Cobbenhagen Summit: gesprek met Prins Constantijn over Artificial Intelligence
Er zijn weinig landen waar de elementen zo verhandig zijn als in Nederland, qua infrastructuur, qua opleidingen, qua meertaligheid. Dus eigenlijk ligt het veel meer aan onszelf en hoe we in staat zijn om te verbinden, hoe we in staat zijn om al het kapitaal wat er is en ook alle kennis die er is, hoe we die willen varten, vaak is dat meer een kwestie van een wil dan niets anders. Natuurlijk hebben we het altijd over kapitaal, maar eigenlijk is er ook genoeg kapitaal. Het kapitaal is misschien te fragmenteerd, te versnipperd, maar waar goede ondernemers zijn en goede bedrijven, daar vindt het kapitaal ook zijn weg. Er zijn dus al allerlei barrières, maar in Wezen hebben we alles om op z'n minst het beste ecosysteem voor startups en scale-ups in Europa te zijn. Dankjewel, we hebben vanmiddag twee prachtige inleidingen gehad. Eénig ging over study-portals en die gehad de universiteitwereld, denken wij op z'n kop zetten. En de tweede ging wat er aanzitterkomen het gebied van virtual reality artificial intelligence, de wereld van de robotisering, vindt-ie dat Nederland, en dan moet u even streng kijken naar de overheden, voldoende gedoot op dit gebied, u overziet een beetje in de hele wereld wat de gaden is, zijn wij voldoende actief op het geweld gebied van de data science, de grote discipline ontwikkeling die voor de deur staan en wat de nieuwe wereld van de robots kan gaan betekenen voor bijvoorbeeld onze maakindustrie. Nee, ik denk het niet. Ik denk niet dat wij, als je kijkt naar Europa als geheel, als je kijkt naar de investeringen die gedaan worden in China en in de vreemde state, in Israel, dan valt Europa echt de weg op dat gebied. Dat heeft ook de Europese Commissie wel herkend, artificial intelligence vooral als een onderwerp waar verfilmen en meer ingeïnvesteerd moet worden. En dat is vooral belangrijk, want als we dat niet meer doen, we hebben nu ook al gezien dat in de presentatie stonden er nog veel mannen. Dus als je mannen laat programmeren en programmeren is ook voor mannen, dat is hetzelfde als je Chinezen laat programmeren en programmeren is voor Chinezen. Dus als Europa wil meespelen, niet alleen economisch gezien, maar ook als wij willen dat wij onze normen en waarden kunnen doorzetten, dan moeten we in dit spel een rol spelen.  En op zich, het werd al genoemd de startup van Elon Musk, want Elon Musk is misschien bekend, maar een criticus van artificial intelligence en hij zegt niet dat de artificial intelligence slecht is, helemaal niet. Hij zegt alleen als het in de verkeerde handen valt, is het heel slecht. En de verkeerde handen kunnen mensen handen zijn, dat kunnen ook weer geprogrammeerde machine zijn. En hij heeft dus zijn startup, heeft zich vooral gedroppig georienteerd, dat is open AI, om zo snel mogelijk artificial intelligence te ontwikkelen en daarin op te lopen om die ontwikkeling in een gezinsvorm te kunnen geven. Ik denk dat dat heel belangrijk is, dus los van alles werken wat wij doen op het gebied van startups, want dan moet ik ook naar de markt gaan. En dat kan allemaal wel in laboratorie blijven liggen, maar je moet vooral, het moet ook even op z'n echte impact hebben. Dat kan op verschillende manieren, maar één van de manieren is via ondernemerschap en startups, maar het gaat ook over je intellectueel en wetenschappelijk op dat niveau kan bijdragen en vooraan kan blijven lopen zodat je nog een stem hebt aan die tafel. En dat het niet alleen maar Amazon is of Alicbaba die bepaalt hoe wij onze maatschappij gaan indelen door de algoritmes die ze gebruiken. Dus je denkt dat het een heel belangrijk onderwerp is en we kunnen, het is misschien heel goed om kritisch te zijn op die ontwikkelingen, maar je moet positief kritisch zijn. Dus je moet kritisch zijn omdat het ook verkeer kan gaan, je kan niet kritisch zijn en dan niks doen, want dan ben je de degene die het moet volgen, wat anderen dikteren en dat is voor mij een positie waar we helemaal niet in willen zitten.  Dankjewel, nu investeren wij als regionale overheid samen met onze universiteiten heel veel in data science en ook op gebied van robotica zijn we seductief en ik kom gelukkig heel veel positief gestemmen ondernemers tegen die de kansen zien, maar ook besef als ze niet doen wat voor bedreiging op hun afkomen, maar er zijn er ook een aantal bij die zeggen, die race is al gelopen, daar zit het Amerika, daar zit het kapitaal en we kunnen wel heel veel ontwikkelen, maar het wordt opgekocht door Amerika en dan zijn we kwijt voor het ecosysteem wat hier de Nederlandse gas speelt, hoe krijg je dat tegenaan? Ja, dan denk ik dat die mensen een hele korte tijdshorizon hebben, want Facebook bestond 15 jaar geleden nog niet eens en Google is ook pas 20 jaar oud, dus daarvoor was het voor iedereen alles nog mogelijk en dat zouden we nu in één keer door die paar ongelovelijke bedrijven, want die zijn er, zou dat in één keer niks meer mogelijk zijn, en tot wanneer, tot over 10 jaar, 20 jaar, 30 jaar, 40 jaar, wat gaan we dan hier allemaal zitten consumeren, wat andere ons voor schrijven? Natuurlijk niet, je denkt dat er heel veel gebieden zijn waar nog ontzettend veel ruimte is om te ontwikkelen, je ziet iedere dag weer nieuwe startups opkomen op gebieden, je dacht dat het helemaal al georganiseerd was en ik bleek er weer nieuwe gebieden te kunnen ontwikkelen, je ziet weer nieuwe manieren hoe mensen geld aantrekken, het was net vandaag, het was nog een lastige artikel van, over een ICO, een coin offering van een bedrijf van Telegram, het is gewoon een communicatieservice en die hebben in 40 dagen een miljard opgehaald om een app te ontwikkelen of een dienst te ontwikkelen en die dienst bestaat nog niet uit, dus zij kunnen het wel, blijkbaar, ze kunnen iets wat nog niet bestaat, kunnen ze al voor een miljard verkopen of investeringen aantrekken en dan zouden wij allemaal in Europa zeggen met alle kennis die we hebben, nou de rezen al gelopen, dan denk ik van, kijk dan, wie zijn al die slimme mensen die bij Facebook en Google die dingen schrijven, voor zeker 30, 40 procent zijn dat Europeanen, als je kijkt hoeveel van de buitenlands in Silicon Valley toonengevende bedrijven starten, daar zijn heel veel Europeanen en ook Nederlanders, dus het gaat erom of je de juiste sfeer en de juiste ecosysteem kan bouwen waar deze kennis ook tot marketable product worden gemaakt en die snel kunnen groeien, dat hebben we gewoon zelf in de hand en we hebben, als wij allemaal zouden doen, als we allemaal zouden streven binnen de domijnen waarin we zelf actief zijn, van nou de universiteit is, of nou bij de bom is, of waarom zeggen we, nou laten we straven naar perfectie of laten we nou niet in perfectie, misschien, maar laten we straven, waarom zouden we niet in Nederland het allerbeste knowledge transfer systeem hebben? Dat is mogelijk, het is binnen ons bereik, waarom zouden we niet in Nederland ondernemerschap, zo vreemdvoudig hebben we dit zelfrijmde auto gezien, wat we heel wil doen, je creëert omgevingen waarin je die test kan doen, dat kan in alle plekken, kan het niet, we zijn pragmatisch, we zijn flexibel, we willen dit ook, en in Nederland vindt op zich innovatie leuk, dus waarom zou dat niet doen? Waarom zou dit niet de markt zijn waar je drones kan testen? Het is allemaal mogelijk, het zijn allemaal beslissingen, als je je met elkaar neemt, dan kan je die snelheid ook maken. Als we dat kunnen ook besluiten, of dat niet doen, dan hebben we een andere uitkomst. Maar ik geloof niet dat we nu kunnen zeggen, de race is gelopen, Amazon koopt alles op, nee, Picnic komt erop, haalt 100 miljoen op, gaat de retail-industrie onvergegooiasd aan hen ligt, en dat kunnen ze ook met, zij hopen zo snel dat ze voor dat Amazon zich hier vestigt, dat zij die markt hebben gepakt, misschien verkopen ze aan Amazon, dan wordt dat Amazon eindelijk een bank, dan kunnen ze de ene bedrijf van de andere opkopen, en dan wat, er komt iedere keer weer een nieuw idee op, en daar moeten we in blijven investeren. Ja, ik ben in ieder geval gelukkig dat ik die standpunten van u in me kan delen, ik deel dat het optimist bent. Ik verpland is een gesprek met de leden hier. Laat ik maar eens beginnen, af eindigen met studiport, dat is er weer van rest, ja, jouw bedrijf gaat eigenlijk als een spier, enorm omhoog mondiale cijfers, enorme belangstellingen, hoe groot is de kans dat jouw bedrijf nog in Brabantse handen is over vijf jaar, en niet eigendom is van de Facebooks of de Googles van deze wereld? Ja, die kans is wel heel groot. Die kans is wel heel groot, dus... Ik zeg altijd tegen mijn collega's, op het internet heb je geen zilveren medaille, dus we gaan van goud, en als je de Amazon, onze ambitie is de Amazon van learning te worden, en dat is zo'n grote opportuniteit, dat ik denk dat het niet handig is om een exit te doen, of een strategische zeel te doen, want dan komen we onder de controle van een ander bedrijf, waar we dan nog een klein deel zouden zijn. Dus als er een grote financiering komt, zal dat de offence capitol zijn of een burst notering, omdat we graag onafhankelijk onze missie willen najagen. Kunt u het bedrijf, studiportals? In wezen vindt u een ondernemer een wegwel. Alleen de overheid doet heel veel moeite om dat soms tegen te houden. Heel veel instanties vinden dat het moeite doen om dat tegen te houden, en soms met de beste intenties.  Er wordt waarschijnlijk doodgeknuffeld, en iedereen wil waarschijnlijk laten spreken op evenementen, want dan denk je van, waarom kom ik nu ooit eens nog een keer toe aan een ondernemer? Maar ik denk dat we hebben heel veel, ook Adjen, die heeft ons ook niet nodig gehad, zijn heel sterk gegroeid. Maar als je ziet, als je het ontraden ik voor evenwel eens met founders van dit soort bedrijven, dan vraag ik wel eens, van in jullie tijd, toen er geen startup-delta was, en de overheid eigenlijk helemaal nog niet over startups had, had je het liever anders gehad? En zei ze allemaal, ja, ik had het liever anders gehad. Ik had liever anders gehad, dat je de contacten kon leggen, dat het ons niet zo moeilijk werd gemaakt. Dat het niet alles weer opnieuw moest uitvinden, uitleggen, bij de belastingdien uitleggen, hoe je werkt met opties of je... En dat is eigenlijk waar we echt al heel veel meters hebben gemaakt, dat iedereen er wel bewust is dat startups en snelgroeiende bedrijven misschien net iets anders zijn dan de traditionele MKB, en dat je in die snelheid, ook misschien als bedrijfje van twee jaar, al overdenkt om naar het buitenland te gaan, dat dat gewoon niet iets was waar AZ op ingesteld is, waar heel veel, ook lokale spelers, hoe goed ze het ook bedoelen gewoon niet op ingesteld zijn geweest. Ik hoop dat we die voortgangen wel hebben bereikt met elkaar. Daar zit een echte startup-ondernemer, de microchirigie, de robots. Maarten, je hebt nou de kans om aan de ambassadeur van de startups in Nederland de vraag te stellen die je altijd hebt willen stellen. Eén van de irritatiepunten die we allebei hebben is dat het universitaire bestel eigenlijk in Nederland, zodanig kalfinistisch is ingesteld, dat het heel moeizam is om mensen de gelegenheid te geven, om Zwietse te doen als wat ik nu doe. En daar moeten we politiek wel iets aan doen. En ik ben natuurlijk aan de bomen aan het schudden in Eindhoven om daar dingen te veranderen. En ik hoop dat dat in Tilburg hier ook een beetje gebeurt, terwijl we wel netjes alles transwan blijven doen. Want ik vind niet dat je uiteindelijk overheidsgeld mag misbruiken of moet misbruiken om particuliere initiatieven te ondersteunen.  Dus je moet wel scherp en transparent houden, maar dat is één van de dingen die we toen samen al hebben benoemd, voorgaar in Las Vegas. En ja, wij vinden elkaar daar, denk ik. Ik zie dat universiteiten uiteindelijk het onderwijs en het onderzoek toch nog meer belangrijk vinden dan het ondernemerschap. En wat moeite hebben om daar een goede vorm voor te vinden. En als het dan gebeurt, dan wordt het gezien als een soort van profitcentre, terwijl dat dat niet is, natuurlijk ook weer een investering. En het is dus ook heel moeilijk voor startups als ze dan alleen maar uit universiteit komen om weer door te groeien en weer geld aan te trekken en zo. Nou, daar hebben we gewoon als universiteiten en als misdieven onderwijs en als bestel hebben we daar gewoon alle mogelijkheden om daar verandering in te brengen. En in Mill Arts, die was in de stad ook in een bijeenkomst, en nu stellen we ook de vraag van, waarom zouden we niet binnen vijf jaar het beste land zijn voor Knowledge Transfer? En toen zeiden die voor mondag, ja, dat moeten we worden. Nou, dus moeten we daar maar aan houden. Want het betekent ook dat je iets als universiteit iets loslaat. En een dekke maat van controle loslaat. En het is een ongelooflijk moeilijk proces. Want iets vanuit de universiteit, vanuit het onderzoek omzetten naar iets wat de markt in moet gaan en waar je niet duizend bloemen laat bloeien, maar je focust op die enen misschien. Of we hadden investeerders ook om de tafel die zeiden, we willen hem, we willen maar drie willen we bedrijven, we willen niet honderd innovatieve bedrijven. Innovatie is allemaal leuk, ideeën allemaal leuk, maar geef mij maar drie goede ondernemers of één goede ondernemer die echt doorgroeit. En je gaat naar een heel ander denken toe. Dus je komt uit universiteit en dan moet je doorgroeien als bedrijf. Misschien moet je daar allemaal ondernemer bij zetten. Misschien het gaat veel meer ook om na het om geld maken en om groeien. En dat is helemaal niet vies. Geld, als je niet geld maakt, dan wordt je gaat je bedrijf ook nergens naartoe. En dan zijn er toch nog mensen om de tafel te zeggen, ja, maar wacht even. Het gaat ons niet om winstoptimalisatie. Nee, u misschien niet, maar zo'n bedrijf hopelijk wel.  En dat zijn allemaal vieze woorden. Dan komen er allemaal dingen in die discussie naar voren waarvan je denkt, ja, nu begrijp ik ook waarom het allemaal zo moeilijk is. Zoals de, wist ik ook niet als concept, de professor met een Ferrari. Dat is blijkbaar een heel erg moeilijk, maar iets. Stel je voor dat je zo schetsbaar dat je een Ferrari kan kopen, dan ben je bij je collega's helemaal afgeserveerd. Dus dit soort van naaiever en zo, dat is wel heel moeilijk om te bevechten. Dus ik gaf het wel heel belangrijk is dat Martin, de andere, gewoon die voorbeeldfunctie wel durven te nemen. En te zeggen van, oké, ondernemerschap is mooi en je helpt daar bedrijven verder. Je gaat daar mensen mee aan het werk helpen. Je zorgt die technologie niet in universiteit te blijven, maar mensen echt gaan helpen. De robots, medische robots maken mensen beter. Autos die gaan minder slachtoffers op de wegen maken. Dan noem maar op, die technologie wordt ingezet om onze maatschappij beter te maken. En daar heb je gewoon ondernemers van nodig. En ondernemers zijn er een deel van. En die integratie is moeilijk, maar dan moeten we wel met elkaar denken, hard aan werk. Mag ik daar nog op reageren? Ik ben er daar helemaal mee eens. Wat ik zie is dat een ecosysteem bestaat uit verschillende elementen. Je hebt de startups, je hebt universiteiten, je hebt de overheid, je hebt de corporates. En we zijn allemaal heel goed in het doen van ons ding, zeg maar. En we hebben duidelijke grenzen van wat wij doen en wat dat startups doen en wat de corporates doen. En ik zie te weinig van dat vind ik tiperen voor een goed werkend ecosysteem. Juist die samenwerking tussen al die elementen. En dat zien we, dat proberen we wel en dat kunnen we misschien steeds beter. Maar dat zouden we ook uniek kunnen zijn in Nederland als we dat goed onder de knie krijgen. Nederlanders gaan heel graag met elkaar op de tafel zitten. Dus het is heel makkelijk om publiek-privaat samen te werken. In ieder geval te overleggen. Dus zijn we heel goed in en dan sluiten we een confinante en dan doen we van allerlei leuke dingen met elkaar. Maar het gaat om executie, uitvoering en dan doorpakken.  En iemand die van jullie rond de tafel zat is opeens heel succesvol. Dan vonden we het opeens niet zo goed plan. En dan plaatsen we deken nou fantastisch, want er is echt een heel groot succes uit voor te komen. Nee, wacht even, ik zat daar ook bij en ik heb niet geprofiteerd van. En wij zijn heel goed om iedere keer de taart in nog kleinere stukjes te verdelen. En er een vlaggetje op te planten. Wij merken dat nu bijvoorbeeld. Ons, wij heet de startup Delta. Nou, dat heeft ze ooit bedacht en ik kan zo je besparen hoe dat ontstand is gekomen. Maar het is een hele onhandige naam, want in het buitenland begrijpt niemand wat Delta is. Er staat nergens Dutch in, of Holland, of wat dan ook. En startups ligt iedereen en dat is wat we nu vaak tegenaanlopen. Oh, maar je zijn er voor de kleine bedrijfjes, voor de starters. En dus we gaan er nu iets op zetten. We gaan nu scale-up Delta gaan we beginnen. En dat gebeurt ook in de ministerie. En ze zijn gewoon echt van nou heb je nog MKB en je zult niet geloven. Maar je hebt dus binnen economische zaken een afdeling voor de ambitieuze ondernemerschap. Nou, ik dacht dat alle ondernemers ambitieuze waren. Maar je hebt dus blijkbaar een subcategorie van ambitieuze ondernemerschap. En dat verdient ook weer zijn eigen vlaggetje. En zo maken we in plaats van het met elkaar de taart te groeien. Proberen we die taart iedere keer een fijneren stukjes te verdelen en ons eigen vlaggetje opzetten. En dan komt er een vereniging omheen. En die vereniging gaat zich ook weer manifesteren. En dan heb je heel veel kleine verenigingetjes. En dan komt er weer een koepelorganisatie. En die koepelorganisatie gaat ook weer organiseren. En die gaat met al die verenigingetjes gaan ze overleggen. Ondertussen zit er een laag ondernemerzonde die daar helemaal niks mee te maken hebben. En we creëren een laag na elkaar. Allemaal met de allerbeste intensies. Maar af en toe moet je ook kijken naar wat is nou je output. En als je output uiteindelijk is dat je heel veel vergaderd hebt. En heel veel hebt overlegd en covenant heb gesloten. Is dat misschien niet het doel wat je samen moet naastreven.  En dus af en toe een wake-up call van waar doen we dit eigenlijk al bevoren. Dat je soms misschien dingen niet alleen maar in één stad moet doen. Maar met elkaar samen dat je misschien moet kijken van kunnen we een paar van die lagen weghalen. Dan kunnen we kijken waar het echt om gaat. En dat is in ieder geval de ondernemer, de wetenschapper. Hoe die met elkaar samenwerk en het bedrijfsleven. Tot komen tot dingen die echte impact hebben op de levens van mensen. Dank je wel. Het mooie nieuws is dat er nu een interbestuurlijk programma afgesproken is. Dus het voeltallige kabinet en alle gemeenten en provincies in Nederland in de waterschappen. En daarin gaan we dat soort bureaucratische ontwikkelingen proberen te omzeilen. En van wat betreft de regionale economiekrijde provincies in Nederland de lied. Dus we gaan het proberen. Overigens valt me ook op dat de meeste ondernemers niet zozeer last hebben van de bureaucratie bij de overheid. Maar vooral dat de regelgeving niet meer toegepast is voor de ontwikkelingen die zich voordoen. En dus moeten we echt, en ik weet dat bijvoorbeeld Frans Timmermans, Europees Commissaris aan de grote voorvecht ervan is. Maar ook in Nederland moeten we echt een soort taskforce hebben die heel snel op het moment dat een nieuwe jonge ondernemer geconfronteerd wordt met het wetgeving die voor de voeten loopt. Kijken hoe we die kunnen omzeilen. Misschien voor dat u hier vertrekt. Nog een paar, ik weet dat je alleen maar wijze woorden uitspreekt, maar nog een paar dingen die ons mee wilt geven op het eind. Nee, nee, helemaal niet. Nee, ik stel me ook een ander en dus ook nog een ander doodpunt. Gisteren ben ik daar, ik werd me dat verteld. In Nederland heb je nu, in de economische zaak heb je de afdeling regeldruk. Je hebt ook de afdeling ruimte binnen regels. En die komen nu in twee verschillende directoraten terecht. Dus ik vond dat echt wel heel mooi. En ik dacht, als je ze dan hebt, dan moet je ze dan tenminste in hetzelfde directoraat hebben. Maar ik dacht, hoe werkt dat eigenlijk? Dus als ik de regel niet kan afschaffen, ik heb regeldruk, maar ik schaf hem niet af. 