Andersens Sproken en vertellingen | Hans Christian Andersen | Myths, Legends & Fairy Tales | 9/9
1. Geschiedenis. Uit Andersen, Sproken en Vertellingen. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen behoren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Andersens, Sproken en Vertellingen. Door Hans Christian Andersen. Naverteld door Simon Jacob Andersen. 1. Geschiedenis. In de tuin bloeide al de appelbomen. Ze hadden zich gehaast bloesems te krijgen voordat hun bladeren ontsproten. En in de tuin gingen al de eentjes wandelen en ook de kat. Zij bakerde zich in de zon en legde de zonenschijn van haar eigen poot af. En als men een blik op de veldensdoeg, wat stond daar het koren heerlijk te prijken? En wat was alles onbeschrijfelijk prachtig? En wat was er een gechilp en een gequinkaleer van al die kleine vogeltjes, als of het een groot feest was? En dat was het ook, want het was zondag. De klokken luiden en al de mensen gingen in hun best de kleren naar de kerk en zagen er ver genoegd uit. Ja, en alles was iets vrolijks. Het was een dag, zo warm en gezegend, dat men wel kon zeggen, de goede God is toch onbeschrijfelijk goed voor ons mensen. Maar binnen in de kerk stond de dominee op de preekstool en sprak heel luid en toernig. Hij zei dat de mensen allemaal goddelos waren. God zou ze daarom straffen. En als ze stirven, dan zouden de bozen allemaal in de hel komen om eeuwig te branden. Hij wees er met nadruk op, dat hun warm niet zou sterven en hun vuur niet uitgeblust worden, dat zij nimmer rust zouden vinden. Dat was vreselijk om aan te horen. En hij zei dit op zulke toon van overtuiging. Hij beschreefde hel als een verpeste plaats waar hij in al het ontuig uit de gehele wereld samen vloeit. Daar was geen andere lucht dan de hete brandende zwavelvlam. Daar was geen grond. Zij, de bozen, zonken en zonken al dieper en dieper bij een eeuwig stilzwijgen. Het was reeds vreselijk daarvan te horen, want de dominee sprak het uit het volle hart, en al de mensen in de kerk waren daarover ontzett. Buiten intussen zongen al de voorbeeldjes zo vrolijk en de zon scheen zo warm. Het was alsof ieder bloempje zei, God, jij zei het zo onbeschrijvelijk goed voor ons allen. Ja, buiten was het volstrekt niet zoals de dominee preekte.  Diezelfde avond, bij het naar bed gaan, keek de dominee zijn vrouw aan, en zag dat zij pijnzend en in gedachten verdiept zat. Wat scheelt er aan, vroeg hij haar. Ja, wat mij scheelt, zeiden zij, dit scheelt mij. Dat ik mijn gedachten niet goed weet te verzamelen. Dat ik datgene wat je vandaag in de kerk gesproken hebt, niet goed kan begrijpen. Dat er zovele goddelose mensen zijn en dat zij eeuwig zullen branden. Eeuwig. Ach, wat is dat lang? Ik ben maar een mens, een zonderes voor God, maar ik zou het niet over mijn hart kunnen krijgen, zelfs de snoedste zonder eeuwig te laten branden. En hoe zou God dit dan kunnen, die zo oneindig goed is? En die hem eens weet hoe het boze van buiten en van binnen komt. Nee, ik had mijn zoon niet voorstaan, of schoon jij het zegt. Het was herfst, de bomen lieten hun bladeren vallen. De ernstige strenge dominee zat aan de legersteden van een stervende. Een vrouwme, gelovige vrouw, sloot de ogen. Het was de echtgenote van de dominee. Als er iemand rust in het graf en genade voor zijn god vindt, dan zal zij het wel zijn, zei de dominee. Hij voude haar handen en las een psalm voor de overledenen. Men droeg haar ten graven. Twee grote tranen werelden aan de langste wangen van de strengen man. En in de pastorie was het stil en ledig. De zondeshuizen was uitgeblust, zij was huiswaarts gekeerd. Het was nu nacht, mijn kille wind blies over het hoofd van de dominee. Hij sloeg de ogen op en het was hem, alsof de maan in zijn kamer scheen, maar deze scheen niet. Een gestalte was het, die voor zijn bed stond, en hij zag de geest van zijn overleden vrouw. Zij geek hem zo inig bedroefd aan, het was alsof zij iets tegen hem wilde zeggen. De dominee richtte zich ter stond in zijn bed op en strikte de armen naar haar uit. Zo is dan ook en u de eeuwige rust niet vergunnt. Geleid, gij, de beste, de vrouwmste. De dode knikte bevestigend met het hoofd en legde de hand op de borst. En ben ik bij machten om u de rust in het graf te schenken? Ja, bluidde het antwoord.  En op welke wijze? Geef mij een haar, maar één enkel haar van het hoofd van de zonder, wiens vuur, nimmer zal uitgeblust worden. Van die zonder die God tot eeuwig pijn in de hel zal werpen. Ja, zo gemakkelijk moet gij verlost kunnen worden. Gij een reine en vrouwmen, zei hij. Volg mij dan, zei de dode. Het is ons vergunnt. Aan mijn zijde zweeft gij waarheen uw gedachten maar willen. Voor de mensen onzichtbaar dringen wij hun geheimste vertrekken binnen. Maar met vaste hand moet gij hem opsporen, die tot eeuwige kwelling uitverkoren is. En voor gij het Hanige kraai moet hij gevonden zijn. Snel, als oor de gevleugelde gedachten gedragen, bevonden zij zich in de grote stad. En van de muren naar huizen straalt hun in vlammendschrift de namen dat doodzondend tegen. Hoogmoed, gierigheid, dronkenschap, wellust, in één woord de gehele zevenkleur geboogd erzonder. Ja, daar binnen, zoals ik wel dacht, zoals ik wel wist, zei de dominee, daar binnen wonen zij, die voor het eeuwige vuur bestemd zijn. En zij stonden woord prachtig verlichte portaal, de brede trappen prijkte met de pijten en bloemen, en door de feestelijk verseerde zalen ruiste de dansmuziek. De portier, in zijde en flueel gekleed, stond met zijn grote, met zilverbeslagen stok aan de ingang. Ons bal kan zich met dat van de koning Meten, zei hij, en wende zich verachtelijk tot de gapende menigte, die op straat stond. Wat hij dacht, bleek genoegzaam uit zijn gedragingen en bewegingen, schooiers, die daar alles staat aan te gapen. Bij mij van geleken ben je allemaal kennalje. Hoogmoed, zei de dode, zie je hem? Die daar, antwoordde de dominee. Het is immers maar een arme gek, een dwaas, en niet voor de kwellingen van het eeuwige vuur bestemd. Maar een dwaas klonken door het gehele huis van de hoogmoed. Dat waren zij daar allen. Zij zweefdend tot binnen de vierkale muren van de Gieregaard, maag er als een geraamte van koude, zitterend, hongerig klamte de grijzaart zich met al zijn gedachten aan zijn geld vast. Zij zagen hem koortsachtig van zijn ellendige legersteden opspringen en een losse steen uit de muur nemen. Daar lag een gouden munten in een oude kaas. Zij zagen hem zijn gescheurde rok waarin de goudstukken genaid waren angstig betasten en zijn vochtige vingers zillerten.  Die is ziek, dat is wanzinnigheid, een droevige wanzinnigheid door angst en boze dromen omgeven. Zij vanweiden dan zich snel en kwamen voor de kribben naar misdadigers. In lange rijen sliepende ongelukkigen naast Elkander. Als een wild dier sprong er een op uit zijn slaap en stiel een afschuwelijke geel uit. Hij gaf zijn kameraat met de ellenbogen tuchtige stoten en ribben en deze keer ne zich slaapreggom, zegende. Houd je mond om mens en slaap, dat is je iedere nacht. Iedere nacht haalde de ander, ja, iedere nacht komt hij en kwelt mij. In mijn drift heb ik dit en dat gedaan, met een boos hart ben ik geboren. Dit heeft mij ten tweede malen hier gebracht. Maar als ik kwaad gedaan heb, dan onderga ik daarvoor in mijn straf. Er is echt een ding dat ik niet bekend heb. Toen ik de laatste maal hieruit kwam en het huis van mijn vroegere heer voorbij ging, toen kookte het in mij omdat mij een en ander in de gedachte kwam. En ik streek in Lucifer zowat tegen de muur af. Alles verbrande. De hitte kwam daarover zoals zij menigmaal over mij komt. Ik hielp mezelf redden, vee en meubelen. Niets levens verbrande erger dan een trop duiven die in het vuur vlogen. En de kettinghond, waraan ik niet gedachte had. Men hoorde hem te midden van de brand huilen. En dit huilen hoor ik nog altijd. Als ik wil slapen en als ik een slaap gevallen ben, dan komt de hond groot en ruw. En legt u op mij neer en huilt. En drukt mij en kwelt mij. Hoor dan toch wat ik je vertel. Snorken kan je, de hele nacht snork je. Maar ik nog geen kwartier. En dat bloed kwam de verhitte gevangenen in de ogen. Hij weerp zich op zijn cameraat en sloeg hem met zijn gebalde vuisten in het gezicht. De boze mats is wel eens dol geworden, heet hij nu in de ronde. En de andere misdalen geschrepen hem, worstelde met hem, drukte hem krom. Zodat zijn hoofd tussen zijn knieën zat. En daar bonden zij dit vast. Zodat het bloed mats bijna uit de ogen en uit alle porien kwam. Geet dood hem de ongelukkige, gip de dominie uit. En terwijl hij zijn hand beschermend over de genen uitstrekte, die reeds te zwaar boete, veranderde haar toneel.  Zij vloogen door rijke zalen en arme kamertjes. Wellust en neid, alle doodzonden liepen hem voorbij. Een engel van het strafgericht las hun schuld, hun verdediging. Deze was wel eens waard niet schitterend, maar zij werd voor God gebracht. Voor die God die in het hart leest en alles weet en kent. Het boze dat van binnen en van buiten komt. Die God die de genade en de liefde zelf is. De hand van de dominie beefde. Hij waagde het niet haar uit te strekken. Hij had de moed niet, een enkel haar uit het hoofd van de zondag te trekken. En de tralen vloeiden hem uit ogen als een stroom de genade en de liefde, welks verkoelende wateren het eeuwge vuur daar hel uitblusten. Daar krijgde de haan. Warm hartige God, geef jij haar de vrede die je kan niet hebben kunnen verschaffen. Die heb ik nu, zei de dode. Het was een hard woord, uw wanhoop aan de mensheid, uw sober geloof aan God en zijn schepping, dat mij nu toe dreef. Leer de mensen kennen. Zelfs in de bozen leefde een deel van God, dat de vlam daar hel uitblust en overwind. De dominie voelde een kus op zijn lippen en verspreidde zich in schemering om hem heen. Een gezond van God scheenende kamer, waar zijn vrouw leefend, vriendelijk en vol liefde hem uit een dron wakker maakte, die hem door God gezondemas. Einde van een geschiedenis. Twaalf met de diligenten, uit andersens sproken en vertellingen. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen behoren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Bianca. Andersens sproken en vertellingen door Hans Christian Andersen naverteld door Simon Jacob Andressen. Twaalf met de diligenten. Het was snarpend koud. De sterren vonkelden aan een onbewokten hemel. Geen windje was er aan de lucht. Daar werd een oude pot tegen de voorde van een buurman geworpen. Pief paf poef! Daar knalde een pistool. Men begroete het nieuwe jaar. Het was oudejaarsavond. Nu sloeg de torenklok Twaalf slagen. Rata-ta-ta-ta! De diligenten kwam aanrijden en hield voor de stadspoort stil. Ze bracht twaalf personen mee. Al de plaatsen waren bezet. Hoera! Hoera! Riepen de mensen in de huizen der stad, waar de oudejaarsavond gevierd werd.  We hebben met klokslag van Twaalfen het gevulde glas omhoog gief om het nieuwe jaar het welkom toe te roepen. Een gelukkig nieuwjaar, heette het. Een mooie vrouw. Veel geld. Geen verdriet en geen smart. Dat wendsten men elkaar van weerskanten toe. En daarop klonk men met de glazen, zodat het een geduchtgerinkel gaf. En voor de stadspoort hield de diligenten met de vreemde gasten de twaalfreizigers stil. En wie waren deze vreemdelingen? Ieder had zijn reispas en zijn bagage bij zich. Ja, ze brachten zelfs geschenken mee. Voor mij en voor u en voor alle mensen die er in het stadje woonden. Wie waren zij? Wat wilden zij? En wat brachten zij? Goedemorgen, riepen zij de schildwacht toe die bij de ingang van de stadspoort stond. Goedemorgen, antwoorden deze, want de klok had immers twaalf uur geslagen. Uw naam, uw beroep, voeg de schildwacht aan hem die het eerst uit de diligenten stapte. Kijk dat zelf maar in de past na, antwoordde de man. Ik ben ik. En het was ook een flinke kerel die een berenpels en lazer met bond gevoerd aan had. Ik ben de man waarop zeer veel mensen hun hoop bouwen. Kom morgen bij mij, dan zal ik je een nieuwjaarsgeschenk geven. Ik werd penningen en daalders onder de mensen. Ja, ik geef ook bals, 31 bals, want meer avonden kan ik daarvoor niet afstaan. Mijn schepen zijn vastgevoren, maar in mijn kantoor is het warm en gezellig. Ik ben Koopman, heet Joniwari en breng slechts rekeningen met mij mee. Nu stapte de tweede uit. Dit was een lustige kwant. Hij was directeur van een comedie, directeur van gemaskerde bals en van alle vermakkelijkheden die men zich maar kan voorstellen. Zijn bagage bestond uit een grote ton. Uit de ton, zei hij, zullen wij op vaste avond de kat jagen. Ik zal je luid leven wel prettig maken en mijzelf ook, alle dagen vrolijk. Ik heb juist niet lang te leven van een hele troep de kortste tijd. Ik word namelijk maar 28 dagen oud. Soms vroegen zij er nog wel eens een dag aan toe, maar dat kan mij weinig schelen. Hoera! Gemocht niet zo schreeuwen, zei de schuldwacht. O, kom, ik mag wel schreeuwen, rupt de man uit. Ik ben Prins Karneval en reis onder de naam February. Nu stapte de derde uit de diligensen.  Deze zag hij als de verpersoonlijk de vasten uit, maar hij zette een hoge borst, want hij was familie van de veertig ridders en bovendien een weerprofeet. Maar dat is geen vet, posje, en daarom roemde hij ook de vasten. In een knoopschap doeg hij ook een ruikertje van viooltjes, maar deze waren zeer klein. Maart, maart! rupt de vierde hem achterna en klopt hem op de schouder. Ruik je niet? Goude wachtkamer in. Daar drinken ze ponts, je lievelingsdrank. Ik kan het hier buiten al ruiken. Kom aan, meneer Maart. Maar het was niet waar. De vierde wilde hem slechts een invloed van zijn naam laten voelen en hem eens beet nemen, want daarmee begon aprils en levensloop in de stad. Hij zag erover het algemeen zeer vrolijk uit. Werken deed hij maar heel weinig, maar destem meer maakte hij feestdagen. Als het maar wat bestendiger in de wereld was, sah hij, maar nu is het mij goed, dan weer slecht gelaamd, al naar het valt, nu is regen, dan weer zonnerschijn. Ik ben ook zo'n soort van agent van een verhuurkantoor, ook een aanspreker. Ik kan lachen en huilen, al naar het pas komt. In mijn koffer heb ik een zomertwallet, maar het zou heel draag zijn dit aan te trekken. Hier ben ik nu. Na hem, stapte er een dame uit de draaitag. Jevrouw mij noemde zij zich. Zij droeg een zomertwallet en overschoenen, een lindeblad groene japon en anemonen in het haar. En daarbij rook zij zo geducht naar de muskus, dat de scheeltwacht moet niezen. Op uw gezondheid en godszegen, zeiden zij, dat was haar goed. Wat zag zij er alle liefst uit? En zangeres was zij, geen opera zangeres, ook geen kermis zangeres, nee, zangeres van het bos, zij dolde het frisse groene bos door en zong daarvoor haar eigen plezier. Nu komt de jonge vrouw, riepen ze binnen in het draaitag, en nu stapte de jonge vrouw die haar fijn vier- en lief uitzag eruit. Mijn konant haar, mevrouw Juni, wel aanzien dat zij het gewoon was door luie slaapkoppen bediend te worden. Op haar langste dag van het jaar, gaf zij een grote partij, opdat de gasten tijd zouden hebben om de velen gerechten, die er op tafel stonden, te nuttigen.  Zij had wel eens haar eigen equipage, maar ze reisde toch met de deligensen, even als de andere, omdat zij wilde toonen dat zij niet hoogmoedig was. Maar zonder gezelschap was zij niet, haar jongere broeder Julie was bij haar. Dit was een welgedaande jongeling, op zijn zomers gekleed en met een strohoed op. Hij had maar weinig bagage bij zich, omdat dit bij een hevige warmte te lastig is. Daarom had hij zich slechts van een zwembroekje voorzien, en dat is niet veel. Daarop kwam de moeder zelf, mevrouw Augustus, fruitverkoopsta in het groot, eigen arrest van de menigte vissvijfers, een landhuis hardkundige in een grote krinoline. Zij was dik en had het warm, maar toch pakte zij alles aan de arbeiders op het land zelf bier. In het zweetuus aanschijnend zult hij brood eten, zeiden zij, dat staat in een bijbel. Later komen de pleziertochjes, dansen en spel in het groen en de oogstfeesten. Zij was een knappe huishoudster. Na haar stapt hij weer een man uit het rijtaag, een schulder van beroep, meneer September. Die moest naar het bos, de bladeren moesten van kleur wisselen, maar hoe schoon werd alles als hij het wilde, als spoedig prijkt hij het bos in rood, geel of bruin. De schilder flood als een leister, was een ervaren kunstenaar en slingerde de bruinachtige groene hopranken om zijn bierglas. Dat zeerde het glas op en vanop sieren hield hij veel. Daar stond hij nu met zijn verfpot, dat was zijn hele bagage. Op hem volgde de landegenaar, die aan het beploegen en bezaaien van de grond, maar ook aan het jachtvermaak dacht. Meneer Oktober had een hond en een geweer bij zich en noten in zijn wijtas. Hij had veel bagage bij zich, zelfs een Engelsen ploeg. Hij sprak over landhuishoudkunde, maar door het hoesten van zijn buurman hoorde men daar niet veel van. Meneer November was het die zo hoesten, terwijl hij uit de dreiddag stapte. Deze had heel veel last van verkoudheid. Hij snoot zijn neus al door en toch zeiden hij moest hij de dienstmuisjes vergezellen en ze in haar nieuwe dienst brengen. Die verkoudheid dacht hij, zou wel weer overgaan, als hij maar in het hout hakken ging. Hij zag hen hakken, want hij was meesterknecht bij een houtkoper.  De avonden bracht hij met het snijden van hout voor schaatsen door, want hij wist wel, zei hij, dat men over enige weken behoefte aan deze soort van schoenen zou hebben. Eindelijk kwam de laatste passageur tevoorschijn. Het oude moedertje december met een stoof onder zijn arm. De oude vrouw had het koud, maar haar ogen vonkelde als twee helderen sterren. Zij toch een bloempot in de hand, waarin een kleine dennenboom geplant was. Dieenboom wil ik opkweken, dan kan hij groeien en groot worden tegen een kerstavond. Van haar vloer tot hoog aan de zoldering rijke en opschieten met vlammende lichten, gouden appelen en uitgesneden figuurtjes. De stoof geeft even veel warmte als een kachel. Ik haal het sprookjesboek uit mijn zak en lees daaruit overluid voor, zodat alle kinderen in de kamer stil en de figuurtjes aan hun boom vrolijk worden. En de kleine engel van was op de uiterste punt zijn gouden vleugelen uitspreid van zijn groene zetel afvliegt en kleine en groote in de kamerkust ja, ook de arme kinderen die buiten op de straat staan en het kerstlied van de ster van Bethlehem zingen. Zie zo, nu kan de Dillijansen wegrijden, zei de schildwacht. We hebben ze alle twaalf. De bijwagen kan voorkomen. Laat de twaalf eerst bij mij binnenkomen, zei de kapitein die de wacht had, de één na de ander. Zij zijn ieder voor een maand geldig, als deze verstreken is zal ik het gedrag op hun pas aantekenen. Meneer Januari, mag ik u maar voorzoeken nader te komen? En Meneer Januari kwam nader. Als er een jaar verlopen is zal ik u eens zeggen wat die twaalf u, mij en ons alle gebracht hebben. Nu weet ik het nog niet en misschien weten zij het zelf niet eens want het is een zondelinge tijd waarin wij leven. Einde van, twaalf met de Dillijansen opname door Bianca in Utrecht op 11 april 2009. Domme Hans, uit Andersens Sproken en Vertellingen. Dit is een LibriVox opname. Alle LibriVox opname behoorde tot het publieke domein. Voor meer informatie of vond je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org. Opname door Ruby. Domme Hans. Diep in het binnenste van het land stond een oud ridderkasteel. Darin woonden oude grondegenaar die twee zonen had. Die zich zo knap in geleerd waande dat de helftal voldoende geweest zou zijn.  Deze wilde nu naar de hand van de Koningsdochter. Deze wilde nu naar de hand van de Koningsdochter. Want de prinses had openlijk laten aankondigen dat zij de genen tot echtgenoot zou kiezen die zijn woorden het best klaar had. Beiden bereiden zich nu volle acht dagen daarop voor. Dit was een lange maar toch ook voldoende tijd die hun vergunnd was. Want zij waren in het bezit van voorlopige kundigheden en hoe zeer deze te staden komen weet iedereen. De een kende het hele Latijnse woordenboek en bovendien nog 3 jaar gangen van de dagblak van het stadje van buiten. En wel zo dat hij alles van voren naar achteren en van achteren naar voren al naar men het wilde kon opzeggen. De ander had zich de gildewetten in het hoofd geprennt en kende van buiten wat iedere gildemeester moest weten. Waarom hij dacht dat hij over staatszaken mee kon spreken en daarover ook een duid in het zakje leggen. Bovendien had hij nog ergens verstand van. Hij kon rozen en andere bloempjes en arabesken op wapenrustigne borduren want hij was ook vindingrijk en kunstvaardig. Ik krijg de koningsdochter riepen ze allebei. En zo gaf hun oude vader ieder van hen een prachtig paard. Hij, die het woordenboek en de dagblad van buiten kende, kreeg een zwart paard. Hij, die met de gildewetten bekend was, kreeg een witpaard. En daarop smeerden zij de hoekjes van hun mond met traan in. Opdat deze heel buifzaam zou worden. Al de bedienden stonden beneden op het voorplein en waren er getuigen van hoe zij te paard stegen. En als bij toeval kwam ook de derde broer erbij. Want oude grondegenaar had eigenlijk drie zonen. Maar niemand zelde deze derde broer bij de andere broers omdat hij niet zo geleerd als deze was. En men gaf hem dan ook gewoonlijk de naam van Domme Hans. Wel zo, zei Domme Hans, wist je naar toe? Je hebt je zondagskleren in me zagen trokken? Naar het Hof van de Koning. Om de koningsdochter door praatend te krijgen. Weet je dan niet wat er in het gehele land bekend gemaakt is? En nu vertelden zij hem alles. Wel drommels. Dan ben ik ook van de partij, riep Domme Hans. Maar zijn broers lachten hem uit en reden weg. Vader, zei Domme Hans, ik moet ook een paard hebben.  Wat krijg ik een lust in trouwen? Als ze mij neemt, dan neemt ze mij. En als ze mij niet neemt, dan neem ik haar. Krijgen zal ik haar toch. Hou met die dwazen praatjes op, zei de Grijshaard. Jou geef ik geen paard. Je kunt immers niet spreken. Je hebt je woorden immers niet klaar. Nee, je broers van andere kierels. Wel nu, zei Domme Hans, als ik geen paard kan krijgen, dan neem ik de bok. Die behoort mij zo goed als toe en dragen kan hij mij ook. Zo gezegd, zo gedaan. Hij zette zich schrijlins op de bok. Drukte zijn hakken in dienstzijden, reed weg en vloog de grote straat weg als een stormwind langs. Hij hopp. Hier kom ik, schreeuwde Domme Hans en zon, zodat het wijd en zijt in een omtrek weer klonk. Maar zijn broers reden hem langzaam vooruit. Ze spraken geen woord. Ze moesten eens over al de goede invallen nadenken die ze voor de dag zouden brengen. Want dat moest alles keurig uitgedacht zijn. Hij daar, schreeuwde Domme Hans, hier ben ik. Zeg eens wat ik op de straatweg heb gevonden. En hij liet een dode kraai zien die hij gevonden had. Dommor, zeiden de broers, wat wil je daar mee beginnen? Met die kraai? Die wil ik aan de koningstocht te geven. Ja, doe dat maar, zeiden ze, lachten en reden verder. Hij hopp. Hier ben ik. Zeg eens wat ik nu gevonden heb. Dat vindt men niet alle dagen op de straatweg. En de broers keerde zich om ten einde te zien wat hij nu weer kon gevonden hebben. Dommor, zeiden ze, dat is immers een oude klomp, waarvan het boven gedeelte nog wel ontbreekt. Wil je dat ook aan de koningstocht te geven? Zeker wil ik dat, antwoordde Domme Hans. Het wordt al mooier en mooier. O, het is aller prachtig. Wat heb je nu dan weer gevonden? Vroegende broers. O, zei Domme Hans, dat is niet om te zeggen. Wat zal de koningstochter blij zijn? Ba, zeiden de broers, dat is immers slijk, dat uit de sloot komt. Zeker is het dat, sprak Domme Hans, en wel van het fijnste soort. Kijk maar, wij vulden hij zijn zak met het slijk. Maar zijn broers reden voort, zodat keistintjes en fonken om hen heen sprongen.  Daardoor kwamen ze ook een uur vroeger dan Domme Hans aan de stadspoort. Daar kregen al de vrijers nobbers ter stond naar hun aankomst, en werden in het gelid geschaard, zes op iedere rij, en zo dicht op elkaar gedrongen, dat zij hun armen niet konden bewegen. Dat was wijselijk zo ingedicht, want anders zouden ze elkaar zeker wel het fel over de oorde getrokken hebben, alleen omdat één voor de ander stond. De gehele volksmenigde stond rondom het koningelijke kasteel in dikte massas op elkaar gedrongen tot aan de ramen toe, om de vrijers door de koningstochter te zien ontvangen. Telkens wanneer er één van hen de zaal binnen trat, stond hij met zijn mond vol tanden. Die pas mij niet, sprak de koningstochter. Fort, weg met hem. Eindelijk kwam de beurt aan die van de broers die het woordenboek van buiten kenden. Maar hij wist het niet meer. Hij had het helemaal vergeten, terwijl hij daar in het gelid geschaard stond en de planken van de vloer kraakte. En de zoldering van der zaal was van lauter spiegelglas zodat hij zichzelf op het hoofd zag staan. En bij ieder raam stonden drie secretarissen en een oppersicretaris. En ieder van hen schreef alles op wat er gesproken werd. Opdat het er stond in de krant zou komen en voor een kleinigheid op de hoeken der straten verkocht zou worden. Het was ontzettend. En daarbij hadden zij de kachel zo geducht opgestookt dat er ter gloeiend warm was. 