Negerhut | Harriet Beecher Stowe | Literary Fiction | Talkingbook | Dutch | 17/17
45e hoofdstuk van de negerhut. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Marcel Koenders. Negerhut door Harriet Bietjes Do in de vertaling van C&Mencing. 45e hoofdstuk, naast Rift. De schrijfster is dikwijls door correspondenten uit verschillende gedeelte des lands gevraagd of dit verhaal waarheid bevatten. En op deze vraag wil zij een algemeen antwoord geven. De verschillende voorvallen waaruit dit verhaal is samengesteld zijn groot en deels werkelijk zo gebeurd. En vele daarvan zijn door haar of haar vrienden persoonlijk bijgewoond. Zij en haar vrienden hebben karaktersware genomen welke het evenbeeld waren van bijna alle die hier zijn ingevoerd. En vele der gezechten zijn woordelijk opgetekend, gelijk zijzelf die gehoord of voor waarheid vernomen had. Het voorkomen van Elisa en het aan haar toegeschreven karakter zijn naar het levend getekende schetsen. Van de onwankelbare trouw, godsvrucht en eerlijkheid van Omtom, is meer dan één voorbeeld persoonlijk tot haar kennis gekomen. Eenige der aandoenlijkste en meest romaneske als mede enige der schrikkelijkste tonelen zijn insgelijks uit de werkelijkheid overgenomen. De anecdote dat ene moeder, de Ohio, op het ijs overging is een welbekend feit. De geschiedenis van de oude pru was een voorval dat persoonlijk door een broeder der schrijfster toen commissiereiziger voor een groot koopmanskantoor, The New Orleans, werd bijgewond. Uit dezelfde bron is het karakter van de plantenlegree ontlingt. Van Hems reef haar broeder na het bezoeken zijn er plantage op ene commissiereis al dus. Hij liet mij werkelijk zijn een vuist voelen, die naar een smitshammer of een klomp ijzer geleek. En zijde mij dat die vereeld was door het neerbeuken van negers. Toen ik de plantage verliet haalde ik diep adem, met een gevoel als of ik uit het hol van een menseneter was ontkomen. Dat het roeverglot van Tom ook dikwijls in werkelijkheid een voorbeeld heeft gehad, kunnen levende getuigen door het gehele lamp bevestigen. Men bedenken dat het in alle zuidelijke staten een rechtsbeginsel is, dat geen persoon van gekleurde stam in een proces tegen een blanke kan getuigen. En men zal licht begrijpen dat er zulke gevallen kunnen voorkomen. Waar aan de ene kant een man staat, winsdriften zijn eigen belang te sterk zijn. En aan de andere kant een slaaf, manhaftig of rechtschapend genoeg om zijn wil te wederstaan. Er is werkelijk niets dat het leven van slaaf beveiligt, dan het karakter van zijn een meester.  Gebeurtenissen, te gruwelijk om erbij stil te staan, komen nu en dan ter oren van het publiek. En de aanmerking die men dikwijls daarover hoort maken, is nog gruwelijker dan de zaak zelf. Men zegt, het is zeer waarschijnlijk dat zulke dingen nu en dan gebeuren. Maar zij zijn geen proeven van het algemeen gebruik. Indien de wetent van Nieuw-Engeland zo gesteld waren dat een meester nu en dan een leerknaap kon doodmartelen, zonder dat het mogelijk was hem voor het gerecht te brengen, zou dit dan met evenveel bedaardheid worden opgenomen. Zou men dan zeggen, die gevallen zijn zeldzaam en geen proeven van het algemeen gebruik. Deze onrechtvaardigheid is onafscheidelijk van het stelselder slavernij. Het ene kan niet zonder het andere bestaan. Het openbare en schaamteloze verkopen van bruinen en bijna blanke meisjes, mulatten en quadronen, is door de voorvallen die op het aanhoudend van de parel gevolgd zijn vooral rugbaar geworden. Wij delen het volgende uittreksel mede uit de reden van Mr. Horace Mann, een der advocaaten van de verweerders in dat proces. Hij zegt, in dat gezelschap van 76 personen die in 1848 uit de District Columbia, met de schoener de parel poogde te ontvluchten, welke officieren ik in hun verdediging bijsta, bevonden zich verschrijnende jonge en gezonde meisjes, wie gestalte en gelaadstrekken, die bijzondere aantrekkelijkheden bezaten, die kennis op zo hoge prijst stellen. Elisabeth Russell was een van deze. Zij viel ter stond in de klauwen van de slavenhandelaar en werd tot de markt van New Orleans gedoemd. De harten van die haar zagen werden door medeleiden met haar lot getroffen. Zij boden 1800 dollars om haar los te kopen en sommige waren er die zoveel aanboden dat zij naar die gift niet veel zouden hebben overgehouden. Maar de duivelachtige slavenhandelaar was onverbiddelijk. Zij werd naar New Orleans gezonden. Maar toen zij halfweg daarheen was, had godbar marktigheid met haar en schonk haar een plotselingen dood. Er waren twee meisjes, Edmundson geheten, in hetzelfde gezelschap. Toen zij naar dezelfde markt gezonden werden, ging een andere zuster naar de vleeshal. Om de ellendeling, wiens eigendom zij waren, om godswil te bidden, zijn er slachtoffers te sparen. Hij kortswelde met haar, zeggende welke fraaie kledrum en meubelen zij zouden hebben. Ja, zeiden zij, dat mag goed zijn in dit leven. Maar wat zal er in het volgende van haar worden? Zij werden ook naar New Orleans gezonden.  Maar zij werden na de hand voor een onzagelijke handsoen losgekocht en teruggebracht. Is het hieruit niet duidelijk dat er van de geschiedenis van Emiline en Kessie vele voorbeelden bestaan? De rechtvaardigheid van plichtesschrijfster ook te zeggen dat de rechtschapenheid en edelmoedigheid aan Sint Clair toegeschreven niet zonder voorbeeld zijn. Gelijk de volgende anekdote zal bewijzen. Enige jaren geleden kwam Tessin Sinetti, een jong heer uit het zuiden, met een begunstigde slaaf, die van knap af zijn lijfbediende geweest was. De slaaf reed deze gelegenheid aan om zich zijn vrijheid te verschaffen en nam zijn toevlucht onder de bescherming van een kwaker, die zich in zaken van die aard zeer bekend had gemaakt. De eigenaar was ten hoogste verontwaardigd. Hij had de slaaf altijd met zoveel toegeveligheid behandeld en zij vertrouwen op dienstgehechtheid was zo groot dat hij geloofde dat deze door kunstgepend verleid moest zijn geworden om tegen hem op te staan. Hij ging in blakende gramschap naar de kwaker, maar was zo billig en rechtschapend van denkwijs dat hij zich door de redenen van deze man spoedigd tot bedaren liep brengen. Hij zag nu ene zijde van de zaak waarvan hij nog nooit gehoord waaraan hij nog nooit gedacht had en hij zeide, de kwaker ter stond dat hij, al zijn slaaf, in zijn gezicht wilde zeggen dat hij verlangde vrij te zijn, hem ook vrij zou laten. De bijeenkomst had dadelijk plaats en Nathan werd door zijn jongen meester gevraagd of hij ooit reden had gehad om in enig opzicht over zijn behandeling te klagen. Nee meester, zijn Nathan, gij zeid altijd goed voor mij geweest. Wel nu, waarom wilt ge mij dan verlaten? Meester kan sterven en wie zal mij dan krijgen? Ik wil liever een vrij man zijn. Na enig overleg, antwoordde de jonge meester. Nathan, in uwe plaats geloof ik dat ik even eens zo zou denken. Gij zeid vrij. Hij liet dadelijk een vrijbrief voor hem opmaken, stelde de kwaker in een soms geldsterhand ten einde met oordeel gebruik te worden om de jongtman aan een bestaan te helpen. En liet nog een verstandigen en vriendelijke brief met raadgevingen voor hem achter. Die brief heeft de schrijvster een tijdlang in handen gehaald. De schrijvster hoopt recht gedaan te hebben aan die edelaardigheid, grootmoedigheid en menselijkheid, welke vele personen in het zuiden onderscheiden.  Zulke voorbeelden hebben haar voor gehele vanhoop aan het mensdom bewaard. Maar zij vraagt ieder die de wereld kent of zulke karakters ergens gewoon zijn. Gedurende vele jaren van haar leven heeft de schrijvster vermeden iets over het onderwerp de geslavernij te lezen of enig gesprek daarover te houden. Daar zij het te pijnlijk achter om het te behandelen. En hoopte dat de uitbreiding van beschaving en verlichting het vanzelf zou doen vervallen. Maar, zeedat de wet van 1850 toen zij met grote verbazing en verslagenheid hoorde, hoe christelijk en menselijk denkende lieden het uitleverend van ontvluchtte slaven aanbevolen, als een voor goede burgers verbindende plicht. Toen zij aan alle kanten, bij goedhartige, medeleidende en achtenswaardige mensen in de vrije staten van het noorden, reddeneringen en beratslagingen hoorde, over hetgeen in dit opzicht de plicht eens christens wezen kon. Toen kon zij niet anders denken dan. Deze mensen en christenen kunnen niet weten wat de slavernij is. Als zij dit deden, zou Zulk een vraag nooit een onderwerp van beratslaging kunnen zijn. En daaruit ontstond een verlangen om in ene levende dramatische werkelijkheid te doen zien wat de slavernij is. Zij heeft gepoogd om dit onpartijdig te doen zien van de beste en ergste zijde. Wat de beste zijde betreft heeft zij misschien alles doen zien wat mogelijk was. Maar oh, wie zal zeggen wat er nog onvermeld is gebleven in die verleiderschaduw des doods, die aan de andere zijde ligt? Op u, grootmoedige en edelaardige mannen en vrouwen van het zuiden, op u weer deugd, grootheid van ziel en reinheid van gemoed, des te krachtige zijn geworden door de zwaardere beproefingen die zij hebben doorstaan. Op u, beroept zij zich. Het gein niet wel, in het binnenste uur ziel en in uw geheimen gesprekken bekend dat er ellenden en snootheden in dat gevloekte stelsel zijn, veel groter dan hier zijn afgeschetsd of kunnen afgeschetsd worden.  Kan het anders zijn? Is de mens ooit een schepsel, waaraan enige hele onverantwoordelijke macht kan worden toevertroot? En maakt niet het slavenstelsel door de slaaf alle wetter recht van getuigenis te ontzeggen van elke slaven eigenaar een onverantwoordelijk despot? Kan iemand buiten staat zijn te berekenen wat daarvan het werkelijk gevolg moest wezen? Indien er, gelijk bij toestemming, ene publieke opinie bestaat onder u, mannen van eer, rechtvaardigheid en menselijkheid, is er ook niet één andere soort van publieke opinie onder de snoden? Barbaarsen en verdierlijkten. En kan niet de barbarse, verdierlijkte snodaard volgens de slavenwet evenveel slaven in eigen dom hebben, als de beste en de edelste. Maken de rechtvaardigen, de grootmoedigen en barmhartigen, ergens op deze wereld de meerderheid uit. De slavenhandel wordt tans volgens de Amerikaanse wet als zeer of beschouwd. Maar een slavenhandel, even stelselmatig als ooit met de kust van Afrika werd gedreven, is een onvermijdelijk gevolg der Amerikaanse slavernij. De hartverscheurende ijselijkheden daarvan kunnen zij verhaald worden. De schrijfster heeft slechts ene flauwe afschouwdwingen. Een ontoerrijkende schetsgegeven van de Van Hopen-Gezielersmart, die op dit ogenblik duizenden hartend verscheurt en een hulpeloos en tegenvoelig mensen geslacht tot razernij en verdwijfeling drijft. Er leven mensen, die de moeders weten te noemen, welke door die gevluchte handel gedreven zijn om haar eigen kinderen te vermoorden en zelf in de dooduitkomst te zoeken voor jammeren, meer gevreesd dan de dood. Geen treurspel kan er geschreven, kan er opgevoerd, kan er bedacht worden dat de schrikkelijke werkelijkheid evenaard van de tonelen die iedere dag en elk uur op onze kusten worden gespeeld. Onder de schaduw door Amerikaanse vlag en onder de schaduw van het kruis van Christus. En nu, mannen en vrouwen van Amerika, is dit iets om mede te talmen, om te veronschuldigen, omaar stilzwijgend de ogen voor te sluiten, landlieden van Massachusetts, van New Hampshire, van Vermont, van Connecticut. Die dit boek leest bij de Vlam, van uw winteravondvuur, stoutmoedige en edelaardige zeelieden en scheepsreders van Main, is dit iets dat Gij kunt verdedigen en bevorderen. Brave, edeldenkende mannen van New York, landlieden aan de Rijke en Vrolijk Ohio en Gij die de uitrebreide prairieën bewoont. Antwoord, is dit iets dat Gij kunt beschermen en goedkeuren. En Gij, moeders van Amerika, die bij de wieg van eigen kinderen een gevoel en liefde voor alle mensen net geleerd.  Bij de heilige liefde die Gij uur kinderen toedraagt. Bij uur blijdschap in die schone onbevlekte kindzijd. Bij de moederlijke tederheid en mededogendheid waar mede Gijde opgroeiende jeugd gelijkt. Bij de zorgende opvoeling. Bij de gebeden die Gij voor het ziele hel van u kroost ontboezend. Smeek ik u. Heb mede leiden met de moeder die eventueel liefde voelt als Gij en geen enkelwettig recht bezit om het kind van haar hart te beschermen. Te leiden en op te voeden. Bij het ziekbed van uw kind. Bij die stervende ogen die Gij nooit vergeten kunt. Bij die laatste kreten die u het hart doorboorden toen Gij helpen nog redden komt. Bij de aakkelijkheid van die ledige wieg. Van die stille kinderkamer. Smeek ik u. Heb mede leiden met die moeders die door de Amerikaanse slavenhandel gedurek kinderloos worden gemaakt. En zegt moeders van Amerika is dat iets om te verdedigen, om goed te keuren, om er stil zwijgend de ogen voor te sluiten. Zegt Gij dat de bevolking de vrije staten niets daar mede te maken heeft en niets daar aan doen kan. Graven God dat dit de waarheid waren. Maar het is de waarheid niet. De bevolking de vrije staten heeft verdedigd, aangemoedigd, deel genomen en is daarin schuldiger voor God dan het zuiden, dat zij zich niet met opvoeding en geboorte kan verscholen. Indien de moeders de vrije staten in vroeger tijd dat gevoel hadden gekoesterd, dat zij, behoord hadden te koesteren, zouden de zonen de vrije staten geen eigenaars ontslaven zijn geweest en niet door het spreekwoord de hartste meesters genoemd zijn. Zouden de zonen de vrije staten de uitbreiding de slavernij in onstaatsligaam niet geduld hebben? Zouden de zonen de vrije staten geen handeldrijven? Gelijk zij doen, in menselijke zielen en lichamen, als een equivalent voor geld bij betalingen. Eén en menigte van slaven wordt tijdelijk het eigendom en wederom verkocht door kooplieden in de noordelijke steden. En zal dan de gehele schuld en schande de slavernij alleen op het zuiden vallen? De mannen? Moeders en Christenen in het noorden hebben iets meer te doen dan hun broeders in het zuiden aan te klagen. Zij hebben naar het kwaad onder zichzelf te zien. Maar wat kan een enkel persoon doen? Daarover kan Ieder voor zichzelf oordelen. Iets is er dat Ieder afzonderlijk persoon doen kan. Hij kan toezien dat hij zelf het rechte gevoel koestert.  Een atmosfeer van sympathische invloed omringt Ieder menselijk wezen. En hij die een krachtig, gezond en waar gevoel voor de grote belangen der mensheid koestert, is een bestendig weldoener van het menselijk geslacht. Zie dan toe welk gevoel hij in dat opzicht aankweekt. Is dat gevoel in overeenstemming met het gevoel van Christus? Of wordt het geslingerd en gewijzigd door de spitsvondigheden van aartsgezinde overleggingen? Christelijke mannen en vrouwen in het noorden, nog meer. Gij hebt nog een ander vermogen. Gij kunt bidden. Geloofd gij aan het gebed? Of is het een onduidelijke apostolische overlevering geworden? Gij bid voor de heiden en buitenlands? Bid ook voor de heidenen thuis? En bid voor die verdrukte Christenen, wie een gehele kans op godsdienstige voorrechten van de toevalligheden van handel en verkoop afhangt? Voor wie het getrouw blijven aan de zedeleerdes Christendoms veel tijds een onmogelijkheid is? Tenzij hun van boven moet gegeven worden om het martelaarschap te verwachten. Maar nog meer. Op de kusten onze vrije staten komen gedurecht verstroaide overblijfselen van familien aan. Mannen en vrouwen. Die met wonderbare hulp der voorzienigheid of slavernij zijn ontvlucht. Zwak in kennis, veel tijds ook zwak in zedelijke begintselen, ten gevolge van een stelsel dat alle begintselen van zedelijkheid en Christendom verwart en verdonkert. Zij komen een schuilplaats onder u zoeken. Zij komen opleiding, kennis, Christendom zoeken. Wat zei Gij aan die ongelukkig en verschuldigd ook Christendom? Eerst niet iedere Amerikaanse Christen. Aan Amerikaanse stam, een poging verschuldigd om het kwaad te herstellen dat het Amerikaanse volk daarover gebracht heeft. Zullen de deuren van de kerken en scholen voor hen gesloten zijn? Zullen de staten opstaan en hen van zich afschudden? Zal de kerk van het Christus teelswijgem te smaad horen die op haar geworpen wordt? En zich terugtrekken van de hulp behoefende handen die zij uitstrekken en door haar teelswijgem de vreedheid aanmoedigen die hen van onze grenzen wil verjagen? Als het zo wezen moet, zal het een droever schouwspel zijn. Als het zo wezen moet, zal het land reden hebben om te beven. Wanneer het bedenkt dat het plot ter volken in de handen is van enen die zeer barmhartig is en voltheden mededogen? Zegt hij, wij hebben hen hier niet nodig, laten zij naar Afrika gaan. Dat godsvoorzienigheid een toevluchtsoord in Afrika heeft bereikt is inderdaad een groot opmerkenswaardig feit.  Maar het is geen reden waarom de kerk van het Christus die verantwoordelijkheid voor dat geslacht van ballingen van zich af zou werpen. Welke haren beleidenis haar oplegt. Liberia te vullen met een onkundig, onervaren, halfbarbaars geslacht, pas aan de boeiender slavernij ontkomen, zou niet anders zijn dan dat tijdperk van strijd en worsteling, dat het begin van nieuwe ondernemingen gezeld voor even te verlengen. Laat de kerk van Christus in het noorden die arme leiders in de geest van Christus ontvangen. Hun deel geven aan de voorrechten enen christelijke maatschappij, hen in de scholen onderwijzen tot zij enigszins tot zedelijke en verstandelijke rijpheid zijn gekomen en hen dan helpen om naar die kusten over te steken, waar zij de lessen die zij in Amerika ontvangen hebben in praktijk kunnen brengen. Er bestaat in het noorden een vereniging van mensen bij vergelijking gering in getal die dit gedaan hebben. En als een gevolg daarvan heeft men een reeds voorbeelden van gezien dat personen die vroeger slaven waren in korte tijd vermogen een geachte naam en kundigheden verwierven. Er hebben zich talenten ontwikkeld die de omstandigheden in aanmerking nemen, voor zeker opmerkend zwaardig zijn. En door trekken van eerlijkheid, goedhartigheid, tederheid van gevoel, door heldhaftige pogingen en proeven van zelfverlogening, verduurd, ter verlossing van nog in slavernijverkeerende broeders en vrienden, hebben zij zich onderscheiden op een en wijze die in die men de invloed waaronder zij geboren werden overweegt, inderdaad verbazend, maar genoemd worden. De schrijfster heeft vele jaren lang op de grenslinie de slavernstaten gewond en heeft veel gelegenheid tot waarnemingend gehad onder hem die vroeger slaven waren. Zij zijn als dienstbodend in haar familie geweest en bij gebrek aan een en andere school om hen op te nemen, heeft zij hen veel al in een huishoudelijke school met haar kinderen onderwezen. Zij heeft ook het getuigenis der zendelingen onder de vluchtelingen in Canada die met haar eigen ondervinding overeenstemt en de gevolg trekkingend ten aanzien der vatbaarheid van deze stam welke zij daaruit kan afleiden. Zijn ten hoogste, bemoedigend. Het eerste verlangen der geëmansipeerde slaven is gewoonlijk opvoeding. Er is niets dat zij niet gewillig zijn te geven of te doen om hun kinderen onderwezen te hebben. En in zoverde schrijfster zelf heeft waargenomen en het getuigenis van leermessers onder hen heeft ingewonnen, zijn zij bijzonder schrander en vlucht met leren.  De ondervindingen in de scholen door weldadige personen, de Sint Sinetti, voor hen gesticht, bevestigen dit en vollen. De schrijfster deelt op het gezag van professor C. E. Steuwe, toen maals van het leenseminarie in Ohio het volgende verslag mede ten aanzien van geëmansipeerde slaven, dans de Sint Sinetti wonachtig, waaruit blijkend kan welke vatbaarheden deze stam aan de dag legt, zelfs zonder enige bijzondere hulp of aanmoediging. Alleen de voorletters der namen worden opgegeven. Zij zijn allen de Sint Sinetti wonachtig. B. Meubelmaker, 20 jaren in deze stad. We zitten vermogend van 20.000 dollars, alles door eigen arbeid gewonnen, baptist. C. Geheel zwart, uit Afrika gestolen, toen New Orleans verkocht. 15 jaren vrij geweest, betaalde voor zichzelf 600 dollars, landman, eigenaar van verschillende hoeven in Indiana, Presbyteriaan, waarschijnlijk een vermogen van 15-20.000 dollars. Alles door hem zelf gewonnen. K. Geheel zwart, koopman, vermogen 30.000 dollars, ongeveer 40 jaar oud, 6 jaren vrij, betaalde 1800 dollars voor zijn familie, baptist, ontvingen legaat van zijn meester dat hij goed beheert en vermeer dat heeft. G. Geheel zwart, kolenkoper, ontrend 30 jaren oud, vermogen 18.000 dollars, betaalde 2-mal voor zichzelf, daar hij eens voor een en som van 1600 dollars werd opgelicht, won al zijn geld door eigen inspanning. Gedeeltelekte wel hij slaaf was, daar hij zijn tijd van zijn meester huurde en voor zichzelf zaken deed. Een knapvatzoendelijk man. W. Drie vierde zwart, barberen oppasser uit Kentucky, 19 jaren vrij, betaalde voor zichzelf en zijn familie over de 3000 dollars, vermogen 20.000 dollars. Alles, eigen verdiensten. ouderling in de Baptistekerk C. D. Drie vierde zwart, stukkadoor uit Kentucky, negenjarend vrij, betaalde 1500 dollars voor zichzelf en zijn familie. Onlangs gestorven 60 jaar oud, vermogen 6000 dollars. Professor Steuven zegt, met deze allen geë uitgezonderd, ben ik enige jaren personelijk bekend geweest. En mijn opgave zijn op eigen waarneming gegrond. De schrijfster herinnert zich zeer wel een bejaardige kleurde vrouw, die als wasvrouw in de familie van haar vader werd gebezegd. De dochter deze vrouw trouwde met een slaaf. Zij was in een bijzondere vleidige en handige jonge vrouw. En door haar naastigheid en zuinigheid en de standvastige zelfverlogening bracht zij 900 dollars voor de vrijheid van haar man bijeen, die zij, naarmate zij het geld bekwam, aan zijn meester betaalde. Zij kwam de 100 dollars voor de prijs tekort toen hij stierf. Zij kreeg nooit iets van het geld terug.  Dit zijn slechts enige voorbeelden uit ene menigte die aangevoerd konden worden, ten bewijze van de zelfverlogening, geestkracht, volharding en eerlijkheid, welke de slaaf in de staat van vrijheid heeft betoond. Men bedenken bovendien dat het de gemelde persoon gelukt is tot een betrekkelijke rijkdom en eenemaat schappelijke positie te vreffen in weerwill van allerlei ontmoedigende bezwaren. De kleurling mag volgens de wet van Ohio geen stemrecht hebben. En tot voor weinige jaren was hem zelfs het getuigenisgeven in rechtszaken tegen een blanke onzicht. Ook zijn deze voorbeelden niet tot de staat Ohio beperkt. In alle staten der Unie ziet men mensen die pas gisteren de boeiederslavernij verbroken hebben, zich door eigen kracht sinds spanning die men niet te zeer bewonderen kan, tot hoogst, achtenswaardige betrekkingen in de maatschappij verheffen. Jannington, onder de geestelijke, doegle zijn woord, onder de uitgevers van letterkundige werken, zijn wel bekende voorbeelden. Indien de leden van deze vervolgde stam tegen allerlei ontmoedigende bezwaren in zoveel gedaan hebben, hoeveel zouden zij dan kunnen doen, indien de christelijke kerk en in de geest van haar heren wilde behandelen. Dit is een eeuw waarin de volken beroerd en geschokt worden. Er heerst een machtige invloed die de wereld als door een aardbeving doet golven en zwogen. En is Amerika veilig. Elke nazi welke in haar boezem, ene grote, onherstelde, onrechtvaardigheid, ondraagt, staat voor zulke stuiktrekkingen bloot. Want wat is die machtige invloed, die aan naziën en tongen dat kermen om de vrijheid en gelijkheid van de mensen afperst? Dat zich niet anders uit kan. Ook kerk van Christus lees de teken in der tijden. Is die macht niet de geest van hem, wiens koninkrijk nog komen moet, en wiens wil op aarde moet geschillen gelijk in de hemel. Maar wie zal de dag zijn er toekomst verdragen? Want die dag zal brandende zijn als een oven. En hij zal een snel getuigen zijn tegen hen die het loon des dagloners met geweld inhouden. Die de weduwe en de wees en de vreemdeling het recht verkeerden. En hij zal de onderdrukkers verbreken. Zijn dit geen geduchte woorden voor een volk dat zulke ontzettend onrecht in de boezem draagt. Christen, wanneer jij bitt dat het koninkrijk van Christus komen mogen, kunt jij dan die profetie vergeten? Welke de dag ervraak in een geduchtverband brengt met het jaar zijn er verlosten. Eén dag van genaden wordt ons nog aangeboden. Beide. 