Verhalen van Sherlock Holmes | Sir Arthur Conan Doyle | Detective Fiction | Speaking Book | 4/6
We hebben het meer dan eens op onze kleine verdieping in Baker Street bijgewoond dat personen op dramatische wijze opkwamen of vertrokken, maar ik kan me niet herinneren ooit iets in dit opzicht te hebben bijgewoond dat ons meer aangreep dan de eerste verschijning van Dr. Thonicraft Huckstrol, hoofdonderwijzig, actefrans, L.O. enzovoort. Zijn kaartje dat de kleinschijn om het gewicht te dragen van zijn onderwijstitels was hem enige seconden voorgegaan en daarna dat hij zelf binnen, zo groot, zo afgemeten en zo waardig dat hij de belichaming mocht genoemd worden van het zelfbeheersing en soliditeit. En toch was het eerste wat hij deed toen de deur achter hem was gesloten, niet meer of minder dan zich vast te houden aan de tafel en vervolgens op de vloer te glijden. Daar lag die majesteuze gestalte slap en gevoeloos op onze vloermat. We waren beide opgesprongen en enige ogenblikken staarden wij in stelle verbazing naar het gewicht gestuk vrakhout dat dedenken aan een plotselingen en noodlotte gestorm op de levenszee. Holmes liep spoedig met een kussennaam toe om zijn hoofd te steunen en ik geef de brandewijnfles om zijn lippennat te maken. Het brede, witte gelaad was doorploegd met lijnen die van zorg spraken. De opgezolle oogleden zagen er loodkleurig uit. De geopende mond trok nu en dan krampachtig samen aan de hoeken en zijn gelad was niet geschoren. Zijn das en halfhemd doeg u de spoeren van een lange dag en het haar hing vanoordelijk om het goedgevormde hoofd. Het was een uitgeput man die voor ons lag. Wat is dat, Watson, vroeg Holmes. Algele uitputting, waarschijnlijk uit zuidend van hore en vermoeienis, zei ik, met mijn vinger op de pols, waarin de levensstrom nog slechts zwak klopte. Een retourtje van Mackleton in het noorden van Engeland, zei Holmes, het uit zijn versjeszak halend. Het is nog geen 12 uur. Hij moed dus wel vol van huis zijn gegaan. Dus waren oogleden begonnen te trillen en een oogomblik later keken een paar grijze ogen ons nieuwsgierig aan. Zo goed mogelijk dacht de man vervolgens op te staan, terwijl zijn gelad rood werd van schaamte. Vergeef mij deze zakten, meneer Holmes. Ik ben een weinig overspannen. Dank je, indien u mij een glas melk met een beschuit kon het geven, denk ik wel hier spoedig op te knappen.  Ik kwam persoonlijk, meneer Holmes, ten einde zeker te zijn, dat u met mij terugkeerde. Ik was bang dat een telegram u niet van de absolute noodzakelijkheid en het deringende van dit geval zou overtuigen. Wanneer u geheel en al herstelt, zei het, ik ben alweer geheel in orde. Ik begrijp niet dat die zwakte mij zo eens klaps kon overvallen. Ik zou gijne zien, meneer Holmes, dat u met de volgende trein met mij naar Mackleton terugkeerde. Mijn vriend schudde het hoofd. Mijn collega Watson zou je kunnen zeggen dat wij op het oogomblik onze handen vol werk hebben. Ik kwart bezig gehouden door de zaak van de Ferris documenten en de Abergevenie moord komt morgen voor. Alleen in zeer belangrijke geval zou er mij kunnen brengen, tans Lonne te verlaten. Belangrijk! onze bezoeker maakte een welspreekend handgebaar. Heb u dan niets gehoord van de ontvoering van de enige zoon van de hertog van Holdernes? Wat, van de vroegere minister? Juist, we hebben getracht er de bladen buiten te houden, maar gisteren avond stond er iets in de gloop. Ik dacht dat het u wel daar oren zou zijn gekomen. Holmes strekken zijn lange dunne arm uit en haalde deel H uit zijn insklopendiet tevoorschijn. Holdernes, zesde hertog KGPC. Het halve alfabet. Baron Beverly, geraar van Carsten. Lieve hemel, wat een titels. Bovendien nog Lordluitenant van Helmshire zeer het 1900. Gehuwd met Edith, dochter van Sir Charles Appeldoor, 1888. Erf genaan met enig kind Lord Seltar. Bezit ongeveer 250.000 aaren aan land. Mijnen in Lancashire en Wales. Address? Carleton House Terrace. Holdernes Hall Helmshire. Carsten Castle, Bangor, Wales. Lord van de Admiraliteit, 1872. Secretaris van... Wel, wel. Deze man is zeker een van de voornaamste onderdainer van de Kroon. De grootste. En misschien de rijkste. Ik heb gehoord, meneer Holmes, dat u bij uw beroeps aangelegenheden niet juist de goedkoopste pleeg te zijn. En dat u bereid is te werken, te willen van het werk. Ik kan u echt ermee delen dat zij een genade reeds te kennen heeft gegeven dat een check van 5000 pond zal gegeven worden aan de man die kan zeggen waar zijn zoon zich bevindt. En ook 1000 pond aan hem die de man of de mannen kan noemen welke hem gevangen hebben genomen. Dat is een vervolgselijke beloning, zei Holmes. Watson, ik denk dat wij Dr.  Huckstable zullen vergezellen op zijn terugreis naar het noorden van Engeland. En nu Dr. Huckstable, wanneer u die melk hebt uitgedronken, zult u mij wel willen vertellen wat er gebeurd is. Wanneer het gebeurd is. Hoe het gebeurd is. En eindelijk wat Dr. Thorinkraft Huckstable van de opleidingsschool bij Meckelton met de zaak heeft uitgestaan. En waarom hij 3 dagen na een gebeurtenis komt, de ongeschoren staat van uw kind wijste datemaan om mij te vragen mijn diensten te verlenen. Onze bezoeker had zijn melk opgedronken en zijn beschuitjes opgepeuseld. Het licht was weder in zijn ogen teruggekeerd, even als de kleur op zijn wangen, toen er met veel omaal van woorden het gebeurde ging uitleggen. Allereerst moet ik u meedelen, dieren, dat mijn instituut een voorbereidingsschool is, waarvan ik destichtig en het hoofd ben. Huckstables aantekeningen over Horatius zal misschien mijn naam bij uw meerbekendheid verlenen. Mijn school is zonder twijfel de beste en beroemd de opleidingsschool in Engeland. Lord Leverstoke, de graf van Blackwater, Sir Cathcart Soames, zij allen hebben hun zonen aan mijn hoede toe vertrouwd. Maar ik voelde dat mijn school haar toppunt van Roem had bereikt, toen, drie weken geleden, de hertocht van Holdanes zijn secretaris, meneer James Wilder, zond met het bericht dat de jonge lord Celtair, oud tien jaar, zijn enige zonen erf genaam en mijn zorgen zou worden toevertrout. Weinig vermoedde ik dat dit het voorstpel zou wezen van de grootste ramp in mijn leven. De eerste mei kwam de knap, daar dan de overgangsexamens plaatshebben. Hij was een aardige jongen en wend de spoedig aan zijn nieuwe omgeving. Ik kan u wel zeggen, ik hoop dat ik niet onbescheiden ben, maar halve medederingen geven in een dergelijk geval toch niets. Dat hij niet bijzonder gelukkig thuis was. Het is een bekend geheim dat het huwelijksleven van de hertocht niet zeer verreedsaam is geweest, en dat de zaak geëindigd is in een scheiding met wederzijdsgoed vinden. De hertocht in heeft zich een verblijf gekozen in het zuiden van Frankrijk. Dat is niet lang geleden gebeurd, en men wist dat de knap zeer gehecht was aan zijn moeder. Hij was stil en in zichzelf gekeerd na haar vertrek van Holdanes hol, en het was om deze reden dat de hertocht hem naar mijn inrichting wilde zenden.  Na een verloop van 14 dagen voelde de knap zich echt er bij ons thuis, en was oogendschijnlijk gelukkig. Het laatst zagen we hem in de avond van 13 mei. Dat is maandagavond jongsleden. Zijn kamer was op de tweede verdieping, en men bereikte haar door een andere kamer waarin twee andere jongens sleepen. Deze jongens zagen of hoorden niets, zodat het zeker is dat de jongens zelt haar die kant niets uitgegaan. Zijn raam was open en daar langs groeit een mooie klim op. We konden beneden na zijn verdwijning geen voetsporen vinden, maar vaststaat dat hier de enige uitgang was. Zijn afwezigheid werd dinsdag morgen om 7 uur ontdekt. Zijn bed was beslaapen geweest. Hij had zich geheel gekleed voordat hij wegging en zijn gewoon blauw schoolpak met de donkergrijze broek aangetrokken. Er was hoe genaamd geen aanwijzing dat iemand de kamer was binnengetreden, en het is zeker dat wanneer een worsteling had plaatsgehaald, of ook maar even om hulp geroepen was, zulks zou gehoord zijn, daar kon er, de oudste jongen in de aangrenzende kamer, zeer licht slaapt. Toen Lord Zelt haar's verdwijning ontdekt was, liet ik er stond alle personen in mijn inrichting bij Elkander komen, onderwijzers, dienstpersoneel, en de jongens. Toen bemerkte wij dat Lord Zelt haar waarschijnlijk niet alleen was geweest bij zijn vlucht. Heidechig, de onderwijzer in het Duits, werd ook vermist. Zijn kamer was op de tweede verdieping, aan het andere eind van het gebouw, en kwam op dezelfde zijde uit als het vertrek van Lord Zelt haar. Hij had ook geslapen, maar klaarblekelijk was hij slechts gedeeltelijk gekleed weggegaan, daar zijn boord en zijn sokken nog in zijn kamer lagen. Hij was ongetwijfeld ook langs het klim op naar beneden geklotert, want wij konden zijn voetspoelen zien, daar waren hij op de grond was niergekomen. Zijn fiets werd bewaart in een klein huisje naast de laan, en deze was weg. Hij was twee jaar bij mij geweest, en kwam met zeer goede getuigschriften. Hij was echter een stil en in zich zelfgekeerd man, en niet bijzonder populair bij de leerlingen, even minnens bij de onderwijzers. Van de vluchtelingen kon geen spoor ontdekt worden, en tans, donderdagmorgen, zijn we evenwijs als wij dinsdag waren. Opholdernes Hol werd natuurlijk ter stondnavaar gedaan.  Het is slechts enige meilen weg, en we dachten dat de jongen in een potseling verlangen naar huis, naar zijn vader was teruggekeerd, daar had men echter niets van hem gehoord of gezien. De hertog is zeer opgewonnen, houdt mij betreft. Wel, u hebt zelf gezien in welk een staat van overspanning ik mij bevindt de gevolgen van deze zaak. Meneer Holmes, in nu ooit al uw vermogen zal het werk zetten, smek ik u het nu te doen, want nooit in uw leven zult u een geval krijgen dat meer waard is, al uw aandacht eraan te besteden. Sherlock Holmes had met gespanne aandacht geluisterd naar de mededelingen van de ongelukkige schoolmeester. Zijn samengetrokken wenkbrauwen en de type rimpels in zijn voorhoofd toonen aan dat hij geen aanmoediging behoefte om al zijn aandacht te concentreren op een probleem dat, afgescheiden van de grote belangen die erbij waren betrokken, zo direct zijn liefde voor het ingewikkelde en ongewonen moest opwekken. Hij helde zijn notitieboekje voor de dag en krabbelde enige aantekeningen neer. U zei het zeer na later geweest door niet eerder bij mij te komen, zei hij streng. U begint zo doenen mij bij mijn onderzoek rit dadelijk te dwarspomen. Het is bijvoorbeeld niet aan te nemen dat de klim op in de laan voor een opmerkzaam toeschouwig niets merkwaarders opgeleverd zou hebben. Mij kan geen blam in dat opzicht treffen. Zijne genaden wilde in elk geval al op uw bliek schandaal vermijden. Hij was bang dat zijn ongelukkig familieleven zo doen de al teruchtbaar zou worden. Hij zou voor geen geld ter wereld willen dat dit gebeurde. Maar er is toch zeker een officieel onderzoek ingesteld door de politie. Ja, meneer, maar dat heeft al zeer weinig opgeleverd. O, ontschijnlijk, was reed dadelijk een spoor ontdekt, daar gemeld werd aan een naar buurig station dat minst morgens vroeg een jongen en een man gezien had, die met de trein waren vertrokken. Eerst gisteravond kregen we bericht dat men deze bijdaad opgespoord in Liverpool en dat daar gebleken is dat zij hoe genaamd niets met het geval hadden uit te staan. Daarna kwam ik in mijn wanhoop en teleurstelling na een slaapeloze nacht regelrecht naar U2 met de vroeg trein. Ik vermoed dat het plaatselijk onderzoek verslapte tijdens dat het valse spoor werd gevolgd. Men deed in die tussentijd niets.  Zodat drie dagen zijn verloeren gegaan, de zaak is al het heurigst behandeld. Dat weet ik en stem ik toe. En toch is het vraagstuk nogal op te lossen. Ik zal althans met genoegen het onderzoek op mijn hemel. Is u ingeslaagd enig verband te vinden tussen de vermiste knaap en die Duitse onderwijzig? En het geheel niet. Kreeg de knaap er eerst onderricht van deze onderwijzig? Nee, hij heeft voor zover ik weet geen woord ooit met hem gewisseld. Dat is zeker zeer vreemd. Had de knaap een fiets? Nee. Werd een fiets van een andere knaap vermist? Nee. Is dat zeker? Bepaald. Wel, we zullen zeker niet willen beweren dat de Duitse op een fiets in een donkere nacht is weggereden terwijl hij de knaap in zijn armen hield. Zeker niet. Wat is dan de theorie die u erop na houdt? De fiets kan gediend hebben om ons op een dwaalspoor te brengen. Zij kan hier of daar verborgen zijn en het paar dan te voet zijn weggegaan. Juist, vraagt Schijnd al toch wel een eigenaardig dwaalspoor niet waar, waar nog andere fietsen in het schuurtje? Verscheiden. Zouden ze geen twee hebben verstopt, indien zij het denkbeeld wilde opwekken dat zij per rijwiel waren vertrokken? Dat denk ik wel. Natuurlijk zou ze dat gedaan hebben. Deze theorie ducht dan ook niet. Maar het incident is een uitstekend punt van uitgang voor een onderzoek. Een fiets is nu eenmaal niet gemakkelijk te verbergen of te verruinen. Nog een vraag. Is er iemand geweest om naar de knaap te zien op de dag voor hij verdween? Nee. Heeft hij toen een brief gekregen? Ja, een brief. Van wie? Van zijn vader. Openen u de brieven van de knaap? Nee. Hoe weet u dan dat hij van zijn vader kwam? Het wapen stond op de envelop en het adres was geschreven in het stijven handschit van de hertog. Bovendien herinnert de hertog zich dat hij geschreven heeft. En heeft hij daarop geen brief ontvangen? Niet de laatste dagen. Kreeg hij geen brief uit vankrijk? Nee, nooit. U ziet natuurlijk waarheen ik wil. Of de knaap is ontvoerd met geweld, of hij is uit eigen vrije wil gegaan. In het laatste geval mag men verwachten dat enige pressie van buiten nodig was om zulke jonge knaap tot zulke een stap te krijgen.  En die naar geen bezoekers bij hem zijn geweest, moet die pressie zijn uitgeoefend per brief. Vandaar dat ik dat uit te wissen wie aan hem heeft geschreven. Ik vrees dat ik u niet veel wijzer kan maken. De enige die hem schreef was, voor zover ik weet, zijn vader. Die hem een brief zond op de dag van zijn verdwijnen. Was de verstand houding tussen vader en zoon goed? Zijn genade is nooit vriendelijk tegen iemand. Hij wordt geheel en al in beslag genomen door algemene openbare aangelegenheden. Mijn is onwatbaar voor alle gewone emoties. Maar op zijn manier was hij vriendelijk jeegst knaap. Deze genote sympathie van zijn moeder. Ja. Heeft hij het wel eens gezegd? Nee. De hert toch dan? Goede hemel, nee. Maar hoe weet u dit dan? Ik heb met meneer James Wilder, de secretaris van zijn en genade, een vertrouwelijke gesprek gehad. Hij was het die mij voorlichte omtrengte gevoelens van Lord Seltar. Ik begrijp het. Is misschien de brief die de hertog zijn zoon geschreven had, in dat vertrek achtergebleven? Nee, die had hij meegenomen. Ik denk, meneer Holmes, dat het tijd wordt dat we naar Houston gaan. Ik zal een rijt daarvoor laten komen. Over een kwartier zijn wij tot uw dienst. In die nu naar huis telegrafeerd, meneer Huckstable, zou het goed zijn de lieden in de waant te laten dat het onderzoek nog steeds de Liverpool wordt voortgezet. Of waar elders uw politie het geliefd in te stellen. In de tussentijd zal ik enige naastpeuringen doen op het terrein zelf. En misschien is het spoor nog niet zo oud, of twee oude speurhonden als Watson en ik, kunnen het al volgen. Die avond bevonden wij ons in de koude, frisse atmosfeer van de pieklandstreek, waarin de beroemde school van Dr. Huckstable is gelegen. Het was reeds donker toen wij eraan kwamen. Een kaartje lag op de tafel in de vestibule, en de huisknacht verluisterde zijn meester iets in het oorlog, dat deze dadelijk opgewonden naar ons deed toekomen. De hertog is hier, zei hij. De hertog en meneer Walder zijn in dit spreekamer. Komt, heren, ik zal u even voorstaan. Ik kende natuurlijk de beroemde staatsman van Aanzin, maar de man was nu geheel anders dan mijn gemoondelijk werd afgebeeld.  Het was een fors en staatig persoon, in de puntjes gekleed, met een lang, smal gelaad waarvan de neus iets wat gebogen was. Zijn gelad was doodsbleek, het geen meer uitkom, door het contrast dat gevormd werd, door de lange, rode baard die op zijn wit vest neerhing. Al dus was er deftige verschijning die ons ijzig aanstaarde. Naast de hertog stond de jong mens dat, na ik vermoeden, de secretaris was. Hij was klein, zenuwachtig beweegelijk, met verstandige, lichtblauwe ogen. Hij was het, die dadelijk bankoelen snijde de toon het gesprek opende. Dr. Huckstbul, ik kwam hedenmorgen te laat om u te weerhouden van uw reis naar Londen. Ik vernam dat uw doel was, de heer Sherlock Holmes uit te nodigen, het onderzoek in deze zaak op zich te nemen. Zijn genade is verbaasd, Dr. Huckstbul, dat u zoek een stap hebt genomen zonder hem te waarschuwen. Toen ik vernam dat de politie er niet in was geslaagd, zijn genade is in gene delen overtuigd dat de politie niet is geslaagd. Maar gewis, meneer Wilder, u weet toch, meneer, dat zijn genade voor alles een publiekschandaal wil vermijden. Hij heeft liest zo weinig mogelijk personen in zijn vertrouwen. De zaak kan gemakkelijk verholpen worden, zei de verslagen onderwijzig. Neer Sherlock Holmes kan morgenochtend naar Londen terugkeren. Niet zo haastig, Dr. Huckstbul niet zo haastig, zei Holmes lang zijn neus weg. Deze noordelijke lucht is zeer gezond, en derhalve denk ik hier een paar dagen te blijven, en mijn tijd te bestelen zoals ik dat nodig acht. Of ik daarbij onder uw dak zal slapen of in de dorpsherberg, moet u natuurlijk beslissen. Ik kon zien dat de ongelukkige onderwijzig nog altijd besluitenloos was, uit welke toestand hij geret werd door de zware, wel luidende stem van de roodgebaarde hertocht, die klonk als een zware etenspel. Ik ben uit bep meneer Wilder eens, Dr. Huckstbul, dat gewijs zou het gedaan hebben met mij te raadplegen. Maar nu meneer Holmes eenmaal door u in het vertrouwen is genomen, zou het inderdaad al te gek zijn, in die wij niet van zijn diensten zouden gebruik maken. In plaats van naar de herberg te gaan, meneer Holmes, zal het mij aangenaam zijn, wanneer u bij mij op Holderness Hole zou het willen logeren.  Ik dank u u genade zeer, maar in het belang van mijn onderzoek denk ik dat het beter is te blijven op het terrein van het geheim. Zoals u wilt, meneer Holmes, alle inlichtingen die meneer Wilder of ik u kunnen verstreken, staan u natuurlijk ten dienste. Het zal waarschijnlijk nodig zijn dat ik op de hole kom bezoeken, zij Holmes. Ik zou u nu alleen willen vragen, meneer, of u enige verklaring weet te geven over het verdwijnen van uw zoon. Nee, meneer, in het geheel niet. Wil mij niet kwalijk nemen, wanneer ik zaak een aanroer die voor u pijnlijk zijn, maar er zit niet anders op. Gelooft u dat er toch in iets met de zaak te maken heeft? De staatsman aazelde een ogenblik. Ik geloof het niet, zei hij eindelijk. De verklaring, die het meest voor de hand ligt, is deze, dat de knap is opgelicht ten einde een hoog losgeld voor hem van u te krijgen. Er is dat nog geen brief door u ontvangen. Nee, meneer. Nu nog een vraag, uw genade. Ik meen begrepen te hebben dat u uw zoon hebt geschreven op de dag dat het incident plaats had. Nee, ik schreef hem de dag te voeren. Juist, maar hij ontving uw brief toch eerst op de volgende dag. Ja. Zond er iets in uw brief dat hij maar toe kon brengen zulke een stap te doen. Nee, meneer, zeker niet. Heb je die brief zelf op de post gedaan? Het antwoord van de Edelman uit voorkomen door zijn secretaris, die enigszins haastig tussen beide kwam. Zijn genade is niet gewoon zelf zijn brief op de post te doen, zei hij. Deze brief werd met anderen op tafel gelegd, en ik zelf heb hem gepost. U is er zeker van dat die brief erbij was? Ja, ik zag hem erbij. Hoeveel briefen heeft u een genade die dag geschreven? Twintig of dertig. Ik heb een uitgebreide correspondentie. Maar zeker doet het niets ter zaken. Toch wel, zei Holmes. Wat mij betreft, ging de hertog voort. Ik heb de politie geraden, haar aandacht op het zuiden van Frankrijk te vestigen. Ik heb reeds gezegd dat ik niet geloof dat de hertogin zulke enlendige daad zou aanmoedigen. Maar de knap had de onzinnigste denkbeelden, en het is mogelijk dat hij naar haar gevlucht is. Geholpen en geleid door deze Duitser.  Ik geloof toch, dorgspel, dat wij tans naar de hal kunnen terugkeen. Ik kon zien dat Holmes nog gaarne enige andere vragen had willen richten tot de hertog, maar het optreden van de Edelman was duidelijk te merken dat hij het onderhoud was geëindigd beschouden. Klaar blijkelijk was het voor zijn aristocratische natuur uiterthindelijk over zijn intieme aangelegenheden met een verendeling te spreken, en vreesde hij dat elke nieuwe vraag een nieuwe licht zou verspreiden over de verborgenhoeken van zijn hertogelijke geschiedenis. Zodra de Edelman en zijn secretaris vertrokken waren, toog mijn vriend met een merkwaardige ijver aan het werk en ging op onderzoek uit. De Kamer van de Knap werd zorgvuldig onderzocht, en niets bleef over dan de overtuiging dat hij alleen door het raam ontstapt kon wezen. De Kamer van de Duitser leverde ook geen enkele ontdekking op. Hier had een stuk van de klim op het begeven onder zijn gewicht, en we zagen bij het licht van het lantaren waar zijn voeten waren neergekomen. De indruk en het korte groene gras was het enige bewijs achtergelaten bij deze onverklaarbare nachtelijke vlucht. Sherlock Holmes verliet alleen het huis en kwam iets over elven terug. Hij had zich een grote kaart van de omstreken laten geven, en deze bracht hij in mijn Kamer, waar hij haar op het bed uitspreiden, en na de lamp erboven te hebben hangen, ze begon te bestuderen onder het roken van een pijp. Nu en dan bijzonder belaarijke punten aanwijzend. Deze zaak begint met de boeienmotsen. Ongetwijfeld zijn er enige belangrijke feiten die er mede in verband staan. Nu wij nog zo goed als aan het begin zijn, moet je je op de hoogte stellen van de geografische lichting deze streek. Hetgeen ons onderzoek later ten goede zal komen. Kijk eens aan de kaart. Deze donkere vlek is de school. Ik zal er een speld insteken. Nu, deze lijn is de hoofdweg. Zoals je ziet loopt het een oosten en ten westen van de school, en er is geen zijweg. Indien de beide personen de weg gevolgd hebben, moet het zij langs deze weg zijn gekomen. Door een toevallige, gelukkige omstandigheid zijn wij in staat om na te gaan, wieso al daar gepasseerd zijn. Op dat punt, waar mijn pijp nu ligt, heeft een veldwachter van snachts 12 uur tot 6 uur in de morgen op wacht gestaan.  Zoals je ziet scheidt de weg zich hier voor de eerste maal in tweeën. Deze man verklaart dat hij geen ogenblik zijn post heeft verlaten, dat het onmogelijk is dat de man of een knap daar langs kon gaan zonder dat hij hen zag. Ik heb deze agent vanavond gesproken, en hij maakte op mij de indruk voorkomen geloofwaardig te zijn. Daardoor kan deze kant verder buiten beschouwing blijven. We komen nu aan de andere zijde. Hier staat een herberg, de rode stier geheten, en de herberg hierster is ernstig ziek. Zij had naar Meckelton om een dokter gezonden, maar deze kwam niet voorstmorgens, daar hij was opgehouden door een ander geval. De bewoners van de herberg waren de hele nacht opgebleven in afwachting van zijn komst, en om buurten schijnen zij telkens gekreken te hebben, of zij ook iets op de weg zagen aankomen. Zij verklaaren dat in elk geval niemand voorbijgekomen is. Indien hun verklaar juist is, volgt daaruit dat wij tegelijkertijd kunnen vaststellen dat ook niet langs deze weg de vluchtlingen zijn gekomen. Ergo dat zij in het geheel geen gebruik hebben gemaakt van de weg. Maar de fiets wacht ik in het midden. Juist zo, we zullen dadelijk tot de fiets komen. Maar laat ons onze redenering volgen. Indien deze personen niet langs de weg zijn gegaan, moeten zij het was het land hebben overgestoken aan de noord of de zuidzijde van het huis. Dat is zeker. Laat ons nu de kansen tegen elkaar opwegen. Aan de zuidzijde van het huis is, zoals je ziet, een grote uitgestrektheid bouwland met slotend afscheiding. Daar is, dat stem ik toe, een fiets van geen waarde. Wij kunnen dan ook deze zee de gerust buitenbeschouwing laten en moeten onze aandacht richten op de streek ten noorden van het huis. Hier staan een aantal bomen aangeduid als the ragged shore en verder strakt zich een grote golvende heide uit. Lower Gilmore geheten, die tien mail voortgaat en zacht glooiend oploopt. Hier, aan een zijde van de buldenis, ligt Hollanders hol, tien mail van de school, wanneer men de weg volgt, maar slechts zes mail, wanneer men de heide oversteekt. Het is een zeer eenzame vlakte. Een paar boeren wonen er en hebben naar kleine plaatsen. Zij leven van de veeteelt, hoofdzakelijk door schapen opgebracht. Behalve deze zijn de kiwitten en de snip de enige bewoners.  Tot dat men komt aan de hoofdweg, die nektjes te vielt leid. Daar staat een kerkje, zoals je ziet, met een paar huisjes en een herberg. Verderop worden de heuvels steilig. Zeker moeten wij ons onderzoek in deze richting leiden. Maar de fiets, heel tekvol. Wel, wel, zijn homs ongeduldig. Een goed wielrijder heeft geen straatweg nodig. De heide wordt door kruis door paarden en het was volle maan. Hallo, wat is dat? Er werd zinnenwachtig geklopt op de deur en een ogenblik later was Dr. Huxtepel in de kamer. In zijn hand doeg hij een blauwe muts met een witte knoop in het midden. Eindelijk hebben we een aanwijzing, riep hij. De hemel zei dank, eindelijk zijn we de knap op het spoor. Hier is zijn muts. Waar werd hij gevonden? In de wagen van de signeuners, die op de heide gekampeerd hebben. Ze ging het dinsdag weg. Vandaag heeft de politie aan de achterhaald en het caravan geinspecteerd. Dit werd gevonden. Wat zeggen zij in de aanleiding van deze vondst? Ze aarzelden en logen. Zijden dat ze de muts gevonden hadden, op de heide, op dinsdagmorgen. Zij weten waar hij is, dus schurken. Waar gelukkig zitten ze nu achter slot. En de vrees voor de wet of de beurs van de hertoch zullen zeker alles uithalen wat ze weten. Tot dus ver gaat het goed, zei Homs, zodra de onderwijzer het vertrek weder had verlaten. We zijn tenminste zover dat het theorie dat aan de zijde van de loor Gilmore gezocht moet worden, de juiste is gebleken. De politie heeft werkelijk nog niets gedaan. Alleen heeft zij deze sigurnis gearresteerd. Kijk hier, Watson. Er loopt door de heide een strompje, zoals je ziet. Op sommige plaatsen verpreert het zich tot een moeras. Dat is voornamelijk het geval, in de strijk tussen de holen als hol en de school. Einde deel één. Het avontuur van de opleidingsschool deel twee. Dit is een Liepevox-opname. Alle Liepevox-opnamen behoren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar Liepevox.org. Opname door Anna Simon. Het avontuur van de opleidingsschool deel twee. Door Arthur Conandoil. Later merkte Homs aan na het terrein nogmaals te hebben opgenomen. Met dat droge weer behoeven wij elders niet naar spooren te zoeken. Dat zou vergeef zo moeite zijn.  Maar op dat punt is vrij zeker een of ander spoor achtergelaten. Ik zal je morgenochtend vroeg geholpen. En we zullen dan samen trachten, enig licht over dit geheim te verspreiden. De dag prak juist aan, toen ik wakker werd, en de maagere, hoekige gestalte van Homs voor mijn bed ontwaarde. Hij was reeds gekleed, en scheen ook al naar buiten te zijn geweest. Ik heb daalaan in de Vietzenbergplaats reeds doorzocht. Ook heb ik een wandeling gedaan door het bos. Nu, Watson, in de kamer hiernaast staat chocolade. Ik verzoek je een beetje voor te maken, want we hebben een drukke dag voor ons. Zijn ogen schitterden, en zijn wangen waren rood van opgewondenheid. Even als dat het geval zou zijn bij iemand die de weg open ziet om tot succes te komen. Deze werkzame Koeneman vormde een groot verschil met de lusteloze droogmer uit Baker Street. Ik voelde, terwijl ik keek naar de smalle gestalte die vol energie was, dat inderdaad een moeilijke dag voor de deur stond. En toch begon hij met de grootste deurstelling. Vol hoop liepen wij over de bruine heide, die door kruistert, door wel duizend paden door de schapen gemaakt. Totdat wij kwamen aan een brede, lichtgroene vlakte, als een teken dat hier het moeras begon tussen ons en holden is hol. Indien de knap naar huis gegaan was, moest hij hier zijn gepasseerd, en hij kon dat niet doen, zonder sporen achter te laten. Maar van hem, nog van de Duitse, vonden wij een teken. Met een donker gelaad liep mijn vriend langs de kant, nauwlettend uitkijkend, naar iets dat ook maar de minste aanwijzing zou kunnen geven. Indrukken van schapenpoten waren er genoeg, en enige meiden verder op een plaats ook sporen van Koeën, anders niets. Dat is de eerste tegenwallig, zei Holmes, terwijl hij pijnzend over de golfende vlakte staarde. Er is daar verderop nog een ander moeras, waar tussen een smal op gaanbare strook gronds loopt. Hallo, hallo, wat hebben we hier? We waren gekomen aan een smal pad. In het midden, duidelijk zichtbaar op de vochtgeboden, liep het spoor van een fiets. Hoera, riep ik, nu hebben we het. Holmes echter schudde zijn hoofd, en zijn gelaad drukte eerder verlegenheid en teleurstelling uit dan vreugde. Een fiets, juist, maar niet de fiets, antwoorden hij. Ik ben bekend met 42 verschillende indrukken die rijwielbanden achterlaten.  Dit is, zoals jij ziet, een dunneleband. Heidegger reed op palmersbanden, en het spoor dat deze achterlaten heeft veel van dunne lange draaden naast de kander. Averling, de onderwijzer in Wiskunde, was er zeker van dat palmersbanden waren. Dit is derhalve niet het spoor van Heidegger. Dat van de knaap dan? Misschien, indien wij konden bewijzen dat hij een fiets in zijn bezit had. Maar dit hebben wij in het geheel niet kunnen doen. Dit spoor is van een rijder die, zoals je ziet, kwam uit de richting van de school. Hij kan er ook heen gegaan zijn. Nee, nee, mijn waarde Watson. Het diepste spoor is natuurlijk dat van het achterwiel waarop het gewicht rust. Je ziet dat op verschillende punten waar het over het ondiepe spoor ging, dit laatste is uitgewist. Daarhalve kan de rijder ongetwijfeld van de kant van de school. Dit kan, of kan ook niet, in verband staan met ons onderzoek. Maar we zullen toch, al voor ons verder te gaan, het eerst moeten volgen. Dit deden wij, en na een paar honderd meter verloren wij het spoor uit het oog, daar wij ons nu weder op een harder gedeelte van de grond bevonden. Terug gaande langs het spoor kwamen we op een plek waar een beekje het kruiste. Hier was het echter bijna uitgewist door de spooren achtergelaten door koeien. Daarna was er geen spoor meer, maar het was duidelijk dat de wielrijder regelrecht was gekomen uit de Wackenshaw, het bos dat ze achter de school uitstrekt. In dit bos was de fietser daarhalve geweest. Homs ging zitten en liet zijn kin in zijn handen rusten. Ik had twee scheretten opgerookt, al voor ons hij zich bewoog. Wel, wel, zei hij eindelijk, het is natuurlijk mogelijk dat een geslepen man van banden kon verwisselen om een ander spoor achter te laten. Een misdadigig die op zo'n gedacht is gekomen moet iemand zijn waarmee ik garene zaken zou willen doen. We zullen dit vraagstuk niet verder trachten op te lossen en wil je naar ons moeras trekken, want een groot gedeelte hebben wij nog niet doorzocht. We vervolgden onze systematische enquête en onderzochten stuk voor stuk de randen van het moras en de heide. Spoedig werd onze volharding beloond. Richt door het langste gedeelte van het moras liep een pad. Homs slaakte een kreet van voldoening toen hij dit naderde.  Een indruk als van een bundel telegraafdraaden was in het midden. Dat was het spoor van de Palmerband. Dat is ongeveer het spoor van Herr Haidachig, riep Homs opgewonden. Mijn redenerings zijn dus wel goed geweest te zijn, Watson. Ik feliciteer je. Maar er ligt nog heel wat voor ons te doen. Wees zo goed en loop niet in het spoor. Laat ons het nu volgen. Ik vrees dat het niet ver zal leiden. We vonden echter dat dit gedeelte van de heide door kruisterd, door weken stroken gons, en of schoonwijd dik was het spoor bijster waren, slecht om er telkens weder in het terug te vinden. Merk je op, zei Homs, dat de rijder hier merkbaar sneller is gaan rijden. Daar valt niet aan te twijfelen. Kijk eens naar deze indruk, waar de beide banden zijn te onderscheiden. De indrukken zijn even diep. Dat kan alleen verklaard worden, doordat de rijder zijn gewicht heeft overgebracht naar het stuur. Het geen alleen gedaan wordt bij zeer hard rijden. Bij Jupiter, hij is gevallen ook. Er was een plek waar de grond omgewoeld was. Dan volgde enige voetstappen, en toen weer de indruk van de band. Zeker geslipt merk ik op. Homs trok een bremstraak naar zich toe. Tot mijn schrik bemerkte ik dat de blaadjes gedeeltelijk rood gekleurd waren. Ik zag nu ook op het pad donkere vlekken en verdroogd bloed. Slecht, zei Homs, slecht. Blijf staan, Watson. Geen onnodige voetstappen. Wat kan ik hier lezen? Hij viel gewond neer, stond op, steeg weer op en ging verder. Maar er is geen ander spoor. Hier aan deze kant heeft een koe gelopen. Hij kan toch niet door een stier aangevallen zijn? Onmogelijk. Maar ik zie geen andere spooren. We moeten verder gaan, Watson. Met bloedvlekken op de grond, als hier om ons te leiden, kan hij ons nu niet ontsnappen. Onzoeken duurde niet lang. De indruk van de band begon allerlei onregelmatige bochten te vertonen op het vochtige, glibberige pad. Plotseling zag ik, terwijl ik voor mijn uitkeek, iets glinsteren te midden van de dichte struiken. Wij haalden een fiets uit met palmerbanden. Een pedaal verbogen en het gehele voorgedeelte vol bloed. Aan de andere zijde van het bosje was juist een schoenzichtbaar. Wij renden er heen en daar lag de ongelukkige wielrijdig.  Het was een lange man, met een zware baard en een beel op, waarvan een glas gebroken was. De oorzaak van zijn dood was een zware slag op het hoofd, waardoor een gedeelte van de hersenpan was verbrijzeld. Dat hij na het ontvangen van zoek een wonde nog verder had kunnen gaan, pleitte wel voor zijn vol hardingsvermogen en zijn moed. Hij had schoenen aan, maar geen sokken, en van onder zijn jas kwam een nachthem tevoorschijn. Het was ongetwijfeld de Duitse onderwijzig. Homs keerde voorzichtig het lijk om en onderzocht het met grote nauwkeurigheid. Hij bleef vervolgens lange tijd in gedachten verzonken, en ik kon zien aan zijn samengetrokken wenkbrauwen dat volgens zijn mening de ijslijke ontdekking ons niet veel verder gebracht had bij ons onderzoek. Het is nu een weinig moeilijk om te weten wat wij tans moeten doen, watsen, zei hij eindelijk. Mijn eigen mening is dat wij dit onderzoek moeten voortzetten, want wij hebben reeds zoveel tijd verloren dat wij geen uur meer hebben te verliezen. Aan de andere kant zijn wij verplicht de politie in kennis te stellen met onze ontdekking, en te zorgen dat het lijk van deze ongelukke man naar elders wordt overgebracht. Kan ik niet even een boodschap wegbrengen? Maar ik heb je gezelschap en je hulp nodig. Wacht even, daarin de verte zie ik iemand bezig op de heide. Ik breng de man hier, en hij zal de politie de weg kunnen wijzen. Ik bracht de boer bij Holmes, en deze zond de verschrikte man met een briefje naar Dr. Huckstable. Nu, watsen, zei hij, hebben we vanmorgen twee uitgangspunten opgediept. Het ene was de fiets met de palmerbanden, en je ziet waar ons dat gebracht heeft. Het andere is de fiets met de dunnele banden. Voordat we echter beginnen met een onderzoek hiervan, moeten wij trachten het geen wij weten te ontleden en het toevalligen van het niet-toevalligen te scheiden. In de eerste plaats wil ik je opwijzen dat de knap zeker en gewis uit vrije wil is weggegaan. Hij is uit het raam geklommen, en hij ging of alleen weg of in gezelschap. Dat staat vast. Ik knikte. Goed, laten we ons nu bezighouden met deze ongelukkige Duitser. De knap was geheel gekleed toen hij de vlucht nam. Hij heeft er half tevoren geweten dat hij weg zou gaan. De Duitser ging echter zonder zijn sokken.  Hij had haast om weg te komen. Zonder twijfel. Waarom ging hij? Omdat hij vanuit zijn raam de knap zag vluchten, omdat hij hem wensde in te halen en terug te brengen. Hij haalde zijn fiets tevoorschijn, achtervolgde de knap en kwam op de tocht om het leven. Zo schijnt het gegaan te zijn. Nu kom ik tot het kritieke punt van mijn redanering. In een gewoon geval zou een man bij het vervolgen van een kleine jongen hem achterna eimen. Hij kon niet meer weten dat hij hem gemakkelijk zou kunnen inhalen. De Duitser doet dit echter niet. Hij neemt zijn fiets. Men heeft mij verteld dat hij een uitstekend wielrijder was. Hij zou echter niet aan zijn fiets gedacht hebben in die hij niet gezien had dat de knap op de een of andere wijze sneller kon wegkomen dan hij kon lopen. De andere fiets. Laat ons de feiten verder onderzoeken. Hij vindt de dood vijf meilen van de school. Niet, let wel, door een kogel, welke zelfs een knap zou kunnen afschieten, maar door een geweldige slag, toegebracht door een krachtgearm. De knap had daar halve iemand bij zich toen hij vluchte. En hij vluchte snel, daar eerst na het afleggen van vijf mijl een goed wielrijder hem kon achterhalen. Wij hebben de grond om en naar beide plek waar het treurspel is afgespeeld onderzocht. Wat vonden wij daar? Niets anders dan enige sporen van koeienpoten. Ik maakte een grote bocht, maar binnen een onttrek van vijftien meter ontdekte ik geen enkel begaanbaar pad. Een ander wielrijder kon daar halve niet betrokken zijn bij deze moord. Maar er waren even min sporen van mensen. Homes, riep ik, dat is onmogelijk. Bewonderenswaardig, zei hij, een opmerking die hout snijdt. Het is onmogelijk, zoals ik het uitleg. En daarom moet ik mij in een of ander onderdeel vergist hebben. Toch heb je zelf ook alles kunnen zien. Heb je iets op mijn redanering aan te merken? Zou hij die wonden niet hebben opgedaan te gevolgen van een val? In een moeras, Watson? Ja, dan begrijp ik er niets meer van. We hebben nog wel eens moeilijker vragenstukken opgelost. We hebben in elk geval feiten genoeg voor ons, als we ze maar in verband net ook handen weten te brengen. Kom aan.  Nu wij niets meer aan de palmerbanden hebben, moeten we zien wat wij van de dunnelap kunnen leren. We volgden het eerste spoor over een grote afstand. Wel drap bereikten wij echter een punt waar de heide begon te glooien en het drastige gedeelte plaatsmaakte voor harde grond. Hier konden wij niet meer hopen op de hulp van een spoor. Op de plek waar de indruk van de dunnelap het laatst was te onderscheiden, viel niet na te gaan waar de wielrijder heen gegaan was. Het kon naar Holdenershol, waarvan de staatige torens zich enige meilen links van ons verhiven zijn, maar evengoed naar een klein dorpje dat recht voor ons lag en aanwees waar de grote weg naar Chesterfield gezocht moest worden. Toen hij de onaanzienlijke en vervallen herberg met het haan boven de deur naden, slaagde Holmes plotseling een pijnlijke kreeg. Geef me bij de schoudig om niet te vallen. Hij had zijn enkel zodanig verzikt dat hij bijna niet meer kon lopen. Zo goed ten zo kwaad als het ging, hing hij naar de deur, waarin een zwaargebouwde, donker uitziende man op leeftijd hun stenen pijf stond te roken. Hoe gaat het u, Ruben Hayes, voeg Holmes? Wie ben je en hoe weet je zo goed hoe ik heet? Voeg de man op zijn weurt, met een achterdocht geblik van zijn sliewe ogen. Wel, het staat op het bord boven je hoofd. Het is gemakkelijk aan iemand te zien of hij de heer des huizen is, ja of nee. Heb je misschien ook een rijtuig in uw stal? Nee, dat heb ik niet. Ik kan ter nou een hoop mijn voet op de grond zetten. Zetten dan niet op de grond. Maar ik kan niet lopen. Wel, dan moet je dansen. De manieren van meneer Ruben Hayes waren alles behalve beleefd, maar Holmes stonden zich helemaal niet uit het veld geslagen. Kijk eens hier, man, zei hij. Dit is werkelijk een lastige geschiedenis voor mij. Het kan mij niet schelen op welke wijze ik verder kom. Mij ook niet, zei de onvriendelijke herbargier. De zaak is van het hoogste gewicht. Ik zou je graag twaalf gulden willen geven voor het lenen van een fiets. De herbargier spit ze de oren. Waar wil je heen gaan? Naar Holden is hol.  Lieder van de hertog is het niet, zei de herbargier, onze met modderbevlekte klederen met een ironische blikbeschouwend. Holmes lacht goedhartig. In elk geval zal hij blij zijn wanneer hij ons ziet. Waarom? Omdat wij hem nieuws brengen van zijn verloren zoon. De man schrok merkbaar. Wat, ben jullie hem op het spoor? Mijn heeft in Liverpool van hem gehoord. Mijn verwacht dat hij elk ogenblik gevads zal worden. Wedig kwam er een snelle verandering in het ongeschoren gelaat. De man werd plotseling vriendelijk. Ik heb al heel weinig redenen om de hertog een goed hart toe te dragen, zei de hij, want ik was in de tijd zijn eerste kutsier, en hij heeft mij gemeen behandeld. Hij gaf me mijn ontslag op staande voet, na aanleiding van het heen een onbetrouwbare marskamer geliefde te vertellen. Maar ik ben blij dat men de Liverpool van de jonge lord gehoord heeft, en ik zal jullie helpen op het nieuws naar de hol te brengen. Dank u, zei Holmes. We zouden eerst echter wel wat willen eten. Daarna kun je de fiets voorbrengen. Ik heb geen fiets. Holmes hield zijn portemonnee op. He, ik zeg je man dat ik geen heb. Ik zal je echter met twee paarden naar de hol laten brengen. Wel, zei Holmes, daar zullen wij naden over praten wanneer wij gegeten hebben. Toen we alleen waren in de keuken, was het opmerkelijk zo spoedig als de enkel van Holmes weer normaal werd. Het was bijna avond, en we hadden seder ter vorige morgen niets gehad, zodat we tamelijk lang over ons maal deden. Holmes zat in gedachte verdiept, liep één of twee man naar het raam, en keek met ernstig gelaad naar buiten. Het raam kwam uit op een vierkante plaats. In de verste hoek was een hoefsmederij, waar een jongen aan het werk was. Aan de andere kant was de stal. Holmes was, na voor het raam gestaan te hebben, weer gaan zitten, en zat te denken. Plotseling sprong hij met een uitroep van zijn stal. Beide hemel, Watson, ik geloof dat ik het gevonden heb, riep hij. Ja, ja, zo moet het zijn. Watson, herinner je je vandaag sporen van koeien te hebben gezien? Ja, verschillende. Waar? Wel, overal. Ze waren in het Moeras, en ook op het pad, even als op de plek, maar de arme heide herte dood vond. Juist.  Wel nu, Watson, hoeveel koeien heb je op de heide gezien? Ik herinner me niet erin te hebben gezien. Vreemd, Watson, dat we langs de hele weg spoelen van koeien zagen, maar op de heide zelf niet een enkele koe. Zeer vreemd, is het niet, Watson? Ja, zeer vreemd. Nu, Watson, span je eens even in. Kun je nog herinneren hoe die spooren eruit zagen? Ja, dat kan ik. Kunt ge je herinneren of de spooren eruit zagen ongeveer zo? Hij legt een aantal broodkruimpjes in groepjes op tafel, en soms zo en eindelijk zo? Kunt ge je dat herinneren? Nee, dat werkt niet meer. Maar ik wel. Ik zou het kunnen zweren. We zullen echt er terug gaan en het op ons gemak nog eens nagaan. Wat ben ik een blinde ezel geweest, om niet eerder die gevolgtrekking te maken? En welke conclusie is dat? Alleen dat het de merkwaardige koel moet zijn, die loopt, draagt en springt. By George Watson. Het was geen boertje dat zók een list wist te verzinnen. De kust scheent veilig te zijn, wanneer wij die jongen in de smederei niet meetellen. Laat ons naar buiten gaan, en tracht het te zien wat het te zien is. Er stonden twee paarden in de stal. Holmes tilde de achterpoot van één dezer op en lachte luid. Oude hoefijzers, maar pas beslagen. Oude hoefijzers en nieuwe spijkers. Dit geval behoorten worden gerangschikt onder de klassieke gevallen. Laat ons eens in de smederei gaan zien. De jongen ging door met zijn werk, zonder acht op ons te slaan. Ik zag de ogen van Holmes links en rechts gaan over de masse ijzer en hout die over de vloer verspreid lag. Plotsling hoorden wij echter voetstappen achter ons, en daar stond de herbergier met van woede vervrongen gelaadstrekken en met ogen die fonkelden van onder de zwarte wenkbrouwen. Hij hield een korte, met koperbeslagen stok in zijn hand, en kwam zo dreigend naar ons toe dat ik werkelijk blij was, mijn revolver in mijn zak te voelen. Gij ellendige spionnen, riep de man. Wat doen jullie hier? Wel, meneer Ruben Hees, want worden Holmes cool, en zou denken dat geen bang zijn dat wij iets kwaad zullen ontdekken. De man herstelde zich, en zijn strengen mond ploiden zich tot een valsche lach die meer dreigend was dan zijn woede.  Gij moogt in de smederij zoeken wat jij er kunt vinden, zei hij. Maar horens heren, ik houd er niet van dat de mensen in mijn huis rondscharren zonder mijn permissie, dus hoe goudig jullie je vertering betaald en weggaat, hoe liever het mij zal zijn. All right, meneer Hees, we bedoelden niets kwaads, zei Holmes, we hebben eens naar uw paarden gekeken, maar ik denk dat ik toch maar zal wandelen. Het is, geloof ik, niet ver. Niet meer dan twee mijlten aan de poorten van de hol, daar links loopt de weg. Hij keek ons met nijdige ogen na totdat wij zijn huis hadden verlaten. We gingen niet ver langs de weg, want Holmes bleef staan, zodra wij door een kromming uit het gezicht van de herberg hier waren. We waren warm, zoals de kinderen zeggen, in die herberg, zei hij, ik schijn kouder te worden bij elke stap die ik verder weg ga. Nee, nee, ik kan met geen mogelijkheid weggaan. Ik ben overtuigd, zei ik, dat deze Ruben Hees er alles van weet. Aan alles kan men bemerken met een scherk te doen te hebben. Oh, kreeg je die indruk van hem? Daar zijn de paarden, daar is de mederij. Ja, deze herberg, de vigtende haan, is een interessante plek. Ik denk dat wij er nog eens zullen moeten kijken, maar dan minder optienbarend. Een lange, gloeiende weg, aan weerzijden waarvan grijze stenen palen stonden, strikte zich achter ons uit. We waren van de weg af gegaan en wilde de heuvel opgaan, toen ik uit de richting van Honden als hol en wielrijdig in volle vaart zag naderen. Bukken Watson, Rie Poms, en met zijn hand drukte hij mij op de schoudig. Noudig waren wij onzichtbaar geworden of de man snorelde langs ons. Ter midden van een roolende golfstof zag ik iets van een bleek, opgewonde gelaat, een gelaat met strik getekend in elke trek, de mond open, terwijl de ogen wilde vooruitstaarden. Het was een vreemd uitstapje van de dappere James Wilder, die we de vorige avond hadden ontmoet. De secretara's van de hertog, Rie Poms. Kom Watson, laat ons eens zien wat hij doet. We klouten er van heuvel tot heuvel, tot wij na enige ogenblikken een punt bereikt hadden waar we de raadselen van de herberg konden zien. Niemand bewoog zich buiten het huis en Wilder's fiets stond tegen de muur.  Langzaam werd het duister, nadat de zon verdwenen was achter de hoge torens van Honden als hol. Eindelijk zagen we in de duisternis de twee lichten van een Tilbury, die stond naar beide herberg, en kort daarop hoorden wij het geraten van het rijtuigje dat in woedende vaart verdween in de richting van Chesterfield. Wat denk je daarvan, Watson? Vluisterde Homs. Wij zitten veel van een vlucht. Een enkel man in de Tilbury, voor zover ik kon zien. Wel, in elk geval was het James Wilder niet, want daar komt hij aan de deur. Een rode lichtstraal werd zichtbaar in de duisternis. In het midden stond de zwarte gestalte van de secretaris, die langs de donkere weg tuurde. Het was duidelijk dat hij iemand verwachtte. Eindelijk hoorden wij iemand langs de weg komen. Voor een oogblik werd een tweede gestalte zichtbaar tegen het licht. De deur werd gesloten en alles was wederduister. Vijf minuten later werd op de eerste verdieping een lamp aangestoken. Het schijnt dat men in de vechtende haan er zondelingen manieren op na hout, zei Homs. De bar is aan de andere kant. Juist, dit zijn wat wij zouden kunnen noemen bekende klanten. Maar wat der wereld zou meneer James Wilder op dat uur in dit krop doen, en wie is de man die hem daar komt opzoeken? Kom Watson, we moeten iets wagen en dat er weinig nadertracht te onderzoeken. Samen slopen we langs de weg en kroopend tot aan de deur van de herberg. De fiets stond nog tegen de muur. Homs stak een lucifer op, hield die bij het achterwiel, en ik hoorde hem zacht lachen toen het licht op een dunnele pand viel. Boven ons was het verlichten wensig. Ik moet daar even naar binnen kijken, Watson. Als je je rug buigt en je aan de muur vasthoudt, zal het wel gaan. Een ogenblik later stond hij op mijn schouders. Naal ik ze op, sprong hij er echter weer af. Kom, mijn vriend, zei hij. Onze dagtaak is er iets lang genoeg geweest. Ik denk dat wij alle gegevens verzameld hebben die wij nodig hebben. Het is een verre wandeling naar de school. En hoe eerder wij terug gaan, hoe beter.  Hij deed er nou een noot onderweg een mond open, en hij ging ook de school niet binnen toen wij deze hadden bereikt, maar ging naar het station Meckelton, om van daar enige telegrammen te verzenden. Laat in de nacht hoorde ik hem Dr. Huckstable toespreken, daar de goede man geheel van streek was door de dood van zijn onderwijzig. En even later kwam hij mijn kamer binnen, even opgewekt en fris als toen wij smorgens waren vertrokken. Alles gaat goed, vriend, zei hij. Ik geloof dat wij voormorgenavond de oplossing van het geheim zullen hebben. Om elf uur wandelden wij de volgende dag door de beroemde eikenlaan van Holderness Hall. En wij werden, na binnengeleid te zijn, gebracht naar het studeervertrek van de hertoch. Daar vonden wij de heer James Wilder, hoffelijk en deftig. Maar toch toeg zijn gelaad nog de sporen van de wilde schrik van de vorige nacht. En in zijn ogen was nog iets van de doorgestane angst te lezen. U is gekomen om de hertocht te spreken? Het spijt mij, maar zijn genade is zeer onwel. Hij is zeer teneergeslagen door het terugge nieuws. Wij ontvingen gisteren een telegram van Dr. Huckstable, waarin hij mededeling deed van uw ontdekking. Ik moet de hertocht spreken. Maar hij is toch op zijn kamer? Dan moet ik daarheen gaan. Ik geloof dat hij nog te bed ligt. Nu, dan maar naar zijn bed. De koele, kalme manier van Holmes toonde de secretaris dat er niets tegen in te brengen was. Zeer goed, meneer Holmes. Ik zal zeggen dat u hier is. Na een half uur wachtens verscheen de grote edelman. Zijn gelaad was leikkleurig. Zijn schouders leken veel smallig, en hij scheed mij veel ouder toe dan de vorige dag. Hij groeten ons met statig hoofdelijkheid en ging aan zijn schrijfbureau zitten, waar zij rode baard tot op de tafel afheng. Wel, meneer Holmes, vroeg hij. De ogen van mijn vriend waren echter gevestigd op de secretaris bij de stoelzijnsmeesters staande. Ik denk, uw genaarde, dat ik vrijer zou kunnen spreken wanneer meneer Wilder er niet bij was. De man verbleekte en weerp Holmes een neidige blik toe. Als u uw genaard had wensd? Ja, ja, ga. Nu, meneer Holmes, wat hebt u te zeggen? Mijn vriend wachtte tot de deur gesloten was achter de secretaris. Het feit is, uw genaarde, zei hij, dat mijn collega Dr.  Watson en ik de verzekering van Dr. Huckstable hadden gekregen, dat de beloning was uitgeloofd in deze zaak. Ik zou gijne zien dat u dit persoonlijk bevestigde. Zeker, meneer Holmes. Het bedrag, tenminste als ik wel ben ingelicht, was vijfduizend pont voor hem die zegt waar uw zoon is. Juist. En nog eens duizend pont voor hem die zegt wie de personen waren die hem gevangen hielden. Juist. Onder de laatste zijn ongetwijfeld ook begrepen de genen die er toe bijdragen dat hij in zijn tegenwoordige toestand blijft. Ja, ja, riep de hertig ongeduldig, en die u uw werk goed doet, meneer Holmes, zult gij u niet over een schrale behandeling hebben te beklagen. Mijn vriend vreef zich in de handen met een schijn van begerigheid die voor mij een verrassing was, daar ik zijn gewoonten tamelijk welkende. Ik meen uw checkbook daar te zien liggen, zei hij. Het zou mij aangenaam zijn in die uw genade een check wilde uitschrijven voor zesduizend pont. Misschien is het niet kwaad de check te endosseren. De Capital and Countiesbank zijn mijn agenten. Zijn de genade ging rechtop zitten en keek mijn vriend ijskoud aan. Is dit schertz, meneer Holmes? Het is toch waardelijk geen onderwerp voor zodanige gap. In het geheel niet, uw genade. Ik was nooit ernstiger in mijn leven dan op dit ogenblik. Wat bedoelt u dan? Ik bedoel dat ik de beloning heb verdiend. Ik weet waar uw zoon is en ik weet wie hem hebben vastgehouden. De baard van de hertog is geen nog oorder te worden vergelaken bij het plekken gelaten. Waar is hij? staamelde hij. Hij is, of was, gisteravond, in de Vichtende Haan, de herberg hier twee meel vandaan. De hertog leunde achterover in zijn stoel. En wie beschuldigt jij dan? Het antwoord van Holmes was verrassend. Hij stapte snel naar voren en tikte de hertog op de schouder. Ik beschuldig u, zei hij. En nu, uw genade, mag ik u om de check verzoeken? Nooit zal ik het voorkomen vergeten van de hertog toen hij op sprong en met zijn handen zwijde als iemand die in een afgrond zingt. Maar dadelijk zat hij wederge met een buitengewone poging van aristocratische zelfbeheersing nedig en liet het gelaat in de beide handen zinken. Het duurde enige minuten voor hij sprak.  Hoeveel weet jij, voeg hij eindelijk zonder op te kijken? Ik zag u beiden gisteravond bijelkandig. Weet iemand behalve uw vriend hiervan iets? Ik heb het met niemand overgesproken. Ik zal mijn woord gestand doen, meneer Holmes. Ik zal de check schrijven hoe onwelkom de informatie die ik van u heb gekregen ook voor mij is. Toen de beloning werd uitgeloofd, kon ik niet vermoeden dat de zaak zoek een wending zou nemen. Maar jij en uw vriend zijn mannen die weten te zwijgen. Ik begrijp uw genade niet. Ik moet mij duidelijker uitdrukken, meneer Holmes. Als jij alleen met het incident bekend bent, is er geen reden dat we er nog meer van horen. Ik denk dat ik u twaalfduizend pond schuldig ben, is het niet. Holmes glimlachte en schudde het hoofd. Ik vrees uw genade dat de zaak niet zo gemakkelijk kan worden afgedaan. Wij mogen de moord op de schoolmeester niet uit het oog verliezen. Maar James wist daar niets van. U kunt hem daarvoor niet verantwoordelijk stellen. Het was het werk van die brutale schurk die hij ongelukkiger wijs in de arm had genomen. Ik moet mij op het standpunt plaatsen dat wanneer iemand een misdaad beraamt, hij tevens zedelig schuldig is aan elke misdaad die er het gevolg van is. Zedelig, meneer Holmes. Ongetwijfeld hebt u gelijk. Maar reken niet uit het oogpunt der wit. Iemand kan niet veroordeeld worden voor een moord waarbij hij niet tegenwoordig was en dien hij verafschuwd evenzeer als u. Op het oogomblik dat hij ervan hoorde, vertelde hij mij alles. Zozeer was hij vervuld van berouw en schrik. Hij liet geen tijd verloren gaan om met de moord naar te bereken. Oh, meneer Holmes, u moet hem redden. Ik zeg u dat u hem moet redden. Ik apprecieer uw gedrag dat u eerst hierzijdt gekomen voorgheid tot iemand anders hebt gesproken, zei hij. Wij kunnen nu tenminste overleggen in hoe veren wij dit afschuwelijke schandaal kunnen verzwijgen. Juist, zei Holmes, ik dank uw genaden dat dit alleen kan gedaan worden door volkomen en algehele openhartigheid tussen ons. Ik ben bereid uw genaden naar mijn beste vermogen te helpen, maar om dat te kunnen doen moet ik in de puntjes weten hoe de zaak in elkaar zit. Ik begrijp dat uw woorden betrekking hebben op meneer James Wilder en dat hij niet de moordnaar is.  Nee, de moordnaar is ontsnapt. Sherlock Holmes, lachtte wittjes, uw genaden zal zeker nooit gehoord hebben van mijn nedige reputatie, die ik heb. Anders zou zij weten dat men mij niet gemakkelijk ontsnapt. Meneer Ruben Hayes werd gisteravond om elf uur op mijn aanwijzing te Chesterfield gearresteerd. Ik ontving een telegram daarom trend van de plaatselijke politie, juist toen ik vanmorgen hierheen wilde gaan. U schijnt eigenschappend te bezitten die Ter Nournote menselijk zijn, zei hij. Dus is Ruben Hayes gepakt. Ik ben blij dat te horen, tenminste als James er geen nadeel van ondervindt. U secretaris? Nee, meneer, mijn zoon. Ik bekend dat dit geheel nieuw voor mij is, uw genaden. Ik moet u verzoeken meer uitvoerig te zijn. Ik zal niets voor u verbergen. Ik ben het met u eens dat open hartigheid, hoe pijnlijk die ook voor mij mogen zijn, de beste politiek is in deze wanhopige toestand, waarin wij door de dwaasheid de afgunst van James zijn geraakt. Toen ik nog een zeer jong man was, meneer Holmes, beminde ik met een liefde die slechts éénmaal in het leven komt. Ik bood aan de dame te huwen, maar zij weigerde op grond dat daardoor mijn positie misschien benadeeld zou worden. Had zij nog geleefd, dan zou ik zeker met niemand anders zijn gehuwd. Zij stierf en liet dit kind na, dat ik om haarend willen tot mij heb genomen en opgevoed. Ik kon de wereld niet zeggen dat ik zijn vader was. Maar ik gaf hem een zeer goede opvoeding, en zeer dat hij een man geworden is, heb ik hem als secretaris bij mij. Hij ontdekte mijn geheim, en was steeds vol van de macht die hij over mij had, door met een schandaal te dreigen. Het ging ik nooit zou willen. Zijn tegenwoordigheid stond ook in verband met mijn ongeluk huwelijk. Boven alles haten hij mijn wettige erfgenaam vallen begin af met een diepe haat. U zult mij vragen, waarom ik hem dan nog onder mijn dak hield? Dan antwoord ik, omdat ik het gelaad van zijn moedig in het zijne las. Al haar lieftallige manieren, niet één was er die hij niet bezat, en waardoor hij mij aan haar herinnerde. Ik kon hem niet wegzenden.  Maar ik vrees de zozeer dat hij Arthur, dat is Lord Seltar, kwaad zou doen, dat ik de jongen voor zijn eigen veiligheid naar de school van Dr. Huxtable zond. James kwam met die hees in aanraking, omdat de man een huurder van mij was, en James daarbij als tussenpersoon optrad. De man was altijd een schurk, waarop de ene van de wezen werd James met hem bevriend. Hij had steeds een zwak voor gezelschap van minder alloy. Toen James' plan had opgevat Lord Seltar te ontvoeren, bediende hij zich van deze man. Ga je herinnert u dat ik Arthur die avond geschreven had? Nu, James opende de brief en deed er een briefje in waarin hij Arthur verzocht hem te ontmoeten in een bosje, de Ragged Shaw, geheten, dat dicht bij de school is. Hij gebruikte de naam van haar toch in, en zo doen de kwam de kunaap. Die avond ging James per fiets daarheen. Ik vertel u precies wat hij mij vertelt heeft, en hij zei er tegen Arthur die hij in het woud ontmoeten, dat zijn moeder zeer naar hem verlangde en op hem wacht op de heide, en dat wanneer hij te middennacht weer in het bosje kwam, hij daar een man zou vinden met een paard die hem naar haar toe zou brengen. De armer Arthur liet zich peet nemen. Hij kwam op de afgesproken plaats en vond deze hees met een gezadelde pony. Arthur is tegenop, en samen ging hij weg. Het schijnt, maar het hoorde James gisteren eerst, dat ze achtervolgd werden. Dat hees de vervolger met zijn stok een klap gaf, en dat de man aan de bekomen wonden is overleden. Hees bracht Arthur naar zijn herberg, de vechtende haan, waar hij in een kamer werd opgesloten en toevertrout aan de zorgen van je vrouw Hees, die een vriendelijke vrouw is, maar geheel onder invloed van haar brutale man staat. Wel, meneer Holmes, dat was de staat van zaken toen ik u voor het eerst zag. Ik wist even weinig van de waarheid als u. U zult mij vragen, waarom deed James het? Ik antwoord, dat er zeer veel onredelijks en fanatieks was in zijn haat gegend mijn erfgenaam. Voor ons hem moest hij zelf erfgenaam zijn van al mijn goederen, en hij was ten zeerste verbitterd op de sociale begrippen die dit verbieden.  Derzelfde tijd had hij reeds een vast plan. Hij wilde mij voorstellen, Arthur weer vrij te laten, mitts ik bij testament, hem mijn bezittingen afstond. Hij wist wel dat ik nooit zou kunnen besluiten de hulp van de politie tegen hem in te roepen. Ik zeg dat hij mij zo ook een voorstij wilde doen, maar hij werd er van afgebracht omdat er gebeurtenissen ook al daar te snel op volgden en hij geen tijd had zijn plannen ten uitvoer te brengen. De ontdekking van het lijk van deze heidegger bracht al zijn plannen in de wacht. James was vervuld van afschuw bij het horen van het nieuws. Toen wij gisteren samen in mijn studeervertrek zaten, kwam Dr. Kstubels telegram. James werd zo aangedaan en schrok der mate dat de vermoedens die bij mij toch reeds bestonden, plotseling zekerheid werden. En zo beschuldigde ik hem plotseling van de daad. Hij legde toen vrijwillig een bekendnis af. Hij smeekte mij zijn geheim nog 3 dagen te bewaren om zijn medeplichtige kans te geven zijn leven te redden. Ik zwichte, zoals ik steeds gezwicht ben voor zijn beden. En dadelijk haast er James zich naar de vechtende haan om hees te waarschuwen en hem in staat te stellen om te vluchten. Ik kon bij daglig niet daarheen gaan, wilde ik praatjes voorkomen, maar zodra het donker was, ging ik Arther opzoeken. Ik vond hem gezond en wel, maar vooral verschrikte over de afschuwelijke daad waarvan hij getuigen was geweest. Zie er tegen mijn wil, maar met het oog op mijn belofte, beloofde ik hem nog 3 dagen bij je vrouw hees te laten, daar het onmogelijk aanging de politie te laten weten waar hij was, zonder de moordenaar aan te wijzen, en ik zag niet in hoe de moordenaar kon gestraft worden, zonder mijn ongelukkige James in het verderve te starten. Wees nu meneer Holmes op uw beurt openhartig tegen mij. Dat wil ik, zei Holmes. In de eerste plaats moet ik u genaden zeggen dat u zich in een lastige positie hebt geplaatst voor het oog van de wet. U hebt aan een schurkenstreek meegeholpen en de moordenaar laten ontsnappen, had ik twijfel niet of het geld dat James Wilder genomen heeft om zijn medeplichtigen in de gelegenheid te stellen weg te komen, kwam uit uw beurs. De hertoch boog toestemmend. Dat is inderdaad een ernstige zaak.  Nog erger is, volgens mijn mening, uw houding tegenover uw jongste zoon. U laat hem drie dagen in dat hol. Onder de plechtige belofte. Wat zijn beloften bij dergelijke mensen? U hebt geen waarborgen dat hij niet verder ontvoerd wordt. Om uw schuldige oudste zoon te hulp te komen stelt hij de andig aan een groot en onnodig gevaar bloot. Het was een niet terechtvaardige daad. Toch wil ik u helpen, op één voorwaarde. En dat is dat u een lakij roept en hem de bevelen geeft die ik wens. Zonder een woord te zeggen, drukte de hertoch op een elektrische schel. Een lakij kwam binnen. Het zal je aangenaam zijn te vernemen, zei Holmes, dat de jonge lord Salthard gevonden is. Het is het verlangen van de hertoch dat een rijtuig wordt gezonden naar de vigtende Haan om lord Salthard daar af te halen. Nu, zei Holmes, toen de verheugde lakij verdwenen was. Nu de toekomst verzekerd is, kunnen wij ons veroorloven bij het verleden nog even stil te staan. Wat hees betreft, zeg ik niets. De gal gewacht hem, en ik zal geen hand uitsteken om hem te redden. Wat hij zal loslaten, weet ik niet, maar ik twijfel niet, of u een genade kan hem aan het verstand brengen, dat het in zijn belang is zijn mond te houden. De politie denk natuurlijk, dat hij de knap heeft ontvoerd met het oog op het losgeld. Als zij het zelf niet uit vinden, zie ik geen reden waarom ik mij zou haasten hen wijzer te maken. Ik wil u een genade echter waarschuwen, dat de forturende aanwezigheid van James Wilder slechts tot ongelukken kan leiden. Dat begrijp ik, meneer Holmes, en Reeds is bepaald, dat hij mij van goed zal verlaten. En ze heeft voor tuin in Australië gaan zoeken. In dat geval u een genade zou ik, te meer waar u zelf zegt, dat het ongelukkig huwelijk een gevolg was van zijn aanwezigheid. U raden, aan de hertogin, uw verontschuldigingen aan te bieden, voor zover dat gaat, en te trachten de betrekkingen, die zo ongelukkig zijn afgebroken, weer aan te knopen. Daar heb ik alvoor gezorgd, meneer Holmes. Ik heb gisteren Reeds aan de hertogin geschreven. En verder, zei Holmes opstaande, geloof ik dat mijn vriend en ik ons kunnen gelukwensen met vele gelukkige resultaten, tijdens ons kort bezoek aan het noorden. 