Onder Moeders Vleugels | Louisa May Alcott | Family | Speaking Book | Dutch | 2/24
Dit is een opname van LibriVox. Alle opnames van LibriVox zijn vrij van auteursrechten. Voor meer informatie of als u vrijwilliger wilt worden, ga naar LibriVox.org. Vorige lezen door Farida De Lang. Onder moeders vleugels van Luisa May Elkat. Deel 1, hoofdstuk 1, kleine pelgrims. Kerstmes zal geen kerstmes zijn zonder presenten, brom de Joe die lang uit op het hartkleedje lag. Het is verschrikkelijk arm te zijn, zuchte meta, en keek naar haar oude Japon. Ik vind het heel on eerlijk dat sommige meisjes allerlei mooie dingen hebben, en andere meisjes niets, voegt de kleine EMEA on tevreden snuivend bij. We hebben in elk geval toch vader en moeder, en ookander, zij best vriendelijk uit haar hoekje. De 4 jonge gezichtjes, bestraald door het hart vuur, klaarden bij die momoedigende woorden op, maar betrokken weer toen Joe troefig zei, we hebben vader niet, en we zullen hem in lang niet hebben. Ze zei niet, misschien nooit weer, maar alle voegte het er in hun hart bij, en dachten aan hun vader, die verre was op het toneel van de strijd. Niemand sprak gedurende de eerste ogenblikken, toen begon meta weer op vrolijker toon. Jullie weten waarom moeder voorstellen dat we dit jaar geen kerstprocenten zouden hebben, omdat het een moeilijke winter zal zijn voor iedereen, en ze vindt dat wij geen geld mogen uitgeven voor ons plezier, terwijl onze soldaten zoveel moeten doorstaan in het leger. Veel kunnen we niet doen, maar we kunnen ons wel zonder mopperen kleine opofferingen getroosten. Maar ik geloof dat ik te egoïstisch ben, en meta schudden haar hoofd terwijl ze met spijt dacht aan al de mooie dingen die ze geraag wilde hebben. Ik geloof niet dat het beetje dat wij te besteden hebben veel zou kunnen uitrichten. We hebben elke rijk staalder, en het leger zou er niet veel bij winnen of wij die nu al gaven. Ik geef toe dat ik niets van moeder of van jou moet verwachten, maar ik zou zo dol graag Udine en Sintram voor mezelf willen kopen. Ik heb er al zo lang naar verlangt, zei Jodie een boekenwurm was. Ik was van plan mijn geld te besteden aan nieuwe muziek, zei Bets met een zuchtje, dat echter door niemand gehoord werd. Ik zal een mooi doosje met fabersteekend potlood kopen, die heb ik bepaald nodig, zei Amy vast besloten.  Moeder heeft niets gezegd van ons eigen geld, en ze zal toch niet verlangen dat we alles opgeven. Laten we ieder iets kopen wat we graag willen hebben en wat pret maken. We zwegen heushart genoeg om het te verdienen, riep Joe, terwijl ze de hakken van haar laarsen op jongens manier bekeken. Ik tenminste wel, die elke dag die gruwelijke kinderen moet leren, terwijl ik haar naar snak prettig thuis te zijn, begon meta op klagende toon. Jij hebt het niet half zo hard als ik, vond Joe. Hoe zou jij het vinden, urenlang opgesloten te zijn, met een zenuwachtige, zeurige oude dame, die je al maar heen en weer laat lopen, nooit tevreden is, en je plaagt tot je in staat zou zijn om het raam uit te springen, of haar een oorveeg te geven. Het is slecht om ontevreden te zijn, maar ik geloof, dat bordenwassen en alles netjes houden het naaste werk van de wereld is. Het bederft mijn humeur en de handen worden zo stijf. Ik kan haar niet studeren. En Bets keek naar haar ruwe handen met een zucht, die dit maar heel goed te horen was. En ik geloof niet dat één van alle het zo erg heeft als ik, riep Amy, want jullie hoeven niet naar school te gaan, met nuffen die iemand plagen als hij zijn lessen niet kent, of uitgelachen om zijn kleren, en met eten op iemands vader neerzien als hij niet rijk is, en iemand beledigen als hij geen mooie neus heeft. Als je de eten bedoelt, dan moest je dat zeggen en niet over eten praten, als als vader een tinne peperbus was, spotter Joe lachend. Ik weet heel goed wat ik zeggen wil, en je hoeft er niet zo satiriek over te zijn. Het is heel goed om juiste uitdrikken te gebruiken en zo je vocabuleren te verrijken, zij Amy deftig. Nu, vlieg elkaar maar niet aan kinderen, zou je niet willen Joe, dat we al het geld nog hadden dat vader verloor, toen we nog klein waren. He, wat zouden we gelukkiger goed zijn, als we niets hadden wat ons hinderde, zijn meta, die zich betere dagen herinnerde. En gisteren heb je nog gezegd dat je ons veel gelukkiger vond dan de kinderenking, omdat die altijd vochten en kibbelden, niet tegenstaande ze zoveel geld hebben.  Dat heb ik ook gezegd Bets, en ik geloof ook wel dat het waar is, want al moeten we ook werken, we hebben toch pret onder elkaar, en we zijn een moppig troepje zou Joe zeggen. Joe gebruikt ook zulke platte uitdrukkingen, zij Amy, en zag afkeurend naar de lange gestalte op het hartkleed. Joe ging dadelijk rechtop zitten, stakte handen in de zakken van haar schort en begon te fluiten. Doet toch niet zo Joe, het is zo jongensachtig. Daarom doe ik het juist. Ik heb het land aan ruwen onbeschaafde meisjes, en ik aan gemakten opgeprikte nuffen. Ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is, zei Bets, de vredestichter met zulke grappige zichtje, dat de beide scherpe stemmen zich in het lachen oplosten en het aanvliegen voor het ogenblik gedaan was. Kinderen, jullie hebben beide schuld, zij meta, en begon als oudste zuster de les te lezen. Joe, je bent nu oud genoeg om de jongens manieren af te schaffen en je verstandig te gedragen. Het kwam er niet zoveel op aan tot je nog een klein meisje was, maar nu je zo lang bent geworden en je haar opgestoken draagt, moet je je bedenken dat je langzamerhand een dame wordt. Dat ben ik gelukkig nog niet, en als het van het opgestoken haar komt, dan zal ik het op met twintigste jaar in twee staarten laten hangen, dreigt het Joe, terwijl ze haar haar losstrok en haar kastanjebruinemane schudden. Ik wil er niet aan denken dat ik volwassen moet worden, en je vrouw March moet heten, lang in Japonnen moet dragen en er zo deftig uitzien als een oude baker. Het is al erg genoeg een meisje te zijn nu ik van jongens spelen, jongens werk en jongens manieren houd. Ik kan er maar niet overheen komen, dat ik geen jongen ben, en ik gevoel het tegenwoordig erger dan ooit, want ik sterre van verlangen om met vader te gaan vechten. En ik kan niets doen dan thuisblijven en breien, als een grommige oude vrouw. En Joe schudde de blauwe soldatensok dat de naal de klepperde als kastanjetten en haar kluwe door de kamer vloog. Arme Joe, het is vreselijk voor je, maar er is niets aan te doen.  Wees dus maar tevreden met je jongensachtige naam en blijf maar voor broer spelen bij ons meisjes, zij bets en streek met een hand, die al het bordenwassen en stoffen ter wereld niet ontzacht kon maken over het waarhoofd dat tegen haar knie leunde. En jij, Amy, vervolgde Meta, jij bent veel te stijf en te dechtig. Die errs zijn nu wel grappig, maar je zult er geaffecteerde kleine gans worden als je niet oppast. Ik houd van je aardige manieren en beschafde spraak, als je niet probeert een volwassen dame na te apen, maar jouw pedant te worden zijn soms even erg als Joe's platte uitdrukkingen. Als Joe een halve jongen is en Amy een gans, wat ben ik dan, vroeg bets, die ook haar deel aan de strafpredicatie wilde hebben. Jij bent een snoes, anders niets, antwoorde Meta hartelijk en niemand sprak haar tegen, want het muisje was de lieveling van het gezin. De vier zusjes zaten in de schemer te breien, terwijl de december sneeuw zachtjes buiten neerviel en het vuur vrolijk klettende in de haart. Het was een gezellig oude wetsenkamer, hoewel het kleed verschoten en het ameublement heel eenvoudig was, maar aan de muur hingen een paar goede schilderijen, in alle hoeken stonden boekstandaards of kleine tafeltjes, gizantium's en later roosjes bloeiden in het venster en over het geheel lag een waas van huiselijkheid. Meta, de oudste van het viertal, was 16 jaar en zag haar heel lief uit. Ze was gevuld en blank, had grote ogen, zwaar zacht bruin haar, bevriendelijk mondje en witte tanden waar ze nogal trots op was. De 15-jarige Joe was heel lang, mage en donker en deed iemand aan een veule denken, want ze scheen nooit te weten wat ze moest beginnen met haar lange ledematen, die haar erg in de weg stonden. Ze had een besliste mond, een grappige neus en verstandige grijze ogen die alle schenen op te merken en nu eens vel, dan weer guitig of pijnzend kijken. Het lange dikke haar, haar enige schoonheid was gewoonlijk stijf in elkaar gedraaid om uit de weg te zijn. Joe had ronde schouders, grote handen en voeten, iets slordigs in haar kleding en een zekere linksheid in haar manieren, die duidelijk deed zien dat ze de kinderlijke leeftijd ontgroeide en dit alles behalve plezierig vond.  Elisabeth of Betts, zoals ieder haar noemde, was een blozend, blond 13-jarig kind wat verlegen met heldere ogen, een zacht stemmetje en een vriendelijke uitdrukking diezelfde verstoord werd. Haar vader noemde haar kleine tevredenheid en die naam paste volkomen bij haar want ze scheen in een gelukkig eigen wereldje te leven waar ze alleen nu en dan uitkwam om de weinigen die ze vertrouwde en lief had te ontmoeten. Amy, hoewel de jongste, was een zeer gewichtig persoontje, tenminste in haar eigenschatting. Een blank, blond kind, met blauwe ogen en mooie krullen die tot op haar rug gingen, bleek en tenger en zich altijd gedragende als een wel opgevoede dame. Het sloeg zes uur en nadat Betts de hart had bijgeveegd, zetten ze een paar pantoffels te warmen. Het gezicht van die oude schoenen had een goede uitweking op de meisjes want moeder zou wel draad thuis komen en alle gezichten klaarde op om haar te verwelkomen. Meta hield op met preken en stak de lamp aan. Amy ging zonder dat iemand iets zei uit hun leuningstoel en Joven had haar vermoeidheid en ging overeind zitten om de pantoffels dichter bij het vuur te houden. Ze zijn totaal versleten, moeder moet een nieuw paar hebben. Ik was voor plan haar een paar nieuwe te kopen voor mijn rijkstader, zei Betts. Nee, dat wou ik doen, riep Amy. Ik ben de oudste, begon Meta, maar Jo brak alles af met een beslist. Ik ben de man van het gezin nu vader weg is en ik zal de pantoffels kopen want hij heeft mij opgedragen vooral op moeder te passen zolang hij weg was. Nee, weet je wat we moesten doen, bedacht Betts. Laten wij haar alle vier iets geven met kerstmis en niets voor onszelf kopen. Dat is juist iets voor Beb. Wat zullen we geven, riep Jo? Alle dachten een poos na. Toen kondigde Meta aan, alsof ze door het zien van haar eigen mooie handjes op de inval was gekomen, ik geef een paar handschoenen. Ik heb een paar flinkelaarsen, de beste die je te krijgen zijn, riep Jo. Ik wat zakdoeken, zelf gezoomd, zei Betts. Ik koop een flesje ode kloienje, moest hout er veel van en het zal niet zo erg veel kosten, dan blijft er nog iets over om wat voor zelf te kopen, vroeg de Amy erbij.  Hoe zullen we alles geven, vroeg Meta? Alles op tafel leggen en dan moeder binnen laat te komen, dan zien we hoe ze de pakjes open maakt. Weet je niet meer dat we dat vroeg op onze verjaardagen deden, vroeg Jo? Ik vond het altijd zo griezelig als het mijn beurt was om in de grote stoel te zitten met een kranster op, en als jullie dan allemaal binnenkwamen om mij de presenten te geven en te kussen. Maar ik vond het verschrikkelijk de pakjes open te maken, terwijl iedereen naar me zat te kijken, zei Betts, die tegelijk met het brood voor de thee haar gezichtje voor het vuuroostenen. Laat moeder denken dat we presenten voor onszelf kopen en haar dan verrassen. We moeten er morgenmiddag op uitmeet. Er is nog heel wat te doen voor de comedie op kerstavond, zei Jo, die met de handen op de rug en de neus in de lucht de kamer op en neer liep. Ik ben niet van plan in het vervolg mee te spelen. Ik word te oud voor die dingen, zei Meta, die zich intussen nog kinderlijk verheugde over een verkleedpartij. En ik werd dat jij niet aan het uitscheiden zult denken, zolang je nog wandelen kunt in een witte Japan, met hangende haren en een goudpapiere diadeem. Jij bent onze beste actriezen en als jij de planken, verwijl zegt, valt alles in duigen, zei Jo. We moesten vanavond eens repeteren. Kom hier en doe de flauwvalszene eens, want dat doe je zo stijf als een lantaarpaal. Daar kan ik niks aan doen. Ik heb nog nooit iemand flauw zien vallen en ik heb geen lust mij bontenblauw te maken de zommer plat op de grond te rollen zoals jij. Als ik me gemakkelijk neer kan laten zakken, zal ik het doen. Maar kan dat niet, dan ben ik van plan zo gaseus mogelijk op een stoel te vallen. Ik geef er niet soms of u gewoon met een pistol op me afkomt, zei Amy, die de gaven voor het dramatische miste, maar gekozen was omdat zij als de kleinste door de helft van het stuk gillende kon worden weggedragen. Zo moet je het doen. Vring zo je handen, waggelt dan door de kamer en roep van hopig, Roderigo, red mij, red mij.  En Jo viel in onmacht met zoek een hartroerende kreet dat hij de andere door mer en beging. Amy trachten het haar na te doen, maar ze stak haar handen zo houdt terug voor zich uit en zwaaien er heen en weer alsof zij door touwtjes in beweging werd gebracht. Ook deed haar ouw eerder denken dat ze met spelden geprikt werd dan dat ze bezweek van schrik en angst. Jo zuchte wanhopig en Meta lachtte haar top, terwijl Bets haar broodliet verbrande door altijd aandachtig naar het spel te kijken. Het geeft geen steek. Doe het zo goed je kunt als de tijter is, maar als de toeschouwers fluiten moet je het mij niet wijten. Kom Meta, ga door. Alles ging verder goed, want Tom Pedro tartte de wereld zonder een woord te haperen in een spiege van twee bladzijden lang. Haggard Hex zong een verschrikkelijk lied over haar ketelkokende padden wat een ontsagelijke uitwerking had. Roderigo verbrak met mannenmoed zijn ketenen en Hugo Stierf, onder vreselijke folteringen van Berau en Arshenicum met een wilde kreed, ha ha, op de lippen. Dat is nog het beste wat we gehad hebben, vond Meta, toen de doden schaf uit op zat en zijn ellebogen vreef. Ik begrijp niet hoe je zo'n prachtige dingen kunt maken en spelen. Jo, je bent een tweede Shakespeare, repets. Vast overtuigd dat haar zuster voor alle dingen een bewonderenswaardig groot talent had gekregen. Niet precies, antwoordde Jo bescheiden. Ik geloof wel dat de vloek van de Hex nog aardig is, maar ik zou zo graag met Macbeth eens proberen, als we maar in zijn valdeur hadden voor Banco. He, ik gaf wat om de partij van de moordenaar eens op met te nemen. Is dat een dolk die ik daarvoor me zie? Prefelde Jo met rollende ogen en met de vuist in de lucht slaanen, zoals ze een beroemd acteur eens had zien doen. Nee, het is de roostervork met moeders pantoffel en raan, in plaats van een boterham. Betsy is één en al spel, Riep meta, en de repetitie eindigde onder algemeen gelag. Ik ben blij jullie allemaal zo vrolijk bij elkaar te vinden, kinderen, zijn je vriendelijke stem, en spelers en toeschouwers keerden zich verrast om naar een gezette dame die iets echt gezellig moedelijks over zich had.  Ze was niet bepaald mooi, maar moeders zijn altijd lief in de ogen van hun kinderen, en de meisjes vonden de dame in de grijze mantel en de oude wetserhoed, de bewondere waardigste vrouw ter wereld. Wel lievelingen, hoe is het vandaag gegaan? Er was zoveel te doen met het inpakken van de kisten die morgen verzonden moeten worden, dat ik thuis niet kon komen eten. Is er iemand geweest, Bets? Hoe is het met de verkoudheid, meta? Jo, je ziet het dood moer uit. Kleintje, kom maar eens een kus geven. Onder deze moedelijke vragen deed mevrouw Marge haar natte bovenkleideren af. Haar warme pantoffels aan, zetten zich in de gemakkelijke stoel en trok Amy op haar schoot, om nu eens recht te genieten van het gelukkigste uur van de ganze dag. De meisjes liepen rond om alles prettig in orde te maken. Meta zette de thee-tafel klaar, Jo legde blokjes op het vuur, schoofde stoelen om de tafel, liet alles vallen, gooide alles om en stootte tegen alles wat ze aanraakte. Bets liep van de kamer naar de keuken en omgekeerd, stil en bedrijvig, terwijl Amy iedereen aanwijzingen deed en met de armen over elkaar zat toe te kijken. Toen alle gezeten waren, zei me vrouw Marge met een blij gezicht, ik heb een heerlijke verrassing voor jullie naar de thee. Het was of een zonnestraal over al de gezichtjes ging. Bets klapte in de handen zonder te denken om de beschuit die ze juist opgenomen had en Jo gooide haar zufet in de lucht en riep. Een brief, een brief, drie hoeraars voor vader. Ja, een heerlijke lange brief. Vader is heel wel en denkt dat hij de winter beter door zou komen dan we dachten. Hij zent alle mogelijke goede wensen voor het kerstfeest en een afzondelijke boodschap voor jullie vieren, zei me vrouw Marge, over haar zakstrijkende alsof ze daar een schat bewaarde. Maakt dan wat voor het, dat we gauw klaar zijn. Houdt ons nou maar niet op met je pink te bekijken en op je bord te knoeien, Amy, riep Jo, die half stickte in haar thee en in haar haast om klaar te zijn, haar boterham met de geschmeerde kant nog onder op het kleed niet vallen.  Bets had niet meer, maar sloopt naar haar rustig hoekje, om daar te zoesten over het genot dat haar wachten als de anderen klaar waren. Ik vind het zo prachtig van vader dat hij mee is getrokken als veldprediker nu hij te oud was, om met de detachment te gaan en niet sterk genoeg meer om soldaten zui, zijt meta met warmte. Wat zou ik me graag als trommelslager, of als markentenster, of als verpleegster opgeef, om bij hem te zijn en hem te helpen, zucht hij Jo. Het lijkt mij afschuwelijk in een tent te slapen en allerlei akelige dingen te eten en uit het thinnen kroest te drinken, zei Amy. Wanneer komt hij terug, moeder, vroeg Bets met een bevende stem. Nog in verschillende maanden niet, kindlief, tens hij hij ziek werd. Hij zal daar blijven in zijn werk doen, zolang hij kan en wij willen hem niet vragen een minuut vroeger terug te komen, dan hij gemist kan worden. Kom nu maar de brief luisteren. Ze gingen allebei het vuur zitten, moeder in de grote stoel, Bets aan haar voeten, meta en Amy ieder op een arm van de stoel en Jo over de rugleunenden waar niemand enig teken van ontroering kon opmerken als de brief soms aandoenlijk mocht zijn. Selde werd in die moeilijke dagen een brief geschreven die niet aandoenlijk was, vooral wanneer een vader erin naar huis zond. In deze werd echter weinig gezegd van de geleden ontbeeringen, de doorgestaanige varen of het verlangen naar huis. Het was een opgeruimde, hoopvolle brief vol van levendige beschrijvingen van het kamp, de Martien en allerlei oorlogsnieuws. En eerst aan het einde vloeiden het hart van de schrijver over van vaderlijke liefde en verlangen naar de dochtertjes thuis. Groet ze alle vier recht hartelijk van mij met een kus. Zeg hun dat ik de hele dag aan hun denk en voor hen bid. En mijn grootste troost in alle tijden vindt in de gedachten hoe lief ze mij hebben. Een jaar zonder ze te zien schijnt me ontzettend lang toe, maar herinner ze dat we al wachtende werken kunnen, zodat die moeilijke dagen niet verloren hoeven te gaan.  Ik weet dat ze alles zullen onthouden wat ik hun gezegd heb, dat ze lief en hartelijk voor je zullen zijn, getrouw hun plicht te zullen vervullen, hun kleine zonden moedig bestrijden en zo leren beheersen dat wanneer ik terugkom trotsen dan ooit zou kunnen zijn op mijn kleine meisjes. Allens snuft het bij dat gedeelte. Joe schaamde zich niet over de dikke traan die van haar neus droppelde en Amy gaf er niet om dat haar krullen in gevaar kwamen toen zij haar gezicht verborgen op haar moedenschouder en snikkend uitriep. Ik ben een zelfzuchtig spook, maar ik zal heus mijn best zien te doen dat vader niet teleurgesteld is als hij terugkomt. We zullen allemaal ons best doen, zijn meta. Ik denk er veel te veel over hoe ik er uitzie en mopper op mijn werk, maar dat zal ik niet meer doen. Tenminste, ik zal het proberen. En ik zal trachten te worden wat haar mij zo graag ziet. Een echt meisje en niet zo ruw en wild zijn, maar hier mijn plichtjes doen en niet altijd naar iets anders verlangen, beloofde Joe, met echt een veel moeilijke vond thuis in haar humeur te blijven dan tegenover een paar rebellen te staan. Bets zijn niets, maar veegde haar tranen af met de blauwe soldatensok en begon uit alle macht te bereien, alsof ze geen tijd wilde verliezen in het volbrengen van de plicht die het is voor de handlag, terwijl ze in haar zacht hartje het besluit nam, alles te zijn wat haar vader hoopte in haar te zullen vinden wanneer over een jaar de vrouw Marge verbraakte stilte die op Joe's woorden volgde door op vrolijke toon te zeggen herinneren jullie je wel hoe dik was jullie de pelgrimstoog gespeelden toen jullie nog kleine kinderen waren. Niets was prettiger dan wanneer ik jullie kussens op de rug pond, bij wijze van pak en hoeden en stokken gaf en rollen papier en jullie door het huisling trekken van de kelder die de stad desverder was naar boven, al maar boven tot aan het platte dak waar jullie alle mogelijke aardige dingen bijeen verzameld hadden om de hemelse stad te maken. 