Willem Roda | Eli Heimans | Action & Adventure | Talking Book | Dutch | 5/6
Dat is een bij als ik het wel heb. Dat geloof ik ook, Willem. Wat zou hij daarmee willen doen? Jackie's ogen vochten elke beweging van de bij. Nu was hij dicht bij zijn hoofd dat het water bijna aanraakte. Eens klaps spoot de zwarte het water uit zijn mond op de bij. Het insect viel in de plas. In een oogwenk was Jackie opgesprongen en had het diertje gegepen. Voorzichtig nam hij tussen de vingers van de linker hand. Hij bevestigde met een droppel harsh enige draadjes wol die hij waarschijnlijk uit zijn flanel of zijn dekens had geplozen aan de poten van de bij en plaatste het diertje op zijn hand om het te laten drogen. Vauw betekent dat Jackie? Vroeg Willem, die even als knol in de grootste verbazing aan toegezien. Bij weg vliegen naar het nest. Honing, lekker! antwoordde Jackie en smakte met het tong. Daar vloog de bij op. Toch de wol bezwaarde haar zozeer dat ze zich slechts langzaam kon verwijderen. Na enige wendingen nam ze de richting naar het bos. Jackie erna. Het hoofd omhoog, de tommehawk in de hand, volgde hij nu in springend dan wederrennend het insect dat door de vlokjes wol zelfs op een afstand duidelijk zichtbaar bleef. Verrast en nieuwsgierig naar de uitslag liepen Willem en knol de bijen jager na. Toch ze kon hem niet bijhouden en verloren hem uit het gezicht. Het kloppen met de beil in het bos echter zeiden hen waar hij zich bevond. Nader gekomen zagen ze hem een tiental meters boven de grond met het lichaam tegen een gladde boomstam aangedrukt. Alleen de tenen van zijn linker voet vonden steun in een inkeping die hij met zijn tommehawk had gemaakt. Nu was hij bezig ter hoogte van zijn heup een tweede te hakken. Zo Hugh Jackie zich al klimmende een trap uit tot hij de eerste tak had bereikt en zich opkond trekken. Boven in de boom begon hij een gat te hakken. De splinters vielen op Willem en zijn reismakker neer. Missa, pas op! schildert Jackie. Een oogblik later vielen zware honingraad op de grond. Honden de bijen grond ze er omheen. Een tweede en derde raad volgden. Nu kwam ook Jackie naar beneden. Vlug als een aap daalde hij de ongemakkelijke en gevaarlijke trap af.  Dat de bijen op sommige plaatsen in klompen op zijn naak lichaam zaten scheen hem niet te deren. Hij legte de raten op zijn hoofd en liepen op een drafje mee naar de plas om zichzelf en de raten van de aanklevende bijen te zuiveren. De honing smaakte uitmuntend. Weinig gedragen daarna bereikte men een onafzienbare vlakte. Jackie weesde bijna Nederlanders de richting waarin ze rijden moesten om de grote weg te bereiken en nam afscheid. Dag Jackie, goede reis. Als je bang bent voor Missa Manager, zeg hem dan maar dat je de witte mannen in de scruppet laat steken. Johe, Jackie zegt een witte mannen dood, opgegeten door de modules. Goed, maar zegt Mr. Dillian stilte dat het niet waar is. Dag Jackie. Ik ben nu al verlangend, Kees, het verbaasde gezicht van Mr. Wilborn te zien wanneer hij ons gezond en welzie terugkomen. En wat moet Jackie dan zeggen? Daaraan dacht ik juist, Kees, hoe goed hij zich ook kan redden als de nood aan de man komt. Hij heeft me toch geen grote dunk van zijn verstand gegeven. Hij kan, geloof ik, niet nadenken. Meden in de uitgestrekte vlakte zagen Willem en Knoll tot hun verwondering een blokhuis voor zich. Het was een kazerner van de zwarte politie door de regering van Queensland aangesteld en geposteerd op plaatsen waar de inborlingen nog als gevaarlijk werden beschouwd. De zwarte ruiters waren op dit ogenblik voor het grootste gedeelte op Mars om een stand modules te tuchtigen. Dat wil zeggen, te vernietigen, die in Engelse zendeling opgegeten hadden. De sergeant, de enige blanke die aanwezig was, vertelde hun dit terwijl hij hen naar de grote weg geleiden. Maar, maken die zwarte agenten dan nooit gemene zaak met de wilden, vroeg Willem nusierig. Wel nee, antwoordde de sergeant. Mijn jongens zijn alle uit een andere streek van de Torres Strait of uit Victoria, die kennen geen groter plezier dan de modules die hun strooptocht ondernomen hebben voor de kop, of nog liever, in de rug te schieten. De grote weg lag voor hen, en nu zagen zich de beide Nederlanders opeens weder in de bewoonende wereld verplaatst. Huyfkarn en troepen bereden of onbereden goudzoekers kwamen hen tegemoet of werden door hen ingehaald. Op allerlei wijzen vervoerden de mannen hun bagage. De een schoof een beladen handcar voor het. Een tweede had zijn boeltje op een kruiwagen geladen.  Een derde, minder met aardse goede en gezegend, torsten zijn gehele bezitting die uit een opgevouwen tent, een deken en goudgravers gereedschappen bestond, tot één pak gebonden op zijn rug. Gins had het twee stevige kerels het hoofd tussen twee sportwen van een ladder doorgestoken, waarop hun tenten, Hauwelen, Spaden en Tinne wasschotels lagen en doeg hun zo hun haven op de schouders naar de goudvelden. Tans was knolde aan gewezen gids. Hij geleide Willem door een dolhof van houten kramen en linen tenten, maar voor allerlei koopwaar lagen uitgestald en waren het vanuit rugtige kopers weemelde. Dit was evenwel slecht zijn voorpost van de eigenlijke goudstad die men wel draa bereikte. Daar getuigde alles van de koortsachtige haast waarin de stad, of beter gezegd, het hoofdkamp der goudzoekers was ontstaan. Geen rooilijn, geen regelmaat was er in de straat om te ontdekken die dan ook nauwelijks die naam verdienden. Alleen de regeringsgebouwen en de banken waren gedeeltelijk van steen opgetrokken en met zinkend platen getekt. Alle overige woningen op ruwen en slordige wijzen van hout of boomskorps vervaardigd, of invoudig uit enige lappen zeildoek tussen ijzeren of houten palen gespannen. Drie vierden van die kotten en brakken bleken kochen en speelholen te zijn, haar versuften en verdiedelijk te wezens op de grond lagen of op de vaten zaten en tegenhand een vol stof goud een afschuwelijk vocht te drinken kregen dat alleen de naam van Whiskey of Gin had. De overige tenten en kramen waren op een enkele slagerij of bakkerij na winkels waar alles te koop was wat een gouddel vernoordigd kan hebben. Het gejuul en geschreeuw in en om de koegen en winkels werd ondraagelijk. Het geen wel of de gehele mensenmassen die naar de goudveldes troomde of vandaar voor korte tijd of voorgoed teruggeerde, zich in die weinige bocht gestraten had samengepakt. Aanrijden te midden van die dringende en duwende menigte viel niet meer te denken. Willem en knolst tegenaf. Kunnen we geen andere weg kiezen, Kees? Ik kan mijn paard niet meer voortkrijgen en het gejuul hier bezorgt me hoofdpijn. Nee, we moeten hierdoor. In de andere straten is het nog veel volig. Gebruik je ellenbogenmaar. Straks krijgen we lucht. Ik weet een plaatsje waar we uitblazen kunnen. Pas op. Houd je paard bij het gebied niet bij de teugel.  Anders heb je kans dat ze je de teugel doorsnijden en dan kun je fluit naar je beest. Uitweemelt hij je van paardrieven die met gedrang hun slacht tacht het slaan. Eindelijk sloeg knol een dwarsweg in waar het rijden weer doenlijk was en hield na een poosje stil voor de winkel Herberg van een Chinese bij wie hij reeds meer maanden zijn intrek had genomen. De langgestaarte zoon van het hemelse rijk kwam haastig naar buiten lopen en boog onophoudelijk als een knipmes toen hij de beide ruiters voor zijn toko zag staan. Hij herkende knol onmiddellijk. Ha! Serrap! Ik heb je wel gezicht dat u terug zou komen. Die eens in de velden gelukkig is geweest kan het in de bush of de stad niet meer uithouden. Serrap! U gaat zeker weer eens uw geluk beproeven, zei Thuip Poen, in onmogelijk Engels, terwijl hij de Nederlanders de paarden hierop ontladen. Daar vergit je je lelijk in, zo'n schelen waterchinees en dat gaat je ook niemand al aan. Breng nu maar gauw onze paarden in de kamp en straf wat te eten, maar geen katten of hondenvlees hoor of ik vel je levend. Thuip knol met woestrolende ogen en smeed zijn gevolver aan mes op tafel. Met een sluwe glimlach op zijn effen giel gelaad boog de chinees tot op de grond en sneld onmiddellijk heen om knolst twee ledig bevel te vervoeren. Willem, kijk zijn makker aan en schoot in een lach. Wat scheelt je nu, Kees? Waarom ben je opeens zo woedend en waarom snel je die chinees zo af? Hij zou ons anders dacht te afzetten. Als je dat chinees gebroed niet overblufft, spelen ze de baas over je. Laat me eens begaan, Willem. Hij moet zich verbeelden met een paar woesten gouddelvers te doen te hebben. Lach vooral niet als ik hem soms wat al te mordadige dreigementen aan zijn gelade knikker gooi of hem eens aan zijn staart trek. Bij het eten verloogt hij poen op knolst wenken. Het eenvoudig maal was spoedig afgelopen en knolstak een pijp op. Kom aan, Willem. Nu moest we eens overleggen op welke wijze waar je vriend borgers zullen zoeken. Ik zal je vertellen hoe de boel hierin al kan er zit. Dan kun jij een plan maken. Onderweg heb ik er al een poos overlopen denken.  Ten eerste heb je hier een postkantoor waar de goudgravers wel eens de streek opgeven waarin ze denken te vertrekken. Ten tweede heb je een Goeverde Mens Commissaris waar de pacht voor de kleemsbetaal moet worden en je naam in het registre wordt geschreven. Ten derde heb je de bank. Nee, eerst laat je moeten zeggen dat er eigenlijk twee soorten van goudgravers zijn. Je kunt bij een matrapei voor vijf schillingsdaars onder de grond graven of op je eigen houtje boven de grond. In het eerst geval vind je je vriend binnen een paar dagen. In het andere geval misschien nooit. Nu is er nog een soort. Of eigenlijk is altijd hetzelfde. Nee, toch niet hetzelfde. Kijk eens wel je kunt de grond nog eens nagraven en uitwassen waar de matrapei al met machines gewerkt heeft. Of je kunt, net als ik gedaan heb, op goed geluk het land ingaan om nieuwe velden te zoeken. Dat noemen ze hier prospecting en dan krijg je een premie van de commissaris. Dat begrijp je toch wel. Heel goed knol. Ik moet zeggen, je hebt er slag van de zaken netjes uit de kanten te zetten. Je bent je carrière misgelopen Kees. Je had professor moeten worden. Maar als ik het zelf in zag, zou ik het toch nog iets beter begrijpen. Zeg eens, houd maar als je belieft niet voor de gek. Ik heb geen drie jaar op de Franse school gegaan, zoals jij. Daar had mijn vader geen geld voor. Kom, niet kwaad worden Kees. Het is in maar eens maar gekheid. Laten we maar een kijkje gaan nemen. Ik hoor stampen. Zijn dat de machine is waar je van sprak? Ja, we kunnen onze paarden en ketels veilig hier laten. Bij de Chinees zit de schrik er al in. Ga maar mee. Een kwartiertje buiten de Goudstad kwamen de beide Hollanders op een uitgestrijkt terrein, waar de grond was omgewoeld alsof er een menigte mollen en konijnen, zo groot als olifanten, aan het werk waren geweest. Het was een gaos van huishoge hopenquarts, bergenlemen en zand, donkere mijmputten, diepe kuilen, met een zwartachtig water gevuld en kunstmatige watervallen. In de plassen werkt een stoombagarmachines met emmers aan de jakobsladders, die afgrijselijk knarsten.  Aan alle zijden staken onder afdaken geplaatst de lokomobilen haren zwarte pijpen boven het glindtrende kwarts uit en braakten dikke rookwolken uit die als een mist boven het terrein bleven halen. Met donderend geweld vielen ontzachelijke, ijzeren blokken door de ijzertau en der dreelende stoomachines opgetrokken op de kwartshopen neer en stampten het goudbevatten de steen tot gruis. Mensen en paarden waren slechts bij de machines te zien en op de plaatsen waar het water zich van een hoogte op het vermorselde kwarts stortte. Laten we verder gaan, Kees. Ik geloof niet dat we Herman hier behoeven te zoeken. Dat is de waterlomen, antwoordde Knol, die bij het ontzettend geraas zijn makker verkeerd verstand en dan moest je eens onder de grond zien. Daar staan honderden en duizenden mannen half naakt tot aan de heupen in het water te vroeten of liggen in de droge meinen op hun rug in de gang het kwarts los te hakken en als ze daar eens een klomp goud vinden waarnaar ze op de velden zo lang te vergeefs hebben gezocht is het voor de maatschappij en niet voor hen. Ik zei dat we maar terug moesten keren die een ik zoek is hier toch niet te vinden. Nee, dat geloof ik ook niet. Hier komen de goudwerkers eerst als ze hoe wil en spade voor brood hebben moeten verkopen. Kom Knol, laat wat maar eens op een andere manier beproeven. Wij eens naar Postkantoor. Als we daar geen voldoende inlichting krijgen gaan we naar de Commissaris. Het Postkantoor, een lange houten lood met stenenpui was alleen voor postresstand en de verzending naar de kustplaatsen ingericht. Bezorgd konden de brieven uit de aard- en zaak hier niet worden. Wie je een brief verwachten moest van tijd tot tijd komen horen of liever zien. In grote platten bakken met glazen deksels voor elke letter één of meer lagen de brieven even als de bakken zelf alphabetisch gerangschikt. Willem zocht natuurlijk alleen in bak B. En jawel, daar lag een brief voor Herman Borgers met een Nederlands postsegel. Alleen de geadresseerde evenwel mocht hem in ontvangst nemen. Wij leten beanten Willem het omslag van haar bijzien. Het postmerk bewees dat Herman Borgers zei de drie maanden niet in de stad, in elk geval niet op het Postkantoor geweest was. Dit was alles wat Willem in het kantoor gewaar kon worden.  Op het kantoor van de goudcommissaris moesten ze een tijd lang wachten. De regeringsbeanten was met een tiental helpers aan de loketten bezig, het stofgoud der goudzoekers te wegen en tegen een wissel op Brisbane of Rockhampton in ontvangst te nemen. Willem deelde hem zijn verzoek om inlichtingen naar een hondig op de goudvelden mede en de man was zovriendelijk hem uiternodigend binnen te komen. Tussen twee rijen verbazend hoge brandkasten nam Willem met knol plaats en wachtig geduldig tot de commissaris een oogblikje de handen vrij zou hebben. Wat de welwillende man hem mededeelde was weinig geschikt om zijn hoop te versterken. Voor een maand of zes waren volgens de boeken door Herman Borgers een tiental onsen goud. Een waarde van ongeveer 30 pond vertegenwoordigende op het kantoor bezorgd. De wissel was op zijn verzoek op de Governementsbank gedeponeerd, daar Borgers opnieuw naar binnenland dacht te vertrekken. Kunt-ie niet gissen in welke richting meneer? Voeg Willem. Dat kan ik onmogelijk antwoorden de vriendelijke beanten. Dat houden de prospectors zoveel mogelijk geheim. Dat begrijpt u wel. In geen geval werkt hij bij een maatschappij. U behoeft hem der halve in de omtrek van veertig meilen niet te zoeken. Daar is de grond aan onderscheidende maatschappijen verpacht. Hij zal, zoals de meeste prospectors, de loop der hoofdrevere gevolgd zijn en daarna een of andere zijdtak die nog niet bewerkt was gekozen hebben. Meer kan ik u niet zeggen. Het aantal van die zijdtakken en bijrevertjes is zo groot dat ze niet eens alle benoemd of in kaart gebracht zijn. Het enige wat u doen kunt is op goed geluk het land ingaan en overal waar u ziet graven of wassen navraag doen. Het blijft echt er een hooploos werkje. Heeft u geen portret? De commissaris werd wedig aan één der loketten geroepen en luisterde nauwelijks toen Willem hem dankzegde voor zijn hulpvaardigheid. Good luck, riep hij door het loket toen hij Willem een knol door de gang zag vertrekken. Op de bank lag nog steeds de wissel ter beschikking van Herman Borgers. Dat is een slecht teken Willem, beweerde knol. Het is de gewoonte niet van de goudzoekers langer dan een paar maanden weg te blijven. Denk je dat ik zo spoedig te moet laat zakken? Dan ken je me nog niet. Morgen gaan we op weg, Kees. Het geluk heeft me zo dik was gediend.  Waarom zou het mij nu de rug toe keren? We weten nu waarom we ons te houden hebben. Het is nu zeker dat Herman het binnenland langs een van de pijreviert is ingegaan. Dat is er iets veel gewonnen. Als je ondervonden had, zoals ik, wat het betekent het binnenland in te gaan, zou je er zo licht niet overdenken. Geen ogenblik ben je daar je leven zeker. De Wilden? Nee, niet van mijn plan af, Kees. En mee moet je. Daar helpt geen lieve vader of moeder aan. Bij Taupoon, de Chinese, terwikkeerd, vond hun Willem en zijn rijsmakker de grote kamer achter de winkel vol goudzoekers. De mannen hadden hun rode of blauwe verlennen tot aandacht schouder opgestroopt en zaten aan een lange, van twee schragen en een plank gevormde tafel of aan bijtafeltjes te eten. Elk had zijn gewier tegen de muur gezet en deed ze tegoed aan het ossenvlees en brood dat de vlugge Chinese hun voorzetten. De Delvers, die bij Taupoon hun intrek namen als ze naar het stad kwamen, waren niet van de roeste soort. Toen waren meestal vaste klanten, die niet op het gewoel in de koegen der Hofstraaten gesteld waren en hier na maanden van eenzaamheid op de verwijderde goudvelden een paar gezellige dagen kwamen doorbrengen. Na het eten vertelden ze ookander hun lot gevallen of doden de avond met kaart spelen. Wel was de inzet soms een halve ons stof goud, maar zo grof als in de andere koegen werd er bij Taupoon niet gespeeld en een vechtpartij was een zeldzaamheid. Knol, zijn er geen kennis van je bij? Voeg willen. Daar heb ik dadelijk naar gekeken. Nee, maar al was dat het geval wat zou het ons geven? Naar wie moet ik vragen? Naar Herman Borgers? Naar een hondig? Aan wie niemand zien of horen kan dat hij het is? Naar een man met een neus, twee ogen en een baard zoals iedereen? Ik geloof dat de luid erachtig maar hartelijk zouden uitlachen als ik zo dwaas was te vragen. Als we nu nog een portret hadden zoals de commissaris vroeg, dan was het mogelijk dat we hem vonden. Nu geef ik geen dubbeltje voor de kans. Als ik jou was, Willem, zou ik een brief op het postkantoor laten en stilitjes naar het station terugkeren. Je hebt gelijk, Kees, dat een onbegonne werk.  En toch moet ik het beproeven. Ik heb nu eenmaal op mijn zuster gezegd dat ik naar Herman zoeken zouden, al moest ik dwars door Australië trekken. Ik wist toen niet wat het was. Nu weet ik het wel. En toch zal ik woord houden, zij Willem opstaande. Hij ging met het hoofd in de handen voor het raam zitten en keek naar de zon, die bloedrood achter de heuvels in de vertewegdoek. Hij bemerkte zeer goed dat Knoll weinig lust had hem te volgen en misschien wel beslist zou weigeren. En wat dan? Knoll was de enige die Herman van Aanzien kende. Hij zelf was er niet zeker van de beminden van zijn zuster nog te zullen herkennen, evenminn als hij Knoll op het eerste gezicht had herkend. De moeilijkheid lag hoofdzakelijk in de baard. Dat ziraat was in Queensland zo algemeen dat een barbier er een zeldzameheid was. Een weinig mismoedigd haalde hij voor de honders te maal de ongelukkige brief voor de dag en bekeek hem van alle kanten. Maar wat kon dat adres hem helpen? Kijk, het omslag was op de vauwreed doorgesleten. Omwillekeurig keek Willem erin. Wat een dikke brief. En zijn zuster had erop gereken dat hij lang onderweg kon blijven. Ze had er een stukje karton in gedaan, zonder twijfel voor de stevigheid. Nee, dat is een portret. Goede hemel. Knol, we zijn geholpen. Ik heb een portret. Riep Willem in beleide verrassing opspringend. Laat zien Willem. Hij is het, sprekend hoor. Alleen de baard mankeert erop en ook is hij wat maagder geworden. Je bent werkelijk een gelukskind. Nu is er kans en nu ga ik ook mee. Geef het eens hier. Nu zal ik ook de luid daar binnen eens vragen of ze hem in de laatste tijd gezien hebben. Geen daar aanwezig goudzoekers kende eventueel een persoon die op het portret geleek. Dat betekent niet knol. We zullen er wel vinden die hem herkennen. Het spijt me dat ik zo even bijna de moed liet zinken. Dat was jouw schuld, maar het zal me niet weer gebeuren. Einde van Hoogstuk 17 Hoogstuk 18 van Willem Roden Deze liepjevox opname behoort het publieke domein. Opname door Anna Simon.  Willem Roden van Eli Heimans Hoogstuk 18 Smorgens vroeg begraven Willem en knol zich naar één der hoofdstraten om zich te benodigd heden voor de reis te verschaffen voor zover ze die niet bij Tui Poen hadden kunnen krijgen. Het was er nog drukker en woeligig dan de vorige middag. Willem had een briefje geschreven voor Herman Borgers voor het mogelijke geval dat deze naar de goudstad mocht komen terwijl zij op weg waren om hem te zoeken. Hij wilde het op het postkantoor bij de reeds aangewezen brief leggen. Tot zijn een verbazing was er reeds een brief naast de eerste gelegd. Dat is de hand van Lord Greyberry. Kees, mijn Engelsman is hier geweest of is misschien nog hier. Zou hij weten dat je hier ook bent? Nee, dat kan niet zijn. Hij is uit Brisbane vertrokken voordat hij mijn brief had ontvangen en denkt natuurlijk dat ik goed hem wel op Darling Station aan het schapen wassen of paarden vangen ben. Willem, had we dan dadelijk op weg gaan. Voor beide mijnen is het niet zoveel als hier. Als hij al op weg is halen we hem nog wel in. En is hij nog hier dan kunnen we daar kind op hem wachten. In het gewul en gedrang van de stad behoeven we hem niet te zoeken dat zou vergeef zijn moeite zijn. Dat is een goed plan Kees. We zullen het onmiddellijk ten uitvoer brengen. We hebben alles wat we nodig hebben. Terug naar Taipoen. Wat heeft die zwarte daar kind op zijn hoofd, Willem? Het lijkt wel een aanplakpoort. Kun je zien wat er op staat. Jawel, laat eens kijken. Blijf even staan. De zon schittert al juist op. Nu zie ik het. Wat is dat? Rip Willem verbaasd. Verloeren twee jonge Nederlanders die ze terugbrengt bij de commissaris zal vijf pondbeloning ontvangen. Ben je mal? Staat er dat? Ja, zeker. Kijk zelf maar. Dutchman staat er met letters van een halve meter midden op het bord. Ja, waarlijk zijn zeker een soort van honden, menen knol. Die Engelsen spotten. Moord! gilden knol. Help! schilden Willem. Bijden voelden zich tegelijk van achteren om het lichaam grijpen zodat ze de armen niet konden bewegen en achterover trekken.  Twee stevige kerels grepen elk daarbij de jongen lieden bij de benen, twee anderen bij het hoofd en hoe ze ook schilden, tegenspartelden en zich verzetten, ze werden opgeteeld en op een sukkeldraffje gevolgd door een lachende en julende menigte voortgedragen. Willems gevolver viel uit zijn gordel. Eén daar draagers raapt ze op en straks weer op de plaats. De gedragenen tegen wil en dank begrepen spoedig dat het hier geen misdadig opzet gold. Maar door de schrik waren Willem nog knol in staat nadenken over de reden van zoek een zondelingenbehandeling. De uitroepen der goudgravers en nieuwsgierigen die in haag vormden om hen door te laten en meer nog de zwarte die, met zijn advertentie bord in de hoogte voorop kwam lopen bewees hun spoedig dat zij de verloren Nederlanders waren. En dadelijk dacht Willem aan Lord Greyberry. Herriep knol toe. Maak je niet ongerust, Kees. De Engelsman heeft ons na te oppakken. Laat me los. Ik zal wel meelopen, zei hij tot de dragers, die hen bij de schouders hadden. Dank je wel, dat een ander je beat pakt en met de beloning gaat strijken, he. Nee, jongen, we hebben je en we zullen je bij de baas brengen. De mannen waren goudgravers uit de herberg van Taipoen. Gelaten schikten Willem en knol zich in een lot. Willem, als het lang duurt wat ik zee ziek. Jou Engelsman heeft vreemde manieren, dat moet ik zeggen, zegt de knol. Maar door tastende en doeltreffende dat moet je ook bekennen. Hou je goed, Kees. Na een kwartier hield de optacht stil voor het kantoor van de commissaris. De Nederlanders werden afgeleverd en de dragers ontvingen de beloning. Het was, zoals Willem vermoed had. Ook Lord Gravery had, voordat hij verder trok, gepoogd bij de commissaris inlichtingen te krijgen, omtrend Herman Borgers. Tot zijn verwondering vertelde de beant te hem dat een paar uur geleden twee jonge Nederlanders naar dezelfde man gevraagd hadden. Na de beschrijving kon de een niemand anders zijn dan Willem. En geen kans zien de hem op andere wijzen te midden van die mensenmassa te vinden, koos de Engelsman het zo goed gelukte middel. Terwijl Willem en knol bezig waren, in orde te brengen, stapte Lord Gravery bedaard en met een gezicht als er weer niets gebeurd was het kantoor binnen. Willem verklade zijn aanwezigheid in de goudstad en stelde knol aan zijn beschermer voor.  Niets stond nu hun vertrek meer in de weg. Zonder ergens langer op te houden dan nodig was om de paarden rust te gunnen te eten of te overnachten, redende drie ruiters doorig tot ze de velen die door de maatschappijen geëxploiteerd werden achter de rug hadden. Verder liep de gebaan de weg niet de goudzoekers voor eigen rekening aan het werk. Langs de beide oefers der smaller rivier stonden zij aan zij de rood en wit gestreepte tenten der gouddelvers. Voor elke tent was de grond tot aan het water door touwen tussen palen gespannen afgeperkt en de zo gevormde lange en smalle claims waren de werkplaatsen der gravers. Met houw Willem hakte de mannen de steenachtige bodem los totdat de onderlaag een mengsel van zand, klei en kind bloot kwam. Daaruit schepten ze met een brede en scherpe sparen de cradle vol, een soort van tenenwieg waarvan de bodem uit een fijne zeef bestond. Voor de meeste tenten werkte een twee mannen gezamenlijk, terwijl de één schepte en bij het inwerpen de mand in schommelende beweging hield, putte de ander emmers water uit rivier en wirp die in de cradle. Dan haakte hij de inhoud door een. Zo doen de losste de klei op. Het zand, de klei en het water liepen door de openingen weg en alleen de kleine kiezelsteentjes met de gouddeeltjes beleven op de bodem achter. Dat is een zwaar en langdurig werkje knol, zei de Lord Graberry. Heb jij dat ook zo gedaan? Bijna een jaar lang meneer, dat is wel het zwaarste, maar niet het moeilijkste en langdurigste werk. Ziet u daar gins bij de vijfde tent, die man met zijn tenen schoten op de knieën aan het water zitten. Daarin ligt de opbrengst van twee of drie dagen harder arbeid, fijne kiezelstenen en stofgoud dooreen. Nu is de kunst de schotel zo te draaien dat het water met de stentjes in beweging komt. Het goud is het waarsch en zinkt langzamerhand. Kijk, nu laat hij weer stentjes met water over de rand glippen. Zo gaat het uren lang voort tot alleen de goudlovertjes op de bodem liggen. Daar behoort handigheid toe meneer. Ik heb in de eerste dagen dat ik het deed, met het water zeker wel de helft van het goud weg gegooid, maar spoedig had ik de slagbeet. En lever dat nu veel op. Laat eens omgelijk meneer.  We werkte met ons drieën. Eens maakten we op een dag anderhalf ounce. Het goud stond toen drie pond 18 shillings per ounce. Later werkte we dikwijls drie weken lang voor een paar pennyweeds. Toen was het horeleiden meneer, want de levensmiddelen zijn hier tienmaal zo duur als in de bush of in Bruspen. Zo gauw ik zag dat het missliep ben ik er alleen op uit gegaan en zo diep was ik durfte de bergen in. Ik nam geen cradle mee, alleen houweel, sparen en schotels. En toch heb ik daar in een maand meer gemaakt dan hier in een halfjaar. Het is alles toevall en gelukmeneer. En zenuwachtig dat je ervan wordt. Dat kunt je haast niet geloven. Als je zo langzame hand dat goud op de bodem ziet zakken en het laagje al dikker en dikker worden, kun je dus schotelhaast niet meer vast houden van het beven. Zo vertelde knol onder het voortrijden zijn reismakkers al het lief en leed ter goudzoekers. Hoe verder men kwam, hoe groter ook de afstand tussen de tenten der gouddeel verswurt. Op de plaats waar een half uitgedroogd bij riviertje zich met de hoofd rivier verenigde, stonden ze een van wel weer dichterbij alkandig. Hier deed zich ook voor de tochtgenoten de eerste moeilijkheid op. Welke er twee minuten volgen, de rivier of haar zijtak. Knol won inlichtingen in bij enige gravers en voornam dat het bij riviertje tot aan zijn bron reeds bewerkt was. Dan moeten we verder takken willen, waar er iets zo verheden aan het werk zijn gewist is voor een prospector weinig meer te doen. Om dezelf te reden, dit is er nog vier zij rivieren links of rechts liggen. De bodem reest langzaam en werd hoe langer hoe steenachtiger. De goudgraverstenten en herbergen steeds zeldzamer. De bedding der rivier lag diep tussen hoge en rotsige oevers. Op sommige plaatsen helden naakte brokkelige steenklompen over de smalle bergstroom heen en gaven het oord een woest en onherbergsaam aanzien. Van plantengroei was weinig meer te bespeuren dan enige dode gombalmen die met de naakte takken geraamten geleken en de streek nog somberder maakten dan ze er iets was. Op de tiende dag na het vertrek de ruiters uit de goudstad reed hun een troepje goed gewapende mannen tegemoet. Die kwamen zonder twijfel van prospecting. Willem, haal je portret maar weer eens voor de dag.  Misschien hebben ze borgers ergens ontmoet. Het waren werkelijk goudzoekers. Een regiingsabtenuig die aan de commissaris in de stad verslag moest uitbrengen van de gesteldheid der streken welke men onderzocht had verrezelde hen. Met de meeste bereidwilligheid gaven de mannen alle inlichtingen die Willem verlangde. Hij had hun nauwelijks het portret getoond of allen herkendend tot zijn grote vreugde daarin een man die geheel alleen in een verwijderde streek werkte. Ik heb hem reeds op drie verschillende plaatsen ontmoet. De voortuins schijnt hem niet te willen begunstigen, zeiden de ambtenaar. Het is goed dat hij hem met u neemt, heren. We hebben hem verzocht met ons terug te keren daar men het geluk toch niet dwingen kan. Maar hij is damelijk stijf hoofdig. We moesten hem tegen onze zin aan zijn lot overlaten. De streek waar hij werkt is voor een inzame goudzoekig veel te gevaarlijk. Tussen de rotsblokken en in de kloven weten de Wilden zich zo goed te verbergen dat ze voor de politie onbereidbaar zijn en we hem die de kanibanen onvoorbereid of slapende vinden. Kunnen ze zijn geweer of zijn paardmachtig worden dan is hij een volore man. Hij hebben twee van onze beste paarden door de spieren der verradelijke zwarten verloren en maar één van de schurken kunnen doden. Kunt hij ons de plaats niet uitduiden waar je hem het laatst gezien hebt? Er is ons alles aan gelegen die man zo spoedig mogelijk te vinden. Voeg wil hem bezorgd. De beanten sprak enige ogenblikken zacht met de mannen die hem vergezelden. We zullen u helpen meneer? Antwoorden hij daarna. Zal jammer zijn als de Wilden een slachtoffer te meer maakten. Zie eens, we hebben een kaartje bij ons van de streken die we onderzocht hebben. Ginz, achter die rots staat de laatste verschanste herberg die geholp u toch ontmoeten zult. We zullen daarheen met u terugkeren en als gewild kunt hij het kaartje overtekenen. Gij hebt immers een kompas bij u. Niet? Wel nu, we hebben het onze niet meer nodig. Gij kunt u ervan bedienen. Het spreekt vanzelf dat Willem en zijn makkers met graagte en dankbaarheid van het wel Willemde aanbod der goudgravers gebruik maakten. Alle levensmiddelen die de herbergier te missen had, kochten ze hem tegen hoge prijs af.  De wapens werden nog eens onderzocht en knols gevolver die niet deugdelijk bewonden werd tegen vergoeding met die van één der goudzoekers verwisseld. Heren, weest op uw hoede, waarschuwde de vriendelijke beambte bij het afscheid nemen. De streek die gij doorzult trekken staat als zeer gevaarlijk bekend. Weest verzekerd dat de sluwe zwarten u overal volgen, waakt met u beiden bij het kamp vuur en brandt voor de nacht enige keren uw geweren los. Zo'n knal en vuurstraal is het enige wat zulk gespuis nog ontzach inboezend. Ook schuilen hier nog blanken en gele rovers die zijn nog gevaarlijker. Vertrouw vooral niemand die zich als schits aanbied. Spoedig genoeg bleek het dat de man geen eidelen waarschuwing had gegeven. Twee dagen hadden de Hollanders en de Engelsman naar de roekeloze goudgaven gezocht. Twee malenreeds hadden de heuvels en de stijde oeverster bergstroompjes de knal hunnergeweren hondendvoudig weerkaatst. Indien Herman Borgers in de nabijheid was, had hij het moeten horen. Toch niemand kwam opdagen. De derde nacht was bijna voorbij. Reeds kleurde een rosse gloed de oostelijke hemel. Op een kale hoogvlakte zaten Willem en Knoll met het geweer tussen de knieën bij het wachtvuur. Lord Greyberry sliep in zijn deek gerold zo gerust op de harde vloerder tent als of hij in een donzen bed lag. Kees, hoorde je daar niets? Ja, ik heb het zo even al gehoord, maar ik wil die niet noodeloos ongerust maken. Het is misschien een dingo. Hoor, daar is het weer. Het is over in de verte. Een mens schild. Hoor, weer. Doodspleek keek je de beide jongens ook aan. Met bevende handen ontklemden ze hun geweren. Daar is het al weer. Het komt nader. Oh, God, wat gebeurt hier? Sir, op, word wakker! schreeuwde Willem. In een ogenblik was de Engelsman op de been en met kloppend hart de kolf van het geweer tegen de huub, de vinger aan de trekker stonden alle drie naast Tokander en tuurden in de schemering naar de zijde van waar de creëten kwamen. Daar trelde opnieuw een langgerekte geel, akelig en scherp door de stille lucht. Daar gint ziek zwarte gestalten. Het zijn wilden, ze vervolgen een mens. Forward, vuur, vuur, riep Willem, die de vrees dat Herman in doodse gevaar kon verkeeren, halfwaanzinnig maakte. De drie mannen vuurden in de lucht en snelden vooruit. De donkere gestalten doken nedig en verdwenen als in de grond.  De afstand moest echt te groter geweest zijn dan ze gedacht hadden. Ademloos kwamen ze op de plek waar ze meenden de menselijk gedaanten gezien te hebben. Niets. Een dikke nevel die hun nebenen tot de knieën onzichtbaar maakte rolde over de grond. Daar vrees schitterend de zon boven de horizon en verjoegde morgen dampen. Oh, schrik! Voor hun nevoeten lag een lichaam, een mens, een blanke. Goddank! Het was Herman Borgers niet. Het was het afgrijsselijk vermingte lijk van een Chinese. Hoe snel de wilden ook gevlucht waren, ze hadden toch nog tijd gevonden op verschillende plaatsen stukken uit het lichaam te snijden. Met welk doel? De verschrikkelijke waarheid valt licht te gissen. Een zakje stofgoud lag naast het lijk. Een speer had het bij toevall open gescheurd. De gele lovertjes plonken in de reisende zon. Terug naar de paarden zo snel onze benen ons dragen kunnen. Als de schurken er voor ons aankomen, zijn het dieren verloren, rib knol. Laren en vuren, voorarts. De paarden waren gelukkig nog ongeschonden. Ze stonden bij het vuur en hing het toen ze hun meesters zagen aankomen. Een speer had het linnendertent op twee plaatsen doorboord en stak niet ver vandaag in de grond. De wilden waren in de nabijheid geweest. We zijn, geloof ik, nog juist bijtijds gekomen, zei de Engelsman heigend. Maar, ik begrijp niet, waar ze zich zo snel verborgen hebben, er is hier op de vlakte geen boom, geen steenklomp die een schuilplaats biedt. Die deze speer geworpen heeft, moet toch in de nabijheid schuilen. Hij heeft blijkbaar geen tijd gehad, zijn wapen terug te halen. Dat is nog zo zeker niet, beweerde knol. Ik denk, dat ze deze speer uit de verte hebben geworpen, uit vrees dat er nog iemand met een vuurwapen in de tent mocht zijn. Maar waar die duivel zitten, begrijp ik ook niet. Ook Willem kwam de zaak verdacht voor. Hij deed behoedzaam, de vinger steeds aan de trekker een honderd pas verder en kwam snel terug gelopen. Het raad zou eens opgelost, riep hij reeds van verre. Er is dicht in onze nabijheid een diepe afgrond die door de hoogvlakte konkelt. Ik heb water op de bodem zie schitteren en een geruis gehoord. Dat zal de rivier zijn, waarnaar we gisteren te vergeefs gezocht hebben. De tent werd snel opgevouwen, de paarden ontkluisterd en gezadeld.  Knol en Lord Gravery volchten Willem, elk twee paarden aan de teugel voerend. Darin moeten we zien af te daden, maar op deze plaats is het onmogelijk, wat ans voor de paarden. De rand van de hoogvlakte is de stijl. Laten we er langs rijden tot we een glowing vinden. Na een lang zoeken, vonden ze eindelijk een gunstige plek. Hier zal het gaan, voorzichtig, opgepast, zoek je zaan. Eén der paarden gleed uit en viel, maar het vlugge dier stond spoederhul te boten, uit dat zich gelukkig niet beseert. We zijnig, zei de Lord Gravery. Kijk eens rond, jongens. Wat als pelonken en kloven, het is niet te verwonderen, dat we geen wilden zien. Honderd grotten, voor ene om zich te verbergen. De gouddorst moet wel hevig zijn bij iemand die zich alleen in zo'n woeste streek durft wagen. Ik zou wel eens een kijkje willen nemen in die donkere, gapende openingdarginns. Doe het niet meneer, riep knol angstig, en hield de Engelsman bij de arm tegen. Ik ben geen ervaren spoorzoeker, maar ik ben toch lang genoeg in zoke streken geweest, om soms iets op de grond te kunnen lezen. De steentjes schijnen me hier diepig in de klei gedrukt, dan ergens anders. Het is over een pad juist naar die god leidt. Wel mogelijk, dat je gelijk hebt knol, maar ik ga even wel. Ben hem rode, ben jij ook zo bang? Wel nee, ik ga mee. Als de moordenaar in dat hoos geldt, zal hij uit mijn gevolver zijn verdiende loon ontvangen. Wacht dan tenminste tot ik een licht heb gemaakt, riep knol, en liep naar een krommen dwergachtige gromboom die aan de rand van de schuimende bergstroom wies. In vijf minuten vlamde een lange tak van het harsh-achtig hout aan het ene einde helder op. Vooruit dan, zei knol, maar onthoud dat ik je gewaarschoed heb. Pas op, kom niet recht voor de opening. Ik geloof niet dat het hool diep genoeg is om er een speer uit te slingeren, maar hij kon een nolla nolla, een kleine werpknots, bij zich hebben. Zo'n ding heb ik eens tegen mijn dij gehad, en ik ben er vier weken kruipel van geweest. Voorzichtig naderden ze de god van terzijde. Ze waren er nog een pas of tien van verwijderd, toen een grote, naakte zwarte keel eruit kwam.  Maar op het gezicht uit drie revolvers, die op hem gericht werden, sprong hij met een huilende keet in de spollong terug. Het is de eigenaar van de speer. Vooruit maar, hij is ongewapend, nu is er geen gevaar bij. Riep knol, en snelde met het brandende hout naar het hol. Willem en de Engelsman hem na. De dansende gele vlam verlichten de gehele houten. Daar lag in een hoek het gelaad tegen de stenen wand gedrukt, de naakte wilde te kermen. Hij sloeg in doodsangst de Nagels in de grond, als wilde hij zich in gat graven om erin te kruipen. Van tijd tot tijd kreeg hij een ogenblik schichtig om, en drukte dan wedig zijn van angst vervongen gezicht tegen de kleiacht geboden. Als bij afspraak lieten de drie mannen tegelijk hun wapen zakken. Daar heb je nu één der moordenaars. Kijk, zijn handen en zijn lichaam zijn met bloed bevlect. Schiet nu, fluisterde Lord Gravery tot Winnem. Ik kan niet, het is een mens. Ik doe het ook niet, zei Knol, het is bullswerk. En toch is het onverstandig. We redden, of ongetwijfeld, een blanke door, misschien wel één van ons drieën. Het is een geluk voor de mensen eten dat we geen agent van de zarte politie bij ons hebben, die zou zo angstvallig niet zijn. Kunnen wij hem niet op één of andere wijze onschadelijk maken, vroeg de Engelsman. Dat zou raadzaam zijn, maar hoe, beter hem te doden dan te verminken. Knol, denk je dat hij Engels verstaat, vroeg Winnem eensklapps. Wel nee, op zijn hoogste en enkel woord. De wilde, door het talmen enigszins gerust gesteld, keek om en zag de wapens niet meer op zich gericht. Hij ging op zijn hurken zitten, maar wende het oog niet van de pistolen af. Hij moet ons helpen, Herman te vinden. Let op al zijn bewegingen, zei Winnem, tot zijn metgezelm. Knol en de Engelsman traden buiten de God, de eerste weerp zijn vakkel weg. Winnem beduidde de zwarte door tekens dat hij hem naar buiten moest volgen. De sluwe wilde deed, of hij het niet begreep, maar de opgevenere volver maakte hem gedwee. Hij kroop uit het hol en stond op. Knol nam Winnems wapen in de linkerhand en richt het, even als het zijnen, op het hoofd van de zwarte.  Nu liet Winnem de nog steeds siddende wilde Herman's portret zien en trachtte hem te doen begrijpen dat hij en de twee anderen die man zochten. De wilde begreep het, nieuwsgierig bekeekheid portret en keerde het om om de achterzijde te zien. Daarop begon hij te lachen dat hij schudde en wees daarbij in de richting van een verwijderde bergketen. Knol haalde paarden. Ik wil eens zien of ik hem niet aan het verstand kan brengen dat hij ons tot gids moet verstreken. Dat heeft hij al lang gewat Winnem, de kerel is sluer dan je denkt. Dan begrijpt hij ook wel dat hij een kogel te wachten heeft als hij vluchten wil. Door woorden en gebaarden maakt hem Winnem en de Engelsman hem dit voor alle zekerheid nog eens duidelijk, terwijl Knol de paarden haalde. Joi, zeiden de wilde, vroeg het portret nog eens te zien en begon opnieuw te lachen. De drie mannen stegen de paard en volgden de Australiëer op de hidden. Deze is geen alle vrees verloren te hebben. Zelfs wanneer hij omkeek en de loop van minstens twee vuurrabens op zich gericht zag, zette hij niet meer. Huppelend en lachend snelde hij de oever van het riviertje volgend voort. Als hij op de vlucht ging, zou ik hem nog niet kunnen doden. Zijde Winnem zacht tot de Engelsman die naast hem reed. Het is net een groot kind. Het kwaad dat hij doet is hem niet aan te rekenen. Hij hebt gelijk. Laten we nog maar eens in de lucht vuren. Op hetzelfde ogenblik branden drie pistolen los. Huilend dook de wilde in ookandig en bleef met de handen voor het gezicht op zijn heurken zitten. Tot de hoge wanden der smalle valij de hevige knal niet meer weer kaatsten. Toen stond hij op, bedasten zijn armen en benen en keek schuw om. De ruiters gaven hem door de arm met de revolver uit te strekken te kennen dat hij verder moest gaan. Na een paar uur een lopend gaf de wilde blijken van vermoeidheid. Hij wankerde en ging spoedig daarop zitten. Winnem en knol zochten hout en maakte een vuur, terwijl de Engelsman met zijn wapen de zwarte de kans op vluchten benam. Deze scheen daarop echt weer niet het minste plan te hebben. Hij herkte bij het vuur neer en wachtig, geduldig de toeverijtselen voor de maaltijd af.  Spoedig kookt het vlees in de ene en het thee in de andere ketel. De zwarte wijgde echter het gekookte vlees te eten en wees op de rouwe voeraad op het pakpaard. Hij wil een stuk rouwe hebben, zei knol. Geef het hem maar. We hebben nu geen tijd ervoor, anders zou ik eens beproeven of de honger hem niet dwingen kan gekookt vlees te eten. Onmiddellijk na het ombijt trok men verder. Hoe duidelijker de omtrekken der bergen werden, waar volgens de wilde Herman Borgers vertoefde, hoe sneller Willems hart klopte, geslingerd als hij werd tussen hoop en vrees. Zou Herman nog gezond zijn en in staat met hem terug te keren? Zou haar wel toe te bewegen zijn? Zou de wilde hen misschien bij zijn verminkt lijk brengen? En meer zulke naar geestige gedachten woelden in zijn hoofd dooreen. De weg steegmerkbaar, werd riviertje bruiste en kookte en vormde watervallum, telkend als het over grote stenen stroomde. De kloof werd nauwig zodat men achter alkander moest rijden en de stroom steeds smallig. Alles duidde aan dat de bron niet meer ver kon zijn. De wilde liep vlak voor de kop van Willems paard. Van tijd tot tijd bleef hij staan. Rekte de hals en draaide het hoofd erzijde als verwachte hij een geluid te vernemen. Dan wees hij Willem op de snel flietende, ruisende bergstroom en wilde daarmee te zeggen dat deze hem bellette iets te horen. Eens klaps maakte de kloof en daarmee red het riviertje een scherpe bocht. Poeh! zei de wilde. Daar stond op geen vijftig pas een afstand een goudgraverstand. Een man dat erbij op een omgevallen boomstam. Zijn ellenbogen steunen op zijn knieën. Zijn hoofd rustte in zijn handen zodat Willem zijn gelaat niet zien kon. Een dood paard lacht naast de tent en een speerstak in de zijde van het dier. De ruiters stegen af, dacht de man bewoog zich niet. Het geklater der beek overstemde het getrappel der paarden. Daar hinnikte in der paarden luid en aanhoudend. De man keek op en zijn eerste beweging was een greep naar zijn geweer. Maar dadelijk liet hij het weer vallen. Hij is het, fluisterde knol Willem toe, die doodsbleek was geworden en van aandoening ging voet voor zetter kon.  Was dat Herman Borgers? Die magere, bleke man met zijn holle ogen, zijn verwilderde baard en lange haren, met zijn gescheurde en versleten kleding. Met knik in de knieën naden de Willem. Hij was echt er niet in staat een woord uit te brengen. Knol klopte de zwijgende man op de schoudig. Wij komen nu zoeken en hulp bieden, zei hij in het Engels. Wien, mij, was dat Norse antwoord. Ik heb geen hulp nodig. Ja, toch, mijn paard is door de zwarten gespieetst. Geef me een ander dat ik verder kan trekken. Je hoeft niet verder te trekken. Ga met ons terug naar de stad. Behoeft niet verder te trekken? Wie ben je? Wat kom je hier doen in de wildernis? Ik heb geen goud gevonden, niet noemens water te minsten. Anderen zijn gelukkig geweest, die zijn met volle zakken weggereden naar de stad. Ik niet. Mijn paard is dood. Het was beter geweest als de Marjols mij ook doodgestoken hadden, zei de ramsalige man op doffe toon. Dat was het niet, riep Willem in het Nederlands. Verrast keek de goudzoeken op. Wie spreekt daar Hollands? Ik antwoorde Willem nadertredend. Jij? Wie ben jij? Een landgenoot die je verzoekt met hem terug te keren. Nee, ik ga niet terug. Ik wil verder zoeken. Verder tot over de bergen. Hier daalten zijn stemtelig heimsinnig gevlustig. Daar moet ergens een rijke goudvalij zijn. Een eerste goudzoekig heeft mij het geheim ervan geopend baard. Ik zoek er iets verschillende maanden en ik zal ze wel vinden, want ik moet goud, veel goud hebben. Ben je een hondig? Geef me dan een paard. Maar meegaan doe ik niet. Ook niet als ik je verzoek uit naam van een Amsterdamse meisje dat je goed kent. De goudzoekig dit verschrikt een stap terug. Zijn ogen dreigden uit de kassen te springen. Zo pijlden ze uit zijn hoofd. Een ogenblik stond hij als verbijsterd en streek met de hand over het voorhoofd. Toen geef hij Willem bij de schoudig en hem scherp aanziende voeg hij met heese stem. Wie ben je? Dat je mij geheimen kent. Je komt me bekend voor. Zeg op. Wie ben je? De tranen schoten Willem in de ogen.  Ken je deze ring nog, Herrmann? Mijn zuster Emilia gaf hem mij om hem haar verloofde ter hand te stellen, opdat hij niet langer om haar aan het willen in de vreemde zouden rondzwerven. Dat hij halfkranks zinnig was en in levensgevaar verkeerde, wist ze toen nog niet. Lang stuide de ongelukkige man de ring aan. Toen sloeg hij de hand voor de ogen en viel als verpletterd op de boomstand neer. Nee, dan heb ik geen goud meer nodig. Snikte hij. Willem schrikte bij die hevige uitbarsting van smart zo zeer dat hij niet meer wist wat te zeggen. Kom, kamaraat, zij knol, de verslagen man op de schoudertikend. Sta eens op, hè. Zal zo'n vaart niet lopen en aan de praatjes van een goudvalij met klompen van een oudst stoort zich een verstandige wolder niet. Dat zijn sprookjes die alleen een bijgelovige eer kan verzinnen als hij van de hitte en ellende half gek is geworden. Jij moet niet snik zo, trooste Lord Greyberry, die nu allen Nederlands spraken geen Engels wilde spreken. Jij moet niet snik zo. Ik weet waar jij kan vindt meer goud dan in de goudvalij. Dan jij gaat naar Amsterdam en trouw jouw bruid. Borges stond op. Willem, heb je niets anders voor mij bij je? Geen brief. Nee, niet, loog Willem, en vrommelde in zijn zak de brief in ookandig. Ze dacht waarschijnlijk dat die ring een voldoende herinnering zou zijn. Ik zal hem maar weer erbij missteken. Kom aan, gedraag je nu eens als een man en alles zal zich wel schikken. Laat ik je eerst eens aan je nieuwe vrienden voorstellen. Lord Greyberry, eigenaar van Twee Runs in deze kolonie, en Cornelit Knol, mijn makker van... Nu, dat doet wij niet toe. En nu terug. Ons pakpaard moet je voor rijdeer houden, Herman. Het is een makdier. Zijn last zullen we gelijkelijk over onze paarden verdeden. Borges hoorde hem aan. Toch zijn wezenloze blikken bewezen dat zijn gedachten verre waren. Nee. Ik ga niet mede naar Holland. Ik wil niet arm terugkeren. Want ik ben arm, nog armig dan toen ik in Australië aankwam. Riep hij, toen hij de mannen zich geen reeds afmaken uit vierde paard voor hem te ontladen. Ach, laat me verder trekken. Voegt hij her, zich tot Willem wendend op smekende toon bij. Misschien vind ik de goudvallij.  Ik meen de eerst ze reeds ontdek te hebben. Kijk, overal goudstrepen. De armenman raapt de enige stuk een kwart van de grond op. Zie eens hier, wat een dikke stip. En toch kan ik de juiste plek maar niet vinden. Weet je wat we doen moesten, Willem? We werken samen. Jij hebt paarden, kogels en levensmiddelen. We kunnen beurtelings werken en waken. Dan kan ik ook weer een paar uur slapen. Ach, ik heb in drie dagen seder ter wilde mijn paard gedood hebben, geen oog dicht gedaan. Dat kan ik aan je horen, herman. Je hebt koorts, je eilt en raaskalt. Je hebt misschien in die tijd even min gegeten als geslapen. Kom, wees nu eens verstandig. We gebruiken de samen een goedmaal. Dan ben je, werd ik spoedig weer opgeknapt en dan rijden we met ons vieren naar de stad. Kijk, knol en de lord zijn rit aan het houtkappen. Ja, ik gevoel me nu al iets beter. Die eeuwacht duren de angst door een speer getroffen te worden en tot speis voor de wilden te dienen zou iemand krankzinnig maken. Maar, hoe heb je me hier gevonden, Willem? Ik heb uit vrees voor de wilden en de spionnen mijn sporen in de kleizor voldig uitgewist. Dat schijnt niet veel geholpen te hebben, want juist een wilde. Wat, knol, sir, de wilde is weg. Geen van allen had op het oogomlijk daar ontmoeting op de zwarte gelet en deze had daarvan wijsselijk gebruik gemaakt om het hazenpad te kiezen. En ja jongen, zei knol, die met een armvol dode takken terugkwam. Ik heb hem dadelijk gemist. Die heeft niet op ons gewacht. Toch geloof ik niet dat we nog last van de wilden zullen hebben. Ik heb eens de goudzoekers horen vertellen dat een wilde die is het leven lieten toen hij in de macht was, en als een hond naliep en hem waarschuwde voor de lagen van zijn stampgenoten. Ook zal die weggelopen rakkig zijn lieve broertjes wel vertellen dat wij goed gewapend zijn en dat zal hem wel op een afstand houden. In de schaduw van de Hoge Bergwand zaten de vier mannen om de borrelende ketels. Zodra er voldoende as gevallen was, pakten knol dampers en deelden ze rond. Borgers had als een uitgehorende wolf. Hij bemerkte niet eens dat de drie anderen thuikens van hun porties bij de zijnen voegden. 