Testament van mevrouw De Tonnette | Gerard Keller | Published 1800 -1900 | Book | Dutch | 3/4
En over de tegenwoordigheid daarbij de heren klaagden, maakte ze haar wijs dat deze alleen voor de veiligheid van de dames daar in plaats hadden genomen en vertelde de vreselijkste geschiedenissen van moorden en diefstanden door vrouwen op vrouwen gepleegd. Een damescoupé was het onveiligste plaats op aarde en de bejaarde dames dankten de hemel dat zij zo gelukkig geweest waren juist in deze coupé haar plaats te hebben genomen en trachten bij herhaling een der beschermers de meest achtenswaardige van de twee in het gesprek te betrekken. Maar Pieter Bodwater waagte zich niet aan een gesprek met haar. Hij fluisterde Dorothea toe dat het mallen moch vinnen waren en dat het kinderachtig was met al de mensen die men om moeten maar dadelijk praatjes te maken. Maar Lintje was jong, men moest bij haar wat door de vingers zien. Het was in tussen maar goed dat Dorothea en hij besloten hadden haar te vergezellen. Anders had zij zeker nog gekker dingen op reis gedaan. Anastaas zat te ver af om zich in het gesprek te mengen. Harijatta had gezorgd op Lina's verzoek dat zij hem van deze scheiden en het was slechts zeer enkele malen als de trein stil hield dat hij gelegenheid had een woord rechtstreeks tot zijn nichtje te zeggen. Te Heidelberg zou echt er alles wel in oorde komen. Eindelijk had men het doel de reis bereikt en reed naar het Victoria Hotel. Dorothea genoot nu reeds een voorsmaak van het geen haar te wachten stond. De bedienen noemden haar allen mevrouw. Als Anastaasar niet bij waren geweest zou er misschien een kokante vergissing hebben plaatsgehaald die later zou zijn hersteld maar die nu door de inmenging van van sterren werd voorkomen. Jonge Piet, zei hij, toen zijn ogenblik alleen waren, je hebt je daar ledelijk vergist. Het is goed dat ik erbij kwam. Vergist, zei de Bodwater. Ik zie niet in hoe. Heb je dan niet verstaan welke kamers de kelder je aanbood? Ik neem nooit zoveel notitie van bedienden. Sprak de ambtenaar met waardigheid en keerde zich om. Je had verdiend dat ik er mij niet mede bemoeid had, zeiden de muziekers bij zichzelf. Die opmerking van zijn neef hindert de Bodwater echter en de eerste legenaar de beste om zich te vreken geef er aan.  Het was na die nee toen de heren enige ogenblik in de tuin vertoefden in afwachting dat de dames hard toilet zouden hebben gemaakt om naar het slot te gaan. Zeg je, Anastaas, zei hij, ik zou nu maar verder een moeite sparen. Geziet wel dat dat kind niets van je weet en wil. Dat kind was Lina Ochten die inderdaad weinig bewijzen had gegeven dat zij gevoelig was voor de onophouderlijke attenties waarmee de herneef haar overladen. Me dunt Pieter dat we best doen ons elk met onze eigen zaken te bemoeien. Antwoorden van ster enigszins geraakt. Zoals je wilt, ik wou je alleen een goede raad geven. Het is altijd beter met raadgeving het te wachten tot ze gevraagd worden. Bij de zwegen en sloegen een verschillend pad in. Toen zij wederbij al kan er kwamen schelen zij het onderwerp vergeten te hebben en praten over andere dingen. Het rijtaag kwam voor. Anastaas moest zich op de bok zetten. Henrietta verzekerde wel dat hij er nog zeer goed bij kon, maar haar beweren voelde niet veel steun bij de anderen en de plaats daarvoor aanzitting bleef hem dus beschoeren. Toen zij de poort waren doorgereden en op het binnenplein uit het rijtaag stapten, zag Lina dat één daar heren die voor de uitspanning gezeten waren, goedte. De riemenietjes zagen op dat oog blik de andere kant uit en heren letten zo nou niet op een goed. We zullen maar eerst het vat gaan zien als de dames het goed vinden, zei de anastaas. O ja, eerst het vat, ripanjetten, het vat. Heer Lina, wat heb je in kleur? Gunst, ja, wat heb je? voegde door het heer erbij. Bij de blikken richten zich onwillekeurig naar anastaas, want beide vermoeden dat hij er aanleiding toe moest gegeven hebben. Een kleur? Ach, dat denk je maar, zei de Lina, nu nog sterker blozend. Ik weet niet, waarom ik een kleur zou hebben. Zou het van de liefvrouw een milje kunnen zijn? voegde jongste je vrouw Riemenie. De heren had het er op toegelegd, om ons de betekenis het vat beter te doen beseffen. Je vrouw ochtend heeft er bijna niet van gedronken, verzekerde aanastaas. Je voelt je toch niet ziek, nichtje? Wees ik niet, ik ben voorkomen gezond. Je vrouw Riemenie verbeelde het zich maar.  Botwater gaf nog de raad om als Lina ochtend zo warm was het bezoek in de kelder maar achterwege te laten. Hij had de beschrijving gelezen en kon zich best voorstellen hoe het was. Hij zou natuurlijk weer de kaarts kunnen betalen. Maar daarvan wilden de dames en van sterren niets weten. En Weldra was het vijftal in het gewelf, waar het monstervat met zijn onmogelijke afmetingen hun werd uitgelegd en toegelegd door de opgave van omvang, inhoud en zovoort. Lina hoorde de toelichtingen aan, maar luisterde niet. En toen door het Thea, die het maar half begreep, van haar wilde weten wat zij en Botwater niet vragen kon, omdat deze het het geheel niet begreep, gaf zij op goed geluk af een antwoord dat een ene malen afweek van de officiële uitlegging. Pardon, zei de Anastas, niet 12 anchors, maar 236.000 flessen gaan erin. Men bedricht zich vaak in de grote en diepte. Niet enkel van stoffelijke voorwerpen, maar ook van gevoelens en gewaarwoordingen. Ja, zei de Lina, gedachteloos. Dat is soms zeer moeilijk. Ze had niet bemerkt dat Dorothea weder naar Botwater was gegaan, die bij Henriette was gebleven, en stond nu alleen met Anastas en voor de anderen verborgen op één naar omlopen achter het vat. Geloof me, nichtje, vervolgde de muzikus, van deze gunstige gelegenheid gebruikmakende, dat ook mijn gevoel. Lina scheen hem niet te horen. Zij volgde de omloop zodat zij weder voor de anderen zichtbaar werd en vroeg toen zeer bedaard. U geloof toch ook niet dat het vat ooit dienst heeft gedaan? Legenden en historie zijn soms zo enig verbonden dat mensen niet van elkaar daar onderscheiden kan. Van meer belang echter dan de geschiedenis van dit Heidelberger vat, zou voor mij de herinnering zijn die ik aan zou wensen vast te knopen. Anastas dacht de handtevat een van Lina, maar ze had juist de balistrade vast en zijde terwijl ze de houten trappen afdaalde. Pas op neef, de trap is hier nog al lastig en het zou voor u en voor ons allen een alleronaangenaamste herinnering zijn als je van de trappen viel en misschien nog een ongeluk kreeg. Zou het geid het ook aaklig vinden? Wat dacht u dan wel? zei de Lina hard op.  Wie zou het niet aaklig vinden als een ander een ongeluk kreeg? Het hangt van u af om het tegenovergestelde te doen gebeuren en mij gelukkig te maken, ging Anastas voort, maar hij spakt die woorden halfvluisterend op dat de anderen ze niet verstaan zouden. Het is geen echter dat ook de persoon tot wie ze gericht werden ze even min verstond. Althans Lina gaf er geen antwoord op en vroeg aan Doortje Rimini of ze het ook niet erg keel vond. Zij verlang naar de zon. Dan zullen we maar gaan, spakt Botwater. Wat is dat? Vroeg hij op het bekende kastjewijzenen. Als meneer Ermaar eens aan het trekken wil, antwoordde de oppasser. Botwater wilde tonen dat hij de man verstond en trok aan de vossen staat met het gevolg dat het ruige gedrogd uit de kast sprong. Dat is een zeer laffe aardigheid. Sprak biedt de Botwater waardig. Of is das des Menschen loos? antwoordde de oppasser wijsgerig. Ja, de mensen zijn zeer loos, zei de de ambtenaar. Maar van zulke loosheid ben ik niet gediend. Oh, het gebeurt wel meer, merkte Henrietta spotachtig aan. Dat men iets anders krijgt dan men verwacht had. Botwater gaf geen antwoord en stapte Majesteuus de kelder uit, gearmd met Dorothea, die ook verontwaardigd was over de schert welke de oppasser zich veroorloofd had je ergens de hoogplaats de Nederlandse ambtenaar. De anderen volgden. Einde van Hoogstuk 10 Hoogstuk 11 van het testament van mevrouw de Tonet door Gerard Kellig. Deze liepen volksopname bood tot het publieke domijn voorgelezen door Anna Simon. Hoogstuk 11. Het belegg wordt opgebroken, maar de vesting toch genomen. Henriette had aan Lina stelig beloofd dat ze haar niet alleen zou laten met Anna Stas. Maar toen het reisgesellschaft op het terras was gekomen, zocht Lina vruchteloos met de ogen haar ervin in. Henriette was blijkbaar uit het gewelf komende een andere kant ingeslagen. Misschien zou Lina zijn omgekeerd maar te roepen, maar het prachtige panorama dat het terras aanbiedt op de Rijnlanden, de Nekkervallij en het Gebergde geef haar zo overwuldigend aan dat ze haar toestand vergat en werkt tuigelijk met van Sterren Mede ging, die naar de stenen Barastrade haar geleiden.  Hier is Schadu, spakt de muzikus, en hij voerde zijn nigtje in een die herluchtige kleine stenen kamertjes, Spelonken, in die men ze zo noemen kan, aan het uiteinden van het terras, door weeropening met een onbelemmerd uitzicht geniet op de verschillende delen der wonderschone streek. Hij had zijn binokkelen uitgehaald, die hij aan Lina overhandigde, en terwijl zijn beschouwing verdiept stond, sprak hij. Medeunt Lina, dat die mooie natuur u ook vatbaar moet maken voor de edelige waarwoordingen van het hart. Ik behoef u wel niet te zeggen dat ik om u alleen naar het Schwarzwald bent gekomen. Ik hoopte daar de gelegenheid te vinden u te zeggen wat ik voor uw gevoel, maar de omstandigheden en hoe plotseling vertrek hebben mij gedwongen dit tot nu toe uit te stellen. Het Lina, ik heb uw lief, en het zou mij hoogste streven zijn u gelukkig te maken. Lina ochten had de binokkelen voor de ogen gehouden, maar ze zag niet. Ze hoorde slechts het geen territ enige dagen gevreest had te moeten horen, en dat zij zo gaar en ervoor komen had, omdat haar ambtoord geen ander kon wezen dan een wijgering. Maar welke reden zij daar voor zou opgeven, wist zij zelf nog niet. Ze had altijd maar gehoopt, dat zij zo gelukkig zou zijn om aan de formele declaratie te ontsnappen, en had daarom, zoveel zij vermocht, steeds alle middelen aangewend, om niet met Anastas alleen te zijn. Dan, zoals Henriette, haar belofte niet nagekomen, met opzet, of misschien overgehaald door hem, of wel door een ongelukkig toeval, had zij juist op het gevaarlijk ogenblik haar alleen gelaten. Anastas had Henriette niet overreed, maar het was toch ook geen toevall, dat zij juist tans haar vriendin alleen niet. Ze had haar plan, waarom dit dan uitvoerder kunnen brengen, moest van Stern eerst de kleine operatie ondergaan, waardoor hij zich moest aanbieden. In de kelder, bij het vat, had zij reed bespeurd, dat hij met zijn verklaring gereed was. Maar zij moest hem gelegenheid geven, haar vormelijk te uiten, en haar verhoudelijk doorzicht had haar doen beseffen dat, na het voorspel in het gewelf, het terras uitnemend geschikt was voor de voorstelling zelfen, en zeker ook voor de finale waarop zij wachten. Daarom had zij zich terzijde gehouden. Op een afstand sloeg zij het twee talgade, dat haar meer belang inboezemde dan het schilderachtige panorama.  Ze zag hoe hij haar in Eindeers Palonken alleen had, en al verstond zij zijn woorden niet, uit zijn houding en gelaat begreep zij, dat het ogenblik was gekomen. Maar wat zou Lina doen? Die hield nog altijd de binocle voor haar ogen en stond met het gelaat van Anastaz afgewend. Daar nam zij de binocle weg en zag hem aan. Ze zeiden iets. Wat? Als zij hem de hand gaf, was het in orde. Voor Lina althans, maar niet voor haar, haar jatterimini. Maar de hand werd niet uitgestoken. Ja, toch? Ze gaf hem zijn binocle terug. Ze wilde hingaan. Anastaz trachtte haar door woorden terug te houden. Hij sprak met vuur. Zou zij? Nee. Ja, hij wilde haar hand grijpen. Heb ik niet het genoeg in je vrouw Rimi niet te zien? Klonk haar opeens in het oor, en naast haar stonden de drie jongelingen, alle drie zo heerlijk jong, dat Botwater en Valsterm plotseling oude heren werden in het oog van haar tot wie die woorden waren gericht. Om u te dienen, wie heb ik de eer? De tonnet, student te leiden. Ik heb zeker het voorrecht niet, bij u bekend te zijn. U zult u misschien onze ontmoeting niet zo goed herinneren als ik op wie zij een blijvende in nog heeft gemaakt. Hij sprak toen van het voorgevallende in de Scholstraat en wist er zo vleind door het Thea en Henriette in te betrekken dat deze er zich doorgestreeld voelde. Toen verzocht hij het genoeg te mogen hebben haar zijn reisgenoten voor te stellen. De heren van Henningen en de Jong, beide even als hij, studenten te leiden die er grote prijs op zouden stellen met de dames Rimi niet kennis te maken. Mocht Henriette eerst niet gesticht zijn over de stoornis, het voornamelste wat zij weten wilde, wist zij toch, en door drie studenten te worden aangesproken was een gebeurtenis die niet dagelijk zijn dame ten deelfiel, vooral niet door Jongen Luij, die er zo krachtig en zo quite chic eruit zagen, gelijk zij half Engels, half Frans zou uitdrukken. De heren van Henningen en de Jong zetten dadelijk een gesprek op dat van Henriette zeer interessant was. Louis had hun uit Den Haag teruggekeerd, niet alles verteld, maar toch met de open hartigheid zijn leeftijd eigen, iets laten doorschemeren van het doelzijner plotselingen reis.  Twee zijn er clubgenoten hadden aanstonsbesloten met hem mede te gaan, als getuigen, zeiden zij, als para-nymphen. En op reis waren zij de fia nangiet achter de waarheid gekomen. Maar Jongen Luij zijn discreter dan meer ouderen, hunne geheimen zijn geheimen waarmee de wereld niets te maken heeft. Over tien of twintig jaar zouden zij er misschien met anderen over spreken. Voor het ogenblik behoefde Louis niet te vrezen dat iemand, wie ook, vernemen zou, waarom hij op reis ging. Toen hij voor het slot de Heidelberg bij het uitstappen, Lina en haar reisgeselsel op herkent had, hielden zijn vrienden niet op, of men moest er stond de campagne openen. Uitstenen en draanen kon niet baten. Louis liep gevaar dat hij er uit het oog verloor en wat zou hij dan beginnen. Zorgvoetend had hij toegegeven. Ze hadden hem bijna gedwongen om met hem mede te gaan naar het terras. En daar hadden zij hem vooruitgedrongen naar Henriette om die geavanceerde stelling in te nemen. Toen hij eenmaal in het vuur was, kreeg hij zijn moed terug. En nadat het bastion Henriette was genomen, moest het bastion Dorothea overmeezert worden om dan de aanval op de vesting Lina zelf te wagen. Ze behoefden echter niet zelfen zich in beweging te stellen om het bastion Dorothea aan te grijpen. Die nadat er zelfen, maar met een ander boelwerk bij zich. De heer Pieter Botwater in zijn deftig zwart gewaad. De witte das doeg hij niet meer, zei de Dorothea bezit van hem genomen had. Toen Dorothea haar zuster omringt, zag door een drie taal jongen lui, blijkbaar Hollanders, had zij ter stond haar galant erheen willen brengen. Botwater meende echter dat zijn waardigheid vordigde, dat zij naar hem toekwamen. Maar Dorothea voorzachte mogelijkheid dat het niet gebeuren zou, en de eerste gelegenheid om zich als geangageerd aan landgenoten te doen voorstellen, dan misschien verloren zou gaan. Ik geloof Pieter, dat wij verplicht zijn, onze zuster niet alleen te laten met jongen lui. Pieter had er nog niet veel zin in. Hij was volstrekt niet beschroomd, maar hoe aangenaam Dorothea het vinden mocht om als de aanstaande mevrouw Botwater bekend te worden, hij was minder ingenomen met het denkbeeld om als verloofd, dus vermoedelijk verlieft te worden voorgesteld aan jongen Lui wie je vader hij kon zijn.  Bovendien was hij ten volle overtuigd van het voordeel dat in de ogen van dames jongen Lui boven mannen van leeftijd hebben, en zo wij nog geen eenlein rechten had op je Varimini, hij verkeerde reeds in de eerste fase van het echtgenoodschap en was Jaloers. We moeten maar zien dat we zo zo spoedig mogelijk kwijt raken, zei hij, langzaam opwandelend in de richting van Henriette. Oh, waarom, als het net de jongen Lui zijn? Dat geeft nog iets vrolijks. Ik hou niet van die uitgelatenheid in het publiek. Stil maar, mannetje, spakt Dorothea met haar liefste glimlach. Hoe meer leven zij maken, zoveel te meer rust hebben we samen. Die woorden gingen gepaard met een vertrouwelijk drukje op zijn arm, en bodwater was reeds zo goed als verzoend met de toestand. Over tien jaar zou me vrouw Bodwater en misschien zijn arm bonte en blauw kunnen knijpen zonder dat een argument van haar enige ingang vond. Maar als men acht dagen geangageerd is, is de kleinste dosis voldoende. Bij het viertel gekomen had de officiële voorstelling plaats. Die jongen Lui waren voor Dorothea even charmant als voor Henriette, maar toen zij haar engagement vernamen, Erbidegrig, gelijk het betaamd tegenover dames die haar kandidaats in het huwelijk hebben gedaan. Daar kwam eindelijk ook de vesting zelfe, Lina Ochten, in haar bevallig rijstwalletje met een gelaat op de sporen droeg van de agitatie door het gesprek met haar neef teweeggebracht. Naast haar op twee L afstand schreef de heer Anastaas voort met een gezicht waarop Henriette alles las. Maar de drie jongen Lui niets anders lezen konden dan dat die heer erg het landschijn te hebben. Het bestond daarvoor ook wel enig gereden. Lina had hem verzekerd dat zij veelachting vorm had, maar volstrekt de genegenheid niet, die men iemand moet toedragen om hen tot man te nemen. En toen Anastaas zijn vertrouwen had uitgesproken dat hij wel komen zou met de tijd, had zij onbewimpeld gezegd dat hij te oud was voor haar om daarop te wachten. Aan de ontboezmingen van vuurige liefde welke daarop volgden had zij een einde gemaakt met de opmelking dat meneer van Sterre toch niet verlangen kom, dat ze hem zou huwen alleen omdat hij haar lief had. Dat een eerste vereiste was, dat ook zij hem zou lief hebben. En dat was het geval niet.  Het speed haar erg dat hij zich met dingen gevlijd had die niet te verwezenlijke waren, maar een huwelijk moet geen offer zijn voor één van de partijen. Ze wist zelfen niet hoe zij aan al die mooie woorden was gekomen, maar mensen die in levensgevaar verkeeren leggen een kracht aan de dag die ze zelf niet wisten dat ze bezaten. Zo had ook Lina in deze strijd voor haar geluk argumenten gevonden die zij vroeger nooit overwogen had. Annen Staans had de volle laag ontvangen. Hij had een refus gekregen maar voor geen hoger beroep meer bestond. Was hij zelf temprooi en een gevoel van spijt en vrevel meer nog dan van smart? Want hij had zijn nichtje niet ten huwelijk gevraagd omdat hij ze zo lief vond waarom het zijn een rijke partij was. Ook bij Lina klopten alle aderen en trilden alle zenuwen. Ze had het liefst zich in een donkere kamer teruggetrokken en daar uitgeweend om haar hart lucht te geven. Tranen zijn nog het beste middel om zenuwen tot bedaren te brengen. Maar hier in het openbaar op het terras voer het Heidelberger slot met al die mensen om zich heen moest ze zich goed houden. Straks zou ze misschien gelegenheid hebben om met Henriette te spreken. Al kon zij die niet alles vertellen, ze gevoelden dat zij niet langer aan zichzelf kon blijven overgelaten. Ze moest met iemand praten over wat dan ook. Als Henriette er nu maar was. Het onderhoud met Anastaz had haar zo geheel vervuld dat zij schier buiten staat was om te onderscheiden wat rond haar was of gebeurde. Daar herkennen zij toch Henriette aan de grote linten op haar hoed. Ze was met anderen met Dorothea en Botwater en… ja, hij was het dezelfde die haar gegoed had bij het binnenrijden van het slot. Toen ze hem bij de ingang had gezien voelde zij redt aan haar hart dat deze ontmoeting niet uitsluitend aan het toeval was te wijten, maar een verband moest staan met een geheim zinnige brief van tante. Ze was ermee de vervuld geweest toen zij in het kelder gewelf werktuigelijk naar het vatkeek en de uitlegging aan hoorde. Ze verbeeldde zich nu dat de onbewuste herinnering aan hem haar het afdoende stellige antwoord aan haar neef van Sterren had ingegeven.  Dat zij aan hem de krachten danken had die haar in het gevaar zo zeer te staden was gekomen. Wat zou hij zeggen? Wat zou zij antwoorden? Oh, tante had haar nooit die brief moeten schrijven. Zou hij er iets van weten? Ach, was ze maar honderd uren van hier. En toch was ze blij de geen honderd uur van hier te zijn, maar hem nu eens op een andere wijze te zien en te horen dan die morgen in de schoolstraat toen hij zo dwaas op dat kozijn van een winkelraam zat. Hij zag haar nu heel anders uit en zijn stem klonk ook heel anders toen hij haar naderde en met een diepe buiging zijde dat hij het alleraardigst vond haar hier te mogen ontmoeten. Hij bloosde en Lina bloosde ook en antwoorden met bevende stem dat zij dit ook niet had kunnen verwachten. Daar zou het gesprek mede geëindigd zijn als de para-nymphen niet waren te hulp gekomen. Van helingen verzekerde dat bergen en dalen al kan er niet ontmoeten, maar mensen wel. En de jong voeg of zij het hier ook niet mooier vond dan in de achterkamer van de merkenbeken waar hij haar ervoor gewinter had ontmoet. Het gesprek werd algemeen. Alleen Neef Anastaas had zich teruggetrokken alsof hij niet op het gezelschap behoorde en hij had ook geen plan meer om er zich bij te volgen. Men zegt dat mensen die het slachtoffer van een spoorweg rand zijn zo geheel hun zinnen verliezen dat ze bij het vermengten lijk van een dierbare bloedverwand zoeken naar een handkovertje of para-plu. Zo hield ook Anastaas zich niet met de toestand van zijn eigen gemoet bezig, maar dacht hij slechts hoe goed dat ik op de bok zal zitten alsof dit de hoofdzak was in de gele gebeurtenis. Hij begreep echter dat hij zijn reisgezelschaptans niet plotseling verlaten kon. Men zou dan alles begrijpen en van Stern verbeelde zich dat Mentans nog niets begrepen had. De heer Potwater zeiden dat de dames nog het park eens wilden zien. Van Hellingen verklaarde dat dit ook hun plan was en vroeg verlof om mede te gaan. Hij en de jong wandelden elk aan een zijde van Henriette en Liene die gearmd liepen. Louis voegde zich bij Potwater en Dorothea. Anastaas scheen nog geheel verdiept in de beschouwing van het panorama.  Meneer van Stern zijn nog niet te kunnen scheiden, merkte de jong op. Het is himmers, Anastaas van Stern. Ja, zei de Henriette. We hebben hem op reis ontmoet. Hij is op weg naar Parijs, maar wilde het heidelbergse panorama nog eens zien. Nu, hij laat zich dan ook niet onbetuigd, ze pak van Hellingen. Hij is aan een compositie bezig, geloof ik, antwoordde Henriette, en kunstenaars moet mij niet stooren als zij aan hun arbeid zijn. Lieneits arm drukte op die van haar vriendin als stilzwijgende dank voor haar hulp. De beide dames zagen ook kan er aan. Even, zeer even slechts, maar die enkele blik was voldoende om ook kan er volkomen te begrijpen. Dat kunt u niet menen, zei de van Hellingen, die op die vraag, welke hij Henriette op dat ogenblik deed, een antwoord kreeg, dat de volstrek niet op paste, want geen dame zal toch op de vraag of zij veel aan muziek doet, zeggen, morgen waarschijnlijk. Ja, toch, wezenlijk. Tenminste, het is ons plan, morgen af te reizen. Niet waar, Liene? Liene was ook met haar gedachten afwezig. Ze had enige woorden opgevangen van botwater aan Louis over tante de tonet, en zij tachtte te raden wat er gezegd was, en of de tonet eerst met botwaters spreken wilde over zaken die deze toch volstrek niet aangingen. Het was een wandeling die van allen een gymnastie van de geest voorderte welke bijna de krachten te boven ging. De hoofd aamte haar vernam dat die student de tonet een neef was van zijn erf tante, wat zijn erfvenis in groot gevaar bracht. Hij moest zich echt goed houden tegenover het jonge mens en zijn aanstaande vrouw. Van Hellingen en de jong voelden dat zij slechts dienst deden en de dames meer het beleefdheid met hen spraken, maar met andere gedachten waren vervuld. Welke wisten zij niet? Liene begreep niet waarom Louis bij botwater bleef. De waren reden dat hij niet durfde, kon zij niet onderstellen. En Louis zon vruchteloos op een middel om de verloofden te verlaten en zich bij de twee andere dames te voegen. Maar hij vond het niet, en hij wilde het ook niet vinden, omdat hij dan bij Liene zou wezen, waar tegen haar evene sterk opzag als hij haar naar verlangde.  Henriette was vol van het ging zij uit de blik van Lina gelezen had en pijnste hoe zij haar doel zou bereiken, terwijl zich de vrees van haar meester had gemaakt dat, wanneer zij weder op het terras kwamen, Anastas zou zijn verdwenen en zij in het hotel een briefje zouden vinden dat hij naar Parijs zou moeten vertrekken. Maar alle dingen kwamen terecht. De smalle padens gijden wat gescheiden wilde wezen en voegde samen wat ook anders zocht. Er van Hellingen en de jong waren een paar verstandigen en wel willende botgenoten. Toen ze op het terras terugkwamen, wandelde Potwater en Dorothea samen en Henriette met de heren de jong en van Hellingen en Lina met Louis, terwijl de heer Anastas van Stern met een paar Duitsers in gesprek was. Onderweg hadden de jongen Luid plan gemaakt om over de wolkenkoer terug te keren. Eerst was Potwater daartoe niet te bewegen, maar de dames hielden aan. De Heidelberg geweest te zijn, zonder de gewone tour te maken, was een schending der plichten van elke toerist. De heer van Stern, die voor de vorm zich even bij het gezelschap voegde, excuseerde zich eerst, maar de studenten boden hem een plaats in hun rijtaag aan en daar hij zich tegenover zijn neef en de riminis niet wilde verraden, nam hij eindelijk de uitnodiging aan. De jong was één der ijverigste leden van Sampre, die plaakte voor muziek en het zere prijstelde met van Stern samen te zijn. Hij liet hem dan ook niet meer los, waarin zijn tegenwoordigheid werd er zelfs niet in de veste verte gezinspeeld op je verochten in verband met het tonetsplannen. Op de wolkenkoer vertoefde men een poos om het uitzicht te genieten. Anna Stas en Lina zagen ook al naar bijna niet. Zacht een enkel woord werd als het volstrekt nodig was tussen hen gewisseld, maar zijn tegenwoordigheid geneerde Lina toch. Ze wilde de schijn van koketterie vermijden en moest zich dus inhouden tegenover het tonet, die zijn uiterste pogingen aanwenden om dat vormelijke en stijven bij haar enigszins te doen verdwijnen. Van Hellingen en de jong vonden haar saai, maar dat ze mooi was, kon ze niet ontkennen. Hun oordeel werd echt een geheel gewijzigd toen zij in het Victoria Hotel met de Rieminis en Botwater op het terras hadden plaatsgenomen.  Ze logeerden in een ander hotel, maar ze hadden van Stern afgezet en daar het terras zulk een gezellige rustplaatsaanbod na de tocht waren zij daar gebleven, want de Rieminis hadden gezegd dat zij er ook nog een poos zouden komen. Natuurlijk was Lina en Pieter Botwater erbij, maar van Stern was niet verschenen. Die werkte aan zijn compositie om de indruk van de ruïne niet te doen vervlouwen. Botwater was eerst niet ergens zijn humeur. Studenten drinken wel veel bier, maar kon ze toch op het terras van het Victoria Hotel geen bier schenken. Dat gedoogde zijn fatsoen niet en als zij wijnschonk dan kwam dit nog al duur uit. De jonge luis zagen er ook uit of zij het niet bij één fles zouden laten. Maar zijn bezorgdheid verdween spoedig toen van Hellingen verzocht de eer te mogen hebben de dames een glas wijn aan te bieden. De gebruikelijke weigering volgde, maar daarna ook de onderwerping. En na van Hellingen eisde de tonnet zijn beurt en na tonnet de jong. Botwater kwam niet aan de beurt, want de jonge luis hadden een gemakkelijkheid in de bestellen waar tegen hij niet was opgewassen. De fles stond er al voordat de hoofdamtenaar er nog in geslaagd was de aandacht van een kelder te trekken. En nu was Lina geheel anders dan zo straks. Ze paten zo vrolijk en opgewekt. Zat zo'n plezier in haar leven dat de riemenietjes zelf moesten erkennen dat zij Lina nog niet zo gezien hadden. Maar de jonge luis waren dan ook wel geschikt om sluimerende geesten op te wekken en een goed glas wijn na een vermoeiende dag werkte mede om de stemming te verhogen. De hotea werd enigszins pathetisch. Hariette liet zich het hoofd maken en moedigde de jonge lui aan door woord en blik. Soms waagden zij zich wel wat vech en moest haar ouderen zustig haar een onmerkbare wenk geven. En Lina dacht er niet aan dat zij eigenlijk met Louis alleen zat te praten. Het was of zij hem al jaren gekend had. Er was een menagerie op één daar onbebouwde terrein in de stad opgeslagen en het gesprek was op de wilde dieren gevallen. Hariette vertelde in verband daarmede van een tijgerjacht door haar bror waarvan zij het verhaal van hem zelf had.  En toe kwam het op de vraag of men ook de moed zou hebben om aan een tijgerjacht deel te nemen. De tijgers waren ver af en de moed dus vrij groot. Pieter Bodwater vond daarin een aanleiding om in bedekte termen te zinspelen op een zaak van eer die hij nog geen acht dagen geleden had gehad met een prijzisch kavelerieofficeer. Als het gevaar daar was, vond men ook wel de moed om het onder de ogen te zien. Terwijl hij dit in vertrouwen zat mede te delen aan Van Helingen, zei de Hariette tot de jong dat een tijger toch ook zo verschrikkelijk niet zou zijn als men hem niet tergde en zij voerde als voorbeeld aan dat in de regel in zijn nabijheid de pown gevonden werden. De drie jongen lieden en zelf Bodwater zagen haar met de grootste verbazing aan. Is dat dan niet waar? Vond zij. Ja, zeker. Tenminste, men zegt het. Waarom ziet men dan zo aan? De thames Rimini waren de enige in Den Haag die haar bijnaam niet kennen. In het ogenblik van stilte dat hierdoor ontstond, hoorde men Louis de Toonet tot Lina zeggen. Nee, de uwe is te klein. En hij maat zeer voorzichtig de breedte van Lina's hand, die er zich zo weinig tegen verzette alsof het een wetenschappelijk onderzoek gold. Ze hadden, naar aanleiding der wilde beesten-questie, Schillers Balade besproken, en de Toonet had de stelling verkondigd dat de redig die de handschoen der dame uit het perk der verscheurende dieren had gehaald, nooit erin geslaagd zou zijn om de haren te vatten of zelfs maar te zien, want die was te klein, en tot staving van zijn beweren had hij wel haar hand moeten nemen. Nu stelde de jong de thesis dat de oefang van de hand in bepaalde verhouding stond tot de lengte. Van Hellingen, die in de philosophie studeerde, vervormde aanstond een adreskaart van een hotel tot een maatje, en Henriette en Lina onderrepen zich aan de operatie, terwijl Botwater gracieuselijk de kaart had aangeboden om ook door het Therspols en Palm te meten. Hij vond zichzelf wel belachelijk, maar hij durfde toch niet te weigeren. Hij had aangezegd en had zich geancageerd, en nu moest hij ook na B en C en D enzovoort gezegd te hebben. Al de letters van het alfabet der verloofden, laten volgen. Spoedig waren er drie maatjes.  Henriette liet zich geduldig passen en de jong maakte versen bij, terwijl van Hellingen de berekeningen opschreef en regels van drieen maakte, waarbij hij zich allerlei berekeningen veroorloofde, die er niet bij te pas kwamen. En onderwijl verzekerde Louis aan Lina dat hij die hand altijd wel zou willen vasthouden, waarop Lina zeiden dat zij die veel te veel nodig had. En toen Louis vroeg waarvoor zij die dan beter kon gebruiken dan om ze te laten rusten in de zijne, antwoorden zij, maar zonder haar terug te trekken, dat zij haar niet moest daarzijden staan. Toen vertelde de toonnethaar dat hij voor haar een brief van haar nicht met stukken van waarde had meegekregen. Lina wilde het niet geloven. Louis bood aan ze te gaan halen, maar zij zeiden dat het morgen tijd genoeg zou wezen. Ze reisden toch niet af voor tien uren. Zou ik mee mogen reizen? Vroeg Louis bijna onhoorbaar. Zeker niet. Je zat er je reisje aan moeten geven. En wat zouden je vrienden wel zeggen? Dat ik groot gelijk had, dat het hele Schwarzwald niet zoveel waard is als Lina ochten. Heel galant, zei de Lina, bij gaslicht had het ruizen van een fontijn en een goed glas wijn. Spot niet, Lina, ik ben het ernstig. Eerst moet ik u legitimatiepapieren zien, meneer de toonnet, sprak zij scheinbaar scherzend. En als die een orde zijn? Ik ben te veel aan niet verschuldigd om niet te doen wat zij verlangt, sprak Lina, en trok haar haar hand terug, maar zij kon het niet helpen dat ze even de zijnen drukte. De heer Potwater vroeg of de dames het niet wat koel begonnen te vinden. De dames vonden het niet, maar zij geloofden toch ook dat het tijd werd. Welke mening de jong bestreed door nog een fles open te trekken. Her verzocht verlof om de heer Potwater en Mjofarimini een enkel woord toe te spreken. Potwater stond op. Kom, kom, meneer en, geen gekheid. Denk dat we omringt zijn van mensen die naar ons kijken. Ik beloof u, zeer zachte spreken, zei de de jong onderworpen. Oh, Pieter, als meneer nu graag wil, fluisterde Dorothea en drukte Potwater zacht op zijn stoel terug.  Ik zal maar blijven zitten, begon de jong, of schoon mijn hart mij met onweerstaanbare stem toe roept, van uw zetel, om hulde en eeg en lof te brengen aan hen die zo kort geleden, bijna zou ik zeggen, slechts enkele ooggelblikken geleden, elkander de belofte hebben gedaan, van nu af alleen vol kan er te leven. Nadat de ernstige Himen met haar vakkel, die het leven met volle gans verlicht, de symbol van Amor is de blinddoek, die wijst op één keer in onszelfen, op het geluk dat men vindt in eigen gemoet. Op welke afstand Himen, Amor volgt, daarover beslissen de parken, maar een afwachting van haar beschikking schenkt Amor u de vereugde, het zalige genot, dat hij alleen weet te verschaffen. Aan de pas verloofden werd ik dit glas. Mogen hun geluk in harmonie zijn met de weldadige stemming, die deze oude, vuurige rijnwijn, de mensen schenkt, en hun besluit, hun evenmin berouwen, als goede wijn, trurrige herinneringen opwekt, bij hen, die hem in ruimematen geplengd hebben. Met gerustheid ledig ik dan ook deze kelk tot de bodem, op het helder jong verloofden. Deze bombastische improvisatie werd in de stemming van het ogenblik zeer wel sprekend gevonden. En nog botwater, nog Dorothea, die bescheiden voor zich zagen, merkten op dat de jong onafgebroken de blik gevestigd hield op Louis en Lina. Die van hun ne zijde niet wisten, maar ze zich bergen zouden. Althans, Lina niet. Louis van zijn vriend de jong geducht brutaal om de zegen uit te spreken voor de verbindings was gesloten, Denk je dan, dat ik niet heel goed heb gezien, dat de zaak in orde was? zei de jong, toen ze eindelijk op de kamerin in hotel waren gekomen en nog een poosje na praten. Maar ze heeft geen jaar gezegd, zei de tonnet, aarzellend, om van zijn vrienden te vernemen, wat hij eigenlijk zelf ook zeer goed wist, dat zij veel meer had gedaan dan jaar gezegd en even ingenomen met hem was, als hij verliefd was op haar. Als ze nee zegt, luidde het oordeel van Van Helingen, moet ge ze doodschieten, want zulke een houding zou geen kockaterie meer zijn, maar onbeschaamtheid.  Die krasse uitdrukking hadden beide vrienden bijna nog twist doen krijgen, maar de jong maakte de zaak duidelijk en men dronkt nog een fles op de verzoening, maar voor de tonnet het beste merk bestelde dat in het hotel voorhanden was. Einde van Hoogstuk 11 Eerste deel van Hoogstuk 12 van het testament van mevrouw de Tonnet door Gerard Kellig. Deze diepe volksopname behoogde het publieke domein voorgelezen door Anna Simon. Hoogstuk 12 een gevaarlijk spel. Heel aardige jonge mensen, zeiden Botwater toen hij de andere morgen met Dorothea op het perron van het stationsstond en het gesprek weder op de vorige avond viel, maar zie je, op den duur zou men toch die luiddruchtigheid niet bevallen. Ik houd ook niet van dat rumor, maar herriette en line schenen zich nog al te amuseren. Vond geniet dat die Tonnet wat heel familieaar was met lina. Het is zijn nichtje. Dat zegt hij, spakbodwater, opmiddag meer geheimzinnige toon, maar ik moet je bekennen dat ik nog nooit van die familie de Tonnet gehoord heb, en bedunkt dat ik het toch weten zou. Je moet in je tanteen eens naar vragen. Dat is ook mijn plan, maar op reis laat men die dingen maar wat langs zijn kant gelopen. Zeker, we zijn hem nu voor het ogenblik kwijt. Waar is lina gebleven? Bodwateren zijn verloofde, zagen overal rond, maar ze ontdekten nergens hun reisgezellin voor wie zij de zorg op zich had nomen hadden. Ze zou toch niet in de wachtkamer zijn? Ze richten hun eens gereden naar de wachtkamer, en de eerste die zij erzagen was lina, die op een ottomanen een brief zat te lezen, terwijl tegenover haar Louis de Tonnet een kopboeljon gebruikte. Wel Godbewaarmen, dacht Bodwater bij zichzelf, maar hij hield die uitwerking terug, en bepaalde zich om ze op zijn gelaten te doen lezen. Dorothea meende ook iets in die geest te zeggen, maar lina voor kwam haar door de zeer eenvoudig uitgesproken vraag. U vindt het immers goed, Neef, dat meneer de Tonnet met ons mede reist? En meneer zou een tourtje door het Schwarzwald maken. Mijn vrienden zijn van plan veranderd, zei de Louis. Zeg haar naar Zutseland, en daar ik zolang niet kan uitblijven, hebben we maar afscheid van de kanden genomen en kier ik naar Amsterdam terug.  Bitter Bodwater was zeer geneigd om uit te roepen, dat verzin je, om geen krachtige herterm te bezigen, maar de Tonnet zei het zo kalm en stellig dat de Antenaar zijn twijfel niet durft uitspreken. Zo, zei hij, ga nu vrienden naar Zwitserland. In uw geval zou ik van de gelegenheid gebruik hebben gemaakt om mede te gaan. Een andere keer, zei de Louis gelaten. Het onangenaamste was alleen terug te reizen, maar nu u mij permetteert de rij samen te maken, zou ik bijna zeggen, dat ik er meer bij win dan verlies. Terwijl de heren samenspraken, maakte Lina dit zaak met Dorothea in orde. Deze vond dat het niet voegte als dat jonge mens vuus op haar had om dan met hem te reizen. Maar door, wie zegt u dat hij vuus op mij heeft? Het is een student en de jongen luidt om de ene dag precies het tegendeel van de vorige. Hij heeft geen lust om verder te reizen en nu keert hij om. Ik kan niet helpen dat hij met ons meegaat. En wat was dat hem voor een brief die je las? Niets bijzonders, een brief van Nigt die ze hem had meegegeven als hij me ontmoeten mocht. Nigt is nog van de oude stempel, ze ziet op het briefpoort en geeft haar brieven nog aan bekende mee. Wil je hem lezen? eindigde zij, de brief zoekende om hem met Dorothea te overhandigen, maar ze vond hem niet. Bij gelegenheid, zei de jevrouw Riemenny, die in tussen branden van verlangen om kennis te nemen van de brief waarin zeker meer stond dan Lina vertelde. Die hele ontmoeting kwam haar verdacht voor en die indruk verminderde geen zins door het plotselingen besluit van de tonnet om terug te reizen. De trein kwam, het viertal steeg erin met plaatsbeljetten tot keulen om de andere morgen de reis naar Den Haag te vervolgen. Harriette had in het hotel afscheid genomen van haar zuster en Vridin en Botvatig. Ze had nog een paar uur tijd om naar Griesbach terug te keren en was durst maar op haar kamer gebleven. Zolang ze nog met Dorothea en Lina samen was, had ze zich zeer koom gehouden en over de reis en Robert en Emily gesproken en hoe ze het hebben zou wanneer ze met deze alleen was.  Maar toen ze een kwartier na hun vertrek eenzaam en verlaten op het terras had te wachten tot het tijd zou wezen om de terugreis te aanvaarden was ze met geheel andere gedachten vervuld. Harriette Rimini had zuidelijk bloed in de aderen. Ze was niet zo perustend om alles maar te laten gebeuren want de omstandigheden teweeg brachten. Ze wilde zelf de omstandigheden naar haar wil schikken en desnoods alles wagen om alles te winnen op gevaar af dat ze alles verloor veel meer nog dan ze winnen kon. Ze wachten de heer Anastas van Stern en had vast besloten hem niet los te laten voor ze hem wat overwonnen. De enkele dagen die ze met hem in gezelschap was geweest had aan haar de overtuiging geschonken dat die overwinning niet dat het onbereikbare behoorde. Anastas was de vorige avond vrij onstemd naar zijn kamer gegaan. Waren zijn liefde voor Lina een hartstocht hij zou wan hopend zijn geweest naar haar wijkering. Maar het was meer het testament van Tante de Tonnet dan genegenheid voor het jonge nigtje welke hem haar toe gebracht had haar hand te vragen en toen zij hem had afgewezen was hij meer vertoornd dan treurig geweest. Wat verbeelde zich dat kleine ding wel dat ze weigerde de vrouw te worden van Anastas van Stern. Hij die met de eerste muzici van Europa omging in de beste familie werd ontvangen van Gravinnen en Bauronessen en Freudus voor drie gelden in het uurig de muzikade studie in leiden. Het was een belediging Zij verdiend het aan eeuwengedagen om gehuurd te blijven een oude vrijzaar te worden uitgelachen en bespot door iedereen. Hij Anastas van Stern behoefde zijn hand me om te draaien en hij had vrouwen zoveel hij verkozen om uit te kiezen met of zonder geld mooie of talentvolle hij behoefde geen bluitje te lopen hij kon er in Den Haag wel tien opnoemen die hij maar behoefde te vragen om ze te hebben. Hij had echt er nooit aan een huwelijk gedacht maar nu hij de dames de eer bewees eraan te denken zei hij dat neufje nee het zou haar berouwen als zij haar wereld moeten zou hij tonen dat hij niet om haar verlegen was dat haar wijgering zich volstrekt niet aantrok hij had een ander met beide handen dat aangegrepen wat zij had durven verwerpen. 