Margriet Sitskoorn: Hoe beïnvloed je je eigen brein?
De kern van het Nieuw Boek, ik waad raad, is de ontwikkeling van je prefrontale hersenschors. En je prefrontale hersenschors is het gebied achter je voorhoofd en achter je oogkassen. En dat gebied is ontzettend belangrijk om te kunnen plannen, je aanpassen aan verandering, om te leren van feedback, maar ook om dingen als leiderschapvertonen, leven volgens bepaalde waarden en normen. Al dat soort dingen hebben te maken met die ontwikkeling van de prefrontale hersenschors. En in het boek heb ik allerlei wetenschappelijke studies bij elkaar gelegd en op een begrijpelijke manier uitgelegd hoe je nou die prefrontale hersenschors kan ontwikkelen. Raakt dit ook het gebied waarop je doseert aan de teleurgen University? Mijn vakgebied, neuropsychologie, daar binnen in dat vakgebied heb ik een expertise. En die expertise is neuroplasticiteit van de hersenen. En dat betekent hoe passen de hersenen zich nou aan aan de omgeving. En hoe kun je nou door bewust in te spelen op die omgeving of bewust in te spelen op gedrag die hersenen ontwikkelen en daardoor je vaardigheden, je emoties, je welzijn, je leven ontwikkelen. Nou eigenlijk is dat precies ook de kern van het boek. Dus vanaf dat vakgebied neuroplasticiteit ben ik gaan schrijven hoe ontwikkelen je nou specifieke delen van de hersenen en in dit geval de prefrontale hersenschors. Daar ligt ook duidelijk je passie. Die ontwikkeling van die prefrontale hersenschors en die plasticiteit van de hersenen ik ben daar zo, ik kan wel zeggen, gepassioneerd over omdat ik zie de mogelijkheden die dat bieden. Neuroplasticiteit zorgt ervoor dat wij ons kunnen aanpassen aan de omgeving. Wat die omgeving ook vraagt. En dat kunnen we natuurlijk ten goede gebruiken voor ontwikkeling van onszelf van de mensen om ons heen en uiteindelijk ook van de wereld. Kun je een voorbeeld geven om het ook te verduidelijk? Neuroplasticiteit van de hersenen, dat gaat ten goede en dat gaat ten kwaarde. Neuroplasticiteit betekent gewoon die hersenen ontwikkelen op basis van de informatie die binnenkomt. Maar die ontwikkeling zelf heeft geen richting. Die richting moet je daarin leggen en dat kan ten goede en ten kwaarde. Zo weten we bijvoorbeeld dat als je wallert van mensen of als de omgeving jouw leert walgen van mensen dat dan een gebied in de hersenen, de ventromediale prefrontale hersenschors, dat zit hier, dat dat minder goed gaat werken als je naar mensen kijkt. Dat is heel bijzonder iets.  Dat betekent dus als ik naar mensen kijk, dan gaat het gebied wat menselijke informatie verwerkt minder goed werken. En andere gebieden die bijvoorbeeld te maken hebben met het verwerken van objecten, gaan harder werken. Dat betekent dat je mensen zo kan sturen, ten slechte dus, dat als je ze laat walgen van mensen, dat ze andere mensen als minder menselijk verwerken in hun hersenen en dus ook als minder menselijk kunnen behandelen. Dat is onderzoek van hersen en fisken. Dat is een nadeelig iets van plasticiteit. Je kan het ook ten nadele sturen, maar je kan het ook ten goede sturen. We weten van mensen die bijvoorbeeld hersenbloedingen hebben gehad in verschillende delen van de hersenen en die daardoor minder goed kunnen praten of die verlamming hebben, dat we ook op basis van theorieën van neurplasticiteit van de hersenen terapieën die daarop ontwikkeld worden, dat mensen dan geholpen kunnen worden met die verlamming of met die spraakgebreken. Natuurlijk wel tot een bepaalde hoogt. Dat is niet dat we iedereen overal altijd mee kunnen helpen. Theorieën en praktijk gaan vaak nog niet hand in hand met elkaar. Het mooie aan neurplasticiteit van de hersenen is dat het niet alleen zo is dat die omgeving jou beïnvloedt, dat het een passief proces is, maar het is ook een heel actief proces. Datgene waar jij je aan bloot stelt, dat ontwikkelt goed. Datgene waar je je niet aan bloot stelt, dat ontwikkelt niet. En dat gaat weer ten goede en ten kwade. Ik geef wel eens een voorbeeld in lezingen dat als je de hele dag zou zeuren, dan ontwikkelen de perfecte zeurnetwerken in je hersenen op basis van die neuroplasticiteit en dan gaat het zeuren juist steeds beter af. En dat geldt ook voor voetballen, fiolspelen, rekenen, agressiemanagement, noem maar op. Stel, ik heb het boek gelezen. Wat heb ik dan geleerd? Ik heb gepoogd met het boek om daar allerlei wetenschappelijke informatie bij elkaar te zetten die ervoor zorgen dat als je die informatie gebruikt in je dagelijkse leven dat die de préfrontale hersenschors ontwikkelen. Zodat je beter kan plannen, beter je doelen na kan streven, beter kan leren van feedback, beter je emoties kan reguleren en hoop dingen zijn. Dat met die préfrontale hersenschors doet ook een hoop. Ik heb die wetenschappelijke kennis samengevat in een programma. En dat programma heet het effect-programma. En effect is een acroniem. 