Cobbenhagen 2020 -  Cees Oudshoorn
Ik zeer veel dank dat ik hier mag spreken. Sylvester belde mij daarover een aantal maanden geleden. Hij zei toen hij besmet was met een virus. En dat was ook echt zo, want hij had toen grip. Dat toen al. Maar daar doelde hij eigenlijk niet op. Hij zei ik ben besmet met het virus van het Brabantse weefsel. En dat is een weefsel, een samenleving waarin publiek en privaat, academia en burgers de schouder aan schouder zetten onder ontwikkeling in de samenleving. En dat is in goede en slechte tijden. Nou, dat hebben we ook hard nodig nu AI, zo'n enorme game changer gaat worden. En dat wil ik graag toelichten. Ik zal dat dus doen omdat ik zowel AI binnen VNM en CHW wat meer onder de aandacht heb gebracht, maar ook omdat ik de initiatiefnemer ben geweest van de Nederlandse AI-koalitie. En daar inmiddels voorzitter al een tijdje van ben. Wij zijn daar in oktober 2019 mee begonnen. Net als het coronavirus stijgt dat een beetje exponentieel. We zijn begonnen met 70 partijen en we hebben er nu meer dan 300. En ik was toevallig een aantal dagen geleden in Hengelo. En inmiddels is alles wat technologisch twente is ook aangesloten. Dus dat loopt goed. 75 procent van die partijen, zij is bedrijfsleven. Daar zit dus ook de academia bij. Maar ook overheden. De minister van onderwijs mocht ik langskomen, want zij wilde graag lid worden van de AI-koalitie. Nou, dat hebben we toegestaan. Ze moest 15.000 euro betalen, want dat was het lidmanschap. En dat heeft ze gedaan, maar ook de nationale politie is aangesloten. Want ook het themaveiligheid kan met AI grotere stappen zetten. En ook defensie. Dus het is een breed consortium. Ik kom straks wat uitgebreideren op de AI-koalitie terug. Ik wil eigenlijk drie boodschappen met u doornemen. De eerste is dat AI relevant is, zeer relevant is voor de toekomstige welvaart van Nederland. De tweede is dat wij in de benen moeten komen. Dat we het versneld moeten aanpakken. En dat we dat niet geïsoleerd moeten doen. Ook niet provincie voor provincie, maar nationaal. En de derde is dat wij dat op een bepaalde manier moeten doen. Namelijk op een Europese manier. En niet op een Amerikaanse of een Chinese manier. Een Europese manier.  En waarin vervolgens, en dat is wat daar ook staat, dat Nederland kan daar goed een koploper in zijn. En een toonbeeld, een voorbeeld van zijn. Dan begin ik eerst met het eerste onderwerp. AI, artificiële intelligentie, is niet zomaar wat wordt genoemd een sleutel technologie. Er zijn sleutel technologieën, zoals nano technologie, zoals Photonica, Quantum, staat hier allemaal op de ding. Maar AI is wat ze noemen een general purpose technology. Gaat door in elke toepassing van elk onderdeel van onze samenleving een rol spelen. Het is vergelijkbaar daarmee met de komst van. De stoommachine of elektriciteit. Het is dus een transformatieve technologie. Het verandert onze samenleving, het verandert ook de structuur van de economie. Het bespreken over de second machine age, tweede, machine tijdperk in het Nederlands. We hebben eerst arbeidsvervangen door de machine en nu ons hersenwerk wordt vervangen door de machine. En dat is een geweldige game changer. Enerzijds is dat promising om het op z'n Engels te zeggen, want allerlei maatschappelijke zaken kunnen wij straks mogelijk veel beter gaan oplossen als het gaat om de medische diagnoses in de zorg, het transport en het vervoer, de mobiliteit, veiligheid, ik noemde het al, maar het is ook van groot belang van ons verdienvamogen. Het is dus een transformatieve structuur. Ik zal daar iets meer over zeggen, want wat doet het dan vervolgens met de structuur van je economie? Het leidt ook tot een nieuwe economie, tot een platformisering van de economie. Niet alleen in de business-to-consumer-wereld, waar we zoveel platforms kennen vandaag de dag, we hebben ze allemaal, Netflix en al die andere platforms, ik ga ze niet allemaal noemen, maar ook in de business-to-business-wereld. Daar komen overal platforms, de logistieke sector is bij uitstek een sector waarin platforms zich kunnen ontwikkelen. Er is zelfs al zo'n platform in de logistieke sector, dat heet U-turn. En wat doet U-turn? U-turn is een platform dat ervoor gaat zorgen dat transporteurs niet meer met lege vrachtwagens rijden en dat verladers, de opdrachtgevers ervan zeker kunnen zijn dat hun vracht van A en B op tijd wordt afgeleverd. Dat gaat dat platform doen. Dat platform kan een oneindige schaal krijgen, zo groot dat het in de hele wereld kan opereren. Ala, Uber, dat kan de hele wereld opereren. Dat platform heeft geen eigen vrachtwagens.  De vrachtwagensector zit, degene die daar, die zitten in het midden, want die doen de productie, die sauna zit, nog achter het stuur. Daar gaat het toegevoegde waarde omlaag en de toegevoegde waarde verschuift naar het platform. En de markt mag het ook, want er is oneindige schaal en eindige schaal. Want de eigen rijder in die vrachtwagen heeft één vrachtwagen. Het transportbedrijf heeft er misschien vijftig, maar dat platform organiseert straks miljoenen miljarden vrachtwagens. En dus er vindt een verschuiving van het toegevoegde waarlijkplaats. Degene die dat goed heeft gezien, is onze boenderskanzler Merkel, die zich daarover heeft uitgelaten. En heeft gezegd, ja, we moeten dus daarin mee, want als wij niet meedoen, dan verschuift de welvaart uit Duitsland. En ook uit Europa, het verschuift naar degene die die platformeconomie runnen. En dan krijgen we het verschijnsel van dat winnaars alles nemen en de losers dan aan de zijlijn staan. Wie zijn die, dit is trouwens een zong van Abba. Wie weet, dat was Winner Takes It All en Losers Standing Small. Die hadden dat dus al begrepen, die liedjeschrijvers destijds. Heel goed. Die hadden een vooruitziende blik. Om mee te doen, moet je dus zelf onderdeel worden van de platformeconomie. Dat is niet anders, het kan niet anders, deze technologie maakt dat mogelijk. Dus je moet daar onderdeel van worden. Er zijn partijen die dat heel goed hebben gedaan. In Nederland Avala Letra was dat bijvoorbeeld Funda, de maaklaars van Nederland. Die hadden eigenlijk een co-eigenaarschap van dat platform, al de maaklaars verbonden aan Funda en dat heeft hen geen windeire gelegd. Mindergoed is het gegaan met het Nederlands restaurantwezen, waar de fork nu, zeg maar, het platform is en de restauranthouder bij Ferenweensweeg klaagt dat hij elke keer zoveel moet betalen aan de fork en dat hij dus zijn toegevoegde waarde verschuift. En vervolgens hebben we zoiets. Doe dan zelf wat en die hebben nu boekdinners opgericht. Een community-platform van horeca-ondernemers verbonden aan de horeca-sector. Maar dat zijn goede ontwikkelingen omdat je dan zelf wat onderneemt en zelf ook daar onderdeel van moet. Als je kijkt hoe het wereldwijd nu zit, dan is het duidelijk dat Europa, dit is voorraamelijk nog de business-to-consumer-platforms, Europa loopt achter. Amerika loopt voor, de Chinezen doen het goed en Europa loopt achter. 3% marktaandeel in 2018. Maar goed, het is zo dat het aantal data elke 2 jaar verdubbelt.  Dus er is nog een hele wereld te gaan en wij kunnen nog zeker wel een grote rol spelen, zeker Nederland ook. En daarmee kom ik bij mijn tweede boodschap. Er is nu noodzaak om in versnelling te komen. Daar is een nationale aanpak voor nodig. Ik heb destijds met de top van het ministerie van EZK gezeten en gezegd dit is niet zomaar een sleuteltechnologie waar je wat innovatiebeleid voor moet inzetten met een beetje WBSO of dat andere instrumentarium dat men heeft. Dit is een game changer, een transformator van onze economie. Dus moeten we iets anders doen. Zullen wij niet als VNMNCW een AI-covalitie oprichten, dan hebben wij ook een weefsel. Een weefsel waarmee we dit groot kunnen maken. Nou, dat hebben we gedaan. Ja, AI-covalitie is opgericht en heeft deze structuur. We hebben een aantal dingen die we de horizontals noemen, dingen die eigenlijk voor elke sector of elk toepassingsgebied relevant zijn, waaronder bijvoorbeeld data-delen en hoe ga je er met ethische kaders om? Dat hoef je niet allemaal steeds opnieuw het wiel proberen uit te vinden. Dat kan je gemeenschappelijk doen. Dus dat is gunzig. En we hebben de verticals. In de verticals zijn de ketens of de sectoren. Daar zijn er vele aangesloten. De logistieke sector nog niet. En als dat niet het geval is, dan is dat op ten duur voor de logistieke sector in Nederland, is dat vervelend, want dan wordt je platform afhankelijk. Want platforms komen er. En als je platform afhankelijk bent, dan kan je daar toch een deel van je boterham inleveren. Dus ik ben nog al bezig om overal de verticals ook te krijgen. De ketens en de sectoren. Zorg dat je meedoet, zorg dat je onderdeel doet, dat je mee de eigenaar wordt van een platform, dat je niet alleen je data inlevert, maar zorg dat je die data deelt met anderen. En als je die data deelt in een weefsel, en dat kan ook in een logistiek cluster zijn, dan ben je samen sterk. En dat is nou precies wat ook het Brabantse weesel hier altijd heeft voortgebracht. En waar Sylvester door besmet is geraakt. En dat moet u vooral doen. Nou, daarmee kom ik bij mijn derde boodschap. Dat Europa niet AI zal willen omarmen en die platformeconomie zal willen omarmen, zoals de Amerikanen dat gedaan hebben. En zoals China dat doet. 