Camera Obscura | Nicolaas Beets | Single Author Collections | Book | Dutch | 3/13
Family staast ook. Er komen mensen op een kopje thee om verder het avondje te passeren. Eerst de deel. Uit camera op scura. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen behoren tot de publieke domain. Voor meer informatie of om je aan te melden al vrijwilliger ga naar LibriVox.org. Camera op scura van Hildebrandt. Family staast ook. Er komen mensen op een kopje thee om verder het avondje te passeren. Tijds zondagsavond was de tuinkamer in haar prachtigste pracht. Ik zou poghen er u een flauw denkbeeld van te geven. Verbeeld u een ruim veerkant vertrek. Met een veerkante tafel in het midden. Waar het veerkante groene kleed van is afgenomen en vervangen door een veerkant silveren theeblad. Waarop een degelijk ouderwertsporselein thee-service prijkt. Lange lijzen met zes merken. Daarom heen staan vijf stoelen geschikt. Met hoge ruggen en zittingen van groen gebloemd treip. Men maakt dat tegenwoordig zo goed niet meer. Als men onder de tafel kijkt ziet men als 20 vuurige ogen vanwege vier stoven. De vijfde wonkel niet. Het is een stenen. Daaraan en aan de plaatsing van het theegoed en aan de verlakten ketel die naast een stul staat. Ken ik de plaatsmijner eerzame moe. Midden op de tafel staat een deerbaar prongstuk. Het is een verbaasend grote bronzenlamp die door een olifant getorsd wordt. Een winstvoetstuk in speelwerk verborgen zit. Bij deze bijzondere gelegenheid ligt er, reeds vor november, een net gebouwd turfuurtje in een helder gepoleisten haard. Het is alleen maar op dat er met schik stoelen omheen zouden kunnen worden gezet. Voor de heren. De smalde, marmeren schoorsteenmantel is verseerd met een pendule. Voorstelende in negerslaaf met witte ogen, rode neusgaten en gouden voorschoot. Die op ene ongedwongen wijzen den arm om een wijzerplaatslaat. En aan de beide kanten met twee vaarsjes met gekleurde bloempjes onder stoopjes. Zo poppigjes en zo kleintjes dat mensen voor de pasgeboren kindertjes houden zo, van die grote stoop met opgezette vogels die tegenover den schoorsteen op een bruin houten tafeltje met ene laden prongt. Het schoorsteenstuk vertoont in stukadoorwerk in een aangenaam partij weverskammen, weverspoolen en weversklossen. In een luchtige strik ben je ingehouden en half begraven onder witselagen van onderscheidende formatie.  Maar wat de feestelke zaal, niet alleen nu, maar altijd de meeste luisterbijzet is zonder twijfel boven in hoge krijzenlamprisering op sneevergoed het prachtig behangsel beschilderd met niet-oon-aardige bergachtige landschappen met op- en ondergaande zonden, zandwegen met diepe sporen en waterplassen met riet en zwanen. Voortsgestoffeerd met vrouwen met monden op den rug. Waar bovenuit een bosstroosteekt, mannen aan de waterkant die een lange hengelsfeesten op slaan, kinderen met blote hoofden en blote voeten die bij een gijt in het gras liggen, reizigers op bruine paarden met een rug naar u toe om het verlies te laten zien en op wit de paarden die een dunne reisweep zeer recht ophouden. Wanderlaars met enorme wandelstokken en drie kanten, wat ga ik zeggen, ja, zij hadden drie kanten hoeden opgehaald, maar die tijd was voorbij. De kamer was voor een paar jaar opgeknapt. En de heer Petrus, daar stok je, senior, hoe ouder werd ze ook in vele opzichten, had in deze gemeente in proeven te moeten geven, dat hij met zijn tijd was vooruitgegaan. Hij had al wat kledij was laten moderniseren. Een geestig schilder had op zijn gebot al de hoeden veranderd. Naar het toen nieuwste moet ouw bij de hoedenmaker gehaald. En al de wandelaars hadden bruine, gele of gestreepde pantalons aangekregen met soepjees en na de nieuwste sneden. Al de bruiken waren verbannen. De dames die tot heer toe de openlijke bewijzen hadden gegeven dat onze grootmoeders veel meer gedekuliteerd waren op haar wandelingen dan onze zusters op haar balts, hadden hore japonen met stukken, wijdemoren en lange lijven ontvangen en zelfs het haar de half naartekinderen was in naam de beschaving geknipt. Het is waar dat deze van nieuwe wedzing in vele opzichten nog veel te wensen overliept. Vooral het en opzichten van de rottingen, regen en zonnenschermen die hun vorige gestalten hadden behouden. Maar de wajers waren allen in bloemruikers veranderd en dus bestond er van dienkant volstrekt geen tijdsverwarring meer.  Toen mijn oom en tante dit alzo met wijsheid hadden laten in orde brengen, meenden zij zich van hun plicht gekweten te hebben en een offer aan de moloch dan negentiende eeuw te hebben gebracht groot genoeg om hun te vergunnen voor hun persoon die eeuw op veel allerlei wijze te honen en weg te cijferen want om de waarheid te verklaren de heren en dames op het behang zou waren meneer en je vrouw staastok in goed eind vooruit en daar zij op deze heugelijke avond op een moos gekleed zijn voor eerst omdat het zondag is en ten anderen omdat zij mensen wachten wil ik deze gelegenheid waarnemen om u ene tot hier toe verzuimde beschrijving van hun persoon en voorkomend te geven het is nog doodstil in de tuinkamer diezelfde tuinkamer zou een reden aanzijgen die zo aanstoonst weer galmen zou van het luidtruchtig gesnap een vrolijke menigte ik verneem er niets dan het gezellige zang van het theewater daardoor het uitstoont en het spinnen van de Cypricepus die voor de haard zit verwonderd van hier zo vroeg in het jaar vuur aan te zien ik ruik er niets dan den theeketel die nog lang niet dik wordt genoeg gebruikt is om niet te stinken en ik zie er behalve de voormelde poes niemand anders dan mijn deftige oom die met een rug naar het vuur gekeerd en met de handen op die rug beschenen wordt door de vier wascaersen op de vergolde lustres aan zijn schoorsteen en Wins beeld zich verkaarts in den spiegel tegenover hem een heerlijk ogenblik om zijn portret te maken mijn oom, schoon in de zestig jaren uit is het geen men voor Dien Ouderdum nog een kras ventje noemt hij heeft geen grijs hoofd van metzij een bruine prijdracht die over zijn oren gaat en waar hij bij gevolg doorheen moet horen hij heeft een rond blozend gezicht voorstrijk geen bakkebaarden een niet onaardig bruine oog en een onderkirm hij is niet groot van postuur en heeft om hem recht te doen geen ander lichaamsgebrek zijn hoge linenhalsboorden deze zijn heden wegen ze het feest van de dag nog eens zo hoog zodat ze zelfs de uiteinden van zijn oren in enige ongelegenheid brengen voor het overige draagt hij een witstroepje een overhand met shabbat een wijden zwarte rok die van achteren gezien wel wat van een jaseef en nog altijd een korte broek zodat men in de gelegenheid is de welgevormde kuiten te bewonderen die in fijne floretten koosend steken op dit ogenblik treedt mijn tante binnen die het toilet van mijn oom formaat door hem een grote, schone linenzadoek met brede zomen aan te bieden jij hebt lang gemerkt dat zij een neepje smutje draagt zij heeft vanavond het beste op met een net wit zatein, linkje met tankjes het heugt mij hoe ik mijn grootmoeder zulke linkjes op haar verjaardag gaf zij draagt het haar gepoeiard althans er komt een weinigje van dat wit met een mesje gelijk gestreken op haar voorhoofd en dat staat heel wel bij haar helder welgedaan gezicht en bij de goeilijke keulen die al zij spreekt in haar wangen komen zij heeft om haar hals een aardig snoertje kleine paren met een gewelen bootje en een hoogend dichtgeploed kamerrijkse doek in haar lage Japon van weerschijnde zijden met ruim lijf wij laten haar enigstens vermoeid van al de bereidering plaatsnemen om thee te zetten en slaan terwijl onze ogen op peter junior die het juist binnen treed ook hij ligt onder zijn wat de zeeliede noemen beste teug hij is, ik moet het zeggen vol maakt na de mode gekleed in zwarte pantalon met soupiers in zwartste tijenfest in blauwe rok met glimmende knopen en toch ziet hij ja in vaam ouderwets uit want de pantalon is zo kort en de soupiers zijn zo lang en het vest is zo laag uitgesneden en zo weit om het midden en de rok is zo smol van kraag en zo breed van rug en waarom verstopte hij zich nu om zich met een bruine stropdaste wereuuitzonderen in plaats van in zwarte om te hebben als alle versundelijke mensen om, kijkt een paar maanden op zijn raloge om aan te merken dat dominee S het geweldig lang moet maken dit is in het voorbijgaan gezegd de enige reden waarom Petrus daar stok je senior nood die jaken of ouderling heeft verwoorden omdat hij als dan genootzaakt zou zijn geweest op zijn beurt ook bij die predikanten de kerk te gaan die niet als zij lidden van de klok waren het duurt even wel niet lang of een beschijde belletje kondigde aankomst van de eerst verschijnen de gast aan wij zullen hem en al de verdere hun jassen en mantels laten afdoen en in handen stellen van Keesche die vanavond bijzonder verloofd heeft om later in het huis te komen hun vervolgens pijpen laten stoppen en complimenten maken over de zorg hen daarna in uurtje laten praten over weer over de kouwende kerk over het verkieselijke van een open haard boven in Toekachel over de stand der Fonsen over het werk van de dames en over de laatste verkoping van huizen en de laatste plan van de stedelkerraad om in brug te leggen over een water waarover reeds voor tien jaren in brug is nodig geweest om u daarna op eens midden in een gezelschap binnen te leiden en u al zijn leden in hun roodzijt te laten aanschouwen geek kunt ondertussen zelf een verste pijp stoppen de man die het jij bij de haard ziet met mijn oom in druk gesprek gewikkeld over de meerdere vertraafelijkheid van de inrichting der Gilden zoals die vroeger bestond boven die van de patenten onder het ministerie Gogel ingevoerd is een oude kennis en niemand anders dan de zilveren man uit de diligence hij is even wel zo min in zilvers mid als de piqueur in commissaris van politie was ik ben ongelukkig in mijn waanwijzigissen geweest hij is alleen maar oudste commiss ter secretarie van de stad D hij behoort op die mensen die jaar en dag in Wagenaar en in de vervolgen ook Wagenaar als mede in de boeken van Le Franck van Berkie en in Tuynmans Nederduitse spreekwoorden studeren terwijl hij verdere lectuur bestaat in onbeschrijvelijk veel preken aan reizen rondom de wereld hij kan met wijsterheid op zijn snuifdoos kloppen en verklaren hoe in snuiter heten in den tijd toen de kaarsen nog niet gesnoten werden en voor hoeveel geld men in huis kon huren in een jaar waarvan hij in de stoffige papieren de secretarie een rekening gezien heeft hij heeft groot gezacht in het beoordelen dat talenten al er predikanten en in het geheel als er iets is in de familie dat duizend voorkomt richt men zich tot een heer van naatslaan die onbegrijpelijk veel gelezen heeft het is echter waar dat in de laatste jaren de hoge wijsheid van den jonge Pietersmans gezorgd veel kwaad heeft gedaan vooral omdat gemelde Pieter het alre voorrechten verzekerend Latijn verstaat Pieter en ik worden bezig gehouden door een langwerpig man van een grote dertig jaar met een kaalachtig hoofd en in een lange sluitjas die de naam draagt van den heer Dorben en de naam heeft van droogcomiek te zijn behalve dit oefent hij het ambt van makelaar uit hij vraagt ons naar studentengrappen die seder de oprichting de academie en alle academie een maarjaars gebeurt moeten zijn die hij gehoord heeft in zijn juist die aan mij en Pieter vertelt zijn als onder onze laatste voorgangers aan de hoge school vertoont en die waarschijnlijk nood hebben plaatsgehaald en nood zo'n plaats hebben en als hij er één heeft opgehaald die heel aardig is dan vraagt hij daar stond in balijntje en steekt zijn pijp door met in gezicht zo lang en zo aakkelijk dat hij duidelijk toont hoe droogcomiek hij is Pieter is onder zijn verhaaren verstrooit rookt van hoopig door grinnigt als er in vertelsel en stopt een nieuwe als er een pijp uit is ik sta op hete kolen om eens naderkennis met de dames te maken de heren zullen zeker liever bij de wijnstop blijven zegt mijn welgedaarde tante vriender ik omkijkende en in ruime werd de keter opeurende Pieter wel misschien wel een kopje slemp dat wil ik ook wel tante lief zei ik en traat naar toe om haar de grote keter voor eerst wat lichter te maken zei hij onmogelijk tillenkom weet hij voor wie ik in schonk voor een derftige dame die als mijn tante zat te breien maar toch meer naar de mode gekleed was en de wettige echtgenoot van een komis echter veel jaren jonger dan hij voor een jeugdige zuster van deze harenman van een veertig jaar met kaas oren die bija inwoonde met het voorrecht van de was voor haar te doen haar kouzen te mazen haar hoeden te vermaken en haar japonen af te dragen als ook voor haar dochtertje koosje een meisje van ik denk zeventien jaren die er met haar gescheiden bruin haar en roze rootje ponnetje allerlist uitzag en behalve voor mijn tante en mijzelf voor de zeer modueuse gade van een makelaar die de enige mevrouw van de partij was een enorme muts met vuurrolindroeg en in niet minder enorme goede gesp aan haar centuur mevrouw van Naaslaan was in zeer wijze dame die zeer verstandige bevindingen had zo vond zij bijvoorbeeld in koude tocht altijd erger dan in koude lucht zo vond zij altijd dat het op een hele dag nog eens wat helpt als er wat wind is zo merkten zij op dat als men veel verloor het altijd nog een troost was als men iets behield zo had zij ontdekt dat als men ergens aan gewende zo iets gemakkelker viel dan als men er voorstrek niet aan gewoond was zo was zij er zelfs door vleitige en innige naasporingen op het gebied daar zielkunde toegekomen in wezenlijk onderscheid tussen mensen en mensen waar te nemen en met grond te kunnen verklaren dat de ene mensen de andere niet was en dergelijke verstandige dingen meer die haar een grote roep van knapheid en ervarenheid gaven onder de vrouwen van haar kennis en daar zij van alle invoordige zaken zij dat er meer achter zat en alle dingen geestiglijk bij meisjes vergelegd die staartjes hebben zouden zo hield men het er met reden voor dat zij meer zag dan in ander mevrouw Dorbin daar een tegen was in Ramel trots op haar mevrouwschap haar muts en haar echtgenoot ik had van haar horen spreken als van iemand die heel mooi een vers opzij dat ik wel geloofde daar zij sterk brouden en zeer roelende bruine ogen bezat een mens, zuster van mevrouw van naslaan heette Mietje en was volstrek niets dan een goed mens met uitzondering van deze die niets en van de lieve 17-jarige die zeer weinig sprak praten de aanwezige dames doorgaans alle tegelijk en de heren bij het vuur zongen er de tweede partij toe bijvoorbeeld Horeens me lieve jevrouw staastok zijn me jevrouw van naslaan haar breiwerk neerleggende en haar wijsvinger op de hand van mijn tante drukende Horeens me lieve jevrouw staastok je hoeft hem me niet van te zeggen ik weet hier kneep zij haar ogen op een interessante wijze dicht ik weet dat, allemaal wel ik ken die mensen door en door en zodra als ik hoorde dat keetje dat in het hoofd had wist ik wel hoe de vork in den steel stak hierop namt hij haar breiwerk weer op en telde de steken van het tuurtje daar zij aan bezig was na ja maar koosje rammelde mevrouw Dorbin voorbij met je van naslaan heensprekende en die met haar rode mutslenten zodanig voor de ogeschitterde dat de goede ziel den andere dag betuigde aan wij van te zijn geworden je kunt je niet begrijpen hoe druk Dorbin het heeft dat is van den ochtend tot den avond daar had je nog gisteren morgen meneer van der Helm deze was, moet men weten de grootste heer uit de stad Winsaken Dorbin waarnaam daar had je nog gisteren morgen meneer van der Helm al voor den ontbijt hij ging op de jacht en wou Dorbin nog eerst spreken nu is hij gelukkig heel eigen bij ons zodat het er niet op aankwam dat Dorbin nog niet gekleed was maar zo gaat het dag op dag nu heb ik het ook wel druk met de kinderen maar ik sta je tegen Dorbin weet je wat, ik ga er zelf maar reis op af nu is Dorbin daar altijd heel wel van en vindt het altijd goed zo als ik het maak je vormiet je nog niet in Roomsuche vroeg mij tante jij ook niet koos je welk kind, wat heb ik je in Langnietreis hergezien het hoogt me nog dat je met Pieter speelde ja, kleine kinderen worden groot koos dat zeg ik zo dikwils zijn me je vrouw vernaaslaan waar blijft de tijd en ik zeg maar, hoe ouder dat je wordt hoe meer de tijd vliegt maar je jonge jaren kind zeg ik alwe dachtige koosje leer dat van mij die komen nood weer om en dat zijn van die dingen klonkt het van de schoorsteen uit en mond van de heer vernaaslaan met plechtige langzaamheid en afgebroken door het staatig uitblazen van tabaks rook dat zijn van die dingen mijn goede vriend die u vuh en mij en een ander vuh vuh ongelukkig maken en onze voorvaarderen hier nam hij de pijp uit den mond om er den derden knoop van mijn oom schrok onder het spreken onderscheidende kleine tikjes mee te geven onze vaderen ik vraag je of ze er zo veel slechter aan waren dan wij onze vaarderen meneer hielden zich met die dingen niet op nee, verklaarde mijn oom in edere opgewondheid in verse pijpstoppende dat waren andere mensen die wisten Piet geeft met comfort je reis aan die wisten handen uit de mouw te steken al zeg ik het zelf en wat ik altijd zeg ze pasten op er tijd mijn vader was altijd morgens kwartier voor zesend gekleed en geschoren kom daar nu reis om en zijn pijp op het vuur zetten de spannende hij in schrikruike kracht in om haar in eens aan te trekken en ze daarop omkeerende en in mond voor oop tegen de koblazende haar haalde hij door de inspanning half uit zijn adem kom daar nu reis om ja lieve vriend zij doorbeent op pieter bijna een der vergoerde knopen van dienst nieuwe wedstrijden ouder werd zijn rook aftrekkende daar hij met hem in gesprek was geraakt over een der rijkste jongen leu die te uittrek studeren zijn vader heeft goede laken maar hij mocht wel groot laken heeten dit was een trend van geestigheid waarin de heer doorbeent sterk was en daar pieter grinnigde en mijn oom die het ook hoorde zijn hoofd lachend schudde en de grap voor de heer van Naaslaan herhaalde merkte mevrouw doorbeent dat er iets grappigs aan de hand was en haar geveur vlampt hoofd opevende zijde zij ouder innemend lieve doorbeent laatende dames ook reis wat van je horen ouden zagen hem aan en zwegen beste schat zij doorbeent toen het heel stil was met een lief lachje ze hebben immers al heel veel van mij gehoord hoezo vroeg mevrouw doorbeent wel ze horen immers u mijn beste en zei hij niet van mij antwoordde hij heel droogcomic allen lachte maar het lieve 17-jarige koosje had moeite en daarom vond mevrouw doorbeent het gepast haar lachende toe te voegen oh koosje zo is hij altijd trouwnoot kind want de mannen laten er hun vrouwen altijd inlopen pita was in tusser achter de stoel van koosje gaan staan roken en werd op deze woorden bleek hij gevoelde dat hij er nooit iemand laat staan in vrouw laat staan de zijnen in zou kunnen doen lopen einde van familie staastok er komen mensen op een kopje thee om verder het avondje te passeren laatste deel uit camera op scura dit is een LibriVox opname alle LibriVox opnamen behoren tot de publieke domain voor meer informatie of om je aan te melden al vrijwillig te gaan en je kan je op de link in de video op de link in de video op de link in de video op de link in de video op de link in de video om je aan te melden al vrijwillig te gaan naar LibriVox.org camera op scura van Hildebrand familie staastok er komen mensen op een kopje thee om verder het avondje te passeren vervolg daar nu dan toch de muur gevallen was die op dagelijke bijeenkomsten de mannen van de vrouwensheid en juist als het waren in een verbroedering en die het seisse momentos zijn en de mannen van deroom die krijgen de mannen van de vrouw de mannen van de dagelijke stracht die deze mensen vervolgen en de mannen van de vrouw waarin een verbroedering daarbij de seksen had plaatsgehaald, en daar mevrouw Dorbin op enige ongezochte wijze het voorwerp daar algemene opmerksamheid geworden was, vond mijn oom goed met een verzoek voor de dag te komen dat hij reedslang op het hart had gehad. Nu mevrouw, maar je stult toch ons en de vrienden wel een plezier willen doen. Wel zeker, meneer Staastok, en zeg met een bescheidenheid grotend genieën eigen, spoedig tot mevrouw van naastlaanwendende, wat heb je daar een liefpatroontje van een kraatje om? Ja mevrouw, was het antwoord? Ik zeg altijd, duurkoop, goedkoop, want ik vind dat het beste goed het beste uithoud. Ik had het in de winkel bij van drommelen gezien en ik zeg tegen mijn kinderen, als ik nu reis weer jarig ben, hoor eens, zij Staastok tegen Dorbin, je moet maken dat je vrouw reis reciteert, hoor. Heer mijn tijd, ja, je moet strak stel een grijs reciteren, lieve mevrouw, zij mijn tante met enige ongerustheid en op het oord strak zoveel kracht lijkender als zij in bescheidenheid doen kon. Och toe, mevrouw, zij koos je met een ouderliste uitdrukking van gelaad. Ha, ja, zij moet je met de kalos ogen. We moeten mevrouw niet overhaasten, zij mijn tante. Nee, zij mevrouw Dorbin, enigszins bleekwoordende, als ze dan moet, moet het in eens maar. Wat wil je hebben? Kom, het rijnje dan nog maar is. En haar schaar opnemende om die onder het opzijgen bij iedere nieuwe regel open te doen en bij het invallen der seiseur toe te knijpen begon zij met een door verlegenheid wat heesde stem die geduurd is gelder werd, zo rusten eindelijk betruven noorden van hager, jacht en storm geloei en rold terrein weer langs zijn boorden ontslagen van de winterboei. Toen zij zover gekomen was, hield mevrouw Dorbin haar zakdoek voor de mond en had in hevige aanval van hoesten. Zij begon opnieuw en geheel in denzelfde toon, maar andermaal bracht zij niet verder dan tot de winterboei, zodat mevrouw vernaslaan, dader ik begreep tot zij wel ingezien had dat er achter die hoespij meer zat. Mevrouw Dorbin werd zo rood als de linten van haar munt, staarde in de lamp en zij nog maalt als om weer op gang te raken, ontslagen van de winterboei, niet weer stoten.  Die winterboei, boeit je tonglieven, merkte meneer Dorbin droogkom ik aan, vueig, daar had ik het nou net en nou breng jij er me weer af, wacht, zijn wateren drinken de oude zomen, en het land voor ik, hier werd de stem zeer hoog, spelende aan zijn vloed, brengt vader Rijn den Lenten groet, alders ging mevrouw Dorbin voort op in hard roerende wijze het hard roerende meesterstukt en grote burgers te bedijven. Bij het derde couplet begonnen haar ogen te roren, en bij het vierde rolde zij zo zeer dat ik vreeste dat zij van haar wangen afroren zouden. Zij was nu al roerende en brouwende en zingende en gierende gekomen tot, noem hij deze aarde in Hof van Eden, die altijd mocht op rozen gaan, ach, doe liever al goestin, al goestin, al goestin, klonk het over de tafel, het was het speelwerk in de lamp door mijn tante in schijn van lepertjes uit het leperdoosje dat voort en olifant stond te zoeken opgewonden. Ik begreep na waarom zij er zo opgesteld was geweest, dat mevrouw Dorbin haar recit mocht hebben uitgesteld. Mevrouw Dorbin's ogen, die net gereed stonden om met, ik wens geen stap terug te treden, hevig uit te rollen, roodend terug met snelheid van in spoortrein. Wat is dat, riep ze? Dat is een woutje, zei haar man. Nee mij niet, kwal ik mevrouw, smeedte mijn tante, ik had het opgewonden, het is het speelwerk in de lamp, het is anders de aardigheid dat het zo onverwachts begint.  Een poosje naar dat het opgewonden is, het was om de vrienden te verrassen, ik had gehoopt dat uw ederen wat later zou hebben gereciteerd, nu komt het er ook zo mal in, mijn tante zou garen in dat ogenblik van verlegenheid, dan gehele bronzen olifanten kop ingedrukt hebben, maar er was niets aan te doen, en in blinde opgewondenheid ging hij voort met zijn achtuliebe-oog-oestin, het was in tartend geluid voor mevrouw Dorbin, en zij beefde inwendig van toren, zij hield zich even wel goed en met langzame teugen in kopjes lamp uitgedrunken hebben de zijze, oh, het vers was zo goed als uit, de vrienden verliezen er niet veel bij, nu zal koosje wel eens wat willen doen, koosje bloosten, en zij met de ogen op haar moeder geslagen, ik kan niets, wel moeder, stil, zij Dorbin, het verandert weer, oh, pu, oh, etre, mieux, en waarlijk, derde olifant drie deuntjes machtig te zijn, was er voor niemand anders gehoord dan voor het grootste der viervoetige dieren, doodat het al zijn kunstig getoond had, en met een forse jingle besloot, mama van Aaslaan bleek van een mening te wezen tegenovergesteld aan die welke haar lief kind met het zoete lipje ter wereld had bleeden, zij geloogde veel eer dat haar koosje niet alleen iets, maar zelf zeer veel vermogd en knikte haar daarom toe ook iets in het midden te brengen, waar ook mevrouw Dorbin zei, wel ja, laat je ook reis horen koosje, ik heb nu mijn plicht gedaan, en Tante Riep, oh ja, alsjeblieft, en meneer Dorbin, zeer het roogkomiek kreemde, kom koosje, lief roosje, reis die thee reis een poosje, en meet je die niet zwart, zij, oh weer, hij ja, en de oude staastok, zij, kom aan, en stopte een pep, en de jongere staastok verstoten zich, om met een hoge kleur te zijn, toe, als het u blieft, maar het lieve kind bloosde zo sterk, en was zo angstig, en voor ontschuldigde zich zo smekend dat Tante en medeleide mee kreeg, en zij, koosje is misschien bang voor de vreemde heer, ik geloof dat we haar meer plezier doen zo'n als we het voor deze keer te goed houden, waarop mevrouw Dorbin haar ogen zeer sterk op den snuit van den olifant geversigd hoodende, op een aardig doontje zij, als die vreemde heer ons dan ook in schadeloos wilde stellen, meneer Helderbrand kan immers ook wel in kleinigheid, dat was goed, zijden al, en mijn oom keerde zich om, ten einde even op zijn halloze te kijken, want hij wou om den dood niet graag dat haar nachtwerk vangweert, men stopte verse peipen, de heeren gingen zitten, de heer van naastlaan met een zucht, de heer Dorbin met het oog van een kenner, Pieter met dat van een ver achter, mijn oom met dat van iemand die pas op zijn halloze heeft gekeken en half tien heeft ontwerkt, ik stoerde mij volstrekt niet aan de heer, en plaatste mij zo dat ik het lieve gezichtje van koosje vlak voor ogen had, men moet wat hebben voor de moeite, ik zou, zei de ik, toen alles doodstil was, het gezelschap lastig vallen met een klein stukje, het is een vertaring door een, mijn vrienden, en uit het Frans, uit het Frans, herhouden de heer van naastlaan met een bedenker gezicht, mijn oom aanziende. Kom aan, dat is goed, zei me vrouw Dorbin, alles was doodstil om den vreemden stoethaspel te horen, maar geen der dames zag hem aan, vermet haar loffelijke bescheidenheid dit noodgedoogd, als men in het gezelschap iets voor haar opzegt, met uitzondering van mevrouw Dorbin, die scheen te willen weten of hij goed met zijn ogen roon zou, koosje zat hevig te vestoneren, en ik zag niets dan haar gescheiden haar, ik begon, als het kindje binnenkomt, piep, zei de deur, langzaam opengaande en binnenkwam, geen zins en kindje, maar de vijftig jaren dienstmaag in haar witpak, belast en beladen met de aangeklede boterham in persoon, in de gedaante van een schat van broodjes met kaas en rookvlees, en een macht van ster, ruid, cirkel, klaverblad en visvormige gebakjes, die ondanks hun verschillende gedaante, wegenste evenredigheden van hun inhoud, in het dagelijks leven, de wiskundige naam van evenveeltjes dragen. Mevrouw Dorbin kon een klein lachje van zenuwachtige voldoening niet onderdrukken. Er werd rondgeprecenteerd, en ik vreedte mij over de stoornis met een evenveel, en toen die op was, hervatte ik volmoed, of het gewoon de uitwerking van de eerste regelbedoven was, en denk duidelijk zag dat een droogkomike heer Dorbin, toen ik de eerste woorden haalde, nog weer aan de vijftig jaren dienstmaag dacht. Als het kindje binnenkomt juist heel het huisgezin. Men haalt het met een lachje en zoet de woortjes in. Het schitteren van zijn oog deelt aan Aruks oog zich meden, en het rimpelijks voorhoofd, ook het bezuddelste welicht, klaart voor de aanblik op van het vrolijk aangesicht, met iedereen in vrede. Het zijwe onder het lindeloef des zomers zijn vereend, het zij het snerpen van de kruiden onsterre vreugd verlinkt, en we om in knapen vuur de stoelen samenschikken, als het kind verschijnt, zie daar in Waarborg voor de vreugd. Men lacht, men troetelt, kust en tergt zijn dachtere jeugd, en moeders harte smaakt zijn zaarigste ogenblikken. Mevrouw Dorbin lacht er goedkeurend. Soms spreken we om de haard met ernst en met verstand, van wetenschap en kunst, van plicht en vaderland. De weheer van Naarslaan knikte zeer verstandig. Van staat van goddienst, van geschriften en gezangen. Het kind komt in, verrouwkunst, goddienst, plicht en staat. Het wordt kusjes voor de mond en knepjes in de wangen, en hobbelen op de knie en jok en kinder praat. Dat is heel lief.  Zij mijn goedhaardige tante haren vluit. Als na een duisteren nacht van stormwind en van regen, een nacht, wen menen geen vergeefste rustgezegen. Na het woelig heren hoort, daar het kind doorheen slaapt ouds. Na zoek een nacht, het rood des ochtends, dat de kimmen van lievelijke waard en zachte gloed doet glimmen. En blij de zangen wekt bij het vogelend koer des dals. De heer Dorping kuchte. De heer van Naarslaan trok ogen en wenkbrouwen pijnlijk samen, als of hij vragen wilde, waar moet dat naartoe? Juist omdat ook hij dat niet wist, liet mijn oems gelaad om bepaalde bewondering blijken. Zo zeid hij, derbekend, waar hij verschijnt, daar vluchten. En duisternis en nacht en zwarte regen luchten, gezeid een helderen zon in blijd en vrolijk licht. Door de adem van uw mond verwekt hij vreugd en leven, als zuiveren koeltjes die langs het knoppig bloembed zweven, en het bloosje sterken op de rozen aangesicht. Van duizend liefelijk heen uit uw schone oogjes schijnen, uw kleine handjes die ik berg en één termijnen. O, heer, zij mijn tante houden fluit, en haar ogen werden alle vrienderijks klein. Doen nog geen kwaad, jij weet nog niet wat dat beduit. Wat lacht jij vrienderijk, als wij ze u met speelgoed film, klein heilige in een krans van glinsteren blonden kroon. Hoe liefelijk blinkt u hoofdje uit. Koosje, die van tijd tot tijd al eens had opgekeken, hief hier haar schoon gezichtje geheel op en staarde mij aan. De allerlaatste regels geen mij voor maakt, ook op haar te passelijk. Lief duifje in onze ark, uw mondje brachten vrede, de vreugde en het soets geluk in onze woning mede. Zo vuurig afgesmeegd, met zoveel angst verbijdt. Gekijk de wereld, daar jij niet van vat in het ronden. Blank lijf je zonders met, blank zilt je zonder zonden. Ik eer u dubbele maagdelijkheid. Hoe heer ik is het kind met lachjes op de wangen. Met treintjes soms, maar ras door lachjes weer vervangen. De goede trouw in het oog en het uitzicht, zo gerust. Het slaat een verwonderd oog op swerals bondgetover. En geef zijn jongensdeel, zo blij aan het leven over. Als het ons zijn lippjes biedt, als het wordt goed nacht gekust. Tante knipte een traanweg. Mijn jevrouw van naast slaan knipte twee, drie maal met het hoofd. Koosje hielte adem in en zag mij angstig aan als ik vervolgde.  Bewaar mij heer, mij en mijn broederen en mijn vrienden en hen zelfs die in lust in mijn traanen vinden. Indien er zulke zijn misschien dat zij noodzommertijd en bloemenarm bejammeren. Of bijeenloze korven of schaapscoisonderlammeren of kinderloze woning zien. Heeren mijn tijd, neef heel de brand, lipp mijn tante, neef heel de brand, dat is mooi. En ik kwet dat zij aan Pieter dacht toen hij klein was, maar ook oog zeker ook aan een kleine truitje dat gestorven was voor haar vijfde jaar. En daar zijn niets van over had dan een klein vlogje haar aan haar middelste vinger. Hey ja, zijn mietje met de kouden zogen, die dit mal velen vooruit was. Ik vind altijd, zij me jevrouw van naast slaan, dat mijn moeder zij moet om van zulke dingen het rechten te hebben. Niet waar je vrouw van naast slaan, zij mevrouw Dorping. Oh, maar het is al al liefst het vers. Zij drukte op het woord, het vers is al al liefst. Blijkbaar wilde zij zeggen, wat het opzijgen betreft, dat kon beter. Koosje was geen moeder en kon er dus het rechten niet van hebben, maar haar glinsterende oogjes en bleke wangen zijden genoeg dat zij de poëzie verstaan en gevoeld had. Van wie is het gedicht, vroeg de heer van naast slaan, van Victor Hugo meneer. Victor Hugo, zijde hij, den klem toen op de eerste lettergreep leggende, en met een uitspraak als of er in plaats van ene Franse vijfentwintig goede hoonse gees in den naam geweest waren. Ik dacht dat die man niets dan ijzerlijk heen schreef. Ik heb in de letteroefeningen, denkt mij. Hey, dat onschiet me. Ik dacht dat het zo'n bloedrig man was. Ik weet niet, meneer, antwoorde ik. Van waar je hem ook met Jacques Jula, vroeg de makelaar, is dat die die dat boek over Barneveld geschreven heeft, dat we laatst in het leesgezelschap gehad hebben, vroeg oomt, zijde aan Peter. Ja, zij meneer de makelaar. Dat is een rare kerel naar ik hoor. Hij schrijft voor geld, meneer. Hij schrijft voor geld. Pro en Contra schrijft hij voor geld. Ja, zij oomt, zijn pijp uitkloppende. Die Franse, het is een raar volk, als zeg ik het zelf. Weet je wat ik ook altijd al een heel mooi versenboek vindt, zei me je vrouw van Naaslaan, het gezelschap rondziende, het nut der tegenspoeden.  Wat vroeg de heer Dorbin, droger en komikker dan ood, het nut der regenhoeden. Er ontstond een groot gelach over deze aardigheid, het welk me je vrouw van Naaslaan, min of meer verlegen maakte. Zij besloot dus haar lofreden op het bekende geschrift van Lucrezia Veramina, die voor een algemeen gesprek in de wieg gelegd was, als privaatgesprek den geest te laten geven. Inderdaad, fluisterde zij mijn tante in, het is een herenboek en doe een vrouw geschreven, maar ik kan je zeggen dat je het met geen droge ogen lezen kunt. Het gesprek werd spoedig, weder, algemeen en levendig. Ik maakte veel werk van den zeventien jaren en Peter week niet van haar stoel. Ik pogde hem telkens te bewegen ook rijst iets op te zeggen, of te zingen of zo, maar hij zei altijd met een knorig gezicht, oh kom en ik kan wel ratje niets, en hart wilde ik er niet op aandringen, omdat ik oom nog eens weer op zijn rologe had zien kijken. Er kwam dus niets van, en ook moet ik bekennen dat de familie staastok door middel van de muzikaal olifant tot het genoegen van die avond te veel had bijgedragen om nog iets van één haren leden te vergen. Het avondje liep verder vrolijk en gezellig af, en nadat al de dames en de beide heren meneer en Juf Roistastok bedankt hadden voor de vriendelijke receptie en Peter voor zijn aangename gezelskap, en nadat meneer en me Juf Roistastok plechtig hadden beloofd hun schaar eens te zorekomen inhouden, en nadat de beide heren ook anders hoeden hadden opgehaald en tante met eigen hand al de dames, behalve Koosje, wie ik niet kon naarlaten zelf hierin bij te staan, aan haar mantel had geholpen en na verkiezing er de kraagjes bovenover heen gehaald of alles er alsjeblief maar ondergelaten had ging men omstreeks half twaalf recht van Alcander te vreden uit een. En schoot er van niemand ene genoegen meer over dan voor de meid die op ene achterloze wijze zich de kwartjes liet welgevallen die zij bij weg aan de gasten schijnbaar toevallig in haar hand voelde glijden. 