Cobbenhagen 2020 - Goos Kant
Ik voel me zeer vereerd om hier te mogen spreken. Ik ben, of misschien moet ik beter zeggen, ik zei een echte brabander, een brabandse boerenzoon. Daar ben ik geboren en getogen, boerderij in Altena. Je denkt een hele conservatieve markt, maar op die boerderij, waar nu mijn zusterboerderij van mijn vader heeft overgenomen, werken drie robots. Een melkrobot, een mestrobot en een voerrobot. En één op de vier veehouderijen heeft tegenwoordig al een melkrobot. En deze melkrobot wordt met de dag slimmer met de data die hij krijgt. Ik werk ene zijds op Tilburg en Jets. Ik mag vanmorgen college geven op Marienburg, bijzonder inspirerende omgeving. En anderzijds inderdaad bij Ortec, waar wij data science en logistiek optimalisatie wereldwijd toepassen, een exportbedrijf van kennis. En ik probeer letterlijk die brug te maken tussen theorie en praktijk. En bovenal ben ik een grote supporter van Martinis Kobbenhagen, de naamgever van deze summit, de oprichter van onze universiteit, die etiek en economie combineren. En ik denk dat dat punt heel belangrijk gaat zijn voor AI. AI en logistiek. Logistiek is één van de negen topsektoren in Nederland. En ook alle andere sectoren hebben een component logistiek in zich. Nederland heeft maar een kwart procent van de wereldbevolking, heeft al vier keer zoveel, één procent van de wereldproductie en heeft vervolgens weer bijna vier keer zoveel, 3,7 procent van de wereldhandel. En die handel kan alleen maar goed functioneren dankzij extreme goed functioneerende logistiek. Nederland is daar heel goed in. Wat is de beste logistieke hotspot volgens de experts van Nederland? De regio Tilburg Waalwijk. Hier. Wij hebben in Nederland trouwens volgens de werkgroep van de Europese Commissie de beste digitale infrastructuur. Na Rotterdam, Schiphol is deze digitale infrastructuur de derde mainpoort van Nederland. Die topsektor logistiek streeft ook naar een emissieloze, veilige en concurreerende logistiek in 2050. Een gedurfde, maar ook denk ik een belangrijke doel om met elkaar na te streven. En in logistiek kan nog heel veel verbeterd worden. De vrachtwagen rijdt gemiddeld half vol en op de vier vrachtwagens die u ziet is leeg. Leeg. Dus er valt nog echt heel veel te doen. En juist in de logistiek waar het gaat om verbinden, combineren, blockchain, IoT, drones zijn enorme kansen. Mogelijk. En hoe kan dat? Hoe kan de AI plotseling zo goed en zo booming zijn? Drie redenen.  Eerst is, er is enorm veel data beschikbaar, die data die groeit explosief. Weet je wel eenmaal. Een tweede is, de computer wordt elke twee jaar twee keer zo snel. De wet van moor. De wet van moor geldt nog steeds dankzij Brabantse ASML. Elke twee jaar twee keer zo snel. Maar eigenlijk de belangrijkste reden is dat we dankzij wiskundige technieken veel beter in staat zijn om sneller en slimmer antwoorden te formuleren op bepaalde problemen. De wet van moor in 35 jaar zijn de computers 8000 keer zo snel geworden. Maar dankzij de wiskunde kan een probleem van 35 jaar geleden, een bepaald wiskundig probleem, nu niet 8000 keer, maar 80000 keer zo snel uitgerekend worden. Op dezelfde computer als 35 jaar geleden. Doe dat op de nieuwe computer, heb je 8000 keer 80000. Dan zie je dat er een enorme ontwikkeling is in deze techniek die we kunnen toepassen. Eerst vooral op gestructureerde data en nu de hele wave naar ongestructureerde data. Een voorbeeld waar we als ortak actief in zijn is dat je van gescande data in ziekenhuizen en de diagnose daarvan kan leren om zo bijvoorbeeld cardiologen te helpen in nieuwe diagnosis. Dan hoeft die niet meer alleen zijn kennis te baseer op zijn eigen kennis en kunde, maar op de kennis en kunde van iedereen. En daardoor kun je met dat soort informatie de mensen slimmer maken dan wat ze nu zijn. Zoals in 97, de mens, de schaakcomputer die blue al beter kon maken dan Kasparov. Zo kun je met menselijk handelen met AI het slimmer maken dan wat de mens zelf kan. AI, enorme in ontwikkeling, het gaat ons allemaal, ons leven rigoureus veranderen. Door het sneller te kunnen. En hier in Tilburg, collega Erik Posma met diepe learning en andere zijn daar actief mee bezig. Het ILAP in Eindhoven wat nu hard uitgebreid en groeit wordt, waar ze wereldkampioen zijn in robot voetbal. Maar dat sneller maken, dat beter maken stelt ook nieuwe vragen. Want willen we dat allemaal? Willen we dat die computer meer weet dan wat wij zelf kunnen? En daarom, en daarom ben ik zo blij met Jatz waar we dat holistisch bekijken, dat geeft ethische vragen. Hoe zorgen we ervoor dat we de computer de dingen laten doen die we ook met elkaar prettig vinden. Wat sociaal-psychologisch wenselijk is. Wat juridisch gezien mag.  Denk aan GDPR en allerlei andere dingen. We vinden het belangrijk hier in Brabant om dat holistisch te bekijken. Dat is het mooie van Jatz om Tilburg en Eindhoven samen te combineren. En ik heb daar zelf ook van moeten leren. Ik ben zelf projectleider van een NWO project, wat ze noemen de next level in logistics. Namelijk samenwerken in de logistiek. En ik dacht als beta persoon links, kijk dat moet je gewoon uitrekenen wat de beste combinatie, de beste oplossing is en dan gaan de bedrijven samenwerken. Welnee, zegt de sociale psycholoog in mijn project, Ilja van Beest. Het gaat er ook om of dat je elkaar leuk vindt, elkaar aantrekkelijk vindt. Een publiek bedrijf met een private bedrijf, een groot bedrijf met een klein bedrijf, dat metst niet, dat klikt niet. Dus je moet niet alleen maar denken aan de harde kant, maar ook aan de zachte kant. Maar ook aan de juridische kant. Wat mag er wel en wat mag er niet. Dus vandaar dat we juridisch ook betrokken hebben. Dit doen we samen met vijftig bedrijven, onder andere uit bereiband, vijftig studenten om op die manier bedrijven te helpen bij hun next level in logistics, door het werken van samenwerking. In de logistiek liggen er mega kansen om AI te gebruiken voor verdere toepassingen en op die manier slagen voor uithelpen. Niet alleen maar op deze manier, maar ook op hele andere manieren, praktische manieren. Dit is een plaatje uit een DHL-rapport, die jaarlijks daarop ingaan. En die noemen drie elementen waarop je als ondernemer in de logistiek stappen kan maken met AI. De eerste is uiteraard het verbeteren van je efficiëntie. Door beter te voorkasten, dan kun je goed kijken naar wat er op je afkomt en daar je capaciteit op afstemmen. Sterker nog, je kunt soms al weten hoe het verbruik gaat zijn bij de klant en dat je dus kan afwegen, ga ik iets brengen op het moment dat hij iets ordert, of ga ik al weten wanneer hij ergens behoefte aan heeft en het dan al brengen. En die ruimte, en dat wordt gedaan onder andere distributie en andere, levert 10% besparing op. Een makkelijke goede toepassing. Voorspellen van onderhoud, preventief onderhoud. Als je overal op het spoornetwerk sensoren hebt, weet je dus waar mogelijk verstoringen gaan ontstaan door wissels of wat en ook, en kun je preventief onderhoud uitvoeren.  Een tweede voorbeeld is dat je veel beter weet wat je klant wil en waar hij blij van wordt en hoe dat je hem het beste kan helpen. Fred Ortek doen we vrij veel in de retail, onder andere in e-commerce, om je retailers te helpen om de klant te laten bepalen wanneer die belevert wil worden, maar het anderzijds, de efficiëntie nog steeds is als voorheen. Hoe kun je dat doen door goed te voorkaasten maar ook goed die klant te sturen naar een levermoment wat past in jouw efficiëntie en op die manier kun je en efficiëntie verhogen en tegelijkertijd kosten verlagen. Dat is niet of of, dat is en en. En een derde, dat werd net al genoemd, nieuwe verdienmonellen. Wij zijn in Nederland en in de wereld bezig met een platform economie en waarin er nieuwe bedrijven zijn. Net werd al genoemd over U-turn, maar je hebt ook flexport, je hebt Amazon, je hebt AirBnB en voor elk heb je ook logistieke varianten. Stockspots, flexport noemde ik al U-befreed. Wat is jouw alternatief verdienmodel? Wat is jouw platform? En als jij het niet bent, wie is het dan wel? Wie wordt jouw disruptor in jouw economie? Als je DL-globalvoorwaring hoort, die zijn niet bang voor de kunen en nagels of terrenes of de ander. Die zijn bang voor de startups, omdat ze die niet kennen. Denk na over wat jouw andere kan zijn. Naast deze drie voorbeelden wil ik vandaag een vierde toevoegen. De mens, de medewerker. De medewerker in de logistiek. Er is een enorme krapte in de arbeidsmarkt. Er gaat natuurlijk robotisering plaatsvinden, maar een heel groot gedeelte gebeurt gewoon nog wat. Mensen vandaag en ook over vijf jaar. En hoe kun je die mens aan je binden? Men gaat ook van ouderwetse, cyclicie patronen in roosters maken naar nieuwe manieren, waarin je zo goed mogelijk rekening houdt met de wensen, met de eisen van je medewerker. Vooral vanwege de WAP, werd op arbeid in balans, vorig jaar ook over de arbeidskrapte dit, thema van de Kopenhagensummit. Je moet er wat mee. En daar kun je met AI leren wat de medewerker fijn vindt, wat die prettig vindt, dat je daarop met slimme algoritmiek roosters maakt om zo een veel hogere medewerker te vredenheid te verkrijgen en een veel lagere ziekteverzuim, verloop en andere zaken. 