Interview Bas Kapitein, CEO Midpoint Brabant
Ik zit hier met Bas Kapitein. Je bent directeur bij Midpoint Brabant. Daar zitten we nu ook, midden op het hele vloer eigenlijk, hè? Ja, klopt. En jij bent een soort van schakel tussen de onderwijsinstellingen, overheden, bedrijfsleven. Je wil eigenlijk het liefst dat het allemaal zo goed mogelijk samenkomt en dat er zoveel mogelijkheid voortkomt om het even heel kort te duiden, klopt? Ja, Midpoint Brabant is een structurele samenwerking van de overheden in de regio Midpoint Brabant, onderwijs en kennisinstellingen in deze regio, het bedrijfsleven en in toenemende mate ook maatschappelijke partners in de regio. En wij maken ons druk over een positieve ontwikkeling van de economie en samenleving in deze regio. Altijd goed om je daar druk over te maken. We gaan het vooral hebben over de toekomst van de universiteit, de rol die de universiteit zou moeten hebben, maar even kort. Hoe gaat het nu, de samenwerking met de universiteit? De samenwerking gaat eigenlijk heel goed, is heel intensief. Concrete voorbeelden daarvan zijn dat de huidige rectomagnificus van de universiteit van Tilburg ook vieze voorzitter van het bestuur van Midpoint Brabant is, maar talloze vertegenwoordigers van de universiteit nemen deel in de programma's en de projecten en ook in de dienstverlening richting startups en MKB'ers die we in de regio Midpoint Brabant vormgeven. En om dan even wat voorbeelden te noemen, wat levert het zo al op? Nou, we hebben bijvoorbeeld een intensieve co-productie, wat ik al zei, het emboeven van de begeiding van startend ondernemerschap in onze regio, startend ondernemerschap, wat voortkomt uit student ondernemers die verbonden zijn aan de universiteit van Tilburg, maar ook uit andere invalshoeken ontstaat dat ondernemerschap. En daar werken we zeer intensief op samen. En wat voor ondernemers moet ik dan denken, wat voor startend ondernemers zijn er zowel? Nou, het mooie aan deze regio is denk ik, we hebben niet een heel scherp high-tech profiel bijvoorbeeld, er was sommige andere regio's in Brabant dat hebben. Wij hebben veel meer een profiel in het alfagamma-espectrum, het verbeteren van de samenleving, en niet alleen het begrijpen ervan, maar ook het verbeteren ervan. Dus de business-modellen die hier ontstaan, en het startend ondernemerschap wat hier ontstaat, dat je ziet dat dat ook in toenemende mate het verschil wil maken voor een betere samenleving. En dat gebeurt bijvoorbeeld met nieuwe digitale oplossingen of datagedreven business-modellen.  Dus vanuit die invalshoek zie je startend ondernemerschap ontstaan. En mooi is ook om te zien dat dat startend ondernemerschap ook steeds beter verankerd raakt in de regio en ook weet uit te groeien tot gevestigd MKB. Dat is het eindelijk wat je wil natuurlijk. Dat is wat we wilden en hopen. Nou Bas, als ik het zo hoor, dan lijkt het een geolide machine, loopt het allemaal wel, maar we willen toch vooruit kijken en vernieuwen en verbeteren. Zijn er verbeterpunten? Ja, ik denk dat die er ook wel zijn. De samenwerking is goed, wat ik al zei, we weten elkaar goed te vinden. Maar misschien ook nog iets te zeer op projectbasis georganiseerd en iets te ad hoc. Dat kan wat structireleren met lange termijndoelstellingen en waar we gelijk over denken. En waar we ook een overtuigde keuze in maken en die ook langjaarig vasthouden met elkaar. Kan je een voorbeeld noemen? Wat is nu dan heel erg ad hoc? Nou ja, dat is ook, dat is het moeilijke, en de ene zijds dat het mooie aan de huidige samenwerking, dat we op projectbasis goed samenwerken en ook concreetere resultaten behalen. Ik noemde net al het voorbeeld van het begeleiden van start- en ondernemerschap. Maar je wil daar wat meer structuur in aanbrengen. En wat ik al zei wat echt beter zou kunnen is dat we het eens worden over die stip op de horizon. Waar werken we naartoe? En dat gaat verder dan alleen de kwaliteit van het onderwijs en de kwaliteit van het onderzoek. Die zijn evident op hoog niveau bij de Universiteit van Tilburg. Maar de wijze waarop we ook de fundamentele kennis en expertise van de Universiteit van Tilburg toepasbaar en bruikbaar en tot effect weten te brengen in de regio, daar kunnen we met z'n allen wat steviger de schouders onderzetten, denk ik. Ik wil je zo mooi zeggen, het zou mooi zijn als we het eens worden. Daar zijn jullie het op dit moment dus niet over eens? Nou, ik zou niet willen zeggen dat het niet eens zijn, we zijn volop ingesprek. En ik heb het idee dat we steeds dichter bij de kern komen.  Maar deze regio, en dat meet ik niet alleen de Universiteit van Tilburg aan, dat geldt voor alle steekwalters in deze regio, staat er niet per se ombekend dat ze heel goed is in het maken van keuzes. En vervolgens die keuzes ook langjaarig vol weet te houden. Voor het verkrijgen van een wat scherper profiel, waar maken wij nou verschil, vanuit dat enorme kennispotentieel, wat er ook verbonden is aan de Universiteit van Tilburg, maar ook aan andere onderwijs- en onderzoekspartners in deze regio, daar zouden we wat strakker in opmogen treden. Moet je scherpe keuzes maken? Ik zit nu met jou, jij mag van jouw expertise zeggen wat jou betreft voor keuzes gemaakt moeten worden, waar zit jij zelf aan te denken? Wat heeft Midpoint Brabant nodig van de universiteit? Welke keuze moet er gemaakt worden? Nou, ik denk dat we in het verleden te veel het onderscheid maakten tussen economie enerzijds en samenleving, anderzijds, en dat de kennis- en kunde die we zien op het gebied van mensen- en maatschappijwetenschappen, al te zeer alleen maar in verbinding werden gebracht met de maatschappij en het verbeteren van de samenleving en veel minderen mate met verschil maken voor de economie. Ik denk dat het de hoogste tijd is die schotten daar tussen weg te halen. Wat goed is voor de samenleving is goed voor de economie en wat goed is voor de economie is goed voor de samenleving. Laat nou juist het kennisprofiël van de universiteit van Tilburg, Alphagama, mensen- en maatschappijwetenschappen een enorme aanvulling zijn op de high-tech-ontwikkelingen die ook in Brabant zo mooi naar voren komen in de regio eindhoven onder andere. Die twee dingen zijn eigenlijk niks onder elkaar. High-tech is mooi, maar op zichzelf stelt het niks voor als je niet weet hoe je het toe moet passen of de maatschappij erop zit te wachten, welke maatschappelijke vragen je ermee beantwoordt. De combinatie van die twee, daar zitten echte meerwaarden in. En dat gebeurt nu niet, niet voldoende? Nog niet voldoende, dat kan beter.  En ik denk dat we daar ook wat trotser op mogen zijn, wat meer de longenvol mogen zuigen en wat meer mogen staan voor de positie die de Universiteit van Tilburg, maar deze regio, met alle kennis- en expertise die hier zit, de positie die deze regio daar eigenlijk geen heeft, en nobles oblige, dan mag je dat ook wat meer laten zien en tot uiting laten komen in langjarige keuzes die je maakt, maar ook in de programma's en uiteindelijk de projecten waarin je samenwerkt. Zou er in de module zelf binnen de universiteit ook wat moeten veranderen in hoe de studenten aan het leren zijn, onderzoeken zijn, of de wetenschappers, moet daar nog iets in veranderen? Ja, ik vind het moeilijk, want ik denk dat ik, wat ik daarover zou kunnen zeggen, is dat het misschien ook soms te maken heeft met curricula- en doorlooptijden, en ook doorlooptijden van onderzoekstrajecten. Die MKB, zoals wij net al over hadden, die hebben vaak nu een vraag en willen daar heel graag op korte termijn een antwoord op. En dat matcht niet altijd met langjarig fundamenteel onderzoek. En ik denk dat ook daarom de samenwerking van de universiteit met het HBO en het MBO onderwijs een hele belangrijke is, omdat je zo ook in doorlooptijden van oplossingen die je met elkaar probeert te creëren, dat je die zo kunt bekorten en meer kan laten aansluiten op de actualiteit van de MKB'er. Dus zie je eigenlijk meer een intensieve samenwerking tussen de universiteit HBO en de MBO, in plaats van dat de universiteit zelf misschien ook moet kijken naar of er misschien verschillende onderzoeken gedaan kunnen worden bij de looptijden verschillen, waardoor er beter aansluiten. Nou, beide denk ik, dus die samenwerking tussen die verschillende onderwijsinstellingen en niveaus is een hele belangrijke. Een andere belangrijke, maar dat hangt daar wel mee samen. De Universiteit van Tilburg staat in ieder geval bij mij bekend als een universiteit die sinds jaar en dag enorm investeert in de kwaliteit van het onderwijs en het onderzoek. Dat is fantastisch. Dat is de basis. Dat zijn natuurlijk de twee kerntaken waar je als universiteit voor staat.  Maar wat ik mooi vind om te zien, en daarom ben ik ook zo hoopvol naar de toekomst toe, is dat de laatste jaren ook steeds mee gekeken wordt naar, oké, dit zijn wij nationaal, dit zijn wij internationaal, maar we willen ook regionaal verschil maken en verbonden zijn en in coalities verschil maken. En dat er dus ook in die derde kerntaak van de universiteit, namelijk kennistransfeur, impact hebben op de economie en de samenleving in je directe naar bijheid, dat je daar de laatste jaren in toenemende mate aandacht voor ziet. En ik denk dat dat een hele goede keuze is die misschien in het verleden wat minder gemaakt werd, althans ik zag het wat minder, en die de laatste tijd in toenemende mate gemaakt zien worden. En dan sluit het automatisch via dat ondernemerschap, sluit dat fundamenteel onderzoek en die social sciences meer aan op de actualiteit van de dag. We hadden het net al even over de bescheidenheid. Ik hoor dat vaker terug in de gesprekken, Brabantse bescheidenheid misschien ook wel, daar zie jij ook nog wel een rol weggelegd om nog het ene en ander te gaan veranderen, toch? Ja, zeker. En ik weet niet of ik helemaal degene ben om dat aan te vragen, want ik denk dat ik zelf ook die inborst van huis uit heb. Daar is niets meer mee, ik ben ook graag, want er ik herkende het helemaal. Geworgen, getogen, Tilburger. Hij wordt veel overgezegd, wij juichen met de handen in de zakken. Feestjes vieren, daar zijn we best goed in als het op carnaval aankomt. Maar het vieren van succesen, dat doen we veel minder. We hebben niet zo de neiging om onszelf op de borst te kloppen, dat hebben we goed gedaan. Sterker nog, we hebben veel meer de neiging om intern met elkaar te kijken van wat kan er beter. Daar waar je andere regio's om ons heen, af en toe ook gewoon even iets stilstaan bij jongens, maar dit hebben we voor elkaar. Laten we het nou eens even benoemen, durven benoemen en daarvoor opstaan, want dat hebben we ook niet zomaar voor elkaar gekregen. Het is ons niet aankomen, waaien. En als we dat wat meer uitdragen, dan gaan we misschien ook wat meer geloven in de kracht van die samenwerking. 