Verzamelde korte Nederlandstalige Werken 001 | Various | Short Stories | Audiobook Full | 3/3
Snusie moet die zeggen, honen Jans boon, die denkt dat die zelfers ook een snusie is, en die kruisert. Tantemitje, vond het nu tijd van tussen beide komen, en streng kraakstemmen ze uit haar hoekje. Ik zeg, ik zeg, jullie moestjes schamen, dat spotten, dat spotten wat je doet. Mijn nichipietje, hij het ongelijk, daar moet onderscheid wezen. Joden en Christen, dat is niet eender, maar zo praten, dat spotten, daar zegt een oud mens, oh zo. Hendrik woerend snikte, ik zal het zeggen, ik zal het tegen vader zeggen, en dan mocht lekker van school af. Dat gaf hoomgelag. Nou kind, schel kwetterde ma, wie dadelijk, daar zijn deuren, pietjes zuster weer. Stil nou maar, Hendrik, maar meent het zo kwaad niet. Nou Rachel, ga jij nou ook maar weer zitten, dan kan me verloten. Bedeesdrageltje, beklom haar tabaretje, met de ogen besmeld door Hendrik, die vies mondtrekkend demonstratief bij 1 hield, of schoon er 2 tabaret tussen waren. Op de tafel, helder vlekend het stukje bloot gemaakt zeildoek, lagen de papiertjes, laparommel rondom opgestuurd tot proper gedijkjes. Gerrit zocht er één uit de hoop, en het dikke timmermanspotloot, egaal vettig tot glimmende punt, of het nooit werd toegespitst, loch vochtend op zijn natte dronke manstong, schreef hij, zwaar indrukend op het tafelblad, ruggekussen. Van allemaal was de aandacht nu zeer gespannen en de schralen vlasstaartjes aan groven bij ingebukte koppen vettig glansden in rossig lamplicht. Dik hing de hitte door wand van de broeistankjes onder de tafel uit, waar donkig vriemel was van muff warme kouzenvoeten, die dit schoenen en klompenhoop bij weilen rommelig beroerden. Pietje foude de papiertjes op en deze hustselend in een kluwe toppetje van bruinhout met tinne randen. Alle meisjes hadden een loodje, dat maakte 12, 1 en Pietje zelf ook 1. Dat had ze zich al lang voortgenomen, want zij het, dan was het voor Joderaageltje. Maar nu de papiertjes met het ene uitgoeder tussen toegevouwen lagen in het bakje, wist ze zelf eigenlijk niet meer wat ze hopen moest. Twijfelend of het, als het toevall zo wou, in vrede en vriendschap zou aflopen. Zes loodjes waren door kennis gekocht en voor die zou het eerst dan de mitje trekken. Piberig, nam ouwetje, sterk doorvoelend gewicht van het ogenblik met de dorre bruinige vingers er een uit het hoopje, waar meteen open beuteren. Maar Gerrit, heel terug.  Nee, tante, eerst zeggen voor wie. Nou, Piet. Voor, voor, je vrouw van Leeuwen. Krijkerig openproedst de tante het papiertje. Allemaal keken ze. En daar je vrouw van Leeuwen een nietje had, schilden ze. Niks, lekker niks. Moet je dat nou zeggen, bestrafte Pietje. Vrouw van Leeuwen, soms geen bestmens. Geld genocht, koep je er maar, mot ze maar kussen kopen. Het loten ging voort. Na de afwezige kennisen, je vrouw Dietz, vrouw Schepel, heintje de vries van het ossepad, die allemaal een nietje kregen, kwam er meer aan imo. Ieder mocht nu voor zichzelf een papier te trekken. Het rood zwarte rugkussen met gloei rode kwastjes in de hoeken verleidelijk, te kleurig, op mitjes stemmen schorter schoot. Van lamp en potkachtje werd de stemming opgewonnen prikkelbaar. Ruusetjes fel sloegen even op, zakt hem weer. Maatrok eerst, groot toen grijpend met onverschillig mondgetrek. Voude open, niks. Toch, valoor? Woerde Koelend tegen Hendrik, die vijander grijnste van haar taboretje af. Moet je lachen, joden kind. Trapietje, hoe lang hoe benouder? Wond ze in Gosna maar niet. Geven, het was de stumper al zo lang beloofd. Als de juffrouw wint, lauwe, maar niks zeggen. Insteeds steigend remoeg om het briefje dat koppig achterbleef in het kluwe bakje plagerig met het pietje speurt. Oogendicht, met gelaten trekken als iemand die zijn lot een hogere voorzienigheid in handen geeft, strakte Piet de arm uit. Grijp, zonder zien. Voude open, duizelde. Oh, hemeltje, daar had je het. Stond het, het fatale woord, ruggekussen. Nou, mens, snaterde maar. Het juffrouw in de opwinding vergetend tegenbedust Pietje. Zeg dan wat, heet nou of heet niet. Dikke neel van de bakker loerde over Pietje schoudig, zag het woord, loon verbaasde. Nou, zeg, dat is ook wat, die juffrouw had het. In het stom open mond smekker aanstaren begon Pietje want trouwend te voelen. Ze begreep dat ze wel vals toe verdacht ging worden. En haastig uitflapten ze het gewonelijk gauw bleke snoetje nu hitte groot. Nou ja, nou ja, ik houd natuurlijk niet. Ik geef het weg. Ik geef het weg aan, ruggeltje. Hokkend waren de laatste woorden haar heet toch een keel uitgekropen. De uitwerking was inderdaad vreselijk. Nou, maar zeg, gierde maar boven het algemeen voor ontwaardigingsgeroep. Dat is mijn te krass, dat is niet eerlijk, want wat het rode joden kind met onze centen gaan lopen. Pietje, zwakjes in het geblijg, gewild streng verdedigde.  Nou, maar, wie is de baas? Ja, wie is de baas? Jij of of ik? Oh, ik heb het kussen getrokken en ik geef het aan ruggeltje. Hallo, ruggel, kom hier, kind. Verbaasd over de eigen moed keek ze zenuwachtig bevend zo was het pietje hoorde baas te zijn. Gerrit, die dommelig bij het rotangeraamd had zit erpijbroken, wacht erop, benoud vertrekkend zijn clown dominees snuit. Riep, vechten jullie paraat en verambesseer je daarmee. Dan weg door rammelende glasdeur. Het werd nu van allemaal bleren doorheen. Het hele stelletje was opgesprongen, schopte tegen de klompen, trapte stoelen om weg. Eén keelde er een hete stoof om, dat het test omrolde, vuurige kolbrokjes gemoedelijk de stinkwalmen begonnen in Lappenhoop. Met staatige zwarte wimpel sierlijk opgolfend roedgulpte de lamp. De hele kluit drong van revolutie geeft bezeten gezag verguizend ompietje heen, die heigend en vuurood stumperig probeerde het boggelijfje uitrekkend tot een lengte die het in de opgeven handen vastgekramte kussen buiten een bereik van de grijpende meiden kon brengen. Vlakbij het nu rotengleunend potkachtje zat aan te bietje, lippend prevenend met lachvertrokken mond, griezelig grijnzend in het bangbleke bakkensje, door haar handen nerveus bevend in schorter schoot, het geweld aan te zien. Overloten, bleerde ma van haar kop, zwijend met haar geducht wapen de houten pollipel, die zo nu en dan bonds kletzend op tafel met stevige slag van haar boeren knuisten, vuurieden ze tegen wachtelend bietje op. Mijn rugkussen, wij jullie meiden, bond van mijn, van mijn centen, waar je dat aan het rode jodenkind geeft, hier dat ding. En energiek, pollipels wijend wilden ze het bietje weer ontgidsen. Paul stond-ie, de strijd gaf haar moed. Nou, en het is toch voor racheltje, het is mijn kussen, jullie kan er allemaal je centen weer om krijgen, het zal nou voor racheltje zijn. Valspichtige treintje bond, glupend beklom achter bietje wachtende taboret, rugte ineens kussen uit al verslappende opgeheven handen, die in de schrik en verbazing stilte plots vallen na de herrie even omhoogbleven. Maar vuurier keerde pietje zich om en voorfals treintje dit buit geborgen had, gisten ze winnig het ding weer af. Eén mooi rood kwasje leidt af, het werelde bloedrecht naar de grond tussen vale lappenpap. Het kussen nu geschonden, het verleidelijk gloednieuwe raf, werd er ruw omgevochten.  De warme halfduistere kamer om de roed uitgelpende lamp plukharden ze nu als katten dooreen, om schoppend stoelen en hete stoven onder de scheefgeschoven tafel uit. Dan de mietje bleek en zwetend van gruwelijke angst, moord en doodslag zag ze ervan komen, was gereterreerd, stond nu tegen de muur, geborgen achter gemoedelijk rood dan geraand. Wild vloog het ruggekussen deerlijk gehaven van de een naar de ander. De rode en zwarte draaden slaag opgekuld zwieren erbij. De kwasjes waren afgerukt en geel slijmige poppen wilsel peulden eruit als ingewand uit een dood lichaam. Ieder gaf het eerst hever begeerde nu felgehaate ding nog een hak en een trap. De jodenmeid zou het niet hebben. Al op een sabot van duivels en hekzenbroed ging dat een poosje nog door. Tot Tante Mietje, achter potkacheltje omloerend, een gluipend vlammetje zag oplekken, waar een alterlevendig koeltje de boel had aangestoken. In hevige angst voor ongeluk geelde het oude meisje brandt, brandt! al hooger uithalend in het rumoer. brandt! Dan, want hopig half huilend, pieetje, pieetje, pieetje dan toch, je huis brandt! Het was gehoord en het bedaardde. Heigend met hittige zweetkoppen stond de bende mal onnuchtig ineens te midden van de rommel met onmachtige stemmen uithikend. Waar brandt het? Maar pieetje, ongewoon resoluut, had het al geblust met de rest uit nog ongeschonden teepot. Meteen zag ze drugge kussen liggen, gehavend, onherkenbaar, een verraveld wot, slap en puilen van vulsel. Dat was nou het prachtige cineclaas kussen, dat haar zoveel centen en zoveel werk had gekost. En ineens, fel op vlammen tegen ma, meteen luchtend haar verongelijk voelen en jaloersheid van Gert, bitste ze vals. Een gemeendier bij jij. Even een verbazing stilte. Dan maar. Ik een gemeendier, ik daar laat me niet zeggen. Vast niet van jou, dronken toddel. Bitterneus, ik ga weg. Ik ga meteen naar mijn moeder. Voorgoed, een joden panistier. Maar ik ga weg. Ik ga weg. Woest propte ze haar naai rommel in lege boodschappenmand. Rukte hoed en mantel van de kapstok, de deur uit, en buiten in de stille kou wegklonken haar triftig snelle stappen. En zodra de anderen voelden dat ze nou heus niet zou weer omkomen, begonnen ze ineens vreedzaam praatjes te maken over haar, over haar basen, haar valsheid, haar guldzigheid. Nou strakjes nog met op koekrommels. Pietje, verblufft van succes, zich weer baasvoelend, je fraude gestreng.  En nou is het meteen uit met de joden mensen bennen mensen. Jood of christen. Eender voor ons lieve heer. En in de vrede stemming van gemeenschappelijke kwaadspraak over verdwenen ma, gruw gaven ze toe. Wel hadden de joden ons heer gekruizerd, maar dat was al zo lang geleden. En Raghatje en Hendrik waren er toch, net als de jevrouw der Mans strakjes gezegd had, niet bij geweest. Dus zouden zij en andere jodenmeisjes voortaan op de stoelen bij de tafel zitten en uit mooie kommetjes drinken. Dat ermietje bedenkelijk afkeurend hoofdschuddend om de nieuwigheid, maar voelend dat er niks meer aan te doen was, slikte achter het potkachtje haar protest in. Einde van Revolutie van Kari van Bruggen. De zedelijke opvoeding moet bij de volwassenen beginnen. Van Jan Lichthart. Dit is een LibriVox opname. Alle LibriVox opname behoren tot het publiek domein. Voor meer informatie als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org Gelezen door Marcel Koenders. De zedelijke opvoeding moet bij de volwassenen beginnen. Men zegt wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. En men vecht om de jeugd. Om deze zekerer zedelijke beginselen in te printen. Zekere godsdienstige geloofswaarreden in te praten. Zekere goede gewoonten maken. Zo meent men dan de toekomst de jeugd. En in haar de toekomst de mensheid het beste verzekeren. Maar als de jeugd gaande weg volwassen wordt, bemerkt ze dat die beginselen onder de mensen wel beleden. Die geloofswaarheden daar wel gepredigt. Die gewoonten daar wel vormelijk geëerd. Maar geen van deze leven gemaakt worden. Het kind dat altijd de waarheid moet spreken raakt verwaald in de politiek der wereldwijsheid. Eerst al in zijn eigen huis. Waar het oordeel over anderen zo gansverschillend is. Naarmate die anderen afwezig of aanwezig zijn. Daarna in het maatschappelijk leven waar zaken en carrière haar eigen zedelijke eisen stellen. Eindelijk in de staatkunde en de oorlogskundigst. Waar het succes vaak alleen gekocht wordt door sleeuwermisleiding ter tegenpartij. Het kind dat God leerde liefhebben boven alles ook boven maamon ervaart als poedig dat zijn opvoeders dit niet zo letterlijk bedoeld hebben. Wanneer het zijn geld aan God wil geven maakt dit zijn vrouwen rustig dan vertoornd eindelijk hard maamon kan beter zorgen voor kleren en voetsel en woning en mensen neer dan God. 