనే బట్వాడాలు జరుగుతాయి. ఎక్కువగా 90శాతానికిపైగా గ్రామీణప్రాంతా ల్లోనే వీరు బీడీలు చుట్టి సంస్థలకు అంద చేస్తుంటారు. అందువల్ల వీరికి నగదురూపం లోనే చెల్లింపులు జరుగుతాయి. ఈ కార్మికులు ఎక్కడున్నారోజుకు 50 నుంచి 250 రూపా యల వరకూ సంపాదిస్తారు. రోజువారి వేతనం పైనే వీరు ఎక్కువ పనులుచేస్తారు. పెద్దనోట్ల రద్దుతో నగదు కొరత కారణంగా ఈకంపెనీలు గడచిన పదవ తేదీనుంచి ఇప్పటివరకూ వీరికి వేతనాలే చెల్లించలేదు. తమకు చెల్లించాలనే ఉందని, అయితే ఇందుకుసరిపడా నగదు తమ వద్దలేదని, ఇదంతా బ్యాంకుల ఆంక్షలే కారణ మని బీడి వర్తకులు చెపుతున్నారు దీనివల్ల బీడీ కంపెనీ ల్లో డిమాండ్‌ తగ్గడంతోపాటునగదు కొరత కూడా పెరుగుతున్నట్లు టెలిఫోన్‌ బీడి ఎండి రజని పటేల్‌ వెల్లడించారు. డిసెంబరు నుంచి ఉత్పత్తిని కూడా తగ్గించే ఆలోచనలో ఉన్నట్లు పటేల్‌ వెల్లడిం చారు. దీనివల్ల 80లక్షలమందికిపైగా ఉద్యోగులు, కార్మికు లకు ఉపాధి కోల్పోయే ప్రమాదం కలుగుతోంది. ఎక్కువగా కార్మిక వర్గాలే బీడీలను కొనుగోలుచేస్తా రు. ప్రస్తుతం వారికి గరిష్టంగా నగదు సమస్యపట్టి పీడిస్తోంది. దీనివల్ల డిమాండ్‌ తగ్గిపోయింది. రానున్నరోజుల్లో ఈ నగదు సమస్య మరింత పెరు గుతుందని అఖిలభారత బీడీపరిశ్రమల సమాఖ్య సలహాదారు ఉమేష్‌పారిఖ్‌అన్నారు. మొత్తం భారత్‌ లో 2వేలకుపైగా బీడీ సంస్థలున్నాయి. ఎక్కువ శాతం వీటిలో బీహార్‌లోనే ఉన్నాయి. ఇవికాకుండా పశ్చిమబెంగాల్‌, కర్ణాటక, ఛత్తీస్‌గఢ్‌, మధ్యప్రదే శ్‌లలో ఈ బీడికంపెనలు అధికం. ఈ కంపెనీలు కాంట్రాక్టర్లకు ఉత్పత్తిఆర్డరుఇస్తాయి. వారు బీడీ కార్మికులను నియమించుకుని ఆర్డర్లపై బీడీలు సర ఫరాచేస్తారు. భారత్‌లో బీడీపరి శ్రమ టర్నోవర్‌ మొత్తంగాచూస్తే సాలీనా రూ.7వేల కోట్లుగా ఉంది. నగదు కొరతను అధిగమించేందుకు కార్మికులను బ్యాంకుల్లో ఖాతాలు ప్రారంభించాలని కోరామన్నా రు. ఎక్కువసంఖ్యలో మహిళలే ఉన్నారు. గ్రామీ ణప్రాంతాలు, మారుమూలప్రాంతాల్లో మహిళలు పనిచేస్తున్నందున బ్యాంకింగ్‌ సౌకర్యాలు కూడా ఈ ప్రాంతాలో అంతగాలేవు. పైగా వారందరికీ నగదు లావాదేవీలంటేనే ప్రాధాన్యతనిస్తారని రజని పటేల్‌ వెల్లడించారు. బీడీరంగంలో ఉన్న 80లక్షల మంది కార్మికుల్లో 70శాతంమహిళలే పనిచేస్తున్నా రు. వీరంతా గిరిజన, గ్రామీణప్రాంతాలకు చెందిన వారే ఎక్కువమంది. కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్‌, బీహా ర్‌, మధ్యప్రదేశ్‌, ఛతీస్‌గఢ్‌, మహారాష్ట్ర, పశ్చిమ బెంగాల్‌ రాష్ట్రాల్లో ఎక్కువ మంది మహిళలు ఈ రంగంపైనే జీవనోపాధి పొందుతున్నారు. బీడీ రంగరిశ్రమ గ్రామీణప్రాంతాల్లో కుటీరపరిశ్రమగా నడుస్తోంది. గిరిజన తాండాలు, గ్రామీణ కుగ్రామాల్లో ఎక్కువమంది బీడీకార్మికులుగా పనిచేస్తున్నారు. వీరికి వేతనాలురోజువారి, వారంవారం, లేదానెలవారీ పద్ధతి లో చెల్లింపులుజరుగుతాయి. ప్రస్తుతం పెద్దనోట్ల రద్దు తో వీరందరికీ వేతన బట్వాడాలు నిలిచిపోయాయి.