lotgevallen van Ferdinand Huyck | Jacob van Lennep | Historical Fiction | Book | Dutch | 6/11
Hoofstuk 19 van Verdenland-Huik, dit is een LibriVox-opname, alle LibriVox-opname behoort tot de publieke domein, voor m'n informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org, opname door Anna Simon. De lot gevallen van Verdenland-Huik, de Jacob van Lennep, 19e Hoofstuk, bevatten de trainer op de Dichtelijke Samenkomst bij Helding verhandeld werd. Het was niet dan met een soort huivering dat ik de donderdagavond zag naderen waarop ik volgens afspraak de vriendenkling van Helding moest bijwonen, want nadat ik aan media bij het antaletje, waar ik verre was van haar te verwachten, had op moed, had ik een voorgevoel dat ik wel niet zou kunnen vermijden om haar ten huizen van heins tegen te komen, waar ik te minstens zeker was dat ze zich bevinden zou. Tien malen was ik willens om het een of ander voorwensel uit te denken en nog voor de uitnodiging te bedanken. Maar ook kon ik Helding met een schoon schijnende reden afschepen. Ik begreep dat ik toch ook reden zou moeten geven aan mijn vader, en ik had er eens genoeg mijn bekomst aan het fijn zin dan dat ik nieuwe uitvluchten zouden gaan uitdenken. Bovendien, en een weerwill van al de onaangenaamheden welke mijn kennismaking met de heer Bos en zijn dochter mij berokkend had, en waarschijnlijk nog berokkenden zouden, er bleef toch altijd een zekere nieuwsgierigheid bij mijn huisvesten, wat het toch eigenlijk van hun zaak waren en hoe het met hen af zou lopen. En ik vertrouw dat mijn lezers die nieuwsgierigheid niet slechts in mij verscholen, maar ook met mij delen zullen. Anders delen zij gewist beter dit geschrift maar niet verder door te lezen. Ik was, mijn vergeven bij deze platte vergelijking, niet ongelijk aan een knap die in het oude Dolhof op de Prinsengracht rondloopt en die, of schoon het heen en weer dwalen hem verveelt en hij zeer wel in staat is over de hege heen er dadelijk buiten te geraken, echter op het ingesleggen pad voortblijftraven in de verwachting dat hij al zo eindelijk de ware uitocht zal vinden. Ik ging dan, ten bepaalde dagen en na afloop mijn werkzaamheden aan het kantoor, naar de Raamgracht, waar ik, overeenkomstig de gemaakte schikking, in de achterkamer van Heinz werd binnengelaten.  De mij tegemoetkomende tabakstamp verkondigde mij reeds aan de deur dat de vrienden immers gedeeltelijk al vergaderd waren en werkelijk vond ik er etelijke aanwezig aan wie ik nu met alle plechtigheid uit voorgestelde herhelding, die hen insgelijks bij de rij af aan mij opnommende. Heinz was, gelijk de trouwsel behoorde, insgelijks genodigd en zat er een hoek te gluren en allen beurtelings in ogen schouten nemen, als waren hij door zijn ambtsverplicht geweest ook deze onschadelijke zielen te bespieden. De overigen, ook zij die na mij kwamen, waren mij personelijk onbekend. Alleen herinnerd ik mij, de naam van deze ofgene onder hen, wel eens vroeger te hebben ontmoet aan de voet van één dierlof of klinkdichten, armede het toen smaak was, alle uitkomende werken, vooral dichtbundels, bij wijze van aanbeveling op te bronken. Er waren ook elementen, welke men al kan er over en weder toe kaatsten, en waarvan men zich zo min ontslaan kon als van het beantwoorden van een beleeftijdsbezoek. Spreek op dat ik u kennen, zeiden de oudwijsgeer, en zo begon ik, toen langzamer hand het onderhoud levendiger werd, van lieverleden te bespuren met welke mensen ik te doen had. Het waren alle lieden van één slag, want over hun betrekkelijke waarde als dichters wil ik, die nog wel in zijn meneerje paard, maar nimmer de pegasus bereden heb, liever geen oordeel vallen. Het enige onderscheid dat het tussen hen schimte bestaan was, dat de ene meer in de verhevenen, de andere in de beschrijvende, een derde in de boerde gedicht of rijmtrand uitblonk, tenminste zesroomde niet Ocanne de ruimste wier ook over Ocanne's talenten in elks bijzonder vak toe te zwaaien, en dat met zo weinig terughouding, dat bij mij de gedachte oprees, of zij niet al hun loftuitingen bij zulke gelegenheden verspeelden, om in het tijdfakt tussen de bijeenkomsten, en buiten de tegenwoordigheid van het geprezenen voorwerp, er des te kariger mede te kunnen zijn. De ene, de treurpoëte, werd een hoogdravende muzezoon, een siraat van de pindus genoemd, die de achipijnse zwaan, je mede bedoelde die heren vondel, groot hartig opzijdens treefde, bijna had mij gezegd, overtrof. De tweede was, sierlijke dammaro, en verenigde de lievelijke wilderigheid van vlakkes met de zinrijkheid en kracht van juvenilees. De derde, de boertengedichtig, bekwam zulke verhevende enrenamen niet, maar werd met andere titels begiftigd, niet minder stredend voor zijn eigen liefde.  Hij heet een kluchtgeziel, een kodde geduivel, een drollige koopman, een malweerga, en hij konden onnozelste dingen niet voortbrengen, ja nauwelijks zijn mond open doen en zijn neus snuiten, of een algemeen gelach, een grinnikend hoofd knikken, een verdoofend handgeklap, begroeten zijn vermeende geestigheid, of bespaarde hem de moeite die uit te kramen. Overigens munten ieder van het gezelschap uit door een meinsbedunkens wat al te gemaakt de nedrigheid, die mij dedenken aan de vlucht van een jong meisje dat achter haalt wens te worden, en die derwijze werd aangewend dat zij zelde haar uitwerking miste, maar altijd nieuwe complimenten afdoen. Het ging ten laatste zo vervelend en walgelijk werd dat het mij begon te schamen over mannen die in leeftijd reeds gevoorderd de achtbaarheid van hun stand en jaren zozeer uit het oog verloren dat zij een vleidtaal uitkramen en aanhoorden die zelfs onder jongen lieden van verschillende kunnen ongepast zou zijn geweest. Ik moet echt ren enkele van deze hoop uitzonderen. Deze was een jongeling van een schandig, toch enigszins geestig voorkomen en blijkbaar van een zwak en teringachtig gestel. Hij was eerst sederd kort als medelid in het gezelschap opgenomen, sprak weinig en zelden, toch wat hij zeiden was juist en gepast, en hij onthield zich van aan één der anderen hogere lof te geven dan de burgelijke beleefdheid voordelde. Het zei dat hij nog te kort met hen had omgegaan om zich de onder hen gebruiklijke complimenten kraam eigen te hebben gemaakt. Het zei dat hij van nature de waarheid te zeer beminne dan dat hij tegen zei gemoed zouden spreken. Misschien kwam er ook bij dat hij zelf als de jongste van het gezelschap wel aanmoediging maar minder lof genoot en dat hij zijn medeleden met gelijkummet betaalden wilde. Mijn moed bij dat al niet denken dat hijns en ik of school niet tot de offeraars op de binders behoerende ontaandeel van de honing misten. Wat mij betreft, daar ik van de begin af betuigd had, een oningeweide te zijn die bovendien door mijn uitlandigheid niet op de hoogte was om de tegenwoordige stand der dichtkunst in ons vaderland te beoorden. Ik werd dadelijk een missenas, een messala gedoopt en al die verstandelijke gaven welke iemand geschikt maken om als kunstrechter op te treden, werden mijn ruimsgoods toegekend.  Hij is verweer of nog hogere lof en daar hij de enige schilder in het gezelschap was, schen het aan de overige een destig geschikte gelegenheid toe om te zijn opzichten hun gewone thema van eerbenamingen te kunnen variëren. Hij was een Duitse appellis. Zijn kunstgenoten waren niets bij hem. De werkjes die men van hem onder het oog had, zes of acht onafgehaalde portretjes die aan de wand hingen, waar kunstjiveeltjes welke rembrand nog van Dijk in staat zouden geweest zijn te vervaardigen. Notenbenen dit laatste stemd ik met een gerust geweten toe. Hijns betoonde in het geheel die valse nederigheid niet welke aan de overige een eigen was. Hij wist hoe zwaard die verplichtende uitdrukking wogen en was, geloof ik, weinig genoeg door de eigen liefde verblind om wel te weten wat er aan de voortbrengers zullen zijn er kunst ontbrak. Hij hoorde ook al die lafheden met een effe gelaad aan, terwijl hij de spreeker met uitroepingen als, ei ei, wel zo, nu ja, in de rederviel, tot altijd de laatste, dat gereutel waarschijnlijk moedde, de pijp uit de mond nam, een dikke rookwolk wegblies en zich al dus uitdrukte in zijn zondeling Hollands. Het is maar jammer mijn heren dat al de ingezeten in onze stad niet denken over mij zoals jij hebt de goedheid van te doen, dan zou ik ongetwijfeld wat meer hebben de okazie van te maken goed geld voor mijn werken, want wat denkt jij wel dat mij rapporteert het meeste met de tijd die voortgaat? De boeten keken ook aan eraan. Waarschijnlijk het behangsel schilderen, zeiden velders eindelijk, zo was de jongste van het gezelschap geheten, want dat is tegenwoordig aan de orde van de dag. Niet kwaad gist, hervalt de heins, maar voor dat moet men zijn een léros of een moecheron. Nee, mijn heren, het is al mede in speculatie op de vaniteit. Ik verdien het meeste geld met de schilderen, wapens op de rijtuigen. Dat kan ik getuigen, zeiden helding. Onze vriend Heins heeft laatst al de rijtuigen van de heer Blaak, mijn hoge achterpatroon en van zijn heer Zoon, met wapenborden van zijn maaksel verrijkt. Men kan voorwaar niets zielijkers uitdenken. Dat moet zeker nog wel geven, zeiden de beschrijvende dichter, want voer hij dekla merende voort. Nooit zag men rijke glans van zilveren blazoenen en gouden wapenen en paarsen, gelen, groenen.  Ik kon mij niet onthouden te meesmuilen over deze twee regels die, behalve dat zij vermoedelijk weinig dichterlijke waarde bezaten, zo duidelijk bewezen dat de dichter geen woord van zijn onderwerp verstond. Ja, voegde de tgeurproëter op zijn beurt bij, althans tegenwoordig. Nu elk, gelijk voorheen verwaande veeton, die trotser voerman van de kleppers van de zon, overal Salmoneus, die den dondergod braveerde, de zweep in handen neemt, schoon hij nooit mennen leerde. Heerlijk, vrij gezegd, riepen alle omstrijd. Nou, het zal mijn hart ontgaan, zeiden de grappige duivel in zijn plat Amsterdamse tongval, overjaap de Assacarman zal met haar tijd ook nog een wapen op zijn karm moeten hebben. Deze sneden gezet werd met het gewonige juich ontvangen. Het is juist zoals hij zegt, zeiden heins, de klanten bij wie ik verdien het meest, zijn niet de aardelijke of patrissische familie, maar die champignons van voortuin die, zodra zij hebben overgewonnen, geld genoeg om te houden rijtuig, zijn van begrip dat een geschilderd wapen is even onmisbaar daarop, als een L op de deur van een lidmaat, of een klopper op die Wannen Haarlemmer kraamvrouw. Maar, voegvelders, hebben zij recht die wapen te voeren, ik dacht dat het alleen de aardel toekwam. Wel, Manami, antwoordde heins, leven wij niet in een vrije republiek, en wat bekreunen zich daarover de herenstaten, of er inwoners zijn die gelief aan te stellen zich als gekken, en dan, men weet hier in het generaal zo weinig af van blazoen, hier sloeg hij een zijdelingsblik op de beschrijvende dichter, dat de dommen menigde bewondert en slechts enkele verstandigen ophalen de schouders. Moet ons toch tot spottoenstrekken bij de vreemdeling, zeiden velders, ik ging van de winter eens op een zondag met een fransman rond, die de handen van verbazing ineensloeg toen wij de dam over en de nieuwe kerk voorbij gingen, waar hij al de koetsen zag die daar stonden te wachten. J'avais toujours cru, zei hij, que les hollandois était un peuple de commerçant et de bourgeois, mais voyant tout ses amour y, je m'a perçoit qu'il y a des nôbles ici comme a vénice. Maar hoe vermeerden zijn verwondering, toen hij, na erbij komende, sommige dierwapenen met graafelijke en hertoogelijke konen zag prijken en eindelijk zelfs een paar helmen gewaar werd, met negen viziergaten, gelijk alleen een koning die voeren mag.  Toen keek hij mij aan, als wilde hij mij vragen of de mensen hier mallwaren geworden. Ik haalde de schouders op, wat zou ik gezicht hebben? Doet er dat wat toe, hoe zo'n helmer uitziet? Voegte beschrijven het dichter aan zijn bierman. Niet lang geleden, hervatte heins, kreeg ik een grasmof bij mij, die met twee zesthalven in zijn zak is gekomen naar die land en bij ingesraapt heeft een fortuin zoals weinig geleden bezitten. Die bestelde mij een wapen op zijn koet. Maar het zou schön wezen moeten, zei hij. Kijk, zo in deze acht. En meteen rolde hij uit een percament dat hij gevonden had op de ene van de verkoping en op het welk plonk met al zijn kwartieren en ornamenten het wapen des Konings van Spanje. Ik wilde de man niet geheel laten rijden vormal en zei hij hem dat ik niet volge kon precies op model dat er mij gaf, omdat zooks afbeelden het wapen van een koninklijk persoon. Toch dat hij zouden zijn content. Ik verhakslokte dan de ruiten en lieren zowat en maakte een wapen waar minitrie niets van zou hebben begrepen. Onze mat was wonderwel in zijn schrik, maar toch had ik vergeten een ding. Die goldene ketten, zei hij, die veelde daar aan. Ik begreep in het eerst niet wat hij meende, maar na de hand werd het mij klaar dat hij bedoelde de orde van het guldevlies diversiert het Spaanse wapen en welke hij zich voorstelde te zullen maken op het zijne geen onaardige uitwerking. Ik had allemaal moeite om te beduiden aan hem dat de Kijselijke en Spaanse gezand beide zouden reclameren tegen zulke aanmatiging en voldeedt hem eindelijk door hem te beloven dat ik zouden vergoeden dit gemis door het bijschilderen van twee wilde mannen als tenans, welgewabend met knotsen. Jat ze liever zei, sinderlei poten om het te geven, zei de de kodde gesnaak. Dat waren uit de aard gewist. Onder dit praten was het tijd gekomen waarop de eigenlijke werkzaamheden moesten aanvangen. Het bleek me nu dat het de gewoonte bij deze heren was, om beurtenings een soort van prijsstof op te geven welke door anderen beantwoord werd. De antwoorden werden door de opgever beoordeeld en daarna door de vergadering onderzocht, geanatomiseerd, gelikt, beschaafd en ten slotte onkenbaar gemaakt. De prijsstof, waarover tans geschreven was, luidt als volgt.  Wat doet in Hollenstein het best de bomen groeien, het mesten of het snoeien? Of school mij, hoewel geen poët zijn, de zin deze vraag zeer duidelijk voorkwam, waren echt op mijn verwondering, zegt twee onder deze vernuften die begrepen hannen dat de opgever door bomen de ingezetenen van ons gemene best had bedoeld en dat de tweede zin in dezelfde figuurlijke zin moest worden opgevat. Doch met dat al waren het nog maar te wensen geweest dat deze twee liever de vraag letterlijk hadden verstaan, want hun redenering in slechte rijmen vervat toonen genoegzaam aan dat de goede liede geen de minste denkbeelden hadden van het geen tot de huishouding van de staat behoort. De opgever had zijn taak insgelijks vervuld door elke oplossing in een bijzonder versje te resenseren, terwijl zijn conclusie was dat hij uit hoofd het der treffelijke verdiensten welke al de antwoorden bezaten het voorstel deed de prijzende deven tussen de twee medeleden die zijn vragen het best begrepen hadden. Dit vond algemene goedkeuring, te meer daar de prijzaart hun scherringskoek bestond en dus zeer deelbaar was. Ik was intussen enigszins verwonderd dat Velters na het scheen niet medegedongen had, maar hij gaf kort daarna te kennen dat hij zich met zulke fijne dichtgeesten niet in een wedstrijd had deel verwagen en dus eerst nu na de bekroning voor de dag zouden komen met zijn beantwoording. Hij las ons hier op een stukje voor het welk mij althans beter beviel dan al wat ik van de overigend gehoord had. Hij gaf bij de aanhef te kennen dat hij de zin der vraag wel verstaan toch het enigszins ongepast geoordeeld had met zijn weinige ondervinding over politieke zaken te schrijven en dus verkozen had de vraag in die geest op te vatten als waren die op de dichtkunst toepasselijk. In welke zin hij een naar mijn oordeel zeer aardige uitwijding had gemaakt waarin hij de dichters bij bomen vergelijk die gemest en gevoed moeten worden met kennis en studie en slechts dan gesnoeid moeten worden wanneer hun al te grote wilderigheid aan het behoorlijk rijpen hun er dicht vruchten nadeel sticht of wanneer zij anderen in hun groei of was het om hindelijk zijn en zwoord.  Het werk van velders werd echter misschien omdat het veel beter was dan de rest minder toegejuugd en alleen met een soort van aanmoediging beloond welk in mijn oog iets vernederend had. Vervolgens ging men aan het beoordelen en schiften der uitdrukkingen in de vorgedragen versen gebezicht. Elk gezegde werd op 3 of 4 wijzen omgezet en bijna elk bij voegelijk naammoord door een ander vervangen. Totdat langzamerhand al het zween van oorspronkelijkheid verdwenen was. Ik kon mij niet onthouden bij deze gelegenheid geduigde Denk aan het briefje in de bourgeoisen realm en ik kwam even als deze tot de slotsom kule premier vaatstond de dier en sangcontredie toujours la meilleur. Daarna werd er gevraagd of geen der aanwezig iets bij zich had waar hij het gezelschap op gasten kon. Deze vraag was overbodig want ieder had de zak er vol en zat slechts op een gunstig zijn te wachten om zijn kinderen aan het licht te brengen schoon zelfs dan niet als schoor voetende en onder herhaalde betuigingen dat het niet te moeitewaardig waren er de aandacht van zulke fijne vernuften mede te vermoeien. Het eerst was onze helden dichter aan de buurt die na de pijp neergelegd gehoest en zich gesnoten te hebben enige vrij grote velen uit zijn zak haalde en aan de vergadering mede deelde dat hij een lijksang zou de voordragen. Op het nood lottig verschijden van zekere krijgsoversten die kort te voeren schoon niet op het veld van eer want het was aan een maaltijd het offer van de dood geworden was. Na een vrij lange voorafspraak ving hij aan. In zijn gedicht dat ongemeen hoogd ravend was versierde hij zijn held die zover ik weet nooit kruid geroken had maar zijn rang alleen door ansieniteit verworven had met alle militaire verdiensten en stelde hem met Turenne, Marlboro en Prince Eugenius gelijk. Na dit vrije stuk had welke de algemene goedkeuring verwierf brak de stroom los en regende het van alle zijden lijk, geboorte, huwelijks en verjaardichten. Terwijl onze boortengeboreed mede niet achterbleef maar ons nu en dan een epigram van zijn maaksel optisten waar men al om lachte eer hij nog iets gezegd had of schoon er niet aan om brak als de punt welk hij echt er vergoedde door op de plaats waar die behoorde te vallen zelf in een schaternd gelag uit de worsten.  Een staaltje van deze voortbrengselen zijn hier genoeg om de rest te beoordelen. Aan een burgemeester. Al wordt hij achtbaar ja ook zesdienbaar geheten toch wordt u, zijt hij dood slechts enebaar gemeten. Toen elk zijn beurt had gehad werden heinten ik eventieer uitgenodigd om tot het algemeen genoegen bij te dragen. Vergeefs verschoon ik mij. Men stond erop. Ik moest mijn gelag betalen zowel als de anderen. Ik zou de oogtuifend ook wel eenmaal in mijn leven aan de zanggoordinnen geofferd hebben enzovoort. Terwijl ik met de zaak verlegen niet wist hoe ik er mij uit redden zouden, schoot mij een vierregelijk festje binnen dat ik een hoogtuidsboek gelezen had en waar aan zin nog slot was. Ik weet niet welke goede of boze geest mij inblies dat dit stukje een goede uitwerking zou doen en na het met verbazing over mijn eigen vlugheid bij mijzelf in het Nede Duits vertaal te hebben waartoe het zich geredelijk voegde drond ik het op. Snedig antwoord. Zeg Piet, heb jij dat nieuwe werk gelezen van Boniface? Men zegt het wordt geprezen. Dus vroeg eens hein. Toen sprak de spotter Piet nee, beste hein. Gelezen heb ik het niet. Dat is verduivel aardig, wat is dat fijn? Daar is het wat in. Nu, die kan menigin in zijn zak steken. En honderd andere loftuitingen meer progoed in dit epigram waarin ieder overtuigd was dat een pijtende satire lach opgesloten of schoon geen van allen natuurlijk wist waar, maar elk hield zich of hij die begreep. Alleen de drollige kwant, het zei uit jalozie, het zei dat hij gemerkt had dat ik spotten, voegde zijn lof niet bij die der overigen, maar zag mij aan of hij mij had willen verslinden. Wat heins betrof, deze bleef ernstig volhouden dat hij geen verse comfort dragen. Toch, zomaan zich daar mede tevreden wilde stellen, wel een avontuur aan zijn merkwaardige levensloopkommer te delen. Dit voorstel werd aangenomen, en nu deed hij de vraag. Hebben de heren wel ooit gehoord van mijn zondelinge ontmoeting met de beroemde kartouche? Nee, nee, klonk het als uit één mond, en alles wegen, en schoven hun eens toe erbij, en zagen met aandachtige belangstelling naar de man die op het voorrecht boogen mocht van kartouche te hebben gezien. Wel, zei de heins. Het is nu een goede 30 jaar geleden.  Ik reisde van Lyon naar Parijs in vrij berooid equipage en met schraal voorzienende beurs, of liever, met in het geheel geen beurs en levende van het geen de goede liden mij schonken om gods willen, etende, als de papa van Eudespiegel, als ik wat had, en vastende, als ik het niet had, en meest in tijd slaapende onder de blauwe hemel. In z'n benacht gebeurde het, ik weet niet in welk dorp, dat ik genomen had mijn leegere steden op een mesthoop aan de weg. Hetgeen een parantezen gezegd, het warmste bed is dat mijn hebben kan, en dat ik sleep heel gerust. Toen ik wakker werd van een groot licht dat mij schenende ogen en recht over mij zag ik een huis staan in brand, een groot huis voor een dorp. Ik geloof dat daarin woonde, de notaris of de schout. Nu, dat is egal. Ik stond op, er was al volk op de been en spoedigpoot iedereen hulp met water dragen, met brandspuiten, etc. De bewoner van het huis zat al op straat met een gebrande voet in zijn nachtjak en een zonne dat hij had gehad, de tijd te redden, een kleinigheid of zelfs meer aandoen dan een oude pantoffel. Nu, het was zomer nacht en het vuur maakte ons heet genoeg. Hij zal niet gevat hebben kou, hoewel hij beeft als een juffershondje. Bij hem stond zijn vrouw, of liever lach zijn vrouw, want zij kreeg gedurig toevallen. Het ene was pas over of het ander kwam op. De man deed niet zoals te vringen zijn handen en te roepen, mon dieu, mes en fan. Want zijn kinderen waren nog in het brandende huis. Maar zowel hij als zijn vrouw waren te veel in de warm te zeggen, waar zich de arme wichten bevonden. En niemand had de courage op de gaand in het grote huis en te zoeken daar in de blinden. Terwijl wij daar waren bezig, daar komt een heer, wel gekleed met een karmozijne rok aan en bereidende een vrij zwart paard, en hoorde de papa en ook de mama, zodik wel zij weer bij kwam, schreeuwen om haar arme kinderen. Alon, liep hij, twintig louidore voor degenen die toont de courage en redt die arme kinderen. Er waren er te stond een stuk of vijf, zes die wilden naar binnen.  Maar er vlam slug er uit met zo'n geweld dat zij terugsporen van schrik. Toen vocht de vreemde heer weder aan de kerminde papa. Zeg eens, zei hij, is er geen andere deur en waar zit hij die kinderen ergens? Ah, mavois, zeiden de arme vader, die weer bij zijn positieven kwam. Er is de tuindeur, maar die is gesloten van binnen. En nu ik mij benzin, pauvre maleree kujutsui. Ik heb ook opgesloten die arme schapen in hun kamer, omdat de een is somnambule. Slaap wandelen, zeggen wij, geloof ik. Nes kusza, vraagt de vreemdeling. Kimem mesweven. En kletsst, springt hij met paarten al over de heggen in de tuin. En ik heb achterna, met wel tien andere. Maar daar stond een brandende balk en een stuk van het dak tussen ons naar beneden, dat de meeste het opgave. Althans, ik was de enige die met de ruiten aan het achterhuis bij de tuin doorkwam. Voezet hun bruif, zeiden hij. Zult hij mij assisteren? Zal ik, zei ik. Maar hoe zullen wij open krijgen die huisduur die van binnen gesloten is? Bah, zeiden hij. En hij kreeg mij aan, als of ik gedaan had de onnozelste vraag van de wereld. Terwijl hij meteen tasten in zijn zak en daaruit waarschijnlijk haalde een breekeizer. Althans, in een ogenblik waren de hengsels uit de deur en de deur omgehaald. Toen sprong hij van het paard, tock uit, rok en vest en liep naar binnen. En ik heb achterna. Dit gedeelte van het huis was nog ongedeerd door het vuur, maar er was rok genoeg om gevaar te lopen van te stikken. En wij zouden niet geweten hebben waarheen ons de wenden. Hadden wij niet gehoord de stem van een kind dat huilde en om hulp schreeuwde. Zet die zie, zeiden de vreemdeling. En één, twee, drie had hij open geveerd uit een kamerdeur. Wij traden binnen en al tastenden in het donker op het geluid af, vonden wij eerst een jongetje. En toen werd het vertrek verlicht door de vlam en zagen wij ook een meisje dat half gestikt op de grond lag. Maar nu moesten wij terug en dat was een moeilijke geval. De tocht die woei door de opene achterdeur had weder erger gemaakt de brand en de toegang was ons verspert van die kant. Nu haasten wij ons open te maken het raam.  Ik sprong eruit en mijn kameraat gooide mijn eerste kinderen één voor één toe en volgde toe mijn voorbeeld. Ik dacht, wij zouden nu terugkeren bij de ouders. Maar de vreemdeling hield mij staande en voegde wie ik was. Een arme drommel, zei ik, een vreemde zwerver die niets bezit. Tamieu, zei hij, haast u, eer, iemand komt. Ik moet vluchten maar naar ver de uneur. Trek mijn klederen aan en geef mij uw kiel. In mijn zakken vind jij geld genoeg. En zonder iets bij te voegen had hij mijn kiel van het dijf gehaald. Flugger dan zouden doen de beste kamerdinaag. Die aan zijn lijf getrokken was op het paard gesprongen en voort de tuindoor en weg. Wat zou ik doen? Ik trok rock en vest aan en pas had ik dat gedaan of er kom een gehele zwerm mensen opdagen. Ze hadden uit de weg geruimd het gevallen puin en een vrije doordocht tot ons verkregen. Ik wacht de kinderen bij papa en mama. Ze zagen mij alle aan voor de vreemde cavalier. Niemand kende mij en ik hield mij goed en lamenteerde slechts dat mijn paard mij ontstolen was terwijl ik mij bevond in het brandende huis. Terwijl wij daar bezig waren, kwamen er een stuk of zes dina's van de wacht aan het paard van Lyon en een volle draf. Aha! zeiden de voorsten zodra hij mij in het oog kreeg. Daar hebben we onze maat. Nu zult hij ons niet ontsnappen, M. Cartouche. Met, pakte zij mij aan. Maar een hunnig, die Cartouche waarschijnlijk kende, zeiden, toen hij mij nader aanschouden, dat ze zich bedrogen en dat Cartouche veel ouder was. Ik was toen even over de 20. Ze wilde mij echter meepakken, onder voorwens zodat ik bij mij had, geen papieren, maar ik zeiden, die waren in mijn portmanteau met mijn paardvoort en al de dorpelingen namen mijn partij, omdat ik mij zo goed had geweerd. En het scheelde niet veel of de dina's hadden gekregen, braaf slaag. De pastoor van het dorp kwam uit vragen bij hem te blijven, die nacht. Ik nam aan, en toen ik mij uitkleden, vond ik in mijn karmozijnen rok een beurs met 200 louis door. Ik verstopte mijn broek, die niet Alunison was, met de rest van mijn toilet.  Leende een ander van de pastoor, onder voorgeven dat de mijne was gesenkt en volgaten en verliet het dorp de volgende dag, nagevolgd door de zegeningen van iedereen. Ik dacht dat hij ze nog bij zou voegen, hoe diezelfde beurs, gelijk ik hoger verhaald heb, hem naderhand noodlottig werd. Toch hij hield hierop, keek op zijn horloge en sloop zodra het gesprek weder algemeen werd, schier ongemerkt uit het vertrek. Intussen was de koffie die eerst rondgediend was geweest, zei dat lang door de wijn vervangen en onder de gasten begon een verrolijkheid te heersen, welke hoe langer hoe hoe luidtruchtiger werd. Alle aanmaat ging zowel als false zedigheid was geweken, ieder schertste een spotte zonder zich meer te bedwingen en werd er verrolijke liedjes gezongen, de rokkiging uit, de bedaardsten werden snappachtig en het druksten werden stil. In het kort, het druivenat begon zijn invloed uitoefenen en ik te denken dat het voor mij ook wel haast zaak zou worden, het voorbeeld van hijns te volgen en mij stil te verwijderen. Toen Helding, die een ogenblik naar buiten was geweest om wijn te halen, weder binnen kwam uit het bericht dat er een heer in het portaal was om hijns te spreken. Deze was echter zoek en de meid, geroepen, zijnde, verklaarde niet te weten waar Sr. Gestoven of Gevlogen was. Haar verlegen toon bij dit bescheid deed mij echter vermoeden dat de heerdershuis dus niet ver afwas, maar wel ligt met deze ofgenen over politiezaken redeneerden. We kunnen die heer toch niet op de trappel laten staan, zei de Helding. Het schijnt een deftig man en hijns zal wel terugkomen. Wat dunt u, dat ik hem binnen roepen? Wel ja, zei de treurproeet met een vuist op de tafelslaande dat al de roemers ervan dansten. Hoe meer zielen, hoe meer vreugd. Ook de overgen keurde goed wat de tractant voorstelde, die dan ook vertrok en naar een kort vertoever terugkeerde, een vreemdeling inleidende met een karmozijne rok, een zwaar gepoelde bruik, een briel met grote glazen, een stok met een ambere knop en een deftig voorkomen. Kom binnen, mijn waardeheer, zei de Helding, hem als het ware binnendringende met een ongemene drukte. Dus ik maas beter in een warme kamer te wachten dan op een tochtig portaal, een stoel voor meneer. Wees zo goed en neem plaats. Maak, bid ik u, geen complimenten.  Hier, een pijp voor meneer en een schone roemer. De onbekende beantwoorden al deze beleefdheden met stille buigingen. Toch spak zo weinig of hij stom waren. Hij verleidde zich in de leunstoel die hem werd aangeschoven, sloeg beleefdelijk met een beweging der hand de aangeboden pijp af, zag met een vluchtige blik het gezels op rond en haalde toen een zijde doek uit, die waarschijnlijk met welriekende wateren door trokken was, want hij bracht die dadelijk voor het gezicht en beroek hem met zoveel welbehagen dat het wel te bespeuren was dat hij geen liefhebber was van de tabakswalm. Zijn komst en nog meer de weinige voorkomendheid van zijn manieren brachten die stille teweeg welke doorgaans op dergelijke bezoeken volgt en niet ongelijk is aan die welke op een school waar alles lustig en vrolijk toegaat bij de komst testmeesters ontstaat. Helding bespeurde deze onwelkomen stemming en als een plichtmatig tractant deed hij zijn best beter aan te wakkeren. Kom aan, mijn heer, zeiden hij, de roemer des onbekenden bordervolschenkende. Sta mij toe dat ik uw gezondheid drinken. Misschien is uw edele petere wein gewend aan deze, maar wij burgerluid doen het door mede en wij kunnen u niet meer aanbieden dan wij hebben. Dat zei Leis Morsebel ook, zeiden de poëter Komikus, en hij smeed haar buurvrouw een handvol vlooi in haar hoofd. Uw gezondheid misjeus, zeiden de vreemdeling, met een schorre stem, zich buigende en zijn glas naar de hoogte brengende dat hij voor volgens bij kleine tussenpozen ledigde. Wel, zeiden de grappige duivel, met die gemeenzaamheid welke onze burgerstand vele eigen is. Mijn heer is, geloof ik, ook pang dat er hoorntjes en schelpen in zitten. En om te tonen dat hij dezelfde vrees niet koesterde, ledigde hij zijn glas in ene teug. Komt, zeiden helding, hoe zit hij lieder allen zo stil? Mijn heur huik, laat ik u in zins schenken, waar waar we ook gebleven. Komt, lustig aan, en leven de pret. Maar de pret laat zich niet gebieden. En allebleven even stemmen kijken, alsof de glazen voor dat vreemdelingsoogen de uitwerking van Medusa's hoofd bezaten. Het is of we hier bij de kwaker zitten, zeiden de drollige vent. Hoe is het, getuigde geest niet pietje? Dit was de voorname van de tragicus. Je zou het een liedje zingen. Wel ja, kom aan, een liedje, zeiden helding.  Maar de treurpoede was schor, of verklaarde althans het te zijn. Kom, zeiden eindelijk de korre gequant. Het is of hij lieder bangzijd, dat mijn heer u op zal eten. Mijn heer er geen bullebak. Je luiker ik de man of het kartoes was, daar heind zo even van vertelde. En potseld remente, dat is nogal grappig. Mijn heer heeft ook een karmozijne rok aan. Deze onhebbelijke uitdrukking in steden van, gelijk anders de kwinkslagen des geestigen duivels. De vreugd te doen herleven maakt op de aanwezigen een onaangename uitwerking. En velen die gedachten niet meer helder waren, keken de vreemdeling zo angstig aan, als als zij werkelijk meenden dat kartoes uit andere wereld onder die gedaand tevoorschijn kwam. Wat hem aan zelf betrof, ik zag dat zijn voorhoofd zich fronste, maar hij zei er niets. Ik begreep inmiddels dat het meer dan ooit tijd voor mij werd om af te trekken. Toch wend ze een tijdstip af te wachten, dat mijn vertrek niet bemerkt zouden worden. En daartoe moest het onderhoud wederleven te worden. Ik boot daar halfen aan, zelf een liedje te zingen, daar al de overigen ditwijgenden. En dit met getigheid aangenomen zijnde, dreund ik een bakkerola op, die ik de venetie van de Gondeliers had gehoord, en waarvan ik verzocht dat men het refrein in koor herhalen zou. Dit had de gewenste uitwerking, nu raakte de tong weer los, de een zong voor, de andere na, en eindelijk zong alles doorokander, behalve alleen de karmozijn gekleden heer, die gelijk de Malweerga het uitdrukte, erbij bleef zitten als Dukdalf in het Dolhof. Ik maakte van het druk de gebruik en sloop onopgemaakt de deur uit. Einde van 19e hoofdstuk. Deze opname bevindt zich in het publieke domijn. Hoofdstuk 20 van Ferdinand Huik. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen behoren tot het publieke domijn. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Anna Simon. De lotgevallen van Ferdinand Huik door Jacob van Lennep. Twintigste hoofdstuk. Waarin verhaald wordt wie de heren het karmozijn was en hoe deerlijk Ferdinand er zich in werkte. Terwijl ik in mijn zak schommelende de meidriep om haar aan foi te geven, hoorde ik mijn zagjes bij mijn naam noemen. Ik keerde mij om en zag Amelia op de trap staan die naar haar kamer geleiden.  Heb je geen ogenblik tijd voor mij, volg zij, met een gesmoorde enigszins bevende stem. Kan ik u van in zijn, staamelt ik, insgelijks onthutst en kwalijk tevreden vanopnieuw in haar zaken bemoeite worden. Volg mij, zeiden zij, op een toon die meer gebiedend dan smekend was en mij bij de mouw vattende als wilde zij mij de wegwijzen op de donkere trap ging zij mij voor naar boven. Ik volgte werktuigelijk en de hemel vergeven mij de dwaze gedachten die op dat ogenblik mijn brein vervulden en de verkeerde dunk die ik van haar voornemens opvatte. We kwamen in haar kamer waarin ligt op de tafel branden. Ze zette de deur aan zonder echter de kruk om te draaien, nam toen achter de tafel plaats en wenkte mij tegenover haar te gaan zitten, terwijl zij een stoel die bij haar stond wegschoof als wilde zij zorgdragen dat ik niet naast haar zou komen. Deze voor zorgen en nog meer de waardigheid over haar gehele wezen in weerwiel van haar blijkbare ontsteltenis verspreid deden mij blozen over mijn ongepaste vermoedend. Ik ben recht verheugd, zeiden zij op een haast getoond, dat ik u nog aantreef. Ik had al een poos op de trap vertoefd en vreeste zo dat er een ander kwamen. Ik moet u zo noodwendig spreken, ik heb je toch niemand buiten u in de gehele stad waar ik op vertrouwen kan. Ik hoop, zei ik, met de meeste koelheid die ik voorkom wende. Ik hoop dat ik in staat zal zijn uw bezware weg te ruimen, maar uw toestand is van zulke een ingewikkelde aard. Om u niet op te houden dan, ik moet van hier, ik kan niet langer in dit huis blijven. En welke reden noopt u tot dat besluit? Hoort u? Ik begin te vrezen dat het een afgesproken werk is, dat mij hier een strik wordt gespannen, dat mij met opzet hierheen gebracht heeft. Die heins hoot zafschuwelijk, hij is een verklikker, een geheime dina der Justitie. Dat wist ik, zei ik, maar ik wilde u door de mededeling daarvan geen ongerustheid baren. Hoe? Gaat wist het? Heeft jij dan zelf misschien? Maar nee, uw aangezicht is te eerlijk. Voel je mij dat ik zulke gedachten van die voeden zou. Maar hoor verder, en oordeel over mijn angsten. Ik was straks op de trap om... Hier kleurden zij hevig en zweengeplotseling.  Wel nu? Om. Niets. Ik hoorde juist zingen. En kort, ik was op de trap. Daar is een reed in beschot. Ik eken door en ziet, in een vertrekje, waarvan ik het bestaan niet kende, stond de huisheer, die Heinz, in gesprek met dezelfde Jood, die mij hier bracht. De Simon? Gelukkig kent hij u niet, en weet alleen dat jij met mij hier gekomen bent. Hij heeft u niet met uw vader gezien. Ach, ga eens ook mij gerust te stellen, zeiden zij, het hoofd schuddende. Maar luist er verder. In de begin heb verstond ik niet van hun discourse, maar langzame hand merkte ik, dat de Jood aan Heinz berichtig gaf om trentzekere dievenbenden die zich ten naaar aan heeft opgehouden. Dit ontstelde mij reeds, maar verbeeldt u mij schrik toen de Jood op een vraag hem door Heinz gedaan, hem vertelde, dat iemand, wie zij alle moeite deden om te ontdekken, en die ik aan de beschrijving voor mijn vader herkennen moest, in Zuid-Holland had rondgesworven, zich in Zagate opgehouden, en morgen, volgens zijn berichten, met de schuit van Utrecht hier te Amsterdam moest komen. Hier, in de muil des leus? Oordeel hoe ik ten moeder was. Ik hoop nog dat het niet waar mogen zijn, want oh, mijn vader is verloren, zo hij herwaarts komt. Alleen uit zijn bezorgdheid, omtrent mij zou ik een zo onvoorzichtige stap in hem kunnen verklaren. Doch, hoe dit zei, heb ik niet te vrezen dat mijn naam naar dit huis wil lokken om hem in de gespreide nette te vangen. Moet ik mij niet uit deze gevaarlijke plaats verwijderen. Met uw verlof, volg ik, na een oogblikte hebben nagedacht, heb jij voor u zelf iets te vrezen voor de naasporing en de justitie? Ik, antwoorden zij, blijkbaar verwonderd, wat zou ik met haar erbij uit te staan? Of strek men in dit land vijandschap tegen de vader tot zijn kinderen uit? Dat juist niet, hernam ik, maar er worden soms matenregelen van voorzorgenomen. Ik zou u afraden deze kamer volgens nog te verlaten. Weet me nog niets, dan zou dit alleen argwaan wekken en oorzaak zijn dat mijn uw gangen bespieden. Is mijn reeds achter de waarheid gekomen, dan is het toch een onlute voorzorg en geen verwijdering kan u meer baten. Bovendien, hij schijnt zelf onbewust waar zich uw vader bevindt.  Zoutgij, in geval gij van hier gaat, hem kunnen verwittigen waarheen gij u begeeft. De heer Baufeld, die de enige tussenkomst schijnt te zijn, is ongesteld, zo zelfs, dat hij voor niemand te spreken is. Ik weet u geen andere raad te geven dan de toekomst met gelatenheid af te wachten. Met gelatenheid, herhalde zij, opreisende, en de kamer op en neer gaande. God, ik zat een mogelijkheid in mijn toestand. Oh, het ergste lot waren minder onleidelijk dan deze verschrikkelijk onzekerheid. En dat is de enige troos die gij maar bieden kunt? Helaas, zei ik, zuchtende, wat veelt gij dat ik voor u doe? Wanneer zelfs mijn betrekking als zoon van de hoofdschout, maar niet verboot, kracht daarom voor u werkzaam te zijn, zou niet te zorgen voor ons bij de goede naam, mij van alle dadelijke bemoeingen in deze moeten doen afzien, ten einde de lastig geen stof te geven, om iets schuldigs in mijn deelnemming te vinden. Dit gezicht van mij was hard, en ze gevoelde het diep, want op een stilstaande zag ze mij aan met ogen, waarin zich, bij een hevige verontwaardiging, een diepe smartlied lezen. Men had het mij voorspeld, zeiden ze mijn bitterheid. Dat ik in dit land straks koele hart te vinden zou. De lastig, ja, voorzeker, zie daar de voorwenzelen, waarachter men zich verschuilt, wanneer het erop aankomt, zijn naast een dienst te bewijzen. Men zou een mens zien verdrinken, eer met een vooroordeel ophouden. Is het niet omdat de godsdiensten verschillen, dan is het omdat men voor zijn reputatie vreemd. Maar ik zal u niet langer lastig vallen, meneer Huik, ik vraag u om verschoning voor de moeite die u kunt veroorzaakt hebben. Mevrouw, zei ik, niet zonder verlegenheid. Ik heb u onwillig beledigd, en, godwetend, dat was verre van mijn voornemen. Gij hebt, en hier in dit vertrek, en tenhuizen mij naar tante, na ik geloof, kunnen bespeuren dat ik, zodra het in mijn vermogen stond, bereid was u van diensten zijn. Waarlijk, ik heb een innig medelijnen met uw toestand, en wens te slechts dat iemand mij kon zeggen, wat mijn plicht waren, en hoe ik tot uw voordeel handelen kan. Grijpt gelijk, zeiden zij, zich een traan uit de ogen wissenen. En ik ben het, die onbelijk en ontdankbaar ben.  Gij had, na al wat gij voor mij gedaan had, iets beter dan verwijtingen van mij verdiend. En doet aan te ook, zij is zo goed, zo minzaam jeeges mij geweest. Ach, zo mijn vader het mij slechts veroorloofde, hoe gaarne zou ik haar de vertrouwde van mijn lijden maakt. Ze zou mij bijstaan, daar ben ik zeker van. Mij uit dit huis helpen, waar alles mij doet beven, maar verlossen van de onbescheidende aanzoeken van de heer Blaak, die mij geen ogenblik met rust laat. Hoe, riep ik uit, heeft hij opnieuw pogingen gedaan om je te spreken? Het is vruchteloos, zeiden zij, of ik hem zijn er brieven en geschenken terugzend. De volgende dag, vindt het die weder op mijn kamer liggen. Hij moet hier aan huis medeplichtigen hebben. Zie wat hij mij durft senden. Dit zegende, rukten zij met drift een laden open, en haalde er een vrij garnituur uit, uit welk zij voor mij op de tafel neerlij. En dan zijn er brieven, vervolgde zij, waarin hij mij voorslagen doet, die ik mijn schaam zou ter herhalen. Oh, ik ben diep ongelukkig. Hier zegenvielen de droevheid over haar kracht van geest. Zij bachten zakdoek voor de ogen en snikt te luiden. Ik was opgestaan om de juwelij te bezichtigen. Zij stond naast mij, en boog onwilligeurig het hoofd voorover, zodat het op mijn schouder ter ruste kwam. Mijn toestand werd netelig, en ik wist niet hoe ik best daarvan daan zouden geraken, toen wij opeens mensen de trap hoorden opkomen. Amelia trat zitterend terzijde. Mijn god, riep zij, zou men hier komen op dit uur? Hierheen meneer van Bevron, zeiden de stem van Heinz, de deur ging open en de gepoeide heer met de karmoensijne rock trap binnen door Heinz gevolgd. Ik ben het Amelia, zeiden de heer Bos, want hij was het zelf. Ik wist niet, voegde hij er op een gestrenge toon bij, dat hij gezelschap had. Amelia stond als verplet. Ze verong de handen en zag haar vader aan met ogen, waarin hem onbeschrijflijke angst was uitgedrukt. Wat Heinz bedrof, hij meesmelde achter de rug van de heer Bos en hiefs potachtig dreigend de vinger tegen mij op.  Maar ik was onzeker of de vrolijke uitdrukking van zijn gelaad teweeggebracht was door zijn blijterschap, dat hij de man die hij zocht in de knip had, ofwel alleen uit zekere schalkse vreugde ontstond, dat ik door Amelia's vader zo te onpas verrast werd. Ja, mijn kind, vervolgde heer Bos, waarschijnlijk om haar gerust te stennen. Gij had mij zo voegd niet verwacht, maar ik heb mijn zaken spoediger gedaan gekregen dan ik gehoopt had. En daarom boven is mij, gelijk ik de heer Heinz verteld heb, een onaangenaam avontuur overkomen, dat mij wel noodzaakte mijn komst al hier niet langer uit te stellen. Ik merk ook, vervolgde hij met een verheffing van stem, terwijl hij mij scherp aanzag, dat het tijd werd te kwamen. Met uw verlof, zei de Heinz tussen beide tredenden, deze heer is de heer Huik, zoon van onze achtbare hoofdofficier en een eerlijk cavalier, wie meer voor zich niet behoeft te schamen van te kennen. Met uw verlof, zei de Bos, zegt naar Heinz kerende en op een hoge toonsprekende, welke mij vreemd genoeg voorkwam nergens iemand van wie hij zoveel te duchten kon hebben. Ik ben zelf de beste beoordelaar per kennissen, welke het mijn dochter betaand te onderhouden. En terwijl hetgene ik deswege met haar te spreken heb, best zondig getuigen wordt afgehandeld, zal ik de vrijheid nemen u te verzoeken. Hier wees zij op de deur, maar de gebiedende wenk. Niet zis billijkig, zei de Heinz, enigszins overblufft. Ik zal er niet stooren. En meteen verlietheid vertrek. Ik stond onzeker of ik hem volgen of blijven zouden. Blijf meneer, zei de Bos. Ik heb een woord met u te spreken. O, God, mijn vader, zei de Amedia, met een gesmoorde stem, terwijl ze hem ontklemde. Wat heeft gij verricht? Weet gij welke onvoorzichtigheid gij begraat? Wie de man is, die de kamer daar verlaten heeft? Ik weet alles, antwoordde Bos. En ik geloof dat ik niet de onvoorzichtigste ben van ons drieën. Slechts toen was ik het toen ik op het eerlijke gelaat van meneer vertrouwde. Hier zag hij mij ernstig aan. Meneer, zei ik, geraakt, ik heb uw geheimen bewaard, zelfs ten koste van mijn rust. Maar spreek zacht, bittek u, men kon ons beluisteren en en men zou nog niets verstaan, viel Bos in. Zolang de vrienden beneden zo luidrucht geblijven, dat onze woorden door hun gezang gesmoord worden.  Ik spreek niet van het bewaren mijn geheimen. Ik vraag, wat uw bezoek op een zo ongelegen uur, wat de juwelen te beduiden hebben, die ik op de tafel zie. De heer Huik is onschuldig, mijn vader, zei de Amelie, Erik antwoordde kon. Hij is hier op mijn verzoek gekomen. Hij heeft met deze juwelen niets te maken. Hoe, herhalde de vader, meer en meer verstoord. Op uw verzoek? En waard jij dan? Oh, ik onnozelen, riep hij, zich voor het hoofd slaande. De gele toetracht erzaak is dood-eenvoudig, zei ik, op een toon, zo kalm als mij maar enigszins mogelijk was aan te nemen. Indien u edelen aan mijn juffen of mij vergrunt u te verhalen, al wat zeer dat onze komst de Amsterdam heeft plaatsgehad, zal het u niet bevreenden, dat zij, door de uiterste angst gedreven, mijn raad heeft ingenomen als van de enigste op wie zij wist te kunnen vertrouwen. Door enige andere uitlegging aan mij net tegenwoordigheid te geven, zou u edelen, en haar, en mij, onbillig beoordelen. Wel aan, zei de heer Pos, terwijl hij plaatsnaam. Ik luister, het zou mij al te veel kosten, mijn achting en liefde te moeten verliezen voor het enige voorhap dat mij nog aan het leven hechten. Hier stakk hij de hand aan zijn dochter toe, die ze met vuurigheid kusten. Daarop gaven we hem een beknopt verslag van het voorgevallende. Hij maakte niet een enkele aanwijking, nog gedurende, nog na de afloop van het verhaal, maar vergenoegde zich met nu en dan bedenkelijk het hoofd te schudden en zich het poeder van de rok te schuuren. Hij eindigde met de hand zijn haar dochter, die nog altijd in de zijne lag, minzaam te drukken. Hij sterkte dat hij met de gegeven opheldering voldaan was. En tansmeneer, hervatte ik na een korter pauze, tans moet ik u bekennen dat de juffer zich meins indzins niet zonder recht ongerust maakt en dat uw komst al hier niet wel geschikt is die ongerustheid te doen ophouden. Ik ben er zelf even zeer over verwonderd van mij hier te zien, antwoordde hij, als ze dogen was toen hij zich aan het hoofd van Lodenwijk de 14e bevond, maar ik heb door de ondervinning geleerd dat onbeschaamde stoutheid soms beter in staat is de mensen te bedriegen dan de fijnst gesponnen list.  Ik was, Amelia, sedet u vertrek, hoogst ongerust geen brief van u te ontvangen, vooral nadat ik er eens een paar reizen onder cover van de notaris bouwvat geschreven had, dat ik mijn zagen bij de rustische gezand opjelde. Welke brieven, zei ik, waarschijnlijk nog ongeopend bij bouwvat liggen die gevaarlijk ziek is. Ik had dus het bemerkt, vervolgde de heer Bos, dat mijn gangen gevolgd werden door datzelfde jootje het welk te zoest zo ongenadig door mij begroet werd. Bekommering over uw lot kwelde mij. Ik kon niet langer aan de begeer te weer staan om iets van u te vernemen. Aan meneer dorsig niet schrijven, hij had er eens last genoeg van ons gehad en ik wilde hem geen nieuwe onaangenaamheden voor oorzaken. Eindelijk kon ik mijn geduld niet langer bedwingen en ik besloot hierheen te reizen. Maar ik moest eerst mijn lastige verspieder verschalken. Gisteren was ik te Utrecht, daar zat hij mij weder op te hielen. Ik had mijn plan gevormd en toen ik hem op de straat tegenkwam, voren ik hem, of hij een boodschap voor mij wilde doen. Ik zag zijn ogen van blijdschap fonkelen. Toen gaf ik hem geld om de roef af te huren naar Amsterdam voor de schuid van morgenmiddag, niet twijfelende of hij zou de heugelijke tijding van mijn overkomst dadelijk aan zijn betaalmeester overbrengen. Hem dus van het spoor geleid hebbende wandelde ik de poort uit, namte zijst een rijtuig dat mij naar Amersfoort pracht en wachtte daar de komst van het eventerse wagen die mij hier voerde. Onderweg had ik mijn kleding stuk voor stuk veranderd, mijn haar gepoederd en mij dood opzetten van een bril nog meer onkenbaar gemaakt. Hier gekomen nam ik mijn intrek in het beste logement onder de naam van Van Beveren. Begaf mij dadelijk naar Bouwveld en vernam daar u voorblijf. Zodra ik de naam van Heins hoorde was mijn besluit gevormd. Ik kende om het even hoe de geheimen betrekkingen die deze senior vervult en weten dat niets beter in staat is om ook dan het streden hun er eidelheid begaf ik mij naar hem toe. Reeds hier beneden had ik aanklijk het genoegen van te zien dat mijn vermoemming gelukt was waar zelfs de heer Huik mij niet herkende. Kort na uw vertrek meneer Huik kwam heims binnen. Ik verzocht hem alleen te sprekken.  Ik melde hem dadelijk welk de vader was van Amenia, de overijsselse koopman waar hem Bouwveld over gesproken had. Voorts verhaald ik hem dat ik opgelicht was door zekere schelm wie ik zo juist beschreef, dat zijn portret volkomen overeen kwam met dat van de man die u bij Naarden heeft aangerand. En zeiden dat hij Heims mij was aan de hand gedaan als de bekwaamste man om dergelijke fielten te doen opsporen. Ik eindigde mijn verhaal met een fatsoenlijk present. Ein oordeel nu de man gewonnen te hebben. Dat hij mij met het al te slim is, is mogelijk. Toch, naar zijn houding te oordelen geloof ik dat hij niets vermoed. Maar papa, zei de Amenia, al misleidgij Heims, zei het geniet beducht dat er hier te Amsterdam nog vele liefde zijn die u herkennen zullen. En wie zou Tans, in mei, de cadet der Marine herkennen, die voor 25 jaren hierover straat slenterde of de galant speelde bij de jonge schonen? Bij de eerste opslag niet, maar wanneer men weet dat hij u hier in de buurt bevindt. En dan vloed deze stad niet over van verremdelingen die u volgig in andere landen hebben kunnen ontmoeten. Ook denk ik mij niet meer dan nodig is op straat te vertonen. In alle gevallen ik heb besloten te wagen. Hier is toch een betere gelegenheid aan elders om mij naar de plaats onder bestemming in te schepen. Bovendien ook buiten deze stad was ik niet langer veilig, want ik weet dat de Spaanse ambassadeur op mijn uitlevering aandringt en dat de Staten generaal die anders zo prats zijn om de vrijheden des lands te bewaren. In dat geval hun een bondgenoot ter wille zullen zijn. We moeten dus voort en wel zo draakende bezit ben die een noot lottige papieren. En zal ik hier blijven? Voer Amelia. Ik zie daarin geen zwaarheid en tegen deel ik heb heins gevraagd of hij mij insgelijks huisvesting verlenen kan. En daarig zo hij zegt bij deze kamer nog een kabinetje is waar een ledig kant gezet kan worden zal zich dit zeer goed schikken. Voor deze nacht kier ik naar mijn logement. Wat de juwelen betreft beergt hij maar weer. Ik zal voor de terugzending zoortragen. Ik wilde nu mijn afscheid nemen. De heer Bosch verzocht mij daar hij toch ene weg met mij opmoest en mijn gezelschap te schenken.  Waarop wij na Amelia verhaal gezicht te hebben het huis verlieten. We gingen enige ogenblikken zwijgend naast ook anderen. De heer Bosch was de eerste die gesprek aanving. Ik ben uw grote dankbaarheid verschuldigd zei hij. Maar ik wens mijn schuld niet te vermeerderen of liefig ik zal u nog erkendelijk zijn in die nu edelen voor het vervolg uw bezoeken staken wilt. Meneer antwoord ik op een cooletoon. Of schoon ik medeleiden met u en met uw dochter heb. Verlang ik niet lievig dan dat ik niets meer van u horen. De zaak heeft mij redelijk kwelling genoeg veroorzaakt. Dan verstaan wij Alkander voorkomen. Intussen waarschijden in vriendschap. Ik ben het uw betuigingsschuldig dat mijn vermoeders mijn leed zijn en dat ik u voor een eerlijk man houden. Het is alleen omdat ik weet hoe gevaarlijk het is wanneer jongen die de Alkander vaak, vooral op zulke een geheim zinnige wijze spreken dat ik als vader enige zorg gevoel. Meneer, ik schroom niet u te zeggen dat mijn affecties elders geplaatst zijn. Het is mogelijk, zei hij, maar het hart mijn er dochter is nog vrij en zonder u een complimenten willen maken. Het is niet voor u, het is voor haar dat ik mij bekommech en dat ik een dergelijke gemeenzaamheid noodlottig zou achten. Meneer, hernam ik, uw dochter is een beminnenswaardige juffig aan wie ik het hoogste geluk toe wens. Toch zo weinig verlang ik enige genegenheid voor mij onwaardige bij haar op te wekken dat ik het als een der aangenaamste tijdingen zal rekenen wanneer ik verneem dat zij met u in veiligheid van hier is. Dit gezicht was niet beleefd maar het is geen hem echter te vreden te stellen en hij sprak niet weder tot wij de deur van de herbergen naar het waren. Toen zeiden hij terwijl hij mij de hand op de schouder legte op een plecht getoond. Jongeling, mijn leven is wat nog toe een afwisseling geweest van hoogheid en tegenspoeden van macht en vernedering van wilde en gebrek maar mocht ik mij ooit weder in de gelegenheid bevinden wel te doen aan anderen weest dan verzekerd dat mij in het dankbaarheid jegens u zich met meer dan eidelen woorden tonen zal en dat ik u dood daden het verdriet zal pogend te vergoeden dat ik u tans onwillig veroorzaakt heb.  Met deze woorden verliet hij mij en ik vervolgde mijn weg door deze nieuwe ontmoeting in een vrij onaangenaame stemming gebracht mijn gestearn te verwensende dat mij met die bos van bever of wat na mij verder voeren mocht in kennis gebracht had en toch pegerig te weten hoe het met hem en zijn beminnelijke dochter zouden aflopen want mij het meest kwelde was de valse stelling waarin mij deze lastige historie tegenover mijn ouderen geplaatst had. Ik was bijna zeker dat mijn vader reeds vermoedenskoesterde en dat het tot een onderhoud zouden moeten komen waar het ik niet wist hoe mij te redden daar het aan de ene zijde tegen mijn gemoed en kinderplicht streed de waarheid voor hem te verbergen en aan de andere zijde mijn belofte mij het zwijgen opleiden. 