lotgevallen van Ferdinand Huyck | Jacob van Lennep | Historical Fiction | Speaking Book | 11/11
Hoogstuk 38 van Ferdinand Huik. Dit is een Libyfox opname. Alle Libyfox opnamen behoren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrouw Willigig, ga naar Libyfox.org. Opname door Anna Simon. De lot gevallen van Ferdinand Huik door Jacob van Lennep. 38e Hoogstuk. Waarin onze helpt zich volstrekt niet op zijn gemak bevindt. De maar van het gebeurde was ons reeds vooruit gelopen. En het was niet dan met moeite dat wij ons een weg konden banen door de gantse bevolking van het dorp welke dit voorval op de been bracht. Geen oud wijf was aan het spinnenwiel en geen kind op school gebleven. En alles was nieuwsgierig om te zien hoe een Amsterdamse rijke luiskind werd opgebracht omdat hij een andere heer had overhoop gestoken. Lodewijk werd in het huis van Doeders gevoerd al waar hij de nodige verpleging onder ging, terwijl men Andries en mij op het raadhuis bracht. Hier moesten wij wachten tot er bij één gehoor op de schepenen in genoeg samengetalen vergaderd waren om mij aan voorlopig verhoor af te nemen. Eindelijk werd ik tussen twee gerechts die naar Spinnen gebracht en vond de schepensbank vergaderd. Aanweerhoofd vriend Rijnsen in volle achtbaarheid gezeten was, die mij nu gelasten een verhaal van mijn wedervaren te doen. Toen ik dit naar waarheid verricht had werd Andries binnen geholpen. Heb jij iets op deze getuigen aan te merken? werd mij gevraagd. Seer veel, zei ik, hij is een erkende straatroofig en zo mijn heins laat roepen zal deze mijn gezegde bevestigen. Wel mogelijk, brom de doethis, die aan het einde der tafel gezeten zich vast in de handen vreef van pleidschap over de belangrijke beschuldiging die hij te vervolgen had. Heind ze me moe al, geen bewijs tegen die getuigen. Voortgaan. We zullen de geaccuseerde akte verlenen van zijn verhaking, zei de Rijnsen, met een deftigheid die mij verbaasde en inmiddels voortgaan met de getuigen te examineren. Andries Matijssen, wat hebt gij te deposeren? Andries gaf hier op een verhaal het welk niet dan een aaneenschakeling van leugends behelsten. Hij had, zeiden hij, een pistolschot gehoord en was daarop komen aangieren. Bij het naderen had hij Sander op de grond zien liggen en mij bezig gevonden met de heer Plaak te worstelen, welke laatste hij na een kort gevecht had zien vallen, waarop hij dadelijk hulp was gaan roepen.  Ik maakte geen aanwijking op deze getuigenis, maar vergenoegde mij de schouders op te halen en bij mijn vroegere verklaring te volharden. Nu werd Pulver binnengeroepen en insgelijks ondervraagt. Ja, zeiden hij, ik weet van het geval niets anders te vertellen als dat toen ik er met senior Helding bij kwam, wij Sander het je achterover op de grond zagen liggen alsof hij zonshoog te nemen wouw, en de heer Plaak dwars over hem heen, terwijl de patroner bijstond als iemand die geen raad weet, maar dat hij part of deel aan het geval zou hebben, dat kan ik op al de wereld niet begrijpen. Hmm, zeiden dus, uw opinie niet gevraagd, deposeren, meer niet. Maar, voegreind ze dan Pulver, hoe kwam het gij daar aan het duin met uw makkig? We waren uitgegaan om de heer Huik te zoeken over wie het lang wegblijven wij ongerust begonnen te worden, antwoordde Pulver in zijn eenvoudigheid. Er was dus reden om ongerust te wezen, gij had dus vermoedend dat zijn afwezendheid met verkeerde oogmerken gepaard ging. Dat is te zeggen, antwoordde de goede schipper verlegen. De patron had gisteren een kattenbelletje ontvangen en wij waren bang of het ook van de heer Plaak waren en of we altijd met in één woord, we waren wel bang dat ze met elkaar reis in het vaarwater zouden zitten. Ik voelde een koude rilling door mijn ledenvaren, want ik begreep welke gevolgtrekking mijn uit deze verklaring trekken zouden. Hmm, hmm, zeiden dus, met een zegapralende blikker ontsiende, de zaak opgehelderd, klaar als de dag, hmm. Helding, die na Pulver optrad, verklaarde in substanciëtzelfde en voegde ertevens het een en ander bij, betreffenen de redenen van Veten welke Sander tegen Lodewijk-Blaak kon voeden en welke het niet onwaarschijnlijk maakten dat er tussen deze beiden een gewicht had plaatsgehaald. Zowel hij als de schipper werden ondervraagd of zij het temp processen overgelegde mes herkennen als mij behoord hebben, beide betuigden het nooit te hebben gezien. De laatste getuigen die gehoord werd, was scheinbaar in mijn voordeel. Het was een vissersknaap die deponeerde dat hij de avond te voeren van iemand die naar zijn beschrijving voorkomen met Sander over inkam, een briefje had ontvangen met het verzoeken daar mij te overhandigen voor welke boodschap hij een stuivergenote had.  De heren zien dus, zeide ik, dat deze depositie met mijn verhaal overeenkomt en dat ik naar het duin was gegaan om Sander Gerritz te zoeken. Hier is bovendien de brief die ik tezijnen behoefend aan capitijn Homfeld geschreven had. Hmm, ja, zeiden doeders, afspraak met de gedekordeerde, de heer Blaak aan te vallen, aan Sander een brief, hem uit de voeten helpen na perpetratie van het feit. Slim overlegd, hmm. Als mij aan al mijn daden een verkeerde uitlegging wil geven, zeid ik, terwijl mij het bloed naar het aangezicht steeg. Hmm, haar naam doeders, een boek terwijl hij het mede gebracht opnemende en aanschepende toonende. Gelijkzaamde cases, consultatie en adviezen, deel één, bladzijde 650, depositie van de gekwetste, getuigen bij avonturen reprochable, de gekulpeerde gezien met de mes in de hand, coovisirixari et unus vulneratus, concurrierende iditie, in allesgelijkstaande en dus gerechtigheid te contenderen. Hierin zei op, en zijde met meerdere stemverheffing als iemand die amshalve een eist doet, dat de gevangenen zal worden getorkeerd ter discretie van de rechter en de alzo tot scherper examen gebracht. Getorkeerd, herhaalde ik, terwijl mij het blootendenkbeeld Siddren deed. Gij wil mij toch niet ter pijnbank brengen op deze blooten presumptie, want, mijne heren, de getuigenis van de gekwetste is extra judiciëm gegeven en kan in dit ogenblik niet tegen mij worden aangevoerd. Hij moet zich bedrogen hebben en niet geweten wat hij zeide. Hij zal zo hij geneest het geen god geven, zijn verklaring en roepen, daar is geen twijfel aan. De ginkulpeerder heeft gelijk, zei de voorzitter. En bovendien, heer drost, wij weten nog niet waar gij hem van beschuldigt, van moord of van blote verwonding. We zullen daarom de zaak voorals nog suspenderen en bevelgeven de geinkulpeerde te encarceren tot hij nader gemandeerd wordt. Ook de getuigen moeten zo lang hier blijven tot zij nader gehoord kunnen worden. Met deze woorden werd de zitting opgeheven en ik naar de gevangenis gebracht. Dergelijke lokalen zijn zeldes zeer geriefelijk en de ter Schellingse kerkig maakte geen uitzondering op de algemene regel. Het was een klein en vochtig vertrek, met naakte wanden en dat tot enig abumblement een tafel had, maar slechts drie poten meer van inwezen waren. Een stoel met gebroken zitting en een houten brits die alle blijkendogen van veel jaren gedienst.  Alleen gelaten zijnde ging ik zitten en zocht mijn denkbeelden bijeen te zamelen, want de doorgestane ontroering, schrik en angst hadden mij in een staat van verwarring gebracht, waarin mij al het geen mij was overkomen als een bangen, vreselijke droomtoeschijn. Maar het duurde een geruime poos eerlijk tot recht besef van mijn toestand geraakte. Eindelijk echter gelukte het mij te bedaren en nu stond de verschrikkelijke waarheid mij in al haar naaktheid voor de ogen. Ja, ik was het zelf. Ik, Ferdinand Huik, de zoon van de hoofdschout op wie het gewicht in haar kapitale beschuldiging rustte, tegen wie zich zulke ontzettende verdenkingen verhieven en had ik in de aanvang de zaak lichtgeteld en vertrouwd op het bewustzijn mij naar onschuld. Ik zag nu in dat haar kracht gegronden zouden moeten bijgebracht worden om de tegen mij aangevoerde bewijzen te ontseduen. En dan dacht ik aan mijn ouders, aan mijn braver moedig, wie er zwak gestelde, tijding niet zou weer staan dat haar zoon van zoek een misdaad verdacht werd gehouden. Aan mijn vader, die zijn leed met het stoicisme dat hem kemmerkte verkroppen, maar later des te meer bezuren zouden. En dan, de kwallende gedachte, dat ik hen zelfs niet van mijn onschuld overtuigen kon, dat zij door een derde die de zaak wel ligt vergroten of in een ongunstig daglichtstellen van het gebeurde onderricht zouden worden. Dat zij weer lichte naam zouden vloeken van de zoon die hun grijze haren met schande bedekte. Dat alles was schrikkelijk. Het deed mij het bloed in de aderen terugkrimpen en het koude zweet door alle porien uitbersten. Nu wilde ik schrijven, maar daartoe ontbraken mij de middelen en niemand beantwoorden mijn geroep. Ik was alleen, en, verlaten, zonder toegang. Ik zag mij verplicht te wachten tot mijn verzoek zouden worden ingewilligd, want ik hing van de grillen van Meester Doetes af en ik had reeds genoeg bespeurd dat hij er verre af was van mijn genegen te zijn. Eindelijk, na uren pijnlijk doorgebracht, zag ik de deur van mijn kerk er open gaan en werd ik aangenaam verrast door het binnetreden van Heinz. God dank, riep ik, zodra ik hem zag. Ik ben dan nog niet geheel verlaten. Meneer Huyk, Meneer Huyk, zei de hij, zodra ons de sluiter alleen gelaten had, met een bedenkelijk gezicht.  Dat is een geval voor mij, te zien de zoon van uw vader in zulke ongelegenheid. Niet waar, voeg ik, hem de hand toestekende. Ga je geloof niet aan mijn schuld? Vooi, antwoordde hij, al op presumptie is tegen u, en er zouden in waarheid zijn termen om op u te appliceren de torturen. Maar ik begrijp niet, waarom u edelen niet bekend, want ik veronderstel, ga je hebt toegebracht die wond in kast van zelfdeventie. Hoe, ook gij zei tegen mij, riep ik, met bittere teleurstelling. Wat zal ik zeggen, tegentuigend tegen u? Waarvan de ene mijn vijand en de andere een schurk is. Ja, die andries, nu, die zal dan niet afkomen, zeer gemakkelijk, want vrijplaats of niet, hangen zal hij. Maar waarom, uit wat reden, zou hij u bezwaren? Redenen genoeg, voor eerst uit ingeboel en kwaardadigheid, ten tweede, omdat ik een zoon van de hoofdofficier ben, ten derde, omdat hij een oude veten tegen mij heeft, want zonder de heer van Lins, had ik eens zijn mes in mijn ribben gevoeld. Goed, de heer van Lins kan gehoord worden, maar nu de heer Blaak, zou die zoverdrijvende slechtheid om in valste betichten van hem vermoord te hebben? Het is mogelijk, maar dat is gruwzaam. Ik moet nog geloven, zei ik, dat zijn beschuldiging het gevolg is, of van een verzinning, of van een onwillekeurige gemoedsobwelling, en dat hij, zo hij in het leven blijft, hier wel weder zal intrekken. Dat geloof ik niet, zei de heins, want hij is beter en heeft toch niet ingetrokken zijn verklaring, maar in tegendeel die bevestigd met nadere omstandigheden. Wel nu, hernam ik. In dat geval ben ik overtuigd dat zij een depositie met die van Andries moet variëren. Dat doen zij ook, zei de heins, ik heb die gelezen, allebei, want gezegd tussen ons, Reinsen is een verstandig man die wel horen wil naar raad en niet is gedwarshoofd als die doedes, en hij heeft in dit geval geraadpleegd mijn ondervinding. Ook heb ik te danken aan hem, dat ik heb bekomen, permissie om u te bezoeken, want het drost wilde u houden buiten access. Hij is wat in het drukte, die meestal doedes, een belangrijk casus als deze, doodslag en verwonding, en tot patiënt om te verzorgen een rijke Amsterdammer, dat is te veel plezier op ene tijd voor een man als hij.  Ik geloof het wel, zei ik, maar nu, de depositie in? Ah, ja, wel dan, de heer Blaak vertelt, dat hij van u ontvangen heeft een kartel om te vechten in tuwel op het duin. Dat hij, daar gekomen zijn de, is geatakkeerd door u en Sander, en dat hij ontvangen heeft van u een steek met een mes op het ogenblik, dat hij om te defenderen zijn leven door het hoofdschoot Sander, of liever, Zwarte Piet. Want het blijkt, dat het deze gevreesde goudivis geweest, die te deze gelegenheid is omgekomen. Andries vertelt daar aan tegen. Ik heb de depositie van deze laatste gehoord, vind ik in. Maar, in alle gevallen, volgde het beide verklaring dat Sander door Blaak is gedood. En dan is deze laatste insgelijk, zoals getuige reposabel, daar hij zelf daar verantwoording over een doodslag zal geroepen moeten worden. Het is juist, en dat heb ik al gezegd aan Rijnzenen. Het is dood jammer dat u edelen zijn getreden in een negotie en nietzijdig worden advocaat, want u edelen sessiseert de punten van defensie juist als behoort. Maar, maar va, al had u edelen in drift of andersens over hoop gestoken, die kanijen van een Blaak. Ik zou door u edelen niet te minder omachten. Maar ik herhaal u, dat mijn handen zuiver zijn van zijn bloed en... Ik geloof u, meneer Huik, ik geloof u, en zo ik straks spak anders, het is omdat ik zo ben gewend. Wanneer men tegen een geculpeerde spreekt, moet men altijd beginnen te veronderstellen de schuld, anders komt er nooit achter de waarheid. Maar, dat daargelaten, hoe kan ik van een gediend zijn aan u edelen? Kan ik geen schrijftuig bekomen? Ik wens ze zo gaar naar mijn vader kennis te geven van dit ongeluk gevoorval, eer hem zul ik van een andere zijde ter oren komt. Nee, ik vrees, dat men u daartoe niet geel gegeven de permissie, zei de heins, het hoofdschuddende. Maar laat mij over, te verrichten die onaangenaamde taak. Ik zal zijn edelig strengen voorbereiden op een voorzichtige wijze en het voorstellen bij provisie als een zaak waar u edelen slechts in gemoed zijn, of waarbij het onzeker is of u edelen als getuigen of als geculpeerder zult parisseren. Ik zal wel geven een goede kleur aan de zaak. Wees gerust.  Helaas, ik was zeer verre van gerusten zijn, of een onbepaald vertrouwen te bezitten op de gelukkige briefstijl van heins en op zijn voorzichtigheid en zijn een wijze van de zaak voor te dragen. Ik moest echter wel berusten. Er was niets anders aan te doen. U edel is hier slecht gelogeerd, zei de hein, nadat wij het voor melde punt hadden afgehandeld. Ik zal daarover spreken met Rijnzen. Er is geen reden om te behandelen als een slechte boef, iemand die wel in staat is te betalen een goed logisch. Maar, apopo, zei de hein, Erik, het vergeet, ik moet u edel de goede doen van de heer van Lins, van zijn dochter en van de arme helding. Ik weet niet wie bedroef er is van de twee over uw geval, de ouder poët of de jongen ver. De eerste doet niet als schelde en raze, en de laatste is als een wanhopig mens en beschuldigt zichzelf van de oorzaak te zijn van al deze ellende. Amelia? Zij is toch waarlijk geheel onschuldig aan het voorgevallen? Z'm avoi, zei de heins, glimlachend. Niet zo geheel en al, had zij niet in de ogen gestoken de heer Plaak. Deze haar niet had achterna gevolgd en was niet aangekomen hier. Hanfe, het een is een gevolg van het andere. En kapitaan Pulver, voel ik? Oh ho, die waren al gegaan naar Amsterdam om zich te beklagen over de regering van der Schelling, dat zij had de brutaliteit van u vast te zetten, maar ik heb hem gelukkig teruggehouden daarvan. Ten meer daar zijn getuigenis uw wellicht kan zijn van dienst. Maar, ik moet u verlaten, want ik diende gelegenheid waard te nemen om te schrijven. Ik zal zorgdragen dat uw etelen ontvangt betere meubelen. Heinz verliet mij en was zo goed als zijn woord, want een uur later bezorgde men mij een bed met zijn toepenhoeren, beneven zijn tafel, stoelen die, schoon niet nieuwe wets, echter bruikbaar waren en mijn bagage. Ik zal hier geen beschrijving geven van de treurige nachten en vervelende dagen welke ik sleet zonder dat zich enige veranderingen mijn toestand of enig uitzicht voor de toekomst-update. De enige verstrooing welk ik had bestond in de bezoeken van Heinz, die mij tijdingen bracht van het geen hervorviel en van de toestand van Lodewijk.  De wond van deze is geen minder gevaarlijk dan men in de aanvang gedacht had, maar de gestaardige koortsen welke hem tijsterden hadden hem zeer verzwakt. Mijn verleiden zich echter dat zijn jeugd en sterkgestel de kwaal zouden teboven komen. Ten opzichte van het gepleegde feit bleef hij echter dezelfde depositiesstaven zodat mijn zaak nog geen betere wendingsgeen te nemen. Het was op de zes de ochtend na mijn gevangeneming dat terwijl ik mijmerend voor mijn tafel zat en aan de mijnen dacht, ik de grendelen van mijn kerkendeur hoorde open schuiven. Ik rees op, enigszins verwonderd, want dit was het uur niet waarop ik enig bezoek verwachtende was. De deur ging open, iemand trapt met drift binnen en ik did van verbazing een stap terug op het zien van Reinhoven. Reinhoven, riep ik, u was ik wel het minst te verwachten. En ik had niet verwacht ooit ter schelling te zullen zien, antwoordde hij, en voorwaar niet om zulke reden. Arme vriend, gij zeid magig en bleek geworden, dit logisch deugt u niets. En mijn ouders, weet gij iets van hen? Van waar komt gij? Voeg ik, in gespannen verwachting. Allewel, een half uur geleden je geariveerd, rechtstreeks van Amsterdam, en met commissie van allerlei genre, rechts en links. Gij komt van Amsterdam? Heb gij mijn vader gezien? Weet hij? Weet mijn goede moeder? Stil, een ogenblik, gun mij de tijd adem te halen, zei de Reinhoven, zich nederzettende, en zij paruik in orde schrikkende. Maar voie, vervolgde hij, gij zei het hier niet de best galoseerd. Nu, dat is te begrijpen. Uw vader is wel, ik ben bij hem geweest, hij proogte goed te houden, en voor uw moeder te verbergen wat hier is gepasseerd. Maar het goede mens is toch in dodelijke inke etude, want ze merkt wel, dat er iets gaande is. Affe, het is een molgeval, en ik wilde wel om 1000 kronen, dat gij hier nooit heen getrokken waard. Mijn arme ouders, en ze houden mij toch niet voor schuldig Reinhoven. Gij vergeet wat ik u zei, dat niemand iets van de ware toedacht der zaak soepsoneert, behalve alleen uw vader. Maar laat mij u toch alles oordelijk verhaal. En mijn zuster, en de andere betrekkingen? Uw zuster is wel, en uw tante is ook. En mevrouw Blaak ook, of ze gewoon zeer gecessiseerd van dat fatale geval.  Ik wil wel geloven, er nam ik, dat de toestand van Lodewijk, ja, en dan de dood van haar oom. Hoe, gier ik uit, is de oude heer Blaak dood? De wereld geabandoneert, zei de Reinhoven, en wel zonder het appel af te wachten. Maar zo gaan mij niet aan het woord laat, zult gij nooit iets naar behoeren vernemen. Antwoord mij eerst, wie denkt gij in mij te zien? Een vriend naar ik hoop, zei ik, enigst eens verwonderd over deze vraag. Dat spreekt vanzelf, maar behalve dat, geraat het niet? Ach, zei ik, denk toch in welke omstandigheden ik mij bevind, en hoe weinig ik, zelfs tot onschuldige schert, gesteld ben. Wel nu, gij ziet in mij, een gedeligeerder van hun hoogmogende, paar moarkissen. Ik ben hier op een missie uit, en begin mijn diplomatieke carrière. Ik wens u geluk, zei ik, zuchtende, maar eens hemelsnaam. Uvader had gelijk, vervolgde Reinhoven. Het werd tijd, dat ik eens iets anders deed, als rijden en mij amuseren. Ik heb zijn raad gevolgd, en ben in politieke betrekking gekomen. Hoor nu verag, een paar dagen na uw vertrek van Amsterdam, werd door de heren in Den Haag, de gevolgen daar voorspraak van de Russische gezand, met wie men gaarne goede vrienden wilde blijven, van een dringend advies van de Amsterdamse regering, en van de Demages, door etterlijke lieder van influencie gedaan. Het werd er goed gevonden, zeg ik, om Primo, de heer van Lins, die hij kent, niet uit te leveren aan Spanje, en Secundo, om hem niet als dissecteur te beschouwen. Waartoe dan ook bleken, geen termes aanwezig te zijn. Daar zijn acten van ontslag reeds, op een paar formaliteiten na, was opgemaakt, voor zijn escapaden, met meer faureescel. Kort en goed, alle dificultijten waren weggeruimd, en het bevel van apprehensie moest gecontramandeerd worden. Ik werd door mijn vader gechargeerd, die goede tijding aan de Amsterdamse regering te brengen. Ondruid gezegd, ik had mijzelf geoffereerd om die boodschap te doen. Ik wist, dat de tijding uw vader welkom zouden zijn. En bovendien, waarom zou ik het niet heren, er was nog een trekplijstig, die mij naar Amsterdam, en wel naar uw huis deed verlangen.  Hoe, viel ik Rijnhoof in de reden, heb jij zulke gedachte in het hoofd? Uw zuster Susanna is een plaaggeest, antwoordde hij lachende, maar met al al, ik zou mij hoogst gelukkig reken, indien zij mij levenslang dat het doel van haar plaaggerijen wilde nemen. We zouden zien, wie het langs het uit zouden houden. Maar, dat daar gelaten, want ik heb ernstiger zaken te behandelen. Ik vond uw vader aan het stadhuis, de heer Blaak ging juist van hem vandaan, en scheen alles behalve opgeruimd. Uw vader wilde, toen hij mij gesproken had, daar stond een tweede express naar de Schellingsturen, om bevel te geven, de heer van Lins te libereren. Eén had hij er reeds weggezonden, op een vroegere tijding, dat de zaak goed stond. Maar, terwijl wij nog aan het praten waren, daar kwam de brief aan van Heinz, waarbij werd gemeld hoe Lodewijk was gewond, en hoe mijn u als getuige bij de zaak hield. Ik zag de man verbleken, toen hij de brief las, en merkte ter stond dat er onraad moest zijn. Hij verbanden zich echtig, en rijkte mij met een kalmgelaten brief toe. Ik ontstelde insgelijks over de inhoud, maar zag niet ter stond alles door. Die tijding zal de oude heer Blaak geweldig fraperen, zei ik. Maar ik begrijp niet, hoe uw zoon daarin geïnpliekeerd is. Ik, maar al ter wel, antwoordde hij. Ze hebben Alkander geproverseerd. De ene is als het slachtoffer gevallen van dat noodlottig punt van Eer, en de andere, ho, god, mijn zoon, heeft de vraag daar wet te duchten. O, meneer, ik ben een ongelukkig vader. Ik had inig medelijden met de braven man, en bood hem aan, zelf als express naar ter schenking te gaan, en te onderzoeken hoe het met de zaak geschapen stond. Hij aanzelde enige ogenblikken, maar nam eindelijk mijn propositie met dankbaarheid aan. Daar ik toch niet voor de avond vertrekken kon, ging ik eerst naar de heer Blaak om hem met ongeval zijn soons te verhalen, mede voor waar geen aangename commissie. Ik vernam dat hij niet te spreken was, maar mij verzocht een uur later te komen. Ik volde het aan het verzoek. Toen ik op de bepaalde tijd weder aan zijn huis kwam, was hij een lijk. Hij had, naar mijn vermoed, zich met vergif om het leven gebracht.  Onzettend! En wat kan de reden zijn? Die is nog een raadsel. Doef hij het over het ongeval zijn soons kan het niet geweest zijn, want dat kon hij nog niet bekend wezen, maar dat zal zich wel licht later openbaren. Herjette was raadloos en onwetend wat te doen. Ik stuurde naar uw vader. Hij kwam, uw moeder kwam, maar je vrouw Susanne kwam. In het kort, het was een toneel vol desolatie en drukte. Op de schrijftafel van de overledenen lag een toegelakte brief aan zijn zoon. Die vermoeden wij dat licht over het geval zouden verspreiden. Aan fe, hij moest kennis van het gebeuren dragen en exelde dus naar dit eiland af, met een drie dubbele missie. En... Mevrouw Blaak? Zoals ik u gezegd heb, zij is violent geschrikt, bedroefd. Zoals men bij dergelijke gevallen gesteld is. Om kort te gaan, ik heb mij bij mijn komst al hier geadresseerd aan Zekere Vent, die de naam van Dudes draagt, en een kibus in folio is. Ik ken hem tot mijn ongeluk, zei ik. Wel nu, ik ben begonnen met aan hem en aan Heinz het bevel voor te lezen om de heer van Linz te libereren. Vervolgens heb ik mij naar Lodewijk begeven en hem met permissie van diezelfde Dudes die mij zowel een zotte dokter als een zotte dros toetschijnt, na behoorlijke preparatie het overlijden van zijn heer papa gecommuniceerd. Hij was, terzonder dat ik het zeg, meer verbaasd dan bedroefd. En ver, hij scandaliseerde mij en ik ben maar spoedig van hem afgelopen na hem de briefte hebben gelaten die hoop ik meer impressie op hem zal maken. Toen heb ik aan die Dudes gezegd dat ik u moest zien en spreken en de vent heeft, met al zijn wijsheid en waan, het niet durf verwijgeren aan iemand die zulke een mooie rok aan had, die hem een bevel van hun hoog mogende bracht en die op zulke een hoge toon tegen hem zwak. En nu ben ik hier en recht verdrietig van u in zulke een gek pakket te zien, want ik hoor dat het hier geen kwestie van een duwel is, maar dat Lodewijk u van moord beschuldigt. Hij ligt Rijnhoven, bij al wat heilig is, hij ligt.  In dat geval is het een heel gemene leugen en hoop ik dat hij tot inkeer zal komen, maar, op dit ogenblik, werd ons gesprek gestoord door een grote drukte aan de deur, die met gedruis open ging, terwijl Rijnzen, Pulverg, Helding, Hijnz en de Stockbewaardig bijna allen gelijk tijdig binnendrogen en allen dooreen schreeuwen. Einde van 38. Hoogstuk Deze opname vindt zich in het publieke domein. Hoogstuk 39 en nawoord van Ferdinand Huik. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opname behoort tot publieke domein. Voor mi-informatie of om je aan te melden als wij willen zich, ga naar LibriVox.org. Opname door Anna Simon. De lot gevallen van Ferdinand Huik door Jacob van Lennep. 39. Hoogstuk. Het welk bekentenissen en sterfbedden afschetst. Zeer melangoliek om te lezen. De heer Blaak verlangt u te spreken, Rijnzen mij toe. Hij is al bakseil inhalen, schreeuwde Pulverg. Zij wil met geen leugende eeuwigheid ingaan, zei de helding. De heer van Lins is al gewaarschuwd, Rijnz. Mijne heren, zei-dik, opstaande. Wij kunnen wel alle tegelijk zingen, maar niet tegelijk spreken. Mag ik vragen, wat er is voorgevallen, of welke tijding gebringt? Stil, stil, zei de Rijnzen, tegen de overigen, die opnieuw voor aandrongen. Ze hier het geval. De heer Blaak heeft een brief van zijn vader ontvangen, die, God vergeven het hem, zichzelf verdaan heeft. Wat het geval recht is, weet ik niet, maar hij heeft verlangt de geincopeerde benetend de heer van Lins en die heer, op Rijnhoven bewijzenden, te spreken. Ik wens van harte, meneer Huik, dat het tot uw voordeel zij. Doch ik mag u nog met niets verleien. Wees zo goed mij te volgen. Er was geen bevel, waarin ik met meer bereid willigheid voldoen kon. Ik klede mij, en enige ogenblikken later, waren wij allen aan het huis van Dudes, die ons aan de voordeur ontving. Hoe is het met de Leider? Vroeg hem Rijnzen. Hmm, antwoordde hij. Slechte symptomaten, brief gelezen, flautig gehad. Trist er nog druk en woelig, met alles ontverreden. Harde bedden, slechte bediening, rijke luisklachten, en nu stil gedwee, mak als een lam, geen koorts, erger, zwakte. Vriendelijkheid, mis. Slecht aflopen. We volgden het rost naar het vertrek van de zieken, al waar zich de heer van Lins en zijn dochter Reeds bevonden, die bij onze komst opbrezen en mij zwijgend de hand kwamen drukken.  Na een stille wedergoed, wende ik de ogen naar de bedstelen, dus gewonden, en ik kon niet nalaten, ondanks de redenen van Vrevel, die ik tegen hem voedde, een diep medeleidig gevoeden, met de toestand waarin ik hem terugvond. Dat kort te voeren nog zo fors en moedig gelaad, was geen heel ingevallen. Door het strakken wel schen en de beenderen heen, een aakelige bleekheid was over het gehele wezen verspreid en de in hun kassen weggezonken ogen van alle glans beroofd. Hij lag achterover en zo onbeweegelijk dat ik hem in het eerste ogenblik voor dood hield. Hij scheen echter mijn nadring te bespuren, draaien het hoofd even naar mij toe en herkenden mij. Een licht rood bedekte even zijn gelaad. Hij wende het hoofd nog verder om, totdat hij doet dat ze in het oog kreeg, en vocht met een flauwe stem of de notaris nog niet gekomen was. Notaris naar Middland, antwoorden Doedits, boodschap gestuurd, komen als hij terug is. Dit verwel scheen de leider te hinderen, hij deed enige moeite om zich in het bed op te richten. Zijn bedoeling bemerkende, trat de oppaster die hem verzorgde toe en met behulp van deze gelukte het hem een zittende houding aan te nemen. Wij stonden in tussen allen met pijnlijk ongeduld te verbijden wat de uitslag zijn ermee dedeling zouden wezen. Mijn heren, zeiden hij, met een flauwe en bevende stem die langzaar mijn hand in kracht en vastheid toenam. Ik heb u verzocht hier te komen. Ik voel dat het spoedig mijn gedaans al wezen en ik wil zoveel in mij is herstellen wat ik bedoorven heb. Hier hield hij een oogblik stil als om nieuwe kracht tot spreken te vergaderen. Allen bleven hem zwijgend aanstaren in gespannen verwachting. Het eerste wat ik doen moet, vervolgde hij, is hier in tegenwoordigheid van de voorzitter van Schepenen en van het drost te verklaren dat ik de heur Huik valselijk heb bedicht en dat hij geheel onschuldig is aan de wond die mij het leven kost. Godzij gedankt, hoorde ik Amelia met een flauwe stem achter mij uitroepen en mijn hart zijde haar die uitroep na. Hmm, zeiden Dudes, confesio in articulo mortis. Eert zo spreken, nu weer anders.  Moor toch gepleegd, dader op het kerkhof? Dat zou je wel kunnen raden, mobbelde Heinz, want Zartepiet is begraven en zo die het niet gedaan heeft weet ik niet wie eraan zouden zijn coupable. Oh ja, hoezucht de helding, op het kerkhof ligt hij naast mijn arm kind. Verleden maandag heb ik hem beiden ter aarde besteld. Ze zijn in de dood verenigd, die levend van elkaar gescheiden waren. In die enthousieke niet te veel vermoeide, zei de Rijnzen, zou hij wel enige nadere inlichtingen aan de justitie dienen opgeven, dan konden wij daar acten van opmaken. Lodewijk knikte met het hoofd een teken van goedkeuring en Rijnzen, zich aan een tafel zettende, maakte zich gereed, zijn verklaring op te tekenen. De heer van Lins, zei de Lodewijk, zal zich herinneren, mijn enige woorden te hebben toegevoegd, nopends papieren, onder hem berustende, en welke invloed op mijn portuin konden maken. Ik weet tans dat die bedreiging niet eidel was, maar hierover nader. Genoeg, zij verontrusten mij en dit was de oorzaak dat ik hier bleef, ten einde te zien wat het gevolg daarvan zouden kunnen zijn. Ik was ongerust, ongedurig, als gejaagd. Ik begreep dat ik in de bewuste zaak een weinig voordelige rol gespeeld had. Ik had uit blinde verraakzucht tegen de heer van Lins uit haat en liefde, want ik weet niet hoe het gevoel te bestemplen dat zijn dochter mij inboezemde, mij verlaagd om een handlanger de justitie te worden. En zag te laat in hoe verachtelijk mij zulks in aller ogen maken zouden. Kortom, ik was vrevelig en vol spijt, maar gelijk het gaat, ik beschuldigde iedereen behalve mijzelfen en vloekte op de heer van Lins, op mijn dwaze hartstocht, op Heinz, maar bovenal op de heer Huik, wie ik als mijn doodvijland beschouwde. Ik was naar mijn jacht gekeerd, maar bracht de nacht slapeloos door en keerde, zodra het dag werd, naar Wal met een koppel pistolen voorzien en van zins de heer Huik tot een tweegevecht uit de dagen. Hem niet aan de herbergvindende liep ik het duin in met het oogmerk van haar op te zoeken. Toen ik de persoon van Sander Gerts opzijde kwam, nauwelijk zat deze mij aangeblikt of hij kwam in drift op mij af en gehoord mij in hevige bewoordingen voor de moordenaar zijn er liefste uit.  Weinig leidzaam van natuur en vreemdelijk bovendien wegend al wat er gebeurd was, gaf ik hem een slag in het aangesicht, waarop hij mij in de borst greep en er een worstelling tussen ons beide ontstond, aan welke ik een einde maakte door een pistool uit mijn zak te halen en hem door het hoofd te schieten. Hij wankelde, maar zijn laatste krachten bij eenzamelende trok hij zijn mes. Stoot het, eerlijk het verhinderen kon, mij in de strot en wiel toen stijf achterover, terwijl ik tegelijkertijd bedwelend nederstarten en niet erbij kwam, dan toen ik in het leven terug geroepen, de erhuik nevens mij herkende. Toen was het of mij een helse geest invluisterde dat ik hem van de moord betichte moest. Ik voldeed aan die inblazing. Later deed de vraagzucht haat, valse schaamte mij bij mijn verklaring volharden. Maar de ontzettende tijding die ik heden bekomen heb en de mededelingen mij door mijn ongelukkige vader gezonden hebben mij de ogen geopend. Ik heb de hand van God herkend die het kwaad niet ongevrokken laat. Ik heb van mijzelf geëist en van al de ongerichtigheden die ik bedreven heb. Gave de heer dat ik die alle kon herstellen gelijk ik deze doe. Mijn gij, meneer Huik, meneer vrouw, mijn goede helding vergeeft mij op dat God mij vergeven. Bij het uiten deze laatste woorden verzwakten zijn stem merkbaar en hij zakte in Okhandig als iemand die een poging boven zijn krachten gedaan heeft. Wij traden dichter aan zijn lege steden om hem die gerustzending te schenken welke hij verlangde. Ik vergeef u, zei daarvan Linz, want ik weet, bij eigen ondervinding terwijl tot welke uitersten gekrenkt de eigen liefde en tomeloze zucht ter inwilliging onze neigingen ons kunnen voeren. Gij hebt u willen verreken. Ik ken dat gevoel. Ik heb het ook eenmaal en te vreselijk ingewilligd. Dit gezegd hebben we, trad hij terug en bleef in somberige pijns in staan. Helding drukte de leider zwijgend de hand, maar was buiten staat zijn volgemoed uit te storten. Ik betuig oprecht, meneer Blaak, zeid ik, op mij ne puurt naderende, dat bij mij geen grindje vrok tegen u overblijft en mogen de algoede u niet alleen zoveel komen vergeven als ik u vergeef, maar u behouden om door een oprechte wandel zijn naam te verheerlijken. Zij le doet dus, naderende, en zijn patiënt de pols voelende.  Zwak, lastitudo, niet allen hier blijven. Heen gaan. Wel ja, zei de reint, maar dankt, het is nu alles per klonken. Ik heb de verklaring opgemaakt, die de gewonde heeft afgelegd. Zo hij die nog verkies te horen en een status die te tekenen, dan zie ik geen zwaarheid de heer Huik onder handtasting te ontslaan. Want de depositie van Andries Matijssen is bij mij ook geen oortje waard. En na het geen onze vriend Heinz verteld, loopt hij meer kans, zelf de gal te kussen, dan de anderen aan te helpen. Lodewijk, enigszins bijgekomen zijn de, tonen zich bereid, de verklaring te horen lezen en te tekenen, een daad welke hij, schoon met moeite, ten einde bracht. Toen wilde weer afscheid van hem nemen, en ons verwijderen, maar hij gaf te kennen, dat zijn gemoed nog niet geheel ontlucht was, en dat hij nog iets met de heer van Linz had af te handelen, waarbij echt er alleen Rijnhoven en Ikgetuigen mochten zijn. Wees halvijver zocht, dat al de overigen het vertrek zouden verlaten. Als Rijnhoven daar aan had, bleef hij nog wel op de deur staren, als vreesende, dat iemand het in zijn hoofd mocht krijgen, terug te keren, en zich tot Rijnhoven wendende. Schaaf de gren al dicht, zei hij, met een ongeduldige beweging. En grijhuik, beschenk maar dat glas nog eens vol, mijn lippen branden. Ik bot hem het gevulde glas aan. Hij dronk het met langzame teugen ledig, terwijl wij al kan er aanzagen, niet zonder nieuwsgierigheid, maar dat alles op zouden uitdraaien. Eindelijk zet hij het glas nedig, al de van onder zijn dek, een papier voor de dag, het welk hij tussen de vingers vrommelde, en van Linz aanziende, begon hij in deze voegen. Gij hebt mijn vader, voegen gekend, meneer. Van Linz beantwoorde deze vraag met een koele buiging. Gij hebt waarschijnlijk vernomen, hoe zijn uiteinden is geweest, vervolgde Lodewijk. Maar wat gij, nog iemand weet, het gen ik zelf eerst op dit ogenblik vernomen heb, is het ziele leiden, waarmee hij zoveelen jaren geworsteld heeft, en dat hem tans het leven gekost heeft. Het is echt er nuttig dat Gij drie in hiermee de bekendzijd, op dat Gij tenminste bij anderen die geneigd mochten zijn over hem een onbarm hartig vondst te vellen, de getuigenis zou kunnen afleggen, dat hij meer te beklagen dan te veroordelen was.  Leed deze brief overluid, huik, en gezult beseffen welke uitwerking hij op mij maken moest. Ik nam het papier van hem aan en las. Het was de brief die Rijnhoof had mede gebracht en de inhoud luidde als volgt. Wanneer Gij deze brief ontvangt, mijn zoon, zal uw vader voor de rechterstoel der allerhoogsten verschenen zijn. En, zo de voeging van een sedert vijftien jaren gevolterd geweten, mij drinkt dit leven te verlaten, Gij ongelukkige, Gij die alleen in staat zou het geweest zijn, mij de rust terug te geven en mij met het leven te verzoenen, Gij verhaast de stap die mij de eeuwigheid invoert. Hou, dat ik vroeger gesproken had, maar wel ligt zou Gij aan mijn raad, aan mijn mens hebben gehoor gegeven en het hart pogend te winnen van haar die ik voor u bestemde. Een huwelijk tussen u en uw enicht had alles vereffend. Maar, wat zeg ik, het heeft zo moeten zijn. Gij waart een zo beminnelijke, zo deugtsame gade niet waardig, en ik was bestemd de straf voor mijn misdrijf te ontvangen en de schande die mij wacht in het graf te ontvlieden. Dan, de tijd is tekort, en ik moet mij haasten de laatste levenskrachten die mij nog overblijven te besteden. Luister dan, beklaag mij, vloek mij niet en laat mij een voorbeeld u tot lering strekken. Gij zou het wel gehoord hebben dat mijn broer en ik in vroegere jaren veel moeite hadden om behoorlijk rond te komen en die volgens onze vertuin buitens lands gingen beproeven. Mijn heeft er u bij verteld, dat ik gelukkig slaagde terwijl het hem tegen liep. Hoort tans voor het eerst de zuivere waarheid. Van mijn jeugd af had een onverzadelijke dorst naar schatten mij de ziel beheerst. Ik zag zoveel rijkdom en wilde om mij heen dat ik het denkbeeld niet verdragen kon voor anderen die mij in stand en geboorte gelijk waren te moeten onderdoen. En echt er schenig daartoe bestemd want mijn vader bezat weinig buiten het geen zijn anthem schonk en zijn levenswijze was niet van dienaart dat hij veel kon sparen. Ik besloot dus toen ik tot jongen links jaren gekomen was dat dan goed huwelijk het eerste middel zouden zijn om mijn doel te bereiken. Ik slaagde naar wens. Immers, ik dacht zo. Ik zag niet naar schoonheid of siel schaven.  Ik zocht slechts een rijke vrouw en trouwde haar schatten. Mijn eerste straf was het noodlottige leven dat ik met jouw moeder leidde. Ik wil daarover niet uitwijden. Zij stierf en toonde mij de haat die ze mij toedrog door bij uiterste wilde bepalen dat haar vermogen op u zou komen zonder dat ik daarvan enige vruchten zou mogen trekken. Ik was nu even ver als ik tevoren was. Ik besloot naar de westen gaan en daar mijn voortuin te beproeven terwijl ik u bij de meer vermogende familie uw haar moeder achterliet. De uitkomst beantwoorden wederom niet aan mijn verwachtingen. Na jaren vol tegenspoeds keerde ik terug en kwam Tulissebon aan. Daar ontmoet ik de graaf van Talavera die er voor de belangen van het Spaanse hoofd aanwezig was en ik hernieuwde met hem de kennis die ik vroeger met hem als Baron van Lins had gemaakt. Van hem bekwam ik tijding van mijn broedig die tevends zijn zwaager was. Zij hadden elk een jevrouw-reefseil getrouwd en vernam hoe deze, die insgelijks zijn voortuin buitenslands was gaan beproeven en zaken in de Levant had verricht Tulissebon werd verwacht. Ik nam voor zijn komsten te verbijden en werkelijk hij kwam wel draa opdagen maar zijn uiterlijk verriet geen rijkdom. Naarlijk was hij een paar dagen met ons geweest of hij werd door een hevige ziekte overvallen die hem na een korte ongesteldheid aan de rand des graf spracht. De graaf van Talavera deelde met mij de zorgen zijn verpleging en was de eerste die hem waarschuwde dat hij naar het oordeel des geneesheers weinige dagen levens meer overig had en oorde op zijn zaken stellen moest. Mijn broeder glimlachte op een droevige wijze. Dit laatste zal mij weinig moe te kosten zeiden hij. Ik had gehoopt mijn dochter mijn enigst pand te zullen terugzien en haar de welvaart die ik voor haar vergaarde zelf te brengen. Nu zal mijn broeder zich met die taakdienen te belasten. We zagen hoe kan er verwonderd aan de graaf en ik want we begrepen niet waar die welvaart schuilen kon. Toen haalde mijn broeder een dikke rotting voor de dag die aan zijn voet in einde lag en waarmede wij wegen het haar lompvatsoen meer malen de spot hadden gedreven. Hij verzocht mij de knop eraf te draaien en het geen zich daarin bevond op de tafel uit te schudden.  Ik deed silks en nu ontdekten wij met verbazing dat de stok hol en geheel gevuld was met edelgesteenten van een onschatbare prijs. Mijn broeder nam maar enige vanaf en mij die ter handstellende zei hij deze zijn voor u en zullen u zogei die met overleg verkoopt in staatszellen uw vertuin weder op te bouwen. De overige zult geen mijn dochter brengen als haar vaders ervdeel. Toen gelastte hij dat men een juwelier zou roepen. Er werd een invantaris opgemaakt waarop de prijzen volgens tractatie genoteerd werden en daarvan één afschrift aan mij en één aan de graaf ter hand gesteld terwijl wij beide stukken tekenen en de bestemming de juwenen daarop vermelden. Weinige dagen later stierf mijn broeder in mijn armen en terwijl zijn stervende mond mij zijn dochter aanbeval. Ik bleef niet langer te lissen want dan voor de begrafenis nodig was en zelde af naar Amsterdam. Ondertussen was ik weinig tevreden wanneer ik de vertuin die mijn broeder gemaakt had met de mijne vergelijk en zonder te bedenken dat hij geen genot van zijn moeizam verkregen schatten had gehad terwijl ik de toekomst nog voor mij had dacht ik er slechts aan om mijn nicht te beneden die zo gemakkelijk aan een erfenis kwam waarop ik zonder haar alleen aansprakshoudig had gehad hebben. Nu fluisterde mij de duivel in. Waarom zou jij die schat aan uw nicht brengen? Behoudt hem voor u zelf drijverhandel mede en maak het op een andere wijze goed met de dochteruws broeders. Geen haand zal er naar kraaien en de graaf van talveren zal er zich in Spanje niet over bekommeren of jij aan het vertrouwen uw stervende broeders beantwoord hebt. Ik was te Amsterdam zonder tot een besluit gekomen te zijn. Mijn was al daar reeds van de doodmijnsbroeders onderricht en tegelijk overtuigd zozeer had hij zijn winsten bedekt gehouden dat hij arm gestorven was. Nu had ik de zwakheid of noem het de laagheid de lieden niet uit de droom te helpen. Ik verkocht mijn juwelen of liever die mij naar nicht niet opeens maar langzamerhand en begon een handel die ik meer en meer uitbreiden. Ik was voorspoedig. Het scheen alsof het onrechtvaardig verkregen geld in mijn handen moest gezegend worden. Dan innerlijk was ik verre van mijn voorspoed te genieten.  Enige jaren waren verlopen toen ik nog ceder ik bij de herinnering een brief van de graaf van Talavera ontving. Hij had, schreef hij, vernomen dat ik zeer vermogend was geworden terwijl men van mijn nicht niets afwist. Kortom de brief gaf niet onduidelijk te kennen dat hij iets van de zaak vermoeden. Hij eindigde met mij te melden dat hij duplicaat van de inventaris naar Amsterdam zou overzenden en bij de notaris bouwveld toen deponeren. Dit bericht ontzette mij. Om tegen de dreigende slag gewapend te zijn liet ik daar stond mijn nicht van de school komen waar ze zich bevond, nam haar bij mij en behandelde haar als mijn eigen kind, voornemend zijn de om zo ik aangeklaagd werd, dadelijk rekening en verantwoording te doen. Maar nu bekwam ik de tijding dat de graaf in ongenade en naar Amerika was. En een jaar daarna verspreiden zich het gerucht van zijn dood. Ik was tans van mijn grootste zorg ontslagen want ik hoopte altijd dat hij zijn bedreiging om de papier over te zenden niet hadden uitvoergelegd. Intussen had ik Henriette als een dochter liefgekregen en hoe meer ik haar leerde kennen en waarderen, hoe veller verwijtingen ik mij deed van haar een vermogen te hebben onthouden dat haar rechtmatig toe behoorde. Toen kwam het denkbeeld bij mij op dat een huwelijk tussen u beiden alles in het gelijk zouden brengen. En ik behoef u mijn streven naar dat doel niet voor de gees terug te brengen. Het is u genoeg bekend. Verbeeld u mijn schrik toen ik enige dagen geleden de man die ik doodwaande ten huizen van de Notaris bouwveld ontmoeten en van hem hoorde dat de bewuste inventaris zich onder andere papieren bevond die hij in de tijd wel verzeegeld na Amsterdam had overgezonden en nu was komen terug eisen. Terwijl hij tevens dreigde mijn gedrag openbaar te zullen maken. Ik had ook toen nog mijn voorslagen schanden kunnen voorkomen door aan mijn nicht haar vermogen uit te keren en erbij te voegen dat ik haar om wijze redenen tot nog toe verborgen had gehouden hoe rijk zij was. Maar valse schaamte belette mij die stap te doen daar ik vreesde dat er waren toetracht der zaak bekend zouden worden. Ik smeekte derhalve de heer van Lins mij mijn goede naam niet te ontroven.  Ik stelde hem uw huwelijk met herriette als een bepaalde zaak voor. Ik bood hem mijn invloed bij onze bewindslieden. Mijn hulp ter ontvluchting aan. Door mijn gebeden verwonnen nam hij aan om zodra hij in veiligheid zou zijn en de tijding van uw huwelijk bekomen had mij het noodlotig duplicate te zenden. Uw onberade daad om de man van wie ik alles te vrezen had in handen de justitie te leveren heeft al mijn pogingen vereideld. Het bewuste stuk is daardoor met de overige bij hem gevonden papieren in beslag genomen naar Amsterdam gezonden en in handen van de heer hoofdofficier. Zo even kom ik van zijn kantoor. Hij had mij laten roepen om te vernemen wat het opschrift Inventaris der juwelen enzovoort toebehoord hebende aan de heer Hendrik Blaak en tans het eigendom zijn haar dochter Henriette Blaak te beduiden had. Wat ik geantwoord heb weet ik niet maar ik weet wat het gevolg zal zijn in die dit stuk geopend wordt en de schande die mij wacht wil ik niet beleven. God vergeven mij de misdadige wijze waarop ik dit leven verlaat. Hij vergeven mij de slechte tucht waaronder ik u gehouden heb. En doe u tot inkeer komen op dat jij van de verkeerde weg terugtreet die jij tot nog toe bewandeld hebt en u spiegelt aan het vreselijke voorbeeld van uw ongelukkig gevaardig Jacobus Blaak. Gij ziet het mijne heren zei de Lodewijk toen ik ten einde gelezen had terwijl hij zijn hoofd in de handen verborgen. Ik ben de oorzaak van mijn vaders dood maar tans vraag ik u om raad u die tot nog toe alleen met het geheim bekendzijd is er niet aan te doen om zijn nagedachtenis te sparen. Wat Henriette betreft zij zal hebben wat haar toekomt en meer dan dat. Meneer antwoorden van Lins de heer Rijnhoven heeft mij de mij ontnomen papieren teruggebracht indien het bewuste stuk zich daarbij bevindt zal ik het aan u niet zenden. Zij alleen kan beslissen wat daarmee de gedaan moet worden. Hier werd aan het deur getikt en een notaris aangediend met wie wij de leider alleen lieten. Twee dagen later gedurende welk ik hem vaak bezogd had plies hij de laatste adem uit. Na het lijkt hebben doen kisten nam ik met dat overschot en onze Hollandse vrienden de terugreis aan naar Amsterdam.  It was de Harlingen dat ik afscheid nam van de heer van Lins en zijn dochter die nu voornemend waren hun reis ter land voor te zetten. Nu, mijn vriend, zeiden de eerst genoemde terwijl hij mij de hand schudde. Nu zal het toch eindelijk wel voor goed zijn dat ik u verwel zeg. Veel zegen op uw ondernemingen. Ik draag u de belangen mij naar niet plaak op want ik verwijd mij half en half dat ik er niet beter voor gezorgd heb. Doch zo iemand zult gij die behartigen. Gij hebt er dubbele reden toe. Ik vrees maar, zeid ik, dat zij nog te veel tegen mij zal ingenomen zijn om mij tot haar zaakwaarnemer te benoemen. Heb ik u niet van tegen deel verzekerd, zeiden Amelia, langzaam het hoofdschuddende en op een toont van wie moedig verwijt. Ga tot haar en vrees niet haar de gehele onbewimpelde waarheid te verhalen. Zij zal u geloven. Wees daar overtuigd van. En wanneer gij haar ziet, stel haar dan uit naam van haar nicht dit aandenkend ter hand en verzoek haar uit liefde voor mij te willen dragen. Dit zegende rijkte ze mij een halsband toe. Die zegt het duurende haar verblijven op haar schelling van haar eigen schone haren gevlochten had. En aan welks uiteinden zij een effen gouden kruisje had vastgemaakt. En zult gij mij geen aandenken laten? Voeg ik, terwijl ik haar met hartelijkheid de hand drukte. Tans niet, ik zal u bij lichter één zenden wanneer wij op de plaats onze bestemming zullen zijn. En dan wacht ik er één van u en van u vrouw. Met deze woorden beantwoorden zij mijn handdruk. Sloeg zich de sluie over het gelaat en stapt de haastig in de wagen die haar wachten. Haar vader nam plaats nevens haar. De zweep des voormands klapte en het rijdtuig voerde bijden uit mijn gezicht. Ik heb haar nimmer teruggezien. 18 uur later was ik thuis in de armen mijn ermoedig. Ik zal niet beproeven de gewaarwoordingen te beschrijven welke ons allen bij dit wederzien bezielden. De volgende dag kwam Rijnhover mij afhalen om naar m'n je vrouw plaak te gaan die naar zijn zegen verlangt had ons bijden te spreken. We vonden haar alleen in een voegsaam rauwgewaad bevallig als altijd maar bleek, afgemat en diep bedoefd.  Zij bloosten even toen ze mijn weder zag maar herstelde zich ter stond bot ons stoelen aan en zette zich over ons. Gij beide mijn heren fing zij aan. Zij het getuigen geweest van het overlijden van mijn rampsalige neef. Ja, m'n je vrouw antwoordde ik naar enig papieren tastende die ik in mijn roksak had. En ik ben belast een ogenblik, hernam zij. Al eerwij over iets anders spreken wist ik te weten of iemand buiten u en de heer van Lins kennis draagt van zekere brief door mijn oom aan Lodewijk geschreven. Niemand, antwoordde ik. Ik heb die brief en zal u dien zo u edelen verlangt ter hand stellen. Benevend? Ik zal die afwachten, zeiden zij. Maar vooraf moet ik u nog zeggen dat ik een brief heb van mijn oom van Lins waarin hij mij de aanleiding mededeelt welke mijn ongelukkig oom blaakt tot de stap die hij deed bewogen heeft en mij tevends een stuk zend volgens het welk ik recht op een aanzienlijk vermogen zou hebben. Ik heb geweend bij het zien van mijn vaders naamtekening en bij de gedachte aan al de moeite die de brave man te gegeven heeft om voor mij een vermogen te vergaderen. Ik heb die naamtekening er uitgesneden aan het stuk zelf verbrand. Hoe, Ribreinhover verbaasd uit een zo pracheus document. Ik ben te veel aan mijn oom verschuldigd. Ik heb te veel bewijzen van zijn liefde ontvangen om tot loon daarvan nu hij dood is zijn goede naam aan te randen. Niemand dan ons is het geheim bewust. Lodewijk heeft het in het graf meegenomen. Mijn oom van Lins zal zwijgen indem ik hem verzoek. Ook van u mijne heren wacht ik hetzelfde. Mijn schrijft de dood mijn ooms aan een beroerde toe. De ware toedracht ter zaak kan dus voor elk verborgen blijven. Maar weet u edelen wel, me juffig, zei de Rijnhoven, dat jij een importan kapitaal hebt opgeofferd ten gerieven van een paar dozijn collateralen die u geen dank voor zullen weten. Mijn juffrouw ofert niet zop, zei ik, en hoewel de verdiensten van haar handelwijze even groot blijven, de nadelen daarvan worden geheel weggenomen door het stuk dat ik de eer heb hard te overhandigen.  Het is het testament van de heer Lodewijk-Blaak, natuurlijk erfgenaam zijn vaders, waarbij hij, op enige legaten na, zijn nigt, me juffrouw Henriette Blaak, aanstelt tot zijn universele erfgenaam. Henriette dan bevende het papier aan dat ik haar doorhand stelde. Haar ontroering belette haar te spreken en zij antwoorden niets op de gelukwensingen van Rijnhoven. Mijn juffrouw, vervoegde ik, toen zij weder wat bedaarder was geworden. De overledenen heeft in de laatste uren zins levens verlangt dat ik de man zou zijn die u dit afschrift van zijn uiterste wil aanboot. Hij vocht erbij dat het u wellicht aangenaam zou zijn dat stuk uit mijn handen te ontvangen mag ik mij vleien dat hij waarheid gesproken heeft? Mijn heer, antwoorden zij, terwijl een hoogrood haar gelaad overdekte. Het is u ongetwijfeld bekend dat ik op de morgen van haar vertrek uit Amsterdam een bezoek heb gehad van mijn nigt Amelia. Ik zag verbaasd op. Zo had die brave ziel niet geschroomd, zich aan een wellicht onaangename ontvangst te wagen om mij naar voorspraak te zijn. Het stellige der verzekering die zij mij gegeven had was mijn tans opgelost. En mag ik hopen, zei ik, dat dit bezoek uw gunstige gedachten van mij heeft toen opvatten? Amelia is een engel, zei de Henriette. En ik vergeef het u nooit dat hij niet smoorlijk op haar verliefdheid geraakt. Wat zij zeiden, hoe zij, in het kort, ik ben verplicht uw verschooning te vragen voor de verkeerde gedachten die ik van u had opgevat. Zes maanden later kondigde de voorzanger in de oude kerk met zijn neustem, waarvan in de derde hoogstuk deze geschiedenis gesproken is, werkelijk aan, dat er trouwbelofde bestonden tussen Willem-Andries Rijnhoven, Heer van Wijdeplas, Groene Wout en Binnengeest, Jongkman, met m'n jevrouw Susanna aan lette huik Jongendochtig, maar liet daarop een gelijke aankondiging volgen betreffende meester Ferdinand Huik en m'n jevrouw Henriette Blaak. Hier eindigt het verhaal van de heer Huik. Daarachter stond, met de hand van m'n jevrouw Stouwvachig, het na volgende geschreven. Indien het bovenstaande verhaal een roman waren, zou men de schrijver met recht te lasten kunnen leggen dat hij de lezer in het onzekeren laat onder het lot van sommige personen die in zijn lot gevallen een merkwaardige rol spelen.  Daaraat echter zijn doelsgeind geweest te zijn naar waarheid te vertellen wat hem overkomen is, moet men hem veel eer prijzen dat hij niet meer heeft boekgesteld dan hij met zekerheid wist. Vreemd intussen komt het mij voor dat hij niet met een woord melding maakt van dat geen erverre geschiet is met de baron van Lins en zijn een bemiddelijke dochter. Welicht was hun lateren levensloop aan zijn kinderen voor die hij zijn opstel vervaardigde genoegzaam bekend. Wat mij betreft, ik wil niet ontfijnzen dat ik mij zeer teleurgesteld vond toen ik aan het slot komende niet te weten kwam of hij met een zwerver en zijn lieve dochter later nog door prifwisseling of anders sinds de betrekking onderhouden bleef. Gelukkig echter kende ik de ware naamdesmans die in het handschrift onder zoveel verdichte namen voorkomt en wist ik uit de geschiedenis hoe hij de russische taar belangrijke diensten bewees en tot hoge waardigheden opklom zonder echter ooit de bijzondere vriendschap des alleenheersers te verwerven. Dezelfde onbuigzaamheid van karakter die aan vroeger rits zoveel vijanden en tegenspoede berokkend had en die er met de jaren niet op verbeterd was maar veel eer in balsturige hoofdigheid en vrevel ontaard was niet geschikt om hem bemind te maken bij een vorst die zelf een onverzettelijke wil bezat maar na hij alles wilde doen buigen. Er ontstonden vaak hooglopende verschillen tussen hem beiden en alleen het nut dat hij begreep van de baron van Linz te kunnen trekken om zijn moskoffieten in bedwang te houden weer hield Peter hem naar Siberië te bannen. Wat Amelia betreft zie hier de narichten die ik omtrend haar bekomen heb van Lieden die zich haarig nog herinnerden. Zij leiden in de eerste jaren van haar verblijf in Rusland een stil en afgetrokken leven en weder stond al die tijd het verlangen haar vaders dat zij zich ten hove zouden vertonen. Eindelijk echter gaf zij toe en schonk zelfs haar hand aan een gunstelling des tsars een beschaafd en waardig edelman maar die tweemaal haar jaren had. Onzeker is het of zij dit huwelijk alleen aanging om haar vader te believen. Misschien was zij werkelijk de vreemdeling genegen en had zij de ongelukken geneiging die zij in Holland had opgevat overwonnen welke haar handelingen bestuurde meer dan de woorden van het verhaal doen vermoeden.  Hoe dit zij zij leiden een voorbeeldig leven verspreiden wel dalen om zich heen en stierf in hoogen ouderdom gezegend door al wie haar gekend had. De heer hoofdofficier Huyk en zijn brave gaden hadden het geluk meestal hun kinderen en zelfs etterlijke hunner kleinkinderen gehuwd en in goede doen te zien. Uit de aanvang van het handschift kan men zien dat het verenandende zijnen voorspoedig was gegaan en nog zijn hun naakomelingen in Amsterdam en elders geacht en gezien. Ook mevrouw Rijnhoven leefde zeer gelukkig met haar man die, gelijkbaar heeft kunnen opmerken, inderlijk veel beter was dan hij zich oppervlakken gaat doen kennen. Zij wist hem met verstand te leiden en tot een nuttig en werkzaam leven op te wekken. Hij zeiden dan ook na zijn huwelijk of er iets vroeger aan alles slempmalen en wilde partijen verwel, klomt het hoge ereanten op en bewees de staat belangrijke diensten. Kaspar Wijnstube, na vruchteloos gepoogd te hebben, zich toegang te verschaffen tot de hogere kringen daarmaatschappij en zich daarin echt schien in te zoeken, toch niet ongehuild willende sterven, trouwden met zijn keukenmijd, bij wie hij etelijke kinderen verwekten, die betere opvoeding ontvangende dan hem te beurt was gevallen, hun geringen afkomst langzamerhand deden vergeten. Ook zij wonen geld en hun nageslacht verkeerd tans dagelijks met die familien, wie je bekend schaft, de wellest van Kaspar zou hebben uitgemaakt. Van de Makelaar Velters heb ik weinig kunnen vernemen. Alleen blijkt mij uit een oud-adresboekje dat hij in de laatste helft haar vorige eeuw kerkmeester van de Oosterkerk en dus nog in leven was. Hij schijnt wijszelijk de poëzie voor meerwinst geefende werkzaamheden te hebben laten varen, althans gedichten van hem zijn mij nooit voorgekomen. De mengelingen van Helding kan mij nog in sommige boekerijen van deftig gelieden en ook nu en dan hoor ik op stalletjes aantreffen. Ik twijfel echt of zij ooit veel lezers vinden. Gerustselijk mag men aannemen dat hij het dubbele huwelijk waar het verhaal medesluit zal bezongen hebben en dat tanten van Bemten nietachtelijk gebleven zal zijn om de diergelegenheid een luisterijk feest te geven. Zagarías Heins ging evenig voort met aan de justitie trouwe diensten te bewijzen. Met de aanvaarding zijn er nieuwe betrekking zeiden hij het schilderen waar wel en de kunst heeft daar niet bij verloren. 