De Mentaal Gezonde Zaak | Presentatie Suzanne van Hees ‘Blijven werken met psychische klachten’
Leuk dat jullie allemaal aansluiten vandaag. Mijn naam is Susanne van Hees. Ik werk als onderzoeker bij de Hoge School van Arnhem en Nijmegen bij de Lectoraatarbeidse Skundigheid en ook als Science Practitioner bij Tilburg University waar ik promotieonderzoek doe na dit onderwerp. Wat gaan we doen vandaag? Ik zal even wat verder. Ik laat zo meteen zien waarom we dit onderzoek doen. Dat zal toegelegd worden door bijzonder lecturer Arbeidse Skundigheid Shirley Omers. Haar naam is hier even verdwenen, maar je ziet haar zo in het filmpje en ook zij is ook aanwezig vandaag bij deze webinar. Zij is initiatiefnemer van dit project en andere betrokken onderzoekers van dit project en ook mijn promotieonderzoek waren zijn professor Roland Poulenc, bijzonder hoogleraar Arbeidse Skundigheid en Bovind Kalleye, senior onderzoeker van het Lectoraat Arbeidse Skundigheid ook van de Haan. En de subsidieversprekken van dit project en ook dit onderzoek is instituut Gak. Ik neem jullie mee. Naast je. Het valt overweken psychische klachten zoals depressie of burnout, dan volgt er heel vaak een langdurig en kostbaar traject. Dus het is heel belangrijk ook voor werkgevers om tijd in te grijpen, bijvoorbeeld als er signalen komen van collega's dat niet goed gaat of als een medewerker zelf aangeeft dat het niet meer gaat. En de rol van de leidinggever is daarbij essentieel. Zichtige verzuimdrukt ook vaak heel erg op de organisatie, betekent vaak ook heel veel voor de collega's die dat werk moeten opvangen, waardoor hun werk druk ook weer hoger wordt. En het is vaak heel lastig voor medewerkers om daarover te praten. Dus met name die rol van die leidinggever om dingen besprekbaar te maken en op tijd te signaleren is heel erg belangrijk. En dit project moet bijdragen aan weer inzicht in hoe die werkgever dat kan doen. Aan kort samengevalt houdt het in dat de onderzoekse doelen van dit project in het eind doel is werk behouden bij werken met psychische klachten. Dan hebben we het over mensen die last hebben van depressie, van stress-grilleteerde klachten of angst-grilleteerde klachten. En we richten ons daarbij zowel op leidinggevende, om met behulp van de handrijking de handelingsbekwaamheid van leidinggevende te vergroten. En anderzijds is het doel van dit project om arbeiderskundigen te versterken in hun preventieve dienstverleding bij werkevers.  En daarin willen we onderzoeken of het eerder spreken over passend werk voordat iemand uitgevallen is, ook helpt om ziekte verzuiming te voorkomen. Nou, de handrijking waar we het vandaag over gaan hebben is voortgekomen uit een vierjarige onderzoeksproject waarin in heel veel stappen, zowel met werkgevers als arbeiderskundigen gesproken is in meerdere sessies hoe deze handrijking de uit kan zien. De inhoud hiervan is op basis van een uitgebreide literatuur onderzoek, wat gaat over helpende factoren om te blijven werken, groepsgesprekken met werkgevers, met arbeiderskundigen en andere arbo-professionals. En we hebben ook interviews met deze mensen gehouden en ook met werken met psychische klachten zelf, om vanuit hun ook te horen wat nodig is om aan zo'n handrijking toe te voeken. Nou, deze handrijking is een online product uiteindelijk geworden. Hier rechts laat ik een kort overzichtsplaatje zien, maar ik ga jullie daarlijk ook meenemen naar de website. En zoals Lisa al noemde, deze presentatie ontvangen je online terug van ons. Dus de linkjes die hierin staan, die kun je ook gebruiken vanuit de online presentatie. De website is opgesteld op basis van vijf handvatten die ik jullie daarlijk laat zien, maar omdat uit het onderzoek bleek dat ook werkgevers, vooral leidinggevelen het handig vonden om ook een pdf-versie te hebben die ze bijvoorbeeld op hun bureau plat kunnen plaatsen zodra er een voorbereiding is voor een gesprek met iemand kun je ook snel even die pdf-versie erbij pakken. Zo hebben we het voor ieder wat wills gemaakt en daarnaast is er een werkwijze voor arbeiders kunnen ontwikkeld, die is ook te downloaden op de website en deze wordt nog door ontwikkeld om een bredere groep arbo-professionals gebruik te worden. Nou, dan laat ik jullie de handrijking zien. Zoals ik al zei, dit is een online product. Dit is dus even een screenshot van de website. De basis van deze handrijking gaat over jouw aanpak als leidinggevende, zodra je een signaal krijgt of van andere signalen krijgt of van de medewerker zelf dat er mogelijk sprake is dat het minder goed gaat met iemand en deze aanpak is van links naar rechts gebaseerd eigenlijk op de reis die de medewerker voordat diegene uitvalt doorloopt van beginnende signalen en veranderend gedrag op het werk wat zichtbaar is tot en met helemaal rechts dreigend verzuin.  Nou, wat hebben we geprobeerd om in meerdere lagen van heel snel te lezen zoals dit tot een verdiepingslag leidinggevende handvatten te geven met suggesties van acties die je kan overwegen in je voorbereiding op een gesprek of in je reflectiemomenten waarop je denkt van nou hoe kan ik nou voorkomen dat deze medewerker uitgaat vallen en hoe kan ik vooral zijn welzijn en werkplezier bevorderen ondanks dat psychische klachten mogelijk het werken ingoeden daarin staan de basis belangrijkste tips onder elk handvat hieronder benoemd neem ze later op een moment is rustig door en daar of kun je dan doorklikken waarin we een uitgebreide aanpak omschrijven. Nou, voor vandaag heb ik gekozen om handvat 4 zoek samen naar werkaanpassingen wat uit te lichten. Dat is er ook eentje die ook wel heel aansluit bij passend werk, de expertise van de arbeiderskundigen, waarin we voor de leidinggevende hier drie acties heel kort noemen. Vraag wat de medewerker wel kan en hiervoor nodig heeft. Zet ook in op korte termijn acties en maak helderen werkabstraken en evenweer deze. Dus klikend op de website kun je vrij snel zien wat je in eerste instantie kan doen. En voor de leidinggevende, maar ook de arborprofessional die hierover in het spec gaat met de leidinggevende kun je dan doorklikken naar meer hierover en dan lees je met leestijd eerst in het kort. Iets meer dan je netlas over wat je kan doen en daarna gaan we uitgebreid in op situaties die je kent, op acties die je kan overwegen, dilemmas die als leidinggevende kan treffen en ook mogelijke oplossingen hiervoor. We raden je aan om zo vrij te zijn, de website is publiekelijk toegankelijk om daar gewoon in rond te gaan neusen en eens kijken welke je daarin ook aanspraken en aanspreken en waar je ook deed, dat je eigen ruimte voor verbetering maar ook bevestiging ging dat je misschien al heel goed bezig bent als leidinggevende waar die ruimte precies zit. Dan hebben we gekeken naar de intervencie die bestond tijdens het onderzoek uit de handrijking natuurlijk.  Daarnaast gaf arborprofessional één introductie bijeenkomst aan een klein groepje leidinggevende en omdat we allemaal weten dat we alleen met zo'n website er zeker niet komen richting gedragsverandering en versterking van naar ieders aanpak hebben we arborprofessionals drie keer maandenlijks bekleinende gesprekken laten voeren met leidinggevende dat deden zij of in een kleine groep of één of één en daarna drie maanden later dus in totaal zes maanden later hebben we nogmaals geëvolueerd hoe de leidinggevende en de arbeidsdeskundigen met de handrijking gewerkt hebben. Hieraan deden 23 arbeidsdeskundigen mee, 19 organisaties en 92 leidinggevende waarbij elke arbeidsdeskundigen middelt twee tot zes leidinggevenden begeleiden. Heel kort, de tijd vliegt, de oprengst van de handrijking gevolueerden we met een vragenlijst en met interviews. We zagen een verbetering vooral maar zes maanden van het zelfgescoorde gedrag van leidinggevenden waarin zij zich de aanpak van de handrijking eigen hebben gemaakt. We zagen een verbetering in het eigen vertrouwen dat de leidinggevende ervaart en in de vaardigheden om bijvoorbeeld met medewerkers in gesprek te gaan. Uit de interviews haalden we dat leidinggevende voor meer dan de helft van de leidinggevende aangeeft zeker met arbeidsdeskundigen vaker in gesprek te gaan over provincie, meer bewustzijn te ervaren over hun rol en mogelijke input die ze hebben als leidinggevende onderling door deze intervencie meer zijn gaan sparren met collega leidinggevenden. Dat vonden we ook een verrassend inzicht en dat leidinggevende meer inzicht op intervencies en acties ervaren wat ze uit de handrijking en van de coach in de gesprekken met de arbeidsdeskundigen opgepikt hebben. Tussen aanhalingstek is wat waren nou de lastige, heel kort. Het gebruik van de handrijking is kosteloos, maar deze begeleidende gesprekken met een arbo-professional met de leidinggevenden die kosten natuurlijk tijd en dus ook geld, maar dat betaalt zich al snel terug. Drie uur, waarbij je dus drie keer maandelijks met elkaar spreekt zoals wij ook onderzoek hebben, wat zich vertelt in 250 tot 400 euro staan gelijk aan de gemiddelde kosten van een zieken medewerker per dag. Dat in een vogelvlucht, want we horen vooral graag uit de praktijk van de mensen die gewerkt hebben met de handrijking, hoe hun ervaringen waren. Als laatste wil ik nog kort even noemen dat de hand momenteel een post-HWO-treding ontwikkeld voor HR-professionals en arbo-professionals. Dat is nog echt in de ontwikkeld en ook pilotfase over het werken met deze handrijking in je organisatie. 