Afke's tiental | Nienke van Hichtum | General | Book | Dutch | 1/3
verspreidde zich door het vertrek hee, wat rook dat lekker een wiepje zei dat er vanavond zoveel wortelen en aardappelen waren dat niet alleen vader en eeltje maar ook alle kinderen ervan konden mee eten nu ging de grote zuster aan het uitpakken ze had voor ieder een kleinigheid meegebracht vermoedig 20 eieren en een pusje poederschokola van haar mevrouw voor vader een halfpond tabak voor eeltje 2 sigaren voor jouwke een nieuwe zakdoek voor klaas en jetsen elke paar sokken voor de meisjes ieder een paar aardige kousenbandjes voor wiebe een chocoladesigar er voor de kleine pop nog wat allermeest want die kreeg een warm onderrokje en een paar alle aardigste kleine rode sokjes dat was een blijedschap in de huishouding ze waren allemaal even dankbaar welkeken de drie andere jongens een beetje jaloers naar de sigaren van eeltje maar met hun kledingstukken waren ze toch ook even blij want het gebeurt een arbeiderskind niet dikwijls dat hij eens iets geheel nieuws krijgt wat vonden vader en eeltje een gezellig troepje rondom de tafelzitten en wat smulden ze allen van de aardappelen met wortelen ze hebben nog nooit zo lekker gegeten zei vader Martin en hij smakte eens met de tong er is zo'n lekkere bij smaak aan wat is dat toch alle kinderen proefden eens heel nauwkeurig en ja, er was een smaak aan die ze tot nu toe niet kenden maar heerlijk was het nu begon wiepje te lachen ja, zei ze dat is nou een kleine verrassing waar ik zelfs aan Mem niks van verteld had zal ik hij het zeggen waar je die lekkere smaak van komt en dat ik voor jullie bewaard heb oh, oh Riepklaas verwondert wat moet je aan mevrouw dan rijk zijn wiepje dat ze zo lekker eten, weggooit oh nee, zei wiepje zo bijzonder rijk is ze niet maar zulke mensen zijn het nou eenmaal niet anders gewend ze hebben zulke fijne mannetjes en het soert van de ham is hun tegof ze moesten weten hoe lekker dat is als je het helemaal fijn kookt in het eten ja, dat moesten ze eens weten maar pas op wiep, vertel het haar niet dan gooit ze misschien nog eens weer een stuk weg en dan kan je dat weer voor ons mee brengen daar moesten ze allemaal om lachen dat was een prettige middag na de eten liet hij het wiepje het mooie sigarenpijpje zien dat hij van Klaas gekregen had nu, ze kennen het al maar ze bewonderden het toch nog eens heel erg want ze zag wel hoe Klaas in gespannen verwachting zal toetekijken en hoe hij een kleur kreeg van blijdschap toen hij nog eens hoorde hoe mooi ze het allemaal vonden eeltje was bij de kachel gaan zitten hij haalde zijn beide sigaren te voorschijn wat een schat enkele van zijn kennissen rookten elke zondag nu zou hij ook eens met een sigaren door het dorp kunnen lopen morgen de ene en de andere zou hij die nu dadelijk opsteken hij frommelde er mee in de hand maar hij wist niet recht wat hij doen zou eindelijk stak hij hem meer in de zak maar toch schijnt haar daar geen vrede bij te vinden hij zat een poosje met zijn stoel te wippen met de duimen in de armschaten van zijn vest terwijl zijn ogen telkens afdwalden naar de twee sigarenpuntjes die zo verleidelijk uit zijn vestzak kwamen gluren maar eindelijk stond zijn besluit vast naar het scheen hij hield op met wippen haalde een van de sigaren te voorschijn en legte die met een schijnbaar onverschillig gezicht voor zijn vader op de tafel nou moet hij het ook maar eens roken denk mij hij heeft nou zo'n mooi pijpje op het geduldige gezicht van hij het kwam even een dankbaar lachje nou eeltje, dat lijkt mij goed toe zei hij, en hij stak dadelijk de sigaren aan eeltje zat daarna te kijken hoe gezellig de rookwolken omhoog stegen en wat rookt die sigaren lekker vader zei niets maar hij keep de ogen zo half dicht het was zeker een heerlijke sigaar eeltje kon het niet langer uithouden hij haalde ook zijn eigen sigaar te voorschijn en dampt de weldra hij heeft een aard had na dat wipje de tafel had opgeruimd en alles afgewassen bepraten ze haar moedig om weer naar bed te gaan dan mocht ze vandaag haar bevelen geven en nog een beetje meepraten maar ze moest het er nu eens van nemen de rust zou haar zoon goed doen en wipje was haar immers nu werd het schone ondergoede voorschijn gehaald en de grote verschoonpartij begon tot mijn spijt moet ik zeggen dat er geen sprake van was om het lichaam van de kinderen te wassen alleen de voeten werden verlinkt met zeeps op onderhanden genomen wipje hielp de kleintjes en de grootgen redden zichzelf de jongens trokken hun schoon goed aan in de bedstee en deden daarbij zorgvuldig de deuren dicht maar telkens werden die plotseling open gegooid en dan vloog er een vuil kledingstuk door de kamer een ervan kwam in de toppertje terecht waar een wipje juist bezig was kleine sietskes voetjes te wassen wipje pruttelde wel even heel erg oh, het waren immers jongens en gooiën was jongens aard eindelijk was het kleine goedje onder de dekens vader ging uit om zich te laten scheren eeltje en jauke zaten te lezen elk aan één kant van de kachel maar wipje had de druk ze goot een ketel kokend water uit in een toppe die in het portaal klaar stond en toen deed ze er zoveel koud bij als nodig was nu werden de broeken van alle jongens daarin teweeg gezet ook jauke moest de zijnen afstaan en meteen alles sokken en kouzen met groene zeep werd alles fris uitgewassen en daarna de broeken met zwarte verf afgebasteld nu was alles schoon, maar het moest de volgende morgen weer droog zijn de sokken werden nu in de oven gelegd en de broekjes kwamen voor en boven en om de kachel te hangen gelukkig dat er genoeg terf was want de kachel moest nu de gehele nacht doorpranden de naren benouden lucht van al dat opdrogende goed verspreidde zich door de kamer moeder begon er van te hoesten en de kinderen sleepen onrustig maar vooral wiepje die het in haar dienst zo fris en ruim gewend was had er veel last van toch klaagten ze niet want ze wist dat er nu eenmaal niets aan te doen was toen nog gauw het vuile witgoed in het water gezet en het werk voor die avond was gedaan nu maar gauw naar bed want morgen moest ze alweer vroeg aan het kouzen stoppen nachtmem klok het hartelijk en wiepje verdwenen het keldertje onder moedersbedstee bij de kleine meisjes maar op de zoldig waar ze gewoonlijk sleep als ze een nacht thuis logeerden was het in deze tijd veel te koud er waren twee pannen van het dak gewaaid en de huiseer kwam er maar niet toe om die er weer op te laten maken en zo sleepen ze dan met hun elven in één benoude kamer waar de geverfte brokjes en de droogende sokken een stik lucht verspreiden einde van het vierde deel vijfde deel van Afkes Tiental deze liepifox opname is vrij van auteursrechten opname door Anna Simon Afkes Tiental door Nienke van Higtum deel vijf de zusjes gaan de wereld in en wanneer moet je nou weer thuis zijn voegvader Martin de volgende morgen aan wiepje die ijverig kouzen zat te stoppen terwijl haar moeder nog lekker een poosje in bed kon blijven vanmiddagheid m'n vrouw beloofd dat ik tegen vijf uur terug zou zijn m'n vrouw is zo goed ze heeft ook nog gezegd dat dit kleine meisjes maar mee moest brengen dan konden die wel 14 dagen lang bij ons logeren om met m'n beetje rust te geven de kleine meisjes van huis nee nee, dat kan niet riep m'n vanuit de bedstee dat kan best zijn vader Martin beslist het zou een hele rust voor je zijn als je een dag of wat twee kinderen minder om je heen had nee, ik vind het aanbod van m'n vrouw een best ding daar kon Afke niet veel op zeggen maar ze bleef tegen strippelen oh Martin, hoe kun je dat nou zeggen er zit maar zo koud en het is twee uur hier vandaan twee uuren hoe zullen de kleine hartjes zover lopen maar ja, daar heb ik ook wel over gedacht zij wiepje en dat is het juist waar ik geen raad op weet anders had ik al eerder over gesproken oh nou, maar ik weet er dan wel raad op verklaarde Martin de boer rijdt vanmiddag om drie uur alleen naar de stad zal er even naartoe gaan en hem vragen of hij wiepje en de meisjes niet mee kan nemen zo gezegd, zo gedaan vader Martin ging er dadelijk op uit maar mem bleef mopperen maar de kleertjes wiepje je weet zelf ook wel dat dat zo ineens maar niet gaat wat zal m'n vrouw wil zeggen als de meisjes daar met zulk versteld goed aankomen m'n vrouw zal zeggen dat mem heel netjes verstellen kan en dan ben ik er ook nog als er wat aan het goed mankeert dan zal ik dat wel gauw opknappen hoor en zo gebeurde het dan dat er twee kleine zusjes die nog nooit buiten haar dorpje waren geweest zo maar ineens gingen logeren in de stad wiepje zocht op moeders aanwijzing uit het kabinet de witte schorten die ze anders alleen met pincsteren en met de kermis voor kregen en pakten die in met twee keurig verstelden maar wel wat verschoten paars, kattoenen, nachtjakjes maar nu bleef er nog een groot bezwaag alleen Sitzke had een paar schoentjes die Boukje te klein waren geworden Boukje had niets dan klompjes dat hinderde moeder afke erg maar wiepje zei vooruit, laten we ons daar maar niet aanstooren ze weten toch allemaal wel dat we arm zijn en daar bleef het bij Boukje ging op klompjes uitloseren de kindertjes waren helemaal verbluffd van zo'n plotseling en verandering met verbaasde gezichtjes en ze heidt en mem en alle broers groendag met nog meer verbaasde gezichtjes lieten ze zich in het rijtuig van boer A.B.Gerritst-Tillen en de verbazing bereikte haar toppunt toen het rijtuig over de straatstenen van Leeuwarden hotste en eindelijk voor de Herberg het gouden waagtje stil hield nu moesten ze eerst nog een eindje lopen en toen kwamen ze bij een hoog, smal huis waarvoor wiepje stil bleef staan wiepje voeg Boukje verlegen en ze kijk verbaasd op tegen de hoge stadshuizen nee, zei wiepje, dat zijn huizen kijk, in dit huis gaan we straks binnen ik zal eens vragen of ze de deur voor ons willen open doen luister maar en ze trok aan een knop naast de deur dingelingeling ging het durf je dat zomaar doen wiepje volgens ietske ja, zeker, dat beduid dat er iemand hoor maar, daar gaat het al klos, klos, klos, bij de trappeneer en slof, slof, slof naar de deur toe kijk, daar gaat-ie al open ja, wel hoor, daar openen zich de deur en ze keken in een gang en het andere eind van die gang was een prachtige tuindeur met gekleurd glas rood, blauw en giel daar keken de kleine meisjes dadelijk naar en ze zouden dat wonder wel graag eens nader hebben willen onderzoeken maar wiepje merkt het niet het was druk aan het praten met de oude werkvrouw die de deur geopend had en ze namen nu de meisjes regelrecht mee naar de keuken die keuken was alweer een groot wonder zo iets hadden Boudje en Sitske nog nooit gezien en wat rookert er lekker naar eten maar wiepje weet haar alweer geen tijd om al dat vreemde nader te onderzoeken ze zette vlug haar eigen hoed af ging haar mantel over een stoel en dan toen de zusjes onderhanden de doekjes werden afgedaan, de mutsjes zijn afgezet, het haar wordt opgeknapt en toen keren ze elk een witte schort voor zien ze er nou niet aardig uit voor wiepje aan de oude vrouw tja, binnen een paar lieve kinderkes zijn vrouw Kielstra in het Leeuwards en nu gaan we naar m'n vrouw kom, vamkes, meisjes wiepje vrolijk kom, nou eens vlucht de trap op gaan we naar de zolder voegbouwkje verbaasd want op het dorp was geen enkelhuis dus als je een trap op ging dan ging je naar de zolder ja, ze wiepje, we gaan naar de zolder vooruit maar en boven op de zolder was het een dame in een heel mooie kamer ze stond op en kwam heel vriendelijk naar de kindertjes toe daar heb je toch waarlijk onze gasten riep ze, nu meisjes hoe vinden jullie het hier in de stad heel mooi juf ze heb ook je, want die dame was net zo mooi gekleed als haar schooljefrouw en nu dacht ze dat ze haar ook maar met de hoge titel van juf moest aanspreken maar dat bleek nog lang niet mooi genoeg te zijn, wiepje gaf haar een duwtje tom kind, zei ze, dit is juf niet je moet zeggen, mevrouw daar was Bouquetje nu totaal verbluffd van nu durfden ze helemaal niet meer zeggen, mevrouw zag wel hoe verlegen ze was en ze wenden zich tot Sitske wel wel, zei ze en is dit nu onze kleine Sitske en dus Sitske wel een koekje alsjeblieft ja, hoe heette die mooie mevrouw ook weer jevrouw, nee zo was het niet, Sitske moest even nadenken ja, nu is het en ze zijn nog eens heel dappig alsjeblieft, mevrouw mevrouw lachte hartelijk en ze haalde een trommeltje uit de kast nou Bouquetje, hoe staat ik met jou dus je er ook eentje en toen zei Bouquetje ook wel hoe verlegen alsjeblieft mevrouw mevrouw gaf Wiepje een teken dat ze de kinderen dat maar stilletjes moest laten zeggen dat is juist zo aardig nu liep mevrouw hun nog een mooi prenterboekje zien terwijl Wiepje in de eetkamer de tafel ging dekken maar ze merkte al gauw dat de kindertjes nog niet recht op haar gemak waren Wiepje moest eerst nog maar wat mee naar beneden nemen zei ze en nu waren ze weer in de keuken Wiepje zette ze elk op een stoel en een hele post toe te kijken hoe hun grote zuster verder haar werk deed en onderwijl met de oude werkvrouw praten de oude vrouw deed nu haar bonden schort af en een zwarte voor ze sloeg haar zwarte, gebreide wolle omslagdoek om de schouders en zette haar hoed op zie zo Wiepje, zei ze nou kan en jou verder z'n werk wel af nou ga ik maar weer eens naar je toe nou dag Wiepje, dag kinders nou, je moet daar maar zoet wezen met open mondjes de hekkende meisjes naar de welbespraakte vrouw van wie het taal ze helemaal niet begrepen m'n jevrouw daar boven op de zolder begrepen ze nog zo'n beetje maar deze, nee die praten toch zo stads ze waren maar blij toen die vreemde vrouw eindelijk opstapte nu kwamen de tongetjes los Wiepje, wat is hier mooi Wiepje, want m'n jevrouw daar alleen boven op de zolder waarom komt ze hier niet bij ons Wiepje, is dat een zelfvrouw zeepkop en had het goed daar aan de muur is dat ook allemaal goud en zilver dat blinkt net zo mooi als mems zilver ooreizig ja, maar de boerinnen haar gouden, dat blinkt nog meer en dat is zo mooi geel nou, en hier hebben ze ook een gouden stofblik dat blinkt net zo mooi als de boerinnen haar ooreizig ze hier zijn zeker nog veelrijker dan de boerinnen niet Wiepje ze wachten geen antwoord op al haar vragen voordat Wiepje haar tijd voor had volgde er telkens alweer een andere er was ook zoveel nieuws te zien en had er ook dat eten lekker nu schepte Wiepje voor elk van de zusjes een beetje rijst op een schoteltje uit een ander pannetje een lepel vol rode saus en die kwam over de rijst wat leek dat prachtig zo'n mooi eten hadden ze nog nooit gezien het was nog te heet ze konden er nog niet van eten kijk maar, de wasems tegenuit op maar kleine Sitske ze wilde niet langer uithouden ze stak haar vingertje even in de rode saus en bleed ze toen net zo lang op dat het koud was toen kwam ze er voorzichter met haar tongetje bij en likt er aan is het lekker Sits, voegbouwkje verlangend. Nou, zei Sitske en het vingertje ging alweer op weg maar Wiepje zei ho, ho, Sitske, zo doen we dat hier niet hier hebben jullie elk een lebeltje om het op te hapen maar eerst goed blazen hoor dat je je mondjes niet brandt ze genoten er zo lang mogelijk van ze aten bij kleine hapjes lieten het smelten op de tong wat een genot he, zei Bouwkje dat moest Mem nou ook eens proeven ja, en de jongens, Ripsitske wat zou kleine Wiepje dat mooi vinden zulk rood eten Wiepje hoorde het, en ze zuchten ja, zulk eten moest onze lieve Mem alle dagen kunnen krijgen wat zou ze dan weer gauw sterk en flink zijn de meisjes waren heel verbaasd toen Wiepje het eten voor me je vrouw en voor haar man die nu ook was thuis gekomen naar boven racht waarom eten ze dit hier bij ons niet op voegen ze ho, dat weet ik niet, zei Wiepje ze vinden het daar boven prettiger, geloof ik nou, en ik vind het hier mooier, Ripsitske, verontwaardigd alles blinkt hier nu gingen ze met z'n drieën eten maar de kinderen waren van het enkele hapje reist al bijna verzadigd ze waren zo weinig gewend het was wel jammer, nu konden ze van die andere lekkere dingen bijna niets meeeten het speed Wiepje toch zo ze had juist gedacht de kinderen eens lekker is vol te stoppen deze dagen en nu waren ze al haast verzadigd van een schoot dat je vol reist met best een sap Wiepje had wel willen huilen maar er was niets aan te doen de kleine maagjes waren aan deze overvloed nog niet gewend en ze wouden kinderen toch ook niet ziek maken en zo borg ze met een zucht al het lekkere vlees en de hele kushu meer in de kelder zonder dat de zusjes ervan geproefd hadden toen alles was afgewassen en Wiepje haar handen afdroogde aan de blauw geruide handdoek kwam een vrouw in de keuken ze zou uitgaan met haar man prachtig was ze gekleed alles ruiste als ze liep een zijde japon had ze aan en een fluwelen mantel en een hoed op met bruine veren de meisjes keken er aan met open mondjes zo mooi als hun schooljevrouw niet eens de meisjes was ook niet Sietzke liet zich van haar stoel glijden en terwijl me je vrouw met haar zuster stond te praten, streekt ze even heel heel voorzichtig langs de prachtige mantel mevrouw merkte het wel maar ze liet haar stilletjes begaan hoe voelt die mantel, kleine Sietzke volg ze toen vriendelijk Sietzke schrikte heel eventjes maar toen ze zag dat me je vrouw niet boos was, antwoorden ze vrij moedig zo zacht als brei nu, daar moest me je vrouw natuurlijk om lachen ze kreeg hoe langer hoe meer schik in de kindertjes Horus zei ze omdat ik nu vanavond voor mijn plezier uitga mogen jullie ook pret hebben hier heb je een dubbeltje daar mag je pepernoten verkopen om mee te spelen bovenin de boekenkast ligt wel een gansen bord met een paar dobbelstenen en dan moet Wipke een kopje chocolade melk koken voor haar kleine gasten de meisjes keken elkaar aan met blijde gezichtjes dat was haast al te mooi het leek hier wel een toversprookje zoals Jouke ze soms voorlas uit dat mooie boek dat hij van de kerstboom gekregen had en nu was me je vrouw ook al weer verdwenen net als de goede tovergo-dinnen in dat boekje die maakte ook altijd dat ze wegkwamen als ze de kinderen of de mensen blij gemaakt hadden nou, waarom zeggen jullie niks? voeg Wipje lachend, ben je niet blij? ja, zeiden de meisjes beide tegelijk en toen waren ze weer stil haar blijtschap zo heel uitbundig te tonen maar Wipje zag wel aan de schitterende oogjes en de blijde trekking om de mondjes hoe gelukkig haar kleine zusjes waren over al die heerlijkheden zie zo, zei ze en ze zette een pan met melk op het vuur nou kook ik gouden chocolade en dan gaan jullie samen voor een dubbeltje pepernoten kopen bij de bakker aan de overzij en ze wachten de kinderen de gang door naar de voordeur kijk, zei ze, daar kinder waar dat licht zo helder brandt en ze kreken broodjes voor de ramen liggen daar woont de bakker de meisjes durfden niet best ze klenden zich angstig aan Wipjes rocken vast maar Wipje sprak haar moed in kijk, zei ze, ik laat de deur open staan nou, lopen jullie maar eventjes over de straat en dan zich jullie tegen de bakker voor een dubbeltje pepernoten, alsjeblieft kan je dat wel zeggen, balkje? voor een dubbeltje pepernoten, alsjeblieft herhaal de balkje mooi zo en nou maar gouden klompjes aan en daarop los vooruit meisjes, en kom maar gauw weerom ik moet gauw naar de keuken, anders koop me melk over en wegwassen, daar stonden nu de meisjes op de voordeurmat balkje, tok langzamer klompjes aan en Sitske keek trots naar haar eigen mooie schoenen toen namen ze elkaar bij de hand en daar stapten ze schoor voetend de helder verlichte straat over wat was alles daar vreemd zo'n helder ligt overal hoge huizen en een troep wilde, brutale jongens had een glijbaantje gemaakt aan het einde van de straat, wat maakte die een leven wat een helsgejuig ging erop toen een argeloze voorbijganger over een gladde baan liep en uitgleed de meisjes droon zich tegen elkaar aan en ze maakten gauw dat ze in de bakkerswinkel kwamen en wat mutterd is er bij de knapjes hebben, voeg de dikke bakker en ik keek verbaasd naar de twee dorpskinnetjes daar wolle mutsjes en lange rokjes geheel verlegend stonden ze daar krampachtig, knepbouwtje dubbeltje in haar rechterhandje wat moest ze ook weer zeggen zoals helemaal in de war nou kinders, zeg het nou maar wat met die je mee hebben een finnebolle of een gauwbolle of voor een dubbeltje stutten of sukkerpastjes heel zacht bijna onverstaanbaar, vluisterde bouwtje nu voor een dubbeltje puppernutternuttersplift gelukkig zat het goed onthouden puppernuttern zo, zouden iemand gansen breun nou, we hebben het beste en hij nam een glazen stopfles en schudde daar een paar handen vol pepernoten uit van die echte, lekkere pepernoten weet je zo knapperig en zoet en met een nijzer in nu kreeg de meisjes het zakje in de hand, maar eerst onderzocht baas bakker het dubbeltje in schoet of het wel echt was in zijn hoofd over de vreemde verschijning van die twee boeren kindekjes in zo'n deftige straat en hij was net van plan eens te gaan onderzoeken hoe ze daar toch kwamen toen een heel gezelschap jongen lui die van alles nodig hadden de winkel binnenkwam stil slopen de meisjes naar buiten geheel beteuterd door het rumoer van het joolige troepje en daar stonden ze nu weer in de straat nu gauw, gauw naar wiepje maar owee welke deur was het ook weer ze hadden in haar verwarring vergeten de deur open te laten zoals wiepje je gezegd had toen ze er uit gingen had balkje de deur aangetrokken zoals ze dat thuis bij moeder ook altijd gewend was nu keken ze van het ene huis naar het andere maar oh, ze waren allemaal precies gelijk wat een angst Sitzke drukte zich stijf tegen balkje aan en deze knipkamp achter het zakje met pepernoten dicht en zo stonden ze daar midden in de straat weten wat te beginnen ieder ander zou natuurlijk de bakkerswinkel binnen zijn gegaan om daar naar wiepje te vragen maar zo wijs waren deze armen verbijsta de schapjes nog niet ze stonden daar maar still midden op de straat en keken bij alle huizen op daar kwam een doktersrijtuig aanrollen het paard dampte van de snelle draf door de met sneeuw bedekte straten belletjes klonken uiteweg kinders anders willen jullie overreden en ze rukten de kinderen opzij het rijtuig roelde voorbij de belletjes klonken al meer en meer uit de verte nu hoorde je ze al niet meer met open mond hadden de meisjes naar het mooie rijtuig staan kijken zilke koetsen hadden ze daar buiten nog nooit gezien helemaal verbluffd door de vreemde omgeving door al dat moois, al dat nieuwe omaar heen en ook door de angst dat ze wiepje niet weer konden vinden men hadden de armer kinderen ook nog in de maling genomen door de wilde jongens de glijbaan ze door hun uitwijker voor het rijtuig de richt waarin gekomen wat mutten je me hier voeg er een en er ging vlak voor de versrekte kinderen staan en keek haar brutaal in de ogen kijk eens jongens, een boerenpel met klontbananen voeten ja, achter een tweede en een paar anderen trachten het bouwkje het zakje met pepernoten uit de hand te rukken maar bij al haar angst hield ze die schat toch stevig vast de jongens lieten ook niet los ze trokken en trokken net zo lang tot het zakje scheurde en alle pepernoten over de grond rolden nu ging er een wild gejuich op en het hele troepje rolde over en door elkaar om de lekkernijen op te rapen de zusjes werden vergeten en die maakte van de gelegenheid gebruik om zich uit de voeten te maken wat waren ze bedroefd dikke tranen stroomde haar langs de wangen en ze hielden elkaar krampachtig bij de hand oh oh oh, ik wil naar mem toe snikte Sitske bouwkje voelde wel dat ze haar zusje troosten moest dat zij als de oudste de verstandigste moest zijn maar wat ze doen? gradeloos keek ze om zich heen ze stonden nu op een plein waarop verschrijdende straten uitkwamen uit welke van die allen waren ze gevlucht in haar angst voor de jongens in welke van die straten woonde wieptje en dan nog welke deur moesten te zoeken in al die vreemde, hoge dreigende gevels en Sitske snikt er maar al door ik wil naar mem toe oh bouwk bouwk, breng maar bij mem stil maar lieve hoe zij bouwkje met trillende stem stil maar Sits, we gaan al gauw in een wiepje toe hoor nee, niet in een wiepje toe jammer Sitske, ik wil naar mem toe naar mem, naar mem wanneer hopig keek bouwkje om zich heen ja, ook zij verlangen het meest naar haar lieve moedig nog nooit waren zij en Sitske de hele dag van mem vandaan geweest altijd was mem bij de hand geweest om haar te troosten als ze verdriet hadden om haar te helpen waar het nodig was en nu, nu dwaalden ze hier met haar bijtjes door de grote, grote stad want voor haar was leeuwen dat tussen hoge, hoge huizen midden op een plein waar ze nog nooit geweest waren en owee, alles weg de straatweg waar wiepje woonde, het hele huisweg en oh oh ook die heerlijke pepernoten weg oh, die lekkere lekkere pepernoten dat was te veel verdriet zelfs voor bouwkje, die anders wel besefte dat zij de oudste was en dat ze haar zusje moest troosten ze ging plat op de grond zitten in de sneeu haar zusje meetrekend en toen drukt ze haar vuistjes tegen de oogjes en zette een keel op van belang oh mem, mem, mem ik wil naar mem toe breng me naar mem toe met twee mondjes tegelijk en daar zaten ze plat op de grond geheel verdiept en haar groot verdriet oh wat een leed wat een angst, daar zaten ze plat op de grond in de sneeu in de grote, vreemde stad tussen al die hoge huizen vreemd, alles zo vreemd bouwkje dacht bij zichzelf nou zullen we hier wel sterven en dan vinden ze ons hier morgen dood liggen in de sneeu en ze sloeg de rechterarm om als om haar te beschermen een grote hond kwam voorbij en besnuffelde het tweetal Sitzke gielde van angst en zorgborgar gezichtje in bouwkje schoot bouwkje bewog zich niet alleen lijzen de arm wat steviger om haar zusje en boog zich over haar heen en onderwijl kiek ze met angstige wijdopig sperde ogen naar de hond het verschrikkelijke beest stakte snoed in de lucht blafde even en toen draafd hij weer weg gelukkig die angst was nu tenminste weer voorbij maar de eenzaamheid begon al zwaardig en zwaardig op de arme kinderen te drukken zacht snikkend leunden ze tegen elkaar aan luid huilen konden ze niet meer alleen nu en dan een snik en een klagelijk meem, meem, ik wil naar meem toe van kleine Sitzke en wat duurde dat lang bouwkje dacht dat het dan nacht geworden was en dat het nu wel haast morgen zou zijn wat was het al een tijd geleden verrolijk, de deur waren uit gegaan om pepernoten te kopen en, oh die lekkere pepernoten wat zou wipkje daar wel van zeggen dat de jongens die hadden opgegeten en bouwkje begon opnieuw te schrijen maar oh, dacht ze wipkje zal het wel nooit te weten komen en maar je vrouw ook niet want nu zijn we verdwaald en ze vinden ons toch nooit, nooit weer om Sitzke was hees van het huilen en van de kou pipperen terugte zich tegen bouwkje aan stil maar lieve zei het ouderen zusje nog eens met gebroken stem stil maar, we gaan gauw naar meem toe en toen moest er zelf weer zo erg omschrijen dat ze dat zei want ze wist toch immers wel dat het niet zou kunnen waar was meem oh, zo ver weg wat hadden ze die middag eerst een eind gereden en toen een eind gelopen en toen waren ze in dat vreemde huis gekomen bij m'n heer vrouw oh, oh, oh meem, lieve meem help ons toen kwam er een grote man aan een man met een helm op het hoofd en dat is een politieagent en die hoorde de kindertjes daar zo snikken en klagen hij zag haar heel boos en bars uit want hij had pas die ondeugende jongens van de glijbaan gejaagd en een pare van hadden een flink pak slaag gekregen omdat ze hem zelf de deftige majoer van de Rijksveld wacht hadden willen locken om hem te doen vallen maar dat was hun slecht bekomen die rakkers hij had haar twee te pakken gekregen en die hadden haar te deren van gelust ja, dat was een bar heer die majoer van de Rijksveld wacht hij keek zo bars en hij was zo vreselijk streng en nu was hij ook net zo boos op die jongens wat is dat daar nou weer riep hij driftig toen er de meisjes op het plein in de sneeuw zag zitten waarom zit u daar zo te grienen nu brak het gejammer opnieuw los we willen naar mem toe gielde twee stemmetjes tegelijk wie is mem voeg de agent mem is onze mem ach man, breng ons toch naar mem toe snikte de meisjes als enig antwoord de barsse man stond verlegen ja, zie je, hij was wel heel groot en heel bars en heel streng maar hij kon nu eenmaal geen kleine meisjes zien huilen kom, zei ik ga maar gauw opstaan en geef me elk maar een handje en dan stil hoor want als jullie zo schrijven dan laat ik jullie hier zitten dat heb ik jullie maar te zeggen zie je zo, wees nou maar stil dan zullen we mem met elkaar wel vinden vertel me nou eerst maar eens waar ze woont thuis, ze bauwtje en ze krabbelde op en trok zie ik eens muts je wat recht dat helemaal op één oor gezakt was thuis, waar is thuis weten we niet, thuis is thuis en waar ben jullie nou dan wel, te leeuwen vanzelf wonen jullie hier dan niet nee, we wonen tewee bij Huit en Mem zo, zei de politieagent nou begin ik erachter te komen jullie wonen niet in de stad maar hoe komen jullie hier dan met Boer A.