Kleine Dorrit | Charles Dickens | Literary Fiction | Audiobook full unabridged | Dutch | 15/29
32e hoofdstuk van deel 2 van kleine Dorrit van Charles Dickens, vertaald door AG van Tricht. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten, opname door Marcel Koenders. Maggie zat met een grote witte muts op, waarvan de donkere, geplooide stroken dat gedeelte van haar gezicht verborgen, dat zij niet bij haar werk gebruikte, dicht bij het venster. Door die stroken en het onbruikbare oog was zij van haar moedertje gescheiden die tegenover het venster zat. Het geloop en het geschuifel op het plafijsel van de binnenplaats was veel verminderd sinds de voorzitterstoel bezet was. De gevangenisbewoners verenigden zich bij de muziek in de kantine. Een paar die geen muzikale aandacht bezaten of hier portemonnaie ledig was, slenterden nog rond. En hier en daar zag men een bedroefde vrouw afscheid nemen van een gevangenen die nog niet aan zijn nieuwe toestand gewend en dien te gevolgen erg nierslachtig was. Maar daarvan namen de ouderen evenweinig notitie als van de spinnewebben en allerlei onogelijk gedierten dat zich in de hoekenschijl hield. Het was nu het rustigste oogomlik van de dag, bijna zo rustig als des nachts wanneer de bewoners vergetelheid zochten in de slaap. Nu en dan kondigde een luidaplaus op de tafeltjes in de kantine aan dat er weer een stukje muziek geëindigd was of dat de gezamenlijke kinderen zich verblijden over een toespraak van hun allervader. Soms ook verkondigde een diepere toon dan de gewone de luisteraar, dat een zanger die op een bastem boogde, op het blauwe water, op het jachtveld, op de bergen of over de heide rondzwierf. Maar de directeur wist wel beter en had hem achter slot en grendel. Toen Arthur Clenham opstond om naast kleine dorret te gaan zitten, beefde zij zo dat zij moeite had om haar naald te blijven vasthouden. Clenham legte zacht zijn hand op haar werk en zij, lieve kleine dorret, laat mij het weggeleggen. Zij liet hem begaan en klemde de handen zenuwachtig in elkaar, maar hij maakte zich van een ervan meester. Wat heb ik je in de laatste tijd weinig gezien, kleine dorret. Ik heb het erg druk meneer. Ik hoorde vandaag toevallig dat je bij die goede mensen in mijn buurt geweest bent. Waarom ben je toen niet bij mij gekomen? Dat, dat weet ik niet. Of liever ik dacht dat u het ook druk zoud hebben.  In de regel heb je tegenwoordig erg druk niet waar. Hij zag haar tere gestalte beven. Hij zag hoe zij de ogen neersloeg toen haar blik even de zijnen ontmoeten. En dit wekte zowel zijn bevreemding als zijn medeleiden op. Hoe ben je zo anders dan vroeger mijn kind? Zij kon het beven nu niet meer bedwingen. Zagjes trok zij haar hand uit te zijn, legde die in haar andere hand en bleef zo met gebogen hoofd en overal haar leden bevenden vormzitten. Mijn eigen kleine dorret zei Klenem op medeleidende toon. Zij barsten in tranen uit. Maggie keek plotseling op en staarde wel een munit in de richting van haar moedertje, maar zij niets. Klenem wachtte enige tijd voor hij weer sprak en zij toen, ik kan je niet zien schrijden. En toch hoop ik dat die tranen voor lichting zullen brengen aan je overkropt gemoet. Ja, dat doen ze meneer, dat doen ze. Ik was er wel bang voor dat je je het gebeurde van zo even te veel zoud aantrekken, maar het betekent niets. Het was alleen ongelukkig dat ik juist hier was. Drog die tranen, nu maar gauw. Het geen is voorgevallen, is geen tran van jou waard. Zo'n onbetekenend voorval mag wat mij betreft vijftig maal per dag herhaald worden, als het jou, een minuut verdriet, kon besparen kleine dorret. Zij begon weer moediger te worden en antwoorden nu weer op haar gewone toon. U bent zo goed, maar al was er niets in waarover ik mij behoefde te bedroeven, of te schamen, het is zo'n slechte beantwoording van uwe. Pst, zei Klenem, glimlachend, en raakte even haar lippen aan met zijn hand. Jij, die aan alles denkt, zich alles herinnert, mocht niet aan het vergeten achterheid gaan leiden. Moet ik er je aan herinneren, dat ik niet anders ben en ooit geweest ben, dan een vriend, op wie je volkomend kunt vertrouwen. Herinner je je dat, kleine dorret. Ik doe er mijn best voor, anders zou ik zo even, toen mijn verdwaasde broeder hier was, mijn belofte verbroken hebben. U zult wel een aanmerking nemen, dat hij hier in deze omgeving is grootgebracht en dus niet al te hard over hem oordelen. Arme jongen, bij deze laatste woorden sloeg zij de ogen op en keek hem aandachtiger aan dan zij tot nu toe gewaagd had te doen.  U bent toch niet ziek geweest, meneer Klenem, vroeg zij met een plotselingverandering in haar toon. Nee, hebt u dan te hard gewerkt of onaangenaamheden gehad, haar toon verriet angst. Klenem wist niet goed wat hij hierop zou antwoorden. Om je de waarheid te zeggen, gaf hij eindelijk toe. Ik heb wat zorgen gehad, maar die zijn nu voorbij. Is dat zo duidelijk aan mij te zien? Ik moest wat meer geestkracht, wat meer zelfbeheersing aan de dag leggen. Ik meende dat ik die bezat, maar ik moet bij jou in de leer gaan, merk ik wel. Wie zou mij die beter kunnen leren dan jij? Hij dacht geen ogenblik dat zij in hem zag wat geen ander in hem zien kon. Hij dacht geen ogenblik dat er in de gehele wereld geen paar ogen was dat hem in het zelfde licht zag als de haren. Maar dit herinnert mij dat ik je iets wilde vertellen ging hij voort. En daarom zal ik het mijn gezicht maar niet kwalijk nemen dat het mij vertelt dat ik vergetende hoe bevoorrecht en en genoegend voor mij kleine dorret in vertrouwen te mogen nemen. Laat ik je dan eens vertellen dat ik vergetende hoe bezadigd en hoe oud ik al was en dat de tijd voor zulke dingen voor mij is voorbij gegaan gedurende de velen eentoonigen en weinig gelukkige jaren die ik in het buitenland heb doorgebracht dat ik dit alles vergetende mij inbeelde op iemand verliefde zijn. Ken ik haar meneer voor kleine dorret? Nee, mijn kind. Is het soms de dame die ter wille van u zo vriendelijk voor mij geweest is? Flora, nee, nee, dacht je. Ik heb dat nooit gedacht, zei kleine dorret, meer tot zichzelf dan tot hem. Ik was er alleen maar een beetje verbaasd over. Nu, hernam Klenem, in gedachte verwijlende, bij de avond toen het tot hem was doorgedrongen dat hij als zoveel oudere man had afgedaan met zulke tedere aandoeningen. Ik zag mijn dwaling in en dacht er eens over. Heel ernstig en werd wijzer. Ik telde mijn jaren een snaap en overwoog eens wat ik was. Sloeg een blik in het verleden en in de toekomst en begreep dat spoedig. De grijze haren zouden komen. Ik zag in dat ik de heuvel beklommen had. De vlakke top was overgegaan en nu begon te dalen.  Als hij eens de scherpe pijn gekend had die hij, zo sprekende, haar geduldige hartje aandeed. En dat nog wel terwijl hij zo sprak om haar gerust te stellen. Ik zag in dat de dag waarop dat pasend voor mij geweest zou zijn of goed, of hoopvol, of gelukkig voor mij en voor iemand in betrekking tot mij voorbij is en nimmer zal terugkeren. O, waren hij niet blind geweest? Waren hij niet blind geweest? Had hij de dol kunnen zien in zijn eigen hand en de vrede wonden die hij sloeg in het trouwen bloedende hart van kleine dorret. Dat is nu allemaal voorbij. Ik heb het geheel uit het hoofd gezet. En waarom vertel ik je dit nu? Waarom wijzik je op het grote verschil in jaren dat er tussen ons is, mijn kind? Dat ik de tijd die voor jou eigenlijk pas aangebroken is al zoveel jaren achter mij heb als jij oud bent. Ik hoop omdat u mij vertrouwt omdat u weet dat ik belangstel in alles wat u aangapt dat niets u gelukkig of ongelukkig kan maken zonder het mij die u zo dankbaar ben ook te doen. Hij hoorde hoe haar stem trilde. Hij zag haar ernstige laad. Haar heldeblauwe ogen, het jagen van haar boezem die zij hem zo graag aangebodend zou hebben tot het ontvangen van de dodelijke stoot voor hem bestemd waarna zij stervend zo hebben uitgeroepen. Ik heb hem lief en toch kwam er niet het geringste vermoeden van de waarheid in hem op. Nee, hij zag niets dan het kleine zelf-opoverende schepseltje in haar versleten jurkje en met afgetrapte schoenen in de gevangeniswoning. Een teerkind met een heldenziel in het zwakke lichaam. Het ligt dat hoe langer, hoe meer opging over haar huiselijke omstandigheden maakte al het andere duister in zijn ziel. Zeker kleine dorret om die reden, maar ook nog om een andere. Nu ik zoveel ouder ben kan ik veel beter een vriend en raadgever voor je zijn. Ik bedoel dat je mij zoveel beter vertrouwen kunt en dat de verlegenheid die je tegenover anderen zou het gevoelen, tegenover mij geheel verdwijnen zal. Waarom heb ik je in de laatste tijd zo weinig gezien? Vertel mij dat eens. Ik moet hier zijn. Hier is mijn plaats en heb ik mijn werk. Het is veel beter dat ik hier ben antwoorden zij flautjes.  Dat heb je mij toen op de brug ook verteld en ik heb daar dikwijls aan gedacht. Heb je geen geheimen die je mij zou kunnen toevertrouwen. Wel ligt zou ik je kunnen troosten of de toekomst hoopvoller doen inzien. Geheimen? Nee. Ging enkel antwoorden kleine door het verlegen. Zij hadden fluisterend gesproken. Meer omdat het zoveel zelfsprak bij de onderwerpen die zij bespraken dan uit voorzorg dat Maggie hen niet zou verstaan. Plotseling keek Maggie echter van haar werk op en zij zegt moedertje wat is het Maggie? Als je geen geheimen van jezelf hebt te vertellen vertel hem dan dat van de prinses. Zij heeft een geheim zoals je ook wel weet. De prinses een geheim voor kleine verbaasd welke prinses bedoel je Maggie? Heren hoe is het mogelijk om 10 zo lastig te vallen zijn Maggie? En haar op zo'n manier in het gesprek te halen wie heeft er gezegd dat de prinses een geheim had? Ik niet. Nee, maar niet kwalijk. Ik meende toch te horen. Nee, dat deed ik niet. Hoe zou ik dat kunnen terwijl zij zelf er achter wilde komen? De kleine vrouwtje had een geheim en zat altijd te spinnen en daarom zei de prinses waarom bewaren je het toch daar? Maar de andere zei dat doe ik niet. Ja, wel zei de prinses dat doe je wel. En toen gingen zij samen naar de kast en daar lag het. En omdat zij niet naar het ziekenhuis wilde gaan stierf zij. En hij zei het welmoedertje. Vertel het hem, want het was een echt goed geheim. Dat was het. Riep Maggie schuddende van het lachen. Arthur Keek kleinde door het aan als verwachten hij van haar een verklaring van deze geheimzinnige taal. Maar hij ontstelde want zij heeft een gekleur. Toen zij hem echt ermee deelde dat het niets was dan een sprookje dat zij Maggie eens verteld had en dat er niets in was dat zij niet aan iedereen zou durven vertellen al zei het tenminste nog kende vroeg hij niet verder. Hij kwam op zijn eigen onderwerp terug en verzocht haar vaker bij hem te komen en zich goed te herinneren dat niemand op de gehele wereld meer belang kon stellen in alles wat haar betrof of zich meer verheugend kon in die hij iets doen kon om haar geluk te bevorderen.  En toen zij met warmte antwoorden dat zij dat wist en niemand zou vergeten kwam hij op een tweede kiezeronderwerp terug. Hij had vermoedden dat bij hem was opgewekt. Kleine Dord zij hij haar hand weder in de zijne neemende en zo zacht sprekende dat zelfs Maggie hem niet kon verstaan.  Nog één ding ik heb al lang verlangd je dit te zeggen en slechts op een gelegenheid gewacht duipt het mij niet oevel en neem in aanmerking dat ik wat mijn leeftijd betreft je vader of je oom zou kunnen zijn denk altijd aan mij als aan een veel ouderen man ik weet dat je plicht in je toewijding je altijd roepen in deze kamer en dat niets je daarvan kan afhouden was ik daar niet het verzekerd van dan zou ik jou en je vader al lang verzocht hebben je een meer voegsaam verblijf te mogen verschaffen misschien echter hebt geweld eens belangstelling gevoeld ik bedoel niet dat je die nu voelt of schoon dit niet onmogelijk is voor iemand anders een belangstelling niet onverenigbaar met je gehechtheid aan deze plaats zij was heel bleek geworden en schudde zwijgend het hoofd het kon zijn lieve kleine Dorrit nee, nee, nee zij schudde het hoofd naar elke herhaling van dit woord met een uitdrukking van stille berusting die hij zich nog lang daarna herinnerde het was heel lang daarna tussen dezelfde gevangenismuren in dezezelfde kamer mocht dat ooit het geval zijn vertel het mij dan mijn kind vertrouw mij dan de gehele waarheid toe begrijp dan hoeveel belang ik in je stel en ik zal trachten met al het vuur dat in mij is en met al de achting en vriendschap die ik voor je voel beste lieve kleine Dorrit je een dienst te bewijzen voor je leven oh, ik dank u ik dank u maar, oh nee nee, zijde zij de werkhandjes gevalen en op diezelfde berustende toon van zo even ik dring nu niet aan op vertrouwelijke mededelingen ik vraag alleen onbepaald vertrouwen in mij zou ik dat niet in u hebben in u die zo goed voor mij bent dus je hebt nu niets voor mij te verbergen geen geheim, geen verdriet zij schudde het hoofd maar was heel bleek geworden dus wanneer ik mij vanavond neerleg om te gaan slapen en mijn gedachten keren naar deze droeverplaats terug dat ze zeker zullen doen want ze doen het al tijd zelfs al heb ik je in lange tijd niet gezien dan mag ik verzekerd zijn dat er buiten deze kamer en hen die er gewoonlijk verblijf houden niets is dat het hart van mijn kleine dorrit beangstigd of kweld ja meneer Klinem dat kunt u antwoorden zij en hij herinnerde zich later dat zij wat opgeruimder gekeken had de oude uitgesleterd trap gewoonlijk vlug genoeg om iemand's nadering aan te kondigen kraakte onder een haastige tred en tegelijkertijd werd er een geluid gehoord als van een machine die te veel stoom opeeft toen de naderende bij de deur kwam werkte de machine met dubbele kracht en na aandreklop te hebben scheen zij te zakken en stoom door het sleutel gat te blazen nog eer Maggie de deur kon openen had pengs want die was het die al van buiten geopend en nu stond hij daar zonder hoed waar de harem en keek over klenems en kleine door het schouder heen hij had een sigaar in de mond en bracht een geur van bier en tabak met zich mee pengs de zigeuner zei hij, geheel buiten adem de waarzegger hij bleef hen aanstaar hem en naar hen blazen met een allerzonderlingste uitdrukking op zijn gezicht als of hij minstens de directeur met al de sipeers en de gevangenen onder zijn bevelen had in zijn overgrote zelf genoegzaamheid stak hij zijn sigaar weer in de mond hij was blijkbaar geen roker en deed zulke forse haal waartoe hij het rechter oog dichtkneep dat hij ervan begon te rillen en te hoesten maar zelfs minder in die bui beproefde hij nog zijn geliefkoosde zelf introductie te herhalen pengs de zigeuner waarzegger ik breng de avond in de kantine door vervolgde hij ik heb gezongen meegedaan in wit zand en grijs zand ik kenne hoe genaamd niets van maar dat doet er niet toe ik wil met alles meedoen het doet er toch niet toe als je maar hard genoeg schreven kunt klennem dacht eerst dat hij dronken was maar al heel spoedig merkte hij op dat al had hij wat veel bier gedronken zijn opgewondenheid niet hoofdzakelijk veroorzaakt werd door iets dat uit mout gebroken of uit graan of bestsen gedistileerd was hoe vaart u je vrouw door het vroeg hij ik onderstelde dat u het mij niet kwalijk zou nemen als ik hier eens even een kijkje kwam nemen ik vernam van meneer door het dat meneer klennem hier was hoe vaart u meneer klennem bedankte hem aanstelling en zij de blijte zijn hem zo vrolijk te zien vrolijk zij pengs ik ben erg in mijn hum vandaag meneer maar ik kan maar een ogenblik blijven ze zouden mij dadelijk missen en ik wil niet gemist worden hey je vrouw door het haar maar niet lang genoeg te kunnen aankijken en niet vaak genoeg haar langstelling voor hem te kunnen opwekken en telkens wanneer hij dit deed ging zijn haar recht opstaan als bij een bepaald soort kakken toe ik ben nog een half uur hier geweest ik wist dat meneer door het de voorzitter setel in dan en dacht ik zal er maar eens heen gaan en hem helpen ik behoorde op dit uur eigenlijk in het bloedende hardhof te zijn maar ik kan ze daar morgen ook wel uitzuigen he je vrouw door het zijn kleine zwarte oogjes schitterden als elektrische vonken zelf zijn haren schenen te schitteren toen hij ze opstreek het leek als of hij geheel gevuld was met elektriciteit prachtig gezelschap hier he je vrouw door het zij was bijna bang voor hem en wist niets op zijn vragen te antwoorden en telkens lachten en knikten hij tegen Klenem hij mag er gerust bij zijn je vrouw door het hij behoort tot de onze wij spraken af dat u aan niemand mijn naam zou het noemen maar meneer Klenem maakt daarop een uitzondering hij behoort bij ons vrouw door het de opgewondenheid van de zonderling werkte bijna aanstekelijk op Klenem Amy merkte dit tot haar grote verbazing op en ook dat zij nu en dan een blik wisselden ik zij zo straks ja wat was het ook weer ik ben zo vergeetachtig oh ja prachtig gezelschap hier ik heb ze allemaal getrackteerd hij je vrouw door het heel edelmoedig van u antwoorden zij en zag hen weer een blik wisselen volstrek niet betekent niets ik heb mijn erfdeel gekregen en kan u royal zijn zo is het ik denk dat ik ze hier allemaal eens zal trakteren gedekte tafels op de binnenplaats grote stapels brood manden volpijpen wagenvrachten tabak rosbief een plumpedding voor ieder één per hoofd een kanporter en een pintwijn als zij er lust in hebben en de directeur het goed vindt hij je vrouw door het zijn manier van doen bracht haar zo in de war of liever nog het feit dat Klenem hem schint te begrijpen want elke keer dat hij zich persoonlijk tot haar wende en zijn haar obstreek keek zij Klenem aan dat zij alleen de lippen even bewoog maar geen woord antwoorden maar ik zal gemist worden er dan pengs en ik wil niet gemist worden meneer Klenem wij hebben nog een zaakje samen ja je vrouw door het u zult lang genoeg leven om te weten wat het is ik zij dat ik slagen zou en als u nu even met mij beneden gaat meneer Klenem zult u zien dat ik geslaagd ben goedenavond je vrouw door het ik wens u veel geluk toe je vrouw door het hij schudde haar beide handen en ging puffend en blazend de trap af terwijl Arthur hem zo snel volgde dat hij op de laatste treden over hem hing getuimeld en met hem op de binnenplaats gerold was wat is er vertel in Zhemels naam zij Arthur ging jaagd toen zij op de plaats stonden een ogenblik meneer mag ik u eerst met meneer Ruck in kennis brengen dit zegende die daar stond zonder hoed op ook met een sigaar en ook in een atmosfeer van tabak en bier en of schoon niet zo opgewonden als hij zelf toch in een toestand die vergeleken bij de luidruchtigheid en beweegelijkheid van pengs doffe krankzinnigheid genoemd had kunnen worden meneer Klenem meneer Ruck zei pengs wacht een ogenblik ga eens mee naar de pomp zodra zij daar aankwamen stak pengs zijn hoofd onder de tuid en verzocht meneer Ruck een slink te pompen meneer Ruck voldeedtend volle aan dit verzoek waarna pengs zich druipend en heigend en blazend oprichten en met zijn zakdoek afdroogden zie zo nu kan ik helder denken zei hij tegen Klenem die verbaasd had toegekeken waarachtig haar vader daar in die grote stoel te zien zitten en te horen speechen wetende wat wij weten en zijn dochter daak in die kamer te zien zitten zo armoedig gekleed wetende wat wij weten dat is genoeg om oog sla mij eens op de rug meneer Ruck nee wat hoger zo het over onmiddellijk daarop zag Klenem, hoe pengs daar op het half donkere binnenplein van de Marshallsea over het hoofd en de schoudersprong van de Herr Ruck van Pentenville generaal agent accountant en schuld invoorderaar zodra hij weer klenem bij een knoop van dienstjas bracht hem achter de pomp en haalde al heigend en snuivend een pak papieren uit zijn borsak en te gelijkere tijd kwam meneer Ruck met een pak papieren aantragen wacht zij Klenem u bent iets op het spoor pengs antwoorden met een geluid dat moeilijk te beschrijven is dat zou ik menen komt er iemand door in moeilijkheden hoe bedoelt u dat meneer door iets achtergehouden of onrecht gepleegd te hebben van welke aard dan ook volstrek niet God dank zij Klenem in zichzelf laat nu eens kijken u moet weten waaron pengs snuivend terwijl hij zenuwachtig in zijn papieren zocht en zijn woorden als onder een hoge drukking uit zijn mond kwamen u moet weten waar is de stamboom waar is lijst nummer 4 meneer Ruck oh in orde hier is hij al u moet weten dat u er nog feitelijk geheel klaar gekomen zijn wettelijk zal het nog wel een paar dagen zeg een week duren dag en nacht zijn wij er ik weet niet hoe lang al over bezig geweest hoe lang al meneer Ruck nu, dat doet maar niet u zout mij maar in de war brengen en u mogt het haar vertellen meneer Klenem maar niet voor wij u de toestemming geven waar is u wel begrooting meneer Ruck oh daar heb ik haar al zie hier meneer dit zult u haar hebben mede te delen die man is uw vader van de Marshall C einde van de 32e hoofdstuk van deel 2 33e hoofdstuk van deel 2 van kleine Dorot van Charles Dickens vertaald door AG van Tricht deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten opname door Marcel Koenders zich aan het onvermijdelijke noodplot dat zij in haar gesprek met Arthur Klenem reeds dreigend voor zich had gezien bovendien zich voornemende dan ook van die familie Miegels zoveel mogelijk partij te trekken had me vrouw Gohann eindelijk besloten zich niet meer tegen het huwelijk van haar zoon te verzetten en het was niet alleen haar moederlijk gevoel dat haar daartoe gedreven had maar er waren enige overwegingen die Tevens getuigden van haar slimheid van deze overwegingen was zeker wel de eerste dat haar zoon nooit de minste neiging getoond had haar toestemming te vragen of het geringste wantrouwen aan de dag had gelegd in zijn eigen bekwaamheid om het zonder die toestemming klaar te spelen de tweede was dat het pensioen haar door het dankbare vaderland en een barnacle toegestaan niet meer zou blootstaan vallen van haar zoon wanneer deze getrouwd zou zijn met de dochter van een man in bonus de derde dat de schulden van haar zoon door de aanstaande schoonvader betaald moesten worden vorig het binnentreden van het altarek voegt men bij deze bewegeredenen toch deze dat me vrouw gohann haar toestemming eerst gaf toen zij wist dat meneer migels de zijne verleend had en dat meneer migels verzet tegen het huwelijk de enige hindapaal was geweest dan is het te begrijpen dat de weduwe van weide de commissaris van niets bijzonders wel aanleiding kon vinden om van haar eenmaal genomen besluit af te stappen evenwel onder haar familieleden en kennissen hield zij haar eigen waardigheid en die der Barnacles hoog door ieverig haar eigen bewering ingang te doen vinden dat het toch een grote geschiedenis was dat zij er helemaal door van streek was gebracht dat Henry ongetwijfeld betovert was dat zij zich er zo lang mogelijk tegen het verzet had maar wat kon een moeder doen enzovoort Reeds had zij om de waarheid van haar beweringen te bevestigen hij was een vriend van de familie Miegels niet waren en nu ging zij zelfs zover de familie zelfen daartoe op te roepen bij het eerste onderhoud dat zij meneer Miegels toestond nam zij de houding aan van iemand die, hoewel ontroostbaar toch zo beleefd is te bezwijken voor een onweerstaanbare drang met de grootste beleefdheid en welke manierheid fijnsten zij dat zij het was niet hij die bezwarend gemaakt en eindelijk toegegeven had dat de opovering aan haar kant was niet aan de zijne met dezelfde beleefde behendigheid als een googelaar een kaart wist zij deze valzijt aan de onschuldige mevrouw Miegels op te dringen en toen haar zoon haar aanstaande schoondochter aan haar kwam voorstellen om helsde zij haar zegende wel liefste hoe ben je er toch in geslaagd Henry zo te betoveren ter welzijte gelijkertijd een paar tranen voor oorlogende het planketsel van haar neus in twee kleine pilletjes mee naar beneden te nemen als een kies van haar innerlijk lijden en van de gelatenheid waarmee de zij haar ongeluk droeg onder de vriendinnen van mevrouw Gowan zij lieta zich erg op voorstaan in de grote wereld te verkeeren en daarin veel intieme vrienden te hebben bekleden mevrouw Merdel een eerste plaats en na de toestemming gegeven te hebben achter mevrouw Gowan had nodig deze dame een bezoek te brengen om zichzelf te condoleeren tot dat doel begaf zij zich in een koetsje met één paard in dat gedeelte van Engelands geschiedenis heel onerbiedig de pillendoos genoemd naar de stad het behoorde aan een klein huurkoetsseertje die jezelf op de bok zapt en dag in dag uit de meeste oude dames van Hemt-en-Kort reed het behoorde echter tot de bonbon dat het vehicle met paard en koetsier doorging voor het eigen don van de tijdelijke huurster en dat de verhuurder gedurende de tijd niemand kende dan de tijdelijke eigenares op dezelfde manier als de barnacles van het circumlocutie kantoor de grootste werkgevers van het helal geen ander krawijtje bewerend te kennen dan het geen waaraan zij juist bezig waren mevrouw Merdel was thuis en zat in haar netje van rood en goud met de papagaai op een stokje na zich haar met de kop op zij aankijkende als of hij haar hield voor een prachtig exemplaar van zijn eigen soort vrouw Goan trad binnen met haar veel geliefden groene waaier die het ligt dat op haar blanquetsel viel wat moest temperen lieve mens zij mevrouw Goan haar vriendin na een gesprek over onverschillige dingen met die waaier op de vingers tikkende enige troost dat zaakje van Henry waarover ik je verleden sprak zal nu toch doorgaan wat zeg je daar nu van ik sterf van verlangen na je opinie want je kent de wereld zo goed en bent er zo'n uitstekende vertegenwoordigste van mevrouw Merdel bekekenst de boezem waar de wereld altijd naar keek en na zich overtuigd te hebben dat de uitstelling van meneer Merdel en de londense juleus in orde was antwoorden zij een man die trouwt lieve moet volgens de heersende gewoonte in de grote wereld zijn voortuin herstellen de grote wereld eist dat hij een voordelig huwelijk sluit de grote wereld eist dat hij zich bij zijn huwelijk vrij indricht de grote wereld ziet niet in waarom hij anders zou trouwen stilvogel de papagaai in de kooi veelgelijkende en slechter had bij deze laatste woorden een sreel uitgestoten het kan voorkomen ging me vrouw merdel voort de pink van haar mooiste hand sierlijk krommende waardoor pink en hand nog beter uitkwamen het kan voorkomen dat een man niet jong en elegant meer is wel rijk en vrij ingericht dat maakt natuurlijk een verschil in zo'n geval mevrouw merdel haalde haar blanke schouders op legde de hand op de juwelenuitstelling en hield een kuchje in als of zij er wilde bijvoegen dan zoekt een man er één van die soort toen liet de papagaai weer een sreel horen en terwijl me vrouw merdel haar loonjet opzetten om naar hem te kijken riep zij weer wees toch still vogel maar jonge mannen ging zij voort en als ik spreek van jongen mannen weet je wat ik bedoel lieve ik bedoel hun uit de grote wereld die het gehele leven nog voor zich hebben jonge mannen moeten door een huwelijk een betere plaats in die wereld in nemen of die wereld zal het hun nimmer vergeven dat zij zo dwaas zijn geweest vreselijk werelds klinkt dat niet waar haar loonjet weer opzettende en achter overleunende in haar mesje maar het is de waarheid zij mevrouw gohann met een gezicht als of zij zich op een hoogscedelijk standpunt stelden ja lieve hernam me vrouw merdel gehoefd er ging oogomd aan te twijfelen dat is nu eenmaal een uitgemaakte zaak in de grote wereld daar valt geen woord meer tegen in te brengen leefden wij nog in een natuurstaat hadden wij niets dan een dak van bladeren boven ons hoofd koeien schapen en al zulke schepsels om ons heen in plaats van bankiersrekeningen ik zou dat heerlijk vinden lieve ik houd zo veel van de vrije natuur dat is mij aangeboren ja dan maar wij wonen nu eenmaal niet onder een bladeren dak met koeien en schapen om ons heen ik heb dikwijls grote moeite mijn sparkler dit onderscheid goed aan het verstand te brengen mevrouw gohwan kijk over haar groene wajer heen toen de naam van dat jong mens genoemd werd en antwoorden lieve vriendin je kent de ellendige toestand van ons land die ongelukkige concessies van john barnacle en je weet daarom ook waarom ik zo arm ben als een kerkrabt vulde mevrouw merdel glimlachend aan van mevrouw gohwan zocht naar een vergelijking ik dacht eigenlijk aan zeker iemand uit de bijbel aanyop maar zo goed het zou echter onzin zijn te verbloemen dat er een groot verschil bestaat tussen onze zoons ik mag rust zeggen dat henry talent heeft en Edmund, zeer zeker niet voegde mevrouw merdel erg goed aan toe een talent hernam mevrouw gohwan dat hem al veel deurstelling heeft berokkend oh hemel je weet er alles van lieve vriendin ik moet er mij dus wel bij neerleggen als hij een vrouw zoekt onder de lagere klasse mevrouw merdel was zo verdiept in de beschouwing van haar eigen ronde armen zo uitesgeschikt voor een paar fraaien braceletten dat zij niet onmiddelijk antwoorden eindelijk door de stilte opmerkzaam geworden sloeg zij de armen over elkaar keek haar vriendin met bewonderen zwaardige kalmten vlak in het gelaap en zij opvraagende toon ja, ja en dus en dus lieve vriendin zij me vrouw goan op iets minder lieftallige toon dus zou ik graag van je horen hoe je er over denkt nu barsten de papagaai die na zijn laatste schreeuw op één poot had zitten luisteren in een schaterlag uit bewoog zijn lichaam op zijn beide poten spotend op en neer ging weer op één poot naar het antwoord luisteren en hield de kop zover opzij als hem maar mogelijk was het klinkt misschien wat inhalig te vragen wat die dame meebrengt zijn mevrouw Merdel maar in de grote wereld is men wel wat inhalig lieve voor zover ik kan nagaan zullen Henry's schulden alle betaald worden heeft hij er veel vroeg mevrouw Merdel en keek haar vriendin door het loignet aan nu zo tamelijk denk ik ja dat begrijp ik zo als gewoonlijk juist zijn mevrouw Merdel op haar vertroostende manier en haar vader wil haar een toelage geven van 300 punten en zeerling jaars later misschien een beetje meer maar dat is in italië oh gaan zij naar italië voor Henry's studie je zult wel kunnen raden waarin lieven die akelige kunst dat was waar mevrouw Merdel deed haar best om het gevoel van haar bedroefde vriendin te sparen zeg maar niets meer en dat is alles hernam mevrouw Kovan moedeloos het hoofd schudnende dat is alles als de oude lui eens doodgaan zal een misschien wat meer komen maar wie zal zeggen onder welke beperkende voorwaarden zij kunnen bovendien wel eeuwig blijven leven daar zijn het net mensen naar nu mevrouw Merdel die haar vriendin de grote wereld heel goed kende die wist hoe de moeders en de dochters uit die grote wereld waren wat er op de huwelijksmarkt van de grote wereld verhandeld werd welke prijzen daar besteed werden en welke kuiperijen daar plaats hadden om goed betalende kopers te krijgen hoe er gechaggert en bedrogen werd meende in het diepst van haar omvangrijke boezem dat de zoon van haar vriendin een goede vangst had gedaan evenwel begrijpende wat er van haar verwacht werd en volkomen de betekenis inziende van de fictie die gekoesterd moest worden nam zij die heel voorzichtig in haar rondenarmen en woont erde vereiste doekjes om en is dat alles lieve vroeg zij met een vriendschappelijke zucht wel wel men kan jou niets verwijten in elk geval je moet de geestkracht aan de dag leggen waarvoor je algemeen bekend bent en er je in schikken de familie van het meisje heeft natuurlijk alles gedaan om zoals de advokaten zeggen Henry te hebben en te houden natuurlijk heeft zij dat lieve ik heb alles ertegen ingebracht wat ik kon en dag en nacht erover gepijnst hoe ik Henry van deze verbindenis zou kunnen afbrengen zonder twijfel zul je dat gedaan hebben lieve zijn me vrouw Merdel het heeft niet mogen baten mijn pogingen zijn meslukt en zeg mij nu eens lieve vriendin ben ik verantwoord nu ik eindelijk bezweken ben en toestemming gegeven heb tot Henry's huwelijk buiten de kring van de grote wereld of heb ik onvergevelijk swak gehandeld in antwoord op deze regelrechte uitnodiging verzekerde mevrouw Merdel als een priesteressen de grote wereld dat haar vriendin zeer te beklagen was dat zij een zware proef had te doorstaan en zeker geheel gelouter uit de oven de beproving de voorschijn zou treden en mevrouw Gohwan die natuurlijk door haar versleten gordijntje heenkeek wist dat mevrouw Merdel er van de andere kant ook volkomen door heenkeek ook wist dat de grote wereld er volkomen doorheen zou kijken kwam toch welgemoet en deftig uit het vuur waar zij vrijwillig was ingegaan dit onderhoud had plaats tussen 4 en 5 uur naar middags wanneer de hele buurt van Harley Street Cavendish Square weer gallemde van het lawaai van rijtuigwielen en deurkloppers het was zo ver gevoorderd toen meneer Merdel thuis kwam na de gehele dag bezig te zijn geweest om de goede naam van het Britzenrijk al verder en verder over de wereld te verspreiden voor zover die een status uitgebreide handels ondernemingen en reuzachtige combinatie van kapitaal en slimheid op prijs te stellen want of schoon niemand met enige juistheid kon zeggen wat meneer Merdels eigenlijke bezigheid was behalve geldslaan wist iedereen dat dit de benamingen waren waarmede zijn arbeid bij alle plechtige gelegenheden werd aangeduid en dat men wanneer men beleefd wilde zijn de gelijkenis van de cameel en het oog van de naald maar moest aannemen zonder commentaar voor een man die zulk verheven werk voor zichzelf had weten uit te zoeken zag meneer Merdel er bepaald ordinair uit enigszins als of hij in de loop van zijn handelszaken met een geestelijk veel lagerstaande persoon van hoofd gereld had hij maakte nu zijn opwachting aan de dames na een aller vervelendste wandeling door het gehele huis die geen ander doel scheen te hebben dan te ontkomen aan de tegenwoordigheid van de eerste botelier neem hij niet kwalijk zei hij verlegenstaan blijvende ik dacht dat hier niemand was behalve de papagaai evenwel toen mevrouw Merdel zei je kunt wel binnenkomen en aangezien mevrouw Gohlen juist was opgestaan om heen te gaan kwam hij binnen en ging voor een der venster staan met de handen onder zijn rokspanden zo stevig om elkaar als of hij zichzelf in hechten is nam in deze houding verviel hij onmiddellijk in een dromerij waar uit hij niet wakker werd voor zijn er vrouw hem een kwartier later bij haar automaanerriep hey ja, zei Merdel wat is er wat er is, herhaalde me vrouw Merdel je hebt dus geen woord gehoord van het beklag dat ik deed een beklag ik wist niet dat je je over iets te beklagen had wat is het een klacht over jou oh, over mij wat is er wat heb ik waarover heb je je te beklagen mevrouw Merdel meneer Merdel was altijd verstrooid bovendien terughoudend bang zich te verspreken zodat het enige tijd kostte voordat hij zijn vraag behoorlijk geformuleerd had bij wijze van poging om zich te overtuigen of hij nog de heerdershuis is was hield hij de papagaai zijn wijsvinger voor en deze gaf zijn opinie aan gaande deze quest die te kennen door er eens flink in te bijten u zijn mevrouw Merdel hernam de heerdershuis met de gewonde vinger in zijn mond dat je je over mij te beklagen hebt ja, een klacht die ik al meer geuid heb en waarvan ik de rechtvaardigheid niet beter kan aantonen dan door haar nogmaals te herhalen ik had even goed tegen de muur kunnen spreken ik had mij liever tot de papagaai moeten wenden die zou tenminste geschreeuwd hebben je zou toch niet willen dat ik ook ging schreven vroeg meneer Merdel een stoel neemende ik weet niet of dat nog niet beter zou zijn dan zo voor stommetje te spelen men zou dan tenminste weten dat je je bewust was van het geen er om je heen plaats heeft men kan schreven en dat toch niet zijn mevrouw Merdel antwoorden meneer Merdel met enige verheffing van het stem en zo noors zijn als jij op het ogenblik ja, dat is waar maar als je nu nog eens in duidelijke woorden wens te vernemen welke klacht ik tegen je heb luister dan je moest niet in de grote wereld komen zolang je niet beantwoord aan de eisen die de grote wereld stelt meneer Merdel greep zo woest in de weinige harem die hij nog op het hoofd had dat het scheen als of hij zich zelf daarbij oplichte toen hij uit zijn stoel opsprong wel alle duifels mevrouw Merdel wijs mij iemand aan die meer voor de grote wereld doet dan ik zie je deze woning mevrouw Merdel zie je deze meubels mevrouw Merdel ga voor de spiegel staan en bekijk jezelf mevrouw Merdel weet je wel hoeveel dat alles heeft gekost en wie het heeft gekocht en betaalt mevrouw Merdel en nu kom je vertellen dat ik eigenlijk niet thuis hoor in de grote wereld ik die het geld op zo'n manier rondstrooi ik van wie men zou kunnen zeggen dat dat ik mij elke dag voor een sproeikar met geld laat spannen en de grote wereld daarmee begikt wordt toch niet dadelijk zo heftig meneer Merdel heftig, je zou het me van hoop het maken je weet niet half op welke manier ik beantwoord aan de ijzen die de grote wereld stelt je weet niets van de opofferingen die ik mij dagelijks getroost voor de grote wereld ik weet veel mevrouw Merdel hierop in dat je de aanzienlijkste personen uit het land bij je ontvangt ik weet dat je je beweegt in de grote wereld van het gehele land en ik meen ook te weten niet dat ik er mij op laat voorstaan volstrek niet dat zou belachelijk zijn maar ik weet het wie je daarin steunt meneer Merdel mevrouw Merdel antwoorde de weldoener van de grote wereld zijn donkerrood en gilgelaad afvegende dat weet ik even goed als jij als jij niet een sierraat van de grote wereld waard en ik niet de weldoener dan zouden wij elkaar nooit gevonden hebben als ik het woord weldoener noem dan bedoel ik een persoon die de grote wereld voorziet van allerlei kostbare dingen om te eten te drinken en naar te kijken maar mij te vertellen dat ik er eigenlijk niet in thuis hoor na alles wat ik voor haar gedaan heb na alles wat ik ervoor gedaan heb herhaalde hij met zoveel natruk dat zijn vrouw de oogleden opstoeg na alles alles mij te vertellen dat ik eigenlijk niet het recht heb om mij in te bewegen dat is een mooie beloning en dan mevrouw Merel kan dat je je er meer geschikt voor moest maken door wat meer degageer wat minder geoccupeerd te zijn het is bepaald vulger altijd over zaken te praten zoals jij doet er zo mee te koop te lopen loop ik er mee te koop ja je draagt ze, altijd bij je kijk maar in de spiegel onwillekeur gewen de meneer Merel de ogen in de richting van de dichtst bij zijn de spiegel en vroeg terwijl het onrustig stroomende bloed en naar de slapend steeg waarom iemand tot verantwoording geroepen moest worden voor slechte spijsvertering je hebt een dokter die mij niet helpt nu ja die spijsvertering is onzin ik heb het niet over je spijsvertering ik heb het over je manieren mevrouw Merdel antwoorden haar echtgenoot die gaan jou aan jij zorgt voor de manieren ik voor het geld ik verwacht volstrekt niet van je naam mevrouw Merel zijn nog wat gemakkelijker ging zitten dat je de mensen voor je in neemt of zelfs maar tracht dat te doen ik vraag alleen maar dat je je over niets bekommeren zult of de schijn zult aannemen dat je je over niets bekommert zoals iedereen doet zeg ik ooit dat ik mij ergens over bekommer zeggen nee niemand zou er acht op slaan als je dat deed maar je laat het blijken wat? wat laat ik blijken? vroeg meneer Merdel gejaagd dat zei ik je immers je draagt je zaken je beslommeringen je plannen overal mee naartoe in plaats van ze in de city achter te laten je neemt er te minstens de schijn van aan en dat is al erg genoeg een timmerman zou niet meer geocupeerd kunnen zijn met zijn berekeningen en zijn werk dan jij gewoonlijk toon te zijn een timmerman herhalen meneer Merdel iets inhoudende dat leek op een zucht het zou mij niet schelen een timmerman te zijn en dan beklaag ik er mij over vervolgde deze dame zonder op deze gemene opmerking achter slaan dat je de toon mist die in de grote wereld gebruikelijk is en dat je dat behoorde te verbeteren meneer Merdel als je aan mijn oordeel twijfelt vragen dan aan Edmund Sparkl de deur werd juist geopend en mevrouw Merdel ontdekte het hoofd van haar zoon door Harloniet inward de heer Sparkler die eenvoudig het hoofd naar binnen gestoken had als of hij het huis afzocht naar die zekere jonge dame zonder malekuren liet op deze uitnodiging zijn lichaam volgen en kwam voor zijn vader en moeder staan waarop deze laatste in enige voor hem goed begrijpelijke woorden meedeelde wat de kwestie was de jonge man voelde angstig naar zijn boortje als of dit zijn pols en hij zelf een hypochonder was en antwoorden ik heb er onder kameraden het is over horen spreken Edmund Sparkler heeft er over horen spreken ritme vrouw Merdel triomfantelijk uit natuurlijk iedereen heeft er over horen spreken dit was geen voorbare gevolgtreking want Edmund Sparkl was de laatste persoon om in welke bijeenkomst ook een indruk te ontvangen iets dat er in zijn tegenwoordigheid voor viel of gezegd werd en Edmund Sparkl zal je weet ik ook wel kunnen zeggen hoe hij er over heeft horen spreken zijn me vrouw Merdel haar echt genoot toewuifende met haar meest begunste land ik zou niet kunnen zeggen verklaarde Edmund na al zo even zijn pols betas te hebben wat de aanleiding tot dat gesprek geweest is mijn geheugen laat mij zo verduiveld gauw in de steek maar ik was in gezelschap van de broer van een verduivelde mooie meid wel opgevoerd ook en zonder malekuren en bij die gelegenheid nu laat de zuster maar rusten zijn me vrouw Merdel ongeduldig vertel maar wat de broer zijn de broer die zei geen woord mama antwoorden Sparkl even zwijgens aan mijn jongen als ik maar er was toch iemand die iets zijn het doet er niet toe wie het was ik verzeker u dat het mij ook niet kon schelen zijn Sparkl vertel ons dan wat er gezegd werd Sparkl raadpleegde zijn pols nog eens en voordorde een geweldige inspanning van zijn hersenen kameraden spraken over mijn oude heer dat oude heer is niet voor mij zijde bij die gelegenheid dat mijn oude heer zo net een manier had om ontzettend rijk en knap te zijn pracht exemplaar van Koopman maar ruik naar de winkel draag de winkel op zijn rug zijden ze doet altijd zaken net als een oude klerkoop dat is nu juist mijn klacht zijn mevrouw Merdel opstaande zodat alle linten achter haar aanvlatten geef mij een arm Edmund en breng mij de trap op meneer Merdel pijnste alleen gelaten over een betere verstandhouding met de grote wereld kijk achterin volgens uit negen vensters en scheen negen ledige ruimten voor zich te zien toen hij zich al dus aangenaam had bezig gehouden ging hij naar beneden en bekeek met grote aandacht de carpetten op de benedenverdieping als of het donkere afgeronden waren geheel in overeenstemming met zijn sombere gemoetstemming hij wandelde door alle vertrekken zoals hij altijd deed als of hij zelf de laatste persoon was die er iets mee te maken kon hebben mevrouw Merdel mocht op alle denkbare wijze aan de grote wereld doen weten dat zij die en die avonden in een seizoen thuis was zij kon het toch niet duidelijker en onmiskenbaarder doen dan meneer Merdel toonde dat hij niet thuis was eindelijk liep hij zijn eerste bottelier tegen het lijf en de deftigheid deze loontrekkende juwg hem altijd angst aan weggeblazen door deze grootheid vluchtte hij naar zijn kleedkamer en bleef daar tot hij gesommeerd werd naar beneden te komen en met mevrouw Merdel in haar eigen koepetje naar een diner te rijden en aan dat diner werd hij benijd en gevleid de staat door schapkist balie en bischop maar toen hij alleen thuis kwam door de eerste bottelier ontvangen en uitgeblazen als een smerkkaars zocht hij met een zucht zijn bed op einde van de 33ste hoofdstuk van deel 2 34ste hoofdstuk van deel 2 van kleine Dorrit van Charles Dickens vertaald door A.G.