Gevoel en Verstand | Jane Austen | Literary Fiction | Talking Book | Dutch | 7/7
Hoogstuk 48 van Gevoel en Verstand Deze liepen volksopname boeren tot het publieke domein, opname door Anna Simon. Gevoel en Verstand door Jane Alston, Hoogstuk 48. Elinor bespeurde Tans hoe groot het verschil is tussen het verwachten van een onaangename gebeurtenis, hoe stellig wij ons ook van haar komst over taagd weten te houden, en voldoende zekerheid. Ze bespeurde nu dat zij, haars ondanks, althoos nog, hoelang het werd ongetrouwd bleef, enige hoop had blijven koesteren, dat er iets mocht gebeuren dat geen zijn huwelijk met Lucie verhinderen zou, dat, of een door hem zelfgenomen besluit, of de tussenkomst van vrienden, of enige meer verkiezenlijke gelegenheid, om de toekomst der jonge dames te verzekeren, had mogen bijdragen tot de bevordering van hun allergeluk. Maar nu was zij getrouwd, en ze laakt haar hart, wedes die geheime verleidtaal, welke smart deze tijding zozeer had verscherpt. Dat hij zo spoedig getrouwd was, eer hij naar zijn meende de weiding had kunnen ontvangen, en bij gevolg eer hij beroepen had kunnen worden, verwonderde haar eerst een weinig, maar ze zag wel draa in, hoe waarschijnlijk het was, dat Lucie in haar baatsuchtige bezorgdheid, in haar haast om hem te winnen, alles over het hoofd zou zien, behalve het gevaar verbonden aan uitstijl. Ze waren getrouwd, in de stad getrouwd, en tans haast opweg naar Lucie's oom. Wat zou Edward hebben gevoeld, toen hij nog geen vier meiden van Barton was verwijderd, toen hij haar moeders knecht zag, toen hij Lucie's boodschap aanhoorde. Ze zouden zeker spoedig, dacht zij, nu gaan wonen te Delivert. Delivert, die plaats waarin zoveel redenen haar noopten belang te stellen, die zij wensen te kennen, en toch verlangde te vermijden. Ze zag zo voor zich in hun pastorie. Zag Lucie als de ijverige bekwame huishoudstig, die de wens naar uiterlijk wilde vertoon, wist de paren met de uiterste spaardamheid. Zich schamend zou iemand maar de helft van haar zuinigheidsmaatregelen had kunnen vermoeden. Onophoudelijk bedacht op haar eigen belang, pogend in de gunst te geraken bij Conan O'Branden, bij bevrouw Jennings en bij alle vermogende vrienden. Hoe zij Edward zag wist ze zelf niet, en even min, hoe zij hun wensen te zien. Gelukkig of ongelukkig, niets kon haar behagen. Van iedere voorstelling die ze zich van haar maakte, wend ze het hoofd af.  Eleanor bleef nog hopen dat een van hun kennisen in Londen hun zou schrijven om het nieuws te berichten en verdere bijzonderheden te vermelden. Maar de ene dag na de andere ging voorbij, zonder brief of tijding. Hoewel ze niet precies wist, aan wie de schuld te geven, ergerden ze zich over alle afwezige vrienden. Ze waren alle vergeetachtig, of lui. Wanneer schrijft je aan Conan O'Branden, moedig? Was de vraag die voortsprood uit haar ongeduldig verlangen, dat er toch iets gebeuren mocht. Ik schreef hem de vorige week, lieve, en ik verwacht nog eerder hem te zien dan van hem te horen. Ik donwerp zeer op aan dat tij zou komen. Het zou me niet verwonderen als wij hem vandaag of morgen zagen binnenstappen. Dat was toch iets gewonnen, iets om te gemoet te zien. Conan O'Branden moest één of ander hebben te vertellen. Bas had zij dit voor zichzelf even vastgesteld, toen de verschijning van een ruitig, haar de ogen naar het venster deed richten. Hij hield stil bij hun hek. Het was een heer. Het zou Conan O'Branden zijn. Nu zou ze meer horen, en gespannen verwachting deed haar beven. Maar het was niet Conan O'Branden. Zijn figuur niet. Zijn lengte niet. Als zoiets niet mogelijk was, dan zou ze zeggen dat het adwerk moest zijn. Ze keek opnieuw. Hij was juist afgestegen. Ze kon zich niet vergissen. Het was Edward. Ze verwijderd zich van het venster en ging zitten. Hij komt van de heer Pratt hierheen om ons te bezoeken. Ik wil kam zijn. Ik wil me beheersen. Op dat ogenblik bespeurde zij dat de anderen ook hun vergisting hadden bemerkt. Ze zag haar moedig en Marianne verbleken. Na haar zien en al kan er iets toefluisteren. Ze zou alles hebben gegeven om te kunnen spreken, om hen te doen begrijpen, hoe zij hoopte dat hun houding geen koelheid, geen onverschilligheid zou aan de dag leggen. Maar ze kon geen woord uitbrengen en moest alles overlaten aan hun eigen gevoel van takt. Geen enkel woord werd tussen hen gewisseld. Zijn wachten zwijgend tot de bezoeker verschijnen zou. Zijn voetstappen klonken op het kindpad. Daarna in de gang. En een ogenblik later stond hij voor hen. Zijn gelaad drukte bij het binnenkomen geen al te grote blijdschap uit. Zelfs niet voor Eleanor.  Hij zag pleek van zenuwachtigheid en keek alsof hij bevreesd was voor het te verwachten ontvangst en zich bewust dat deze niet vriendelijk kon zijn. Maar vrouw Tess woedechter zich volgend naar zijn geloofde naar de wens van haar dochter, de wie ze zich in haar verteedende gezintheid in alles wilde laten leiden, begroette hem met een iet wat gedwongen minzameheid, gaf hem de hand en wendste hij hem geluk. Hij kleurde en stotte er iets onverstaanbaars. Eleanor's lippen bewogen gelijk tijdig met die haar moeder. En toen het ogenblik van handelen was verstreken, wendste zij dat zij hem ook de hand gegeven had. Maar nu was het te laat. En met de uitdrukking die zij haar best deed om bevangen te doen zijn, ging ze weer zitten en praten over het weer. Marianne had zich zover mogelijk teruggetrokken om haar droefheid te verbergen. En Margaret, die wel iets, maar niet alles, van de zaak begreep, vond het raadzaam een waardige houding aan te nemen. Ze ging dus zover mogelijk van hun afzitten en bewaarde een strak stilswijgen. Toen Eleanor klaar was met haar blijdschapsbetuigingen over het mooie, droge weer, volgde er een onhelspelende stilte. Deze werd verbroken door mevrouw Dashwood, die zich verplicht achte, te hopen dat bevrouw Ferris het goed maakte. Hij gaf haastig een bevestigend antwoord. Nieuwe stilte. Al haar krachten verzamelend, hoewel bang voor het geluid van haar eigen stem, zei Eleanor, is mevrouw Ferris te longstapel? Longstapel? antwoordde hij verwonderd. Nee, mijn moeder is in de stad. Ik bedoelde eigenlijk, zei Eleanor, een handwerk van de tafel opnemend. Mevrouw Edward Ferris, ze durfde niet opzien, maar haar moeder en Marianne zagen hem beide aan. Hij kleurde, scheen verlegen, keek twijfelachtig, en zij, na enige aarsaling, misschien bedoel je, mijn broerig. Je bedoelt zeker, mevrouw, mevrouw Robert Ferris. Mevrouw Robert Ferris, herhaalde Marianne en haar moeder op een toon van de uiterste verbazing, en hoewel Eleanor niet kon spreken, zagen haar ogen hem aan met dezelfde ongewuldige verwondering. Hij stond van zijn stoel op en liep naar het fenstig, blijkbaar omdat hij niet wist wat te beginnen. Hij nam een schaartje in E2 op dat haar lach, en terwijl hij zowel het schaartje als het E2 bedierf, door het laatste onder het spreken in stukjes te knippen, zei de hij op gejaagde toon.  U weet zeker niet, u hebt misschien niet gehoord, dat mijn broer onlangs is getrouwd met de jongste, met je vrouw Lucy Steele. Zijn woorden werden met onuitsprekelijke verbazing herhaald door Anne, behalve Eleanor, die met het hoofd over haar werk zat gebogen, zo zenuwachtig dat ze bijna niet wist waar ze was. Ja, zei hij, ze zijn de vorige week getrouwd en logeren nu te dolisch. Eleanor kon niet langer blijven zitten. Ze liep bijna op een draf de kamer uit, en zodra de deur was gesloten, baksden ze uit in een stroom van blijde tranen, die ze dacht dat voor eerst niet zouden kunnen ophouden te vloeien. Edward, die tot nu toe naar alles had gekeken, behalve naar haar, zag haar wegvluchten, en zag ook, of hoorde zelfs, haar ophoering, want dadelijk daarna verzonk hij in een gepijns dat geen opmerking, geen vraag, geen vriendelijke toespraak van mevrouw Dashwood scheen te kunnen verstoren. En eindelijk ging hij, zonder een woord te zeggen, de kamer uit, en wandelde de weg op, naar het dorp. De anderen uiterst verbaasd en nieuwsgierig achterlatend over zulke een wonderlijke en snelle verandering in zijn omstandigheden. Zonder enig ander middel om die verbaasde nieuwsgierigheid te bevredigen, dan een eigen gissingen. Einde van Hoogstuk 48. Hoogstuk 49 van Gevoel en Verstand. Deze liepevoeksopname behoort tot het publieke domein, opname door Anna Simon. Gevoel en Verstand door Jane Austen. Hoogstuk 49. Hoe onverklaarbaar echter ook de omstandigheden, waaronder zijn bevrijding, had plaatsgegepen, de gehele familie mocht er voorkomen, het stond vast dat Edward vrij was, en tot welk doel die vrijheid zou worden aangewend, konden alle gemakkelijk voorzien. Want na de zegeningen te hebben ervaren van één onvoorzichtige verloving, aangegaan zonder zijn moeders toestemming, zoals hij reeds meer dan vier jaren had gedaan, kon er, na de verbreking van deze, niet anders van hem worden verwacht, dan dat er onmiddellijk een andere verbindings zou sluiten. Het doel van zijn bezoek te Barton was eenvoudig genoeg. Hij wilde niets anders dan Eleanor ten huwelijk vragen, en in aanmerking genomen dat hij op dit punt niet geheel onervaren was, kon het vreemd schijnen dat hij zich tans zo weinig op zijn gemak gevoelde en zoveel behoefte had aan bemoediging en frisse lucht.  Hoe spoedig hij echter al wandelende tot een genoegzaam vast besluit was gekomen, hoe draadig legenheid zich voordeed om het ten uitvoer te brengen, op welke wijze hij zich uitdrukte, en hoe hij werd ontvangen, behoeft niet in bijzonderheden te worden vermeld. We kunnen volstaan met te zeggen dat hij, toen zij samen om vier uur aan tafel ging, om straks drie uren na zijn aankomst, zijn verloofde had gewonnen, haar moeders toestemming had verworven en zich niet slechts met de verrukte overdrijving van de minnaag, maar in waarheid en werkelijkheid één der gelukkigste mensen ter wereld voelde. Waarlijk, hij mocht zich buitengewoon bevoerrecht achten. Zijn hart mocht zwellen, zijn geest zich verheffen met meer dan de natuurlijke trots van beantwoorde liefde. Hij zag zich bevrijd en zonder het minste zelf verwijt van banden die hem lang een bron van quelling waren geweest, van een vrouw die hij reeds lang niet meer lief had en plotseling verzekerd van het bezit één of andere, waaraan hij bijna niets anders dan met wanhoop had kunnen denken, zodra hij was begonnen uit te beschouwen als het doel van zijn verlangen. Niet vanuit twijfel en onzekerheid, doch vanuit de diepste ellende ging hij over tot het geluk en die verandering uit de zich onomwonden in zulke echte, natuurlijk opwellende, dankbare vrolijkheid, als zijn vrienden nog nimmer bij hem hadden waargenomen. Zijn hart stond nu open voor Elner, al zijn zwakheden en dwalingen werden gebiegt, en zijn eerste, jongensachtige verliefdheid op Lucie, werd beschouwd met al de filosofische waardigheid van de 24-jarige. Het was van mijn kant een dwaze, lichtzinnige neiging, zei de hij, het gevolg van gebrek en wereldkennis en gemist van bezigheid.  Had mijn moedig mijn werkzaam laten zijn in enig beroep, toen ik op mijn 18e jaar aan de zorg van de heer Pratt werd ontrokken, dan denk ik, nee, dan weet ik stellig dat het nooit zou zijn gebeurd, want hoewel ik de longstepel verliet met wat ik toen als een onoverwinnelijke neiging beschouwde voor zijn nicht, ik zou toch wanneer ik toen enige bezigheid had gehad, enig doel dat mijn tijd in beslag nam en mijn enkele maanden van haar verwijderd hield, zeer spoedig die gewaande genegenheid zijn te boven gekomen, vooral door mij meer ondervreemden te bewegen, zoals ik in dat geval had moeten doen, maar een plaats van iets te doen te krijgen, in plaats dat enig beroep voor mij werd gekozen, of een eigen keuze mij werd vergund, kwam ik terug bij mijn familie om totaal leeg te lopen, en het eerste jaar na mijn thuiskomst had ik zelfs niet die zogenaamde bezigheid die het verblijf aan de universiteit mij zou hebben verschafd, want ik werd niet ingeschreven te Oxford er ik 19 jaar was geworden, ik had dus niets ter wereld te doen dan mij te verbeelden dat ik verliefd was, en daar moeder mijn verblijf thuis niet in elk opzicht aangenaam maakte, daar ik geen vriend of kameraad vond in mijn broedig en ongeneigd was, nieuwe kennis te zoeken, was het niet onnatuurlijk dat ik veel naar een langsthepel ging, waar ik mij altijd thuis gevoelde en zeker was, hartelijk te worden verwelkomd, zo doen debat ik het grootste deel van mijn tijd daardoor, tussen mijn 18e en 19e jaar. Lucy scheen toen zo bemindelijk en voorkomend als iemand maar zijn kon. Mooi was ze ook, tenminste, toen vond ik dat, en ik had zo weinig omgegaan met andere vrouwen dat ik geen vergelijkingen kon maken en geen gebreken zien. Alles in aanmerking genomen hoop ik dus dat onze verloving, hoe onverstandig die ook was en sedert in elk opzicht is gebleken, toen de tijd toch geen onnatuurlijke of onverschoonbaar dwaarse datis geweest. De verandering die enkele uren hadden bewerkstelligd in de geest en de gemoetstemming der Dashwoods was zo groot dat ze allen en niet zonder voldoening een slaapeloze nachtig moed zagen.  Bevrouw Dashwood, te gelukkig om kan te zijn, wist niet hoe het wordt genoeg te waarderen, nog enner te prijzen, hoe dankbaar genoeg te zijn voor zijn bevrijding, zonder zijn fijn gevoeligheid te kwetsen, nog hoe zij hun tegelijke tijd gelegenheid zou schenken tot ongedwongen onderling gesprek en Tevens, zoals zij dat wensde, zou kunnen genieten van beide aanblik en gezelschap. Marianne kon haar vreugde slechts uiten door tranen. Vergelijkingen droon zich aan haar op, wie moedige herinneringen kwamen oprijzen en haar pleidschap, hoewel oprecht als haar rustselijke liefde, was er een die haar nog opgewekt nog spraakzaam vermocht te doen zijn. Dag Eleanor, hoe haren gevoelens te beschrijven, vanaf het ogenblik waarop ze vernam dat Lucy met een ander was gehuwd, dat Edward vrij was, tot aan dat waarin hij de hoop in vervulling deed gaan, zo plotseling daarop gevolgd, was zij beurdelings alles geweest behalve kalm. Dag, toen dat tweede ogenblik voorbij was, toen zij elke twijfel, alle bezorgdheid voelde wijken, toen zij haar toestand vergeleek bij wat hij nog zo kort geleden was geweest, toen zij hem, maar het behoud van zijn eag, zag ontslagen van zijn vroegere verbindenis, zag hoe hij aanstonds gebruik maakte van die bevrijding, door zich tot haarzelf te wenden, en de bekentenis af te leggen van een liefde, zo teder en trouw als zij die auto's geloofd hadden zijn, toen was zij bezwaard, jij overstelpt door haar eigen geluksgevoel. En hoe zeer ook des mensen geest gelukkigerwijzen geneigd is, zich gemakkelijk te gewennen aan elke verandering te goeden, toch moest de meerdere uren verlopen eeg haar gemoet zijn kampe te herkriegen, haar hart enigermaat tot rust kwam. Edward moest nu minstens een week te Barton blijven, want van welke andere verplichtingen hij zich ook had te kwijten, het was onmogelijk dat een korter tijd verlopen dan een week zou worden gewijt aan het genot van Anna's gezelschap, of voldoende had kunnen zijn om de helft te zeggen van hetgeener te zeggen viel over verleden, heden en toekomst, want hoewel in een paar uren van volleiverig en onverpost gesprek, meer onderwerpen kunnen worden behandeld, dan feitelijk aan twee redelijke wezens gemeenschappelijk belang kunnen inboezemen. Bij gelieven is het toch anders gesteld, tussen hen is geen onderwerp afgehandeld, wordt geen mededeling zelfs als gedaan beschoudt wanneer hij niet minstens 20-mal herhaald is.  Lucy is huwelijk, een bron van eindeloze en verklarbare verbazing van hen allen, vormde natuurlijk in de eerste onderwerpen van gesprek tussen de gelieven en alleners bijzondere bekendheid met de beide partijen deed het in haar ogen in elk opzicht in haar zonder linksten en onverklaarbaarste gebeurtenissen schijnen die haar ooit waren te oerig gekomen. Hoe zij met elkaar in aanraking waren gekomen en welke aantrekkingskracht Robert had verleid tot een huwelijk met een meisje van wie er schoonheid zij hem zelf zonder enige bewondering had oren spreken. Een meisje nog wel dat er iets verloofd was met zijn broedig en om wie er wil die broedig hoe zijn familie was verstoten. Het ging haar begrip te boven. Haar eigen hart vond in het gebeurde reden tot grote blijdschap. Haar verbeelding trof het als iets belachelijks. Toch voor haar verstand, haar oordeel, bleef het een onopgelost raadsel. Edward kon slechts poggen het te verklaren door de onderstelling dat na een eerste toevallige ontmoeting de eidelheid van de een zozeer gestreeld was door de vleierij der andere dat hieruit van lieverleden al het overige was gevolgd. Eleanor herinnerde zich wat Robert, haar in Harley Street had verteld, aangaanen zijn mening omdat het geen zijn bemiddeling in zijn broeders aangelegenheid zou hebben uitgewerkt zo hij bijtijds waren tussen beide gekomen. Ze vertelde dit aan Edward. Dat was wel juist iets voor Robert, merkte hij dadelijk op. En dat, vroegte hij erbij, heeft hij misschien in het hoofd gehad toen ze elkaar voor het eerst ontmoeten. Terwijl Lucy mogelijk in het begin alleen er op bedacht was, zijn voorspraak te mijne gunsten te winnen. Later kunnen toen wel andere plannen bij hen zijn opgekomen. Hoelang die verstandhouding tussen hen had bestaan, konden hij echter even min uitmaken als hij zelfde. Want de Oxford, waar hij bij voorkeur was gebleven, zei dat zijn vertrek uit London, had hij geen ander bericht om trentaar kunnen ontvangen dan door haar zelfde. En tot het allerlaatst waren haar briefen nog een aantal, nog een hartelijkheid, verminderd. Geen de minste achterdocht was dus bij hem gerezen om hem voor te bereiden op het geen gebeuren ging. En toen het hem tenslotte geheel onverwacht werd geopendbaard door een brief van Lucy zelfde, was hij een tijdlang half verbijsterd geweest, dacht hij, door verbazing, ontsetting en vreugde over zoveel een ongedachte verlossing. Hij liet Eleanor de brief lezen.  Geachte heer, daar ik zeer wel weet dat ik er iets lang niet meer uw liefde bezit, acht ik mij gerechtigd, de mijne aan een ander te schenken en twijfel ik niet of ik zal zo gelukkig met hem worden als ik eens had gedacht te zullen zijn met u. Maar achter het beneden mij de hand aan te nemen van hem wins hart aan een ander behoort. Ik wens u oprecht geluk met uw keuze en zal op mijn schuld niet zijn als wij niet steeds goede vrienden blijven zoals nu ook behoorlijk is waar wij naast te verwant te worden. Ik mag gerust zeggen dat ik u geen kwaad hart toedraag en ik weet wel dat jij te edemmoedig bent om ons te willen benadelen. Uw broedig heeft mij gehele hart gewonnen en daar wij zonder ook al niet konden leven zijn wij zo even in de echt verbonden en tans op weg naar Dorlisch voor een paar weken maar na uw broeder zeer verlangt. Maar meendik u eerst deze paar regels te moeten schrijven en blijf steeds gane u van harte allegoed wensend uw vriendin en zuster Lucy Farrors. Ik heb al uw brieven verbrand en zal uw portret bij de eerst volgende gelegenheid terugzenden. Verscheurig als u plieft mijn gekrabbel de ring met mijn haag mocht gegerust behouden. Ellen naar lastenbrief en gaf die zonder iets te zeggen terug. Ik zal maar niet vragen wat je denkt van de stijl, zei Edward. Ik had voor geen geld van de wereld gewildvroeg dat een brief van haar onder uw ogen was gekomen. Het is al erg genoeg als een zuster zo schrijft. Maar uw eigen vrouw hoe dik was kreeg ik een kleur van schaamte bij het lezen van haar brieven. En ik geloof wel te mogen zeggen dat zeer dat het eerste halfjaar van die dwaze geschiedenis dit de eerste brief is geweest die ik van haar ontving waarvan de inhoud de stijlfouten innig sinds vergoeden. Hoe het dan ook zover is gekomen zei de Ellener na een poos van stilte. Getrouwd zijn ze nu en je moedig heeft ze garen verdiende straf op de hals gehaald.  De onafhankelijkheid die zei Robert verzekerde uit verbittering jegens jou heeft hem in staat gesteld zijn eigen keuze te volgen en door hem die duizend pont in het jaar te schenken heeft hij feitelijk bewerkt dat de ene zoon het plan volvoerde wegens welks beraming zei de andere had onterft. Het zal haar wel niet minder geven denk ik dat Robert met Lucie is getrouwd dan dat jij haar tot vrouw had gekregen. Het grieft haar diepig want van Robert hield zij althoos het meest. Het grieft haar diepig maar om diezelfde reden zal ze hem veel eerder vergiftenis schenken. Hoe de zaken op het ogenblik de zin stonden wist Edward niet want hij had nog met geen zijn familieleden gepoogd in verbinding te treden. Nog geen 24 uren na de komst van Lucie's brief had hij ook soort verlaten en met slechts een doel verogen de naaste weg naar Barton had hij nog geen tijd gehad enig voordemen op te vatten dat niet met die weg in het nauwste verband stond. Hij kon niet doen eer hij wist hoe Elngar over zijn lot zou beslissen en uit de snelheid waarmee hij die beslissing zocht mocht men opmaken. Ondanks de jaloesie waarmee hij eenmaal aan Colonel Brandon had gedacht. Ondanks zijn bescheide mening omtrend zijn eigen verdiensten en de beleefdheid die hem van zijn twijfel dit spreken. Laat hij over het geheel op geen al te vreedaardige ontvangst had gerekkend. Hij behoorde echter te beweren dat hij dit wel had gedaan en hij zei dit dan ook zoals betaamde. Wat hij een jaar later om er in dit onderwerp zou hebben te vertellen laat ik over aan de verbeelding van Echte Lieden. Dat Lucie stellig bedoeld had hem te bedregen en hem met een uiting van boos aardige triomf in haar opdracht aan Thomas zijn afscheid te geven was Elngar voorkomen duidelijk en Edward zelf die haar karakter Tans goed doorzag gaf onbewimpel te kennen dat hij haar in haar roekeloze boos aardigheid tot alle laagste in staat achte.  Hoewel hem de ogen reeds lang waren open gegaan zelfs eer hij Elngar leerde kennen voor haar opwetendheid en het gemis van ruimheid in sommige haren opvattingen had hij dit alles aan haar gebrekkige opvoeding geweten en tot dat hij haar haar laatste brief ontving had hij althoos gedacht dat zij hem wel menend goedhartig meisje was en dat zij voor hem een oprechtige negenheid koesterde. Niets dan deze overtuiging kon hem hebben belet een einde te maken aan haar verloving die lang eerde ontdekking ervan hem bloot stelde aan zijn moeder stoorn een aanhoudende oorzaak van onrust en verdriet voor hem was geweest. Ik achter het mijn plicht zei hij afgezien van mijn eigen gevoelens haar de keus te laten of zij haar verloving wilde verbreken of niet toen ik door mijn moeder werd verstoten en het scheen als of ik in de wereld stond zonder een enkele vriend die mij had kunnen bijstaan. Hoe kon ik in zulke omstandigheden waarin niets verlockends gelegen scheen voor de hebsucht of de eidoheid van enig menselijk wezen veronderstellen toen zij zo ernstig en hartelijker op aandroom mijn lot te delen. Hoe het ook mocht zijn dat iets anders dan de meest onwaard zuchtige genegenheid haar daartoe noopte. En zelfs nu kan ik niet begrijpen door welke bewegereden zij werd gedreven of welk gewaand voordeel zij erin zag gebondend te zijn aan een man voor wie zij geen spoor van liefde gevolgde en die slechts 2.000 pond zijn eigendom kon noemen. Zij kon niet vooruit weten dat konnen opbrennen bij een predikantsplaats zou bezorgen. Nee, maar ze gelooft al licht dat er iets gebeuren kon in je voordeel dat je eigen familie ten slotte zou toegeven en in elk geval verloor ze er niet bij als ze de verloving liet voortduren want zij had bewézen dat deze haar nog in haar neigingen nog in haar daden belemmerde. De relatie was zeer zeker waardevol en verschaft haar waarschijnlijk enig aanzien onder haar vrienden en als zich niets voordeligers opdeed was het beter voor haar met jou te trouwen dan ongehuw te blijven. Het sprak vanzelf dat Edward aanstond inzag hoe niets natuurlijker kon zijn geweest dan een luxiesgedrag en niets meer verklaarbaar dan de beweegreden die haar ertoe had gedreven.  Eleanor barispte hem streng als dames steeds een onvoorzichtigheid barispen die voor haar zelf een vlijend is omdat hij zoveel tijd bij hen te Noorland had doorgebracht toen hij zich toch bewust moest zijn geweest van zijn eigen ontrouw. Je gedrag was werkelijk zeer verkeerd zeiden zij omdat mijn eigen overtuiging nog daar gelaten onze verwanten er alle aanleidingen vonden zich te verbeelden en te verwachten wat in de omstandigheden waarin je toen verkeerde nooit gebeuren kon. Het enige wat hij je tegen kon inbrengen was dat hij zijn eigen hart niet had gekend en te veel gewicht had gerecht aan de bindende kracht van zijn verloving. Ik was onnozel genoeg om te geloven dat er daar ik mijn trouw aan een ander had verband geen gevaar was te duchten van ons beide samenzijn en dat de besef dat ik verloofd was mijn hart even veilig en ongerept zou doen blijven als mijn eer. Ik voelde dat ik je bewonderde maar ik zei het op mijzelf dat het enkel vriendschap was en tot dat ik vergelijkingen begon te maken tussen jou en Lucy wist ik niet hoe ver het reeds met mij was gekomen. Daarna geloof ik wel dat ik verkeerd deed door zo dik was in Sussex te verdoeven en de argumenten waarmee ik mijzelf pocht te overtuigen dat hierin geen kwaadstak kwamen op niet veel beters neer dan dit. Ik ben de enige die gevaar loopt ik doe niemand kwaad dan mijzelf. Ellen er glum lachte en schud haar hoofd. Het werd hoorde met genoegen dat kunnen op Brandon te partnerd verwacht daar hij werkelijk niet alleen wensen hem beter te leren kennen maar ook om gelegenheid te vinden hem te overtuigen dat hij niet afkerig was van de predikantsplaats te Delford. Terwijl tans, zei hij, na de weinig bemiddelijke wijze waarop mijn dank bij die gelegenheid heb uitgesproken de colonel wel zou kunnen denken dat ik hem die aanbieding nooit heb kunnen vergeven. Nu was hij er zelf verbaasd over dat hij Delford nog niet had bezocht.  Maar hij had zo weinig belanggesteld in de zaak dat hij al zijn kennis onder het huis, de tuin en de bouwgrond, de grote der gemeente, de toestand van het land en de opbrengst der tienden te danken had aan Ellen erzelf die er door colonel Brandon zoveel van had vernomen en daarbij zo aandachtig had geluisterd dat z'n tans voorkomen op de hoogte was. Eén vraag bleef je na slechts onbeslistig zijn. Eén moeilijkheid viel nog slechts te overwinnen. Ze waren te zamen gebracht door wederzijdse genegenheid met de hartelijkste goedkeuring hun erwaarachtige vrienden. Hun er in de gevertrouwde bekendheid met ookandig is geen hun gelukte waarborgen en ze verlangden nu alleen het nodige om van te leven. Edward bezat 2.000 pond en Ellen erduizend hetgeen met de predikantsplaats Delavord. Alles was wat zij hun eigendom konden noemen. Want het was niet mogelijk dat mevrouw Deschwood hun iets zou afstaan en ze waren geen van beiden verliefd genoeg om te denken dat 350 pond in het jaar hun een behagelijk bestaan zou verschaffen. Edward liet nog niet alle hoop varen op een gunstige verandering in zijn moeder te zijn in opzichten en hierop rekende hij wat de rest van hun komend betrof. Ellen er echter vertrouwde hierop niet want daar Edward nog steeds met je vrouw Mortland zou kunnen trouwen en mevrouw Ferris op haar vleiende manier het slechts voor een geringer kwaad had verklaard als hij Haag in plaats van Lucy Steele had gekozen vreeste zij dat Roberts vergrijp erop niets anders zou dienen dan om Fennie te verrijken. Om streeks vier dagen na Edward's komst verscheen Conan Branden om mevrouw Deschwood voldoening te voelmaken en haar trotsen gevoel te schenken voor de eerste maal sedert zij ter Barton woonde van meer gasten te hebben dan ze in haar huis bergen kon. Edward mocht zijn recht als eerst gekomende doen gelden en dus wandelde Conan Branden iedere avond naar zijn oud kwartier op het park van waar hij gewonelijk z'n morgens terugkeerde vroeg genoeg om het tet-a-tet ter gelieve te stoeren voor het ombeid.  Een verblijf van drie weken te Delivert waar hij althans in de avonduren weinig anders te doen had dan de ongunstere verhouding na te rekenen tussen 36 en 17 deed hem naar Barton komen in een stemming die ondanks Marianne's merkbaar verbeterde gezondheidstoestand haar hartelijke verwelkoming en de bemoedigende verzekeringen van haar moedig nog steeds niet vrolijk kon worden genoemd. Onder zulke vrienden echter en bij zoveel voorkomendheid leefde hij werkelijk op. Noch had hij niets vernomen van Lucie Schuwelig. Hij wist niets van het genen gebeurd was en dus gaven de eerste uren van zijn bezoek ruim stof tot aanhoren en zich verbazen. Alles werd hem door vrouw Deschout verklaard en er verheugde zich te meer over het geen hij voor de heer Ferris had gedaan nu het tenslotte bleek dat hij ernaars belang daardoor had bevoorderd. Het zou onnodig zijn te zeggen dat met de nadere kennismaking de wederzijdse waardering daarbij de heren gelijk het tred hield want het had moeilijk anders kunnen zijn. Hun overeenstemming in zuiveren beginzellen en helder oordeel in geaardheid en denkwijze zou waarschijnlijk voldoende zijn geweest om hun vriendschap te doen sluiten zonder dat enige andere aantrekking daar toe medewerkte. Maar dat zij hun liefde hadden geschonken aan twee zusters en twee zusters die veel van elkaar hielden deed onvermijdelijk en onmiddellijk de wederzijdse geneigheid ontstaan die anders misschien zou hebben gewacht op de uitwerking van de tijd en rij per nadenken. De brieven uit de stad die enige dagen te voeren iedere zenuw in Eleanor's lichaam zouden hebben door de trillen van verrukking kwamen nu aan om te worden gelezen met meer vrolijkheid dan ontgroering. Bevoud Jennings schreef om het wonderlijke bericht te vertellen haar eerlijke verontwaardiging te uiten jegenst het meisje dat zo grillig haar minder verwerp en al haar medeleide uitgestorten over die arme meneer Edward die naar zijn tellig geloofde gedweept had met het omdeugende ding en nu naar zijn hoorde diep van hopig de Oxford zat.  Ik moet zeggen ging ze voort het is buiten gewoon slim overlecht want nog geen twee dagen te voeren had Lucy mij opgezocht en zat een paar uren bij mij te praten geen mens die er iets van vermoeden zelfs Anne niet die arme ziel die de volgende dag schrijnende bij mij kwam toen het spang voor mevrouw Ferris en omdat ze niet wist hoe naar plummet te komen want het blijkt dat Lucy eerst de weg ging om te trouwen al annes geld had geleend zeker om haar vertoning mee te maken en die arme Anne had geen zeven shillings in haar beurs. Ik gaf er met plezier vijf kinnies om daar extra te reizen waar zijn week of 3, 4 bij mevrouw Burgess dag te logeren natuurlijk in de hoop zoals ik haar al zei de dokter daar weer te ontmoeten en ik moet zeggen die onaardigheid van Lucy om haar niet mee in het rijtag te nemen vind ik het ergste van alles. Arme meneer Edward ik kan hem niet uit mijn hoofd zetten maar jullie moeten hem naar Bartum halen en dan moet Mariana proeven hem te troosten. De heer Dashwood schreef een ernstige trant maar vrouw Ferris was de ongelukkigste van alle vrouwen de arme Fanny had door haar gevoeligheid onbeschrijflijke kwellingen verduurd en hij beschouwde het als een reden tot dankbare verwondering tot beiden na een zulke slag nog een leven waren gebleven. Roberts vergrijp was onvergevelijk maar Lucy had zich oneindig erger misdragen. Bij haar naam mocht een aanhoere van mevrouw Ferris niet meer worden genoemd en zelfs al zou ze er later toe kunnen komen haar zo'n te vergeven zijn vrouw zou nooit als haar dochter worden erkend nog vergunning verkrijgen zich in haar tegenwoordigheid te vertonen. De geheimzinnigheid die ze bij alles hadden in acht genomen werd zeer terecht aangemerkt als een omstandigheid die hun misdaad ontsagelijk verzwaarde. Want wanneer de anderen ene vermoeden hadden opgevat van het genegaande was dan waren haar maatregelen genomen om het huwelijk te beletten. En hij vroeg Eleanor in gemoeden of zij het niet met hem betreurde dat Lucy's verloving met Edward niet liever was doorgegaan dan dat zij op deze wijze nog meer onhel had gesticht in hun familie. Hij ging voort. Mevrouw Ferris heeft nog nooit Edward's naam genoemd. Het ging ons niet verwonderd.  Maar tot onze verbazing heeft er geen woord van hem vernomen bij deze gelegenheid. Misschien is zijn zwijgen toe te schrijven aan de vrees haar te beledigen en ik zal hem dus hun wenk geven in een brief naar Oxford dat zijn zustig en ik beide denken dat een schrijven van hem waarin hij op betamelijke wijze blijk geeft van een onderworpen gezindheid geadreceerd aan Fanny bijvoorbeeld en door haar vertoond aan haar moedig mogelijk in goede aarde zou vallen. Want we weten allen welk een teler hart mevrouw Ferris bezit en het zijn niets zo zeer wensd als met haar kinderen in goede verstandhouding te leven. Deze zinsneden was van gewicht zoveel Edward's veruitzichten als zijn gedrag. Hij werd er door bewogen een poging te doen tot verzoening al was het dan niet precies op de wijze door hem moedig en zuster aangegeven. Er schrijven waarin ik op betamelijke wijze blijk geef van een onderworpen gezindheid herhaalde hij. Zouden ze vinden dat ik moedervergiftnis moet vragen voor Roberts ondankbaarheid tegens haar en uneerlijkheid tegenover mij? Ik ben niet gezind mij te onderwerpen. Het gebeurde heeft mij nog nederig gestemd nog berouwvol. Alleen maar zeer gelukkig en dat vindt zij van geen belang. Ik zie de betamelijkheid van onderwerping niet in in mijn geval. Je mocht toch stellen om vergeving vragen zei Eleanor omdat je haar verdriet hebt gedaan. En ik zou denken dat je nu wel zo ver mocht gaan enige spijt te tonen dat je ooit de verloving hebt aangegaan die je moederstoorn hebt opgewekt. Hij gaf toe dat hij dit wel zou kunnen doen. En als ze je heeft vergeven dan zou een weinig je nederigheid je wel passen wanneer je haar vertelt van een tweede verloving in haar ogen haast even onvoorzichtig als de eerste. Daartegen had hij niets in te brengen maar het denkbeeld van een onderwerpen brief zond hem nog steeds niet aan. En om met hem gemakkelijk te maken daar hij veel eerder bereid scheen mondeling zoet de broodjes te bakken dan op papier werd er besloten dat hij in plaats van een venny te schrijven naar London zou gaan en persoonlijk haar tussenkomst te zijne behoeven zou verzoeken.  En als ze werkelijk hun best doen zijn Marianne in haar nieuwe rol van onpartijdig toeschoudig om een verzoening tot stand te brengen dan vind ik van nu af zelfs in John en Fanny nog wel iets goeds. Toen konden op Bendons bezoek na een dag of vier was afgelopen vertrokken de beide heren samen uit Barton. Ze zouden eerst naar Delivert gaan op dat Edward zijn toekomstig thuis zou kunnen in oogenschouw nemen en met zijn beschermer en vriend zou kunnen overleggen welke verbeteringen nog file aan te brengen en na een paar dagen te Delivert doorgebracht zou hij verder doorreizen naar de stad. 