rmi
బ్యాంకు రుణాల ఇఎంఐలు తగ్గే అవకాశం
న్యూఢిల్లీ, నవంబరు 10: ప్రధాని నరేంద్రమోడీ ప్రకటించిన రూ.500, రూ.1000 పాతనోట్ల చెలామణీ రద్దువల్ల బ్యాంకుల్లో రుణాలు తీసుకున్న వారి కి ఇఎంఐలు స్వల్పంగా తగ్గే ప్రయోజనం ఉన్నట్లు నిపుణుల అంచనా. బ్యాం కులు వడ్డీరేట్లు తగ్గించే అవకాశం ఉన్నందున ఇఎంఐలు కూడా తగ్గుతాయని ఆర్థికవేత్తలు చెబుతున్నారు. బ్యాంకింగ్‌ వ్యవస్థలోనికి భారీ మొత్తంలో డిపా జిట్లు తరలివచ్చే అవకాశం ఉంది. 2.5 లక్షలకుపైబడిన డిపాజిట్లపై పన్నులు ఉంటాయని ఐటి, ఆర్థికశాఖలు స్పష్టంచేసినా రెండు లక్షలలోపు ఉన్న డిపా జిట్లు భారీసంఖ్యలో వచ్చే అవకాశం ఉంది. దీనివల్ల వడ్డీరేట్లు కూడా తగ్గే అవ కాశం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. పాతనోట్లను ప్రజలు బ్యాంకుల్లో డిపా జిట్‌చేస్తారు. ఇకపై ఎంతమాత్రం చెల్లుబాటు కానందున వీటిని విధిగా డిపాజిట్‌ చేయాల్సిందే. బ్యాంకుల్లోనికి నగదు డిపాజిట్‌చేసిన తర్వాత బ్యాంకుల్లో నగదు లావాదేవీలు అనుకోకుండానే పెరుగుతాయి. నగదు నిల్వలు పెరగడంతో రుణా లపై వడ్డీరేట్లు, డిపాజిట్లపై వడ్డీరేట్లు కూడా తగ్గుతాయని ఫెలిక్స్‌ అడ్వయిజరీ సంస్థ భాగస్వామి అమిత్‌ జిందాల్‌ వెల్లడించారు. ప్రభుత్వంప్రకటించిన ఆదా య వనరుల వెల్లడిపథకం కింద ప్రభుత్వానికి 29,362 కోట్లు అందాయి. ఇక లెక్కలు తేలని నల్లధనం 65,620 కోట్లు చట్టబద్ధం అయిందని అంచనా. ప్రస్తుత చర్యలకారణంగా డిపాజిట్‌ల రూపంలో బ్యాంకులకు వచ్చిన నగదు బహుళవిధా లుగా రెట్టింపు మొత్తంలో ఉంటుందని ఆయన అంచనావేసారు. జిందాల్‌ అంచ నాల ప్రకారం చూస్తే పాత వెయ్యి, ఐదు వందలనోట్లు రద్దువల్లనగదు లావాదేవీలు క్రమేపీ తగ్గుతాయి. సమీపభవిష్యత్తు లో తిరిగి రికవరీ అవుతాయి. స్థిరాస్థి ధరలు తగ్గుతాయి. చిన్నమొత్తాలపొదుపు కుటుంబాలు కూడా బ్యాంకింగ్‌ వ్యవస్థకు అనుసంధానం కావాల్సి వస్తుంది. జన్‌ధన్‌యోజన అసలు స్ఫూర్తిఇదే. ఇక రిటైల్‌ట్రేడర్లు విధిగా రిజిష్టరు అవు తారు. పన్నురాబడులు పెరుగుతాయి లావాదేవీలు అత్యధికంగా పన్ను యంత్రాంగం పరిశీలన కిందికి వస్తాయి. జిడిపి వృద్ధి కనిపిస్తుంది. నగదు లావాదేవీలు బ్యాంకింగ్‌ వ్యవస్థ ద్వారా జరగడం వల్ల చట్టబద్ధత పెరుగుతుంది. వ్యవస్థలో అవినీతిని అరికట్టేందుకు సైతం ఈ చర్యలు ఉపకరిస్తాయని జిందాల్‌ వంటి నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. ఇదిలా ఉంటే కొత్తనోట్లు తీసుకునేందుకు వచ్చేవారికి ఉపకరించేందుకుగాను బ్యాంకులు సాయంత్రం వేళల్లో పనిగంటలు పొడిగిస్తున్నాయి. ప్రతి ఒక్కరికి రూ.4వేలు చొప్పున కొత్తనోట్లను మార్పిడిచేస్తు న్నారు. ఆర్‌బిఐ మార్గదర్శకాలను అనుసరించి కస్టమర్లు ఏదో ఒక ఐడి కార్డును చూపించి పాతనోట్లు జమచేసి కొత్త నోట్లను తీసుకెళ్లవచ్చు. శని ఆదివారాల్లో కూడా అన్ని బ్యాంకులు పనిచేయాలని రిజర్వుబ్యాంకు ఆదేశాలు జారీచేయడం పనిగంటలు పెంచడం వంటి వాటితో మొత్తం బ్యాంకులన్నింటివద్దా క్యూలు పెరిగిపోయాయి. కొన్ని బ్యాంకులు సోమవారం కూడా ఎక్కువ గంటలు పని చేసేందుకు నిర్ణయించాయి.
భారతీయ స్టేట్‌బ్యాంకు పనిగంటలను సాయంత్రం ఆరుగంటల వరకూ పొడిగించింది. వాటితోపాటు అన్నిశాఖల్లోను ప్రత్యేక మార్పిడి కౌంటర్లను ఏర్పాటుచేసి కస్టమర్లకు మరిన్ని సేవలు పొడిగించింది. అనుబంధ బ్యాంకుల్లో కూడా ఇదే విధానం అనుసరిస్తున్నారు. అయితే కొత్త రూ.500 నోట్లు, రూ.2వేల నోట్లు రావడం జరిగిందేకానీ బ్యాంకుల్లో మాత్రమే తీసుకోవాలి. ఇక శుక్రవారం నుంచి ఎటిఎంలు పనిచేస్తుండటంతో విపరీతమైన ఆర్థిక ఒత్తిడి వీటికి ఉంటుందని అంచనా. బ్యాంకుల నుంచి క్యూలన్నీ ఎటిఎం ల వైపునకు మళ్లుతాయి. అయితే చాలా బ్యాంకుల్లో రూ.100 నోట్ల కొరత ఎక్కువగాఉంది. కొన్ని బ్యాంకుల్లో అయితే కేవలం కొత్త నోట్లు మాత్రమే ఇస్తు న్నారు. రూ.100 నోట్లు అడిగితే చేతులెత్తేస్తున్నారు. ప్రైవేటురంగ బ్యాంకింగ్‌ దిగ్గజం అయితే పది మార్గదర్శకాలను జారీచేసింది. వాటికి అదనంగా క్యాష్‌ కౌంటర్లు కూడా ఏర్పాటుచేసింది. వీటితోపాటు పొదుపుఖాతాలపైనా, డిపాజిట్ల పైనా ఛార్జీలను నవంబరు 30వ తేదీవరకూ రద్దుచేస్తున్నట్లుప్రకటించింది. తమ ఖాతాదారులైతే బ్యాంకు ఎటిఎంలలో డిఎంబరు 31వ తేదీవరకూ నిర్వహిం చుకునే అవకాశం ఉంటుంది. రోజువారి డెబిట్‌కార్డు వినియోగాన్ని రెట్టింపు చేసింది. ఆన్‌లైన్‌ లావాదేవీలు, పాయింట్‌ఆఫ్‌ సేల్‌ మెషిన్‌ లావాదేవీలు కూడా రెట్టింపుచేసింది. ఎస్‌బిఐ పరంగా రూ.100 నోట్లకు కొరతలేదని చెపుతున్నా బ్యాంకుల్లో మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఇక బ్యాంకు ఎటిఎంలలో శుక్ర వారం నుంచే కొత్త నోట్లు లభిస్తాయని ప్రభుత్వం, ఆర్‌బిఐ ప్రకటించినా బ్యాంక ర్లు మాత్రం ఒకే ఒక్కరోజులోనే అన్ని ఎటిఎంలలో కొత్త నోట్లు భర్తీచేయడం కష్టం అని చెపుతున్నారు. దేశవ్యాప్తంగా మొత్తం రెండు లక్షల ఒకవేయి 861 ఎటిఎంలలో కొత్తనోట్లను భర్తీచేయడం ఒక్కరోజులో అయ్యేపనికాదని బ్యాంకర్లు సైతం అంగీకరిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ ప్రస్తుత పరిస్థితిని అధిగమించేందుకు చేయకతప్పదని అంచనా. గడచిన 12నెలల్లో నగదు లావాదేవీలు చెలామణి కూడా విపరీతంగా పెరిగింది. ఐదేళ్ల సగటుతో వృద్ధిరేటు కూడా పెరిగింది. ప్రభుత్వ ఎన్నికలు, పండుగసీజన్‌ ఆధారిత లావాదేవీలు, జ్యుయెలర్ల సమ్మె అనంతర కొనుగోళ్లతో నగదు చెలామణీ 17.2 శాతం వార్షిక వృద్ధి చొప్పున పెరిగింది. ఐదేళ్ల సగటు అయితే కేవలం 12.1శాతంగా మాత్రమే ఉంది.