Tranzo Zorgsalon 14 maart 2013
In de Transozorgcelon van 14 maart, spraken Apklink en Kaspen van Ewijk over duurzaamheid van de zorg. Makoeconomische thema's als de stijging van de zorg uitgaven, het systeem van de zorg en het toekomstperspectief staan centraal. Een interview met Apklink. Politiek gezien is het grootste probleem dat ligt in de beheersbrei van de kosten. Dat met name ook een langdurige zorg. En daarachter vandaan komt natuurlijk heel veel vragen stukken. Het is verleidelijk om te gaan denken om pakketten gaan verkleinen, de eigen risico te verhogen. Om in de langdurige zorg natuurlijk ook aan extra moralisering te werken en dergelijke. Dat zijn op zichzelf geen verkeerde maatregelen. Maar je denkt dat er nog heel veel te winnen valt via een maatregel die iedereen dient, namelijk meer aan kwaliteit te investeren. En dat meer centraal te stellen in de bekostiging, in de contractering, in mensen aardagingen. Maar laten we eerst de verbinding zien te kunnen leggen tussen de verbetering van de kwaliteit en kostenreductie... voordat we de maatregelen nemen die pijnlijk worden voor mensen. Levert preventie een voordel op in de kosten? Ja, in Theorie wel. En in de praktijksauto zou het ook zo moeten zijn op het moment dat mensen minder eenzaam zijn... en dus minder naar de AWBZ toegaan of naar de huisarts toegaan. Op het moment dat mensen minder verslavig gevoelig zijn of beter eten en dergelijke dat kan bewegen. Dat kan allemaal kosten besparen. Het nadeel is alleen op het moment dat je erin investeert... dan moet zich dat natuurlijk ook uitbetalen in de feit dat de mensen minder vaak naar het ziekenhuis toegaan of naar de huisarts toegaan. Als dat laatste gebeurt, maar aan de kant van het aanbod is er toch een prikkel en een neiging om dat op te vullen met andere zorg... dan heb je eigenlijk onder aan de lat betaal je twee keer. Want dan betaal je zowel de innovatie. Als de ouderreguliere kosten die doorblijven lopen en die twee opgetel betekent hogere kosten. En dat is ook zo knuikend eigenlijk voor alle vormen van innovaties en voor nieuwe initiatieven... dat je daar bijna altijd tegen een aanloop tegen die fragmentatie van honstel zal. En dus de dubbele kosten. Terwijl het in aanleg wel degelijk loonend is... en niet alleen goed voor mensen is, maar zelfs ook voor de kostenreductie. In aanleg.  Maar dat verbeteren en zorgen dat die potentie er ook uitkomt... is volgens mij een van de grootste uitdagingen voor de zorgpolitiek. Het lijkt toch alsof er geen ideaald systeem bestaat voor de zorg? Bestaat-ie het wel? Kan het wel? Ja, het ideale systeem van nu hebben we kanten klaar iets uit de boekenkast gehaald... of uit de kast gehaald en we hebben gereedschappen kist. En we halen dat eruit en dat passen we overal toe, dat gaat niet werken. Maar we pendelen wel al decennia lang en niet alleen in een land, bijna alle landen... tussen budgeteer aan de ene kant. Dan krijgen wachtlijsten. Je krijgt gebrek aan productiviteit. En wachtlijsten zijn een enorm sociale medisch probleem. En dan gaan we vervolgens weer zeggen we gaan prestatiebekosten gaan doen... voor het weinende wachtlijsten. Maar dan krijgen we even laten weer de hogere kosten. Dat die pendelbeweging, daar moeten we uit en we moeten echt de systeem anders inrichten... waardoor je meer samenhang krijgt en waarbij kwaliteiten uiteindelijk lonend wordt. En dat spreekt ook het meeste aan van apotheker tot een medisch specialist... om dat werken te doen waarvoor men dat beroep gekozen heeft, namelijk voor mensen zorgen. Voor mij was 2008 in dat opzicht wel een belangrijk moment een bezoek aan Amerika... waarbij de collega van de VS van vrouw Sibelius... na het spreken over het systeem in Amerika en in Nederland zei... You've got the same problem as we have. You pay only contacts and pay in a fragmented way. En voor mij was dat gekoppeld aan... literatuur die ik van Dennis Cortise van de Mayo kreeg... en Amerika over overbehandling gesproken werd. Toch echt een wake-up call... om te zorgen dat je het systeem niet gaat scheiden van de medische inzichten... en van de medische afwegingen die plaatsvinden. Op het moment dat je dat doet, dan gaat het systeem eigenlijk dynamiek creëren... die eigenlijk afbruik doet aan de intensies van de meeste specialisten. Voorbeeld, op het moment dat je denkt van... we gaan per ene product betalen... en je bent niet bewust van de feit dat je daarmee een prik aan neerrecht... om meer te identificeren, meer te gaan behandelen... terwijl dat voor patiënten niet altijd beter is... dan schijt je te veel het systeem aan de ene kant en de medische... in dat aan de andere kant. Die twee met elkaar verbinden langs kwaliteitslijnen... 