Paddeltje, de scheepsjongen van Michiel de Ruijter | Johan Been | Children's Fiction | Dutch | 3/6
Hoogstuk 10 van Paddeltje. Deze liepenvoxtopname behoort tot de publieke domijn, opname door Anna Simon. Paddeltje, de scheepsjongen van Michiel de Ruiter, van Johan Been. Hoogstuk 10. Plannen. Even had lange meewes opgekeken, toen de deur van zijn kerkkerhol geopend was, maar dadelijk liet hij het hoofdwil op de borst vallen. Jongen, jongen, spakt de Ruiter op ernst getoond. Moet ik je hier vinden? Deze woorden, van de door hem zo hoge achterman, scheen hetans echt er weinig indruk op de matroos te maken. Hij toonde nog schaamte, nog barouw. Heel zijn gedachte was door één groot verlangen ingenomen, dat hem zeker nu al enige uren achter elkaar, minuut voor minuut en seconde voor seconde, gepijnigd en gemarteld had, en zich nu los vrong in een akelige schorrenroep. Water! Water! De Ruiter ontstelde van dit doffe geluid, waarin hij in het geheel niet meer de vrolijke, jolige stem van zijn matroos herkende. Even bugte hij, om hem bij het licht, dat door het zwaargetrade de venster in het halfduister de gevangenissel drong, in het gelaten zien. Maar toen hij twee verwilderde met bloed door lopen ogen op zijn gevestigd zag, en een half geopende mond met droge, doorre lippen, waarover een witachtige tong met een leerachtige geluid heenschuifelde, wende hij, zonder nog een woord meer bij te voegen, zich naar de deur. Bondster met geweld tegen, en toen schiet dadelijk daarop, met een onstelt gezicht, de gevangenbewaarder verscheen, beet de Ruiter hem kort en bevelend in de landstaal toe. Watig! De man zag hem besluitenloos aan, maar met krachtige hand gereepte schrippen hem bij de schoudig, drong hem de gang in, zonder op te letten dat de deur open bleef, en herhaalde met nadruk hetzelfde woord. De man trachten zich, door te vergeefs, aan de gespierde zeemansknuis te ontvingen, en zij een heleboel woorden, waaruit de Ruiter zoveel als opmaakte, dat hij niet vermocht aan dienst bevelte voldoen. Een dreigende rimpel kwam over het voorhoofd van de Ruiter, maar gelukkig reed er een reddende gedachte bij hem op. Ieraan dadelijk gevolggevende tastte hij in de zak, haalde zijn beurs tevoorschijn, en er een geldstuk uitnemend, toonde hij dit aan de bewaardig, daarbij het woord water herhalend. Dadelijk veranderde de man van houding. Zo nors en ongewillig, als hij zich tot nu toe getoond had, zo vriendelijk, ja, kruipend, werd hij nu.  Zijn hand greep als een kluin naar het geldstuk, even wachten hij, alsof hij hoopte dat er nog een uit de beurs zou komen, en wel gebeurde dat, maar hij hoorde zich toevoegen, nog meer door gebaren, dan door duidelijke woorden, dat eerst aan het bevel moest voldaan worden. Toen snelde hij heen, en binnen korte tijd kwam hij met een kleine kruik aandragen, die halfvol water was. De Ruiter greep die van hem aan, dukt het geldstuk in zijn hand en elden uit het cel, waar iets twee armen onder akelig keten gerammel, ja, eigenlijk het gehele lichaam van de matroos, zich naar de kruik uitstrakte. Met een gulzigheid als van een beest, zwolg meewes het water in. Door de haast, liep het langs zijn mond en zijn kin. In een ogenblik was het weinige water verzolgen, en de kruik met een diepe zucht van voldoening van de mond neemende, riep hij als een eilende. Meer! Meer! En met het tong likte hij het vocht van zijn lippen, streek het met de hand van zijn kin en zoog die weinige droppels op. Weer verliet de Ruiter het vertrek. Hij meer voor zijn geld, dan voor zijn goede woorden, want die laatste kon hij niet aan de wachten geven, die zijn jongen zo had laten versmachten. Kreeg hij spoedig de kruik, en nu wat beter gevuld, terug, en rijkte haar opnieuw aan meewes over. Er echter een vermading bijvoegende, dat hij haar niet in ene mocht uitdrinken. De matroos gewoonde bevelen van zijn schipper in alles op te volgen, en nu zo vreselijk niet meer door een dierlijke zucht naar drinken beheerst, voldeed aan het verlangen van de schipper. Maar, of hij wel precies het helftje in de kruik achter liet, wagen wij te betwijfelen. En nu meewes, voordat ik iets anders van je te weten kom, moet je me eerlijk zeggen waar paddeltje gebleven is. In Doffer-Wanhoop sloeg meewes de handen voor zijn gelaad. Ik weet het niet. Ik weet het niet. Mijn hoofd is zo zwaar. Oh, ze hebben me willen vergiftigen. Wie? Ik weet het niet. Stamelde de matroos weer. Oh, het klopt zo in mijn hoofd. En ik gevoel me zo ziek. Zo ziek. Op dit ogenblik overvielen hem krampachtige brakingen.  Des te benoudig, omdat het hem met de voeten in het blok gesloten en het middel met een ketting aan de muur verbonden, moeilijk, ja haast onmogelijk viel, het bovenlijf wat verover te buigen. Meeleidend ondersteunde hem de ruiter het hoofd en voelde toen, hoe het klammen zweet, het voorhoofd en de haren van de matroos vochtig gemaakt had. Wat hebben ze dat met je uitgevoerd, jongen? Stil niet maar, het zal wel beter worden. Ik ben nu bij je. En ik neem je mee, hoor. Ik ga niet zonder jou uit dit hol. Lange meo's had het nog te benoud om te antwoorden, maar de goede woorden van de schipper schenen toch tot zijn bewustzijn doordringen, met zijn handen om klemde hij die van de schipper en drukte ze dankbaar. Een gezagvoerder van een koopvaardijschip moest in die dagen, en nog veel later, de dokter van zijn matrozen zijn. Bij de door- en doorgezonde kerels als over het algemeen de zeeluit waren, kwam die behandeling meestal neer op het verbinden en verzorgen van wonden, maar ook voor koortsen in de morassige mondingen van een tropische rivier, voor scheurbuik door het langdurig eten van gezouten vlees, of voor buikloop veroorzaakt door het onmatig eten van vruchten na een tijd van ontbeering, bevatte de medicijnkist aan boord de daarvoor aangewezen middelen. Door lange ervaring leerden een schipper soms een betere kijk op een ziekteverschijnsel verkrijgen dan men van zozeer op verwacht zou hebben. En een verstandig en strander man als de ruiter, voor wie bovendien zijn matrozen niet enkel werkrachten, maar ook en vooral mensen waren aan zijn zorg toevertrouwd, moest soms genezingen kunnen verrichten, waarover zijn jongens verbaasd stonden en waardoor hun hoogachting en toewijding nog toenamen. Misschien werden bij die kerngezonde lieden de wonderbare genezingen wel voornamelijk bewerkstelligd door de zovuldige verpleging, de innige belangstelling welke deze schipper toonde en niet in het minst door het grote vertrouwen dat men in hun bestelde. Tenminste, Langameo is begon zich al het beter te gevoelen, toen het tot zijn bewustzijn doorgedrongen was, dat de oude bij hem stond, en zijn lijden zoveel mogelijk dachten te verlichten. Toch, deze benoude cel was geen geschikte verplegingsplaats, en nog minder viel het goed een zieke te verplegen die een boeie geslagen was, en zich in zo'n moeilijke houding bevond als dat bij Langameo is het geval was.  Zonder van zijn verzorging af te laten, riep de schipper de gevangen bewaardig, die mede in het hol getreden was, maar zich wat op de achtergrond hield, en beduidde hem de officier van de wacht te roepen. De bewaarder verstond hem niet, of wilde hem niet verstaan, want met een flauw glimlachje op het gelaat, beleef hij op zijn plaats. Toch nu kwam de ruiter met silk een hoogheid op hem toe, en eist de gehoorzaamheid op een wijze, en welke hem ten volle bewees hier met een man te doen te hebben, wie het bevelend een tweede gewoonte was geworden, dat het glimlachje vlug van zijn gelaat verdween, en hij benen maakte om aan het commanden te voldoen. Het gevoel was dat de officier kwam, en die had bij het onderhoud van de ruiter met een zand te veel ervaren in welk een gunst deze koop hardijschipper bij zijn machtige heer en meester stond, dan dat hij niet ten volle aandienst wensen tegemoet zou komen zijn. Langameo's werd van zijn boeien en uit het blok ontslagen, en ondersteund door de gevangen bewaardig, die nu in een zeer gedienstig helper omgetoverd was, en door zijn meester geholpen naar een beter verdrikgeleid, waar hem een rustbed ten dienste stond. De schipper schreef de middelen voor welke hij dienstig achte, hij dacht aan vergiftiging, en hoe hij brandde van belangstelling om te weten wat er met paddeltje geschiet was, voor wie hij na dit toneel met Langameo's het ergste begon te vrezen, begreep hij dat voor de zieken nu in de allereerste plaats rust en kanten nodig waren. Hij liet naar boord van zijn schip om de matrooszenden die hij op dit ogenblik voor ziekenoppassig het meest geschikt oordeelde, en toen hij ervan overtuigd was dat Langameo's, die in een geruste slaap was gevallen, niet beter verzorgd kon worden, ging hij heen, de boodschap achterlaten dat men hem zou roepen als Meo's wakker was geworden. Doch niet eer voor die geen bewijzen meer gaf van weder in te zullen slapen. Alleen als het toestand verergerde of wanneer de zieken uit verlangen te kennen gaf hem te willen spreken, moest men hem er met de meesterspoed kennis van geven.  Hij zou zorgen dat in alle tijden de plaats bekend zou zijn waar hij zich kon bevinden, want op één en dezelfde plaats zou hij niet verblijven, de schipper die nog het spoor miste van de tweede schepeling. Al had hem het toneel dat hij in de gevangenis van Langameo's had bijgewond, sterk aangegrepen, de gedachte aan paddeltje was hem geen ogenblik uit het hoofd gegaan. Nu Langameo's nog niet in staat was hem in te lichten, zag hij twee wegen voor zich, welke hij niet aanzelde in te slaan. Een persoon en een voorwerp waren op deze dag opzettelijk of onwillekeurig in verband gebracht met de vreselijke toestand van Langameo's en het verdwijnen van paddeltje. Die persoon was de Italiaan uit de Osteria aan de haven, die Langameo's gevangen had laten nemen onder beschuldiging van de vertering niet te hebben willen of kunnen betalen, welke door hem en enige andere lieden gemaakt was. Het voorwerp was het scheepje, waarnaar, volgens de berichten der matrozen, de twee maats gisteren met zulke een belangstelling had te staan kijken. Het spoor van de Italiaan was poediger te volgen dan dat van het scheepje, het welk gelijk de ruit er bij navraag vernomen had reeds gisteren vertrokken was. Daarom richt hij zijn sreden naar de haven en ontdekte Weldra de ontsbekende Osteria. De ruiter trod naar binnen en op de waard afgaande die bezig was zijn klanten te bedienen, voeg hij hem in het Italiaans, dat hij voldoende meester was om er zich verstaanbaar in uit te drukken, of hij de persoon was die gisteren een Noords matroos door de politie uit zijn Osteria had doen verwijderen en naar de gevangenis voeren. De donkere ogen van Marco gingen snel over de persoon en de gelaadstrekken van de vragen haar heen. Dadelijk sloeg hij ze neer. In dat ogenblik scheen hij genoeg gemerkt te hebben om te weten hoe hij zich gedragen moest. Hij kreeg het plotseling zeer druk. De signor moest het hem niet kwalijk nemen, maar als de signor wist hoeveel klanten hij het te bedienen had, die beter betaalden dan sommige Noordse matrozen, goede siermakende maar de hospes naar het geld laten de fluiten. Zou de signor ook begrijpen dat hij, Marco, geen tijd had om praatjes aan te horen of verhaaltjes op te dissen? Wille de signor bediend worden, hij zou niet te klagen hebben.  Betere wijn dan in zijn gelegenheid, was er een heel salé niet te verkrijgen. Een wijnje signor, vuurig en... En met gif erin, Peter ruidt er hem toe, de kleine Italiaan geen ogenblik met zijn doordringende ogen loslatend. Gif? De hospes zette de wijnkroezen die hij ter bediening zijn klanten had opgevat, weer nedig, en hief beide handen omhoog, met een zeldzame ratheid van tong, een tal van welluidende Italiaanse klanken rondstrooiend. Zo was hij nog nooit beledigd. Gif, in zijn wijn, dat zou de belediger hem waarmaken. Hij zou het brengen voor alle kadi's van salé, tot voor de hoogverhevensant in persoon. Hij ging zodanig aan dat er zichspoedig een groepje om die twee gevormd had, waarvan sommigen op een standje hoopten om dan zonder betalen zich uit de voeten te kunnen maken. Terwijl anderen de partijen van de hospes begonnen op te nemen, verzod als zij waren op zijn inderdaad heerlijke en bovenin goedkope wijn, en vindende dat het heus niet aan een vreemde varendsman te pas kwam, om hier een salé, een ingezetene, van zulke een laagheid te verdenken. Als Michiel de Ruit er zich driftig maakte, was hij lang niet van de gemakkelijkste. Het bloed was hem onwilligeurig naar het hoofd gestegen, toen hij de waard gezien had, die door zijn gluiperig uiterlijk, geen gunst geindruk op de ronde zeeman gemaakt had, en dien hij, na de eerste kennismaking, meer dan ooit verdacht van een lelijke hand in het spel gehad te hebben. Welkig hij dadelijk spijt van zijn drift, en begon op bedaarde, en zelf kalme wijze, met het overtuigende in zijn stem, het welk schier nooit zonder uitwerking bleef, de Italiaan toe te spreken, hem op vriendelijke wijze medededende, dat hij gaarne enige inlichtingen van hem wilde hebben. Maar Marco, die begon te begrijpen, hier met de zeelse schipper te doen te hebben, voor wie Veritas hem nadrukkelijk gewaarschoed had, wilde niet overtuigd wezen. Hij gevoelde veel te goed het voordeel dat hij door het enigszins onhandig optreden van de vreemdeling op deze behaald had, en was slim genoeg om te bespeuren, hoe de gezindheid van de aanwezige gasten op dit ogenblik te zijn een gunst te neigde. Als een vuurwerk, raketten zijn Italiaanse woordelijkens omhoog, er scheen geen tegenhouden aan, en een ogenblik was zelfs de ruiter er verlegen over wat hem in deze moeilijk omstandigheden te doen stond.  Die woordestroomt is tuiten of te onderbreken, is geen onmogelijk. Het leek wel of de Italiaan een paar spieren meer aan zijn mond had dan een Nederlander, en misschien was dit ook wel het geval, want als er een wedstrijd tussen een bedaarden en kalme zeel en een opgewonde Italiaan moest gehouden worden, in het snel spreken en in het rondslingeren van de meeste woorden, weet ik wel vooruit wie de eerste prijs behalen zou, en de tweede en derde erbij. Evenwel, juist door die houding werd de ruiter, mensen kennen als hij was, er meer dan ooit van overtuigd dat de Italiaan op de hoogte moest zijn van het geen er met de twee batrozen gebeurd was. Met rustige blik, de hem omringende lieden overziende, meestal Italiaanen of andere zuiderlingen, begreep hij hier inderdaad niet meer te kunnen uitrichten. Snel was hij besloten, zit naar een paleis van de zand te begeven, en ter ondervraging van de waard, de hulp ter politie in te roepen, welke hem met de groot mogelijke vrijgevigheid was toegezegd. Hij wende zich om en wilde heen gaan. Er ontstond nu een gejouw, en men begon op de Noordse Schipper in te dringen. Nou had de ruiter hiervan het bewust zijn, of plotseling had er een gehele verandering met een plaats. In plaats van heen te gaan, kwam hij op de tirende masse af, calm en geducht, met opgeheven hoofden en een paar ogen die niet baden of volgen, maar die onderwerpingschenen te ijzen. Hij was één man tegenover die velen, maar dan ook een man, een zichzelf bewuste, krachtige persoonlijkheid. Terug, is geen heel zijn gebiedende houding te zeggen, maar zeggen, deed hij niets, nog sloeg hij de hand aan zijn zwaart. Zo onderwerp een gezagvoerdig, alleen door zijn durf, zijn wil en zijn groot gevoel van eigen kracht, een bende, muitende matrozen. Zo verlamde hier Michiel de Ruiter door de mannelijke kracht, die van zijn gehele wezens geen uit te gaan, de onwelijkeurig, terugdijndende bende, die hem een ogenblik te voeren had willen vernederen en beledigen. En nu hij daar zo stond, in de volgenzekerheid van zijn persoonlijke moed, de zeeuw die nooit gebeefd had en nooit beven zou, voor welke hoge of lage aardse machten ook, hoe de moedigheid hoofd kon buigen voor een hogere macht, in weer leiding hij geheel zijn lot met het diepste vertrouwen stelde.  Gebeurde het, dat hij door één der Italiaanse zeeliden herkent werd. Een vermoeden, een twijfel, eindelijk de zekerheid, en van die enen ging het gemompel door de aanwezigen, het voortdurend gereel van de hospes overzoemend, dat daarvoor hen stond, de Noordse schipig, die de sand eent zijn broeder genoemd had. Toen verstomde plots het woordend gespeel van Marco, hoe die zich ook verheven had op de goedkeuring welke hij hem gisteravond geworden was vanwege de Heerderslandse over zijn handelwijze tegenover de Nederlandse matroos. Geen woord was over de lippen van de Ruiten gekomen, toen hij door zijn persoonlijkheid alleen het woest de zeevolk bedwongen had in dienst voorgenomen baldadigheid. Geen woord kwam ook nu over zijn lippen, toen hij na nog een blik op de menigte geworpen te hebben, de Osteria verliet. In plaats dat deze tegenspoed bij het begin van zijn onderzoek hem afschrikte, werd hij er als het ware nog meer door gesterkt in zijn voornemen om reed deze dag, niet alleen zoveel als maar enigszins mogelijk was achter de waarheid van het gebeuren te komen, maar ook een krijgsband te maken ter opspoering, of moest het zijn ter bevrijding van zijn scheepsjongen. Dat plannenmaken, en dan maar dadelijk uitvoeren ook, lag er heel in zijn aard. Hij begreep nu even wel dat hij hier in Salé met al het verschil van spraak en dat heel of half vajandige van de verschillende nationaliteiten tegenover elkaar, niet op zulke eenvoudige, ronde wijze kon handelen als dat in het vaderland zijn lust zou geweest zijn. De ruiters eerste plan, regelrecht naar het paleis van de Santegaan en de gevangeneming van de Italiaanse waard te vragen, verwierp hij bij enig nadenken, en terwijl hij daar zo rustig langs de haven liep, de afgesproken weggaande, opdat zijn matrozen hem dadelijk vinden konden, het zij om hem tijding van meewis, het zij van het geheimzinnige scheepje te brengen, bouwde hij in zijn hoofd een van die schanderen en stouten plannen op, waarvan hij altijd gewoon was, en in de toekomst altijd gewoon zou zijn, dat er de victorie op volgde. De moeilijkste omstandigheid waarmee hij rekening had te houden, was wel deze, dat hij over enkele dagen Salé moest verlaten om naar het vaderland terug te keren. Snelheid van handelen was het geheim waardoor hij zijn meesters, de Jeralamsens van Vlissingen, meer verdienen liet dan andere kooplieden.  Snelheid van handelen zou ook één der eerste voorwaarden moeten zijn voor het welslagen van zijn plan. Desavonds in zijn karjuitgezeten met lange meewis tegenover zich, wist hij even wel dat er in dit geval met die eerste voorwaarden geen rekening gehouden kon worden. Van zijn matroos, die dankzij een goede rust en een verstandige behandeling in zover hij hersteld was dat hij zich aan boord had kunnen begeven, al gevoelde hij zich nog duizelig en vervoeld van afkeer voor al wat aan spijzen herinnerte, had de ruitig alles vernomen. Er was geen twijfel aan of Veritas had werkelijk niets dan het de zuivere waarheidmede gedeeld, en paddelt je gerondseld om hem bij de vrije vaar te brengen. De berichten om Trenden Schepje klopten hiermee, want hij wist ook nu dat een jonge zeeman zonder kist of buldzak aan boord was gegaan, waarna spoedig de touwen losgegooid waren en het Schepje zee gekozen had. Waarheen? Dat viel niet te bepalen, en daardoor het gister had plaatsgehaald viel aan een vervolging niet meer te denken, vooral ook omdat niemand kon zeggen of vermoeden waarheen de koers gesteld was, nadat de vrijbuiten eenmaal ver genoeg in zee was om zich buiten het bereik van mogelijk spiedende ogen te gevoelen. En al twijfelde Michiel de Ruiter er niet meer aan of paddeltje bevond zich in de macht van Il Tigretto. Er bleef hem geen tijd meer over om te onderzoeken naar welke van de nederzettingen van die beruchte zeeschamig, het zij op de Canarische eilanden, op Corsica of in Marokko zelf, de jonge voorlopig heen gevoerd was. Op kalme wijze, uitvoerig en zo invoudig dat lange meewis, die niet van de stranders er was, nu vooral niet, met het gehamer en geklop in zijn nog half versuft hoofd, hem voorkomen begrip, lij hem de Ruiter dit alles uit. En toen de matroos klaar en duidelijk de ware toestand inzag, werd hij er half van hopend onder en riep handenving het uit. O, schippig, dan zien we paddeltje nooit meer terug. Het was juist mijn plan hem wel terug te zien, gaf de Ruiter per daart ten antwoord, en daartoe moet jij me helpen. Lange meewis zag hij met ware verdwijfeling op het gelaad aan.  Als Jorgen kans toeziet schippig, riep hij op zijn zeus, hoe zou ik dan een middel weten? Ik voegt haar jammer aan het bij, die er eigenlijk de schuld van ben dat ze hem geroonsteld hebben. Horens, meewis, je mocht klagen en jezelf beschuldigen, en niet ten onrechteverind, dat jij door je drinklust de schuld van alles bent. Je mocht dat alles doen, zodra Paltje weer bij mij aan boord is, maar zolang dat niet het geval is, moet je kalm blijven. Heb je gezondigd door de jongen letterlijk van je zijde te laten wegvoeren, je moet daarvoor in de eerste plaat boeten door hem zelf te verlossen. Dat zou ik wel dolgaag willen schippig, maar als Jorgen dat niet doet, komt Paltje nooit meer in veiligheid. Ik kan dat niet doen, meewis, want overmorgenreed vertrekt onze schuit. Verschikt zag lange meewis hem aan. Ik begrijp je niet schippig. Plicht gaat boven alles, meewis, hoe zwaar het met deze keer ook valt om naar het vaderland terug te keren, het moet. En je let Paltje aan zijn lot over? Nee, want jij blijft achter. Ik? Ja. Weervroeng lange meewis de handen. Oh schippig, schippig, je straft me te hard. Malle jongen, dacht je dat je ongestraft zou blijven, maar ook aan die straf zal een einde komen, want zo gott het wil, kerk naar deze streken terug, om jou en Paltje te halen. Lange meewis begreep er niets meer van, en dat gedraai en gehamer is in hersenen. Luister nu eens goed, meewis, want van je al of niet goed begrijpen hangt het gehele welslagen van mijn plan af. Straks pak je je boeltje en ga je van mijn schip af, omdat je al schelm afgejaagd bent. Al schelm afgejaagd? Ja, omdat ik vooral mijn matrozen een voorbeeld wil stellen, hoe ik een plicht vergeten matroos behandelen moet. Lange meewis was er wanhooptem prooi. De nauwen van hem die je meegejaagd had, het schilder weinig of hij was op de knieën gevallen. Dacht de ruiter hield hem tegen. Verstaan me wel. Heel de bemanning van ons schip moet er ten diepste van overtuigd zijn dat dit je straf is. Die indruk moet men ook aan wel krijgen. Je blijft erachtig als één die niet meer op mijn schip mag terugkeren, waardoor ik vrijwaarschijnlijk je ook de pas heb afgesneden om op een ander Nederlands vaartuigdiensten te nemen.  Want ik ben toch wel een weinig bekend bij de Nederlandse schippers die Salé aandoen. Maar, maar ik begrijp niet. Je verkeert dus, ging eruitig, altijd even, calme, voort, in een wanhopige toestand. In je ellende, want ook in Salé zullen de onderdane van de sand niet erg genadigd zijn voor een matroos die wegejaagd is door hem, die de heerders lands zijn broeder genoemd heeft. Leg je je anker neer bij de hospets van de Osteria waar mijn paddeltje van je afhandig gemaakt heeft. Bij die kerel die me haast vergeven heeft, juist. Op de een of andere wijze moet je maar zien je aan hem verstaanbaar te maken. En, als je er kans toe ziet, mij maar flink uitschelden. Dat nooit schipig. De ruiten glimlachten. Doe zoals je hartje ingeeft, als die waard maar de indruk krijgt dat je diep wanhopig bent. Dat ben ik nu al schipig. Getuild, aan die wanhopesal, tenminste hier wel dadelijk een einde komen. Als jij maar zorgt dat de Italiaan gevoelt hoe er werkelijk nergens meer uitkomst van je is, dan zal hij nadat zijn wand trouwen voor goed overwonnen is, wat zeker het geval zou zijn als hij ons schip ziet vertrekken zonder jou, en de schepelingen niet anders menen dan dat jij je voor scheld bent weggejaagd, op zekere keeg aan je oorkomen fluisteren dat er voor één die nergens meer terecht kan nog altijd een uitweg is. En die uitweg? Is bij de zeeroofers. Ik ben er zeker van dat die Italiaan in verband staat met il Tigretto. En ze, maar als jij, willen ze dol graag hebben, maar je bent de jaren te boven dat je je door het avontuurlijke van hun leven laat verleiden. Met geweld kunnen ze zo één wel krijgen, maar die blijft van een onbetrouwbaar element. Alleen als je, verlaten door je landgenoten, uitgestoten door de beschaafde wereld, zelf als ze meekeling tot enk komt, hebben ze wat aan je, en zelfs zeer veel. Begin je nu wat te snappend mee was? De ruit er vocht dit grim lachend, want al verbaasdig was de uitdeling op het gelaad van de matroos geworden, en er kwam een glans op van beginnen te begrijpen wat het schandere meester bedoelde. Ik geloof, ik geloof schrippig.  Zeker, er gaat een licht voor je op, niet waar? Als jij bij de roofersbenden van il Tigretto komt, per staat er aller kans dat je paddeltje ontmoet. Verheugd sprong langer meoes op. Blijf nog even bedaard, bevalde Ruiter. Wat ik zeggen wilde is, dat er zelfs aller kans bestaat dat ze je express bij paddeltje brengen, omdat jouw voorbeeld op hem zal inwerken. Ik denk dat de jongen niet goud door hen gewonnen zal zijn. Ik hoop het zelfs. Als ze nu ongedacht jou bij hun bende krijgen, zal het voor hen zijn als ze twee vliegen in één klap slaan, en ze zullen wel de onhandige schipper uitlachen die hen door het wegjagen van een schuldige meteen de onschuldige met lijf en ziel in de handen speelden. Lange meoes voelde geen geklop en gezag meer in zijn hoofd. Ho, die nauwe van hem. Wat wist hij toch al dit raad en uitkomst? Maar hoe zou hij het zonder hem stellen bij zulke grote onderneming? Hij bracht dit bezwaar in het midden. Als je niet met zelfvertrouwen begint, gaf de Ruiter hem op dit bezwaar ten antwoord, kan je wel aan boord blijven en anders paddeltje verloren. En meoes, je weet toch wel dat er een middel is om nieuwe krachten te vinden als je te midden van gevaren een ogenblikje de moed voelt ontsinken. De jongens van Michiel de Ruiter weten het te goed dat zij nooit alleen staan, zelfs als alle menselijke hulp schijnt uit te blijven en de menselijke krachten falen. Ho, als paddeltje dat maar niet vergeet. Hij is nog zo jong. Daarom meoes, moet je hem van mij die woorden overbrengen en zeggen dat hij toch nooit toe moet geven aan hen die hem slecht willen maken. Ik zou dat alles wel in een paar regels op een stukje percament willen schrijven en je dat meegeven, maar geschreven schrift is voor jou zo gevaarlijk als ze het ontdekken. Want ze zullen je bespieden meewes en het zal lang duren voorzien geheel vertrouwen. Maar als je eenmaal bij elkaar bent, dan komen je luidwelvrij. Paddeltje is rander genoeg en jij bent het baas genoeg om hem in de uitvoering van zijn plannen te helpen. Toch wil ik voorlopig een plan voor je opmaken.  Misschien is dat met de wijzigingen door omstandigheden geboden wel het geschikt voor jullie, in elk geval in de eerste tijd voor jou alleen als je paddeltje nog niet bereikt hebt. Zet nu allebei je oren goed open en luist er met heel je verstand. Want het wel en wee van jou en je makkig kan van dat al of niet goed begrijpen afhangen. Ik zal me best doen schippig, zei lange meewes, die geheel en al opgewonden was geworden. Maar, zo voegde hij erbij met een gezicht als een schooljongen die voor een heel zware soms zit. Denk eraan dat de meester op school zo'n klijf aan me had dat hij blij was toen ik er vandoor ging, geloof ik. De ruiter moest nu ook glimlachen. Ik zal je bij je oren pakken als het er niet gauw genoeg ingaat qua jongen. En of je het goed begrijpt of niet, weggejaagd, word je vanavond toch. Nog één woordje voorafschippig. Ik kan me zo moeilijk anders voordoen dan ik ben. En daarom geloof ik dat ik geen twurre gezicht kan zetten als je me wegjaagt. Het geluid van de ruiter werd nu zeer ernstig. Laat het je dan gezegd zijn, meewes, dat je zonder paddeltje nooit weer aan boord van mijn schip terugkomt. Dat sloeg erin bij lange meewes. Zijn geluid betrok even. Goed begrepen, meewes? Verduivel je haar schippig. Dat kwam er zo glad bij de matroos uit dat de ruiter slechts met moeite een glimlach kon weerhouden. Een oogblik later was hij weer zeer ernstig, want hij voelde aan dat onbehouwe antwoord en hij zag in dat trouw hartige gezicht van de flinke zeer op hoe vol toewijding die voor zijn meester was. En nu had er een lang onderhoud plaats. Met veel geduld en zeerende breedte ontwikkelde de ruiter het krijgsplan dat lange meewes zou hebben te volgen. Met koppige voelharding trachten de matrozen te doorgonden. Zij eerlijk als zij iets niet snapten en dan begon zijn meester weer aan het uitleggen.  Aan het slot liet de ruiter het hem herhalen en toen hij er nu zeker van overtuigd was uit indien Zenemans kop zo vast ingeheid te hebben dat ze ten voorkomen eenheid met de gedachten daarin te uitmaken, stakte schipper zijn hand uit die door de matroos gegepen werd, instellen gebeloften want ze zullen handelen na het plan van de nauwen, die immers overal en ten alle tijden uitkomstwist. Dienavond werd tot grote verbazing van de gehele equipage, de matroos die dat toegelaten dat zijn jongeren makkig door de zeerovers was gerondseld als schelm van boord gejaagd. Een paar dagen later nam het schip de reishuiswaarts aan. De twee open gevallen plaatsen waardoor twee andere zeerlieden bezet, die wat gaarne zich voor dit reisje bij de bekende schipper hadden laten aanmonsteren. Einde van hoogstuk 10 Hoogstuk 11 van paddeltje deze liepenvoxtopname poort tot publieke domein opname door Anna Simon paddeltje de scheepsjongen van Michiel de Ruiter van Johan Been Hoogstuk 11 in Keetenen Even akelig en naag als dat met lange meo's het geval was geweest ontwaakt op een goede morgen onze vriend paddeltje uit een verdoofing. Hoef Veritas er ook op aangedrongen had hij had niet willen beloven zich rustig en kon met een blinddoek voor de ogen over land te laten vervoeren. Hij wilde weten waar hij was zei hij eenvoudig. Ook had hij meer open hartig dan verstandig gezicht dat hij op de ene of andere wijze een kijkgaatje in de draagstoel zou weten te maken maar Memen ten einde raad gedreigd had hem te zeu vervoeren. Zijn ogen kon hij niet in zijn zak steken verklaarde hij en hij had zich gekregen om ze te gebruiken. Daartoe had hij heel zijn lichaam voegde hij erbij en daarom wilde hij geen enkele beloofd afleggen en in de allerlaatste plaats die van geen pogingen tot opvluchting te beproeven. 