Zorgsalon 24 juni Roland Friele. Tranzo, Tilburg Univeristy
Ronald Vrienden. Dank je wel. Goed, Ronald bedankt voor jouw mooie verhaal, even een bruggetje. Je zegt beter organiseren, dat is een van de ingrediënten om naar te kijken of je wat aan dat arbeidsmarktvraagstuk kan doen. Een stukje van organiseren is ook, nou kijk of je met iHELS wat kan doen, gaat dat helpen om werkdruk bij de huisarts weg te halen, iHELS is een beetje, soms wordt dat gezien als het 1000 dingen doekje van de gezondheidszorg. Daarmee worden alle problemen misschien wel opgelost. Wat ik jullie, even een definitie die wij hebben gebruikt in de iHELS monitor. Wij monitoren eigenlijk, of wij hebben de ontwikkeling van iHELS in de Nederlands gezondheidszorg al vanaf 2015, 2016 gemonitoord samen met het Nictis. We zijn daar nu verder mee aan het gaan samen met EDVM en NEL, daar wordt het heel erg als een techniek, iHELS is een toepassing van digitale informatie, als communicatie om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen en of te verbeteren. Nou, oftewel ik denk, als er een stekker aan zit of een batterij in zit en je gebruikt in de zorg, dan is dat hoe iHELS niet helemaal, het moet ook iets met communicatie van doen hebben. Nou, de vraag is, gaat iHELS nou helpen om de werkdruk van huisartsen te verminderen. Laten we maar even beginnen, een beetje in de traditie ook van transom met de patiënten. We hebben aan Gronis Zieke gevraagd van, nou, gaat iHELS helpen? En kijk, hoor, en dan gaat het over het zelfmeten van de gezondheidsvaardigheden. Ik hakkel wat, excuse daarvoor, want de beeldscherm staat best een beetje ver weg, merk ik, want op mijn presentatie getoond wordt. En wat je dan ziet, is dat best veel mensen zeggen, ik ben positief over het gebruik van iHELS, dan moet ik even terug. En dat zijn dan vooral, ik krijg bijna de neiging om naartoe te lopen. Maar als ik daar naartoe loop, ben ik dan nog steeds te zien en te horen? Wil je de print horen? Oh, ik krijg een printje, oh wow, dat is heel fijn. Ik benoem het nou even beste mensen. En dan gaat het eigenlijk over dat mensen zeggen, nou, ik kan meetwaarden van mezelf controleren. Ik heb het gevoel dat ik daardoor meer controle heb over mijn gezondheid. Ik voel me gerustere over mijn gezondheid.  En dat zijn dus, nou, als je zegt hoe zou iHELS nou kunnen helpen? Dat zou kunnen helpen via dat mensen beter voor zichzelf zorgen zodat er minder vragen naar de huisarts komen. Nou, daarvan zeggen mensen, ja, ik heb het idee dat iHELS mij daarbij helpt. Je zou ook kunnen zeggen dat daardoor een andere manier van het gebruik van iHELS is daardoor... ...zorg op afstand geleefd kan worden, dat je niet naar de huisartepartijk hoeft te gaan... ...dat je op een hele efficiënte manier die interactie met die huisarts realiseert. Daar gaat de volgende dia een beetje over. Dat zijn weer mensen met een chronische ziekte, zorggebruikers. Dat eerste wat je ziet is dat we hebben een as tot 100 procent in dit plaatje. En de lijntjes vanaf 2013, die een aantal kribbelen een beetje zo rond de 30-40 procent. De bovenste, dat zijn ook precies de lijntjes die de onderwerpen net ook aan de orde kwamen. Ik gebruik een appje op mijn telefoon... ...om met de waarschuw dat ik mijn medicijnen moet innemen. Ik gebruik een apparaat wat mijn bloedruk meed. Maar kijk, de meest gebruikten, die staan hier in dit gefiekje onderaan in de legenda... ...maar dat zijn de meest gebruikten in het grafiekje. Dat zijn de dingen die te maken hebben met het bijhouden van meedgegevens. Vanuit de patiëntenperspectief hoor je en krijg je als informatie terug van... ...ik gebruik het in dit geval om vooral in de gaten mijn eigen gezondheid in de gaten te houden. En veel minder in de interactie met hulpverleners. We hebben het ook aan hulpverleners gevraagd, dezelfde vraag. We hebben ons even gefocust op telemonitoring, omdat dat het stukje is waarbij de interactie ook tussen patiënten... ...en zorgverleneren plaatsvindt, zijn ook huisartsen, zijn gevraagd. En dan zie je eigenlijk het klommetje wat, zeg maar, boven de 50 procent komt... ...dat zijn items, zoals het meest genoemd is, het zelfretzaamheid van mijn patiënten. Dus daarin zijn hulpverleners en patiënten die klop met elkaar. Veel minder vaak zeggen hulpverleners, het verlaagt mijn werkdruk. Het verlaagt de werkdruk van mijn ondersteuners. We hebben ook gevraagd aan hulpverleners, huisartsen, maar ook medisch specialisten... ...maar in dit verband zijn de huisartsen het meest interessant natuurlijk, heb je ook nadelen. En dan zeggen ze van, het kost mij ontzettend veel tijd om als er gezondheidswaarden...  ...naar mij toegestuurd worden om die in de gaten te houden. Het kost mij tijd om meldingen op te volgen. Daar is die praktijk niet op georganiseerd. Een praktijk is toch heel erg georganiseerd op. Nou, dan komt een patiënt bij de dokter en dan wordt er gekeken wat er aan de hand is. En dus hulpverleners hebben het idee van, nee, het kost mij juist meer tijd. Het beeld dus aan de ene kant, zien we dat het gebruik van i-held... ...als je dat vraagt aan patiënten. En dat hebben we aan Gronis Zieker gevraagd. Dus die zouden een groot belang hebben. Dat blijft een beetje op een wat laag niveau. En dat geldt eigenlijk voor alle i-hels toepassingen. Want ik heb nu even eentje uitgehaald, maar in de i-hels monitors hebben we veel meer toepassingen bekeken. Dat, zeg maar, patiënten, artsen en patiënten zien vaak voordelen. Artsen, vooral op het terrein van kwaliteit. Patiënten op het punt van inzicht en eigen gezondheidszorg. Dus ook kwaliteit van zorg. Maar ze noemen ook bezwaren en die lijken veel meer op de organisatie te zitten. Nou, goed. De opletten de mensen hebben gezien dat dit cijfers uit 2019 waren. En sindsdien is er natuurlijk enorm veel veranderd want we hebben corona gekregen. En toen moesten we allemaal achter de beeldbuis. En het feit dat we hier zo heel ongezellig met u staan een zorgcelon te doen. Dat is daar ook nog zo een resultant ervan. Dus die zorgde je moest wel. En ja hoor, in ons eerste onderzoek wat we hebben gedaan, ergens in maart van het vorig jaar, dus echt meteen in de piek van de eerste golf. Hé. IHELS gebruikende huisarts praktijk is enorm toegenomen. Ik heb daar een heel mooi berichtje van. 2,60% van de huisarts praktijken zijn voor het eerst. Never waste a good crisis. Dat was toen een woord wat we heel vaak hoorden. Althans ik hoorde dat heel vaak. Nou ja, dat moet een schok en dan veranderen dingen misschien wel. 2,60% is het voor het eerst gaan gebruiken. 8% deed het al. Heel laag, dat hebben we al eerder gezien. En in juli en augustus, dus ook al toen. Nou ja, toen we weer begonnen aan de tweede golf. Maar dat wisten we toen nog niet helemaal. Toen zij meer dan de helft van de huisarts praktijken zeiden. Nou ja, ik gebruik beeldbellen.  Oftewel, dat andere puntje, we hadden het over zelfzorg. En we hadden het over zorg op afstand. Dat lijkt erop dat huisartsen dat zij gaan oppakken. Nou, je hoort al aan mijn voorzichtige toon. Ik heb hier zelfs nog een grafiekje waar we dat hebben laten zien. Dat zijn de verschillende i-dingen die je kan doen. En dan zie je dat een i-consult, dat huisartsen dat zeiden. Nou, dat deden we al best. En herhaal recepten online, dat deden we ook al best. En teleconcertatie. Dat is een huisarts met een andere hulpverlener op afstand. Even kijken naar wat de beste behandeling zou zijn. Dat deden we ook al. Telemonitoring, dat stuit ook op die bezwaren van het uitwisselen van gegevens enzovoort. Maar beeldbellen met patiënten, dat lijkt natuurlijk eigenlijk op een consult. Alleen dan niet in de sprekkamer, maar gewoon via een computer. Nou, dat zeggen huisartsen, dat zijn we gaan doen. Nog eventjes een klein internet-sootje. Je zag, we hadden het even over zelfsorgd. Dit zijn cijfers van huisarts. Daar zie je, en het bovenste lijntje, dat zijn de cijfers van 2020. Geleken met het onderste lijntje uit 2019. Ook in het coronajahr zijn mensen, en je ziet er een piekje in maart. Dat is toen we ontdekten dat corona echt wel iets was. Toen mensen zijn veel meer ook gaan kijken bij huisarts. Dus dat zit weer op dat zelfsorgstukje. Dat lijkt wel toe te nemen. Maar goed, als je dan mensen vraagt, in dit geval chronisch zieken, of mensen met een lichaamelijke beperking, dus echt mensen die vaste klant zijn bij de huisarts, dan zie je, als je kijkt naar soorten contacten, we hebben een mannen en vrouwen uitgesplitseld. Sommige mensen denken, vrouwen doen het niet, mannen doen het wel. Nou, dat valt allemaal reuze mee. Telefonisch contact, dat was twee derde, persoonlijk contact en kwart. Hoe heb je contact gehad met je huisarts in de afgelopen periode? En dan is dat e-consult. Nou, dat is er dan ook nog wel bij 6% van de mannen en 2%-2,5% van de vrouwen. Maar die beeldverbinding, het beeldbellen, dat zien we eigenlijk bij patiënten helemaal niet terug. Dus huisartsen bieden het wel aan. Zijn er heel enthousiast over, ze zullen het vast een keer met één of twee mensen hebben gedaan.  Maar die stap naar dat je dat echt bij chronisch zieken terug ziet, die is gewoon heel klein. En terwijl er wel telefonisch contact is geweest. Dus daar zit echt nog wel een gat. En als je wat dieper kijkt naar, we hebben aan mensen gevraagd van, nou, hoe kijk je nou tegen digitale toepassingen aan in de zorg? Dan heb je het blauwe balkje, dat donkerblauwe balkje, dat komt uit 2019. Het lichtblauwe balkje uit 2020. En dan zie je eigenlijk de revolutie die je bij huisartsen zag van, nou, we gaan het gewoon proberen. Dan zie je eigenlijk bij patiënten gewoon niet terug. Die balkjes zijn vrijwel identiek, om het maar eens even zo te zeggen. Nou, als je dat dan op een rijdje zet, dan zet je van, we hadden voorafgaand aan corona, hadden we toch best een gat tussen de beloften van e-hels en de werkelijkheid van e-hels. En in ten tijde van corona is dat niet echt funmenteel veranderd. Het gebruik van digitale informatie over gezondheid en zorg, neem nou huisarts.nl, dat zit in de lift. Dat is hartstikke mooi, dat is zelfzorg. Dat zou voor minder vraag kunnen zorgen. Patiënten, artsen en verpleegkundigen zien voordelen van e-hels. Dat gaat vooral over kwaliteit van zorg, over gezondheid. Mensen houden eigen informatie bij, dat doen ze ook voor hun eigen gezondheid. Maar de digitale interactie tussen huisarts en patiënten is heel erg beperkt gebleven. En daar zou echt wel een belangrijk stukje winst kunnen zitten. Dat digitale aanbod van de huisarts wat er wel degelijk is, dat komt nog maar bij patiënten, dat bereikt patiënten nog maar in beperkte mate. Het komt nog niet bij elkaar. Dan ga ik even afronden. Als je hier nou over nadenkt en wij proberen die ontwikkeling van e-hels al bijna 10 jaar te volgen, dan hebben wij ons gerealiseerd dat we misschien wel op een verkeerde manier naar e-hels kijken. Als we hebben hier een oplossing en we zoeken eigenlijk een probleem bij een oplossing, e-hels een oplossing, maar voor welk probleem. Ik denk dat we het moeten gaan kantelen, dat we moeten gaan nadenken over de vraag, oké. Je hebt een arbeidsmarktvraagstuk in de gezondheidszorg, ook in de Isterlein. We kunnen niet oneindig veel mensen opleiden, zoals Ronald heeft aangegeven. Dus zullen we moeten nadenken over andere manieren van organiseren.  En we moeten nadenken over hoe kan e-hels daar echt een rol bij kan spelen, maar daar ga je dus beginnen bij het probleem. We hebben voorbeelden gezien van innovaties met behulp van e-hels in ziekenhuis waarbij ze echt begonnen zijn met het benoemen van het probleem en de ambitie voor de oplossing van dat probleem. En dan zie je dat invoeling van e-hels wel veel beter lukt. Nou, rond arbeidsmarktvraagstukken, rond het kort aan beschikbare mensen in die Isterlein, terwijl er wel heel veel vraag is, ligt daar echt een uitdaging. En de vraag is van, gaat het lukken in de huisartsenpraktijk om het probleem zo te benoemen? En wat is dan het probleem? En zou e-hels dan een oplossing kunnen zijn in plaats van te zeggen, e-hels is een duizend dingendoekje en dat zou ook wel dit probleem oplossen. Dank jullie wel. Dank Ronald ook voor deze mooie presentatie. Jij geeft ook de papierenslides die dan net te lezen zijn voor ons door, dus dat is fijn. Voor de kijkers, het beeld staat voor ons zo ver weg dat wij die lettertjes niet kunnen oncijferen. Maar dit hebben we wel op deze manier opgelost. Dank, even heel kort ook tijd voor een verduidelijkende vraag. Ik zie er één binnenkomen die ook al wel een beetje naar een discussie gaat. Maar ik stel hem dan nu toch maar even aan jou. Dat is meneer of mevrouw Anonien, staat geen naam bij. Die vraagt 20% van de huisartsenervaart ook geen nadeel bij het gebruik van e-hels. Is het duidelijk waarom zij dat niet ervaren? Ja, dat is wat een leuke vraag. Het gelas is half vol, het gelas is half leeg. Dat is altijd als onderzoeker een hele moeilijke. Nou ja, ik moet eerlijk zeggen, ik weet het niet waarom die 20% dat niet ziet. Misschien zijn ze er nooit aan begonnen. Dat zou zomaar kunnen. Maar dan vullen ze niet van toepassing in. Dan vullen ze net de konie. Nee, naar een goede vraag. Ik denk dat we echt gewoon naast dit vragenlijstonderzoeks zijn we ook steeds meer case studies gaan doen om echt er dieper in te duiken van wat is nou precies aan de hand. Ja, en de vraag van deze manier of mevrouw die suggereert eigenlijk. Jo, kijk ook eens wat verder dan de data lang zijn. 