Nagelaten Bekentenis | Marcellus Emants | Literary Fiction | Soundbook | Dutch | 3/4
vermogen zelf verkoosten beheren en wat ik ermee verkoosten doen pas bij de konjak keerde ik tot de werkelijkheid terug hoorde ik weer wat daarnaast me gesproken werd ik herinner me toen de indruk te hebben gekregen dat ze mijn aftwaren niet eenmaal had opgelet Anne was geheel verdiept in de aanblik van haar dominee die haar ecstatische blik ging seconden losliet en hij aan zo vereringszeker gewend reeg zijn mooie zinnen zo keurig aan elkaar als stond hij op een kansel en als sprak hij tot de menigte op eens riep Anne geestdriftig uit precies precies dat heb ik zo dik was gedacht maar hoe heerlijk moet het zijn zo juist te kunnen uitdrukken wat er in je om gaat de kantere glimlachten met gemaakte bescheidenheid en van die pauze maakte ik gebruik om te zeggen als ik mijn leven moest overdoen werd ik dominee het moet aardig zijn zo'n prestige in de ogen van de vrouwen te hebben dat ze elk woord van je lippen opvangen als de waarheid net of dat jou wat zou kunnen schelen zei Anne met een smadelijk lachje de kantere weerp het over een andere boog ik ontken niet dat er iets aan is van dat prestige maar daarin schuilt wel het gevaar niet de voldoening aan ons ambt verbonden wat er op de duurheid aantrekkelijker van uitmaakt is het vertrouwen te bezitten en dient te gevolgen te kunnen troosten en steunen vindt u dat niet gevaarlijk een lange uitwijding over de plichten van een dominee en de tact die hij moet bezitten waarmee de kantere mijn vraag beantwoorden besloot deze bijeenkomst ik plaatste alleen nog de opmerking het verdriet waarvoor een troost of liever een trooster is te vinden heeft niet veel te beduiden en het ergerde me dat Anne ondanks mijn uitdagende blik hier volkomen kalmbeleef ze deed alsof ze me niet eenmaal verstaan had toen ze daarna op stond verklaarde de kantere niet op de thee te kunnen blijven hij wilde Sophie je nog zien eer het kind naar bed ging dat was zijn vaste gewoonte Anne gaf hem wat suikgoed mee en maakte een afspraak om morgen met de kleinen te gaan wandelen van een wandeling met mij rept er niemand meer einde van deel 12 deel 13 van een nagelaten bekentenis van Marcellus Eimans deel 13 is er een eigenaardigheid van mij alleen of kennen ook anderen de zondeling een gewaarwoording dat het tegenwoordigheid van een derde stel a. iemand zowel de lust als de moed kan geven omdat b.  sarcastische en hatelijke opmerkingen te richten die hij onder vier ogen even meer informatie of om je aan te melden als vrijwilligig ga naar liepenvoxt.org die hij onder vier ogen even minder zou kunnen als we willen uitbrengen zodra de kantige verdwenen was had ik geen trek meer een woord met Anne te wisselen laat staan haar onaangenaamheden te zeggen we namen dus ieder weer een vel van de courant en een groot half uur lang kwam er geen geluid over onze lippen toch was er geen spoor meer te vinden van de stille opgeruimtheid waarmee we de avond waren begonnen meer dan ooit vrockten we voelden we weer alkanders bij zijn als de onoverkomelijke hinderpaal voor de bevrediging van onze begeerten bovendien hindereden me voortdurend het besef dat haar affectie zoveel mooiig laat ik liever zeggen zoveel minder lelijk was dan de mijnen en wat me dag op meeste kwelden was de gedachte dat zij mij zoveel meer plaag kon dan ik haar de publieke opinie mijn gebrek aan moet om die opinie ruiterlijk te trotsen de omstandigheid dat haar vaardig mijn geld nog in zijn bezit had verlangen zou politie en rechtelijke macht alles zou haar helpen en mij tegenwerken en ik vermocht niets zolang zij maar het voorgeschreven grentleintje dat de conventionele moraal tussen verboden en geoorloofd genot getokken heeft niet oversreed alsof er niet althoos aan de feitelijkheid die echt broek heet en die maar een gevolg soms zelfs maar een onvoorzichtigheid is een broek van 2 zielen of 2 zinnelijkheden voor afgaat waarin de gantse scheiding al ligt opgesloten ons hele verschil was dat voor mij de bevrediging pas begon met de daad terwijl zij zich in het willen vermijden met het gerustellend bewustzijn van een tijdige zelfbeheersing maar het mensdom verlangt feiten ziet alleen feiten oordeelt alleen over feiten daardoor was het dus ook nu weer niet alleen Anna die wijandig tegenover bestond maar achter haar de hele menselijk maatschappelijke samenleving met zijn starwillekeurige onderscheiding van goed en kwaad en zijn onzinnige regelen waarna hij vrij spreekt of wonnest het was Anna die nog altijd rood van opwinding en boosheid enigszins hakkelend het gesprek begon nu de kant er al zo gauw heen gaat zal hij denkelijk hier niet meer komen eten trouwens dat kan ook geen genoegen voor hem zijn na de ondervinding van vandaag maar we zullen hem nog wel eens samen ontmoeten het is natuurlijk bedan in zijn tegenwoordigheid wat me lezen doet te spreken dan je vanavond hebt gedaan nog zie ik haar zitten voorbij waren de oogomblikken van genot waarop ze zich had verheugd en die vergold waren geworden door mijn scherpe uitvallen tans was zij weer de Anna van een paar weken geleden het koude ondergrondelijke beeld met een stalen blik de opgetrokken neus en een neergebogen mondlijn verhit door de wijn en de liqueur had ik weinig lust me zo ijzig bedaard terecht te laten wijzen en ik verzoek je vriendelijk voortaan in het bijzijn van derden je minnachtende toon nog te matigen ik trek het me niet aan maar als je het noodzakelijk vindt je opinie over mij aan andere mededelen doe het dan tenminste in mijn afwezigheid wat de kanteren van me denkt is me onverschillig maar je moest begrijpen dat het nu juist geen pretje voor me is een belachelijke rol te moeten spelen ik begrijp niet waarop je doelt zo, vraag het dan maar aan de kanteren die begrijpen het best beter zonder meer silabe te uiten stond ze op en ging heen van dat ogenblik af heeft ze mezelfs geen hand meer toegestoken alleen gebleven haalde ik de konjak schonk me een toddy in, nam de kat op mijn schoot en verdiepte me in de warreling van mijn ontsamen hangende denkbeelden had ik vroeger bij het toetrekken van mijn huisdeur me veilig gevoeld afgesloten van de vijandigheid daar mensen nu was het huis voor me samengekrompen door de kamer en het vijandige doorgedrongen in alle gangen en de andere vertrekken daaromheen ik nam het overal om mijn waar als een onzichtbare, benauwende overmacht die al mijn verlangens veroordeelde en pogte te smoren in de duffen atmosfeer van deze kleine ruimte ik wilde eruit, eruit en ik wist maar niet hoe diep voelde ik me verongelijkt en gekrinkt en toch moest ik erkennen dat feitelde het niet Anna, maar ik me had misdragen toch aan wie de schuld aan wie de oorspronkelijke schuld was het te veelgevergd dat de vrouw de liefkozingen had verwacht die zelfs een aanhalige kat me gaf het is waar, al had ze me die gegeven ik zou op de duur niet tevreden mee geweest zijn maar ik had het toch behoefte aan en recht op daar was het of een stem in mijn binnenste uitriep recht of geen recht niet één vrouw ter wereld zal aan een man als jij, anders dan voor de schijn uit noodzaak zulke liefkozingen geven de gedachte was me waarlijk niet nieuw en toch verlamde je eens klaps mijn wil om nog die avond naar Carolien te gaan was het de opwinding van de wijn of het was het dat me opeens belette genoegen te nemen met een illusie waarin ik zo even nog mijn hoogste geluk had gezien ik dronk meer en meer en allengs keerden allerlei visionen uit mijn jeugd terug gevoelde ik weer zoals ik toen had gevoeld wat betekende mijn meest intense genot van tans naast dat ingebeelden van vroeger en waarom had die inbeelding me niet voldaan toen ie me nog zoveel gaf de volgende morgen ontwaakte ik gelijk ik in Amsterdam voor mijn huwelijk zo dik was ontwaakt was met een schrik voor de nieuwe dag voor de lange reeks van ellendige uren die weer doorworsteld moesten worden en als voorheen voel ik me af waarom de ogen geopend was mijn naartste droom niet beter dan mijn werkelijkheid van verpittering en wangunst afgewisseld door teleurstelling en onverschilligheid mijn wangen geluidden weer als in koorts hitte het was of aanhoudend het is voor mijn ogen omhoog trokken en mijn loodsware hersenen waarom tot geen nadenken in staat ik voelde me te moe om een voet te verzetten en te gejaagd om een kwartier lang te blijven zitten of liggen opzien er tegen elk twee tal woorden dat ik zou moeten wisselen draaide ik mijn kamer eraf en toch snakte ik naar een afleiding naar iets nieuws, iets onverwachts een avond alleen met Anna leek me ondoorkomelijk een samen zijn met Caroline ik wilde niets en wilde toch iets willen zodra het tweede ontbijt voorbij was waarbij welkande ginsselaben toevochten ging ik de lucht in om wat op te knappen waar de noorden wind die mijn heet hoofd afkoelde konden vrevel tegen alles en allen niet uit mijn gemoet verjagen wat kwamen die middag de dingen mezelf de stug en kil en om aangenaam voor het zonlicht schemen pijnlijk schel alle kleuren waren stuutend hard het was of een kouder luchtstroom de optrinnende warmte geduregd voor me uit jeugd en de zware overtrekkende schadoen leken vladen van een uit ingewijde winter met het vaste voornemen de eenzame duinen in te gaan was ik uitgetogen toch bellde ik om 3 uur aan bij Caroline wat had haar staat toen een leeg en haar moedig en doods aanzien en toch drukte ik me angstig tegen haar deuren aan rondglurend of niemand me bespiede die angst was ergelijk dwaas en laf maar juist daardoor werd mijn woede tegen de onrechtvaardigheid van het leven dat me alles onthield en dus dwong mijn genotte stelen net als een werkeloze zijn broodje weer geprikkeld en opgezweept Caroline schokt me port veel port zelfs en terwijl haar blanke hals me weer verlockte terwijl haar warme zoenen me opwekten voelde ik me langzamerhand moediger worden en krachtigig en helderig ze overladen me met lieve woortjes en al proefde ik er het leugenachtig ook van en met de ziel gelijk lauwarm water de handen streelt in de windig opeens kwam een scheiding van Anne me onvermijdelijk voor ik wilde een zuivere toestand en die mocht Anne me niet weigeren als het de minste naar waarheid een fatsoenlijke vrouw verlangen te heten als ik eenmaal weer vrij dan zouden mijn daden zoal niet ter rechtvaardigen te minste te vond schuldigen zijn en niemand het recht meer hebben er maar rekenst van te vragen en met te laten belemmeren door een dood blok aan mijn been terwijl Caroline op mijn schoot zat en me al kussend naapjes gaf begon ze weer over de geldquestie nou ik voel het nog hoe ik de ogen niet af kon houden van haar verrukkelijke lippen die in een fortuurende golfing als zoenen ze kander over het zachte karmijn rood een vochtige glans onderhielden en hoe het me bij haar vraag eensklappste moeder werd overuit mijn maag een gulp gal opsteeg naar haar keel stil riep ik uit zwijgen over dat geld of ik loop de deur uit en kom nooit terug besrok van mijn heftigheid zoenden me weer en susten nu nu nu word maar niet poos, je bent lief maar nadat ze een poos glimlachend en me altijd door, streelend en kussend gezwegen had begon ze toch weer van voeren af aan en nu was het of er allengst harmoniek kwam in haar eis en mijn verlangen ik maakte me iets onrechtvaardig te zijn geweest en ik vergde dat Caroline helemaal voor mij zou wezen, dan moest ook ik helemaal voor haar zijn zolang zij niet enige zekerheid bezat dat ik haar langer zou verzorgen dan in de regel de eerste bekoering van een vrouw standhoud zolang had zij volkomen gelijk geen middel onbeproefd te laten om zoveel mogelijk geld te slaan uit onze verhouding en zich daardoor te vrij waren voor armoed op haar oude dag als ze niet een beetje van mij hield althans genot bij me vond, gelijk ik bij haar, dan had ze me allang een vervanger gegeven of haar gunsen met andere doendelen een mooi kind als zij moest zeker meer aanbeers afwijzen dan ze aannemen kon ergo was ik, ondanks het geld toch wel, een amande keur minstens iemand die zij boven andere voortrok bespotterlijke redenering en qua jongensachtige zelflakking ik spreek het niet tegen maar ook het enige middel om mij het leven draagelijk te maken verloor ik Caroline, dan ik wist het immers bij ondervinding daarnaad een vrouw te vinden wie je liefkozingen de haren konden vervangen met het beeld van haar heerlijke mond in mijn ogen, met de smaak van haar zoenen op mijn lippen ging ik naar huis vastbesloten tot elke prijs van Anna te scheiden en ik vat er niet meer dat ik nog gisterenavond Caroline had versmaat en van Anna gedacht als ze van me af wil om uit de kanteren te kunnen trouwen, dan zal ze nog eens voelen wie ze geminnacht heeft ik werd in die tijd soms 3, 4 maal per dag, telkens een heel ander mens aan tafel bracht ik de kwestie te berden we hadden als gewoonlijk geduwende het eerste kwartier geen woord gewisseld, maar de veranderde uitdrukking van Anna Strecken bewees dat mij zwijgend haar in het geheel niet hinderde het was, of niet alleen haar ogen maar haar hele gelaad, glansde van een stil, opgesloten, onmede deelzaam geluk ongetwijfeld had ze met de kanteren gewandeld en vertoefde zij in gedachten nog altijd bij haar dominee ze keek nu niet langs, maar over me heen het kostte mij enige moeite door een aangename stilte te verbreken maar het lukte mij toch hoor eens Anna, dat je hoe langer hoe minder om het geeft, weet ik een enkele keer heb je ook al eens een baar van je grieven tegen me geopend baard zou ik ze nu eindelijk allemaal mogen vernemen alleen het uitspreken van deze voeraf bereamde woorden was al voldoende om mijn stille vrok om te zetten in een kwalijk bedwongen, opberuistende drift mijn stem beefde toen ik vervolgde je denkt natuurlijk of je hebt gedacht ik zal maar zwijgen, het baar toch niet maar, dat dat is nog zo zeker niet snel, wirp ze me een uitvorsende blik toe, toch ze hield zelfs niet op met eten en antwoorden haast lachend met de leukheid van iemand die door kampte een nutteloos gevecht mee te kunnen ontwijken wat bedoel je met mijn grieven wel, je aanmerkingen, je redenen van verfrontwaardiging je zult toch niet beweren dat je zelf de opinie van me hebt als toen geangageerd waren oh nee, ik geloof dat ik je nu beter ken en dan, we zijn allebei veranderd mensen veranderen altijd door de een gaat vooruit, de ander achteruit ouder, worden we allemaal maar, ik klage immers niet dat is het juist de gewone, minachtende schouder ophaling bleef niet uit ik begrijp je niet ze loog, ik was overtuigd om te begrijpen ze vond het even wel beter, maar te doen als of het tegeneel het geval was en juist dit nu, zichzelf toekennen van een verstandelijk inzicht waardoor zijn staat werd gesteld te beoordelen, wat ik al dan niet mocht vernenmen juist die maakte me razend maar als gewoonlijk, wist ik in mijn zenuwachtigheid geen woorden te vinden voor al de gedachten die rondspookten door mijn brein ik nam ze niet duidelijker waar dan als een doorgaande trilling ongeveer gelijk een voortgaande wandelaar op het kander staan bovendien zag ik geen kans de zaak de kantere goed aan te pakken meer dan een al te grote vertrouwelijkheid kon ik haar met ene gerecht nog niet verwijten en met dit verwijt, stelde ik me even belachelijk dom aan, indien er meer tussen hem bestond als belachelijk jaloers indien hun verhouding zich daartoe beperkte in ontsamenhangende bokstukken van zinnen wijde ik nu wel uit over mooie twee parijen waar hun zetroost en afleidings ging te zoeken en over een bespotelijk hoog voetstuk ik zelf in haar imaginatie scheen te stellen doch, ze bleef maar met opgetrokken wengbrauwen het hoofdschudden en midden onder mijn woorden gehaspel herhalen ik begrijp je heus niet het lukt hem eens niet haar eens pijnlijk te treffen en ze volharder onverstoorbaar kalm in haar neerzien met andere woorden in haar opvatting dat zij hoog stond en ik laag dat zij mij misleiden mocht misleiden kom en misleiden moest die kalme aanmatiging maakte me razend gestoord door het binnenkomen van de meid was ik genoodzaakt een tijdlang te zwijgen en in die pauze slaagte ik er in wat te bedaren ik vond een paar frazen die mijn staat zouden stellen langzaam mijn doel te naderen en haar wat er dus zodra wij weer alleen waren je klaagt niet dat is waar, maar we dienen elkaar toch hatelijkheden toe he is dat het bewijs van een goede verstandhouding geen antwoord en dan, ook zonder te klagen door hun houding, zelfs door zijn stilzwijgen kan iemand duidelijk genoeg toonen dat hij niet gelukkig is is het niet waar? geluk zijn hangt van jezelf af het geluk woont in je binnenste het antwoord sloeg echt vrouwelijk op iets dat naast de kwestie lag tegelijkertijd was het weer een uiting van haar onverdragelijke zelf genoegzaamheid goed, riep ik alweer veel minder bedaard uit maar als jou geluk dus niet meer van mij afhangt dan hangt het mijne ook niet meer van jou af en als dit zo is natuurlijk door een onzinne vertoning dan speel ik ook daar weer een belachelijke rol en daar heb ik nu genoeg van daar bedank ik voor ik zie niet in dat jij in enig opzicht een belachelijke rol speelt en ik zou ook niet weten wie of wat je daardoor dwingt ik had lust haar een klap om de oren te geven zo ijzig, koud en hovaardig uit dag en tevens kreeg ze mij bij deze verklaring aan een vloek sisten door mijn tanden heen godverd waarvoor denk je dat ik getrouwd ben het antwoord bleef me poos uit en ik moest mijn vraag snelend herhalen eer zij zij ik denk met de beste bedoelingen het schijnt dat je niet vindt wat je gezocht hebt dat spijt me maar het is buiten mijn schuld ik kan niet meer doen dan mijn plicht bij deze woorden schuimende mijn drift tot zulke pauksisme omhoog dat mijn grijpende vingers onwelikeurig een zilveren vork omklemden en tot een kerket trekker vervrongen mijn stem kon mijn neipende keel haast niet meer door en de woorden bibberden op mijn lippen toen ik uitkrijgste je plicht! aha! dus je houdt het voor je plicht wel mijn vrouw te schijnen maar het niet in geen enkel opzicht te zijn Anna verloor haar kant er niet klaarblijkelijk had zij op dit onderhoud zich al lang voorbereid ik begrijp waarop je doelt maar je vergist je je weet zelf bij ondervinding dat je je vergist ik zal me daar nu niet verder over uit laten het is me onaangenaam haast nog onaangenaamer dan en...