Het Zelf: Zelfvertrouwen | dr. Tila Pronk | Tilburg University | #5.2
Dit is deel twee van de college vijf. In het eerste gedeelte hebben we het gehad over zelf-concept. Dus hoe we onszelf eigenlijk leren kennen. Maar als we dat beeld hebben van wie we zijn, wat vinden we dan vervolgens van onszelf? Daar gaan we het nu over hebben. We gaan het hebben over zelf-vertrouwen. Eigenlijk de algemene evaluatie van van jezelf vind je jezelf leuk of vind je jezelf misschien helemaal niet zo leuk. Nou omdat de meter kan je gebruik maken van een vragenlijst, de zelf-vertrouwen vragenlijst oftewel de Rosenberg zelfesteam skill ontwikkeld door Rosenberg al in 1965. Dus de schaal is al hartstikke oud, maar nog steeds wordt hij heel erg vaak gebruikt. Ik heb hem zelf ook regelmatig al gebruikt in mijn onderzoek. En hij geeft het zijn hele betrouwbare schaal om mensen zelf te laten reflecteren op hun zelfbeeld en een idee te krijgen wat mensen van zichzelf vinden. Nou ik zal jullie nu de items van de zelfesteam skill voorleggen. Dan kan je zelf ook een beetje in je hoofd antwoord geven op die vragen en op die manier een inschatting maken van jouw niveau van zelfvertrouwen. Nou kijk even mee. Eerste item is over het geheel genomen, ben ik zeer tevreden over mezelf. Nou als je die vraag ziet, dan is het altijd de opdracht om aan te geven hoe ver je het eens bent met die stelling. En heel vaak is dat op mijn schaal van 1 tot 5 of 1 tot 7, waarbij 1 staat voor helemaal niet meer eens en 5 of 7 voor helemaal meer eens. Nou een hogere score op deze vraag, dus dat je er meer mee eens bent, geeft aan eens een indicatie van hoger zelfvertrouwen. Tweede item, ik denk soms dat ik nergens goed in ben. Kijk hier gebeurt iets interessant. En dit item is een hogere score, is een lager zelfvertrouw, dus dit noemen we een reverse scored item. En bij een goede vragenlijst zijn dit soort items staan we eigenlijk altijd wel in om mensen een beetje scherpt te houden, dat je niet gewoon overal zomaar blindelings hetzelfde antwoord geeft, je moet echt blijven opletten. Want als je hier een hogere score hebt, dan is dat natuurlijk een indicatie van lager zelfvertrouwen.  Dus als uiteindelijk de onderzoeker een beeld wil krijgen van zelfvertrouwen, moet hij deze dit item moet hier hercoderen reverse score. Nou dan gaan we verder. Ik denk soms dat ik een aantal goede kwaliteiten bezit. Ik kan de meeste dingen, minstens net zo goed als de meeste andere van mijn leeftijd en opleiding. Ik denk dat ik niet veel heb om trots op te zijn. Ik voel me soms wel eens nutteloos. Ik denk dat ik een waardevol iemand ben. Ik wou dat ik meer respect voor mezelf had. Ik vind mezelf over het algemeen een mislukkeling. Ik sta positief tegenover mezelf. Nou hier zie je alle items en bij sommigen is het dus zo dat een hogere score geeft aan meer zelfvertrouwen en soms is het zo dat een hogere score minder zelfvertrouwen weergeeft. Als je het gemiddelde dan van deze schaal berekent, krijg je een score ergens tussen de 1 en 5 of 1 of 7 afhankelijk van hoeveel punten de schaal heeft en een hogere score wilde zeggen meer zelfvertrouwen. En dat meer zelfvertrouwen willen we echt allemaal. Mensen zijn van nature heel erg gemotiveerd om een hoge zelfvertrouwen te hebben. Het is zelfs een van onze fundamentele menselijke motivaties, onzelfverbeteringsmotief. We willen een goed gevoel hebben over onzelf. Nou en dat zelfbeeld en je evaluatie over jezelf is dus gevat in je zelfvertrouwen. Het is belangrijk om te realiseren dat er eigenlijk twee manieren zijn om te kijken naar zelfvertrouwen. Je kan zelfvertrouwen bekijken als een trade en dat wil zeggen als een persoonlijkheid eigenschap. Een relatief vaststaande eigenschap die kan verschillen van persoon tot persoon. Net als andere karakter, persoonlijkheid, kenmerken zoals bijvoorbeeld hoe extravert je bent of hoe neurotisch je bent. Dat zijn ook individuele verschillen en op die manier is zelfvertrouwen ook een trade, een persoonlijkheid eigenschap. Sommige mensen hebben dus een hogere mate van zelfvertrouwen van nature en andere een lager, maar het is ook een state. Dus een tijdelijke staat die kan fluctuëren van het ene moment en het andere moment. Dus het ene dag kan je een hoger zelfvertrouwen hebben dan de andere dag. Hoe kan dat? Waar komt dat door? We komen die schommelingen in onzelfvertrouwen, waar komen die vandaan? Ten eerste kunnen die komen door jouw succes of het falen op domeinen die belangrijk voor jou zijn.  Dus stel je voor, je vindt je studie super belangrijk. Ik hoop dat dat voor jou geldt, dat je je studie super belangrijk vindt en je werkt heel erg hard en je doet heel erg je best. Je hebt heel veel geleerd voor je psychologie tentamen. Uiteindelijk maak je dat tentamen en heb je echt een superhoogcijfer en ja, je bent helemaal blij. Op dat moment gaat jouw tijdelijke zelfvertrouwen waarschijnlijk omhoog. Je hebt succes op een domein die belangrijk voor jou is en dat heeft reflecteerd een hogere tijdelijke zelfvertrouwen. Als je een heel laagcijfer hebt en het is heel erg belangrijk voor jou om goed te studeren, heb je waarschijnlijk tijdelijk een wat lager zelfvertrouwen. Dat is wel belangrijk om nog even goed te onthouden dat het dus echt gaat alleen op domeinen die voor jou belangrijk zijn. Als je bijvoorbeeld op een avond gewoon gaat bolen bijvoorbeeld en je gaat nooit bolen en het interesseert je helemaal niet hoe goed je daarin bent en tot jouw eigen verbazing gooi je de ene strike naar de ander en je wint die avond heeft het waarschijnlijk weinig effect op jouw zelfvertrouwen omdat ja het bolen nou eenmaal niet zo belangrijk voor jou is en als je het heel slecht doet, ja het voelt misschien niet helemaal lekker maar waarschijnlijk heeft het geen invloed op jouw zelfvertrouwen. Dus het domein moet wel echt belangrijk zijn voor jou. Het tweede aspect wat heel erg belangrijk is voor je zelfvertrouwen is je sociale omgeving. Je zelfvertrouwen zegt ook heel erg veel over hoe lekker je voelt in relatie tot anderen. Dat wordt ook gesteld in de sociometer theory en dat is een theorie die eigenlijk zelfvertrouwen ziet als een soort van graadmeter voor hoe goed het gaat met jouw interpersoonlijke relaties. Daar is ook best wel veel bewijs voor. We zien bijvoorbeeld bij kinderen die gepest worden of buitengesloten worden op school dat die een lager zelfvertrouwen krijgen echt actief krijgen door het buitengesloten worden en ja ze voelen zich minderwaardig, ze voelen zich er niet bij horen en ja het is ook heel erg schadelijk voor het zelfbeeld en dat kan uiteindelijk zo'n state kan uiteindelijk ook een trade worden.  Dus als jij voortdurend wordt buitengesloten je hebt gewoon het gevoel ik hoor er niet bij mensen kijken niet daar maar om dan kan dat uiteindelijk ook echt een deel worden voor je identiteit en dat is natuurlijk heel erg ja heel erg pijnlijk en ook kwetsend. Wat hier wat hierbij dus belangrijk is is dat andere mensen hoe andere mensen op jou reageren dat dat invloed heeft op je zelfvertrouwen en dat zien we ook bijvoorbeeld als we kijken naar de rol van geslacht. Jongens en meisjes verschillen ook in een zelfvertrouw en dat heeft ook te maken met de manier waarop zij benaderd worden en vooral op het domein van school succes en studie succes. Zo is gebleken en onderzoek wat gepubliceerd is in het vooraanstandertijdschrift Science dat meisjes al vanaf dat ze zes jaar zijn eigenlijk beginnen te geloven dat bepaalde activiteiten niet voor hen zijn weggelegd omdat ze zichzelf zien als niet slim genoeg en als ze bijvoorbeeld de opdracht krijgen om schrijven een heel erg slim persoon dat vanaf de leeftijd van zes jaar meisjes een jongen gaan omschrijven.  Dus ze zien eigenlijk een jongen meer als prototiepe slim en niet de meisje en jongens beschrijven ook gewoon jongens dus op de ene manier ontstaat er een beeld dat jongens slimmer zijn dan meisjes en dat komt niet voor niets dat is niet iets wat ze zelf hebben verzonnen maar dat is iets wat ze leren door feedback van hun leraren van hun docenten en onderwijzers meesters en juffen maar ook van hun ouders want we weten bijvoorbeeld uit ook uit het onderzoek in Amerika een rapport uit 2014 dat Amerikaanse ouders de titel is of het zinnertje is mijn zoon ingenie dat ze dat twee keer zo vaak googelen dan is mijn dochter ingenie dus ze hebben heel erg vaak meestal ten onrechtheid idee dat hun zoon ingenie is veel minder vaak dan dat ze denken dat hun dochter ingenie is of heel erg intelligent ze googelen trouwens ook twee keer zo vaak is mijn dochter te zwaar en veel minder vaak is mijn zoon te zwaar terwijl eigenlijk veel meer jongens overgewicht hebben en vergelijken met meisjes dus dan zie je dat de manier waarop ouders omgaan met hun kinderen de verwachtingen die ze hebben ja dat heeft natuurlijk gevolgen inmiddels weten we zitten bij college vijf en als we iets hebben geleerd op dit moment is dat het de verwachting van anderen gevolgen hebben voor het gedrag van jou zelf dus als jij omgaat met mensen met ouders met leraren die denken dat jij niet zo slim bent dat je niet zoveel capaciteiten hebt dan wordt jij ook niet geprikkeld en dan ga je ook minder goed ontwikkelen tegelijkertijd is het wel heel erg belangrijk om op te merken dat meisjes wel vaak worden geprezen voor hun doorzettingsvermogen van die heb je echt hard aan gewerkt dat heb je echt goed gedaan en dat is wel heel erg positief dus het is eigenlijk werkt eigenlijk beter om mensen te prijzen om het doorzetten te vermogen en misschien is dat dan ook wel de verklaring dat meisjes het eigenlijk heel erg veel beter doen of heel erg veel dat ze een beter doen op school dan jongens dus als je kijkt naar de cijfers is er geen enkele reden om aan te nemen dat meisjes minder slim zijn dan jongens want ze halen eigenlijk vaak om hogere cijfers.  Los van geslacht speelt cultuur ook een rol zelfvertrouwen verschilt van cultuur tot cultuur en het algemeen is het zo dat mensen in collectivistische culturen dat ze een lager zelfvertrouwen hebben en vergelijking met mensen in een individualistische cultuur. Het is interessant toch hoe zou het nou komen vinden ze zich zelf minder de moeite waard ja zelf zijn er andere redenen. Het blijkt dat er twee belangrijke redenen zijn waarom dat zelfvertrouwen nou zo hoog is in individualistische culturen. De eerste reden hiervoor is dat in individualistische culturen mensen het heel erg belangrijk vinden om zelf succes te hebben. We hebben het eerder gezien mensen in individualistische culturen zijn heel erg bezig met hun persoonlijke identiteit dus wat ze of ze zelf slim zijn of ze zelf grappig zijn of ze zelf leuk zijn dus hun eigen zelfvertrouwen hun persoonlijke zelfvertrouwen is heel erg belangrijk ze geven daar heel veel om en ze zijn dus ook heel erg veel bezig met het verhogen van het eigen eigen waarde. 