Maatwerk nodig bij introductie zorgtechnologie bij zelfstandig wonende ouderen - Tranzo
Ik heb gevonden dat als je technologie gebruikt wil bevorderen bij ouderen, dat je dan vooral maatwerk moet leveren bij het aanbieden van technologie en het ondersteunen van technologie. En in mijn proefschrift heb ik een aantal modellen die daarbij kunnen helpen. We hebben onderzocht wat nou maakt dat ouderen technologieën huis nemen en dat ze het blijven gebruiken. En bij technologie moet je dan in allerlei verschillende vormen denken van een halselarm, dat is zo'n knop die je om je nek kan dragen en andere vormen van zorgtechnologie tot ICT-apparaten. Maar ook huishoudelijke apparatuur bijvoorbeeld, omdat dat allemaal belangrijke dingen zijn om zelfstandig te kunnen blijven wonen. En we hebben gekeken wanneer iemand nou zo'n technologie in huis kreeg en hoe dat dan op welke manier dat ging en of het gebruik daarna ook langdurig hetzelfde bleef of dat daar schommeling in optraden. En zo hebben we eigenlijk heel veel kennisvergaard over factoren en momenten die een rol spelen bij technologie gebruikt door zelfstandige ouderen. Je sprak over modellen, kun je dat uitleggen? Ja, een model is eigenlijk een eenvoudige weergave van wat wij hebben gevonden. Daar staan de factoren in, maar ook juist de momenten die heel belangrijk zijn in het technologie gebruik door ouderen. En op die manier krijg je het hele plaatje van wat er een rol speelt, want wat ik vaak merk als ik met mensen in de praktijk speel spreek, is dat die eigenlijk vaak een wat beperkte beeld hebben van wat er speelt, bijvoorbeeld dat het heel belangrijk is of iemand vaardig is in het gebruik. Dat klopt wel, dat is een belangrijke factor, maar het is één van de factoren en het geheel maakt eigenlijk hoe iemand op dat moment in z'n technologie gebruikt zit en wat er belangrijk is om aan te bieden en te ondersteunen. Wanneer je het hebt, of bijvoorbeeld die weer die halselarmen, nou we weten gewoon uit de praktijk en ook uit onderzoek dat die in de helft van de gevallen niet worden gebruikt, niet worden gedragen. Die liggen dan op een nachtkastje. En ik denk dat dat komt omdat we ze allemaal op dezelfde manier aanbieden aan een groep ouderen. We moeten eigenlijk veel beter kijken welke ouderen wat nodig hebben op welk moment in hun leven.  Want als je alles uitdeelt aan één grote groep, dan weet je dat de ene ouderen zal meer bezig zijn met veiligheid en de andere minder. De ene ouderen heeft alternatieve voor een halselarm, de andere niet. Iemand heeft een sociaal netwerk wat kan verschillen. En ik denk als je daar mijn aandacht aan besteedt, dat je dan veel effectiever technologie kan inzetten en dat ouderen daar ook wat aan hebben, omdat het beter bij hen past. Ouderen en techniek is toch een soort loskees? Dat zou ik zeker niet willen zeggen. Ik heb juist gezien dat ten eerste zijn er heel veel verschillen tussen ouderen. Je hebt dus echt degene die heel enthousiast erover zijn en degene die er minder enthousiast erover zijn, alles wat er tussen zit. Maar wat ik vooral ook heb gezien is dat ouderen ook kunnen veranderen in hun technologiegebruik. Als ik bij een ouder iemand op bezoek kwam, dan kwam ik heel vaak een bepaald beeld van, nou deze is wel of niet enthousiast. Als ik dan een half jaar later kwam, dan zag ik toch dat de dingen konden veranderen. En die dingen waardoor dat verandert, dat heb ik juist beschreven in die model in mijn proefschrift. Nou, één van de dingen die kunnen veranderen in de leven van ouderen zijn hun behoefte. Dus als een ouderen nog niet bezig is met een bepaalde behoefte, bijvoorbeeld een behoefte aan sociaal contact of meer sociaal contact, dan heeft het niet zoveel zin om op dat moment Facebook of Skype te introduceren bij die persoon, want die persoon is helemaal niet bezig met dat probleem. Dat is een voorbeeld van hoe je beter kan aansluiten bij het individu. Als je dat weet, die behoefte, dan weet je wanneer je wel of niet iets kan aanbieden. Kinderen, kleinkinderen bieden heel veel nieuwe techniek aan of brengen ze naar huis. Dus speelt dat ook een rol? Het leuke van kleinkinderen is dat die eigenlijk spelende wijs met ouderen en technologie ontdekken. Eigenlijk maakt het ook dan niet zoveel meer uit of de ouderen bijvoorbeeld fouten maakt. En ik heb ook gezien dat kleinkinderen zo maar opdrachten geven aan hun opa of oma, van wil je volgende week acht foto's maken op je tablet, dan kom ik volgende week even kijken. 