Zonde in het deftige dorp | Johan de Meester | Published 1900 onward | Audiobook Full | Dutch | 1/5
Hoogstuk 1 van De Zonden in het Deftige Dorp. Dit is een LibiVox-opname. Alle LibiVox-opnamen behoren het publieke domijn. Voor meer informatie of om je aan te melden als verwillegig, ga naar LibiVox.org. Opname door Anna Simon. De Zonden in het Deftige Dorp van Johan de Meester. Eerste Hoogstuk. In die huivering wekkende dagen is geen influenza de lucht uit te druipen. Stark was zelf even besmet. Moere ogen in hollen, pijnomrande kassen, vreemde rillingen boven de dijen, scheuten als raakte hij toe aan de jicht en dat ellendige duizelig loomen. Toen had hij tegen heug en meug sterk ontbeten, een groot bord porch, spek en eieren, rum in de thee, en op zijn oudste fiets, zijn thaillert, de stroeve knarser die maar niet stukwauw, was hij heen en weer naar de stad geschourend, 37 minuten heen, elfte wallenom, niet gestopt, 38,5 terug. Daarop in het bad dat gereed stond, douche na, en ter stond erop uit, achterlangs naar de tuinman op heltheim. Nu liep hij weer, bloots hoofd bij de honden. De groeerd, je kon op ter stond aan ze merken wanneer hij één dag zich niet met hem bemoeid had. Ze kropen, verlegen, bedoelachtig, ze verleiden in faam als armenlui bij wie een rijke oma op bezoek komt. Nero cake, of hij ziek was geweest. Rich, eruit, en allemaal mee. Jullie mag niet doen als schooiers. Gentlemen, ben je altijd, verstaan? Terwijl hij zijn toesprak, komanderend, brak een kribbel van heesheid zijn stem. Hij slekte diep en slekte mist in, zag heel de plaats voor de stal als een stoombat, wolken tegen de aarde gezakt. Kilstijf staken de staven der hecken dun hoog op in de witte damp. Dorf ging het klammen takken waar in de waazige dichtheid verloren. Stark rilde, maar Bruno sprong rond naar hem op, en hij grep het dier, hield het hoog van hem af. Nero, hier, begroer de hond, moet Cornelia weer brommen? Jullie hebt niet het huis in te geluipen. Max! Hij arm zwijde als met een zweep. Nooit ze te slaan was hem de vaste regel. Drie ulmerdoggen, vier sim Bernhardt en een collie, vormden de veelbespotten koloni. Vrij liet hij zijn blaffen, janken en door de tuin rennen. Maar bij ongehoorzaamheid werd zijn stem zwaar van gezag, en op de gebiedendheid van zijn gebaar, kwam de schuldigen onderworpen. Slechts eenmaal was hij geen baas gebleven.  Zuis had een jongen geid doodgebeten. Deze ruwheid van Zuis had drie gulden gekost en eindeloos dorps gepraat. Nu was men aan de honden gewend, en ging hij dagelijks met ze de weg op, soms met alle achtergelijk. Dr met zijn kostjongetjes, luidde de vaste geduldige grap, en er per stond een prentpiefkaart, het omboom de grasveld voor de kerk midden in de zomer, en daarover als diagonaal hij op de fiets en de honden erachtig. Met er negenen in de rij, voelden ze juist de lengte van het pad dat, van één hoek naar de tegenovergestelden, een recht ging door het hoge gras. Deze beetjes waren zijn grote genoegen. De mensen teelt kammer zonder hem, maar die van de honden zou hij hervormen. Merkwaardig, een dorp vol aristocraten, en zo'n vol slagen wansmaak in honden. Iedereen jochig, of liep met een jachthond, maar wat waren het voor kennels. Hij had hier de eerste hond gebracht, wat je kool, hond, een dier van familie. Nu hield hij jonker op veldwijk Stamboek. Ja, er was nu wat liefhebberij, ook een honden hoe het voorlee was ontstaan, dankzij ook Nero, en Zuis, en Hek, in een kloeken mannelijkheid. Stork keek rond in twee van de hocken, en riep geduldig de bende terug. De knecht kwam uit de tuin gelopen, handenvrijvend. Meneer was het freshes. Zeuren, als een mens maar niet luidert. Ik ga nu. Nero mag mee en te staart. Jongens, hier, en niet van het erf af. Dan bleven die twee wel binnen het hek. Zo kon hij bij mevrouw Entschede doen en bij de Vrullus van de Berg, maar op Lommerlust, bij de Hovings, was die ellendige keffer van een pinchig. Stork liep hier maar eerst even verder, bracht zijn twee tal in de lege fietsenstal van café Bellevue, en ging daarna de pols voelen van grootmoeder Hoving. Nu informerde de heer van Lommerlust natuurlijk minzaam, waar dokters en honden zo gauw had gelaten, en mevrouw beklaagde de arme beesten, en Emmie voeg voor de zoveelste maal of ze dokters kennel mocht zien. Al welke voorkomentheid afpotste tegen dokters leukheid. Dat zij veel te weinig zorgbesteden aan het gebrekken geouden mens boven trachten de wee-burgelijker leeglopers zelfs voor hem nog te verbergen. En deze Dorre Dearn was hem toen hij in het dorp kwam wonen, aangepreezen als mooie partij. Ik had gehoord dat u ziek was, dokter.  O, je vrouw Hoving, u is te goed. Ik ziek? Of verloor ik toch alle vertrouwen? Een dokter die nog niet eens zichzelf op de been weet te houden. Burgermeester zei gisteravond dat de influenza ook jou had te pakken, verernstigde papadentoon. Helemaal vrij ben ik niet gebleven, maar ik heb een pracht van een fiets, burger, bijna zes jaar oud. U, en u had pas een nieuwe fiets. O, je vrouw Hoving, ik heb vier fietsen. Nu en dan spaar ik voor een nieuwe, maar doe daarbij de oude niet weg. Door, mijn alleroudste is favoriet. Bij zo'n kleine griepverassing doet de trouwe ding wonderen met me. Toen ik vanmorgen wakker werd, excuseel in de etai, was er de influenza. Maar in 37 minuten is die brave oud roest met me naar de stad geknarsd en toen ik thuis kwam, was ik weer beter. Wat, in 37 minuten en op een oude fiets? Ik doe er meer dan een uur over, dokter. Goden, welke smakeloosheid had hij nu uitgehaald? Tebranien tegen Emmie Hoving. Gemelijk, grappigd hij nog. Het was bij wijze van drankje. Vond hierin de overgang tot een aanbeveling in ernst om geopend maan niet van haar poeders te spelen, gaf handjes en verdween. Hij placht bij patiënten weinig te spreken. Het was niet praktisch, onnodig, feilend en scheppend, maar alles beter dan zulk gepraat. Hij had gewoon staan coqueteren. In drie dagen niet naar de oude vrouw. Zou toch haar zoon nog maar kort tot last zijn, met of zonder morfine poeder. Emmie Hoving als niet meer kwijt te raken huisvrouw. Om met al de rillingen van de influenza voor goed behep te blijven. Eer Biedig, die schoonvader aan te horen, bij zijn nooit maat kennende zelfvoldaanheid, wegen ze de gunst van het stomme geluk, dat hij in tien jaar heeft rijkgeten bakt. Eer Biedig te zwijgen, wanneer Maa bij de jonge luio bezoekomt en met dochter liever praat over modenplaten. Welke die dochter, althans voor haar trouwen, toch maar nooit hebben kunnen leren als het mooi was aan te trekken. Eer Biedig mee te ijveren, in het scene wachtig, angstig, ziekmakend, verlangen om ook deftig te doen. Deftig als iedereen in de dorp. Deftig, want rijk en van goede familie. Of zo parven nu als in Kazu, rijk toch de schiek. Stark vloot en viel tegen Nero uit.  Baroer de hond, hou jij je van toen. Dat je baasvormen mist is al erg genoeg. Er hing een fijne wazigheid dromerig stemmend als rest van de nevel. Nu eens één morgen niet al door aan weerzijden van de straatweg dat doodse, wel onderhoudende te hebben van steeds dezelfde, nette, lage, onschuldige, ijzere punthekken. Geen symmetrische, smallen optrakjes en buitenspaden met treuzelig bij ingehaakte hoopjes dorpblad. Niet die nooit ook maar even uit de bandspringende, preciesheid, volvriendelijkheid en fatsoen van een helemaal bijgehaakte natuur. Nu in de duinen per fiets het strandlangs. Dag koetsier, zijn de freuders wel? Je had hoop ik geen boodschap? Fascus, dokter, geen boodschap voor u. Hoeveel jaren zou die oude man nu al iedere morgen aantikken aan de ombijtkamer der hoogwelgeboren jongvrouwen van Lakervelde om vervolgens met dezelfde deft gekampte waarmee hij na de koffie de dikke paarden deed, zijn eigen benen achterstappen. Maar hij, dokter Johan Frans Stork, hoeveel jaren van eigenlijk hetzelfde van althans niet veel belangrijkers toen lagen er hiervoor hem gereed. Stork kwam aan de drijf van de straatweg. Nu hij in de verte het dorpsplijn zag, gleedte tegen zin tegen zijn woonplaatsweg. Daar lag nog zijn schootvaders dorp. In 21 jaar was een ander rom heengebouwd, een gordel van parkfilas en grotere buitens, alles ook deftig en ouderwets. Beneepen van angstig, jaloers fatsoen, vroom als noodzakelijk bij aanzien. Maar de aangeboren, de vanzelfsprekende, de beminnelijke vroomheid, de aartsvadelijk landelijke deftigheid was alleen, was wonderbaarlijker wijze gebleven, daar, in die kom, waarde beide straatwegen met nieuwe landgoederen op uitliepen, waar alles school onder hoog gebomte, waarop regenachtige zomerdagen het kleine vertier van een vroeger eeuwse boeren gedoe, het wit aangestreken, zwaar gedakte logement met een huifkar voor de deur en het zakkenbiljakt erachtig, het uitrondende venster, met flesse suikerbonen, de hele dag brooduitgeurende bakkerij, de vuurvlak uit de meest van al donkere smitsen, geheim zinnig bescheiden gekropen leek onder de almacht van linden en beuken, bomen die boven de kerktoren rijkten, uit welke op de achtergrond die niets was dan een licht scherm van lover, enkelde spitsrees van het kasteel, zonbeglansst flickerend met het wapen. Nu, door het kale hout, zag men meer, muren, de gracht, de hoge brug, Ritspen afstand, zag men gerou rood, en meer als er bijbehorend lag nu de dorpskom, niet zo weggeschoonend kleintans.  De kom leek meer, het kasteel en ruïne, maar toch, stork onderging de poesie deze oude voornaamheid, gelijkwaar neer hij, knaap, hierlogeerde, somers in groen hem eens instilte, en nu hij recht toestapt tot dat men minst dat hem twee jaar geleden naar het doorpad getrokken, hoewel hij wist wat er was veranderd, nu zakte alle ergenis weg. Juist had hij omgekeken naar de staart, die rechts, op de grote boerderij van het kasteel, een bijzondere vijand had zitten, toen hij, doorlopend, een dienstmijd de straatweg schuim oversteken en op zich afkomen zag. Dina uit de pastorie, zijn nader de blozend, blijkbaar verlegen, de mooie deen. Doctor, neem u niet kwalijk, ik was juist op weg naar dokters huis, m'n vrouw verzocht of dokters kwam. Zeker, is er een zieke, Dina? Doctor, Jopie hoest weer zo. Jopie? Ach alweer, zo'n teug niet, ik kom hoor. Hé, jij aan de wandel, Amis? En zich langs de voorhem staande dienstmijd wenden naar de man die op hem toegestapt kwam, stakstork de hand uit naar Berkenmeier, de nilkander, sinds de bevallingsnacht van m'n vrouw. Toen had de ween en demotsdemon de grote schrijver te pakken gekregen. Bekenten is ervan heb ik jou daar, blaadjes zuiveren zelfontlediging in die uren van druk naar de laagte bij groch uit het levensboek gevallen, waar je heel zijn leven aan componeerde, waarover je natuurlijk ook nu dacht. Lendig weer, he? Grom de Berkenmeier verkouden. Vreselijk, zeker druk aan het werk. Ah, het werk? Dik? Ach. Heekwerk al door, he? Juist, ik hou je niet op, adieu. Stork was neidiger op zichzelf dan op Berkenmeier. Zo'n ateling die daar nog invloog. Hij, werken? Twee jaar lang had die comedie gespeeld het sensitiefje uitgehangen dat de zacht was voor deze aarde om mogelijk op een kantoor kon blijven en blijkbaar Mies Hoving niet aangekeken onder het beweren dat hij haar lief had. Deze geduldige moed zijn flueel ogen die nu al dierlijk verdoften en het besef dat Mies met haar neus en schelvisgezichtsorganen zonder Berkenmeietje waarschijnlijk nooit tot mijn vrouwen zou brengen hadden de ouders toen berusten. Nu Mies met de bakker zat deden pa en ma Hoving plei. Als nu de inspiratie maar kwam. Moeilijk, in een dorp als dit. Mies met de neus en de rol van muze en bij wijze van geestelijk fonds niets dan een staag met jezelf vervuld zijn.  He, de werk zou hem weer wel een influencer bezorgen. Lammeling, die hij zelf geweest was, want enkel door verlegenheid tegenover de mooie dienen, had hij zich tot amicaliteit Jegens Berkenie laten verleiden. Praten de tegen haar, had hij gedacht kan ik meelopen met de meid? Staat dat? Of zal ik hier een poer en erf even opdraven om de staart van zijn vijand te scheiden? En meteen had de ontmoeting met Berkenie een uitkomst gelikken en hij had zich naar de vriend gedraaid zonder van haar meer nodities te nemen. Er gingen ze, twintig pas ze voor hem. Ze hadden dezelfde weg te doen. Gins, in de woning, sprak haar haar vaak. Waarom liepen zij nu niet samen? Prachtige meid, die ogen, die neus. Maar het mooiste, de verguurig, het geheel. Wie en de dorp was een dame, als Dina. De dagen, toen hij in de pastorien logeerde, had ze met het zedig folieke van een lach welke het hele gezicht deed glanzen en bijna van de wijze van de wereld. Zodat de meid en de dorp de meid en de vijand, de meid en de vijand, de gezicht deed glanzen en bijna van de wijze gebracht. In de voorkamer, te zijn er beschikking gesteld voor het noodzakelijke, onmiddellijk dagelijks gehouden spreekuur, was het, eerst een prettige afleiding geweest onder het wachten op patiënten die niet kwamen, toch de laatste dagen van zijn verblijf een telkens spannende genot om terzij van het venster haar na te ogen wanneer ze met de witte poedel naast voor zich stapte door het middagstraatlicht in de linkerarm het tenen manntje, waar niets dan de Haarlemse krant in lag, die hij na dankbare lezing door de pastorie terug had te brengen op het kasteel. Ze doog altijd japonnen van grijs katoen, dat klede haar ook verrukkelijk, en Stork had na de plooienval van de rock, ritsel bewegend over de rustige, voornamelijkmatige beweging van haar mooi hoge benen, bewonderend gekeken en weergekeken, als naar de schoonheid van plooiingslijnen op het oude houten beeld, dat zijn kunst lieverne rijke makker van haar borg op de studentenkamer staan had.  In de eerste schrik over het beneepen ordentelijke, het vreselijk conventioneel afgepaste van de kleine dorpsmaatschappij, waar hij nu zijn carrière moest maken, waar men hem te benijden vond, omdat hij, als kleinzoon van de eertijds zoveel minder dominé Stork en neef van het tegenwoordige predikant uit Welen tot gemeente Geneseer was gekozen, indat zich vreemd, gans onthuis voelen, ook bij neef, de welgoedige neef en dient kinderlijk vroom gezin. Hij had een verleiding geweest, een beleidschap over wat mooi is van het leven en had hij tevens iets van gemeensemeid voor haar gevoeld, omdat ze maar een eenvoudige meid was, die toch, in het lopen en al haar doen, zoiets heerlijk wel bewust toonde. Hij was voorkomen correct gebleven, niets, niets had haar doen blijken en dezelfde angst om zich te verraden had er hem nu toegebracht, brusk herachtig zich van haar af te wenden en die misselijke berkenmeier te begoten als Amis. Weder voedte de vraag in hem op, als zo'n meisje werkelijk wilde, als het met heel veel geduldige takt van flink zijn en kalm je wens haar tonen, mogelijk zou blijken dat ze van je ging houden, dat ze niet maar zich trouwen liet om mevrouw te worden en voor haar doen rijk. Wat was er dan tegen zo'n huwelijk? Kon een man aan de hevigste natuurdrang aan die sterkste, die hoogste lust beter, eerlijker toegeven dan door het recht te krijgen om zo'n verrukkelijk schepsel als zijn vrouw te beschouwen. Toch ook werkte wie het besef van het krankzinnige waagstuk dat hij doen zou, omdat hij, eenzaamling geweest als student zonder geld, daarna jaren gevangen op de hei tussen Boerinnen, die straal waren als haar geboortegrond, nu pas dames kennen leerden en alleen Emmie Hoving uit al de deftigheid en de rijkdom een gepaste partij voor hem leek. Zou hij als schoonzoon komen te verkeeren bij de tuinknicht Gijs van Rooyen? Hij strak het grasveld voor de kerk over, een ongezellige open plek dans tussen de bijkants kale bomen. Op het smalle diagonaal pad liepen niemand dan hij en zij. En nu? Ja, ze had ook nu weer een fijn grijze Japan aan, van het zo fraterende het lichaam als omgoten meidenkatoen dat alle vrouwen dragen zouden in die ze wisten wat weerlijk mooi staat. Maar het was stork of hij opeens een andere kijk op de meid kreeg.  Ze liep niet mooi nu, niet fraai reizigheid. Hij vond tans dat ze iets plomps had, zó van achteren. Volstrekt geen die marge de femruin. Door het tuinhekkje ging zij en om het huis heen achter binnen. Hij belde aan de voordeur en in verletig did zij hem met een zacht lachend. Oh, doctor, open. Mevrouw Achter voeg hij en liep door. De honden speelden op het kerkplein waar nevels lieten als afgescheurd treuzenden pengelden tussen de bomen. Klam glinsterende, bijna naakte, knoestig ouderhoud. Einde van Hoogstuk 1. Hoogstuk 2 van De Zonden in het Deftige Dorp. Dit is een LibriVox opname. Alle LibriVox opnamen boren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Anna Simon. De Zonden in het Deftige Dorp van Johan de Meester. Hoogstuk 2. Ik zie je keel, ik haat me land. Zo spotlag de stork op, grappig verrast en smuigend in vriendschappelijk plagen. Het land aan je land, dat is een ernstig geval. Jij vindt eenmaal. Maar begrijp je me, artiesten zijn met zichzelf vervuld, roekeloos, gek, al door met zichzelf. Het noodzakelijk natuurlijk gevolg van hun gaaf en behoefte om alle dingen van buiten opzicht te laten inwerken, zo sterk als voor kunstmaken nodig is. Door met die gretigheid alle aandoeningen op de gevoelige plaat van hun innerlijk wezen op te vangen, gaan ze zich een middelpunt voelen. Onopzettelijk, onbewust. Het een gebeurt even unwilkeurig als het ander, ten gevolgen van een kunstinstinct. Met volle ziele teugen nemen ze de wereld in zich op en omgegeerd bevolken ze de wereld met zichzelf. Ken je noodlot van Cooperus? Daar zijn twee jonge mannen in, twee typen, tegenstellingen. Ik heb eens een stukje van Nettsche gelezen die Cooperus goed gekend heeft, waarin duidelijk werd uitgelegd hoe het scheppen van twee zulke romanfiguren eenvoudig de consequentie was van het kunstenaars besef in de schrijver, dat in hem twee tegengestelde neigingen mochten als die Bertie en die Frank nu voor de lezer belichamen. Oordelen is vergelijken. Mensen vergelijk je onderling, maar het begin, het uitgangspunt van je kritiek is vergelijking met jezelf. Het vaak onbewust tegenoverstellen van wat jij bent, voelt en wilt met wat die ander toont te zijn. Mensen bestuderen is niet dan een jezelf voortdurend wicht gebruiken op de weegschaal van je ethische en verdere opvattingen.  Daar net heb jij na een paar trekjes met plezier willen doen door dat een goede sigaar te noemen. Het is trouwens een lommelustmerk het compliment con papate en goede. Was het meer dan een vriendelijkheid, dan heb je dit oordeel alleen kunnen krijgen doordat je toont deze sigaar vergelijk met je eigen sigaren. Als je nu uit dit gereden eraf leidt dat ik een egoist ben, betekent het dat jij als je stond in mijn levensomstandigheden wensen zou anders te zijn en te denken dan ik doe. Over anderen denken is dus over jezelf denken. Doordat bezig zijn met onszelf, krijgen wij artisten of comedyspelen of romans schrijven iets ziekelijk impressionabels.  Un sort de courget moral avast de citilier heeft concours zich genoemd en wie er nu zo met zichzelf vervuld is wat vindt hij, vraag ik je, in Holland wat krijgt-ie hier hoe moet-ie zich voelen hoe wordt-ie er aangekeken, behandeld zeg zelf, wat is een schrijver bij ons van de lage met bonden lappen bedekte eigengemaakte divan waarop Berkemijer zich gaat laten neervallen onmiddellijk nadat hij zijn gast een kerk groen charteuse ingeschonken en het kistje met sigaren voorgezet had richt hij half zich op en steunend op de uitgespreide linkerhand kreeg hij stork aan met ogen die trachten dezelf voldaanheid achter demoetsverdoffing te bergen in de dokter stak het misnoegen een lendige acteur dacht hij, hoe vaak zou in die zinnetjes waarschijnlijk net naar een kunstpad gestuurd zijn overgeschreven en overgelezen voordat je op mij het effect probeert zo kort na de bevallingsnacht derwijze kropte de vrevel in hem dat hij om niet uit te basten niets te zeggen vermocht dan nou, en gulzig een trek deed aan de sigaar Berkemijer zag daar verlegenheid in het zuchtige voorbehoud voorwenden van wie beseft dat de ander gelijk heeft er ging een schittering door zijn ogen toen keek hij de blauwe en witte rook na vlug opkrinkelend boven zijn gast wat, nou overdrijf ik soms gisteravond in de sauce zag ik toevallig de figaro in copé, de Franse dichter is ziek hij deze hele leven niet anders maar nou schijnt hij er slecht aan toe reden voor de Franse kranten om een bulletin op te nemen door twee dokters ondertekend net als hier wanneer de koning in wat mankeert voor een dichter stel je voor laat klozen ziek zijn vroeger ten katen de enige die bij ons ooit als een beetje neer is beschoud is bezig geweest die leek in de tijd beladen te worden met het ontzag dat het gantse land voor alle leven de dichters en schrijvers samen bijeen kon brengen, net als vroeger bij de joden een bok met de zonden van het hele volk voor de andere schrijvers schiet over dat wanneer ze erg beroemd zijn autogrammen verzamelende juffen hun de album toesturen en vergeet hem possegels in te sluiten Berkie, nu spreek je het ondervinding nee, het is mij maar eens gebeurd en nog met een nichtje van mis Emmie vond het toen zo'n eer dat zij voor de Frankering wou zorgen zie je wel, dat is toch al wat je hebt ook pas twee boeken geschreven ach, hoepel op jij je wilt niet begrijpen terwijl Berkermeer sprak van de autogrammen was zijn vrouw binnengekomen gretig had Storker een aanleiding in gevonden om met een plaggerijtje aan het gesprek de wending te geven Berkie kon nu tevreden zijn voer het eten onder de overgens prijzenswaardige lommelust vermoed niet dan letteren en kunst aan de feest is vanwege de lommelust keuken met blanken gaaf van de graad loslatende schelvis verrijkt, boeken, schrijvers en nog eens boeken en nu bij de Pus Café, deze oratio Godomo, vermakelijk was het geweest aan tafel mis te horen een jaar getrouwd en ook een oordeel mooi wat ging in de lijn van Berkie de nagelaten bekentenis helemaal hoog door Missie geprezen omdat de held uit Berkiesboek iets als een heel klein termiertje was Eemans lief aan een dochterhovings de liefde leid en leid in tot alles en verlieft was Missie stellig, ook gelukkig bij vrouwen kent de liefde geduld en Missies kindje groeide flink overigens hoe de deksel verlieft geduld krasser op de proef te stellen dan in het allerdagen, ochtenen, middagen en avonden, terugkierend huwelijks leven met deze man, écoché wat zei hij ook het zijn niet de minst erger zieken die precies hun kwaale kennen slaapt hij zo lekker lacht de stork de blijvertelende moeder tegen een knik van verstandhouding kreeg hij tot antwoord zelfs uit een Michel Hoving wist de vee de moeder liefde iets van een lieve verschijning te maken als hij snachts maar doorslapen wou berken mij in lievelingshouding gezakt de slappe handen tussen de wijdbeense knieën gevouwen, hoogtik de rug alsof hij een buld had en het gezicht van een soefredoleur slachtoffer van zijn vaderschap, nu al de toon was van zijn zeggen het naaste dat echt gemeenden van klacht overlast een sarend bespotten van het moeder geluk zou, voelde stork minder vernijnige tegenslag gulle vreugde van het nu juist zeven weken uit het kraanbeth herrezen jongvrouwtje geweest zijn dan deze gemeentnijdige nuchtrijd schuw wat mis snel naar haar man gekeken er was in haar gelaad iets vergeleden toen glimlachen willend dokter, nog koffie dank u mevrouw, ze was wel hé lekker, he en u weigert half zich wendend, vooroverrijkend beweging van gastvrouwen vaak zo bevallig stak zij de hand uit naar storkskopje schiel ik de zijne voorhield nu lachten ze gull dank goudetee toen de portiere van nagemaakt turks achter haar ploient tot rust terugzonk was het als lied zij het zwijgen achter tussen die straks drukpratende mannen in die kleine doorrokte kamer waar aan de bonten, doeken en lappen met de warm gele kap, der zacht lichtende petroleumlamp voor storks gewaarwoording iets zonder links, al koof achter schaven dat hem voor een werkamer ongeschikt leek met welgewoon geweest maar leelijk in een vrevel van meelij dacht stork aan het vreednood lottige voor zo'n vrouwtje dat vol liefderrijk, moedig, geluksbegierend haar best deed om haar man te behagen, met hem meepratend tachtend met hem mee te voelen maar dat in haar streven om een liefdeloze zwakkeling te boeien, werd tegengewerkt gestaden gehinderd door de hopeloze onbevalligheid van haar lichaam toch voelde, kenden ze de bekoering van innemende bewegingen de manier waarop zij daar even, met de gemeenzaam slechts half zich omkeren over de tafel hier naar dat kopje had gebogen het was de huiselijkheid brengende kanten, volvriendelijkheid in er volmaakte gastvrouw maar haar hand was te groot en haar arm zo dun haar lichaam miste alle proportion haar lachen was allerliefs bedoeld maar de klank was onaangenaam en ook bij een lach stoot het gezicht door te grove leelijkheid af pijn zijn dat stork de ogen op een print aan de muur gericht hij voelde dat zijn gast hier aan begluurde daarom zei hij haar mooie plaatsig een etsch van Zilken naar Jaap Maris dit is mooi, van Thijs de walk vlug was Berkenmeier opgereden en had van de wand de plaat genomen die hij stork nu voor hield ik zie niet wat het voorstelt bekende deze het is maar een print uit een tijdschrift geschuurd maar wat kon dat er in godsnaam op aan het is prachtig ja, je weet, ben maar een leek Berkenmeier zweeg en hing de plaat op dat prachtig, vond stork was er zelfs niet schoolmeesterig uitgekomen Berken had argeloos blotseling toegegeven aan een lust tot overbluffen en waarschijnlijk al toen hij met de print voor hem stond moed te denken, nee bij stork gaan die dingen niet op stork wist van Matthijs Maris niet veel had het opstel van van Dijstel gelezen en voeg zich af waarom de schrijver van uit aan nazia andere zou wens op te dringen dat hij voor terre dromen veel voelde toen hoorde hij tot zijn schrik om nog even terug te komen op schrijverij en er volgde een aanval op een aanstork volslage onbekende bewering van Berkenmeier's vriend, de dichter Kleestra, draag er van de schuil naam Endymion deze bleek het schrijven een erewerk te vinden nam Honorarium slechts aan uit noodzaak en stelde zich gelijk met burgemeesters, rechters en dergelijke dinaren van het rijk wanneer ze hun betrekking kiezen weten slecht bezoldig te worden ik heb hem gevraagd spotten Berkenmeier wat de kleinste gemeente was van ons land hij wist het niet ik heb hem verzekerd dat de burgemeester van die schone plaats al ging hij er maar een week logeren met zijn collegialiteit in erebaantjes hem wel anders zou leren schrijven is bij ons helemaal geen baantje en dat zit hem alleen in het geld hadden we maar de Berner Conventie verveeld vroeg Stork zou dat helpen, geloof je hij dacht aan de thee die Mies had beloofd Berkenmeier was blijkbaar verheugd over de waarde der Berner Conventie en leek te kunnen inlichten nu meen de Stork hem te begrijpen de subsidie van Lommelust plaagde of moest althans worden goed gepraat het kwam zo ronduit mogelijk vrienden hebben me verweten dat ik een vrouw met geld heb getrouwd het verwijt zou misschien opgaan of eerder opgaan als ik Mies om der geld had genomen maar zelfs als ik helemaal niet van der hield zou voor mij een voudig te vraag zijn wat is beter te leven met een betrekking waar je niets vervoelt of met een vrouw waar je niets vervoelt Marjahus de Reson, Fidon waar een betrekking de Reson voor de gemeenschap toch ook niet verdelig en voor jezelf als je al door je opvreed omdat je nooit, nooit iets doet met plezier in tegendeel dagelijks doen moed met weerzin Stork aanzelde of hij de kwestie zou rekken door bescheiden aan te voeren dat er nog wel een tussenweg was maar juist werd er geklopt op de deur en eindelijk pachtte Mijt de uitnodiging of de heren kwamen teedrinken door het nauwe kleine gangtje met een Turkse lampje van rode schijn dat Stork de avonden van de Bevallingsweek had geergerd als opzettelijk artistiek en als onpraktisch kwamen ze in de achterkamer terug waar zij straks gegeten hadden de enige ruime kamer van het ouderwetse verdiepingloze huisje die kamer, zomers verrukkelijk daar men door de twee raamdeuren over het kleine eigen tuintje in het groen van het kasteelkeek was nu nog feestelijker dan onder de maaltijd want behalve de lamp boven de middentafel brandde er een hoogstaande met grote kap en daarvoor stond in een hoek de teetafel waarbij de wel zeer behagelijke leunstoel was aangeschoven voor de gast nu was het gezellig en om het gesprek vooral van de literatuur af te houden begon hij schielig over de deugd in deze kamer die hij in de lange nacht van Maurits geboorte onvoldoende had kunnen waarderen natuurlijk doordat mevrouw onbraak doordat deze lamp niet gevuld was lacht hem eens haar man zei wat ben jij toch complimenteus Stork bleef de kamer en het uitzicht prijzen betoogte dat een ouderwetse gezelligheid als hier somers bekoorde enkel mogelijk was in de kom in het echte oude dorp en bracht zo het onderhoud op het kasteel ik heb nog altijd geen kaart klaag te berken mij in de bevallingsdagen had Stork hem beloofd de rentmeester een billet tot vrije wandeling in het bos te vragen maar de baron zelf tekende die dingen tegenwoordig af en was er nu helemaal moeilijk mee in zijn toren over de verandering van het dorp waar hij nooit voordeel van had getrokken daar grondspeculanten hem de bos en akkers hadden afgekocht voordat hij bedacht raakte op een villa park nu wil hij de last van de drukte niet hebben papa is zelf een kaart gaan vragen ijverig demis maar heeft er even min ingekregen ik zeg u, hij geeft ze bijna aan niemand van de rentmeester wist Stork hoe juist het aanmatigende bezoek van de indringerige hoofdink de oude edelman had gestijfd in zijn halstar verzet zo'n parve nu met speculeren meneer geworden het dorp zou hij hem hebben ontzegd als dat nog in zijn macht stond alsof Berkermeijer Storks gedachten had gevolgd en zich nu met de hoofdings mee beledigd voelde begon hij af te geven op de povere gentiloom die met middeleeuwse begrippen een gevangenislevens leed in dat tocht gehad van een ruïne net als de beurtheer uit Libouffon het stuk van Sarah Bernhardt dat mis en hij op hun huelikrijst Parijs hadden gezien mislachten vermaakt maar niets potlust werd daar verholijkheid het was de vreugde dat Berkie even dacht aan die tijd tocht gehad zo erg is het niet hoor back your pardon hoe een huisvriend van aandelijke Hansen ik heb het maar van horen zeggen maar money, u komt er als dokter he net als de slager en de barbier is het een rijk zijn er mooie dingen mooie dingen, ja zeker een masse rijk oh kijk, niet rijk voor hen je ziet dat de boel niet wordt onderhouden maar vergeet je ook niet dat zou schatten kosten waarom blijft Vent er dan wonen? stork voelde toren de ateling die straks de aristokraat uit hing de schrijver Ubenmans naar Nietzsche en die niets voelde voor de hoogheid de in zijn hartnekkigheid pracht getrotts van zulke een nooit anders dan van verarming geweten hebben de edelman de enige kans om het adelijk vermogen wat te herstellen de zeer voordelige verkoop van het park bestemde grond was de baron door de kortsichtigheid of iets anders van de vorige rentmeester sederd in zijn heer en heiland ontslapen ontgaan nu bleef de hoogartige heroiek Feyensen niets te zien van al de nieuwe wetsen wilde door villas en buitenseigenaren als verre beneden hem staanden bijna allen door hem genegeerd in een al door nauwig aangetrok een gordel om de verweerde steenklomp van zijn aansloos tentoon gespreid gaat er meest vragen antwoordde stork op berkjes uitval en stond op gaat u weg? het is net zo gezellig een vrouwtje uw gast denkt precies als u maar uw dokter stuurt u naar bed blijft u dan met m'n man nog wat praten en de gezelligheid bovendien het huis is gehoorig dan waren we u hiernaast nog tot last die nacht hebt u toch ook niet gezwegen? ik meest wel, uw man heeft gepraat maar oh hemel zo zacht en voorzichtig onder een hoedje te vangen jammer dat het zo kort geduurd heeft dat ligt u nu u verwend hem te veel maar dat doet u hem niet alleen en met een complimenteus bedanktje voor de gulle ontvangst nam stork afscheid berkermijr wilde hem naar huis brengen hij deed zavonds graag nog een loopje mis, ga jij dan vast naar bed de dorpskomp lag in volle maandglans was licht nu met de kale bomen gezellig diep onder het gespreide netwerk van takken vettig druilde lichtschijn door de ruiten der bakkerij uit de gelachkamer bij Westrik botten losse geluiden naar buiten op de straatweg links knarsten een rat vaste voerman uit de stad dan kreeg men zijn goed alweer pas morgen een enkel zeggen en beamen dat het lekker in de lucht was en de mannenswegen naar alles zweeg maar voor de pastorie stonden mensen een man en een vrouw dicht tegen ookander goedavond, goed stork doorlopend naast hem, aan de buitenkant keek berkemijer nog eens om zo heeft de mooie Dina een vrijig ach kerel, het is daar wadig stork zei het neidig die berkemijer wat raakte het hem of die meid alvrijden en nu kwam barachtig de literatuur weer een confidencie waar Berkian werkte dat hij graag schrijven zou voor het toneel want het toneel stork liet hem praten zijn avond niet lang genoeg had hij gewijgerd ook laatst nog voor het familie-dine hij met de lommerlustelingen maar misjes hartelijkheid had gewonnen het vrouwtje was zo blij met haar kind daarom moest dokter per se getrateerd nu, hij had gesmaakt en er mocht hij miswel arm kind, zou ze naar die man verlangen in het maan ligt keek stork zijn gezel oopaan einde van hoogstuk 2 hoogstuk 3 van de zonde in het deftige dorp dit is een liplifox opname alle liplifox opname behoort het publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar liplifox.org opname door Anna Simon de zonde in het deftige dorp van Johan de Meester, hoogstuk 3 dominee wedelaag schreef zijn preken had volgehouden dit te doen bij kants 30 jaar was hij predikant des maandagmorgens begon hij veel al na zich de zondagse ver weten te hebben dit en dat het hebben verzuimd in de voor of na middagpreek repte hij van het ontbijt zich weg in een ijver van verlichting daar de rustdag was geëindigd en hij tand zijn de arbeid kon een tekortkomende goed ging maken met zijn prik voor de volgende week om 11 uur had hij kategisatie 2 uur in de resten hem die hij niet prijs gaf tenzij voor bezoek bij een ernstige zieke eerst schreef hij de punten hem de vorige dag door het hoofd gegaan vluchtig op met een angstige haast geest ontlasten waarna hij in pijnsequelling zocht is het alles want opgeschreven viel het niet mee bleek voor de gehouden prik ongeschikt voor een nieuwe weinig belangrijk zelf een stof op zichzelf te gebruiken nooit grondslacht op een gantse reden of starende op zijn aantekening herinnerde domineer wedelaar zich een schrijver die hetzelfde betoogd had, iets soortgelijks maar dan veel beter en schoon gekrenkt de eigen liefde die hij niet kon plagen hij ook geen bezwaag erin zag ten bate van het werk in de wijngaard bij de getuigenis van zijn geweten naar paules woord aan die van corrente eens anders gedachte mede te deven die god deze gegeven heeft om zijn een dientknecht te tonen gelijk het hetende openbaring na het zelfverwijt van de zondag zat hij ontnuchtigd, ontmoedigd vaak neer, daar zijn predikers geweten hem weder nodigloos zorggebaard had, maar Tevens werd geopend op iets waarmee hij stichten zou, of vermanen velen al, liet hij daarna zich gaan, voortlezend in één daar opgeslagen boeken, bij de stichting van deze lectuur, de belangstelling in enig godgelijk het vraagstuk door een meester daar behandeld de nieuwe teleurstelling van eigen geringheid vergetend totdat hij, soms eerst op de klokslag dacht aan de kategisatie van Elven onder het velen door en in zijn tweede huwelijk om hem heen en voor hem veranderd was het verloop van de maandagmorgen tot het hoge geluk van het eerste jaag met zijn innig beminne alijden behoordende wandelingen op zondag tussen de naamiddagkerk en het eten zij had hem daartoe overgehaald de predikant zondags wandelen, ging dat lachende had zij voor hem beslisst samensprekende over de prik zijde zij vrijmoedig haar oordeel maakte hij haar deelgenoot van wat hem bezwaarde als straks vergeten haar blij moedigheid praatte zijn kommer vaak weg meer maanden ook had zijn gedachten en smaandags kwam hij daarop terug na het lezen met de boden terwijl alijt de onbijt kopjes wies het was hem zulke een ander leven dan de dertien jaar van zijn wedonaarschap een nooit voorziene bloei van geluksvrucht soms tijd bijna overstelpend Jobisch geboorte had weer veranderd alles in het huwelijk leven gewijzigd hem roerende tot een wilde gevoel waar hij zijn god nooit genoeg voordankte maar dat hem soms tijd klein moedig maakte als drukte de last zijn haar jaren te zeer in alles was er verschil met vroeger nu, de dorp, deze pastorie en zijn lieve, fijne alijt uitmuntende domineesvrouw en moedig maar altijd, haar is ondanks iets behoudend van de adelijke jongvrouw die was opgegroeid wel niet bij aardse overvloed maar in een vanzelfsprekende verzorging door dienstpersoneel vroeger, een gemeente van lauter boeren een vervallen pastorie met zolderkamertjes als verdieping en een wit gemuurde studeerkamer vlak naast de keuken maar zijn kloeken, gezonde katrien huishoudsterzeden te kinderjaren schenkend hem alles ging toen zo vanzelf twee knapen, rond en fris als hun moeder nadat ook zij het slachtoffer was geworden van de ziekte die het dorp had uitgemoord had de heren hem de kracht gegeven een vader voor de twee halve wezen te zijn in de 14 jaren was hij gesterkd om het eenzame leven te gaan onder de dikwijls moeilijke luimen zijn er goedwillende, maar nu eenmaal weinig opgevoeden stijf hoofdige, dadelijk dwarsen je vrouw wil maar denk toch deze tijd had hem voeg verouderd dat werd hij zich wel vaak gewaar wanneer nu zijn blonden prachtjongen met het engelen kopje bleek of roodgeswollen van hoest hulp behoefend neerlag in het bevallige, witteizere bedje kwam er over hem een bezorgdheid die hij nooit had gekend een angst waar hij in oop moed vergivenisvervoeg aan de vader daar boven maar die niet los liet trots allen strijd hem vervolgend onder zijn herdelijk werk ganse dagen in de gemeente hem volterend in het studiervertrek nadat hij zich aan zijn preek gezet had de gewoonte der wandeling zondags naamiddag poogte aan Leida in Ieren te houden slechts doorzij op de uitgangsbeurten van Dina, de kinderen althans wanneer er één niet wel was nodig aan Nieltje over laten haast besromd trok hij dan alleen maar van het na praten smaagdags morgens kon helaas nooit meer sprake zijn het huishouden druk, gesukken van kinders, al Leida zelf ongesteld of te moe want sterk was ze niet zijn dierbare vrouw hoe ze zich opjult en anders wilde ook nu was al Leida gans niet in orde en Joop had bijna chronisch bonchitis het werd een pange lange winter rug gekromd was domineer als weggeslopen van de eenzame ontbijt dis terwijl Dina met kiezen bewegingen omwis en wegredden de Haarlemmer van zaterdagavond een half uur geleden aangereikt had hij maar even geopend gehouden met onverschilligheid van wie in gedachten over het gedrukte heen ziet er waren twee priven daar sloop hij mee weg de ene had Dina zo graag gelezen ze had hem gekeerd en bevoeld en tegen het licht gehouden toen ze hem in de gang uit de bus nam zuchten schoof Domineer Wedelaar te stoen voor zijn schrijftafel achteruit wat zijn lieve, veeljarige Vridin, frulle konstans van Lakervelde schreef over haar bereidvaardigheid om de nood van het gezin polsbroek te ledigen verblijden zijn herdelijk gevoel maar als predikig, bleef hij pijnzend staren op wat zij in een postscriptum meende over zijn preek van gister ochtend zeer vriendelijk, maar niet wel begrepen want hij had waarlijk het anders bedoeld dus was hij onvoldoend helder geweest daar deze, wel licht best verstaande uit zijn gehoor aan zijn zegen een onjuist uitlegging gaf hij wist het de vorm, altijd de vorm al hij het placht schalk zijn marmeren te plagen jou eindeloze boekenzinnen heus, de mensen begrijpen je niet nu dus weer niet invoudig genoeg afgedwaald was hij naar de geleerdheid ach, de geleerdheid die droom van zijn jeugd zenuwachtig zijn brilverschuivend en daarna de duim zettend aan de linkerslaap tikt de dominee wedeluig met de toppen van wijs en middenvinger twee blanke, slanke, maar stijven vingers tegen het niet hoge maar rechte voorhoofd als drukte hij gedachten terug tussen de vingers bleef de diepe voor die het hoofd over de gantse breedte doorgroefde herman wedeluig godgeleerde hoe vuren had hij dat gehoopt het was lang geleden er was veel gebeurd de andere wegen geleid toch nu was daar op eenmaal die spanning of iets van dit er nog zou wezen met zijn zoon zijn eerst geborenen weder en herman herman wedelaar juniag maar, werd dit anders dan eidelheid? oh, bij deze dingen voelde hij nu ook vrees voor zichzelfen want er was een aanvechting in hem om toe te geven aan het dringen van de jongen niet enkel uit zwakheid van vader liefde en nog minder, helaas die hij met recht zou hebben geschonken toestemmen zijn oudste toch nog theologant die wie gewens tot zijn smart niet vervuld nu alsnog verwezenlijkt maar het kon het mocht niet zijn hij moest blijven stremmen, tegenhouden wat onmogelijk zo opeens ernstig begeerd werd uit beproefde innigste aandang der ziel en niet te min, zo het wel godsweg was schuin voor zijn schrijftafel gezeten, het lijf voorover de arm van de hand die de brief hield leundende op het tafelvlak liet de vader uitgesloten couvert nu met deze dan met die hoek nederkomen en bestaarde het adres kreeg in gedachten naar de buitenlandse postsegel, maar kon niet besluiten de brief te lezen na een uiterst onrustige nacht daar hij om zijn alijden te sparen telkens was opgestaan bij Jopie en voor de inadem toestel gezorgd had die stoomrazen vuurvalamde juist in zijn oog tot alijden teralen wist, trekkere het scherm voor, had hij het slaapvertrek verlaten en was niet onbekommerd gegaan want het ventje bleek bij het ontwaken weerkoord zich en alijt zag haar zeer moe uit het mocht niet langer dat zij de hoester in hun kamer hielden alijden leed geen oogs nachts toe met het scherm om Jopie's betje zouden Loes en Wim er wel doorheen slapen en Dina was gewillig genoeg desnoods kon zij de wekker zetten voor het bijvullen van de inhaleug de brief van Herman vindend had hij het besef gekregen dat er over de kleinere zorgen, als een rukwint over een bris plotseling schokkend een angstgevoel heen viel, voor iets van veel ernstiger aard zijn beide jongens konden hem niet verwijten ten gevolgen van zijn hertrouwen aan vader liefde te kort schieten, toch zijn hand lag niet meer over hen legamelijk waren beide volwassen die zorg van innegehuiselijkheid nodig hier voor zijn eigen nestje behoefden zij maar zelden meer vroeg Herman de ernstigste bijstand was hij niet bij machten zijn zoon nu te helpen god wilde misschien hem beide beproeven en hij aarzelde, hij was bang terwijl zijn jongen hulp behoefde een ogenblik sloot dominee wedelaag achter de glimmend, dikke brillenglazen de oogleden toen richtte hij met beslistheid uit de gebogenhouding zich op een vinger plukte door het couvert heen hij ontvouwde de brief oh, zeven zijtjes en dat derde in één week met de benedrug zwaar tegen de ronde learning van zijn schrijftafel steunend de brief in de opgeven linkerhand voor het gelaat, last dominee wedelaag nu en dan hield hij even op en keek in gedachten langs het papier heen bezorgd zuchtende herbegon hij toen hij de lezing had volleindigd hield hij de hand voor de ogen hij begreep zijn kind niet meer weder nam hij de brief van de tafel toch toen hij nogmaals lezen wilde bemerkte hij vocht voor het brillenglas hij nam de bril van het gezicht weg en terwijl hij de glazen droog vreef waren de ontblote ogen die plots de glans der bedexels misten in een als ontstoken omranding van een deerniswaardige zwakte vooruit schijfend op de stoel en vooroverbuigend ontsloot hij met een sleuteltje uit zijn vestzak een zijlaartje van het bovenstuk zijn er schrijftafel en nam daar twee brieven uit nu ging hij uit de drieven gelijken dus sleutte niet deze ene week sprak de jongens zich herhaaldelijk tegen wel doorleefde zijn herman een crisis stond er niet in hetzelfde hoofdstuk daar klaagliederen van Yramia het is goed voor een man dat hij het juk in zijn jeugd draagt hij zit er eenzaam en zwijgen stil omdat hij het hem opgelegd heeft en de heren is goed de engenen die hem verwachten de herzielen die hem zoekt ach ja, zoeken deed herman wel maar toch de vader dors niet geloven er was hier ook een licht overtuigd zijn een plotselingen heftigheid een ijver die slechts een stroofroer kon blijken want gelijk herman nu zich voordeed was hij nooit geweest bedrog was daar niet in maar zelf bedrog in de grote vakantie moesten jongen al iets vreemds over zich gehaald hebben hem, de vader, was het niet gebleken slechts had hij met leedwezen opgemerkt dat de verhouding tussen zijn twee oudste zoons aan vroeger geweest was toch alijd met wie hij na de ontvangst van de tweede brief eergisteren over hermans nieuwe plannen had gesproken had toen bekend reeds in augustus over zijn doen zich te hebben verwonderd toen waren, als spoedigd na de terugkeer naar eningburg de ontmoedigde brieven gekomen dat studie toch veel te zwaar was dat hij niet hoopte er ooit te komen daarop een periode van bijna geen tijding de wekelijkse brief geschreven klaar blijkelijk enkel als zonder ooit een woord uit het hart zonder enig siedeleven en nu op eenmaal vader ik vraag u vergeving maar ik deug niet voor medische studie wat ik begeer is het theologie oh waren hier niets aan vooraf gegaan geen moedeloos de medicijnen verwensen geen klachten ik kom niet door het examen want al zou na het star stelselmatig verzet uit de knapetijd tegen elk voorzichte voorstel en ik dacht een raad om theologant te worden de plotseling blijkende begeerte om nog voor predicant te beginnen ook dan voor de vader een beangstigende verrassing gebleven zijn die schrikkelijke gedachten die vrees waarmee hij het tearste het heiligste in de ziele hoerselin van zijn eigen kind kon kwetsen dat luidheid oppervlakkigheid her van een nieuwe studie te spreken om af te zijn van de medicijnen deze hartepijn zou haar vader liefde bespaard zijn gebleven met de derde brief vond hij zich niets gevoorderd in tegendeel hier was ongeduld dat zich vondwaardigde dat toonde tegen vaderlijke bedachtzaamheid tegen de ijs ins vaders die beraat verlangde tot zoek een stap die smeekendorst mijn zoon keer in tot uw binnenkamer en laat niet af in het gebed en keer uw gedachten om en om op dat hij weten zult wat recht is in de ogen des heren en nog voor onthrusten niet op bruizen in enkele passages de vader het meest daar waren onder aan het vijfde zijdje in en naar het leek niet onmiddellijk na het vooraf gaande wijder uit eengeschreven gedeelte twee zinnen hij had ze gelezen en de rechterhand die op de ronde stoeleuning lag had als bij een onverwachte lichaamspijn het houten uiteinden om knepen en bij het herlezen van gedeelten uit de brief had hij midden aan het vijfde zijdje gekomen schielijk omgeslagen nu hij zich dwong tot nogmaals lezen de brief met de linkerhand op de knie bleef hij pijnstaren hoofd gekomt en ik die hoopte u te verblijden niet alleen hoe Christen ziel omdat ik begeerde gevoel te getuigen maar vader ook uw vaderhard want u die eens met zoveel vreugde en dankbaarheid in de pastorie van uw grootvaderzijd gekomen u hebt het immersvuurig gewenst dat uw oudste zoon predikant zou worden kan ik het worden in een tijd van nieuwe hopen onder hoeveel gisting voor ons hollands christenvolk vergister hij zich ten ene malen of stond daar beleden wat hij vreesde die laatste woorden bevestigden zij niet wat alijden in het gesprek over de tweede brief aarsend bekend had de drijveer tot hermans besluit te achten nieuwe hopen onder hoeveel gisting de jongen had vrienden aan de vrije universiteit hij was voor eigen rekening geabonneerd op de standaard aan tafel was hij in de vakantie telkens over politiek begonnen en alijden had zich een gesprek herinnerd op een avond van categorisatie het was aan de thee onder de veranda herman en leonaard hadden al door gekibbelt en zoals alijden zich nu geestig had uitgedrukt het was haar bij het aanhoord van de twee broers geweest of zij beurtelings in de standaard en in de stemmen las indien wereldse eersucht herman drief ja, alijden had gelijk hij deed dan beter terug te keren uit Schotland en hier in de rechten te studeren dan lag een staatkundige loop aan vrij ach, indien het dat waarlijk was domineerwedelijk voelde zich gegriefd in zijn eerbiedigste amt toewijding zijn heerlijk amt zijn heilig amt dat hem inderdaad zo mogelijk nog dierbaar was omdat het in ditzelfde dorp 42 jaar lang was bekleed door zijn diep vereerde grootvaardig omdat twee ooms stork predikant geweest waren omdat in het midden der 18e eeuw een wedelaag zoon van Amersfoortse bedienaardes woord als predikant gestaan had te Amsterdam maar dat hij reingehouden wilde in zuiver geestelijke waarden en nu zou zijn zoon zijn eigen zoon zo slecht zijn vaders begerend begrijpen de roeping, de drang van zijn vaders leven dat hij wereldse eersucht vermoed zou hebben achter die wens een zoon te bezitten aan de heilige dienst en een geestelijke ontheiligend ach, de roer zullen deze dagen die zijn arme kind onderging want deze denkbeelden en opvattingen waren hem van buiten bijgebracht zeker gaf hij om wereldse dingen en haalte op een vlakkigheid van de opruisende die schielig toont maar ook gemakkelijk zich laat winnen toch een karakter dat in staat is het geestelijk het ontheiligen door het te misbruiken voor aardse bedoelingen nee, dat had zijn herman niet en zo zou hij moeten zijn om gedreven door een eersucht als alijden in hem onderstelde het predik aan te wensen voor de wereldse invloeden die men eraan ontlenen kan zijn lieve vrouw zag daarin te zwart gelijk zij ijverige lezerest der stemmen en de utecht opgevoed te geredelijk in de levensloop van een kuipig of een talma opzettelijke zwänking zag naar een wereldse bestemming ongetwijfeld was er onheiligst in de drijfvieren tot openbare actie onder ons christenvolk maar moest men ook achter deze dingen niet zoeken naar de vinger gods en ging het dan aan zulk arglistig overleg als de gedachte wezen zou uitstaat kundige eersucht predikanten willen worden te onderstellen bij een student toch moest het herman alles geschreven zelfs in dien de politieke hartstocht in de taal van een standaard hem mocht hebben opgewonden de vreugde van vrije universiteitsdisciplen over de zegen van kuipers ideeën op hem van invloed geweest moest zijn tot een opzettelijke verontheiliging was zijn zoon niet in staat tenzij oh, dominee wedelaar sloeg in droefheid zich de uitgespreide hand voor het gelaat deze twijfelzucht deze klein moedigheid en toch geboot zijn plicht als vader elke mogelijkheid te doorzoeken tenzij Darginz iets was van dienaart dat zijn jonge kon hebben veranderd nu voelde dominee wedelaar voeging nu primde in zijn geweten de vraag of niet het geluk in zijn tweede gezin gevonden hem te weinig bevreesd gemaakt had voor de bezwaren en gevaren aan een wegzending van zijn zoon naar het vreemde land verbonden alijda's neef van Woest van Laren had hem op het idee gebracht dienstjongen had het de Edinburgh in het eigenaardige tehuis dat studenten er zich door samenwoning weten te scheppen zo aangenaam en goed gehad van Woest had ook voor Herman geschreven feitelijk alles in deze beredderd had dominee wedelaar het niet te veel overgelaten maar de degelijke van Woest en vreule constans had immers ook nog geïnformeerd bij haar vriendin Lady Aaron in Den Haag niets wordt lichter miskend dan de aandoeningen die een vroom hard in de wijdingsuren van heilige geest rift vervullen ontroerd was wedelaar opgestaan wat bracht hem plotseling dit vriendelijke woord van Dresiken te binnen was de heilige geest rift bij Herman boven zijn brief had de jongen handelingen 9, 6 en 15 geschreven als het Hermans Damascus reizen was had hij de vaardig niet als Abraham de hand uitgestekt om zijn zoon te slachten verwezen bleef dominee wedelaar staan hij staarde de tuin in op een hulststruik aan welks bladerpuntjes in het licht hij was zijn gedachtennoop niet meester voelde slechts zich van een druk ontlast daar was opeens een getik aan zijn deur binnen Rupei het was Dina dominee, denk dominee aan de catagysatie zoldadelijk aan een levuurslaan eh, ja Dina ik dank je wel die Dina, zo atent tegenwoordig het was waar, hij moest nu gaan zijn bril was weer vochtig nog van zo even Dina zou het wel niet hebben bemerkt ah, zijn jongen, zijn liever jongen terwijl hij de glazen één voor één droog vreef bedacht hij hoe Joop de bril deze dagen in zijn kleine knuisjes had gehouden en de glint ze schijven zo aardig ijs genoemd een gans ander kind dan Hermans eens ook de moeders verschilden zoveel wat zou er uit dat jongs kan worden welke tijd nog eer die groot was een rijkdom het vader zijn maar als mijn oud wordt daar sloeg de kerkklok elf uur hij had vreule constants nog willen antwoorden dan moest dat maar in den naamiddag het zou voldoende zijn de vreule te vragen Matthäus XIII, 44 de tekst te vergelijken met Philippensen III, VII daarmee bleek zijn bedoeling vanzelf Dina kon het briefje dan even bij Westrick brengen voor de kutsier wanneer die langs kwam domineer Wedelaar schoof het raam aan de tuinkant op en wilde zich nu naar beneden reppen de tuin door naar de kategisatie toch toen hij de kamer deur opende botste hij bijkants op tegen Stork oh, neem me niet kwalijk lachte deze moet je weg ik heb kategisatie oh, nou dan een andere keer had je iets het heeft geen haast jopen heeft nog koorts maar de hoest is iets losser dank je, klink de domineer in hartelijke verstandhouding einde van hoogstuk 3 hoogstuk 4 van de zonde in de deftige dorp dit is een liepenvocksopname alle liepenvocksopname behoort tot publieke domein voor meer informatie voel me je aantemiddels gewilligig, ga naar liepenvocks.org opname er Anna Simon de zonde in de deftige dorp van Johan de Meester hoogstuk 4 het is een vreemde man met voornaam geringen mondopening vreulen Clara van Lakervelde terwijl zij behoedzaam het hoofd langs het overgordijn heenbuigend zag hoe Dr.