Negerhut | Harriet Beecher Stowe | Literary Fiction | Sound Book | Dutch | 8/17
17. hoofdstuk van de negerhut. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Marcel Kunders. Negerhut de Harriette, bij gesto, in de vertaling van CM-mensing. 17. hoofdstuk. Een vrijman die zijn vrijheid verdedigd. Er heerste zekere stille drukte in het huis van de Quaker, toen de dag ten avond neigde. Rachel Helliday ging bedaard heen en weder en bracht van haar huislijke voorraad een aantal benodigdheden bij een. Welke in ene kleine ruimte konden gepakt worden voor de zwervelingen die in de nacht zouden vertrekken. De avondsschaduwen strekten zich oostwaarts en de ronde, rode zon, toefde als het waren pijnzend bij de gezichtseindig. Terwijl haar gelestralen zacht in het slaapkamertje schenen, waar George en zijn vrouw bijelkanden zaten. Hij had zijn kind op zijn knie en de hand zijn er vrouw in de zijne. Beide gezicht stond nadenkend en ernstig en er waren sporen van tranen op hun wangen. Ja, Heliza, zei de George, ik weet dat al wat hij zegt waar is. Gij zei het een goed kind, veel beter dan ik en ik zal trachten te doen gelijk, gij zegt. Ik zal trachten te handelen gelijk een vrijman betaamd. Ik zal trachten het gevoel van een Christen te koesteren. God almachtig weet dat ik wel heb willen doen, dat ik mij ingespannen heb om wel te doen, toen alles tegen mij was. En nu wil ik al het verleden vergeten en harde en bittere aandoeningen smoren en mijn bijbelezen en een goed man leren worden. En als wij in Canada komen, zei de Elieze, kan ik u helpen. Ik kan heel goed dames kleren maken en fijn goed wassen en strijken en met ons beiden zullen wij wel genoeg verdienen om van te leven. Ja, Elieze, zolang wij Marel Kander en ons kind lief hebben. O, Elieze, als die mensen maar eens wisten welke zegen het voor een man is, dat zijne vrouw en zijne kinderen hem toe behoren. Ik heb mij dikwals verwonderd dat een man die zijne vrouw en kinderen zijn eigen kon noemen. Zicht nog over iets anders kwelden. Ik voel mij nu rijk en sterk, hoewel wij niets hebben dan onze blote handen. Het is mij, alsof ik God, nauwelijks om iets meer zou durven vragen.  Ja, hoewel ik alle dagen zwaar gewerkt heb tot ik nu 25 jaar oud ben en geen cent geld bezit en geen dak om mij te dekken en geen plekje grond dat ik mijn eigen dom kan noemen. Toch, als zij mij nu maar met vrede willen laten zal ik tevreden zijn, dankbaar zijn zal ik werken en het geld voor u en mijn kind terugsenden. Wat mijn oude meester betreft, ik heb hem vijfvoudig alles betaald wat ik hem ooit gekost heb. Hem ben ik niet schuldig, maar wij zijn nog niet geheel buiten gevaar, zei de Elisa, wij zijn nog niet in Canada. Dat is waar, antwoordde George, maar het is als rook, ik reeds de vrije lucht. En dat maakt mij zo sterk. Op dit ogenblik werden er in de grote kamerstemmen gehoord, die een ernstige gesprek hielden en Weldra werd er aan de deur geklopt. Elisa opende haar schielijk. Simeon Helidé was daar met een van zijn gelovensgenoten die hij als Phineas Fletcher binnenleidde. Phineas was lang en mager. Hij had rood haar en een gezicht waarvan de uitdrukking schanderheid en sluwheid aanduiden. Hij had lang niet het stille kalme voor de wereld onverschillige voorkomende van Simeon, maar in tegendeel een bijzonder scherp en wakker uitzicht als iemand die hier enigszins groots op is dat hij weet wat hij doet en goed voor zich ziet. Engenaardigheden die vrij zondeling bij zijn stijve kleding een manier van spreken of staken. George, onze vriend Phineas, heeft iets van belang ontdekt voor u en uw gezelschap, zei de Simeon. Het zou goed voor u zijn dat te horen. Dat heb ik, zei de Phineas, en het bewijst hoe nuttig het is dat een man op zekere plaatsen altijd met een oor open slaapt, gelijk ik altijd gezegd heb. De vorige nacht voortoefde ik in een kleine, eenzame herberg aan de weg achterwaarts. Gij weet de plaats nog wel Simeon, waar wij verleden jaar appelend verkocht hebben aan die dikke vrouw met grote oorringen. Nu, ik was moeder van het harder rijden en na mijn avondmaal legde ik mij op een hoop zakken in een hoek neer. En dekte mij met een buffelhuit om te wachten tot mijn bed gereed was.  En wat doe ik anders dan vast in slaap vallen? Met een oor open, Phineas, zei de Simeon koeltjes, nee, ik sleep met beide oren en al een paar uren lang. Want ik was tamelijk moeder, maar toen ik tot mijzelf kwam, bevond ik dat er enige mannen in de kamer waren, die aan de tafel zaten te drinken en te praten. En ik dacht dat ik eerlijk veel beweging maakte, even moest zien waar zij aan bezig waren. Vooral daar ik hen iets over de kwakers hoorde zeggen. Dus zijn zij zeker in het kwakersdorp, zeiden erin. Toen luisterde ik met beide oren en bevond dat zij juist over ditzelfde gezelschaps spraken. Dus bleef ik liggen en hoorde hen al hun plannen overleggen. Deze jongeman, zeiden zij, zou wedernaak en tuckie gezonden worden naar zijn eenmeester, die een voorbeeld aan hem zou stellen. Om alle negers het weg lopen af te leren. En zijn vrouw zouden twee van hen naar Orleans brengen om te verkopen. En zij rekenden 16 of 1800 dollars voor haar te krijgen en het kind, zeiden zij, moest naar een handelaar die het gekocht had. En dan waren er de jonge Jim en zijn moeder, zij zouden weer naar hun eenmeesters in Kentucky. Zij zeiden dat er twee constables waren in een stadje en weinig verderop, die met hen zouden gaan om hen te vatten. En de jonge vrouw zou voor een rechter gebracht worden. En een van die lieden, die klein en wel bespraakt is, zou zweren dat zij zijn eigendom was en haar aan hem laten overleveren. Zij hebben een recht begrip van de weg die wij vannacht willen nemen. En zij willen ons nazetten, zes of acht man sterk. Dus, wat is er nu te doen? De groep die na deze mededeling in verschillende houdingen staan bleef, was een schilderwaardig. Rachel Helliday, die het kneden van het bakselbeschuit had laten staan op het nieuwste horen, stond daar nu met opgeheven, bemeelde handen en een zeer verslagen gezicht. Simeon stond ernstig te pijnzin. Elieze had haar armen om haar man geslagen en zag naar hem op. George stond daar met dichtgeknepen vuisten en gloeiende ogen. Zijn blik was gelijk die van ieder ander man zou mogen wezen als zij een vrouw bij opbod verkocht en zijn zoon aan een handelaar overgeleverd zou worden. Alles onder het schilderwetten van een christelijk volk.  Wat zullen wij doen, George, zei de Elisaflow. Ik weet wel wat ik doen zou, antwoordde George en ging het kamertje weder binnen om zijn pistolen na te zien. Ja, ja, zei de Finias, Simeon toeknikende. Gij ziet wel wat er op volgen moet. Ik zie het, zei de Simeon, met een zucht. Maar ik bid dat het zover niet komen zal. Ik wil niemand met mij of voor mij in gevaar brengen, zei George nu. Als gij mij uur kar wilt lenen en de wegbeduiden, zal ik alleen naar de volgende schelplaats rijden. Jim heeft reuze kracht en is zo dapper als de dood en de wanhoop en ik insgelijks. Dat is wel vriend, zei de Finias, maar gij zult toch een voerman nodig hebben. Al het vechten zal met genoegen voor uur worden gelaten, maar ik weet een paar dingen van de weg. Die gij niet weet, maar ik wil niemand in ongelegenheid brengen, zei de George. In ongelegenheid herhaalde Finias met een zondelingen glimlach. Als gij mij in ongelegenheid brengt, wees dan zo vriendelijk om met mij te laten weten. Finias is een wijs en bekwaarman, zei de Simeon. Gij doet wel, George, met u naar zijn oordeel te voegen. En vervolgde hij, zijn handvriendelijk op George schouderen leggende en naar de pistolen wijzenden, wees niet al te haastig met de jongbloedersheet. Ik zal niemand aanvallen, antwoorde George. Al wat ik van dit land vraag, is dat met mij met vrede laat, en ik zal vreedzaam heen gaan. Maar hij zwegen een ogenblik en zijn gezicht werd donker. Er is ene zuster van mij op de markt van Nieuw Orleans verkocht. Ik weet waartoe men haar verkocht. En ik zal het aanzien dat zij mijn vrouw nemen in haar verkopen, terwijl God mij een paar sterke armen gegeven heeft om haar te verdedigen. Nee, zo helpen mij God. Ik zal tot de laatste adem toch vechten. Eer zijn mij een vrouw en mijn zoon krijgen. Kunt jij mij laken? Geen stervelijk mens kan u laken, George. Vlees en bloed kunnen niets anders doen, zei de Simeon. We over de wereld vanwege de ergernis. Maar we over hen door wie de ergernis komt. Zou het gij in mijn plaats niet hetzelfde doen, meneer? Ik bid dat ik niet beproefd worden, antwoordde Simeon. Het vlees is zwak.  Ik denk dat mijn vlees in zulke een geval tamelijk sterk zou zijn, zei de Phineas. Een paar armen uitstekende, die naar de weekend van de windmolen geleken. Ik ben niet zeker, vriend George, of ik niet wel een kerel voor u zou vasthouden als gij een rekening met hem had af te doen. Indien de mens ooit het kwaad behoort te wederstaan, zei de Simeon, dan moet George de vrijheid gevoelen om dit nu te doen. Maar de leidslinen van ons volk hebben ons een meer uitmuntende weg geleerd, want de toerndesmans werkt godsgerechtigheid niet. Maar deze strijd bitterlijk tegen de bedorvenwilders mensen, en niemand kan haar ontvangen dan zij aan wie zij gegeven wordt. Laten wij de heer bidden dat wij niet verzocht worden. Dat doe ik ook, zei de Phineas. Maar als wij al te zeer verzocht worden, wel nu, laten zij voor zich zien, dat is alles. Het is duidelijk dat gij geen vriend geboren zijn, zei de Simeon met een glimlach. De oude natuur blijft nog tamelijk sterk in u. Om de waarheid te zeggen, Phineas was een forse, hardhandige bosman geweest. Een geweldig jager en scherpschutter. Maar verliefd op ene bevallige kwaakerin, was hij door de maktharre bekoorlijkheden bewogen, om zich bij het gezelschap in deze strijd te voegen. En hoewel hij een eerlijk, nuchter en nuttig lid de gemeente was, en een niets bijzonders op zijn gedrag was te zeggen, konden toch de meergeestelijk gezinden niet nalaten, een bijzonder gebrek aan heilige zachtmoedigheid bij hem op te merken. Vriend Phineas zal altijd zijn eigene manieren hebben, zei de Rachel glimlachende. Maar wij allen denken, toch dat zijn hart op de rechte plaats zit. Wel nu zei de George, is het niet best dat wij onze vlucht verhaasten. Ik ben te vier uren opgestaan en heb allen spoed gemaakt. Twee of drie uren voor hem, als zij vertrekken op de tijd die zij afspraken. Het is in alle gevallen niet veilig te vertrekken, eerder donker is, want er zijn enige boze mensen in de dorpen verderop, die genegen konden zijn om zich met ons te bemoeien, als zij onze wagen zagen. En dat zou ons meer ophouden dan het wachten. Maar over twee uren denk ik dat wij het kunnen wagen.  Ik zal naar Michael Cross gaan en hem vragen, om op zijn harddraver achter ons aan te komen, een onderweg scherp uit te zien en ons te waarschuwen, als er een gezelschap aankomt. Michael heeft een paard, dat de meeste andere paarden spoedig kan vooruitlopen. En hij zou vooruit kunnen rijden en het ons doen weten, als er ene gevaar was. Ik ga nu Jim en de oude vrouw waarschuwen, om zich reed te houden en naar de paarden te zien. We zijn een goed eind vooruit en hebben dus kans om in veiligheid te komen, eer zij ons inhalen. Heb dus goede moed, vriend George. Dat is niet de eerstemaal, dat ik met uw volk lelijk in het nauw ben geweest, zei de Phineas, terwijl hij de deurs loopt. Phineas is rander, zei de Simeon. Hij zal ook het beste doen, dat voor u gedaan kan worden, George. Werkelijk, ge brengt u voor ons in ongelegenheid, zei de George. Ge zult ons, zeer verplichtend, vriend George, met daarvan niets meer te zeggen. Wat wij doen, zijn wij volgens ons geweten verplicht om te doen. Wij kunnen niet anders. En nu, moeder, zeiden hij, zich naar Rachel kerende, spoet u met uw toeverijtselen voor deze vrienden, want wij moeten hen niet vastende heen zenden. Terwijl Rachel en haar kinderen bezig waren met koorkoptebakken, ham en hunders te braden en andere toeverijtselen voor het avondmaal te maken, zaten George en Elisa in hun kamertje, met de armen om Elkander heen geslagen en in zulke gesprekken verdiept, als man en vrouw met Elkander moeten hebben, wanneer zij weten dat zij over weinige uren voor altijd van Elkander gescheiden kunnen worden. Elisa, zei de George. Mensen die vrienden, huizen, land en geld en dat alles hebben, kunnen Elkander niet zo lief hebben als wij, die niets hebben dan Elkander. Voordat ik u kende, Elisa, had niemand mij ooit lief gehad, behalve mijn ongelukkige moeder en zuster. Ik zag de armen Emily nog op de ochtend, toen de handelaar haar mede nam. Zij kwam naar de hoek waar ik lach te slapen en zijde, armen George, uw laatste vriendin gaat heen.  Wat zal er van u worden, armenjongen? En ik stond op en sloeg mijn armen om haar heen en schrijde en snikte en zij schrijde ook en dat waren de laatste vriendelijke woorden die ik in tien lange jaren gehoord heb en mijn hart verdroogde, geheel en al, tot ik u ontmoeten. En toen gij mij lief had, wel, het was bijna als of iemand uit de dood werd opgewekt. Ik ben sederdien tijd een nieuw mens geweest. En nu, Elisa, zal ik mijn laatste droppel bloed geven, maar zij zullen u niet van mij afnemen. Wie u krijgt zal over mijn lijk moeten stappen. O, heren, weesbarmartig, zijde Elisa snikkende, als hij ons Maarten samen uit dit land wil laten komen. Dat is al wat wij vragen. Is God dan op hun zijde, zijde George, minder tot zijn vrouw sprekende dan zijn eigen bittere gedachte uitstortende. Ziet hij al wat zij doen? Waarom laat hij zulke dingen gebeuren? En men zegt dat de Bijbel op hun zijde is. Zeker is alle macht op hun zijde. Zij zijn rijk, gezond en welvarmt. Zij zijn leden van de kerk en denken in de hemel te komen. Het gaat hun goed in de wereld en zij hebben in alles hun zin. En armen, oprechten, getrouwen Christenen, Christenen zo goed of beter dan zij, liggen in het stof onder hun voeten. Zij kopen en verkopen hen en drijven handel met hun harte bloed. Hunne zuchten en tranen en God laat hun dat toe. Vriend George zei de Simeon uit de keuken, luisterens naar deze psalm. Hij zal hun misschien goed doen. George groof zijn stoel naar de deur en Elisa, haar tranen afdrogende kwam ook nader om te luisteren, terwijl Simeon las. Maar mij aangaande, mijn voeten waren bijna uitgeweken, mijn treden waren bij kans uitgeschoten. Want ik was neidig op de dwazen, zingde de goddelose vrede. Want er zijn geen banden tot hunne dood toe en hunne kracht is fris. Zij zijn niet in moeite als andere mensen en worden met andere mensen niet geplaagd. Daarom omringt hen de hovaardij als een keten. Het geweld bedekt hen als een gewaad. Hunne oogend puilen uit van de vet. Zij gaan de verbeeldingen des harten te boven. Zij mergelen de lieden uit en spreken booselijk van verdrukking. Zij spreken uit de hoogte.  Daarom keert zijn volk zich hier toe, als hun wateren eens volle bekers worden uitgedrukt. Dat zij zeggen, hoe zou God het weten? En zou er wetenschap zijn bij de allerhoogste? Is het nu zo niet, dat jij denkt, George? Zo is het waardelijk, antwoordde George, zo goed als of ik het zelf geschreven had. Hoor dan, zei de Simeon. Nochtans heb ik gedacht om dit te mogen verstaan, maar het was moeite in mijn ogen. Totdat ik in godsheilig dommen inging, en op hun einde merkte. Immers zet jij hen op gladde plaatsen en doet hen vallen in verwoestingen. Als jij opwaakt, oheer, dan zult jij hun beeld verachten. Ik zal dan gedurengelijk bij u zijn. Gij hebt mijn rechterhand gevapt. Gij zult mij leiden door uw een raad, en daarna zult gij mij in heerlijkheid opnemen. Het is mij goed naarbij God te wezen. Ik zet mij betrouwen op de heren. Deze woorden van heilig vertrouwen, door de vriendelijke oude man uitgesproken, waren als hemelmuziek, om de onrustend geest van George te stillen. En toen het lezen ophield, droegen zijne trekken een uitdrukking van kalmte en onderwerping. Indien deze wereld alles was George, zei de simuon, dan mochten wij wel vragen, waar is de heren? Maar het zijn dikwijls tegrenen, die het minste in dit leven hebben, welke hij voor zijn koninkrijk uitkist. Stel uw vertrouwen op hem, en wat u hier ook overkomen, hij zal hierna malens wel maken. Indien deze woorden door een vermaaner van de gewone soort waren gesproken, in Wien's mond, zij slechts vroomen, redelijk kunstige spreekwijze zouden geweest zijn, zouden zij misschien niet veel indruk hebben gemaakt. Maar uit de mond van iemand, die zich voor de zaak van God en de mens dagelijks koelbloedig aan boeten en gevangenis bloot stelde, hadden zij een gewicht dat men niet kon nalaten te gevoelen. En beide ongelukkige vluchtelingen bevonden dat hun daardoor kalmte en kracht werden ingeboezemd. Nu nam Rachel, Elisa, vriendelijk bij de hand, en bracht haar naar de tafel, waarop het avondmaal gereed stond. Toen zij zaten, werd er zachtjes aan de deur geklopt, en daarop trat Rut binnen. Ik kom eens even aandopen, zeiden zij, met deze kouzjes voor de kleine jongen, driepaar van lekkere warme wol. Het zal zo koud zijn, weet je, daar in Canada.  Houdt geweld goede moed, Elisa, vervolgde zij, kwam de tafel om naar haar toe en drukte haar hartelijk de hand. Terwijl zij tegelijk Harry een kruidkoekje toestopte. Ik heb een pakje daarvan voor hem mede gebracht, zeiden zij, trekkende om het bedoelde pakje uit haar zak te krijgen. Kinderen, weet geweld, willen toch altijd eten. Oh, dank u, hij zei het al te goed, zeiden Elisa. Kom Rut, ga mede aanzitten, zeiden Rachel. Ik kan onmogelijk, ik heb John bij het kleintje gelaten, en ik heb beschuit in de oven, en ik kan geen ogenblik blijven, of John zal de beschuit laten verbranden, en het kind al de suiker in zijn pap geven. Dat is zijne manier zo, zeiden het kwaak erinnetje. Goedendag Elisa, goedendag George. De heren geven u een veilige reis. En daarmee trippelde Rut wederde de deur uit. Een poosje na het avond eten kwam er een grote, overdekte wagen voor de deur. Het was een heldere sterrenacht, en Finias sprong vlug van zijn bankje, om zijn passagiers te schikken. George kwam de deur uit met zijn kind, op de ene arm en zijn vrouw aan de andere. Zijn tred was vast, zijn gezicht ernstig maar kalm. Rachel en Simeon kwamen ook buiten. Stappens even uit, zeiden Finias, tegen hem, die reeds in de wagen zaten. En laat ik het achterste van de wagen klaarmaken voor de vrouwen en het kind. Hier zijn de twee bevelhuiden, zeiden Rachel. Maak de plaatsen maar zo zacht als jij kunt, want het is toch hard genoeg, de gehele nacht te rijden. Jim stappte het eerste af en hield toen voorzichtig zijn oudermoeder, die zich aan zijn arm vastklemde en angstig rondzag. Alsof zij ieder ogenblik een vervolger verwachten. Jim zijn ure pistolen in orde zei de George, met ene zachte maar vaste stem. Ja wel zeker, antwoordde Jim, en jij zult u niet bedenken wat de doen zal komen. Ik geloof haast van nee, antwoordde Jim, zo diep arm halende dat zij ne brede borst opswol. Denkt gij dat ik moeder weder zal laten krijgen. Onder dit korte gesprek had Elisa van haar liefde rijke vriendin Rachel afscheid genomen. Zij werd nu door Simeon in de wagen geholpen, en met haar kind naar het achter-einde kruipende zette zij zich op de bufbelhuiden neer. De oude vrouw werd vervolgens in de wagen geholpen en naast haar geplaatst.  George en Jim zetten zich op de harde bank in het midden en Finneas klom voorop. Vaart wel, mijn vrienden, rips Simeon van buiten, God segene u was het antwoord van binnen, en de wagen reed voort, ratelende en hotsende over de bevroren weg. Door het stoten en gedruis dat de wielen maakten, was het niet mogelijk een gesprekte voeren. Men hotste dus uur op uur maar voort en voort, door lange donkere streken bos langt, over uitgestrekte barren vlakten, tegen heuvelen op en dalen af. Het kind viel spoedig in slaap en lag zwaar op de schoot zijn er moedig. De arme vrouw vergat eindelijk haar angst, en zelfs Elisa bevond, toen het later in de nacht werd, dat al haar bekommeringen niet in staat waren om haar ogen het dichtvallen te beletten. Finneas scheen over het algemeen de levendagste van het gezelschap, en kortes zich de tijd van de lange tocht door het fluiten van zeer onkwakkerachtige deuntjes. Tegen drie uren vindt George Gehoor het gekletter op van snelle hoefslagen die achter hen aankwamen en stied hij Finneas aan de elleboog. Finneas hield stil en luisterde. Dat moet Michael zijn, zeiden hij. Ik meen het geluid van zijn gelop te kennen. Hij stond op en keek oplettend de weg langs. Nu kon men op de top van hun heuvel een man te paard onderscheiden die haastig aankwam. Daar is hij geloof ik, zei de Finneas. George en Jim sprongen bij de van de wagen, eerst hij recht wisten wat zij deden. Aldertuurde doodstil naar de verwachte boden, hij naderde. Nu daalde hij in een de valet af, waar zij hem niet zien konden, maar zij hoorde toch de snelle hoefslagen al dichter en dichter bijkomen. Eindelijk zagen zij hem op de top ene hoogte. Binnen beroep. Ja, dat is Michael, zei de Finneas en zijn stem hoogverheffende, riep hij, hola, daar Michael. Finneas zei het gij dat, ja, wat nieuws, komen zij vlak achter mij, met hun achten of tienen, dol van brandewijn, vloekende en schuimbekkende als wolven. En terwijl hij dit zijde voerde de wind de flauwe klank van galloperende ruiters aan. Stapt weer op, jongens, zei de Finneas. Als gij vechten moet, wacht dan tot gij een eind verder zijt. Beide sprongen weder in de wagen en Finneas bracht de paarden door zweepslaag hem in een ren, terwijl de ruiter naast hem bleef.  Hotsend en stotend vloog de wagen bijna over de bevrorengrond, maar al duidelijker en duidelijker werd het geluid der achteraankomende ruiters. De vrouwen hoorde dit ook en uitkijkende zagen zij ver achterwaarts op de kamp van een heuvel, een troep mannen tegen het rode schijnsel van de dageraad afstekende. Nog een heuvel en de vervolgers hadden blijkbaar de wagen in het ogen kregen, daar de witte kap, deze in de verte deed onderscheiden en een woeste zegenkreed werd door de wind overgevoerd. Met een gevoel als of ze flauw zou vallen, drukte Elisa haar kind vaste aan haar borst. De oude vrouw kermde en bat. George en Jim grepen met de kracht der wanhoop hun epistolen. De vervolgers wonnen nu snel. De weg nam een draai en bracht de wagen vlak bij enige stijde rotsen die bijna loodrecht op rezen. Op ene plek die in het rondgeheel effen was. Deze groep of ketend van rotsen die zwart tegen de reeds helderwoordende lucht afstak scheen in de schuilplaats waar men zich veiligheid kon beloven. Zij waren Phineas wel bekend, daar hij in vroeger tijd op de jacht zijnde Dekwils in deze streek was geweest en het was om deze plek te bereiken dat hij de paarden zo had voortgejaagd. Nu komt het erop aan, zeiden hij, zijn de paarden eensklapsinhoudende en ter stond op de grond springende, vervolgde hij dadelijk eruit allemaal en met mij de rotsen op. Michael, bent u paard aan de wagen en rijdt door naar Amaria en laat hij met zijn jongens terugkomen om met die kerels te spreken. In een ogenblik waren allen uit de wagen. Komt, zij Phineas, Harry opnemende, neemt ieder een van de vrouwen en loopt dan zoals jij nog nooit in uw leven gelopen hebt. Ze hadden geen aansporing nodig, sneller dan wij het zeggen kunnen, waren allen over de staakketsels langs de weg en haasten zij zich naar de rotsen, terwijl Michael van zijn paard sprong. Het aan de wagen vastbond, voorop klom en zo hard hij kon voortreed. Kom verder, zei de Phineas, toen zij de rotsen bereikten en in het flauwe licht van de dageraad de sporen van een de ruw maar duidelijk aangewezen voetpad zagen. Dat is één van onze oude jagershoden. Komt op! Phineas ging vooruit en sprong als enigheid de rotsen op met het kind in zijn arm.  Jim, die zijn oude moeder over zijn schouderdroeg, was de tweede. George en Elisa kwamen achteraan. De ruiters kwamen insgelijks aan het staakketsel en steegend schreewende en vloekende af om hen te volgen. Een korte poos klauterens bracht de vluchtelingen op de top der eerste stelte. Vervolgens liep het pad door een enge kloof, waardoor zij slechts één voor één kon de heen gaan tot zij plotseling gestuid werden door een diepe kloof van meer dan een elkbreedte en over 30 voet diepte. Met wanden zo stel en effen als een muur. Phineas sprong vlug over de spleet heen en zette het kind op het witte veerkrachtige mos neer. Dat de effen top de rots bedekte. Kom over, riep hij. Doet nu eens een sprong voor uw leven. Weldra waren allen aan de overkant. Een aantal losse stenen lag daar, zo daar nog opgestapeld, dat zij in een soort van borstwering vormden, zodat men daar achterzijnde, niet van beneden, kon gezien worden. Zo, daar zijn wij allen, zei de Phineas over de borstwerken kijkende naar de vervolgers, die gedeeltelijk de rots opklouten, gedeeltelijk beneden bleven staan. Laatten zij ons nu maar krijgen, als zij kunnen. Die hier komen, moeten één voor één tussen de rotsen door. Onder bereik van uwe pistolen, ziet geweld jongens. Ik zie het antwoorden George, en daar de zaak ons alleen aan gaat, zo laat ons het gevaar op ons nemen en alleen vechten. Ik gun u het vechten wel alleen, George, zei de Phineas, enige best een blader en kowende, onder het spreken. Maar ik zal toch wel de aardigheid mogen hebben van toe te kijken, zou ik denken. Maar zie, die kerels staan daar beneden te overleggen, en kijken naar omhoog, gelijk kippen, als zij naar haar slaaplaats opvliegen. Zou het niet beter zijn een woordje van goede raad te geven in zij komen, om een eerlijk te waarschuwen dat er op hen geschoten zal worden, als zij dat doen. De top beneden, tans, in het licht van de aanbrekende dag duidelijk zichtbaar, bestond uit onze oude bekende Tom Loker en Marx, met twee constables, en enige kerels die zich in de laatste herberg door wat brandewijn hadden laten bewegen, om vermaakshalven mede op de jacht te gaan. Wel, Tom, het wild is in de val, zei de een van hen.  Ja, ik zag ze recht hierop gaan, antwoordde Tom, en daar is een pad. Ik ben er voor om ter stond, op hen af te gaan, zij kunnen toch niet, in eens naar beneden springen, en het zal niet lang duren, of wij vinden ze. Maar Tom, zij kunnen wel achter de rotsen op ons vuren, zei de Marx, en dat zou lelijk zijn. Bah! zei de Tom smalend. Gij wilt altijd uw huid sparen, Marx, maar geen gevaar, negers zijn veel te laf. Ik weet niet waarom ik mijn huid niet zou sparen, antwoordde Marx. Het is het beste wat ik heb, en negers vechten somtijds als duivels. Op dit ogenblik verscheeint George op de top de rots boven hen, en zijden met in een heldere en vaste stem. Heeren, wie zijt Gij daar beneden, en wat zoekt Gij hier? Wij zoeken een troep weggelopen negers, antwoordde Tom Loker. Zeker een George Harris, en Elisa Harris, en een zoon, en Jim Selden, en een oude vrouw. Wij hebben de officieren hier, en een volmacht om hen te vatten, en wij zullen hen krijgen ook. Hoort Gij wel, zijt Gij George Harris niet, die aan Mr. Harris van Kentucky behoort. Ik ben George Harris, zekere Mr. Harris van Kentucky noemde mij in zijn eigen dom. Maar nu ben ik een vrijman en sta op godsvrije grond, en mijn vrouw en mijn kind behooren mij toe. Jim en zijn moeder zijn hier. Wij hebben wapenen om ons te verdedigen, en dat zullen wij ook doen. Gij kunt naar boven komen als Gij wilt. Maar de eerste van u, die binnenbereid van onze kogels komt, is een lijk, en de volgende ook, en zo voort tot de laatste toe. Oog kom, kom, zijde een kort, zwaarlijver manneke, naar voren komende. En terwijl hij dit deed, zijn neus snuitende, jongman, dat is ene taal die u geheel niet past. Gij ziet, wij zijn officieren van justitie, wij hebben de wet op onze zijde en de macht en zo voort. Gij zult dus best doen met u vreedzaam over te geven, ziet u, want Gij moet het toch eindelijk zeker opgeven. Ik weet zeer wel dat Gij de wetten de macht op uw zijde hebt, antwoorden George met bitterheid.  Gij meent mijn vrouw, te nieuw audience, ze gaan verkopen en mijn kind als een kalf in het hok van een handelaar op te sluiten, en Jim's oude moeder weer naar die beestachtige kerel te brengen, die haar te voren mishandeld heeft, omdat hij haar zoon niet mishandelen kom. Gij wil Jim en mij terugbrengen, om gemarteld en getrapt te worden onder de voeten van hen die zich onze meesters noemen, en uw wetten zullen dat goedkeuren, des te meer schande voor u en uw wetten, maar Gij hebt ons nog niet. Wij erkennen uw wetten niet, wij erkennen uw land niet. Wij staan hier onder gods hemel als vrijelieden, gelijk gijzijd, en bij de grote god die ons geschapen heeft, wij zullen voor onze vrijheid vechten tot wij sterven. George stond in het volle gezicht zijn er vijanden, boven op de rots, toen hij deze verklaring van onafhankelijkheid aflegde. De gloed van de dageraad leende een bloos aan zijn gebruimde wangen, en het frontwaardiging en wanhoop gaven vuur aan zijn donkere ogen, en als of hij zich van de mensen op de recht varenigheid godsberimp, heef hij onder het spreken zijn hand en hemel op. Als hij nu maar een jeugde gongaar geweest was, die in een bergvesting, dan aftocht de vluchtelingen beveiligde, welke uit hun vaderland in Amerika een wijkplaats wilde zoeken, dan zou dit in een verhevene haaltaftigheid zijn geweest, maar nu hij een jongtman van Afrikaanse afkomst was, die vluchtelingen uit Amerika naar Canada verdedigde, zijn wij natuurlijk te wel onderwezen en te patriotisch, om daarin een helthaftigheid te zien, en indien iemand van onze lezers dit doet, moet hij het op zijn eigen verantwoordelijkheid doen. In Dienwanhopige Hongaarse vluchtelingen tegen het gezag, ondanks de naasporingen hun erwettige regering naar Amerika ontsnappen, weergalmen de drukpers en het politiek kabinet van toerjuigingen een welkomstgoten. In Dienwanhopige Afrikaanse vluchtelingen hetzelfde doen, dan is het, wat is het dan? Dat zij gelijk het wil, zeker is het dat de houding de ogen en de stem van de sprekendere troep beneden voor een ogenblik tot stilte brachten. Vast beradende stoutmoedigheid heeft iets dat zelfs het roestige moed voor een poos ontzag inboezend. Marks was de enige die geheel ongetroffen bleef, hij spanne bedaard de haan van zijn pistool en in dit ogenblik van stilte, dat op de toespraak van George volgde, gaf hij vuur op hem.  Gij begrijpt wel, gij krijgt dood of levend, even veel voor hem in Kentucky, zeiden hij koeltjes, en veegde zijn pistool op zijn naamau af. George sprong achteruit, Elisa gafend geel, de kogel was bijna door zijn haren. En dicht langs de vang zijn een vrouw gegaan. Het is niets Elisa, zeiden George snel, gij moest liever uit het zicht blijven, als gij aanspraken houdt, zeiden Phineas, zij zijn gemene schurken. Zinny of uwe pistolen in orde zijn, Jim, zeiden George, en pas met mij op de enkte. Op de eerste die zich vertoont, geef ik vuur, gij neemt de tweede, en zo verder. Het zou niet gaan weten, twee schoten kruid aan één te verspillen. Maar als gij niet raakt, ik zal raken, antwoordde George Koeldoedig. Goed zo, dat is een jongen die hard heeft, prevoelde Phineas minnesmans. De troep beneden bleef, toen Marks gevuurd had, voor ene poos enig sinds besluitloos staan. Ik ben ervoor om recht op hen af te gaan, zeiden Tom. Ik ben nooit bang voor negers geweest, en dat wil ik nu ook niet worden. Wie volgt mij? Riep hij en sprong tegen de rots op. George hoorde deze woorden duidelijk. Hij haalde een pistool tevoorschijn. Bezichtigde die nog eens, en richtte haar naar dat punt in de enkte, waar de eerste man zich vertonen moest. Eén der dapperste van de troep volgde Tom, en toen al dus het voorbeeld gegeven was, begon dan alle tegen de rotsen op de cloutrum, terwijl de achterse de voorste snelle voordoeden, dan zij uit zichzelf wel zouden gestapt hebben. Zo kwamen zij aan, en een ogenblik later vertoonde zich de brede gestalt van Tom bijna aan de rand der Kloof. George Gaffure, de kogeltrof Tom in de zijde, doch hoewel gekwetst wilde hij niet terugdijn zijn. Maar met een brullende kreet, als van een razende stier, deed hij een sprong, die hem over de Kloof onder de vluchtelingen zou gebracht hebben. Vriend, zei de Finias, een schlaps vooruitkomende, en er met zijn lange armende nieuwgevende, gij zijt hier niet nodig. Tom stortte in de Kloof, en tuimelde tussen de krakende takken van bomen en struikendor, tot hij 30 voet diep op de afgebrokkelde stenen bleef liggen. Deze val zou met leven hebben gekost, als hij niet daardoor gebroken was, dat zijn nekleren aan de takken van een grote boom bleven haken.  Hij kwam, echter nog met tamelijk veel kracht neer, met meer kracht dan een enig sinds aangenaam was. Heere help ons, zij zijn baarlijke duivels, zei de Marks, en stoof vooruit door rotzweider af, veel gewilliger dan hij mede was opgeklommen. Al de andere volgde hem met even groter spoed, die de dikke constable, in zonderheid, deed blazen en heigen. Hoortens, jongens, zeiden Marks, gemoest omlopen en Tom opnemen, terwijl ik naar mijn part ga en terug rijdt om hulp te halen. En zonder zich aan de smaad woorden, en het uit jou en zij naar Makkers te stooren, deed Marks wat hij gezegd had, en reed Weldra in Galop heen. Heb ik ooit zulk een laffe schobbejak gezien, zei de een van de troep. Wij komen hier voor zijne zaken, en hij loopt weg, en laat ons hier in de steek. Nu, wij moeten zijn kameraad toch aan opzoeken, zei de een ander. Maar ik mag voor het puntje puntje zijn, als het mij veel schelen kan of hij levend of dood is. Op het geluid afgegaande klauterden en kroopen zij doorstruiken, stronken en stenen heen tot zij aan de plek kwamen waar onze held beurtelingen slagde vloeken en te kermen. Gee laat u tamelijk hard horen, Tom, zeiden er een, zijt geergbezeerd. Dat weet ik niet. Neemt mij maar op als hij kunt, de duivelhaal die in Helsen quaker. Was hij er niet geweest, dan zou ik een van de troep hier naar beneden hebben gesmeten om te zien hoe dat hun aanstomt. Met veel moeite en gekerm werd de gevallen held opgeholpen en hem onder de armen vasthoudende bracht de zijm tot bij de paarden. Als gemijmaar naar die herberg terug kunt brengen, geef mij een zakdoek of zoiets om hier in te stoppen en dat duivelsbloeden te stuiten. George keek over de rotsen heen en zag hem beproeven om de loge Tom op een paar te tillen. Na een paar vruchteloze pogenen zwijde hij duizelend om en viel met een slag op de grond. Oh, ik hoop maar dat hij niet dood is, zei de Elisa, die nu met al de andere stond toe te zien. Waarom, zei de Finias, het zou niet meer dan zijn loon zijn. Omdat na de dood het oordeel komt, antwoordde Elisa.  Ja, zeiden de oude vrouw, die onder al het voorgevallenen, op haar een metodiste manier, had zitten kermen en bidden. Dat zou ontzachelijk wezen voor de ziel van dat arme schepsel. Op mijn woord, zij laten hem liggen, geloof ik, zei de Finias. Dit was de waarheid, want na enig beraad stegen al de andere te paard en reden heen. Toen zij uit het gezicht waren, achte Finias het raadzaam ook niet langer te toeven. Wij moeten afklimmen en een eind te voet gaan, zeiden hij. Ik heb Michael gezegd dat hij moest doorrijden en hulp halen, en hij zal spoelig met de wagen terug zijn, maar wij zullen hem een eindweg tegemoetdienen te gaan. De heren geven dat hij spoelig komen. Het is nog vroeg op de dag, en er zullen nog niet veel voetgangers op de weg zijn. Wij zijn niet veel verder dan een paar meilen van onze rustplaats af. Als de weg verleden nacht niet zo heel slecht was geweest, zullen wij hun geheel zijn ontkomen. Toen de vluchtelingen het hek langs de weg naderden, zagen zij in de verte hun eigen wagen weder aankomen, door enige mannen te paard vergezeld. Zo, daar is Michael en Steven en Amaria. Rip Finias met blijdschap uit. Nu zijn we behouden, zo goed als of wij daar al waren. Maar blijft dan nog even, zei de Elisa, en doet iets voor die arme man. Hij kermt zo akelig. Het zou niet meer dan christelijk wezen, zei de George. Laten wij hem maar optillen en medenemen en hem onder de kwakers genezen, zei de Finias. Dat zou wel aardig zijn. Nu, ik heb er niets tegen, maar laten wij eerst eens naar hem gaan kijken. En Finias, die in zijn jagers leven enige ondervinding in de chirurgie had opgedaan, kneelde bij de gekwetste neer en begon zorgvuldig zijn toestand te onderzoeken. Marks, zei de Tom, met ene flauwe stem, zei het grij dat Marks. Nee, dat is niet de denkend vriend, antwoorden Finias. Hoeveel Marks van u houdt, hij houdt toch meer van zijn eigen huid. Hij is al lang voort. Ik geloof dat het met mij gedaan is, zei de Tom, die lafhartige rekel om mij hier alleen te laten sterven. Mijn goede oude moeder heeft mij altijd gezegd dat het zo gaan zou. O, heren, hoor dat arme schepsel eens.  Hij heeft nog een moeder, zei de oude negerin. Ik kan het niet nalaten om medeleiden met hem te hebben. Zag je, zag je, zo kleinzerig en driftig niet, vriend, zei de Finias toen Tom in één kromp en zijn hand wegstiet. Gee hebt geen kans meer als ik het bloeden niet stuid. En Finias improviseerde haastig een verband van zijn eigen zakdoek en van die welke hij bij het gezelschap nog kon bekomen. Gee hebt mij daar afgestoten, zei de Tom, met een of lauwe stem. Wel, als ik dat niet gedaan had, zou het geier ons hebben afgestoten, antwoorden Finias, bukkende om het verband aan te leggen. Kom, laat ik u helpen. Wij menen het wel met u. Wij willen u geen kwaad doen. Gee zult naar een huis gebracht worden, waar men u uit Mundend zal oppassen, zo goed als uw eigen moeder zou kunnen doen. Tom kermde slechts en sloot zijn ogen. Bij mensen van zijn klasse, zijn kracht en moed, iets geheel lichamelijks en vervliegen met het wegvloeien van hun bloed. De reuzachtige kerel zag er in zijn hulpeloosheid inderdaad jammerlijk uit. De andere troep kwam nu aan. Men nam de banken uit de wagen, legde de buffelhuiden in vierige vuilend geheel langs ene zijden en daarop tilde vier mannen met grote moeite de loggen Tomren. Eermen hem neerlegde, was hij geheel flauw. De oude negerin ging in haar overvloed van medeleiden op de grond zitten en nam zijn hoofd in haar schoot. Wat denkt hij van hem, zei de George, die naast Phineas voorop zat? Wel, het is maar ene tamelijk diepe vleeswonden, maar dat kneuzen en krabben bij zijn een val heeft hem geen goed gedaan. Hij heeft tamelijk sterk gebloed. Hij is haast legenlopen, met courage en al, maar hij zal het wel te boven komen en er misschien iets door leren. Ik ben blijde dat ik dit van u hoor, zei de George. Het zou altijd enendrukkende gedachten voor mij geweest zijn, als ik zijn dood veroorzaakt had, zelfs in ene rechtvaardige zaak. Ja, zei de Phineas, het doden is een ledig ding, hoe men het ook neemt, mens of beest.  Ik ben in mijn tijd een groot jagen geweest en ik zeg u, ik heb dikwals gezien dat een rebok, die geschoten was en stief, iemand zo aankeek dat hij haast een gevoel had als of hij ene goddenloosheid had gedaan. En met menselijke wezens is het nog ernstiger, omdat, zoals u een vrouw gezegd heeft, voor hem naar de dood het oordeel komt. Ik weet niet of de begrippen van ons volk over die dingen wel te nauw zijn. En als men bedenkt hoe ik ben groot geworden, heb ik ze tamelijk wel overgenomen. Wat zullen wij nu met die arme kerel doen? zei de George. Oh, hem naar Amaria brengen. Daar is oude grootmoeder Stevens. Dorkas, noemen zij haar, zij kan verbazend goed oppassen. Dat is haar natuurlijk vak. En zij is nooit beter in haar geschik dan wanneer zij een zieke heeft te verzorgen. Wij kunnen hem wel veertien dagen of zo bij haar laten. Na ontrenden uurredens kwam hen aan in een nette boerenwoning, waar de vermoeide reizigers ter stond op een goed ontbijt werden onthaald. Tom Loker werd spoedig met behoedzaamheid op een veel zindelijker en zachter bed gelegd. Dan waarin hij ooit gewoon was geweest te slapen. Zijne wonden werd zorgvuldig gezuiverd en verbonden. En toen bleef hij stildigen als een vermoeid kind. Kwijnend zijn ogen sluitende en dan weder openende. Om naar de witte gordijden de kamer en de zacht voorbij geleidende gedadenten te turen. En hiermede nemen wij voor het tegenwoordigen van dit gezelschap afscheid. Einde van hoofdstuk 17. 18. hoofdstuk van de negerhut. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Marcel Koenders. Negerhut, de Harriette Bietje Stoo in de vertaling van C&Mensing. 18. hoofdstuk Miss Ophelia aanvaard haar taak. Onze vriend Ton vergeleek in zijn eenvoudige pijn zijn eigen gelukkig lot in zijn dienstbaarheid met dat van Jozef in Egypte. En na mate zijn karakter, zich voor het oog van zijn ermeester meer en meer ontwikkelde, werd die vergelijking al juister en juister. Sint Claire was traag en onverschillig voor geld. Tot nog toe was het inkopen van allerlei benodigdheden voornamelijk door Adolf bezorgd, die even onbedacht en speelziek was als zijn meester. En met hun beide ging het verkwisten met vervaarlijke snelheid voort.  Jarenlang, gewoon zijn smeesters eigendom, als een aan hem toevertrout goed te beschouwen, zag Ton met ene onrust, die hij bijna niet smoren kon, de verkwisting in dit huishouden en op de zachte, zijde links een manier, die mensen van zijn erstand dikwijls aannemen, gaf hij somtijds wenken en raad. In het begin gebruikte Sint Claire hem nu en dan, maar weldra overtuigd van zijn gezond oordeel en zijn een bedrevenheid in dit opzicht, vertrouwde hij hem al meer en meer. Totdat eindelijk alle inkopen op de markt en elders aan hem werden opgedragen. Nee, nee Adolf, zeiden hij eens, toen deze zich beklaagde over de vermindering van zijn emacht. Laat Ton maar begaan. Gij weet alleen wat er nodig is. Ton weet wat het kost en waar het gekocht moet worden. En er zou wel haast een einde aan het geld komen als wij niet iemand daarop lieten passen. Zo onbeperkt vertrouwd door een zorgenloze meester, die hem in de banknood gaf, zonder er naar te zien, en het geld aan dan zonder het te tellen, had Ton vele lege legenheden en verzoekingen tot uneerlijkheid. En niets dan zijn een invoudige rechtschapenheid door zijn christelijk geloof gesterkt, kon hem daarvan terughouden. Voor hem was juist het onbeperkte vertrouwen dat men in hem stelde enen drang reden en heilige verplichting tot de strikste nauwgezetheid. Met Adolf was het geheel anders geweest. On nadenkend, begeerig en niet gedwongend door vrees voor een meester, die het het makkelijkst vond, alles maar te laten lopen gelijk het wilde, was hij ten opzichte van die meester tot zulke ene volkomend verwarring van het mij en dein geraakt dat zelfs Sint Claire somtijds onrustig daarover werd. Zijn eigen gezond verstand zeiden hem dat het verkeerd en gevaarlijk was. Zij ne bedien de zodanige gewoonten te laten aannemen. Hij gevoelde altijd zekere knaging daarover, hoewel deze niet sterk genoeg was om hem in de beslissende verandering in zijne handelswijs te doen maken. En juist deze knaging bewogen hem tot verdere toegevelijkheid. Hij zag de zwaarste fouten licht over het hoofd, omdat hij zichzelf zeiden dat zonder zijn toe doen, zijn de bediende niet naartoe zouden vervallen zijn.  Tom beschouden zijn vrolijke, luchthartige, innemende jongemeester met een zonderling en mengeling van welgevallen, erbiet en vaderlijke bekommering, dat hij nooit in de Bijbel las en nooit naar de kerk ging, dat hij spotten met alles waarmee hij verkoos zijn vernuft te laten spelen, dat hij zijn zondagavonden in de opera sleet, dat hij meer dan een wel dienstig was naar de clubs en avondgezelschappen ging, waar veel gedronken werd waren dingen welke Tom even duidelijk zien kon als iemand anders. En die hem tot de overtuiging brachten dat meester geen Christen was. Eén overtuiging eventueel die hij zeer bezwaarlijk aan iemand anders zou bekend hebben, maar die hem, in zijn slaapkamertje, op zijn invoudige manier menige bed deed uitstorten. Bij gelegenheid zeiden hij ook wel eens zijn gedachten, met iets van die takt die aan zijn klasse eigen is. Bijvoorbeeld, daars, na de vroeger beschreven zondag, was dit kler op enige gezellige partij van vrolijke snaken genodigd. En werd hij tussen 1 en 2 uur in de nacht tehuis gebracht in een toestand welke weinig van smoerdronken verschilde. Tom en Adolf hielpen hem in bed. De laatste was zeer vrolijk. Heelt de zaak blijkbaar voor een aardigheid en lachte hartelijk over de onnozelen ontzetting van Tom, die inderdaad eenvoudig genoeg was om het grootste gedeelte van de nacht te blijven wakker liggen en voor zijn jonge meester te bidden. Wel, Tom, waar wacht hij naar? Zijde Sint-Claire, de volgende dag, toen hij in zijn kamerjapon in zijn bibliotheek zat. En Tom juist verschillende boodschappen en ene geld had gegeven. Is het niet alles in orde? Vervolgde hij, toen Tom nog staan bleef. Ik vrees van neemmeester, antwoorde Tom, met een ernstige gezicht. Sint-Claire legde zijn courant neerder en zag Tom aan. Wel, Tom, wat schilt er aan? Gij kijkt zo plechtig als ene doodkist. Ik ben heel benauwd, meester. Ik heb altijd gedacht dat meester voor alle mensen goed zou zijn. Wel, Tom, ben ik dat dan niet geweest? Kom aan. Wat wou het hebben? Gij wilt om iets vragen, denk ik. En dit is de inleiding. Meester is altijd goed voor mij geweest. Ik heb in dat opzicht niets te klagen. Maar er is iemand voor wie meester niet goed is. Wel, Tom, hoe is u dat in het hoofd gekomen? Spreek op, wat meent gij? Verleden nacht tussen één en twee uur dacht ik zo.  Ik heb toen de zaak overlegd. Meester is niet goed voor zichzelf. Toen Tom dit zijde, keerde hij zich om en tastte naar de kruk van de deur. Sint-Claire voelde zijn gezicht bloedrood worden. Maar hij lacht er toch. Oh, is dat alles, zeiden hij luchtig. Alles, zei de Tom, zich eens klaps wederomkerende en op de knieën vallende. Oh, mijn lieve jongemeester, ik vrees dat dit het verliezen van alles zal zijn. Van alles, lichaam en ziel. Het goede boek zegt, hij zal bijten als ene slang en steken als ene adder, lieve meester. Zijn stem bleef steken en de tranen rollde over zijn newangen. Wel nu, ik zal niet meer naar die verwenstige zelfschappend gang, Tom, zei de Sint-Claire. Op mijn eer, ik zal niet. Ik weet niet waarom ik er al niet lang van weggebleven ben. Ik heb die ruwheid altijd veracht en mijzelf ook omdat ik eraan meedeed. Veeg dus nu, uwe ogen maar af, Tom, en ga uwe boodschappen doen. Nee, vervolgde hij. Geen zeegebeden. Ik ben zo verbazend goed nog niet. En dit zeggende, duwde hij Tom, zachtjes naar de deur. Daar, Tom, ik verpant u mijn eer, dat ge mij nooit weder zo zien zult. Tom veegde zijn ogen af en ging zeer ver genoegd heen. En ik zal ook mijn woord aan hem houden, zei de Sint-Claire, de deursluitende. Hij deed dit werkelijk, want grof, zinnelijk genot, van welke aard ook, was geen grote verzoeking voor hem. Doch wie zal de menigvuldige verdrietelijkheden van onze vriendin Ophelia beschrijven, die in zulk een zuidelijk huis houden, de taak van huishoudster aanvaarden. Tussen de bedienden in de zuidelijke huisgezinnen bestaat zoveel verschil als maar mogelijk is. Volgens het karakter en de bekwaamheid der meesteressen, die hen hebben opgebracht. In het zuiden, zowel als in het noorden, zijn vrouwen die een buitengewone aandleg hebben om heerschapij te voeren en een bijzondere tact van opvoeding bezitten. De zulken zijn in staat om met schijnbaar gemak en zonder gestrengheid de leden van een tallrijk gezin aan haren wil te onderwerpen en in geregelde orde te doen samenwerken. Terwijl zij ieders eigen aardigheden zodaar nog aanmoedigen en wat de een ontbreekt zodanig door het geen de ander in overmaatbezit weten te vergoeden dat daardoor een goed geheel ontstaat. Zulk een huishoudster was mevrouw Shelby, welke wij reeds beschreven hebben en onze lezers zich misschien nog herinneren.  Indien zij in het zuiden niet tallrijk zijn, is het omdat zij dit op de gehele wereld niet zijn. Zij zijn daar even goed te vinden als ergens elders en zij vinden daarin de bijzondere toestandermaatschappij een schitterende gelegenheid om haar huiselijke talenten aan de dag te leggen. Zulk, een huishoudster, was mevrouw Sint Claire niet, even min als haar moeder voor haar. Traag, kinderachtig, onnadenkend en zelf aan geen regel gewend was het niet te verwachten dat de bedienenden onder haar bestuur ander zouden zijn. En zij had Ophelia de staat van verwarring, waarin zij het huishouden zou vinden, naar waarheid beschreven, hoewel zij die niet aan de rechte oorzaak had geweten. Op de eerste morgen van haar regenschap stond Ophelia te vier uren op en nadat zij haar eigen kamer had opgeradderd, gelijk zij tot grote verbazing de kamer meid zei dat haar aankomst altijd gedaan had, ging zij een krachtige aanval doen op de kasten en bergplaatsen waarvan zij de sleutels had. De provisiekamer, de linnekasten, de porcelijnkast, de keuken en de kelder moesten die dag een geduchte inspectie doorstaan. Verborgen dingen der duisternis werden voor het licht gebracht met zo weinig verschoning dat de gezagvoersters in de keuken en elders ervan versteld stonden en er niet weinig over die Noordse dame werd gepraat en gemompeld. De oude Dina, de opperkeukenmeid en de eerste in de gezag in dat gedeelte van het huis was niet weinig vergrampt over de vermenende schennis, haren, privilégieën. Geen baron in de tijd er mag na karta kon meer verbitterd zijn over de aanmatigingen de Kroon. Dina was op haar manier een origineel en wij zouden haar een nagedachtenis onrecht aandoen als wij de lezer niet enig denkbeeld van haar gaven. Zij was enige boerenkeukenmeid, eventueer als tante Chloé, want het koken is een aangeboren talent van de Afrikaanse stam. Maar Chloé was enig geregelden wel afgerichte keukenmeid, die haren zaken met orde en overleg verrichten. Terwijl Dina een ongeregeld genie en gelijk genieën in het algemeen ten uiterste eigenzinnig en onhandelbaar was. Gelijk zeker klassen van nieuwe filosofen verachtte Dina alles wat naar reden en regel gelijk en beriept zich steeds op enige ingeschapend kennis. Daarmee de gewapend was zij onantastbaar.  Geen gezag, overreding of opheldering kon haar ooit doen geloven dat enige andere manier beter kon zijn dan de haren of dat de handelwijs, waar aan zij gewoon was, in het geringste kon gewijzigd worden. Dit was iets waar aan haar oude meesteres, de moeder van Marie en deze zelf na haar huwelijk hadden toegegeven. Daarnit veel gemakkelijker was dan het te bekampen. En zo had Dina altijd haar eigen zin gedaan. Dit was haar best de eer gelukt, daar zij voldmaakmeesteres was, in die diplomatische kunst welke de grootste onderdanigheid van manieren met de grootste hartnekkigheid, wat de zaak zelfe betreft, weet te verenigen. Dina was meesteres in de gehele kunst van voor onschuldiging maken in al haar taken. Het was bij haar een stelregel dat een keukenmijd geen kwaad kan doen. En in een zuidelijke keuken vindt de oppervogdes altijd hoofden en schouders genoeg om alle zonden en zwakheden op te laden, zodat zij haren onvellbaarheid ongedeerd houdt. Als een of andere gedeelte van een dynamisch lukte, waren daar voor altijd vijftig ontegenzeggelijk goede redenen. Het was onlogendbaar de schuld van vijftig andere lieden, welke Dina met onbarmartige ijven bekeef. Door het was selden dat er iets mislukt kon heeten van het geen door Dina naar de tafel werd gezonden. Schoon de manier waarop zij alles deed, bijzonder omslachtig en langdradig was. En tijd of plaats daarbij, in gene aanmerking kwam, schoon haar een keuken er doorgaans uitzag als of alles daar gerang schikt was door een orkaan, die er doorheen had gewaid en zij voor elk stuk kookgereedschap, omtrend zoveel plaatsen had als er dagen in het jaar waren, kwam toch als men maar geduld had om haar tijd af te wachten, de maaltijd in volmaakte orde op tafel. Zo keurig toeverijt dat geen epicuur is, er iets op kon aanmerken. Het was nu de tijd voor de allereerste toeverijtselen voor de maaltijd. Dina, die lange tussenpozend van rust en nadenken nodig had en bij alle zoveel mogelijk gemak zocht, zat op de vloer een kort stompje pijp te roken waarvan zij veel hield en dat zij altijd bij wijze van wier ookvat liet branden als zij voor haren arbeid enige inspiratie nodig had. Dit was haar een manier om de huiselijke muzin aan te roepen, om haar heenzaat verschijndende leden van dat opkomende geslacht dat in een zuidelijk huishouden zo talrijk is.  Bezig met erte te doppen, aardappelen te schillen, vogels te plukken en andere voorlopige werkzaamheden, terwijl Dina Telkins uit haar gepijns opkeek om met een rolstok die naast haar lach, een haren jonge helptesters, een stomp of een tik op het hoofd te geven. Dina beheerste inderdaad de jonge leden van het dienstbare gezin als met een eizeren roede. Dit was de geest van het stelsel waaronder zij zelf was opgegroeid en dat zij ook ten volle had aangenomen. Naar dat Ofelia haar hervormingstocht door andere gewesten van haar gebied had volbracht, kwam zij ook in de keuken. Dina had van verschillende kanten gehoord wat er gaande was en bij zichzelf besloten enige heel conservatieve en defensieve houding te bewaren, geen nieuwigheden aan te nemen of te laten invoeren, maar toch totgene werkelijke en zichtbare tegenkanting te komen. De keuken was een ruimvertrek met een vloer van gebakken tegels en een grote ouderwetse schoorsteen die aan ene zijde de gehele muur besloeg. Eene inrichting welke sinds kler vruchteloos gepoogd had door een een nieuw wetsen kookkachel te doen gevangen. Hij had het onmogelijk bevonden Dina zover te brengen. Hoe meer kastjes en laden er waren, destem meer schuilhoeken kon Dina vinden om oude doeken, kammen, schoenen, linten, weggeworpen kunstbloemen en andere vrijigheden weg te stoppen waarvoor zij een bijzondere smaak had. Toen Ophelia de keuken binnen trat stond Dina niet op, maar bleef met state gekalmde zitten roken. Nu en dan in de schuinten naar haar kijkende, maar schijnbaar op niets anders lettende dan op het werk om haar heen. Ophelia begon haar inspectie met een kastje met laden. Waar zijn die laden voor, Dina, zijde zij. Die zijn handig voor bijna alle dingen, je vrouw, was het antwoord. Zo bleek het ook te zijn. Uit ene laden haalde Ophelia voor eerst een fijn-damaste tafellaken, met bloedbevlekt en blijkbaar gediendhebbende om rouwvlees in te wikkelen. Wat is dat, Dina? Gij zult toch de beste tafellakens van u en meester S niet om het vlees heenslaan. O, wel, nee, je vrouw. De handdoeken waren eens allemaal weg, en toen deed ik het maar. Ik heb het daar gelegd om het te laten wassen, daarom ligt het daar maar.  Hoe roekeloos, zijde Ophelia bij zichzelf, haalde de laden verder uit en vond een muskaatrasp met muskaatnoten, een methodistisch gezangboek, een paar vuile bonden zaktoeken, enig breiwerk en watgarum, een papiertje met tabak en een kort pijpje, enige zwermen, een paar porcelijne schootritjes met pomaden, een paar oude schoenen, een stuk flanel, zorgvuldig dichtgespeld en daarin enige witte uien, verschijnen de damaste servetten, enige grove handdoeken, watbindgarum en enige stopnaalden en verschijnen de papiertjes met gaten, waaruitspecerijen door de gehele laden waren gestrooid. Waar bewaart hij uw muskaatnotendina, zijde Ophelia met een gezicht als of zij bij zichzelf omgeduld pad. Bijna overal die vrouw, er zijn er wat in die gebarsde trekpad naar bovenop en er zijn er nog wat in die kast daar. Er zijn er ook hier in de rasp, zei Ophelia. Oh ja, ik heb ze daar vanmorgen ingedaan. Ik heb mij de dingen, garne bij de hand, zei de dina. Gij, Jake, waarom werkt jij niet voort? Ik zal u raken, pas op, vervolgde zij, en deed een stomp met een stok naar de schuldige. Wat is dat, zei de Ophelia, een der schooteltjes met pomaden ophoudende. Och, dat is vet voor mijn haar, ik heb het daar gezet om het bij de hand te hebben. En gebruikt gij de beste schooteltjes van u en meesteres daarvoor. Och, dat was maar omdat ik eens haast had. Ik zou ze vandaag verwisseld hebben. Hier zijn twee daamaste servetten. Die heb ik daar gelegd om ze te laten wassen. Heb gij dan geen vaste plaats voor het goed dat gewassen moet worden? Ja, meester heeft die kist daarvoor gegeven, zegt hij. Maar ik kneed mijn beschuit wellends daarop en zet er goed op. En dan is het zo'n omslag om het deksel op te lichten. Waarom kneed gij de beschuit die daar op tafel? Oh, je vrouw, die staat altijd zo vol schootels en allerlei dingen dat er nooit plaats op is. Maar gij moest uw schootels wassen en wegzetten. Mijne schootels wassen, zei de Dina op hoge toon, daartans haar gramschap sterker werd dan haar ontzag. Wat de dames van het werk weten, dat zou ik wellends willen weten.  Wanneer zou meester ooit zijn eten krijgen, als ik mijn tijd moest versleiten met schootels wassen en wegzetten? Miss Marie, zo noemde zij haar meesteres nog, gelijk zij gewoon was, haar voor haar huwelijk te noemen, heeft mij nooit iets daarvan gezegd. Zo, en hier zijn die uien. Oh ja, zij Dina, daar heb ik ze geborgen. Ik kon het mij niet bezinnen. De uien had ik juist voor deze ragout bewaard. Ik had vergeten dat ze in die oude lap waren. Nu nam ophelia de papiertjes met specerijen op. Ik wou dat de juffrouw daar niet aan wilde komen, zei de Dina, tamelijk stout. Ik houd mijn dingen gijne waar ik weet waar ik ze vinden kan. Maar je hebt toch geen gaten in de papieren nodig. Dat is handig om uit te strooien, zei de Dina. Maar gij ziet wel dat het door de gehele laden morst. Nu ja, als de juffrouw alles zo overhoop wil halen, dan doet het dat. De juffrouw heeft al een heleboel gemorst, zei de Dina, onrustig naar de laden komende. Als de juffrouw maar naar boven wil gaan tot de opruimtijd komt, dan zal ik alles in orde hebben. Maar ik kan niets doen als dames om mij heen zijn en mij hinderen. Gijsam, geef dat kind de suikerpot niet. Ik zal je een tik geven als geniet oppast. Ik zal de keuken rond gaan Dina en alles voor eens in orde brengen. En dan verwacht ik dat gij het zo houden zult. Wel, je vrouw Velia, dat is geen manier voor dames om te doen. Ik heb nooit dames zo iets zien doen. Mijne oude meesteres en Miss Marie hebben het nooit gedaan en ik zie ook niet in dat het nodig is. Dina bleef met verontwaardiging op een afstand, terwijl Velia schotels en borden sorteerde, een dozijn hier en daar verspreid de suikerpotten in één pot ledigde. Servetten, tafellakkers en handdoeken bij elkaar zochten om te laten wassen. En eigenhandig alles schoonmaakten en wegzetten met een spoed waarover Dina geheel verbaasd stond. Nu, als dat de manier is waarop de Noordse dames doen, dan zijn zij geen dames, zijden zij tot enige haarig satellieten, toen zij gerust was dat niemand anders het horen zou.  Ik heb alles zo goed in orde als iemand als mijn opruimtijd komt, maar ik wil geen dames om mij heen hebben die mij in de weg lopen en al mijn dingen zetten waar ik ze niet vinden kan. Om Dina recht te doen, moeten wij zeggen dat zij op geregelded tijden vlagend van zindelijkheid en orde had, die zij haar opruimtijden noemde. Dan ging zij met grote ijver aan het werk. Haalde alle kasten en laden op de vloer en tafels uit en maakte de gewone verwarring nog 7 maal erger. Vervolgens stak zij haar pijpje aan, ging op haar gemak de boel aanzien en bedenken en overleggen hoe alles moest geschikt worden. Liet haar helptes alles boelen en schuren, hield alles enige uren lang in de grootst mogelijke opschutting en verklaarde deze drukte aan allem, die naar de reden vroeg hem door te zeggen dat zij opruimde. Zij kon de boel niet zo laten lopen als het ging en zou dat jongen goed beter orde leren houden, want Dinas trelde zich met de waan dat zij zelf de orde in eigen persoon was en het slechts aan het jongen goed en anderen was te wijten dat in dit opzicht de keuken beneden de voldmaakheid bleef. Wanneer al het kopen goed blinkend was geschuurd en de tafels sneeuwit waren geboemd en alles wat aan stotelijk kon zijn in hoeken en gaten was gestopt kleden Dinas zich netjes aan met een schoonvoorschot en zwieren gebond de tulband en zijde het stropende jongen goed dat het uit de keuken moest blijven, want dat alles nu in orde moest gehouden worden. Deze tijdperken waren zelfs een ongemak voor het gehele huisgezin, want Dina kreeg dan zulke overdreven gehechtheid aan haar blinkend keuken gereedschap dat zij het tot niets hoe genaamd weder wilde laten gebruiken, tenminste totdat het vuur van de opruimtijd weder verflout was. Ophelia had na weinige dagen alles in huis op een geregelde voet gebracht, maar in die opzichten, waarin het gevolg haar bemoeingen van de melenwerking der bediende afhing, geleek haar arbeid naar die van Sissifus of Dardanaiden. Eens deed zij van hulpig haar beklag bij Sint Claire. Het is niet mogelijk, zeiden zij, iets wat naar orde en regel gelijkt in dit huishouden te brengen. Dat is het ook niet, antwoorden Sint Claire.  Zulk een roekeloosheid, zulk een vermorgen van allerlei dingen, zulk een ongeregeldheid heb ik nog nooit gezien. Dat zult gezeker wel niet. Gij zou dat niet zo cool opnemen als gij een na huis houdst er waard. Lieve nigt, gij moogt wel voor eens en altijd horen dat wij meesters in twee klassen zijn verdeeld. De onderdrukkers en de onderdrukten. Wij, die goed aardig zijn en een afkeer van gestrengheid hebben, moeten vrij wat onaan genaams voor liefd nemen. Als wij tot ons rief een troep, dom en loszinnige, onbedrevend dinaren willen houden, dan moeten wij ook de gevolgen daarvan dragen. Ik heb enige zeldzame voorbeelden gezien van mensen die door een bijzonder talent, zonder gestrengheid, orde kunnen houden, maar ik behoor daar niet onder en ik heb dus ergens lang geleden het besluit genomen om het maar te laten lopen, gelijk het kan. Ik wilde arme duivels niet laten rancelen en dat weten zij en daardoor hebben zij natuurlijk het heft in handen. Maar geen tijd, geen plaats, geen regel te hebben, alles maar zo in de wart te laten lopen. Lieve nigt, gijgroede lieden die bij de Noordpol woont, hecht ene buitensporen gewaarde aan de tijd. Wat op de wereld heeft de tijd te beduidend voor iemand die er tweemaal zoveel van heeft als hij er iets mede weet uit te richten. Wat orde aan regel betreft, als men niets anders te doen heeft dan op de sofa te luieren en wat te lezen is het niet van groot belang of men een uur vroeger of later ontbijt en dineert. Nu bezorgd Dina toch een heerlijk dineer. Soep, ragoe, gebraat, dessert, Romeis en alles en dat schept zij uit een chaos daar in de keuken. Ik vind haar een manier van doen inderdaad sublime. Maar, lieve Hemel, als wij nu naar beneden gaan en haar onder de vuile verwardeboel met haar stompje pijp op de grond zien zitten, moeten wij maar nooit meer eten. Absolver, u zelf er van, lievernicht. Het is erger dan een Romese penetentie en van evenwijnig nut. Gij zult maar uit uw humeur raken en Dina geheel in de war brengen. Laat haar maar haar eigen gang gaan. Maar Augustin, jij weet niet hoe ik alles gevonden heb. Weet ik het niet? Weet ik niet dat de rolstok onder haar bed ligt en het muskaatraspje bij haar tabak in haar zak zit.  Dat er 65 verschillende suikerpotten zijn in alle hoeken en gaten van het huis. Dat zijn de schotels de ene dag met een servet wasst en de andere dag met een lap van een ouder rok. Maar het einde van alles is dat zij uit muntende dienis op tafel brengt en heerlijke koffie zet. En gij moet haar beoordelen, gelijk men veldoversten en staatslieden beoordeelt, naar de uitslag. Maar de verspilling, de omkosten, oh ja, sluit alles weg wat gij kunt wegsluiten. Geef bij kleine porcys uit en vraag nooit naar overschotjes. Dat is het beste. Maar er is iets dat mij onrustig maakt Augustin. Ik kan niet nalaten te denken dat die bedienden niet eerlijk zijn. Zijd gij wel zeker dat men hen vertrouwen kan. Augustin lacht de schaterend over het ernstige en benauwde gezicht waarmee de Ophelia deze vraag deed. Oh, nicht, dat is al te koddig. Eerlijk, als Rofmens zo iets verwachten kon. Eerlijk, wel zeker zijn ze dat niet. Waarom zouden zij dat wezen? En wat op de wereld zou het en maken? Waarom leert gij hun dan niet beter? Leren. Kom, kom, gekkheid. Hoe zou ik hun iets kunnen leren, denkt gij. Daarom ben ik wel de man daar. Wat Marie betreft, zij is zeker driftig genoeg om een gehele plantage dood te slaan als men haar begaan liet. Maar het bedriegen zou zij toch niet afwennen. Zijn er dan geen eerlijke? Nu en dan wel eens één. Wien de natuur zo omhandelbaar, onnozel, braven trouw heeft gemaakt. Dat de slechts de voorbeelden hem niet bederven kunnen. Maar, ziet gij, van de moederborst af leert het gekleurde kind dat hem genen andere dan slinkse wegen openstaan. Hij kan anders, met zijn ouders, zijn een meesters en zijn een kleine meestertjes en meesteresjes, die tegelijk zijn een speelkamerade zijn, volstrekt niet voort. List en bedrog, woorden hem tot noodzakelijke, onmisbare gewoonten. Het is niet billig iets anders van hen te verwachten. Zij behoren er niet voor gestraft te worden. Wat eerlijk hij betreft, de slaaf wordt in zulk een afhankelijke en half kinderlijke staat gehouden dat men hem geen denkbeeld van het recht van eigendom kan geven en niet kan doen voelen dat het goed van zijn meester hem niet toe behoort, als hij het zich kan toeigenen. Wat zo iemand als die tom aangapt, hij is een zedelijk miracle. 