Econtrack - Ton Wilthagen over social innovation
Zonder sociale innovatie, of beter nog gezegd in het Engels Social Innovation, gaat Nederland en gaat Europa niet werken, laat staan, beter werken. Social Innovation, dat zijn concepten, producten, diensten die maatschappelijke waarde toevoegen. Die voorzien in sociale behoefte, maar die ook de handelingscapaciteit van de samenleving in de economie versterken. Kun je een voorbeeld noemen? Nou, je hebt bijvoorbeeld op dit moment, het dreigen we in Nederland een afreil te krijgen tussen aan de ene kant sterke hoefte aan flexibiliteit, maar ook de noodzake om productief te blijven. Nederland dreigt weg te zakken wat betreft productiviteit. Beiden zijn belangrijk, maar als je beide wilt realiseren, dan moet je dus een combinatie maken tussen beide, het beste van twee werelden. En dat vergt Social Innovation. Wat heeft het van impact op de arbeidsmarkt? Nou ja, juist die arbeidsmarkt is zo'n domein waar Social Innovation enorm belangrijk is. Want op die arbeidsmarkt wil je de dynamiek faciliteren. Je wilt de koek groter maken, heel belangrijk, want het zit in een slechte situatie. Het aantal banen, het aantal vacatures neemt dramatisch af. Tegelijkertijd wil er een heleboel mensen weer terug aan het werk krijgen. Ook mensen met een beperking. Nou, dat is een enorme uitdaging. We beloven dat politiek wel. 150.000 mensen met een beperking moeten aan het werk komen. Maar we hebben geen enkel model tot nu toe om dat te realiseren. En als je dat wilt, die uitdaging vergt nou een benadering die we Social Innovation kunnen noemen. Kun je een voorbeeld geven van hoe dat in de praktijk uitziet? Nou, kijk, in de praktijk, bijvoorbeeld, dat idee die koek moet groter op de arbeidsmarkt, om die arbeidsmarkt inclusiever te maken, dan is het innovatief om te kijken hoe zou je dat kunnen doen. Dan kun je in Nederland niet weer meer maakwerk later ontstaan, meer een ambachtelijke economie. Wat interessant is, en innovatief is om te kijken of je dus werk waarvan je dacht, dat kan hier niet, want dat is verhuis naar de lage loonlanden, of werk wat we uitbesteden, of werk wat al in die lage loonlanden zit, om dat toch weer in Nederland van de grond te trekken en ook werk terughalen uit Azië. Obama noemt dat, bring jobs back home.  En dat kan, want die globalisering zit in een nieuwe fase en we kunnen nieuwe afwegingen maken om in Nederland weer bepaald type werk te ontwikkelen. En Tilburg is nu een initiatief ontstaan, samen met de gemeente. Wat voor een tijdspannen praat je dan over? Nou, dat initiatief in Tilburg, dat is eigenlijk ook weer een hele concrete vertaling van Social Innovation, wat we daar willen doen, is een instituut opzetten. We gaan het ook een inspiratiepark noemen waarin wetenschap, maar ook entertainment, infotainment, overheden, bedrijven bij elkaar komen om mensen inzicht te geven in die veranderende arbeidsmarkt, in de consequenties van keuzes, van loopbanen, die veranderende wereld van werk. Dat is eigenlijk ook een initiatief onder die vlag van Social Innovation, waar dan gericht op het grote publiek om eigenlijk datgeen in beeld te brengen, wat voor mensen eigenlijk een van de allerbelangrijkste keuzes in hun leven is, namelijk de keuzes voor werk. En die keuzes, die keuzes voor werk zal steeds meer veranderen. Die kan je niet voor eens en voor altijd maken, want mensen gaan langer werken, die arbeidsmarkt en economie zijn veel dynamischer, en daarmee willen mensen eigenlijk een handvat geven om die betere keuzes te maken. Binnen wat van termijn kun je zeggen dat het project om Tilburg een succes is? Nou ja, kijk, dit is iets wat dus een heel groot initiatief is, waarvan je hoopt dat dat de komende, nou zeg, drie, vier jaar te realiseren valt. Want je gaat echt een gebouw neerzetten, je gaat bedrijven bij elkaar brengen, maar het denken, wat daaronder ligt, de kijk op die arbeidsmarkt, daar werken we natuurlijk nu wel aan, ook wetenschappelijk en met die actoren. Maar we hopen binnen een paar jaar ook een instituut te realiseren waar mensen daadwerkelijk ook die ervaring van die veranderende arbeidsmarkt en die loopaankeuze helemaal zelf tot zich kunnen nemen. Je zegt drie, vier jaar, dat heb je nog tijd zat, want de crisis is dan nog lang niet voorbij. Die crisis is niet voorbij, want die crisis is niet een crisis die dan op enig moment voorbij is, maar is een transformatie. We belanden in een nieuwe fase waarin de zaken niet meer lijken zoals het was en we gaan naar een nieuwe normaliteit toe, de new normal. 