Aantrekkingskracht & Relaties: Hechtingsstijlen | dr. Tila Pronk | Tilburg University | #10.2
Dit is deel twee van college 10. In het eerste gedeelte van het college hebben we uitgebreid gepraat over het belang van relaties. We hebben gezien dat het echt voor onze gezondheid van essentieel belang is dat we sociale contacten hebben met anderen en dat we niet kampen met gevoelens van eenzaamheid. Het is dan ook niet zo vreemd dat vanaf het moment dat we geboren worden dat we gelijk gericht zijn op het contact maken met onze verzorgers. En als je dat een keer meemaakt, een geboorte van een kindje is dat heel bijzonder om te zien dat zo'n kindje gelijk contact zoekt. Het is een natuurlijk instinct, een essentieel instinct voor de overleving om op zoek te gaan naar iemand die voor jou gaat zorgen. En we willen ons verbinden en die verbinding en de relaties die we vormen met de genen met wie we als ons als allererste verbinden, dat heeft impact op de relaties, de rest van ons leven. En dat is gesteld door een van de eerste en grootste theorieën over relaties, de hechtingstheorie. Deze is opgesteld door John Bulby in 1969, zo'n beetje tien jaar na Harry Harlow's experimenten op de baby-aatjes. Bleek uit onderzoek van Bulby dat ook mensen die behoefte hebben aan verbinding, aan attachment. En die verbinding die wij hebben, die wij vormen met onze eerste verzorgers, meestal onze moeder, is dat, als we geboren worden, dan zoeken we contact met onze moeder. En die eerste relaties zijn zo belangrijk voor ons. En ze vormen als het ware een soort blauwdruk van de relaties, de rest van ons leven. Nou, die hechtingstheorie is een hele grote gecompliceerde theorie en vandaag de dag nog steeds heel erg invloedrijk. En ik zal jullie een beetje een soort van noten op uitleggen wat hij inhoudt, aan de hand van het onderzoek naar hechtingsstijlen uitgevoerd door Mary Ainsworth in 1978. Nou, Mary Ainsworth ging die hechtingstheorie verder uitpluizen en ze ging kijken naar de verschillende manieren waarop je je als kind kan hechten aan je verzorgers en dat deze zij aan de hand van een interessant onderzoek, dit onderzoek werd ook wel de vreemde situatie oftewel de strange situation genoemd. Het was een onderzoek waarbij een moeder en een kind samen naar een laboratorium ruimte komen en samen gaan spelen en een ruimte met speelgoed. Nou, tot zover niks aan de hand.  Die moeder is gewoon aan het spelen met het kind, jong kind van een jaar oud in een ruimte met speelgoed. Vervolgens gaat de moeder weg en de moeder verlaten kamer. Nou, wat er dan gebeurt kan ik je op een briefje geven, namelijk de baby gaat huilen. Zelf ook moeder van een eenjarige kan je garanderen. Als je de kamer uitgaat, gaat de baby huilen. Dat is heel gezond. Het is heel normaal dat een baby gaat huilen. Het is ook een signaal dat die baby doorheeft. Ik kan niet alleen zijn. Ik kan niet voor mezelf zorgen. Dus er gaat een alarm af. Dit is niet goed. Ik moet verzorgd worden. Er moet iemand bij mij in de buurt zijn. Nou, tot zover. Dat is niet het belang van de studie. Dat is niet het interessante onderdeel van de studie. Dat komt nu pas namelijk op een gegeven moment. Na een hele korte tijd gaat de moeder weer terugkomen de kamer in. Er volgt een hereniging, een reunie met het kind. En dat is het interessante moment van de studie. Want op dat moment kun je kijken op welke manier het kind gehecht is aan de moeder. Dus hoe reageert het kind als de moeder de kamer opnieuw binnenkomt? Nou, kijk maar eens even mee naar het volgende filmklip waarin je ziet hoe dat er verschillen zijn in de manier waarop kinderen kunnen reageren op zo'n reunie. Het belangrijk knap is of de kinderen die de contact met de moeder opnieuw kan komen, terug te spelen. Soms zegt het een paar minuten. Maar je ziet, als de moeder uit was, was ze alleen in de moeder interesserend. Nog geen interesser in de toinen. Nu is ze een contact met de moeder. Ze begint te zien een klein interesser in het environment. En later zal ze weer terug met de toinen waar we begonnen hebben. Dus je zou dit een secure manier konden? Ja, ja. Ze is zeker veel heerder. De meeste doorgaans volgen haar. Nu, we zetten de moeder terug in. Het punt is hier niet om de baby te gestressen. We zijn gewoon proberen het te proberen. De baby koopt haar handen naar haar ogen. Een satische expressie. Hij koopt haar ogen. Wanneer hij ogen loopt, koopt hij haar ogen. Zijn arm uit. En dan. Ze zit in de schuil, houdt de baby.  De baby is nog zo. Hij is een low-key. Dus je zou dit in de secure manier konden? Ja, in de secure manier, hij is gevoordigd. Hij is niet geïnvraagd en de reunie is niet effectief. En het is belangrijk om hier te bevinden dat de ding die hem opzettend is, was haar afstand. Zijn verantwoordiging moet de solutie op zijn probleem zijn. Nu, dit is een ander pattern dat we zien in baby's die niet goed zijn als hun moeder een secure base. Houdt de baby. De baby is ook in de secure manier. Maar je ziet, we hebben een look at his play voor de separatie. Mijn moeder is weg. En als hij terugkomt, begint hij. Hij kan niet opzetten. Hij is nog steeds opzettend. Hij geeft een tooi om hem te amuseren, om hem te comforten, om hem te distracten. En hij slaapt het weg. Hij geeft een ander. Hij slaapt het weg. Hij is ongelooflijk. Hij is... We noemen deze baby's resistent of ambivalent, want ze willen haar wel terug. En je kan niet de contact gebruiken. We denken dat de dificultie is dat in de periode wanneer hij comfort is, is hij ongelooflijk. Zodat hij is available en responsief of niet. Nou, uit dit onderzoek blijkt dus dat er verschillende hechtingstijlen zijn. De verschillende manieren waarop een kind zich kan hechten aan de moeder. Maar die hechtingstijlen genieten niet in onze kindertijd. Die hechtingstijlen nemen we mee in de rest van ons leven. In de verder relaties die we gaan vormen met anderen. En er zijn heel veel verschillende definities inmiddels van die hechtingstijlen. Heel veel verschillende versies zijn daar van hechtingstijlen. Maar ik bespreek er drie met jullie. De drie belangrijkste hechtingstijlen. Dat is de veilige hechtingstijl, Secure. De vermeidende hechtingstijl, Avoidant. En de anxious hechtingstijl. Oftewel de angstige hechtingstijl. Nou, laten we eerst gaan kijken naar de veilige hechtingstijl. Deze hechtingstijl die wil je hebben. Dat is namelijk een hechtingstijl waarbij je eigenlijk geen enkel probleem hebt om relaties aan te gaan met anderen. Je hebt vertrouwen in anderen. Je hebt ook vertrouwen in jezelf. Je vindt jezelf de moeite waard. Dus je hebt een positief zelfbeeld en je hebt ook een positief beeld van anderen. Daarom belandt je vaker relaties die ook gezond zijn.  En op het moment dat jij onzeker bent, je hebt stress, je bent in gevaar, je maakt je zorgen, dan doe je een beroep op anderen. Omdat je weet, andere mensen zorgen er zorgen voor mij op het moment dat het erop aankomt. En als je een veilige hechtingstijl hebt, is er een vrij grote kans dat jij opgegroeid bent in een liefhebbende, warme omgeving met ouders of verzorgers die er voor je waren op momenten dat het erop aankwam en die jou dus veilig hebben laten hechten. Het goede nieuws is dat een meer een deel van de bevolking 66 procent heeft zo'n veilige hechtingstijl. Dus er is eigenlijk best een grote kans dat jij zelf ook veilig hecht bent. En als dat zo is, dan voorspeelt dat dus success in relaties op lange termijn. Dus als jij in je vroege jeugd veilige hecht was aan je ouders, voorspeelt dat relaties succes lateren leeftijd. Nou, het is best wel een big deal, toch? Dit geluk heeft niet iedereen. Sommige mensen hebben geen veilige hechtingstijl, maar een onveilige hechtingstijl. En daar zijn weer heel veel verschillende smaken in te herkennen. Ik bespreek er twee met jullie. De eerste is de vermijdende hechtingstijl. Nou, die vermijdende hechtingstijl is een hechtingstijl waarbij je eigenlijk heel veel moeite hebt met het aangaan van relaties. Vaak omdat je wantrouwig bent de anderen. Dus je vertrouwt andere mensen eigenlijk niet helemaal. Je bent eigenlijk je hebt het gevoel dat als erop aankomt, dat andere er niet voor je zullen zijn. Als jij een vermijdende hechtingstijl hebt, dan is er een vrij grote kans dat je verlaten bent geweest in je jeugd, dat je hebt gemerkt dat mensen er niet voor je zijn als je ze nodig hebt. Dus je durft niet meer te bouwen op andere mensen. Nou, in de voor een leke taal wordt het ook wel eens bindingsangst genoemd. Dus mensen die eigenlijk zich niet willen binden aan anderen, omdat ze denken nee, ik blijf liever alleen zelfstandig. Dan kan ik ook niet gekwetst worden. Lekker makkelijk. Dus vermijdende hechtingstijl zijn mensen die eigenlijk andere een beetje onwaardig vinden, die het gevoel hebben van andere mensen zijn mijn vertrouwen en mijn liefde niet waard. Ik bouw op mezelf. Nou, die andere hechtingstijl is compleet tegenovergesteld.  Dat zijn mensen die jous dolgraag een relatie willen hebben, die een groot verlangen hebben naar het vormen van relaties. Maar ze pakken dat soms een beetje heftig en intentzaan. Ze willen zich eigenlijk vast klampen aan anderen. En het probleem wat zij hebben is dat ze zich vaak onwaardig voelen. Ze hebben het gevoel van andere mensen zullen mij nooit zo leuk vinden als ik hen. Ze voelen zich eigenlijk minder waardig in relaties. Ze hebben een laag zelfbeeld, maar wel een heel erg hoog en positief beeld van anderen. Ze zien anderen als heel erg de moeite waard, maar zichzelf niet. Nou, je kan je voorstellen als deze twee mensen zoals hier op de plaatje in een relatie zitten met elkaar, dat dat tot grote problemen kan leiden. Dan heb je één persoon die dus heel erg veel moeite heeft met vertrouwen en heel graag op zichzelf wil zijn. En de ander die zich eigenlijk helemaal vast klamp in de relatie en heel veel bevestiging zoekt. Ja, dat werkt echt helemaal niet samen. En deze relaties zijn vaak vrij negatief en vol russies en conflicten. Nou, misschien kijk je hiernaar en denk je van, oh, mijn God, ik vind het wel heftig bericht, want ik heb zelf helemaal niet zo prettig jeugd gehad en ik had ouders die eigenlijk niet zo goed voor mij waren of niet zoveel niet zo goed voor mij konden zijn. En ja, ik denk dat ik toch onveilig gehecht ben geraakt in mijn jeugd betekent dat dan dat ik gedoemd ben om de rest van mijn leven slechte relaties te hebben. Dat is gelukkig niet zo. Mensen kunnen en zullen veranderen, ook als het gaat over hechtingstijlen. En net als we hebben gezien in deze hele college reeks geld weer dat de situatie waarin je bevindt cruciaal is. Dus soms ontmoet je iemand die jouw vertrouwen waard is en die jouw vertrouwen geeft in de mensheid en kan je een veilige hechtingstijl ontwikkelen met iemand zelfs als je onveilig gehecht bent geraakt in je jeugd. Dus relatie ervaringen kunnen je ook hele. Je kan ook meer vertrouwen krijgen in het algemeen in de mensheid door positieve relatie ervaringen. Andersom geldt natuurlijk ook het kan zijn dat je een hele warme liefdevolle jeugd hebt gehad vol vertrouwen je relaties in bent gestapt en verschrikkelijk ben belazerd. 