రూ.91వేల కోట్ల టర్నోవర్‌కు
న్యూఢిల్లీ,ఆగస్టు 24: భారత్‌లో మొబైల్‌ఉత్పత్తి రంగం టర్నోవర్‌ ప్రస్తుతం 54వేల కోట్లుగా ఉన్నట్లు అంచ నా. దేశంలోని మొత్తం పది రాష్ట్రాల్లో 25 మొబైల్‌ ఫోన్‌ ఉత్పత్తి కంపెనీలున్నాయి. వాటిలో 35 ఫ్యాక్టరీల్లో 37,500 మంది పనిచేస్తున్నారు. 2015-16లో 54 వేల కోట్లు ఉన్న ఈ మార్కెట్‌ వచ్చే ఏడాది చివరినాటికి రూ.94 వేల కోట్లకు చేరుతుందని అంచనా. నెలకు సగటున 20 మిలి యన్ల ఫోన్లను ఉత్పత్తిచేస్తున్నాయి. 2012-13లో 23,500 కోట్లు ఉన్న టర్నోవర్‌ వచ్చే ఏడాది చివరినాటికి 94 వేల కోట్లకు చేరుతున్నదంటే భారతీయుల్లో మొబైల్‌ఫోన్లపై పెరుగుతున్న మోజు అవగతం అవుతున్నది. ఎలక్ట్రానిక్స్‌ ఉత్ప త్తిలో భారత్‌ను హబ్‌గా తీర్చిదిద్దేందుకు కేంద్రం కృషిచేస్తోంది. ఇండియన్‌ సెల్యులర్‌ అసోసియే షన్‌ అందించిన అంచనాలను చూస్తే 185శాతం వృద్ధి ఉంది. మైక్రోమాక్స్‌, లావా, ఇంటెక్స్‌ వంటి సంస్థలు తమతమ మొబైల్స్‌ను ఈ ఫ్యాక్టరీలనుంచే ఉత్పత్తి చేస్తున్నాయి. స్మార్ట్‌ఫోన్లలో 70-80శాతం ఫోన్లు ఎక్కువగా స్థానికంగానే తయారవుతున్నాయి. ఆర్‌అండ్‌డి మరింత విస్తృతం చేసుకునేందుకు దేశీయ అవసరాలను పరిశోధించేందుకు ఎక్కువ అవకాశం ఉంటుందని మైక్రోమాక్స్‌ సహవ్యవస్థాప కుడు రాజేష్‌ అగర్వాల్‌ వివరించారు. కేవలం భార తీయ బ్రాండ్లే కాకుండా చైనా కంపెనీలు కూడా భారత్‌లో ఉత్పత్తిచేసే వ్యూహంతో ఉన్నాయి. గ్జియామి, వివో, జియోని వంటి కంపెనీలు భారత్‌ లో ఉత్పత్తి కేంద్రాలు స్థాపిస్తున్నాయి. మొత్తం 220 మిలియన్ల మొబైల్‌ ఫోన్లలో 110 మిలియన్ల ఫోన్లుభారత్‌లో ఉత్పత్తిచేసినవే విక్రయాల్లో అధికభాగంగా ఉన్నా యి. అయితే భారత్‌లో ఫోన్ల విడిభాగాలుతయారీ అంతగా లేదు. ఎక్కువగా అసెంబ్లింగ్‌పైనే నడు స్తోంది. క్వాలిటీ టెస్టింగ్‌తో పూర్తిచేసి మార్కెట్లకు విడుదల చేస్తున్నాయి. విలువలు జోడించిన ఉత్పత్తులు రెండు నుంచి ఎనిమిది శాతంగా ఉన్నాయి. చైనాలో ఎలా తయా రవుతున్నాయో భారత్‌లో కూడా అదేతీరున ఉత్పత్తి చేస్తున్నామని గ్జియామి భార తీయ హెడ్‌ మనుజైన్‌ వివరించారు. వచ్చే కొన్నే ళ్లలోనే అసెంబ్లింగ్‌ లైన్లు పూర్తిస్థాయి ఉత్పత్తికి రావచ్చన్నది అంచనా. ఫోన్లకు కీలకమైన ప్రింటెడ్‌ సర్క్యూట్‌బోర్డు ప్రస్తుతం చైనా నుంచి దిగుమతి చేసుకుంటున్నామని, త్వరలోనే 70శాతంవరకూ భారత్‌లోనే ఉత్పత్తిచేస్తామని ఇంటెక్స్‌ ఉత్పత్తి హెడ్‌ అమితాబ్‌ఖురానా వివరించారు. అయితే విస్తరణపరంగా కంపెనీలు ఇప్పటికీ సమస్యలు ఎదుర్కొంటున్నాయి. మౌలికవనరుల కొరత రవాణా సౌకర్యాలు తక్కువగా ఉన్నాయి. కఠిన మైన కార్మిక చట్టాలు, పన్నులు, దిగుమతిసుంకాల విధానం, మూలధన వ్యయం, భూసేకరణ, నైపుణ్యం కలిగిన కార్మికుల కొరత ఎక్కువగా ఉన్నట్లు అంచనా. ప్రభుత్వం ఎంతగా చిప్‌ తయారీ కేంద్రాలు, ఎలక్ట్రానిక్స్‌ క్లస్టర్లు, అసెం బ్లింగ్‌ యూనిట్లు, కొత్త ఇన్నొవేషన్‌ నిధి, పన్ను విరామం వంటివి ప్రకటించినా దిగుమతులు తప్ప వని మైక్రోమాక్స్‌ అధినేత అగర్వాల్‌ వెల్లడించారు. దిగుమతి చేసుకున్న విడిభాగాలను అసెంబ్లింగ్‌ చేసేందుకు మాత్రమే ఉత్పత్తి పరిమితం అయిం దని నిపుణుల అంచనా. కేంద్రం ఇందుకోసం సం స్కరణలు చేపట్టి ఆర్‌అండ్‌డి, ఐపిఆర్‌ విధానాల ను సంస్కరించాలని సెల్యులర్‌ ఆపరేటర్స్‌ అసోసి యేషన్‌ మాజీహెడ్‌టివిరామచంద్రన్‌ పేర్కొన్నారు.