Kindercollege: Hoe voelt het als een robot met jou over álles kan praten? - Tilburg University Jr
Oké, horen jullie mij? Ja, goed zo. Hallo allemaal bij deze presentatie. Ik ben Emil Kramer, dat is mijn collega Jan de Wit. Wij zijn docenten aan deze universiteit. Wij zijn onderzoekers. Wij doen onderzoek op het snijvlak van AI, robotica, communicatie. En we gaan daar wat over vertellen. We gaan iets vertellen over robots waarmee je kunt praten. Die je misschien wel begrijpt. Die je kunt helpen bij dingen. Die je huiswerk misschien wel voor je kunt maken. Waar je spelletjes mee kunt doen. Nou, daar willen we het over hebben. En dat soort robots komen natuurlijk in een heleboel verschillende soorten en maten. Dus om even de begrip te bepalen. Hier zie je een fabriek. Alles wat rood is zijn robots. Wie weet wat voor fabriek dit is? Dit zijn de Tesla fabrieken. Sorry, niemand stakt zijn hand op, maar ik heb de antwoord al gegeven. Het zijn de Tesla fabrieken. En elk rode ding hier is een robot. We hebben ze heel fijn met kleur aangegeven. En die robots kunnen eigenlijk, elk van die robots kan één taak bijvoorbeeld het raam erin zetten. Of het wiel erop zetten. Dus heel specifiek. Niet echt een robot waar je leuk mee kunt communiceren. Ook niet een leuke robot waarmee je een spelletje doet. Hij kan wel bepaalde dingen, maar elke robot kan maar één ding. Dus dat is eigenlijk niet de type robot waar we het over hebben. Het is ook een robot. Onder de kat is een robot. De Roomba, een robot die je huis schoon maakt. Heel fijn natuurlijk als je zo'n robot hebt. Het is ook niet de soort van robot waar je leuk mee kunt communiceren. Die begrijpt waar je mee bezig bent. En die je misschien waar je leuke dingen mee kunt doen. Ook al vinden katten dit wel een hele prettige robot. Het wordt al iets anders als je naar dit soort robots gaat. Deze robot heet Pepper. Dit is een service robot. Een robot die waar je mee kunt. Deze staat in een vlieghal van een vliegveld. Geeft informatie aan reizigers. Waar je moet naar DND hol als je je vliegtuig wilt halen. Dus die robot begrijpt je een heel klein beetje. Die robot kun je mee communiceren. Je kan zelfs non-verbaal communiceren. Die robot heeft armen en handen die die kan gebruiken. Om een bepaalde richting op te sturen.  Dat gaat wel een klein beetje die richting op. Maar eigenlijk de robot die het meeste bekendste is misschien wel tegenwoordig. Dat is ChatGPT. Het is een robot zonder lichaam zelfs. Maar wel een robot waar je goed mee kunt communiceren. Die misschien best goed begrijpt. In ieder geval de suggestie werkt. Dat die goed begrijpt waar je mee bezig bent. ChatGPT is eigenlijk goed omdat hij geen lichaam heeft wordt het een chatbot genoemd. Je kunt er mee chatten als het waar. Je kunt er mee praten. Hij heeft geen fysiek lichaam. Dus deze robot kan niet in een bepaalde richting sturen. Maar hij is wel heel goed in taal. ChatGPT is ontwikkeld door OpenAI. OpenAI is een klein AI-bedrijf in Amerika. Ik ben eigenlijk wel benieuwd of jullie ChatGPT überhaupt kennen. Wie heeft er wel eens van ChatGPT gehoord? Het is bijna iedereen. Als je daar even bij stilstaat staat het eigenlijk heel apart. Want ChatGPT is eind november vorig jaar geïntroduceerd. Dus het is er een half jaar dit systeem. Bijna iedereen kent het al. Wie heeft het ook al eens gebruikt? Heel veel mensen hebben het ook al gebruikt. Misschien hebben we dit onderschat. Nou, misschien ook wel niet. Dat is helemaal indrukwekkend als je daarover nadenkt. ChatGPT is een van de snelst groeiende toepassingen die vrijgegeven is. Dus binnen een week tijd had ChatGPT alle miljoen gebruikers. En inmiddels heeft het honderden miljoen gebruikers. Nou, goed. Daar willen we het eigenlijk met jullie over gaan hebben. Dus jullie kennen het. Jullie hebben er alles mee gewerkt. Meten jullie ook hoe het werkt? Wie weet hoe ChatGPT werkt? Aanmerkelijk minder handjes. Nou, goed. Dat is mooi, want daar willen we het met jullie over hebben. Waar we het eigenlijk over willen gaan hebben vandaag is. Als je aan dit soort robots denkt, chatrobots, waar je echt goed mee kunt communiceren. Hoe werken die dan? En wat zijn eigenlijk de mogelijkheden van dit soort chatbots? Maar vooral ook. Proberen een gebalanceerd verhaal te houden. Wat kun je ermee, maar ook wat zijn de risico's? Wat zijn de berkingen van dat soort chatbots? En hoe moeten we daarover nadenken? Dus het is heel duidelijk dat iets als ChatGPT heel snel zijn weg vindt naar gebruikers. Wel interessant dat mensen eigenlijk niet goed weten hoe het werkt. En dat is toch wel belangrijk.  Om enig begrip te hebben van hoe het werkt. Omdat dat ook wat gaat vertellen over wat de beperkingen zijn van dit soort systemen. Oké. Ik ga helemaal aan de basis beginnen om uit te leggen hoe ChatGPT werkt. Daarvoor wil ik een soort van heel klein kwisje met jullie doen. Ik geef jullie een zin. En aan jullie de vraag om deze zin af te maken. Heb je even voor mij? Maak wat tijd voor me. Heel goed. Oké. Nog eentje. Vanavond na te eten kijken we naar de... TV. TV. Volgende. De voetballer schoot de bal op de... Nu was het niet zo goed te verstaan. Want ik hoorde een heleboel verschillende dingen door elkaar. Ik hoorde lat. Wat zou het nog meer kunnen zijn? Paal. Nog meer? Nee, lat, paal zijn meest voor de handen. Oké. En dan tot slot. In de zomervakantie gaan we naar... Nu hoorde ik er echt helemaal niets in. Ik hoorde ergens Frankrijk. Wat kun je nog meer doen in de zomervakantie? Europa. Je snapt wat ik hier aan het doen ben misschien wel. Dus de vraag is... Waarom kunnen wij dit? Waarom kun je... In de eerste geval is het vrij makkelijk. Maar waarom zegt iedereen daar... Maak wat tijd voor me vrij? Wat zeg je? Omdat het ruikt. En het is een liedje. Dat is heel bekend. Ik ga het niet zingen, maar ik weet niet of jullie het kennen. Hier is maar één woord wat eigenlijk past. Hier is het heel voorspelbaar. Vanavond na het eten kijken we naar de... Daar is het ook redelijk voorspelbaar naar de televisie. Maar we zouden ook niet eens anders kunnen kijken. We moeten wel met het woordje de beginnen. Dus we kunnen naar de goudvissen kijken. Maar we kunnen niet naar de... Dat kan ik natuurlijk niet zo naar de meisje kijken. Dat zou ongrammaticaal zijn namelijk. De voetballer schoot de bal op de... En toch al snel zal wel op de paal zijn. Of op de lat. Maar je kan het ook op de garage schoppen. Maar ligt iets minder voor de hand. En in de zomervakantie gaan we naar... Ja, wat dat daar komt, zijn een heleboel bestemmingen... Waar je in de vakantie naartoe kan. Een belangrijk punt is... Jullie hebben dit soort zinnen al heel vaak gehoord. En jullie weten in welke context... Dit soort zinnen gebruikt worden.  In een liedje of in de beschrijving van een voetbalwedstrijd. Dus je hebt een best goede... Ik ben best goed in staat om te voorspellen... Wat het volgende woord is. En eigenlijk... Is dat precies wat JetGPT doet. JetGPT is heel erg goed... In voorspellen wat het volgende woord is. En eigenlijk is dat alles wat JetGPT doet. Steeds opnieuw proberen te voorspellen wat het volgende woord is. En als je dat maar lang genoeg doet... Kun je dus een heleboel verschillende soorten teksten produceren. Dus wij kunnen dit heel goed. JetGPT kan het nog veel beter. En dat basis idee is eigenlijk ook al best wel oud. Dat zit ook bijvoorbeeld in je mobiele telefoon... Als je aan het WhatsApp'en bent. Dan krijg je ook voorspellingen. Suggesties voor wat het volgende woord zou kunnen zijn. En dus bijvoorbeeld je gaat naar WhatsApp toe... En je begint gewoon wat te typen. Just start typing. Begin maar te typen in het Engels. En dan krijg je een aantal suggesties. In, this, eh... Allemaal mogelijke manieren waarop je die zin af kunt maken. En als gebruiker kun je er dan eentje aanklikken. Just start typing this. En dan krijg je weer nieuwe suggesties. Bijvoorbeeld just start typing this paper. Of this tweet. Maar ook this is. En just start typing this is... Is niet grammaticaal. En dat komt omdat de manier waarop woord voorspelling in WhatsApp gebeurt... Gaat eigenlijk alleen maar op basis van het voorgaande woord. Dus hij kijkt één woord terug... En probeert op basis daarvan te voorspellen wat het... Nou, meest voor de hand liggende woord is. En ChatGPT werkt op precies hetzelfde principe. Alleen die kijkt niet één woord terug... Maar die kijkt honderden woorden terug. En die kijkt ook honderden woorden vooruit. En WhatsApp is getraind op een hele kleine... Dus die heeft een aantal voorbeelden gezien. Dat noem je getraind. Die is getraind op tekst. Die heeft voorbeelden gezien. En dat heeft ChatGPT ook maar... Die heeft dat idee eigenlijk zo'n beetje tot het maximum genomen. Dat doet het helemaal next level. Nou, zij ik net al dat ChatGPT van een bedrijf is... Wat OpenAI heet. En eigenlijk is dat een hele ironische naam. Want het suggereert dat de AI open is. Maar eigenlijk weten we niets van ChatGPT. We weten niet... Dat moet ik anders formuleren. We weten van de details heel erg weinig.  Het is vrij gesloten. De software die daar ontwikkeld is gesloten... Is afgesloten. Die kunnen we niet bekijken. En we weten ook niet... Welke voorbeelden ChatGPT allemaal gezien heeft. Maar wat we wel weten is... Hoe dat gegaan is bij de systemen die daarvoor kwamen. GPT-3 is de bekendste voorganger van ChatGPT. En daar weten we redelijk goed hoe het gegaan is. Dus weten bijvoorbeeld welke voorbeelden GPT-3 heeft gezien. En dan blijkt dat GPT-3 getraind is... Op een enorme hoeveelheid teksten. Op ruim 300 miljard woorden. En eigenlijk moet je je dat voorstellen... Als GPT-3 heeft gewoon alle teksten op het internet gelezen. Hij heeft die bekeken. Daar is het systeem op getraind. De ontwikkelaars hebben wel een beetje een selectie gemaakt. We weten allemaal dat bepaalde websites beter zijn dan andere websites. Dus de hele slechte websites die hebben ze eruit gelaten. En verder hebben ze al die teksten aan GPT-3 gegeven. En die is vervolgens gaan kijken... Welke woorden komen nu voor in welke context. Eigenlijk precies het principe wat ik in jullie daar net liet zien. Probeerde steeds het volgende woord te voorspellen. En te kijken wat dan ook daadwerkelijk het volgende woord was. En op die manier heeft het geleerd... Om allerlei statistische verbanden tussen woorden te leggen. Je kunt je voorstellen... Dat het daar ontzettend veel rekenkracht voor nodig heeft. Dat is niet iets wat je op een gewone computer uit kunt rekenen. Het is zelfs niet iets wat je op een supercomputer uit kunt rekenen. Dat wordt een GPU genoemd. En om GPT-3 te trainen... Om al die voorbeelden, al die teksten goed door te werken... En alle statistieken tussen woorden te kunnen berekenen... Hadden ze 355 computerjaren nodig. Dat betekent als je 355 enorm grote computers hebt. 355 GPU's. Dan zijn die een jaar aan het rekenen... Om alle statistieken over woorden te vinden. Dat is onvoorstelbaar. Zoals je alle grote computers in Nederland... Van de Nederlandse universiteit aan elkaar zou knopen... Dan zou je dit niet kunnen doen. We hebben gewoon als Nederland niet de rekenkracht... Binnen de universiteit om dit te doen. Dus het is op een onvoorstelbaar grote schaal. Je kunt je ook voorstellen... Dat het ontzettend veel energiekosten met zich mee bracht. Jullie maken je niet druk om de energierekening. Jullie ouders misschien wel. Maar om deze computers draaiende te houden...  Om het model één keer te trainen... Koste 15 miljoen euro ongeveer. Je moet je voorstellen dat gaat niet in één keer goed. Dus dit hebben ze een aantal keer moeten doen. Alleen al de energiekosten van het trainen van het model zijn ongelooflijk. Uiteindelijk heb je dus een statistische model... Dat statistische verbanden tussen woorden kan leggen. Dat kun je eigenlijk zien als een formule... Met 175 miljard variabelen. Jullie hebben allemaal wel eens een formule gezien. A is B² plus C. Dat is een formule met drie variabelen. Eigenlijk werkt het systeem wat een grondslag ligt aan JetGPT. Dat werkt dus op dezelfde manier met een statistische formule... Met 175 miljard variabelen. Een andere manier om daar tegenaan te kijken... Is dat het eigenlijk knoppen zijn. Parameters waar je aan kunt draaien. En dan heb je 175 miljard parameters. Een radio heeft twee knoppen. Je kunt het geluid wat harder of zachter zetten. Je kunt een andere zender kiezen. Dat zijn de instellingen. JetGPT of GPT3 heeft 175 miljard knoppen. Oké, dat is hoe het werkt. Het voorspelt alleen maar het volgende woord. Maar het doet dat op een enorm grote schaal. Nou, zeiden jullie al dat je... Heel veel mensen hier gebruikt JetGPT al. Ik ben wel benieuwd waar jullie dat dan voor doen. Waar kun je JetGPT voor gebruiken? Heb jij het wel eens gebruikt? Nee? Oké, even opnieuw. Wie had het al eens gebruikt? Die heeft niemand zijn hand meer op te steken. Maar toch wel, heel goed. En daar zijn alle handen al weer... Oké, daar met de blauwe trui. Waar heb jij het voor gebruikt? Voor leuke dingen. En noemen ze een leuk ding. Verslagen. Je kreeg een opdracht van school en je hebt JetGPT gebruikt om het verslag te laten schrijven. Halve. Heel goed. Het is fijn dat je toch nog half zelf hebt gedaan. Mooi. Waar kun je het nog meer voor gebruiken? Sorry? Voor snelle vragen. Als je een snelle vraag hebt... Ja, snelle vragen. En dan krijg je een goed antwoord. U daar met de bril? U gebruikt het ook? Nee, jij gebruikt het ook. Sorry, toch? Wat komt? Of die wat kon schrijven? Oké. En kon je dat? Was het in Nederlands of in Engels? De Engelse variant is wel een stuk beter dan de Nederlandse. Oké. Ik hoor al. Jullie hebben ermee gespeeld.  Het is een vraag te stellen. Misschien een verslag te laten schrijven. Eigenlijk moet je je voorstellen dat elke vorm van tekst die bestaat zou je in principe door JetGPT kunnen laten schrijven. Dus je kunt inderdaad een verslag laten schrijven. Je kunt een gedicht laten schrijven. Je kunt een recept vragen. Je kunt het een roman laten schrijven. JetGPT schrijft niet echt goede romans. Maar het is wel indrukwekkend dat het zo lang consistent kan blijven. Dat het zo lang een verhaal kan ontwikkelen. Dus ja, je kunt het eigenlijk voor een billenkeurig, je kunt een recept vragen als je ergens naartoe gaat. Kun je zeggen wat zijn de dingen die ik daar moet zien. Ik ga drie dagen naar Parijs. Hoe zou ik die dagen in moeten delen? Eigenlijk kun je het zo gek niet bedenken of je kunt een vraag stellen aan JetGPT. Nou, voor de mensen die dat nog niet gedaan hebben. Ik heb een voorbeeld hier staan. Taylor Swift. Misschien wel eens van gehoord. Als ik zeg tegen JetGPT of eigenlijk was Jans voorbeeld dit. Ik hou echt niet van Taylor Swift namelijk. Maar Jan wel. En nu vroeg, ik hou van Taylor Swift. Kun je dan nog wat meer tips geven van de muziek waar ik naar kan luisteren. Nou, dan zegt hij bijvoorbeeld Ed Sheeran. Ed Sheeran is een singer-songwriter met een vergelijkbaar, akoestische pop en folk-influïde als Taylor Swift. Zijn nummers zijn vaak emotioneel en persoonlijk, net als die van Swift. Dan komt Lord, Heim, etc. Dus eigenlijk best indrukwekkend, he? Wie kent Taylor Swift? Nou, de meeste mensen wel. Oké, en wie kent Ed Sheeran? Ed Sheeran. Hoe zou jij de muziek van Ed Sheeran karakteriseren? Ja? Pete op Taylor Swift lijkt een beetje. Je kent Taylor Swift niet. Oké. Maar oké, dus hoe zou je de muziek van Ed Sheeran, is dat een beetje rustige muziek of is dat hele harde muziek? Wat denk je? Is Ed Sheeran rustige muziek of heel hard? Rustig. Rustig, he? Oké, Ed Sheeran is meestal gewoon met alleen een akoestische gitaar en dan doet hij wat leuke dingetjes ermee. Dus op zichzelf is Suggestie niet zo heel slecht. Het heel grappig is aan Jet GPT geen meer over vertellen. Wat Jet GPT vertelt, ziet er allemaal heel geloofwaardig uit. Hij is heel goed in het heel snel produceren van vloeiende tekst.  Maar hij is ook heel makkelijk van zijn standpunt af te brengen. Dus als je bijvoorbeeld tegen hem zegt van, ik had gezegd van, ik vind de muziek van Ed Sheeran en zijn band met 10 heavy metal gitaaristen niet echt lijken op de muziek van Taylor Swift. En dan zegt Jet GPT, nee, je hebt helemaal gelijk. Hij is veel heavier dan Taylor Swift. Dus die Suggestie kun je vergeten. En hier zijn een aantal andere Suggesties die wel op Taylor Swift lijken. Ik weet niet of jullie Ed Sheeran nou goed kennen, maar Ed Sheeran treed nooit op met een heavy metal band met 10 gitaaristen. Alleen als je dat tegen hem zegt, dan raakt hij heel snel van zijn apropos af. Nou, ik ga denk ik de woord aan Jan nu geven en die gaat wat meer vertellen over mogelijkheden en beperkingen van dit soort systemen. Dank je wel, Emil. Ben ik ook goed te horen. Oké. Nou, ik ga jullie eerst wat leuke dingen laten zien en dan gaan we naar de duisterkant van Jet GPT om ons te kijken van hoe goed is het nou echt in het maken van je huiswerk en waar moet je dan rekening mee houden als je het inderdaad gaat gebruiken als maartje, als huiswerk body. Er was onlangs dit onderzoek gepubliceerd, waarin ze al hadden vergelijken tussen tekst van Jet GPT op het medische veld. Dus wat ze hadden gedaan was, hadden een aantal van die forumberichten gepakt waar mensen om help vragen met allerlei medische problemen en dan een vergelijking gemaakt tussen de antwoorden die automatisch door Jet GPT werden gemaakt en antwoorden van echte doktoren. 