Verhalen van Sherlock Holmes | Sir Arthur Conan Doyle | Detective Fiction | Talking Book | 5/6
Om half 11 laten we ons tot Thurslow rijden. In een kwartier lopen wij van daar wel naar Appleton Towers, zodat wij nog voor middennacht met het werk kunnen beginnen. Milverton slaapt vast en gaat precies op de minuut af om half 11 naar bed. Met een weinig geluk kunnen wij hierom twee uur terug zijn met de brieven van Lady Eva in mijn zak. Homs en ik trok onze rok aan en zette de hoge hoed op, zodat wij gehouden zouden worden voor twee schouwburgbezoekers die naar huis gingen. In Oxford Street namen we een drijntuig en reden naar een adres in Hampstead. Hier betaalden wij ons drijntuig en na onze jassen hoog dichtgeknopte hebben, want het was vreselijk koud en de wind scheen door ons heen te waaien, sloegen wij de hoekom bij de hiet. Het is een zaak die met overleg moet worden ondernomen, zei de Homs. De documenten worden bepaard in een brandkast die staat in het studeervertrek van de man en dit vertrek gingen staan zijn slaapkamer. Daar staat gelukkig tegenover dat hij als alle corpulenten dikke mensen die er een goed leven van nemen zeer vast slaapt. Agate, dat is mijn fiancé, zegt dat het dienstpersoneel dikwijls zelfs wennenschappen maakt in verband met het wekken van hun meester. Hij heeft een secretaris die zijn taak zeer consentieus opvat en de gede dag het studeervertrek niet verlaat. Daarom gaan wij in het hollow van de nacht. Dan heeft hij een reuzachtige hond die snachts losloopt. Ik ben de beide laatste avonden bij Agate op verzieten geweest en zij heeft het dien opgesloten om mijn gelegenheid te geven ongedierd te kunnen komen of gaan. Hier is het huis, dit grote gebouw met een tuin voor en achter. Door het hek nu rechtsom door een zeilaan. Hier moesten we onze maskers maar voordoen. Zoals je ziet is er achter geen de ramen licht te bespeuren en alles gaat naar wens. Met onze zwarte zijde maskers voor slopen wij naar het eenzame stille huis. Een soort veranda liep langs de gehele voorzijde en hier bevonden zich verschijnde ramen en twee deuren. Dat is zijn slaapkamer, fluisterde Holmes. Door deze deur komt een regelrecht in het studeervertrek. Dat zou voor ons de gemakkelijkste toegang zijn maar de deur is gesloten en bovendien gegrendeld en we zouden om daarin te kunnen komen te veel leven moeten maken.  Kom dus hier langs. Er is een zeren waardoor we in de vormkamer kunnen komen. De zeren was gesloten maar Holmes sniet een stuk uit één der ruiten stakkert zijn hand door en draaide het sleutel om. Een ogenblik later had hij de deur weer achter ons gesloten en waren wij in het oog daar wet misdadigers geworden. De zoelen, warme lucht van de zeren en de scherpe geur van exotische planten sloegen ons op de keel. Holmes geet mij bij de hand en leidde me snel langs grote potten met planten waarvan de bladeren langs ons gezicht slieren. Holmes bezat de merkwaardige eigenschap welk hij bovendien zorgvuldig onderhield in het donker te kunnen zien. Mijn hand en de zijnen houdend hopende hij een deur en ik meende het bemerken dat we een grote kamer binnen gingen waar nog niet lang geleden een sigaar was gerookt. Hij volgde zijn weg tussen de meubelen door, opende een tweede deur en sloot deze achter zich. Mijn hand uitstekende voelde ik verschillende jassen aan de muur hangen en ik begreep dat wij ons in een gang bevonden. We liepen er door en Holmes onsloot zacht een deur aan zijn rechterzijde. Er kwam niet op ons af en mijn hart stokte in mijn keel. Schoon ik had kunnen lachen doordat ik bemerkte dat het slechts een kat was. In dit vertrek brandde in de haard een vuur en de lucht was hier door trokken van tapaks rook. Holmes ging op zijn tene binnen, wachtte op mij tot ik hem gevolgd was en sloot daarop weer zachte deur. We waren in het studiervertrek van Milverton en een portiere aan de venteterzijde toonde ons waar zich de slaapkamer bevond. Het vuur brandde hel op en de gehele kamer wat er voldoende door verlicht. Bij de deur zag ik het glimmende knopje van het elektrisch licht maar het was onnodig zelfs al waren er geen gevaar geweest om het op te draaien. Aan één zijde van de haard was een zwaar gordijn dat hing voor het raam dat wij buiten hadden gezien. Aan de andere zijde was de deur die uitkwam op de veranden. In het midden zond een bureau-ministre met een kantoorstoel van rood leder ervoor. Aan het tegenovergestelde zijde was een grote boekenkast met een marmere buste van attener bovenop.  In de hoek tussen de kast en de muur zond een zware groene brandkast en het hardvier werd teruggekaat in de gepoleis te schroeven. Holmes sloop erheen en onderzocht haar. Daarna ging hij naar de deur van de slaapkamer en stond met gebogenhoofd aandachtig te luisteren. Er werd niets door hem gehoord. Intussen was ik tot de conclusie gekomen dat het verstandig zou zijn wanneer we ons door de buiten deur een aftocht verzekerden en daarom ging gingen je eens naar kijken. Tot mijn verbazing was hij niet gesloten en ook niet gegendeld. Ik raakte Holmes even aan en hij draaide zijn gemaskerd gelaat in die richting. Ik zag hem schrikken en hij was klaar blijkelijk even de verrast als ik. Ik heb het haar niet op begrepen. Vluisterde hij. Zijn lippen tegen mijn oordrukend. Ik weet niet wat het heeft te betekenen. In elk geval hebben we geen tijd te verliezen. Kan ik iets doen? Ja, bij de deur blijven staan. Indien je iemand hoort komen, doe dan de deur aan de binnenzijde op de grendels en we kunnen ontkomen langs de weg waar we langs wij zijn gekomen. Kom maar zijn langs de andere zijde dan kunnen wij door de deur gaan indien onze karwijs afgelopen en ons achter deze gordijnen verbergen waar jullie nog niet gereed staan. Verrijp je? Ik knikte en ging bij de deur staan. Mijn eerstrevoel van vrees was verdwenen en ik was tans van groter ijver vervuld dan ik ooit had getoond wanneer we de verdedigers van de wet in plaats van de aanranders waren geweest. Het hoge doel van onze tocht. De wetenschap dat dit eerlijk en onzelfsuchtig was. Het schurkachtige karakter van onze tegenstandig. Alles toegertoerbij duur te verhogen. Verder van mijn schuldig te gevoelen verheugde ik mij over de gevaren die wij nu liepen. Met een blik van bewondering sloor ik homeschade die zijn tasinstrumenten losmaakte en zijn gereedschap uitkoos met de kalme wetenschappelijke nauwkeurigheid van een heelmeester die een gevaarlijke operatie volbrengen gaat. Ik wist dat het openen van brandkasten een kolfje naar zijn hand was en ik begreep de vreugde welke hij onder vond nu hij zich tegenover het groene monster bevond. De draak die in zijn klauwen de reputatie van vele schone dames hield.  De mouwen van zijn rok omslaande haalt zijn overjaas op een stoel gelegd haalt de homes twee drillboren een breek ijzer en verschijtende lopers voor de dag. Ik stond voor de middelse deur. Nu eens naar deze dan weer naar geen deur kijkend en op alles voorbereid. Of schoon ik, het moet gezegd, niet precies wist wat ik zou doen in die maar werden gestoord. Gedurende een half uur werkt de homes uit alle macht nu eens een stuk gereedschap neerlehend dan weer een ander oprabend. Elk stuk gebruikte hij met de kracht en de behendigheid van de ervaren machinist. Eindelijk hoorde ik een klik. De brede groene deursspom open en binnenin zag ik een aantal pakken, alle dichtgebonden en verzeegd met opschriften. Homes zocht er een uit, maar het was moeilijk om bij het flickerend hard vuur te lezen. Hij haalde dus zijn kleine divenlandtaar aan te voorschijn, want het was te gevaarlijk om met Milverton in de kamer naast ons het elektrisch licht aan te steken. Plotseling zag ik hem ophouden, aandachtig luisteren en het volgend ogenblik had hij de deur van de brandkast dichtgeworpen, zijn jas opgeraapt, de gereedschappen in zijn zakken geborgen, waarna hij naar het gordijn liep en daarachter verdween, na mij beduid te hebben, hetzelfde te doen. Eerst toen ik daarbij hem was, hoorde ik het geen hij met zijn veel scherper zintuigen reeds veel eerder vernomen had. Ergens in het huis was iemand op. Een deur werd toegeslagen. Daarna hoorden wij voetstappen in de verte die al dichter en dichter bij kwamen door de gang. Aan de deur hield het op. Deze werd geopend. Wij hoorden hoe het elektrisch licht werd opgedraaid. De deur werd weer gesloten en de doordringende geur van een zware sigaar drong in onze neusgaten. De voetstappen gingen voortdurend voor- en achterwaart, achter- en voorwaart, tot op een meter van ons. Eindelijk hoorden wij het kraken van een stoel en de voetstappen werden niet meer vernomen. Een sleutel werd in het slot omgedraaid en ik hoorde het geritsel van papier. Tot dus verre had ik het niet gewaagd even te kijken, maar nu schoof ik zachtjes de plooien iets weg zodat ik een smalle reed had om door te turen. Aan de doer van de schouder van Homs tegen de mijnen wist ik dat hij ook door de nu ontstaande opening cake.  Recht voor ons uit en bijna binnen ons bereik was de brede ronde schouder van Milverton. Het was duidelijk dat wij geheel en al gedwaald hadden bij de gissing van zijn bewegingen. Dat hij in het geheel niet was geweest in zijn slaapkamer, maar gewoonweeg had gezeten in een of andere kamer aan de andere zijden van het huis, waarvan wij de ramen niet aan de straatzijde hadden kunnen zien. Zijn breed, gereisend hoofd met de glimmende kale plekken in het midden konden we hem met de hand aanraken. Hij lundde achterover in zijn rood ledere kantoorstoel. Zijn benen ver naar voren uitgestrekt en een lange zwarte sigaar recht voor zich uit in de mond houdernd. Hij doet een smokking van rode stof met zwart-fluële kraag en omslagen. In zijn hand hield hij een lang gezeegeld papier dat hij op zijn gemak zonder er grote aandacht aan te schenken doorlas, waarbij hij grote rookwolken voor zijn uitblies. Uit de wijze waarop hij was gaan zitten en waarop hij dit document las, was gemakkelijk op te maken dat wij niet konden rekenen op een spoedig vertrek. Ik voelde hoe Homs mijn hand zocht en deze gerustellend drukte alsof hij zegt en wilde dat hij meester was van de toestand en zich op zijn gemak gevoelde. En ik wist niet of hij gezien had het geen ik duidelijk kon waarnemen, namelijk dat de deur van de brandkast niet geheel gesloten was en dat Milverton elk oogomblik tot deze ontdekking kon komen. Bij mijzelf had ik reeds het plan opgevat dat wanneer ik uit de strakheid van zijn blik in die richting moest opmaken dat het ook zijn aandacht had getrokken. Ik ter stond naar voeren zou springen, mijn grote jas over zijn hoofd werpen, hem binnen en de rest aan Homs over laten. Milverton keeg echt er helemaal niet op. Hij bepaalde zijn aandacht op de papieren die hij in de hand had en pagina naar pagina werd er zijde gelegd. Eindelijk dacht ik dat, als hij gereed en zijn sigaar opgerookt was, hij wilde naar zijn slaapkamer zou afzakken, maar voor hij nog zover was gekomen, gebeurde er iets waardoor onze gedachten een geheel andere wendingdamen. Meer dan eens had ik opgemerkt dat Milverton op zijn horlogie keek en eenmaal was hij opgestaan om met een ongedulde gebaar weer te gaan zitten.  Het denkbeeld echter dat hij op zilk een vreemd uur een afspraak had, kwam helemaal niet bij mij op. Totdat van de zijde van de veranden een geritsel mijn oor bereikte. Milverton ging recht overeind zitten en legte zijn papieren neer. Een oogelblik later hoorde ik voetstappen, die gevolgd werden door een zacht kloppen op de deur. Milverton stond op en deed open. Wel, zei hij kort af, u is bijna een half uur te laat. Dus dit was de verklaring waarom de deur niet gesloten was en Milverton nog zo laat opzat. Wij konden het ruizen van een Japan horen. Ik had de reed van het gordijn dicht gedaan zodra Milverton was opgestaan omdat hij misschien in onze richting zou kijken. Maar nu baagd ik het de gordijnen nog even op een kier te zetten. Hij was weer gaan zitten. Zijn gigaar vormde met zijn neus een hoek van 90 graden en voor hem in het volle licht stond een lange, slanke, donkere vrouwenfiguur met een voalen voor het gelaat. Haar mantel hoog tot over haar kind dicht geknoopt. Ze haalde snel en diep adem en elk deel van haar lichaam zitte van ontroering. Wel, vervocht de Milverton, u hebt mijn geruime tijd van mijn nachtruist beroofd, mijn waarde. Ik hoop dat ga je het waardzijd. U komt op geen ander uur komen. De vrouw schudde het hoofd. Wel, als u niet kon komen, was dat natuurlijk niet aan te doen. Indiende gravin en strenge meesteresses hebt u nu de gelegenheid het haar betaal te zetten. Feest kalmeisje, waarom beest ga zo? Het is in orde. Komt dat jezelf. Laat ons nu de zaak bespreken. Hij haalde een briefje uit een laden. Je zegt dat je vrijf brieven hebt, waardoor de gravin de alber wordt gecompromiteerd. Je wilt ze verkopen. Ik wil ze kopen. Dat is dus ook in orde. Alleen blijft nu nog de prijs over. Natuurlijk moet ik de brieven eerst zien. Als het werkelijk goede stukken. Goede hemel is u het. De vrouw had zonder een woord te zeggen, haar verwanen in de hoogte gedaan en de mantel om haar kind losgemaakt. Het was een donker, mooi, zuivergeleind gelaad, dat milverten aanschouden, een gelaad met een aardsneus, zware, donkere wenkbrauwen, die een paar harde, schitterende ogen over schadoeden en een dunne mond waarom een gevaarlijk lachje speelde.  Ik ben het, zeiden ze, de vrouw wie een levend gij verwoest hebt. Milverten lachte, maar vrees dit zijn stem trillen. Gij waard zo onhandelbaar, zeiden hij, waarom hebt gij mij ook tot het uiterst te gedreven. Ik verzeker u, dat ik zelfs geen vlieg kwaad zal doen. Maar ieder heeft zijn zaken, en wat kon ik anders doen? Ik stelde de som binnen uw bereik, u wilt het niet betalen. Daarom zond gij de brieven aan mijn echtgenoot, en hij, de edeste man die ooit leefde, een man wien schoenen ik zelfs niet waard was te regen. Gij werd er door gebroken en stierf. Gij herinnert u die nacht nog, toen ik door die deur kwam, en smeekte en bad ongenade, en gij lachte mij in mijn gezicht uit, even als gij nu tracht te lachen, alleen uw laf hart kan niet verhinderen dat uw lippen beven. Ja, gij dacht niet mij hier weer te zullen zien, maar het was op die avond dat mij geleerd werd, hoe ik u van aangezicht tot aangezicht kon ontmoeten. Wij zijn nu alleen. Wel, Charles Milforden, wat hebt gij te zagen? Denk niet dat gij mij vrees kunt aanjagen, zei hij, opstaande. Ik heb alleen luid te roepen, en mijn personeel is hier om u te arresteren. Mare, kan mij uw ergenis zeer goed verklaren. Daarom, verlaten kamer, zoals gij gekomen zeid, en ik zal haar verder overzwegen. De vrouw stond met haar hand in haar boezem verborgen, en dezelfde dodelijke glimlach speelde weer om haar lippen. Gij zult geen levens meer verwoesten, zoals gij het mijne hebt gedaan. Gij zult geen harten meer vaneen rijten, zoals gij het mijne hebt gedaan. Ik zal de wereld bevrijden van een vergiftig beest. Nee, dat, jij hond, en dat, en dat, en dat, en dat. Ze had een kleine glinstrendere volvervoerderdag gehaald, en lost de lading na lading in het lichaam van Milverton, waarbij de loop nog geen twee voet van zijn borst was verwijderd. Hij sprong achteruit, en viel vervolgens verover op de tafel, vreselijk hoestend, terwijl hij met zijn handen wild in de papieren rondrijden. Plotseling stond hij weer op, kreeg nog een schot en rolde op de vloer. Jij hebt me vermoord, riep hij, en lag stil. De vrouw kijk hem strak aan, en plant haar hiel in zijn gelaat.  Weer keek zij, maar er was geen beweging of geluid meer in hem. Ik hoorde iets reizen. De koude buitenlucht drong in het warme vertrek, en de vreekster was weg. De tussenkomst van onze zijde zou de man niet hebben kunnen redden. Zo snel ging alles in zijn werk. Maar toen de vrouw kogel naar kogel, in het ineenkrimpende lichaam van Milverton joeg, stond ik wat punt te voor zijn te springen. Had ik niet, de koude, vast de greep van Holmes om mijn pols gevoeld. Ik begreep daar stond wat hij hiermede wilde zeggen, dat het een zaak was die ons niet aanging. Dat recht was gedaan aan een schurk, en wij onze eigen zaken en bedoelingen hadden die niet uit het oog mochten worden verloren. Maar in Lauwnelijks was de vrouw de Kamer uit of Holmes was met enige snelle, zachtes reden bij de andere deur. Op hetzelfde oogomlijk hoorden wij stemmen in het huis en haastig naderen de voetstappen. De revolverschoten had het gehele dienstpersoneel in rep en roer gebracht. Met bewondenswaardige kanten ging Holmes naar de brandkast, pakte beide armen vol met pakkenbrieven en smeed ze alle op het vuur. Drie maal haar haalde hij dit, en toen was de brandkast leeg. Iemand draaide de kruk van de deur om en klopte aan de buitenzijde. Holmes keek nog even naar de rond. De brief die de dood gebracht had van Milverton lag op de tafel, geheel een bloed gedrengt. Holmes weerp hem te midden van de felbrandende papieren. Deze kant, Watson, zei hij, we komen langs deze richting spoed op bij de tuinmeur. Ik zou nooit hebben kunnen geloven dat iedereen in zoek een groot huis zo spoedig na het lossen van de schoten bij de hand kon zijn. Omkijkend zag ik dat overal reeds licht brandde. De voerder stond open en we zagen mensen heen en weer lopen. De gehele tuinscheem wel vol te zijn en iemand riep ons reeds bij het verlaten van de veranden aan en volgde ons toen we natuurlijk geen antwoord gaven. Holmes is geen de weg uitstekend te kennen en hij bewoog zich snel tussen struiken en bomen. Ik volgde hem op de voet met onze vervolger enige meters achter ons. De tuinmuur was zes voet hoog maar Holmes sprong als een acopaat erop en er overheen.  Ik volgde zo goed mogelijk zijn voorbeeld moest mij echter eerst opheizen de gevolgenhuis van de man achter mij nog juist mijn enkel kon grijpen. Ik gaf hem echter met mijn andere voeten trap en roelde vervolgens over de muur met mijn gezicht voorover in enige struiken. Holmes had mijn ogen blikkelijker op de been geholpen en samen rende wij langs hem het hiet. We hadden ontbeten en roogde onze morgenpijp op de dag van het merkwaardig avontuur het welke ik juist heb mede gedeeld. Toen meneer Le Strait van Scotland Yard statig en indrukwekkend onze eenvoudige zitkamer werd binnengelaten. Goedemorgen meneer Holmes zei hij Goedemorgen mag ik u vragen of u het tegenwoordig nogal druk hebt? Niet te druk kom naar u te luisteren. Ik meende dat wanneer u niets bijzonders aan de hand had u ons wel licht zou willen assisteren in een zeer merkwaardig geval dat juist in de afgelopen nacht de hemst het is afgespeeld. Wel, heb ik van mijn leven zei de Holmes wat was dat? Een moord. Een zeer dramatische en merkwaardig moord. Ik weet hoe zeer u gesteld zijt op deze dingen. Ik zou het voorts als een grote welwillenheid beschouwen wanneer u mee wilde het gaan naar Apple den Towers en ons uw mening zeggen. Het is geen gewone misdaad. Wij hielden deze meneer Milverton reeds enige tijd in het oog. Want tussen ons gezicht was het iemand van minder goed alloy. De bekend is dat hij papieren in zijn bezit had die hij gebruikte om mens en geld af te persen. Deze papieren zijn alle door de moordenaars verbrant. Niet één veroorheb van waar daar werd door hen meegenomen zodat het waarschijnlijk is dat de misdagers behoorden tot de voorname stand. Wie je enig doel bestond in het voorkomen van schandaal. Misdagers voor Holmes. Meer dan een? Ja, er waren er twee. Het schilder zeer weinig of ze waren op heterdaad gearresteerd. We hebben voedsporen. We hebben een beschrijving. Tien tegen één dat wij aan het spoorkomen. De eerste was een weinig te vlug. Maar de tweede werd door de Tajman gegrepen en ontkam eerst na een worstelling. Het was een steven gebouwde man van middelmatig lenkte. Hij had een dikke nek en een snorch en een masker voor de ogen. Dat is tamelijk vaag, zei de Sherlock Holmes. Wel, het zou een beschrijver van Watson kunnen zijn. 