Gevoel en Verstand | Jane Austen | Literary Fiction | Book | Dutch | 5/7
Hoogstuk 35 van Gevoel en Verstand Deze liep je volksopname bocht tot de publieke domein, opname door Anna Simon. Gevoel en Verstand door Jane Alston. Hoogstuk 35. Eleanor's verlangen om bevrouw Ferris te zien, was nu voldaan. Het was haar gebleken dat deze vrouw alle eigenschappen bezat, die in een verdere omgang tussen beide families niet wenselijk deden schijnen. Ze had genoeg gezien van haar trots, haar klein geestigheid en haar onverzettelijke voorinkgenomenheid tegen haarzelf, om al de bezware te begrepen die een verloving zouden hebben bedorven en een huwelijk verhindert tussen Edward en Haag, zo hij overigens al vrij waren geweest, en ze had wel haast genoeg opgemerkt, ondankbaar te zijn op zichzelf, dat één gewichtiger beletsel haar vrijwaarde voor de kwelling der vele andere welke mevrouw Ferris had kunnen uitdenken, voor enige afhankelijkheid van haar luimen of enige bezorgdheid omtrend haar goede mening. Of althans besloot zij, zo ze zich al niet ten volle kon verheugen over het feit dat Edward aan Lucie gebonden was, dat zij zich daarover had moeten verheugen, wanneer Lucie perminnelijker was geweest. Ze verbaasde zich erover, dat Lucie zo in de wolken kon zijn over mevrouw Ferris beleefdheid, dat zij zich zo kon laten verblinden door haar eigen belang en eidelheid, om de attenties die haar toch enkel werden bewezen, omdat zij niet ellender was, al hun hulden aan haarzelf op te vatten, en om bemoediging te putten uit een voorkeur die haar slechts geschonken werd, zolang haar werkelijke verhouding tot en allen hun onbekend bleef. Dat Lucie verrukt was, hadden niet alleen haar blikken verraden op de avond van de partij, maar zij kwam het de volgende morgen nog eens persoonlijk verklaren, toen Nedy Middleton Haag op haar uitdrukkelijk verlangen in Barclays Street lied uitstappen, in de hoop ellender alleen te vinden, om haar te kunnen vertellen hoe gelukkig ze zich gevoelde. Het toeval bleek haar gunstige zin, want kort na dat zij gekomen was, werd mevrouw Jennings door een boodschap van mevrouw Palmer weggeroepen. —Mijn beste vriendin, rep Lucie, zodra ze alleen waren, ik moest je eens komen vertellen hoe blij ik ben. Konner wel iets vleiender geweest zijn dan de manier waarop mevrouw Ferris mij gisteren behandelde, zoals werkelijk allervriendelijkst.  U weet hoe ik er tegenop zag haar te ontmoeten, maar van het ogenblik af dat ik aan haar werd voorgesteld, gedoeg ze zich tegenst mij met een voorkomenheid, die bepaald eet blijken dat ze bijzonder met mij was ingenomen. —Vond u dat ook niet? U had het zelf alles bijgewond, en viel het u ook niet op? —Zeker, ze ontvinden u heel beleefd. —Beleefd, zag u alleen beleefd uit in haar houding? —Nu, ik dan vrij wat meer, een vriendelijkheid die aan niemand anders dan mij werd bewezen. —Niet trots, niets uit de hoogte, en uw zuster even eens, één en al bemiddelijkheid en tegemoetkoming. Eleanor wilde over iets anders gaan spreken, maar Lucy liet niet los eerst haar toegegeven dat haar reden bestond voor haar pleidschap, en Eleanor was gedwongen nog iets te zeggen. —Als zij geweten hadden van uw verloving, zeiden zij, dan zou hun houding tegenover u ongetwijfeld zeer vleiend zijn geweest, maar nu dit niet het geval was. —Dan dacht ik altijd u dat zou het zeggen, antwoordde Lucy snel, maar er was niet te minst de reden waarom mevrouw Ferris zich met mij ingenomen zou tonen, als er dat niet was, en dat ze van mij houdt, is de hoofdzaak. —Nee, u zilp me mijn voldoening niet kunnen omnemen. Ik geloof stelig dat alles best zal aflopen, en dat er, vergeleken bij het geniek mij had voorgesteld, in het geheel geen moeilijkheden zullen zijn. Mevrouw Ferris is een allerliefste vrouw en uw zuster ook. —Ze zijn allebei evenaardig. Het verwondert mij dat u ons nooit verteld hebt wat een lieve vrouw mevrouw Dashwood was. —Hierop had er dan er niets te antwoorden, en ze deed daartoe ook geen moeite. —Is u niet wel, je vrouw Dashwood? U lijkt zo gedrukt, en u zegt niets, maar scheelt bepaald iets aan. —Oh nee, ik voel me voorkomen wel. Daar ben ik blij om, maar u ziet er niet naar uit. Wat zou het me spijten als u ziek werd? U, die mijn beste en enige toevlucht bent geweest. Ik weet waardelijk niet wat ik zou zijn begonnen zonder uw vriendschap. —Ellener, tragde iets beleefd te antwoorden, of schoonzij vreesde dat het haar slecht gelukte. Het is geen lucie echt te bevredigen, want ze ging voort. —Ja, ik weet dat u oprecht voor mij gevoeld, en na Edward's liefde is dat mijn grootste troost.  —Die arme Edward, maar nu treft het in een opzicht gelukkig. We kunnen elkaar nu ontmoeten, en vrij dik was zelfs, want Lady Middleton is verrukt van mevrouw Dashwood. Dus zullen we, denk ik, wel veel in Harley Street zijn, en Edward is bijna de hele dag bij zijn zuster. Bovendien bezoeken Lady Middleton en mevrouw Ferris elkaar nu ook, en mevrouw Ferris en uw zuster waren beide zo vriendelijk meermalen te zeggen dat het hun altijd genoeg zou doen mij te zien. —Zo kun aller liefste mensen. Als u ooit aan uw zuster vertelt hoe ik over haar denk, dan kunt u niet te veel goed zeggen. —Ellener verkoos haar echt er geen hoop te geven dat zij dit aan haar zuster zou overbrengen. —Lusie ging voort. Ik zou het stellig onmiddellijk hebben opgemerkt, als mevrouw Ferris iets tegen mij had gehad. Wanneer ze bijvoorbeeld alleen maar stijfjes voor mij had gebogen, zonder een woord te zeggen, en later in het geheel geen notitie van mij had genomen, en mij nooit eens vriendelijk had aangezien. U weet wel hoe ik bedoel. Als ik op die manier op een afstand was gehouden, dan zou ik alles hebben opgegeven, en heel en al van hoopig zijn geweest. Dat zou ik niet hebben kunnen verdragen, want als ze iets tegen iemand heeft, dan mensen het. Dat weet ik. —Ellener behoefde deze uiting van beleefde zegenpraal niet te beantwoorden, want de deur werd geopend. De knech diende de heer Ferris aan, en Edward stapte meteen de kamer in. Het was een allerpijnlijkst ogenblik, en ieders gelaten gaf dit duidelijk te kennen. Ze sloeg al drie een dwaasfiguur, en Edward scheed even veel lust te hebben, het vertrek weer te verlaten als naar binnen te gaan. Juist die ontmoeting, in haar onaan genaamste vorm, had tans tussen hen plaats, die ieder van hen het liefst had willen vermijden. Ze waren niet alleen met hun drieën samen, maar misten daarbij de afleiding door ander gezelschap. De dames herstellden zich het eerst. Het lag niet op Lucys weg zich op de voorgrond te stellen, en het geheim moest zogenaam blijven bewaard. Zij kon haar tederig gezindheid dus slechts door blikken uitdrukken, en na hem met een enkel woord te hebben begroed, zeiden ze niets meer.  Maar Eleanor had meer te doen, en zo garenen wilde zij dat goed doen, omzijnend en om haar ontwil, dat ze zichzelf, na een ogenblik van krachtige inspanning, wist de dwingen hem te verwelkomen met een blik en een houding die bijna open, bijna natuurlijk waren. En dit nog meer werden na een tweede helthaftige poging. Zij wilde zich zo minder Lucys tegenwoordigheid, of door het bewustzijn van enig haar aangedaan onrecht, laten weer houden om hem te zeggen dat zij blijder was hem te zien, en hoe het haar had gespeeten dat zij uit was, toen hij er iets eerder aan bezuk had gebracht in Barkley Street. Zij wilde hem uit vrees voor Lucys waakzame blik niet diepe leeftijd onthouden welke ze hem, als vriend en bijna een lithunner familie, verzoldigd was, hoewel zij spoedig bespeurde dat Lucys scherp op herletten. Haar rustige houding gaf Edward iets meer zekerheid, en hij had tans moed genoeg ontgaan zitten, maar zijn verlegenheid overtoft die der dames op een wijze die in zijn omstandigheden, zowel niet door zijn seks, verschoonbaar kon worden geacht, want zijn hart was niet zo onverschillig als dat van Lucys, en zijn geweten niet zoveel komen zuiver als dat van Eleanor. Lucys scheen zich met een vertoon van zedige bedaardheid niet geroepen te gevoelen, het haar te doen om de anderen op hun gemak te zetten, en verkoos geen woord te zeggen, zodat bijna alles wat er gezegd werd uitging van Eleanor, die het eigen beweging alle inlichtingen verstrekte ontrent hun moeders gezondheid, hun reis naar de stad enzovoort, waarna er Edward niet vroeg zoals hij behoorde te doen. Nog verder ging zij naar pogingen, want wel draa voelde zij zich zo heldhaftig gezind dat ze besloot onder het voorwensel Mariela te gaan halen, de beide anderen alleen te laten. Het ging ze ook werkelijk deed, en dat wel op de meest loyalen wijze, want ze bleef met groot moedige dapperheid een paar minuten heen en weer drentelen op het portaal eerst en haar zuster ging. Toen dat echte gebeurd was, had Edward voor lieftesbetuigingen geen tijd meer, want Marianne vloog in haar blijdschap onmiddellijk naar beneden en de salon binnen. Als al haar gevoelens was haar vreugde hem weer te zien, levendig op zichzelf en levendig uitgedrukt. Zij kwam hem tegemoet met uitgestrakte hand en in haar stem de klank van zusterlijke genegenheid.  Best de Edward, ripsen, want ben ik blij je te zien, dit zou bijna alles weer goed maken. Edward tacht haar vriendelijkheid te beantwoorden, zoals haar verdiende, maar het tegenwoordigheid der anderen durfde hij niet half zeggen, want hij werkelijk gevoelde. Ze gingen weer zitten, en enige ogenblikken bleef alles wijgen, terwijl Marianne met zichtbaar teder wel gevallen van Edward naar Eleanor cake en alleen maar betreurde dat hun blijdschap in Ocanusbij zijn werd bedoven door Lucie's onwelkomen tegenwoordigheid. Edward was de eerste die sprak. Hij merkte op dat Marianne er minder goed uit zag en gaf zijn vrees te kennen dat het verblijfde Londen haar niet goed bekwam. O, denk maar niet aan mij, antwoorden zij, met opgewekt het nadruk, hoewel haar ogen vol tranen stonden. Maak je over mijn gezondheid niet bezorgd. Eleanor maakt het goed, zoals je ziet, want dat moet voor ons beide voldoende zijn. Deze opmerking doorde niet toe bij Edward en Eleanor calmer te stellen, en nog minder om haar de welwillende gezindheid te verwerven van Lucie, die Marianne alles behalve vriendelijk aanzag. We valt Londen je goed, vroeg Edward, om toch maar iets te zeggen dat een ander onderwerp van gesprek aan de hand kon doen. Nee volstrek niet, ik had maar veel genoegen van voorgesteld, maar dat heb ik er niet gevonden. Dit weerzien van jou, Edward, is de enige blijdschap die het mij heeft gebracht, en jij bent gelukkig nog altijd dezelfde. Ze zweeg, en ook de anderen bleven zwijgen. Maar denkt Eleanor, ging Marianne voort. We moesten Edward vragen om voor ons te zorgen als we weer naar Barton terug gaan. Over een paar weken zal dat wel gebeuren, en ik denk dat Edward er wel niet op tegen zal hebben die opdachte aan vaarden. De arme Edward prevelde iets dat niemand verstand, en misschien hij zelf ook niet. Maar Marianne, die zag dat hij zenuwachtig was, en licht geneigd was, de oorzaak hiervoor te zoeken, in het geen haar het best behaagde, is geen volk komen voldaan, en spaks poedig over iets anders. O, Edward, wat hebben we gisteren een dag gehad, in Harley Street, zo vervelend, zo ontsagelijk vervelend, maar daarom trend heb ik je veel te vertellen, dat ik niet niet zeggen kan.  Met zo bewonderen zwaardige omzichtigheid verschoef zij de mededeling, dat zij hun wederzijdse bloedverwanten onuigenamer had gevonden, dan ooit, en in het bijzonder aan zijn moeder een hekel had, tot later, wanneer een gelegenheid zou zijn voor een vertrouwelijk gesprek. Maar waarom was je er niet, Edward, waarom was je niet gekomen? Ik had iets anders te doen. Iets anders, maar wat kon dat zijn, terwijl je je beste vrienden had kunnen ontmoeten? U denkt zeker, je vrouw Marianne, Replusie, de gelegenheid aangrijpend, onvraak te nemen, dat jongen luid zich nooit bekomen rondom hun verplichtingen, als ze niet van plan zijn die na te komen, in het klein, zowel als in het groot. Eleanor was ernstig boos, maar Marianne schien de hatelijkheid niet te willen opmerken, want zij antwoorden bedaard. Nee, toch niet, want in ernst, ik ben overtuigd dat alleen, nauw gezetheid van geweten, Edward verhinderte, naar Harley's tweet te gaan, en ik geloof sterig dat hij van alle mensen het aller kwetsbaarste geweten heeft, het meest nauw gezet elke verplichting nakomt, hoe gering die ook zij, en hoe we ook in tegenspraak met zijn belang of genoegen. Hij is meer bevreesd om anderen verdriet te doen, onverwachtingen teleur te stellen, minder in staat het zelfzuchtige bedoelingen dan iemand die ik ooit heb ontmoet. Het is zo, Edward, en ik wil het zeggen. Wat, zou je je nooit mogen horen prijzen, dan zou je mijn vriend niet kunnen zijn, want zij, wie ik liefde en achting toedraag, moeten zich ook mijn openhartige lof laten wel gevallen. De soort van lof, in dit geval door haar toegekend, paste echter zo buitengewoon slecht bij de gevoelens van twee haar toegooorders, en scheen Edward zo weinig voldoening te verschaffen, dat hij al heel spoedig opstond om heen te gaan. Ga je nu al, zei Marianne, maar best te Edward, dat kan toch niet. En hem terzijde neemend, fluisterde ze hem toe, dat Lucy stellig niet lang meer kon blijven. Doch zelfs deze aansporing baat er niet. Hij moest weg, en Lucy, die gewacht zou hebben, al had zijn bezoek twee uren geduurd, dan spoedig daarna ook afscheid. Wat doet ze je toch zo dikwijls, zei Marianne, toen zelfs heen gegaan. Kon ze niet begrijpen dat waar hij graag kwijt waren, zo vervelend voor Edward. Ach, waarom? We zijn alle vrienden van hem, en Lucy heeft hem het langst gekend.  Het is heel natuurlijk dat hij haar even graag ontmoet als ons. Marianne zag haar ernstig aan, en zei, je weet, Eleanor, dat ik deze soort van redeneringen niet kan verdragen. Als je alleen maar hoopt tegenspaak uit te locken, zoals ik wel vermoeden moet, dat het geval is, dan behoor je toch te bedenken dat ik de laatste persoon ben van wie je die verwachten kunt. Ik wil me niet verlagen tot die comedie, maar beweringen te laten afpersen die voorkomen overbodigd zijn. Daarop ging zij de camera uit, en Eleanor durfde haar niet volgen om de zaak uit te leggen, want gebonden als zij was door haar beloften van geheimhouding tegen over Lucy, kon zij Marianne niet mededelen dat haar overtuigen kon. En al zouden de gevolgen van Marianne's onwetendheid in deze ook nog zo onangenaam kunnen zijn, zelfs verplicht ze te dragen. Al wat zij kon hopen was, dat Edward niet dik was haag en zich zelf zou blootstellen aan de pijnlijke gewaarwoordingen veroorzaakt door Marianne's misplaatste geestrift, of tot een herhaling van de vele smartlekkere voedens die zijn laatste bezoek had gewekt, en zal alle reden dit te verwachten. Einde van Hoogstuk 35 Hoogstuk 36 van Gevoel en Verstand Deze Liepevox opname behoort tot het publieke domein, opname door Anna Simon. Gevoel en Verstand door Jane Austen Hoogstuk 36 Eénige dagen na deze ontmoeting verkondigde de nieuwsbladen der wereld de tijding dat de echtgenoten van de heer Thomas Palmer voorspoedig was bevallen van een zoon, een zeer belangwekkend en verblijdend bericht, althans voor alle intieme bekenden die erop waren voorbereid. Deze gebeurtenis, zo hoogst gewichtig voor mevrouw Jennings levensvrugde, wacht een tijdelijke wijziging in haar tijdverdeling en oefende eveneens invloed uit op het doon en laten haar jeugd gevriendinnen, want daar zij liefst zoveel mogelijk bij Charlotte wilde zijn, ging ze er elke morgen heen zodra ze gekleed was en kwam eerst laat in de avond terug. Telt de dames Dashwood op bedringend verzoek van de middeltens de gehele dag doorbrachten in Connoy Street. Ze zouden hetzelfde veel gemakkelijker hebben gevonden tenminste des morgens thuis te blijven, maar die wens kon niet tegen de zin van alle anderen worden doorgedreven. Hun tijd werd dus ter beschikking gesteld van Lady Middleton en de beide dames Steele, die feitelijk hun gezelschap bitter weinig op prijstelden, maar het des te eivriger beweerden te zoeken.  Ze waren te verstandig om aangenaam gezelschap te zijn voor de eerste en door de beide anderen werden zij met een afgunstig oog beschoudt, als indringsters op hun terrein, die deelden in de vriendelijkheid welke zij voor zich alleen in beslag dachten te nemen. Hoewel niets beleefder kon zijn, dan Lady Middleton's houding tegenover Eleanor en Marianne, hield zij toch in het geheel niet van hen. Daar zij nog haar, nog haar kinderen vleiden, kon zij niet geloven dat zij goedhartig waren. En omdat ze veel van lezen hielden, verbeelden ze zich dat ze satariek waren, zonder misschien precies te weten wat satariek zijn, beduiden, maar dat deed er minder toe. Het was een gebruikele afkeuring, en het kon geen kwaad dat het eens werd gezegd. Hunne tegenwoordigheid legde beiden Haag en Lucy een zekere dwan op. Zij hinderde één in haar laten en de andere in haar doen. Lady Middleton schaamde zich voor hen dat ze niets uitvoerde, en Lucy was bang dat zij haar zouden minnachten om de vleierij die zij anders vol zelf voldoening placht toe te dienen. Juffrouw Anne werd het minst van streek gebracht door hun bijzijn, en het stond in hun macht haar geheel ermee te verzoenen. Als een van hen beiden haar marijns volledig en doet in de kleinste bijzonderheden had ingelicht ontremd die geschiedenis tussen Marianne en de heer Willoughby, dan zou ze zich ruim beloond hebben geacht voor het gemis van het warmste plaatje bij de haart na de eten, dat zij na hun komst had moeten afstaan. Maar deze tegemoetkoming werd haar niet bewezen, en al liet ze zich meer malen tegenover Eleanor uitroepend van medelijnen met haar zuster ontvallen. Of al hield ze ten aanhoere van Marianne herhaaldelijk beschouwingen over de wispeltuurigheid van galante cavaliers, ze bereikte er niets anders mee dan ze de eerste onverschillig en de laatste met minachtende afkeer haar aanzag. En met nog veel geringere moeite hadden ze haar vriendschap kunnen winnen. Als ze haar toch maar eens hadden geplaagd met de dokter. Doch ze waren al even weinig als de anderen gezind haar hierin ter wille te zijn. En als Sir John niet thuis kandineren, moest ze soms een gehele dag doorbrengen zonder andere grappen te horen over dat onderwerp dan die waarmee ze zichzelf wel placht te vermaken.  Van al die afgunst en ontevredenheid echter bleef me vrouw Jennings zo totaal onkundig dat zij het verrukkelijk voor de meisjes vond om zoveel samen te zijn. En in de regel haar logetjes elke avond gelukwensten dat ze alweer een dag aan het gezelschap van een saaie oude vrouw waren ontsnapt. Ze kwam wel eens met hen bij Sir John en spakt ze ook wel in haar eigen huis. Maar waar het ook mocht zijn, ze was altijd haar nopjes, verrukt en gewichtig, Charlotte's welbevindend toeschrijvend aan haar goede zorgen, en steeds bereid tot hun zo nauwkeurige en uitvoerige beschrijving van haar gezondheidstoestand, als alleen je vrouw Steele nischiere genoeg was te verlangen. Eén ding hinderde haar toch, en daarover beklaagten ze zich dan ook elke dag. De heer Palmer hield zich aan de algemene, toch onvadelijke uitspraakzijner seksen dat alle kleine kinderen precies inder zijn. En hoewel zij op verschillende tijden duidelijk de meest treffende gelijkenis kon zien tussen dit kleine ding en al zijn broedverwandten van beide zijden, zij kon zijn vader daarvan maar niet overtuigen. Zij kon hen niet overhalen te geloven dat het er niet precies zo uitzag als elke baby van dezelfde leeftijd. En zelfs tot de invoudige verklaring dat het mooiste kindje van de wereld was, bleek hij niet bereid. Dan moet ik melding maken van een ongeluk dat omstreekt deze tijd aan mevrouw John Dashwood overkwam. Toevallig was, bij gelegenheid van het bezoek haar zusters met mevrouw Jennings in Harley Street, één haar vriendinnen haar een visie te komen maken. Op zichzelf geen gebeurtenis waaruit enige kwaad voor haar zou kunnen voortspruiten. Toch, zo lang de verbeelding van andere mensen hen kan meeslepen door het maken van verkeerde gevolgtrekkingen onttrend ons gedrag, die zij daarom boven afleiden uit oppervlakkige gegevens, kan ons geluk niet anders dan dat op zeker hoogte van toevall afhankelijk zijn. In het onderhaven geval had de laatste gekomen dame haar verbeelding vergunnt zich zover te begeven buiten de perken van waarheid en waarschijnlijkheid dat zij enkel bij het horen noemen van het naam der dames Dashwood en begrijpende dat zij de zusters van de heer Dashwood waren, onmiddellijk hierheid had afgeleid dat zij logeerden in Harley Street.  En als gevolg van dit misverstand verschenen een paar dagen later invitatiekaarten, zo voor hen als voor hun broer en zuster, om hen uit te nodigen op een muziekavond te heunen huizen. De gevolgen waarvan wederom met vrouw John Dashwood zich genoodzaakt zag, niet alleen tot de buitengewoon lastige maatregel de dames Dashwood met haar ruidtuig te laten afhaan. Maar wat erger was, zich de onaangenaam verplichting zag opgelegd, hen althans schijnbaar voorkomend te behandelen. En wie kon zeggen of ze er nu niet op zouden gaan rekenen, een tweede keer met haar uit te gaan? Uit stond wel eens waar, altijd nog in haar macht, hen teleur te stellen. Maar dat zou niet voldoende zijn, want als de mensen vast voornemend zijn, zich te gedragen op een wijze waarvan ze het verkeerde zelf in zien, zijn ze toch beledigd, als anderen iets beters van hen verwachten. Marianne was er van lieverleden, reeds weer zo aan gewend geraakt, iedere dag uit te gaan, dat het haar onverschillig was geworden of ze ging of niet. En ze maakte zich rustig en werktuigelijk gereed voor elk avondpartij, hoewel zonder ooit enig genoegen van één dieruitgangen te verwachten, en dik was zelfs tot op het laatste ogenblik niet wetend bij wie ze eigenlijk gevraagd was. Voor haar kleding en haar uiterlijk, was hij zoveelkomen onverschillig geworden, dat ze er onder het kleden niet half zoveel aanigd aan wijden, als haar ten deel viel van je veranderszijde in de eerste vijf minuten van hun samen zijn. Haar, nou lettende opmerksamheid en hoeschere geblik, ontging niets. Zij zag alles, vroeg naar alles, had geen rust eerze wist wat elk onderdeel van Marianne's toilet gekost had. Was van het aantal haar japonnen beter op de hoogte dan Marianne zelf, en hoopte nog eenmaal eerst haar afscheidnamen te zullen ontdekken hoeveel was geld zij per week betaalde en hoeveel haar kleedgeld per jaar bedroeg.  Gewoonlijk werd de lompheid van dat brutale uitvragen zogenaamd weer goed gemaakt door een compliment dat, hoewel bedoeld als een soort beloning, door Marianne als de verre gaantste onbeschaamtheid werd beschouwd, want na een verhoor te hebben ondergaan omtrend de prijs en het patroon van haar japon, de kleur van haar schoenen en de wijze waarop haar haar was opgemaakt, wist zij van te voeren hoe ze nu te horen zou krijgen, dat ze er gerust waar piek fijn uitzag en een hoop harten zou verhooveren. Met een dergelijke aanmoediging werd zij ook bij deze gelegenheid verwezen naar haar broeders rijtuig. Dat ging vijf minuten aan een deur had hoeven te wachten. Een nauw gezetheid, weinig gewaardeerd door hun schoonzustig, die reeds eerder naar het huis van haar vriendin was gegaan en hoopt op enige vertraging van hun zijde, ten ongerieven van haarzelf of haar kutsier. Veel vermeltenswaarders vielen die avond niet voor. Op dit, zoals op andere muziekpartijtjes, was een zeker aantal gasten bijeen verzameld tot werkelijk genoot van de uitvoering. En een veel groter aantal anderen die er niet om gaven. En de medewerkenden zelf waren zoals gewoonlijk voor ons een eigen oordeel en dat hun er intieme vrienden de voortreffelijkste amateurs van heel Engeland. Daar Eleanor nog muzikaal was, nog voorgaf het te zijn, zag ze er geen bezwaarin haar ogen eens af te wenden van een vleugel wanneer ze daar lust in had en zonder zit te laten intimideren door de aanwezigheid van harp en violoncell, haar blik naar believe taten rusten op enig ander voorhap in het vertrek. Bij een van die uitstappies viel haar oog op een groepje jonge lui waaronder zij hetzelfde jonge mens bespeurde dat bij de juwielier de voortracht over tandenstokker Etvies had gehouden. Weldra zag ze hem naar haar kijken terwijl hij vertrouwelijk stond te praten met haar broedig en ze nam zich juist voor aan John te vragen wie hij was toen ze samen naar haar toe kwamen en de heer Dashwood hem aan haar voorstelde als de heer Robert Ferris. Hij sprak er aan met luchtige beleefdheid en boog met een grappige hoofdwending die haar even duidelijk als woorden hadden kunnen doen liet bespeuren dat hij wel waarlijk de ingebeelde vat was die Lucy haar had beschreven.  Zou gelukkig voor haar zijn geweest als haar genegenheid voor Edward minder had afgehangen van zijn eigen verdiensten dan van die zijn er naast de familieleden want dan zou zijn broeders buiging hebben voltooid want de boze blikken van zijn moedig en zustig hadden begonnen. Maar terwijl ze zich verbaasde over het verschil tussen de twee jonge lieden bleek het haar dat de leeg hoofdigheid en eidelheid van de een haar waarlijk geen geringere dunk deden opvatten omtrent de bescheidenheid en degelijkheid van de ander. Hoe het kwam dat ze zo verschilden legde Robert zelf haar uit in het kwartiertje dat hij met haar praten. Want spreken over zijn broedig en betreurend dat zijn verregaande kojerie hem naar hij dacht beletten de omgang van haar standgenoot te zoeken meende hij met oprechter wel willendheid die linksheid niet zo zeer te moeten toeschrijven aan enig natuurlijk gebrek als wel aan de ongelukkige omstandigheid dat Edward private onderricht had genoten terwijl hij zelf hoewel al licht van nature en feitelijk niet zo bijzonder veel meer begraafd dan zijn broedig alleen aan het voorrecht in haar opvoeding in een openbare school te danken had dat hij zich in de wereld wist te bewegen zo goed als de beste. Bepaald voegde hij erbij. Ik geloof dat het alleen daar aan ligt en dat zeg ik zo dik was tegen mijn moeder als hij erover aan het toppen is. Mama, zeg ik dan, zet u dat nu uit het hoofd. De zaak is nu niet meer te verhelpen want het is al heel en al uw eigen schuld. Waarom liet u zich ook overhalen door mijn oom, ze Robert, om tegen uw eigen beter weten in Edward private onderwijs te laten geven juist in de jaren die er het meest op aankwamen. Had u hem naar Westminster laten gaan zoals mij in plaats van hem bij de heer Pratt in de kost te doen dan zou u dit alles hebben voorkomen. In dat licht heb ik de zaak altijd beschouwd en mijn moeder ziet nu ook zelf haar vergissing wel in. Eleanor wilde hem niet tegenspreken want hoe zij ook in het algemeen mocht denken over de voordelen in haar opvoeding in één der grote openbare schoden aan Edward's verblijven in het gezin van de heer Pratt kon zijn niet met voldoening terugdenken.  U woont in Devonshire niet waar, als zijn volgende opmerking, in een landhuisje dicht bij Doolish. Eleanor bracht hem op de hoogte omtrend de plaats waar hun huis gelegen was en het geen hem te verbazen dat iemand in Devonshire kon wonen en toch niet in de buurt van Doolish. Hun soort van verblijfplaats toeg echter zijn welwillende goedkeuring weg. Ik voor mij, zei hij, hou bijzonder van landhuisjes. Ze zijn meestal gezellig en zien er aardig uit. Ik verzeker u, als ik het geld voor had, dan kocht ik een stukje grond en liet er zelf één bouwen in de buurt van Londen zodat ik erheen kon rijden wanneer ik verkoos. En een paar vrienden vragen om samen ervan te genieten. Ik raad iedereen aan die bouwen wil om met een landhuisje te beginnen. Onlangs kwam mijn vriend Lord Kurtland bij mij om mij om raad te vragen en legde me drie verschillende ontwerpen voor van Bonomi. Ik moest beslissen welke het beste was. Mijn waarde Kurtland, zei ik, zonder mij te bedenken en ik weerp ze alle drie in het vuur. Neem ze geen van alle, maar bouw een landhuisje en anders niet. En daar zal het nu wel op uitlopen. Er zijn mensen die denken dat er met een landhuisje weinig valt te beginnen, dat er niet genoeg ruimte is. Maar dat is allemaal gekkheid. De vorige maand logeerde ik bij goede vrienden, de Eliot's, in de buurt van Dartford. Lady Eliot wilde een danspartij geven. Maar hoe kan dat nu, zei ze, mijn beste Ferris, zeg maar toch eens hoe ik dat moet aanleggen. In dit huisje is geen enkele kamer groot genoeg voor tien paarden en waar moeten we soeperen? Ik zag dadelijk dat het heel goed ging. En ik zei, mijn waarde, Lady Eliot, topt u daar niet over. In de eetkamer kunnen we het gemak 18 paaren ruimte vinden. Speeltafeltjes worden geplaatst in de grote salon. In het bibliotheek kunt hij thee en andere verwerksingen laten presenteren. En in de kleine salon zat uw soepé klaar. Lady Eliot was verrukt over mijn plan. We hebben de eetkamer gemeten en het bleek dat er precies plaats was voor 18 paaren, zodat alles juist werd geschikt, volgens mijn idee.  U ziet dus wel, wanneer men maar weet hoe men moet werk gaan, dan kan men het in een landhuisje even goed en genoegelijk hebben al in hun ruim en deftig herenhuis. Eleanor gaf hem maar gelijk, want ze vond niet dat hij verdiende als redelijk mens op redelijke gronden te worden tegengesproken. Daar John Dashwood evenementplezier had in muziek als zijn oudste zuster, kon hij even eens zijn gedachten naar believen bij iets anders bepalen en in de loop van de avond viel hem iets in dat hij bij zijn thuis komst aan zijn vrouw meedeelde in de hoop dat het haar een goedkeuring zou weegdragen. De vergissing van mevrouw Denison, die zijn zusters als zijn logeergast haalt beschoud, had hem een bedenkbeeld gebracht of het misschien ook gepast zou zijn en werkelijk te logeeren te vragen, zolang mevrouw Jennings zoveel tijd bij het zijn huis doorbracht. Veel onkosten zouden er niet veroorzaken, veel last even min en het was dan toch een attentie die zijn tegenvoelig geweten hem als noodzakelijkdeed beschouwen, ter voorkomen kwijtting van de belofte tegenover zijn vader afgelegd. Fanny schrikte van het voorstel. Ik zie niet in hoe dat zal gaan, zei ze, zonder onbeleefde zijn jegensleden middels zijn, want ze zijn elke dag bij haar. Anders zou ik het met plezier doen. Je weet wel dat ik altijd bereid ben, hun waar ik kan een beleefheid te bewijzen, zoals ik door deze uitgang van een avond weer heb getoond. Maar ze zijn de gasten van Lady Middleton. Kan ik haar nu wel van hen beroven? Haar echtgenoot vond, in alle bescheidenheid, haar tegenwerping toch eigenlijk niet afdoenden. Zal er nu al een week op deze wijze geologieerd in Conduit Street en het zou Lady Middleton stellig niet hinderen wanneer zij hetzelfde aantal dagen doorprachten bij hun eigen naaste familie. Fanny zwegen ogenblik en zij toen, met nog grotere nadruk, beste man, als ik maar kon, zou ik niet liever doen. Maar ik had juist bij mijzelf overlegd dat we de meisjes Steele een paar dagen te logeren moesten vragen. Dat zijn heel geschikte aardige meisjes en ik vind dat het eigenlijk wel verplicht zijn omdat hun oom zich zoveel moeite heeft gegeven met Edward. Dan kunnen we je zusters het volgend jaar vragen, maar de dames Steele komen misschien dan niet weer in de stad. Je zult ze stellig heel aardig vinden.  Trouwens, ik weet dat je dat nu wel doet, even als mama en Harry mag ze zo graag leiden. De heer Dashwood was overtuigd. Hij zag dadelijk in dat het nodig was de dames Steele te inviteren en zijn geweten werd gerust gesteld door het besluit zijn zusters de vragen in het volgend jaar. In stilte vermoeden hij wel dat de uitnodiging een jaar later overbodig zou zijn, want dan kwam Eleanor natuurlijk als Colonel Brandon's vrouw en Marianne als de gast van dat echtbaar. Fanny, blij over die onverwachte uitkomst en trots op de handigheid waarmee ze zich had weten te redden, schreef de volgende morgen een Lucy, om haar en haar zistig een paar dagen in Harley Street teleurgeer te vragen, zodra Lady Middleton hen kon missen. Dat was voldoende om Lucy waarlijk en met reden tevreden te doen zijn. Het scheen wel of Magard Dashwood haar plannen in de hand werkte, alsof zij dezelfde hoop koesterde als zij en haar geluk wilde bevorderen. Zook een gelegenheid om met Edward en zijn familie samen te zijn was voor haar van het allergrootste belang en zulke uitnodiging vond zij wel puiten gewoon vlijend. Het was een voorrecht dat zij niet dankbaar genoeg kon herkennen en iets spoedig genoeg zich tenlute maken en het bezoek bij Lady Middleton er van de duur te voeren niet was bepaald bleek plotseling over twee dagen aan zijn afgesproken einde te zullen zijn gekomen. Toen het briefje tien minuten nadat het was ontvangen aan Eleanor wordt vertoond deed het haar voor de eerste maal enigszins delen in Lucy's verwachtingen. Want zulke een ongewoon bewijs van vriendelijkheid na zo korte kennismaking is geen te duiden op een wel gezindheid die haar oorsprong vond in meer dan lauter kwaadwilligheid gegen haar zelfen en misschien op ten duur en met wat behendigheid kon worden aangewend om Lucy's verlangens te vervullen. Haar vlaierij had Lady Middleton's trots reeds doen buigen en haar de weg gebaand naar het moeilijk toegankelijk hart van mevrouw John Dashwood uitwerkselen die nog grotere mogelijkheden deden verwachten. De dames stiel vertrokken naar Harley Street en al wat Eleanor te oren kwam omtrend hun invloed daar aan huis droeg er toe bij haar verwachting te versterken. Sir John die hen meermanen ging opzoeken pracht verhalen mee omtrend de gunst waarin zij stonden die ieder verstelde deden staan.  Maar vrouw Dashwood had nog nooit in haar leven zulke lieve meisjes ontmoet. Ze had hun ieder een naal de boekje gegeven het werk van een of andere vreemde vluchteling. Ze noemde Lucy bij haar voorname en ze wist niet hoe ze het ooit zonder hen zou stellen. Eind van Hoostek 36. Hoostek 37. Van Gevoel en Verstand. Deze Liepvoks opname behoortelde publieke domein opname door Anna Simon. Gevoel en Verstand door Jane Alston. Hoostek 37. Na een paar weken was me vrouw Palmer zowel wat haar moeder het niet meer nodig vond zich geheel en al aan haar te wijden. Ze bezocht haar dan nu ook slechts 1 of 2 maanden per dag en keerde terug naar haar eigen huis en tot haar oude gewoonten waarbij ze de dames Deschwood zeer bereid vond deze de delen zoals ze dat reeds vroeger hadden gedaan. De derde of vierde morgen nadat zij het oude levertje in Barkley Street had haar ervat kwam vrouw Jennings bij haar terugkomst van het gewone bezoek aan vrouw Palmer de salon binnen waar Eleanor alleen zat met zoek een haast en zoek een vertoon van gewicht dat Eleanor zich reeds op iets heel bijzonders voorbereiden. Maar zonder haar tijd te gunnen tot meer dan die ene gedachte begon haar gastvrouw deze aanstond te rechtvaardigen doet te zeggen mijn lieve Eleanor heb je het nieuws al gehoord? Neem me vrouw wat zet dan? Oh zo vreemd ik zal je alles vertellen toen ik bij mijn dochter kwam was Charlotte dodelijk ongerust over het kind ze dacht dat het erg ziek was het schrijden het was lastig dat uitslag overal ik ging gauw kijken en ik zei lieve kind zei ik dat is niets een beetje roos en dat zei de baker ook maar Charlotte had er geen rust bij dus werd Dr.  Donovan gehaald en hij was gelukkig juist thuisgekomen uit Harley Street dus liep hij even bij ons aan en zodra hij het kind zag zei hij ook net als wij dat het een beetje roos was in het tandvlees en toen was Charlotte gerust en juist toen hij wel heen ging kwam het mij zo in de gedachte ik weet niet hoe het zo was maar het ziel mij zo in om hem te vragen of hij ook iets nieuws had te vertellen nu toen lacht hij zo'n beetje en trok een gekke gezicht en kiek dan weer eens ernstig en schien wel iets bijzonders te weten en eindelijk zei hij zachtjes als de jonge dames die bij je logeren misschien ongunstige berichten mochten horen omtrend hun zusters ongesteldheid dan wil ik nu maar vast tot hun gerust en ik zeggen dat er geen reden bestaat op bezorgdheid het zal denk ik met mijn vrouw Dashwood wel goed aflopen daar ben ik niet bang voor wat is Fanny ziek? precies wat ik zelf zei kind hey dan zei ik is mijn vrouw Dashwood ziek? dus toen kreeg ik alles te horen en na ik wel heb begrepen komt het hierop neer meneer Edward Ferris datzelfde jonge mens met wie ik jou wel eens geplaagd heb ik ben intussen maar blij nu het zo uitkomt dat daar niets van aan was die meneer Edward Ferris dan schijnt al langer dan een jaar verloofd te zijn geweest met mijn nichtje Lucy wat zeg je daarvan kind er geen mens die ervan wist dan Anne zou je zo iets hebben kunnen geloven dat ze van elkaar houden is zo wonder niet maar dat het zo ver te zijn was gekomen en niemand erop verdacht was dat is vreemd ik heb ze nooit samengezien anders dat ik het natuurlijk gauw en de gaten gehad nu het werd dan diep geheim gehouden uit vrees van mevrouw Ferris en nog zei nog je broer en zestig aan het vlooster vermoeden daarvan totdat Anne die een goed schepsel is zoals je weet maar de wijsheid niet in pacht heeft er van morgen opeens mee voor de dag kwam kom denkt ze bij zichzelf ze zijn allemaal zo dol op Lucy ze hebben er bepaald niet op tegen en zo loopt ze naar je zestig die naar eentje aan haar handwerk zit en weinig wist wat daar boven het hoofding want dat ging vijf minuten tevoren tegen je broer gezegd dat ze van plan was het klaar ter spelen tussen Edward en een andere dame de dochter van een lord dat weet ik niet meer hoe die heette dus je kunt denken wat een slag dit was voor haar eidelheid en haar trots ze kreeg het verschrikkelijk op de zenuwen en gielde zo hard dat je boeren het beneden hoorde die zat in zijn kamer van plan een briefjes rij van zijn rentmeester hij vloog naar boven en toen werd het daar een scene van belang want Lucy was er ook op afgekomen weinig vermoedende wat er gaande was dat arme schepsel haar beklaag ik ze hebben haar ook niet mooi behandeld moet ik zeggen want je ruster schuld haar uit voor al wat lelijk was en al heel gauw veel Lucy flauw Anna viel op de knieën en schrijde aller jammerlijkst en je broer liep de kamer rond en wist niet wat te beginnen mevrouw Dashwood riep maar dat ze geen minuut langer in haar huis mochten blijven en toen moest je broer ook wel voor haar op de knieë vallen om haar te bewegen en te laten blijven tot ze hun goed hadden gepakt toen kreeg ze weer een zenuwtoewal en hij werd zo bang dat hij dat kadonofen niet haden en dat kadonofen had hij met elkaar gevonden in zo'n toestand het rijtuig stond al klaar om mijn armen niet te weg te brengen ze stapte juist in toen hij weg ging Lucy kom bij en niet lopen zei hij en Anna was haast even erg ik kan niet uitstaan voor je zestig en ik hoop van harte dat ze toch een paar worden tegen haar zin oh oh wat zal die arme Edward wel zeggen als hij ervan hoort dat zijn meisje zo minachtend wordt behandeld want ze zeggen dat hij dolopar is maar geen wonder het zou me niet verwonderen als hij er half razend door wordt en dat dacht ook de donnoven ook we hebben er samen lang en breed over gepraat en het hof gelukkig dat hij weer terug ging naar Harley Street om bij de hand te zijn wanneer ze het vertelden aan vrouw Farris want die werd gehaald zodra mijn nichtjes het huis had waren en je zestig wist vooruit dat zij het ook op de zenuwen zou krijgen dat gun ik haar graag ik heb me geen van beide en zie het je medeleider daar heb ik geen begrip van hoe de mensen zo'n druk te kunnen maken over geld en voornaamheid ik zie volstrek niet in waarom meneer Edward en Lucy niet zouden kunnen trouwen want vrouw Farris kan haar zo'n genoeg meegeven en al heeft Lucy zo goed als niets ze weet beter dan de meeste met weinig grond te komen en als m'n vrouw Farris hem maar 500 pond in het jaar wil geven dan zou ze ermee voor de dag komen als een ander met 800 zou doen wat zou het niet genoegelijk kunnen hebben samen in zo'n soort huisje als dat van jullie of een beetje grotig met twee dienstmeisjes en twee knechs en zou ze dadelijk een kamermeisje kunnen bezorgen denk ik want de zuster van mijn bed is op de dienst en die zou juist voor hem passen hier hielp me val Jennings een ogenblik op en daar Eleanor tijd genoeg had gehad haar gedachte te verzamelen was ze in staat juist dat antwoord te geven en precies die opmerkingen te maken die in dit geval als voor de hand liggend mochten worden beschouwd al blijden te bespeuren dat zij niet werd verdacht van enige buiten gewone belangstelling en dat m'n vrouw Jennings zoals herreeds dik was had gehoopt in een laatste tijd al lang niet meer in de mening verkeerde dat zij iets gevoelde veretword maar vooral blij omdat Marianne niet in de kamer was kon zij zeer goed zonder verlegenheid te tonen over de zaak spreken en en maar zij meenden onpartijdig oordeel uiten over het gedrag van allen die erbij waren betrokken ze kon bijna niet uitmaken wat zij zelf verwachten dat deze gebeurtenis te gevolgen zou hebben hoewel ze zich ernstig dachten te verzetten tegen het denkbeeld dat de zaak bij mogelijkheid op iets anders kon uitlopen dan het huwelijk van Edward en Lucy wat m'n vrouw Ferris zou zeggen en doen scheen wel alles behalve tijverlachtig maar ze was er toch benieuwd naar en nog veel meer benieuwd hoe Edward zelf zich zou gedragen met hem had zij medeleiden met Lucy heel weinig en dat weinigje riep ze met moeite te voorschein met de anderen in de geheel niet daarmee vrouw Jennings over niet anders kom praten zag Anna er spoedig in dat Marianne op de bespreking van de zaak moest worden voorbereid er viel geen tijd te verliezen ze moest op de hoogte worden gebracht de volle waarheid vernemen en leren erover te horen spreken door anderen zond te laten merken dat ze bedoefd was om haar zuster of verontwaardigd over Edward's gedrag het was een pijnlijke taak van Eleanor ze moest haar zuster ontnemen want zij werkelijk als Marianne het grootste troost beschouden moest haar dingen ontrend Edward vertellen die ze vreesten dat hem voor alto's haar goede mening zouden doen verliezen en ze zijn Marianne door de gelijkings van beide omstandigheden die haar wel treffend moest schijnen al haar eigen teleurstelling opnieuw doen gevoelen doch hoe onwelkom die taak ook mocht zijn ze moest vervuld worden en Eleanor haast zich te doen wat haar te doen stond Anna minst wensde zij lang stil te staan bij haar eigen gevoelens of het te doen voorkomen al of ze zwaar verdriet had behalve dan in zoveren als het zelf bedwang dat ze zich had opgelegd zei dat zij voor het eerst Edward's verloving vernam voor Marianne in de germate een aansporing kon zijn dit ook van harenzijden te betrachten ze vertelde alles duidelijk en invoudig en op schoon niet onbehogen liet ze zich toch geen sinds vervoeren tot heftige aandoening of onstuim gesmart deze bleven overgelaten aan haar die luisterde wat Marianne hoorde haar aan met ontzetting en schrijde bitter Eleanor scheen de troost resten moeten zijn van anderen zowel in haar eigen verdriet als in het hunnen en bereidwillig bood zij al de geruststelling aan die ze kon schenken door de verzekering dat zij zelf nu voelkomen kalm was en door haar ernstige voorspraak van Edward die zij vrijpleidte van alles schuld behalve onverzichtigheid door wat tijdlang wilde Marianne nog het een nog het ander geloven Edward scheen wel een andere Willeby en als Eleanor toegaf zoals ze deed dat zij hem in een gat liefgehad kon zij dan minder gevoelen dan Marianne zelfen wat Lucy stiel betrof zij beschouwde haar als zo volkomen onaantrekkelijk zo absoluut ongeschikt om de liefde van een verstandig man te winnen dat zij aan een vroegere genegenheid van Edward voor Lucy eerst niet wilde geloven en hem die in geen geval vergeven kon ze wilde zelfs niet inzien dat zo iets natuurlijk had kunnen zijn en Eleanor gaf het maar op en lied haar bij haar mening totdat die overtuiging haar zou zijn bijgebracht door het enige dat haar overtuige kon een grotere mate van mensenkennis haar eerste mededeling had zich niet verder uitgestrekt dan tot de feit van de verloving en de duren van daarop was Marianne's gevoel tussen beide gekomen en had een einde gemaakt aan alle geregelden samenhang een tijdlang rust op aan naar de taak haar droefheid te doen bedaren haar ongerustheid te doen verminderen en haar verontwaardiging te bestrijden de eerste vraag van Marianne's kant die tot verdere bijzonderheden leiden was hoe lang heb je dit al geweten Eleanor heeft uit je geschreven ik wist het al vier maanden toen Lucy pas de Barton was gekomen in november vertelden ze mij in vertrouwen dat ze verloofd was bij deze woorden drukte Marianne's ogen de verwondering uit die haar lippen niet konden uitspreken na een oogomelijk van zwijgen naar verbazing riep ze vier maanden heb je dit vier maanden lang geweten Eleanor antwoorde bevestigend dus terwijl je deelde in al mijn verdriet had je dit op het hart en ik maakte in een verwijt van dat je gelukkig waard het zou niet goed voor je zijn geweest toen te weten hoe zeer het tegen deel bij mij het geval was vier maanden riep Marianne nogmaals en zo kalm zo vrolijk wat stelde je daar toe in staat het gevoel dat ik mijn plicht deed mijn belofte aan Lucie verplichte mij tot geheimhouding ik moest dus om haremd wil vermijden ook maar een zwem van de waarheid te doen vermoeden en bij mijn familie een goede vrienden mocht ik geen bezorgdheid weken die ik niet bij machten zou zijn te verdrijven Marianne is geen diep getroffen ik heb dik was verlangt jou en moedig alles duidelijk te maken voegde Eleanor erbij en een paar maanden beproefde ik dat zelfs maar zonder het in mij gestelde vertrouw de verraden had ik je nooit kunnen overtuigen vier maanden en toch had je hem lief ja maar ik had niet hem alleen lief en zolang het geluk van anderen mij ter harte ging wat ik beleide hun de wetenschap te kunnen besparen van wat ik gevoelde nu kan ik eraan denken en er over spreken zonder heft geaandoening ik zou niet willen dat je om mijnd willen verdriet had want feitelijk heb ik zelf nu geen verdriet meer ik heb veel dingen die mij steun geven ik ben me niet bewust mij te hebben bloot gesteld aan deze teleurstelling door eigen onvoorzichtigheid en ik heb die zoveel mogelijk gedragen zonder anderen erin te laten delen ik kan een gemoede verklaren dat Edward zich niet heeft misdragen ik hoop dat hij gelukkig zal worden en ik weet zo zeker dat hij auto's zijn plicht zal doen dat hij ten slotte worden zal al mag hij nu ook nog een weinig bedroefd zijn verstand heeft Lucy genoeg en dat is een grondslag waarop zich veel goed slaat bouwen en dan Marianne wel beschout ondanks al wat er betoverens mogen zijn in de voorstelling van één duurzame getrouwen genegenheid ondanks al dat roemen in een geluk dat uitsluitend afhankelijk is van één bepaalde persoon het is ons niet beschoren het is niet geoorloofd het is niet mogelijk dat dit waarheid zij Edward zal trouwen met Lucy hij zal trouwen met een vrouw die wat uiterlijk aan verstand bedreft de meerdere is van de helft haar seksgenoten en tijd en gewoonte zullen hem leren vergeten dat hij ooit een andere als de meerdere van haar heeft beschouwd als je er zo over denkt zijn Marianne als het verlies van wat je het hoogst schatte zo gemakkelijk kan worden vergoed door iets anders dan zijn je vast baradenheid en jezelf bedwang misschien een beetje minder verwonderlijk te achten althans meer in het bereik van mijn begrip ik weet wat je zeggen wilt je geloof niet dat ik ooit veel gevoeld kan hebben vier maanden Marianne ben ik van dit alles vervuld geweest zonder dat het me vrij stond er met één sterveling over te spreken begrijpende dat het jouw en moedig bitter verdriet moest doen wanneer je te weten kwam en toch niet in staat je wil ook maar in het minst voor te bereiden het werd mij verteld dat werd mij om zo te zeggen opgedrongen door de persoon zelfen wie je vroegere verbindend is al mijn verwachtingen neersloeg en verteld naar ik mij voorkwam met zegenvierende trots haar achterdocht dus moest ik ontwapenen door onverschillig te scheinen voor wat mij het allerliefst ter harte ging en dat gebeurde niet eenmaal nogmaals en nogmaals moest ik de uitingen aanhoren van haar hoop en haar verrukking ik heb beseft dat ik voor altijd van Edward gescheiden zou zijn zonder te weten van één omstandigheid welke mij die verbindend is minder wens zou kunnen doen scheinen hij heeft zich nog onwaardig betoond nog onverschillig te mijden opzichten ik heb het hoofd moeten bieden aan de onheuze bejegening van zijn zestig en de beledigende houding zijn er moedig en de straf moeten ondergaan voor een genegenheid waarvan ik de vreugde gemist had en dat alles is gebeurd in dagen die zoals je maar altijd goed weet nog andere droevijd brachten wanneer je mij tot enig gevoel in staat acht waarlijk dan mag je vooronderstellen dat ik tans geleden heb de kanten waarmee ik nu van mezelf verkregen heb de zaak te beschouwen de troostgronden die ik bereid was te erkennen zijn de vrucht geweest van aanhoudende en smarterlijke inspanning ze melden zich niet vrijwillig aan ze komen aan vankelijk mij geen verlichting brengen nee Marianne toen wanneer mij geen belofte het zwijgen had opgelegd zou mij toen misschien niets zelfs niet wat ik mijn liefste vriendin verschuldigd was heb ik kunnen weerhouden openlijk te tonen dat ik mij diep ongelukkig gevoelde Marianne had niets meer in te brengen oh Eleanor Ripsen je maakt dat ik vooral de hun hekel zal hebben aan mezelf oh ben ik barbaars vreed tegenover je geweest tegenover jou die in mijn enige troost waard die mij trouw bij stond in al mijn alende die alleen om mij scheen te leiden is dat mijn dank is dat mijn enige vergelding ik heb je verdiend de tacht te verkleinen omdat ze mijn tekort kwam aan het licht brengt op die bekendnis volgden de tederste liefkozingen in de gemoetstemming waarin ze tans verkeerde kon Eleanor zonder moeite elke belofte van haar vergen die haar gewinst voorkwam en op haar verzoek na Marianne zich vast voorigd niemand over de zaak te spreken met de geringste schijnt van bitterheid als zij lucie ontmoeten geen de minste toename van haar afkeer te doen blijken en zelfs Edward mocht het toevall hen doen samen komen niet minder hartelijk te begroeten dan zijn voegorplachten doen het waren zware eisten die hier werden ingewilligd maar als Marianne besefte dat zij een ander onrecht had gedaan kende haar bereid vaardigheid om het weer goed te maken geen grenzen ze vervulde haar beloften van voorzichtig te zullen zijn op een wijze die bewondering verdiende ze luisterde zonder blozen of verbleken naar al wat mevrouw Jennings over het onderwerp te zeggen had verschilde geen enkele maal met haar van mening en zij tot driemaal toe ja bevrouw bij het aanhoeren van Lucie's lof ging ze alleen op een andere stoel zitten en toen mevrouw Jennings het had over Edward's genegenheid koste haar dat enkel een zenuwachtige krant trekking in haar keel deze aan het held haftige grenzen de houding van haar zestig gaf er dan haar gevoel als op zijzelf nu wel tot alles in staat was de volgende morgen werd die held haftigheid nog verder op de proef gesteld door een bezoek van haar boerig die met een diep ernstig gezicht de treurige geschiedenis kan vertellen en berichten hoe het ging met zijn vrouw je hebt zeker al gehoord zei hij plechtig toen hij op plaats genomen van de allergaan aangenaamste ontdekking die gisteren bij ons aan huis heeft plaats gehad ze gaven allen door blikken hun toestemming te kennen verwoorden schinnend ogenblik te onhelvel je schoonzustig ging hij voor het heeft het zich ontsagelijk aangetrokken maar vrouw Ferris ook haar waren allen in een rampzalige toestand maar ik durf toch hopen dat we de stormweerstand zullen bieden zonder dat een van ons totaal bezwijkt die arme Fanny gisteren had zij het de gehele dag op de zenuwen maar ik wilde jullie niet al te ongerust maken Donovan zegt dat er geen reden is iets ernstigst te vrezen haar gestel is sterk en haar geestkracht stelt haar in staat het ergste te dragen met engelen geduld heeft ze alles verduurd ze zegt dat ze van niemand ooit meer iets goed zal verwachten en geen wonder naar zo te zijn bedrogen Zulk een verre gaande ondankbaarheid te hebben ondervonden als vergelding van zoveel vriendelijkheid Zulk vertrouwen uit pure oprechte goed hartigheid had ze die meisjes te logeren gevraagd en klom dat ze vond dat hun wel enige attentie mocht worden bewezen ze waren aardig wist hen zich goed voor te doen en zouden prettig gezelschap voor ons zijn want anders zouden we allebei stellig liever jou en Marianne gevraagd hebben terwijl je lieve gastvrouw zich wijde aan haar dochter en dan op deze wijze te worden beloond ik wou om een liefding zegt Fanny met haar natuurlijke hartelijkheid dat wie je zusters maar hadden gevraagd in plaats van hen hier wacht hij even om bedankt te worden en toen dat gebeurd was praat hij door wat die arme mevrouw Ferris uitstond toen ze het van Fanny het eerst kreeg te horen is met geen woorden te omschrijven terwijl zij in haar trouwe genegenheid zulk een uiterst wenselijke verbindtennis voor hem had weten voor te bereiden kom men toch niet veronderstellen dat hij al die tijd in het geheim met iemand anders was verloofd dat vermoeden kon eenvoudig niet bij haar opkomen wanneer zij me al verdacht van enige bijzondere voorkeur dan was het toch niet hier heen dat die verdenking zich richtte daag, zei ze, dacht ik nu toch dat geen gevaar was te duchten ze was letterlijk ten einde raad we overlechten het samen wat nu te doen stond en ten laatste besloot zij Edward bij zich te laten komen hij kwam dan ook wat toen volgde verhaal ik ongaarne al wat me vrouw Ferris kon zeggen om het bewegen de verloving te verbreken terwijl ze toch werd bijgestaan zoals je kunt begrijpen door mijn redenering en Fanny's smeetbelen het beta niets plicht, genegenheid, alles verloor hij uit het oog ik had nooit gedacht dat Edward zo stijfkoppig, zo ongevoelig kon zijn zij moedig deelde hij mede wat haar plan was als hij trouwde met Jefram Morten ze zei dat zij met een bezitting in Norvig zou schijnken die zonder grondlasting ruim duizend pont in het jaar opbrengt ze bood zelfs aan toen het begon te spannen zijn inkomen op 1200 te brengen terwijl zij aan de andere kant als hij deze ongepaste verbinding is wilde doorzetten hem wees op de onvermijdelijke armoede waardoor dit huwelijk hem zou veroordelen zijn eigen 2000 pont zou alles zijn wat hij bezat verklaarde zij ze wilde hem nooit weer zien en zo weinig zou zijn gezind zijn hem de geringste steun te verleden dat zij wanneer hij een behulp zou kiezen om in zijn onderhoud te voorzien alles zou doen wat hij naar macht stond om te beletten dat hij vooruit kwam hier sloeg Marianne wie je voor ontwaardiging Tans haar hoogtepunt had bereikt de handen in één en Riep goede hemel kan zo iets mogelijk zijn je mocht je waarlijk wel verbazen Marianne antwoord haar broedig over een onverzettelijkheid die zulke argumenten kon weer staan je uitroep is zeer natuurlijk Marianne wilde heftig antwoorden maar zij herinnerde zich haar belofte en hield zich in alles echtig ging hij voor het werd de vergeefs hem voorgehouden het werd zij heel weinig maar dat weinige op de meest besliste toon niets zou hem bewegen zijn verloving te verbreken hij hield zich aan zijn gegeven woord het mocht dan kosten wat het wilde dan heeft hij gehandeld Riepenvoud Jennings die zich niet langer kon stil houden met rondborstige oprechtheid uit als een eerlijk man neem me niet kwalijk meneer Dashwood maar als hij zich anders had gedragen dan zou ik hem een schurk hebben genoemd ik ben ook enigszins bij de zaak betrokken zo goed als u want Lucy Steele is mijn nigtje en ik geloof dat er geen beter meisje in de wereld te vinden geen die het zo goed waard is een beste man te krijgen John Dashwood was zeer verbaasd maar had een kalmige aartijd zou niet licht aanstoord nemen en wend ze niemand te beledigen vooral niet iemand met geld herantwoordde dus zonder enige ergenis te laten blijken ik zou in geen geval oneerbiedig willen spreken van iemand die familie is van u mevrouw ik wil graag naar geloven dat u fraust Steele een zeer verdienstelijke jongen daarmee is waarin dit geval kan toch van een engagement geen sprake zijn en dat zij zich in het geheim heeft verloofd met een jonge man die aan de zorg van haar oma's toeverthoudt de zo nog wel van een zo vermogende dame als mevrouw Ferris dat is toch op zichzelf wel een beetje vreemd maar het spreekt vanzelf dat ik geen ongunstig oordeel vel over het gedrag van iemand die door u wordt gewarteerd mevrouw Jennings we hopen allen dat ze gelukkig zou worden en mevrouw Ferris houding is in alle opzichten zo geweest als men van elke goede moedig die zich van haar plicht bewust is in haar omstandigheden zou verwacht hebben zij heeft zich waardig en groot moeder gedragen Edward heeft zijn eigen lot gekozen en ik vrees dat het niet gelukkig zal zijn Marianna gaf met een zucht die zelf te vrees te kennen en en er is hard bloede bij de gedachte aan edwits gevoelens terwijl zij moeders bedreigingen trotseerde voor een vrouw die hem niet kon belonen en hoe zijn mevrouw Jennings liepen toen af helaas mevrouw het kan tot een treur gebreuk tussen beide Edward werd door zijn moedig voor goed uit haar huis gezonden gisteren is hij vertrokken waarheen weet ik niet en ook niet of hij nog in de stad is want wij kunnen natuurlijk geen navraag doen die arme jongen en wat moet er nu van hem worden zegt u dat wel mevrouw het is droevig om aan te denken gewend aan het vooruitzicht van eenmaal schatrijk te zullen worden ik kan mij geen beklagend zwaardiger toestand voorstellen de rente van 2000 pond hoe kan iemand daarvan leven en als daarbij dan nog moet worden bedacht dat hij door zijn eigen dwaasheid zich de kans liet ontgaan binnen drie maanden een inkomen te bezitten van 2500 pond in het jaar want je vrouw morten bezit 30 duizend ik kan me geen bedroevendere omstandigheden denken we moeten allen met hem meegevoelen te meer daar we geheel onmachtig zijn hem te helpen arme jongen riepenvoud jennings ik weet wel dat hij in mijn huis gerust mag komen slapen en eten en dat zou ik hem zeker vertellen als ik hem zag het is niet zoals het hoort dat hij nu zichzelf moet bedruipen en logeren op kamers of in hotels Eleanor bedankt de huig in haar hart voor die vriendelijke gevoelens Jegens-Edward al kon zij niet nalaten te glimlachen om de vorm waarin deze werden uitgedrukt als hij maar even goed voor zichzelf wat willen zorgen zei John Dashwood als al zijn vrienden geneigd waren voor hem te doen dan zou hij nu zijn natuurlijke positie hebben ingenomen en aan niets gebrek hebben gehad maar zoals het nu is kan niemand hem helpen en nog iets hangt hem boven het hoofd welhaast het ergste van alles zijn moeder geeft besloten en ik vind dat zeer natuurlijk van haar nu al dadelijk die bezitting aan Robert te schenken die van Edward kunnen zijn als hij zich naar haar voorwaarde had willen schenken toen ik haar vanmorgen verliet was ze bezig met haar zaakwaarnemig hierover te spreken nu zijn me vrouw Jennings dat ze nu haar wijze van vraag nemen wie dat doet op zijn eigen manier de mijne zou het denk me niet zijn de ene zo onafhankelijk te maken omdat de andere mij het geergert Marianne stond op en ging de camera uit wat kan meer verbittering wekken in iemands gemoet ging John voor het dan zijn jongere broedig in het bezitten zien van haar goed dat zij een eigen nom had kunnen zijn Arme Edward ik beklaag hem van harte na nog een paar minuten te hebben gewijd een dergelijke ontboezingingen dan mijn afscheid en vertrok met haar haalde verzekering aan zijn zusters dat Fanny's ongesteldheid niet van ernst geaard was en dat ze zich dus niet ongerust behoefte te maken de drie dames bleven achter voorkomen eens gezind in hun gevoelensdipmaal althans wat het gedrag bedrof van mevrouw Ferris de Dashwoods en Edward Mariannes voor ontwaardiging barstelos zodra hij de camera uit was en daar herheftigheid het voor Elinor onmogelijk en voor mevrouw Jennings onnodig maakte terughouding te bedrachten gavond zijn eendrachtig en met grote levendigheid uiting aan een afkeuring van het ritaal Einde van hoogstuk 37 Hoogstuk 38 van gevoel en verstand deze liepevoxopname behoort tot publieke domein opname door Anna Simon gevoel en verstand door Jane Austen Hoogstuk 38 Bevrouw Jennings prees Edward's gedrag met grote warmte maar alleen Elinor en Marianne beseften de waren verdiensten ervan zij alleen wisten hoe weinig hem verlockte tot ongehoorzaamheid en hoe gering de toost was die hem overbleef bij het verliezen van vrienden en voortuin buiten de zekerheid goed te hebben gehandeld Elinor was vervuld van blijde trots om zijn rechtschapenheid en Marianne vergaf hem al zijn wandaden uit medeleiden met zijn straf maar hoewel na deze openelijke ontdekking het oude vertrouwen tussen hen was teruggekeerd was hij toch niet in onderwerp waarover zij gane spraken als ze alleen waren Elinor vermet het uit beginzel daardoor Mariannes al te vuurige al te stellige verzekeringen licht kon leiden tot een te aanhoudend verwijnen van haar gedachten bij de voorstelling van Edward's blijvende genegenheid voor haarzelfen welke zij liever van zich wilde afzetten en Marianne ontsocks spoedigde moed als zij proogte te spreken over een onderwerp dat haar altijd een ontevreden gevoel gaf met zichzelf door de vergelijking die het wel moest oproepen tussen Elinor's gedrag en het haren het treffende van die vergelijking gevoelde zij ten volle toch dit noopte haar tans niet tot inspanning zoals haar zuster had gehoopt het ging gepaard met de pijn van een aanhoudend zelfverwijt waarin zij bitter betwoerde zich te voeren nooit te hebben ingespannen toch het wacht enkel de kwelling mede van berouw zonder hoop op verbetering haar geest was zo zeer verslaapt dat zij het nog steeds onmogelijk waande haar kracht te beproeven en daardoor te meer ontmoedigd werd in de eerst volgende paar dagen vernamen zij niets nieuws nog uit Harley Street nog uit Bartlett's Buildings bouwen wel ze reeds zoveel van de zaak wisten dat mevrouw Jennings genoeg te doen zij hebben gehad met het verder verbreiden van die kennis zonder naar meer te verlangen had zij dadelijk besloten zodra ze kon haar nichten een bezoek te brengen om hen te troosten en navraag te doen en alleen een grotere toe loop van bezoek dan gewoonlijk had haar verhinderd dat planten uitvoer te brengen de derde dag nadat het bericht hun ter oren was gekomen was een prachtig zondag die velen uitlockte tot een bezoek aan Kensington Gardens hoewel het nog slechts de tweede week was van maart tot die bezoekers behoorden ook mevrouw Jennings en Eleanor toch Marianne die wist dat de Willebees weer in de stad waren en altijd bang was hen te ontmoeten wilde liever thuis blijven dan zich vertonen op een plaats waar zoveel mensen bijeen kwamen een goede kennis van mevrouw Jennings voegde zich bij hen zodra zij het hek waren binnen gegaan en het speed Eleanor niet dat zij hun gezelschap bleef houden en druk doorpraten met mevrouw Jennings zodat zij zelf rustig kon nadenken de Willebees zag ze niet Edward even min en een tijdlang vertonen zich niemand die om enige reden zij van ernstige of vrolijke aard haar belangstelling kon wekken eindelijk echter werd zij tot haar verwondering aangesproken door de oudste jevrouw Steele die hoewel een weinig verlegen kijkend toch haar genoegend te kennen gaf hen te zien en aangemoedigd door mevrouw Jennings buitengewone vriendelijkheid haar eigen gezelschap een poosje verliet om zich bij hen te voegen mevrouw Jennings fluisterde Eleanor haastig toe zie dat je alles te weten komt kind ze vertelt je wat je wilt als je maar vraagt je ziet wel ik moet bij mevrouw Clark blijven het trof gelukkig voor mevrouw Jennings nieuwsgierigheid en die van Eleanor even eens dat Anne alles wel wilde vertellen zonder gevraagd te worden want anders hadden ze niets vernomen ik ben zo blij dat ik u hier tref zei je vrouw Steele haar vertrouwelijk in de arm neemt want ik verlang de juist erg om u eens te spreken en met zachtere stem voegd ze erbij mevrouw Jennings heeft zeker al alles gehoord is ze boos? op u geloof ik het geheel niet dat treft en Lady Middleton is die boos dat lijkt me haast niet mogelijk wat ben ik daar blij om oh lieve deugd wat heb ik al niet uitgestaan ik heb Lucy nog nooit van mijn leven zo woedend gezien ze hield bij hoog en laag vol dat ze nooit weer een hoed voor mij zou opmaken of wat ook voor mij doen zolang ze leefde maar het is nu alweer peingetrokken en we zijn weer best de maatjes zie je eens die strik op mijn hoed heeft hij gemaakt gisteravond heeft ze der veer opgezet kijk nu lacht u ook alweer om mij maar waarom zou ik geen roze mogen dragen ik kan toch niet helpen dat het de lievelingskleur van de dokter is ik zou het waarlijk niet hebben geweten dat hij aan die kleur boven alle anderen de voorkeur geeft als hij het niet zelf gezegd had mijn nichjes hebben me toch zo geplaagd ik zeg wel eens ik weet niet waar ik mijn gezicht zal bergen wanneer zij beginnen zo was afgedwaald tot een onderwerp waarover Eleanor niets had te zeggen en vond het ze geraden tot het eerste terug te keren hoereens juf had dashwood zij zeer gevierend de mensen mogen nu zeggen wat ze willen van dat meneer Ferris beweerd had dat hij Lucy niet wil hebben maar daar is niets van aan hoor en het is schander dat er zulke lelijke praatjes worden rondgestrooid wat Lucy zelf ook van vond andere mensen hadden volstrekt niet nodig dat maar zo voorwaar aan te nemen ik heb in de verste verte niets van die in aard gehoord ze Eleanor dat kan ik u verzekeren oh zo niet maar het werd toch verteld dat weet ik zeker en door verschillende mensen want in van Godby had tegen je vrouw Sparks gezicht dat niemand die bij zijn verstand was kon verwachten dat meneer Ferris iemand als je vrouw Morten die 30.000 pond mee brengt zou laten lopen voor Lucy Steele die geen cent bezat en dat hoorde ik van je vrouw Sparks zelf meneer Richard zij trouwens ook al als het er zo voor stond dan was hij bang dat meneer Ferris ons niet zitten en toen het werd zich in geen 3 dagen bij ons vertoonden wist ik zelf niet wat ik ervan moest denken ik geloof dat Lucy in haar hart ook alles al had opgegeven want we gingen woensdag weg bij je broer en donderdag vrijdag en zaterdag kregen we hem niet te zien en we wisten ook niet wat er met hem gebeurd was eenmaal dacht Lucy erover hem te schrijven maar dat kon ze toen toch weer niet van zichzelf verkrijgen nu maar vanmorgen is hij dan toch gekomen juist toen we thuis kwamen uit de kerk en toen kregen we alles te horen dat hij woensdag in Harley's 2 dat moet komen en hoe zijn moedig en allemaal hem hadden willen praten en dat hij rond uit het gezicht hij hield van niemand dan Lucy en hij wilde Lucy hebben en geen ander en dat hij er zo ellendig over geweest was dat hij zo als hij uit zijn moeders huis kwam de paard was gesproken en de stad uit was gereden ik weet niet meer waarheen en dat hij de hele donderdag en vrijdag daar ergens in logement was gebleven om zich erover heen te zetten en toen hij alles nog eens weer goed overdacht had zei hij leek het hem zo nu hij geen geld had en niets in de wereld bezat dat het tegenover haar niet goed zou zijn als hij haar gebonden hield door die verloving omdat zij erbij zou verliezen want hij bezat niets dan 2000 pond en kon niets meer verwachten en als hij predikant zou worden waar hij over dacht dan werd er toch maar hulp prediker voor eerst en hoe zouden ze dan moeten rondkomen hij vond dat voor haar een te treurig voor uitzicht en hij vroeg haar als ook maar het minst er toe geneigd was er een eind aan te maken en dan zou hij wel voor zichzelf zien hoe hij er kwam dat hoorde ik hem alles duidelijk zeggen en het was enkel om haar en voor haar best wil dat hij hem woord zei over afmaken niet om hem zelf ik verzeker u heilig dat hij zich geen woord liet ontvallen van dat hij genoeg van haar had want dat hij liever met die van Moorten zou trouwen of zoiets maar natuurlijk Lucy wou van het al het niets horen dat zij zijn dadelijk met nog een hele onmaal van verliefde praatjes enzo oh u weet wel dat kan je zo niet over vertellen ze zei ze dachten niet over om het af te maken want ze komen met hem best van een klein inkomen leven en hoe weinig hij ook bezat ze zou blij zijn als ze het kreeg of zoiets dat kon u zich wel voorstaan nu toen was zij in de wolken natuurlijk en praat daarover wat ze nu zouden beginnen en ze spraken af dat het zo gauw mogelijk zou zien de wijding als geestelijke te ontvangen en dat ze zouden wachten met trouwen tot hij als predikant zou worden aangesteld toen kon ik niet meer horen want mijn nichtje riep van beneden dat mevrouw Richardson één van ons beiden in haar koet mee naar Kensington Gardens woord nemen dus moest ik wel in de kamer gaan en hen stooren om Lucy te vragen of zij misschien wel gaan maar zij wou Edward niet alleen laten dus liep ik gewoon naar boven om een paar zijde kousen aan te trekken en nu ben ik hier met Richardson's ik begrijp niet wat u bedoelt met hen stooren ze ellener u waart toch met hen in dezelfde kamer niet waar? wel nee hoe komt u erbij? heren jevrouw Tashwood denkt u dat zulke verliefde luifrijen maar anderen bij zijn oh foei nee ik dacht dat u wel beter wist hierbij lachten ze gemaakt nee nee ze zaten samen in de salon en ik hoorde alles omdat ik aan de deur stond te luisteren maar heb u dan nu riep en er voor mij herhaald wat u zelf hebt gehoord doe het te luisteren aan de deur het spijt me wel zeer dat ik dit niet eerder heb geweten want ik zou stelig hebben geweigerd uit uw mond bijzonderheden te vernemen die u zelf weet niet behoorden te weten hoe komt u zo oneerlijk zijn tegenover u zesig? oh kom wat doet dat dan nu toe? ik stond alleen maar bij de deur en ik hoorde wat ik wil opvangen ik weet zeker dat Lucy tegenover mij precies hetzelfde zou hebben gedaan want een jaar of wat geleden toen ik altijd geheim had met Martha Sharpe vond ze er niets in zich in de kast te verstoppen of onder de schoorsteen om af te luisteren wat wij elkaar vertellen Eleanor proogde over iets anders te spreken maar je vastiel kon geen twee minuten afblijven van het onderwerp dat haar op dit ogenblik vervulde et wordt spakker van Gauw naar Oxford te gaan zei ze maar voor eerst logeert hij een palmal nummer 14 wat een akelig mens toch die moeder van hem en uw broer en zuster waren ook lang niet aardig maar tegen u wil ik van hen geen kwaad zeggen ze stuurden ons toch nog naar huis in een eigen rijtuig dat was meer dan ik verwachtte ik was maar bang dat uw zuster ons naar die mooie nalenboekjes zou vragen die ze ons voor een paar dagen had gegeven maar niemand zei er niets van en ik stopte het mijne weg Edward zegt dat hij nu een post in Oxford moet werken dus daar blijft hij nu een tijdje en zo gauw hij dan maar een bischop kan vinden wordt hij gewijd ik ben benieuwd in welke plaats hij dan wordt aangesteld oh jee hier begon ze te giegelen ik wet dat ik weet wat mijn nichjes zullen zeggen als ze ervan woeren dan willen ze dat ik aan de dokters zal schrijven om voor Edward een goed woordje te doen dat weet ik stelig maar ik zou het niet doen al was het ook nog zo verbeeld je zal ik tegen hen zeggen ik begrijp niet waar jullie het vandaan haalt ik aan de dokters schrijven sta je voor nu ze erner er is altijd goed op alles te zijn voorbereid uw aandoord heb je te minstens te klaar je vrouw Steele wil de verder doorgaan op dat onderwerp maar daar zijn haar eigen gezelschap nu zo aankomen is geen iets anders haar meer dringend oh jee daar komen de Richardsens aan ik had u nog een heleboel te zeggen maar ik mag ze niet langer in de steek laten zijn deftige lui hoor hij verdient geld als water en ze hebben eigen rijtuig ik heb nu geen tijd om met een vrouw Jennings zelf te vertennen maar zegt u haar maar dat ik blij ben dat ze niet boos op ons is en lid inmiddels dan ook niet en als u en uw zuster misschien eens zou het moeten weggaan en vrouw Jennings graag wat gezelschap heeft dan zouden we met plezier bij haar komen zolang ze maar wil ik denk niet dat Lady Middleton ons ditmaal nog weer verzoeken zal nu tot ziens het spijt bij dat u vrouw Marianne niet hier was u wilt haar wel van mij goed heeden heb je die dunne japon met de moestjes aan was u niet bang dat het goed zou scheuren met die bezorgde vraag nam ze afscheid want ze had nog slechts even de tijd om een vrouw Jennings goede dag te zeggen eer me vrouw Richardson haar kwam afhalen en Eleanor bleef achter met de wetenschap van het een en ander dat haar stof tot nadenken gaf hoeveel ze weinig meer vernomen had dan het geen zee reeds instilte zelf voorzien en overlecht had Edward's huwelijk met Lucy zond even vast en het tijdstip daar vol trekking ervan bleef even onzeker als hij verwacht had alles hing af precies zoals hij had gedacht van de mogelijkheid dat hem een predikantsplaats zou worden aangeboden iets waarop voorlopig niet de minste kans bestond zodra ze weer in het rijtaag zaten wilde mevrouw Jennings alles hoeren maar daar Eleanor zo min mogelijk dingen wilde verder vertellen die om te beginnen door ongeoorlofde middelen te haren kennis waren gekomen beperkte ze zich dat de korte mededeling van die bijzonderheden welke ze begreep dat Lucy terwille van haar eigen waardigheid garne algemeen bekend zou zien zat niet anders te berichten dan het voortduion van de verloving en de middelen die zouden worden aangewend om het einde ervan te bespoedigen het ging mevrouw Jennings het zeer natuurlijke antwoord ontlockte wacht aan tot hij een predikantsplaats krijgt ja dat weten we allemaal wel waarop dat uitloopt dat houden ze een jaar vol en als we dan zien dat het niets helpt nemen ze