Henk Akkermans over black swan events - Tilburg University
Dat er weer een betaalautomaten niet doet, dat WhatsApp er een tijdje uit ligt, dat er een netwerken niet doet, dat internetbankieren problemen geeft, dat noemen we het maar op iets waar altijd wel technologie in zit, maar waar we echt op leunen, wat infrastructuur is, wat we continu nodig hebben, dat dat het niet doet. En omdat het in allerlei verschillende sectoren zit en ook altijd maar even duurt, soms langer, direct berrinetwerk, dat had er een paar dagen uit. En dus heel gefragmenteerd, dus lijkt het op ruis, maar de onderliggende trend is wel degelijk onontkommbaar, namelijk dat de infrastructuur die wij nodig hebben om onze samenleving met z'n allen in in de wereld te laten draaien, die ligt er steeds vaker uit. Nou ja, kijk, dat zijn wat ze noemen black swan-events, dus heel onverspelbare gebeurgenis waar niemand over nagedacht heeft, en die ieder voor zich een hele grote onwaarschijnlijkheid hebben. Heel kleine kans dat ze gebeuren, maar dat er zoiets gebeurt, is reëlerwezig. Dus ja, ik verwacht het wel, ja, het is een reële kans dat dat gebeurt, je kunt er eigenlijk wel van uitgaan, dat er een of andere digitale ramp zal voorkomen. We zijn er al dit bij geweest, je kon even een tijdje niet bellen, of tenminste helemaal geen internetverkeer in de Rotterdamse haven, dan hoeft er maar één superkerker de verkeerde kant op te gaan, gastlekken komen op de havenklap voor, energieproductie, energetristijdsproductie, je begevend helemaal uitvalt, voordat daar excusele motoren bij vallen, en wat dan hebben we het over een ramp, dat kan zomaar een keer gebeuren op het moment dat er op een schakel van gebeurt, iets van digitaal naar fysiek gaat, waardoor fatale overvallen plaatsvinden. Ontvrichten voor de economie zeker, ja. Zijn er oorzaken aan te wijzen? Ja, een paar van de handliggende, een paar wat minder voor de handliggende, voor de handliggende oorzaken, zei ja, de wereld wordt steeds ingewikkelder, dat is een dood toenig, maar we zijn met z'n allen met veel meer. Wat minder voor de handliggende oorzaak is, denk ik, het feit dat we tegenwoordig alles in diensten hebben, en in diensten zijn verschillende partijen die samen wat maken.  Dus of je nou een IT-dienste hebt of een bankerendienst, zijn verschillende partijen moet het allemaal samen maken, dat betekent dat de bulk eigenlijk geautomatiseerd gaat en dus nul menselijk interferentie behoeft, maar het grootste gedeelte, daar hebben we niet over, zijn die kleine problemen van 1 of 2 procent en die, als daar wat meer in gebeurt, dan gaat dan gauw de zaak plat. Juist omdat je van 1 procent fouten naar 2 procent fouten gaat, betekent dat er twee keer het koncentre nodig is, twee keer het aantal monteurs, twee keer, en dat is 100 procent meer en dat trekken we vaak niet. Dus dat soort dynamische effecten, dus dat een klein tikje hier al gauw via paar tikjes elders leidt tot een groot sneeuwbal effect, dat hebben we met z'n allen heel erg onderschat. Dat is in de fabriekswereld, in de productie, in de fysieke goede wereld, een stuk minder groot dan in die dienstenwereld waar we nu leven. Kunnen we er iets aan doen? Ja, om te beginnen in de gaten te hebben, dat is al heel belangrijk, heel veel van deze problemen ontstaan, dat dat men te weinig ziet. Het is eigenlijk een soort van tsunami of aarbeving die heel lang, zeg maar, tektonische plaatdruk heeft, maar dat zijn dan geen fysieke platen, maar ergens een proces wat op spanning staat. En in één keer komt dat los en knalt op je af. Nou ja, net zo goed als we die aarbevingen kunnen monitoren, zo kunnen we dit soort zaken ook monitoren, maar dat bevraagt om een echte bewust te zoeken naar. En het andere wat we aan kunnen doen is veel meer op robustijd, op kwaliteit, op zorg dat dingen goed geregeld zijn sturen, daar waar we eigenlijk al die diensten, en dan hebben we het over 70-80% van onze economie vooral goedkoop moesten hebben, dat is makkelijk en voor de grote hap, en 98% is toch goed, wat zul je nou over die 2%? Dus in al onze utiliteiten, of nou de vroegende PTT, nou de KPN was, of het zijn de energiebedrijven of het zijn de banken, in al die omgeving hadden we vroeger wat ze dan noemen gold-plated solutions, echt alles 3-double dwars uitgevoerd en redendant, nu moet het allemaal stuk goedkoper, dat betekent dat alle buffer-capaciteit, alle mogelijkheden om te corrigeren, er een beetje uitgesneden zijn. 