Verhalen van Sherlock Holmes | Sir Arthur Conan Doyle | Detective Fiction | Speaking Book | 1/6
Wat het wezenlijke der zaak betreft wel. Wij weten wie de bedrijver van de afkeerwekkende misdaad is of schoon één van de slachtoffers ons nog niet bekend is. Natuurlijk heb je uw eigen gevochtrekking gemaakt. Ik vermoed dat het die Jim Browne is, de hoofdmeester van een liverboze boot in je verdenkt. Oh, het is meer dan verdenken. En toch zie ik slechts enkele vage aanwijzingen. Voor mij een tegendeel is als vulkomen helder. En laat mij je een overzicht geven van de hoofdvijten. Zoals je weet hebben wij je heel onbevolgen overdeelt het onderzoek begonnen. Bij ons bestond nog niets dat op een voorafgevormde mening geleek. En dit is in zulke gevallen altijd een voordeel. Wij kwamen invoudig om waar te nemen en uit onze waarnemingen volgtrekkingen te maken. Wat zag wij het eerst? Een zeer zachtzinnige en deftige dame die je heel aanschuldig aan enige heim was. Een portret dat zij mij liet zien, leerde mij dat zij twee zisters had. Het kwam mij onmiddellijk in de gedachte dat de doos voor één van deze bijde bestemd was geweest. Toen gingen wij in de tuin, zoals jij je herinnert, en wij zagen de zonrellingen in hout van de kleine gele doos. Het koord was erin zoals wordt gebesigd door de zijlmakers aan boord van een schip. En ik begreep er stond dat onze naastborringen zich ook tot de zee moesten uitstekken. Toen ik zag dat het koord was vastgemaken met een zeemansknoop, dat het in een havenstad op de post was bezorgd en dat het mannenoer was door boord voor een oering, iets dat veel meer bij zeelieden voorkomt dan bij andere mensen, was ik zeker dat alle personen uit het reuerspel onder de zeeman stand te zoeken waren. Toen ik het adres van het pakje nauwgeurig bekeek, zag ik dat het was afgezonden en mis-es-cushing. Of schoon u de voornaan van de oudsister met een es begon, kon het pakje even goed en een van de andere zisters zijn afgezonden. In dat geval moesten wij onze naastborringen van een geheel nieuwe basis beginnen. Daarom ging ik in huis om dit punt tot klaarheid te brengen. Juist had ik mis-cushing verzekerd over het teugde zijn dat er een vergissing had plaatsgehaald, toen ik zoals jij u renner het plotseling ophield.  Ik had onverwacht iets opgemerkt dat mij de hoogsmaate verraste en het veld van ons onderzoek aanzienlijk beperkte. Als medicus weet jij wat zijn, dat er genelich aanstelen ze het bij verschillende mensen zoveel verscheidenheid aanbiedt als het menselijk oor. Van geen twee mensen zijn de oren precies gelijk. In het Anthropological Journal van het laatste jaar vind jij over dit onderwerp twee korte opstellen van mijn hand. Ik had daarom de beide oren in de doos met de blik van een deskundige bezien en hun anatomische bijzonderheden nauwkeurig opgetekend. Stel u dus mijn verrassing voor, toen ik mis-cushing aanzien de opmachtte, dat haar oren nauwkeurig overeen kwam met het vrouwen oren dat ik zo even had bezichtigt. Daar was dezelfde kortheid van de pina, dezelfde brede van de boven oorlel, dezelfde ronding van het benikraakpien en alle kenmarkende onderdelen kwamen de oren volkomen overeen. Natuurlijk zag ik, er stond het gewicht van deze waarneming in. Het slachtoffer is klaarblijkelijk en waarschijnlijk zelfs een zeer naast de blut verwandt. Ik begon met haar over haar familie te praten. Jij zult u herneren dat zij opeens enige zeer te waarderen bijzonderheden mededeelden. In de eerste plaats was de naam van haar zuster, Sarah, en was haar het rest voor korte tijden hetzelfde geweest als het haren, zodat het zeer goed te verklaren is hoe de vergissing kon plaatshebben en voor wie het pakket bestemt was. Provolgens sprak zij over die hofmeester, gehuud met de derdse zuster. En daarna vernamen wij dat hij in tijdlang zo goed bevriend was met Sarah was geweest, dat deze zelfs in Liverpool was gaan wonen, om meer in de nabijheid der brownies te wezen toch later had een twist verwijdering te zijn doen ontstaan. Deze twist had zelfs voor één gemaande alle briefwisseling doen ophouden, zodat in geval Browner een pakje aan met Sarah wilde afzenden, het zeer natuurlijk is dat dit aan haar oude adres geschieden. En nu is de zaak zich vrijwel begonnen te ontwaren. Wij hoorden dat Miss Cushing een hofmeester tot schoenboden heeft, een ondernemend hartstochtelijk man. Wij hadden reden te geloven dat zijn vrouw vermoord is geworden en dat de man vermoedelijk een zeeman tegelijkertijd met haar is vermoord. Natuurlijk kwam onmiddellijk de gedachte bij mij op dat Yalozie de beweeg gereden tot de mezet was.  En waarom zouden deze bewijzen van de data met Sarah Cushing zijn gezonden? Waarschijnlijk omdat zij tijdens haar verblijft in Liverpool de feiten aankracht die tot het reuerspelde aanleiding waren. Je weet misschien dat de stoomboot waar Browner vaart, Belfast Dublin en Wotevote aandoet, zodat ze aangenomen dat de hofmeester de moord heeft bedreven en daadelijk daarna met zijn woot de Mayday is verdokken, Belfast de eerste plaats zou zijn waar hij zijn geroorlijk pakket op de post kon doen. Tot zover in mijn gevolgtrekking gekomen was nog een tweede oplossing mogelijk. En of schoon ik die voor onwaarschijnlijk hield, was ik besloten mij die een aangaande zekerheid te verschaffen, alvorens verder te gaan. Een ongelukkig minnaar kon Mrs. Browner vermoord hebben en in dit geval zou het mannenoeren dat van de hofmeester Browner zijn. Waarschijnlijk was dit niet, maar het bleef mogelijk. Daarom zond ik een telegram aan mijn vriend Elger van de Liverpoolse politie waarin ik hem verzocht onderzoeken of Mrs. Browner de huis was en of Browner met de Mayday was verdokken. Toen gingen wij naar Wellington om me Miss Sarah te bezoeken. Ik was in de eerste plaats nieuwsgierig te zien en hoe ver zich de familietrek ook in haar oren verdoonden. Verder zou zij ons natuurlijk zeer belangrijke inlichtingen kunnen verstrekken, toch ik maakte mij hier van geen illusie. Ze moest de vorige dag gehoord hebben van de vreselijke geschiedenis waar geheel Croydon over sprak en zij alleen kon weten voor wie het pakket bestemd was. Waar zij van plan geweest de justitie op het spoor te helpen, dan zou zij zich reedsen tot de politie gewend hebben. Het was even wel onze plicht haar op te zoeken. Wij bevonden dat het bericht van de ontvangst van het pakket, want haar ziekte datteerde van dat ogenblik, zolk een indruk op haar had gemaakt, dat een hersenziekte het gevolg van was. Het was volkomen duidelijk dat zij de volle begrepen wat dat pakket betekende, maar even duidelijk was het dat wij enige tijd zouden moeten wachten, al eer zij onze bij onze naasporingen van dienst kon zijn. Wij konden achter haar hulpje heel ontbeeren. Toen wij aan het politiebureau kwamen, lag daar eens het antwoord van Elkar. Niets kon meer beslissend zijn. Mrs. Browner's woning was al meer dan drie dagen gesloten. Haare buren waren van mening dat zij op reis als naar haar familie.  Een verder onderzoek bracht aantlicht dat Browner aan bood van de meidij was hertokken. Morgenavond verwacht ik dat de bood de Thames binnenkomt. Bij zijn aankomst wordt Browner opgewacht door de dommen, maar was beraden le straight. En ik twijfel niet of wij zullen dan bekend worden met alle bijzonderheden van deze afgrijselijke geschiedenis. Charlotte Holmes werd in zijn verwachtingen niet teleurgesteld. Twee dagen later ontving hij een grote enveloppe die een kort briefje van de detectieve en een met een typewriter beschrijvend document van verschijtende bladzijden inheelt. Le straight heeft hem goed en wel gearresteerd, zij honds mij aanziente. Misschien stelt jij er belang in te horen wat hij mij schrijft. Waarde miste Holmes, overeenkomstig het plan dat wij ontworpen hadden om de proef op onze onderstelling te nemen. Dat wij is nogal fijn, vindt je niet Watson? Ging ik gisteren morgen om 6 uur naar het Albert Dock aan boord van de Liverpool, Dublin en Londen stoompakket maatschappij. Bij mijn onderzoek vond ik dat zich een hofmeester met name James Browner aan boord bevond en dat deze zich gedurende reis zo zonderling had gedragen dat de kapitein genootzaakt was geweest hem van zijn werk te ontheffen. In zijn hut gekomen vond ik hem op een kist zitten, het hoofd op de handen steunende en haar haandelijk heen en weerschuunende. Het is een grote sterke man, gelad geschooren en zeer donker. Toen hij hoorde wat mijn broep was, sprong hij overeind en ik bracht mijn vleutje aan de lippen om een paar agenten van de rivierpolicie te helpen. Maar hij is geen geheelversuft en strikt eens een handen uit voor de boeie. Wij brachten hem naar het gevangenis en even zo z'n koffer, want wij dachten dat zich daarin wel iets zou bevinden dat op de mizet betekking had. Maar behalve een grootscherp mes zoals we meeste zeelieten hebben, vonden wij niets bijzonders. Wij geloven even wel geen bewijzen meer nodig te hebben, want toen hij voor de inspecteur op het politiebureau was gebracht, vroeg hij verlof een verklaring af te leggen, die natuurlijk onmiddelijk door een stenograaf werd opgetekend. Wij lieten met de typewriter drie afschrift te maken waarvan ik u erin zend. De uitkomst bewijzen dat de zaak zoals ik wel dacht zeer invoudig was, maar ik ben u enthousiast dankbaar voor uw help bij mijn naastboring. Na vriendelijke groeten u toegenegen geelustrate.  Hem, het onderzoek was inderdaad zeer invoudig, maar zo dacht hij er niet over toen hij onze hulp vroeg, zijn homs. Laten wij even wel eens zien wat Jim Browner zelf heeft te zeggen. Dit is zijn verklaring, zoals hij is afgelegd voor de inspecteur Montomeray aan het shadow policebureau, en het heeft het woordeel woordelijk te zeggen. Heb ik iets te zeggen? Ja, ik heb veel te zeggen, ik moet me gemoet volkomen uitstorten, jij mocht mij ophangen of mijn gevangen zetten, maar het kan me niemand al schelen wat je met mij doet. Ik zeg u dat ik nog geen minuut geslapen heb sinds ik het deed, en ik geloof niet dat ik ooit weer slapen zal tot ik sterf. Soms is het zijn gezicht, maar meestijds is het dat van haar. Ik heb altijd een van beide voor mij. Hij zit mij aan met gefrontste wenkbrouwen en donkere geluidstrekken, maar zij heeft een soort verbazing op haar gelaad. Achut we de land mocht wel verbaas kijken toen zij haar doodlast op een gelaad dat haar nooit anders dan met liefde had aangezien. Maar het was de schuld van Sarah, een mogende vloek van een gebroken man ongeluk over haar brengen en haar het bloed en de aderen doen verdrogen. Niet dat ik mij zelf van schoon te wassen. Ik weet dat ik weer aan mijn drankzucht begon tot te geven, beest dat ik was. Doch zij zou het mij vergeven hebben, zij zou mij op mijn weg hebben gestuid, als een touw, een heisblok, als die andere vrouw nooit onze drempel had betreden. Want Sarah Cushing bemindde mij, dat is de oorzaag van de geschiedenis. Zij bemindde mij tot haar liefde in giftige haat verkeerde, toen zij wist dat ik meer dacht aan de voetstap van mijn vrouw in het slijk dan aan haar gehele lichaam en ziel. Ze waren drie sisters. De oudste was een goedhartige oude vrouw, de tweede een duivelin en de derde een engel. Sarah was 33 jaar en Marie 29 toen ik trouwde. Wij, Marie en ik, waren toen wij onze huishouding opzetten, gelukkig met elkaar van een morgen tot de avond en in gans leverpool was er geen betere vrouw dan mijn Marie. En toen verzochten wij Sarah een week bij ons te komen.  En die week werd een maand en zij bleef nog langer, totdat het geen als zij tot ons gezin behoorde. Ik was in die tijd fleidig en oppassend en wij legde wat geld over en alles liet zich zo mooi aanzien als een nieuwe munt. Mijn god, wie zou gedacht hebben dat het over zou komen? Wie zou het kunnen dromen? Ik was likkewals op het eind van de week de huis en soms als de boot wat lang moest blijven liggen om ladingen te nemen, was ik vaneen zich een hele week de huis en zo zag ik mijn schoonzis er Sarah ook veel. Zo was een mooie grote vrouw, donker, vlug en hartstochtelijk, met trotse houding en een schittering in haar oog als de vonk uit een vuursteen. Toch als ik kleine Marie er was, dacht ik nooit aan haar, dat is zo baar als ik op godsgenade hoop. Het heeft me soms toegeschene dat zij alleen met mij wensen te zijn, of dat zij mij wens te over te halen een wandeling met haar te doen, maar het kwam mij nooit in de gedachte zoiets te doen. Omtoch op zekere avond gingen mij de ogen open. Toen ik van de boot kwam was mijn vrouw uit, maar Sarah te huis. Waar is Marie, vroeg ik. Oh, die is uitgegaan om ingerekeningen te betalen. Ik was onrustig en liep de kamer op en hier. Kan je geen vijf minuten zo'n Marie gelukkig zijn? Jam, zeiden ze. Het is geen compliment voor mij dat je zou zo'n korte tijd niet met mij gezelschap de vrede kunt wezen. Ik heb niets op je tegen, kindje lief, zei ik, haar vriendelijk, mijn hand toestekende. Ze greep ze dadelijk met beide handen die branden als als zij de koorts had. Ik zag haar in de ogen en daarin las ik alles. Geen van ons beide zijn woord. Ik vond ze de wenkbrouwen en trok mijn hand terug. Toen stond ze zwijgend naast mij, stak haar hand omhoog en klopte mij op de schouder. Stantfastige oude Jim, zei ze, en lachend, met een klank van teleurszelling liep zij de kamer uit. Van dat ogenblik haatte Sarah mij met haar gante hart een deal, en zij zijn vrouw die kan haaten. Ik was een dwaas dat ik toestond dat zij bij ons bleef, een grote dwaas.  Maar ik zei nooit iets tegen Marie, want ik wist dat het haar zou grieven. De zaken gingen weer haar gewone gang, maar na enige tijd begon ik op te merken dat er bij Marie zelf een verandering plaatsfond. Zij was altijd zo vertrouwelijk en zo vriendelijk onschuldig geweest, maar nu werd zij achwaanend en gedrog zich vreemd tegenover mij. Ze wilde telkens weten waar ik was geweest en wat ik had gedaan en van wie ik brieven ontving, en wat ik in mijn zakken had en meer van die dwaas heete. Ze werd bij de dag zonderlenger en driftiger, en we hadden zonder oorzak, twist over de nietigste zaken. Ik werd ergeheel door verbijsterd. Sarah meet mij nu, maar zij en Marie waren in deze tijd onafscheidelijk. Nu eerst zie ik hoe zij samenspannen en mijn vrouw tegen me opzetten, maar destijds was ik zo'n blinde tor dat ik daar niets van begreep. Toen verpak ik mijn belofte om niet meer te drinken, en gaf mij weer aan misbruik van sterke drank over. Toch ik geloof niet dat ik dit gedaan zou hebben als Marie dezelfde van vroeger voor mij was geweest. Zij had nu reden om boos op mij te wezen en de klovert met de dag wijder. En toen kwam Alex Vijbijn in het spel en werden de zaken duizendmaal erger. Eerst bezocht hij ons alleen om met Sarah te spreken, maar spoedig kwam hij om ons. Het was een innemend man die zich vrienden verwerf overal waar hij kwam. Hij was een snoever, schander, iemand die de halve wereld had gezien. Het was een aangenaam man in gezelschap dat wil ik niet ontkennen, en voor een zeer man had hij wonderlijk beschouwde manieren, zodat ik geloof dat er een tijd was dat hij meer van de kajuit dan van de pak wist. Een maand liep hij bij mij in en uit, en nooit kwam met mij in de gedachte dat er uit zijn bezoeken iets kwaats kon voortkomen. Op het laatst werd ik van trouwend en van dat ogenblik was me rust verdwenen. Het was even wel slecht zijn nietige zaak. Ik kwam onverwachte voorkamer binnen, en in de deur komende zag ik een glans van tevredenheid op m'n vrouw's gelaad. Doch toen zij zag dat ik het was diep in de kwam, verdwenen die glans en maakten plaats voor een blik van teleurstelling.  Dat was mij genoeg. Niemand aan Alex Vijbijn was het wienstap zij gemeent had te horen. Als ik hem toen had gezien zou ik hem vermoord hebben, want ik was altijd een dolle man als mijn drift was opgewekt. Marie zag het onheilspannend licht in m'n ogen, en zij kwam op mij toe en legde haar hand op m'n arm. Niet doen, Jim, zei ze, niet doen. Waar is Sarah, vroeg ik, in de keuken, was het antwoord. Sarah, zei ik, binnenkomende. Deze Vijbijn moet bij mij nooit weer over de drempel komen. Waarom niet, vroeg zij, omdat ik het zo wil. Nog, als m'n vrienden niet goed genoeg voor dit huis zijn, dan ben ik er ook niet goed genoeg voor, zei ze. Je kunt toen wat geverkist, gaf ik ten antwoord. Maar als Vijbijn zich hier weer vertoont, dan zal ik u een van z'n oren als een aandenke zenden. M'n gezicht joghaar geloof ik schrik aan, want zij gaf mij geen antwoord, en nog diezelfde avond verliet ze m'n huis. Was het een duivelachtig getrek in het karakter van deze vrouw, of wilde zij mij tegen Marie opzetten, door haar tot een slecht gedachte verleiden? Wat hiervan mogen zijn. Ze huurde twee straten verder een huis, en verhuurde daar van kamers aan zeelieden. Vijbijn placht bij haar te vertoeven, als hij van zijn reizen terugkwam, en Marie ging erheen om met haar zuster en met hem te drinken. Hoe dik was zij erheen, ging, weet ik niet. Toch op zekerdag volgde ik haar, en juist toen ik binnenkwam, ontsnapte Vijbijn over de tuinmuur, lofbekte hij was. Ik swoer m'n vrouwen haar te zullen vermoorden, als ik haar weer in z'n gezelschap aantrof, en nam haar mee naar huis, en snekkende en bevinde en bit als een stuk papier. Van dit ogenblik af was er geen zweem van liefde meer tussen ons. Ik zag dat zij mij haten en vreesde, en als ze gedachte daar aan mij tot drinken dreef, verwachte zij mij. Sarah vond het leven de Liverpool niet aangenaam meer, en zij vertrok, naar ik dacht, om weer met haar zuster de Croydon samen te wonen, en te huis zuckelde de zaken voort, als in de laatste tijd. En toen kwam deze laatste week, met al haar alenten en ongeluk. Het gebeurde zo.  Wij waren met de meide even trokken voor een reis van zeven dagen, maar de boot had daar vrijbekomen, zodat wij in de haven moesten terugkeren. Ik ging van boord naar huis, denkende dat het voor m'n vrouw een hele verrassing zou zijn, en zij nog blijder zou wezen, nu ik zo spoedig terugkwam. Doch juist toen ik de straat in sloeg waar ik woonde, kwam daar een cap voorbij, en daarin zat mijn vrouw naast mij bij hem, en de twee praten en lachten zonder een enkele gedachte aan mij, en daar stond ik nu op de weg te kijken. Van dat ogenblik was ik mezelf je meester meer, en het komt mij alles als een verwarde droom voor als ik eraan denk. Ik had al kort geleden veel gedronken, en deze beide zaken te samen brachten mij geheel van streek. Ik vol nu een klop in m'n hoofd als van een smitshamer, maar op die morgen was het een razen en bruizen in m'n hersenen als van een jagara. Een ogenblik stond ik besluitenloos, toen snelde ik de capen achterna. Ik had een zware, eike houten stok in de hand. Ze stapte wel eruit aan het spoorwegstation. Daar zonden veel mensen voor het loket, en zo kon ik hen dicht naderen zonder door hen gezien te worden. Zij namen kaartjes voor New Brighton. Ik deed even één, z'n stapte in een spoorwegkoepé drie rijtuigen achter de hunnen. Toen zij doel van een tocht hadden bereikt, wandelden zij langs de parade, en ik zorgde ervoor nooit meer dan een honderd elf van hen af te wezen. De laatste zag ik hen een boot huren om een rooidochje te maken, want het was een zeer warme dag, en zij dachten ongetwijfeld, dat ze het op het waterkoeder zou wezen. Het was als zij in m'n handen waren overgelieverd. Er hing een lichte mist over het water, zodat men maar een paar honderd elf er kon zien. Ik geurde een boot voor mij alleen, en roidde hen achterna. Ik kon het zocht van een vaartertje zien, waar zij horen bijna even snel als ik, en zij waren zeker wel een mijl van de kusten ik hen inhaalde. De mist was als een gordijn rondom ons, en wij drieën bewonden ons in de ruimte door dat gordijn ingesloten.  Mijn god, zal ik ooit de uitdrukking op een gezicht vergeten, toen zij zag een vierende boot, was die op hen invoer? Zij gaf een luidigeel. Hij vloekte als een dollen, en stied met een reem naar mij. Hij las een dood, vonden ze m'n ogen. Met m'n linkerhand greep ik de reem vast, en met de andere hand bracht ik hem met m'n zware stok een slag op z'n hoofd toe, zodat zijn schede vermordeld werd als een ei. Ik zou haar misschien gespaard hebben, niet tegenstaande mijn vreselijke woede, maar zij sloeg haar armen rond z'n hals onder het luideruuitroepen van z'n naam, Alex. Ik sloeg nog eens, en zij lag dood naast hem. Toen was ik als een wild dier dat bloed geproefd heeft, was Sarah daar geweest, zij zou hetzelfde lot hebben ondergaan. Ik haalde m'n mes voor de dag en... Ik heb genoeg gezegd, het gaf m'n boest genottend, ik dacht u, Sarah, als zij zulke bewijzen van m'n data ontving, zou gevoelen wat haar bemuizegd had de wee gebracht. Toen bond ik de lijken in de boot, stied een plank los, en liet zo de boeien met de lijken rinzenken. Ik wist wel dat de eigenaar van de boot zou denken dat zij uit de koers geraakte naar zee zouden zijn gedreven. Ik knapte mij wat op, ging weer aan land, en kwam weer aan boord, zonder dat iemand er weer uit kon vermoeden, wat er had plaatsgevonden. Die nacht maakte ik het postpakket voor Sarah Couchin klaar, en de volgende dag verzond ik het van Belfast. Daar heb je nu de gehele waarheid. Je mocht mij ophangen of met mij doen wat u goed denkt, toch ik kunt me niet zo zwaar straffen, als ik reeds gestraft ben. Ik kan m'n ogen niet sluiten, of ik zie de twee gezichten mij aansturen, zoals op het ogenblik toen m'n boot op en aanvoer. Ik vermoordde hen vlug, maar zij vermoordde mij nu langzaam. En zou ik nog de nacht beleef, zal ik toch vermorgen dood of krankzinnig zijn. Je zult me toch niet alleen in een zelf opsluiten meneer, dood niet als ik u om meedleiden mag smeken, en mocht je op de dag van uw doodstrijd behandeld worden, zoals jij mij nu behandelt. Wat zegt jij van motsen? Zij homsten uit papier uit de hand lechten. 