Mini-college deel 3 (2021) in de reeks van de Tilburg School of Catholic Theology-Tilburg University
We vieren bijna pasen, voor de tweede keer in toch wel bijzondere omstandigheden. Omstandigheden die om veerkracht vragen, het thema van deze reeks mini-colleges. En hoe mooi laat het feest van pasen zich niet verbinden met veerkracht. Maar is dat wel zo? Gaat het wel over veerkracht? Als theologen-litergie-wetenschapper ga ik nog wel sterk uit voor mijn onderzoek van het al oude principe Lex Orandi, Lex Credendi. Wat we bidden, vertelt ons wat we geloven. Het gaat over het vieren van de liturgie als locus theologicus, als bron van theologie. En als ik nu naar de liturgie van pasen kijk, dan gaat het volgens mij nog veel verder en veel dieper dan veerkracht. Neem bijvoorbeeld die liturgie van de pas waken. Volgens mij, samen met de rest van het triduum, het liturgisch hoogtepunt van het jaar. En als we naar die pas waken kijken, zowel naar de teksten als de simbolen, dan gaat het volgens mij niet over veerkracht. Wat we hier vierend gedenken, gaat over het licht dat door de diepste duisternis doorbreekt. Normaal gezien begint de liturgie buiten als het donker is. Alles is duister, kruis, nacht. En dan wordt in de duisternis van de pas nacht het vuur ontstoken. En dat vuur wordt uitgedeeld en er ontstaat steeds meer licht. Hoe meer je ervan deelt, hoe meer licht. In de pas waken wordt ook heel uitvoerig uit de schrift gelezen. En met die schrift gebeden in de liturgie van de pas nacht zijn er wel negen schriftlezingen. Zo wordt er gelezen van het scheppingsverhaal. Het leven dat begint uit het niets door het spreken van godswoord. Veerkracht impliceert dat er een veer is die wanneer ze in één drukt, wanneer ze teneeer gedrukt is, terug kan opveren uit zichzelf vanuit eigen kracht. Maar hier, in de liturgie van de pas waken, wordt er gevierd dat er niets is, dood. En dat dit door godsliefde leven wordt. Er wordt in die lange woord dienst ook gelezen uit Exodus, het Hofstuk 14, over de doordocht van slavernij in Egypte en dood in het graf door het water van de rode zee en het water van een dooksel naar het beloofde land, naar nieuw leven in Christus.  In het gebet bijvoorbeeld, na de zevende lezing, al die lezingen worden gevolgd door een gebet, de zevende lezing uit de profeet Ezekiel, daarna wordt er gebeden, en ik neem het missaal erbij, laat de hele wereld ervaren en zien dat jij oprecht wat geknakt is. Opnieuw doet leven wat is afgestorven. Een klein stukje uit het gebet na de zevende lezing. En de liturgie in dit gebet maakt hier gebruik van een beeld, een beeld van het geknakte riet uit Jezaja, of het stuk 42. Maar riet dat geknakt is, dat kan niet nooit meer uit zichzelf opgericht worden, terug opveren. En toch richt God Jezus weer op en richt Hij ook de gelovige weer op. Dat is, denk ik, de boodschap van Pasen, zeker als je vertrekt vanuit de liturgie, vanuit de Lex Orandi. Het feest van Pasen is een feest van leven en hoop doorheen of ondanks geknaktheid, uitzichtloosheid en dood. En het gaat, denk ik, dan ook veel verder dan veerkracht. Niettemeen zit er in mensen een ongelooflijke veerkracht en dat mogen we ook in deze moeilijke periode ervaren. Ik denk dat het feest van Pasen en de figuur van Jezus Christus mensen aanspreekt op die veerkracht in henzelf. En Jezus doet dat ook de hele schrift door. Neem je bed op en loop. Ik veroordeel je niet. Begin maar opnieuw. Overal waar Jezus passeert, zie je mensen opveren. Zie je mensen met nieuwe moed herbeginnen. Daarom denk ik door verkristinnen geloven dat hij vrees is. Mensen die geloven ervaren dat Jezus nog steeds veerkracht geeft. En het mysterie van de vrees is dat veel dieper gaat en dat we vieren in de Pasliturgie is, denk ik, wel doorheen de eeuwen een bron geweest van veerkracht. In die zin zou je kunnen zeggen dat geloven in de vrees is misschien niet zo zeer gaat over het leven na de dood maar heel zeker ook over het leven voor de dood. Hier en nu. Wie voluit leeft, ervaart de kracht van het leven. Wie echt lief heeft, die weet dat dit niet sterven kan. En hieruit en uit het voorbeeld van Jezus is er zeker een vast vanuit het pasen van de Heer kunnen mensen veerkracht putten. 