Niels Holgersson's Wonderbare Reis | Selma Lagerlöf | Action & Adventure Fiction | Dutch | 6/12
Grauvel zag op van de klaver waar hij van stond te eten. Ik zou het bos wel willen zien, maar hoe zal ik over de heining komen? Zij hij met zijn gewone slapheid. Nee, dat zal wel onmogelijk zijn voor iemand die zulke korte benen heeft, zei kar. De eeland keek van onder zijn haren neer op kar, die zo klein als hij was. Verschijnen een keren per dag over de heiningsprong. Toen ging hij naar de slagboom, nam een sprong en was buiten. Bijna zonder dat hij het wist hoe het was toegegaan. Kar en grauvel begraven zich nu het bos in. Het was een mooie nacht met helder emanenschein tegen het eind van de zomer. Maar onder de bomen was het donker en de eeland liep heel langzaam. Het is misschien het beste dat we terug aan, zei kar. Jij, die nog nooit in een woest bos gelopen hebt, kon je benen willen spreken. Toen begon grauvel sneller en moediger te lopen. Kar bracht de eeland naar een gedeelte van het bos waar geweldige dennegroeiden, die zo dicht op elkaar stonden, dat de wind er niet door heendringen kon. Hier zoek je je stamgenoten gewoondelijk beschutting voor de kou en de storm, zei kar. Hier staan zij onder de blote hemel de hele winter. Jij zult het beter krijgen waar je nu komt. Je krijgt een dak boven je hoofd en mocht in de stal staan als een os. Grauvel antwoordde niet, maar stond stil en ademde de sterke dennegeur in. Toen ging kar met hem naar een groot moeras en wezen de grasbosjes en het wekenmoeras over dit moeras vluchte de eelanden gewoondelijk. Als ze in gevaar zijn, zei kar, ik weet niet hoe ze het aanleggen, maar zo groot en zwaar als ze zijn kunnen ze hier lopen zonder er in te zakken. Jij zou zeker niet over zulke gevaarlijk veld kunnen komen, maar dat hoef je ook niet, want nooit zal een jager je vervolgen. Grauvel antwoordde niet, maar met één grote sprong was hij op het moeras. Hij was blij toen hij voelde hoe de grasbosjes onder hem op herneer gingen. Hij draafde voort, dwags over het moeras en kwam bij kar terug, zonder ergens in een moddelpool te zijn gezonken. Hebben wij nu het hele bos gezien, vroeg hij? Nee, nog niet, antwoordde kar.  Hij bracht nu de eeland naar de zoon van het bos waar staatige loofbomen groeiden, eiken en abelen en linden. Hier eten je stamgenoten, gewonelijk loof en bast, zij kar. Zij houden dat voor het beste voedsel, maar je zult wel beter voedsel krijgen in de buitenland. Grauvel was verbaasd over de geweldige loofbomen, die hun groene koepels boven zijn hoofd welvden. Hij proefde van het eikenloof en abelen bast. Dat smaakt sterk en goed, zei hij. Dat is beter dan klaver. Het was goed dat je dat nog eens te eten kreeg, zei de hond. Toen nam hij de eeland mee naar een klein bosmeertje. Dat lag daar heel stil en blank en weer spiegelde het strand. Dat in dunne lichte nevelsgehuld lag. Toen grauvel dat zag, bleef hij onbewegelijk staan. Wat is dat kar, vroeg hij. Het was voor het eerst dat hij een meer zag. Dat is een groot water, dat is een meer, zij kar. Je familie zemt gewonelijk van het ene strand naar het andere. Niemand kan verlangen dat jij dat kunnen zult. Maar je moest tenminste naar beneden gaan om een bad te nemen. Kar ging zelf in het water en begon te zemmen. Grauvel bleef een hele poos op het land. Eindelijk kwam hij ook zijn adem stokte van welbehagen toen het water zich zacht en cool om zijn ledensloot. Hij wilde het ook over zijn rug hebben. Hij ging verder vooruit. Voelde dat het water hem droeg en begon te zemmen. Hij zwom om kar heen en was geheel thuis in het water. Toen ze weer op het strand stonden, vroeg de hond of ze nu naar huis zouden gaan. Het duurt nog lang eerd morgen is. We kunnen nog wel wat in het bos rond blijven lopen, zei grauvel. Zij gingen weer terug in het naaldbos. Al grau kwamen ze aan een open plaats die in de volle maanden schijn lag met gras en bloemen glinstrund van de dauw. Midden op die boswijde liepen enige grote dieren te grazen. Het waren eelanden en stier met verschillende koeien en kalveren. Toen grauvel hen zag, bleef hij eens klapstaam. Hij zag nauwelijks naar de koeien en de jonge dieren. Hij staarde naar de oude stier die brede horens had met veel takken. Een hoge buld boven de dijen en de lang haarig stukvel hangende onder de hals.  Wat is dat voor een dier voor grauvel met een stem die beefde van verwondering? Hij wordt kroonhoorn genoemd en hij is je stamgenoot. Je krijgt zeker ook eens zulke brede horens en zulke maanden. En als je in het bos bleef, zou je ook wel een kudde krijgen om te leiden. Als hij daar mijn stamgenoot is, wil ik dichterbij hem komen en hem bekijken, zei grauvel. Ik wist niet dat een dier zo prachtig kon zijn. Grauvel ging op de eelanden toe, maar kwam bijna dadelen bij kar terug, die aan de zoom van het bos achtergebleven was. Je bent zeker niet vriendelijk ontvangen, zei kar. Ik zei hem dat het voor het eerst was dat ik stamgenoot ontmoeten en ik vroeg of ik bij hem op de wij mocht lopen. Maar hij wees me af en dreige de me met zijn horens. Het was goed dat je weg ging, zei kar. Een jongestier die nog maar takken aan zijn horens heeft, moet zich wachten voor een gevecht met oude eelanden. Een ander zou een slechte naam in het hele bos gekregen hebben als hij was weggelopen, zonder zich te verzetten. Maar daar hoef jij je niet over te bekommeren, die toog naar het buitenland zult gaan. Kar had nauwelijks uitgesproken of Gauwveld keerde om en liep over het veld. De oude eeland kwam hem tegemoet en ze raakte dadelijk aan het vechten. Ze zetten de horens tegen elkaar en stooten toe. En Gauwveld werd over het hele veld achteruitgedreven. Hij is geen zijn kracht niet te kunnen gebruiken, maar toen hij aan de kant van het bos kwam, zetten hij de voeten vaster op de grond. Stoot de krachtig met de horens en begon Gauwveld achteruit te drijven. Gauwveld vocht zwijgend, maar Gauwveld briste en snoof. De oude eeland werd nu op zijn beurt over het hele veld teruggedrongen. Op eens hoorde Kar een sterk gekraak. Een tak van de horens van de oude eeland was gebastend. Toen rukte hij zich heftig los van Gauwveld en sprong het bos in. Kar stond nog aan de zoom van het bos toen Gauwveld terugkwam. Nu heb je gezien wat er in het bos was, zei hij. Wil je nu mee naar huis gaan? Ja, nu zal het wel tijd zijn, zei de eeland. Beiden waren stil op de terugweg. Kar zuchtte meermalen als of hem iets tegengevallen was.  Maar Gauwveld liep met opgeheven hoofd en scheen van zijn avontuur genoten te hebben. Hij liep voort zonder de minste aarzeling. Tot ze bij de ingeheimde plaats kwamen waar hij tot nu toe geweest was. Maar toen bleef hij staan. Hij keek rond over de kleine ruimte waar hij altijd geleefd had. Zag de vastgetrapte grond, het verwelkte voer, het kleine bakje waaruit hij water had gedronken en de donkere schuur waar hij had geslapen. De eelanden zijn één met het bos, riep hij. Wierp de kop achteruit zodat de nek op zijn rug lag en stormde in wilde vaart het bos in. Held mij diep in het grote Fritzbos, vertoonde zich elk jaar in augustus in het lage Dendebos een paar grijs witte nachtvlinders van dat soort dat men non-vlinders noemt. Ze waren klein en er waren maar weinigen. En er was bijna niemand die op hen lette. Als ze diep in het bos een paar nachten hadden rondgevladd, legden ze een paar duizend eieren op de boomstammen en kort daarna zonken ze levenloos op de grond. Als de lente kwam, krope kleine, gespikkelde larven uit de eieren en begonnen denneskorsten eten. Ze hadden goede eetlust, maar deden nooit de bomen ernstige schade omdat ze zo sterk door de vogels werden vervolgd. Zelden ontkwamen er meer dan een paar honderd larven. Die arme larven, die volwassen werden, kropen naar boven langs de takken. Sponnen zich in witte draaden in en zaten zo een paar weken als onbewegelijke poppen. In die tijd werd gewoonlijk meer dan de helft van hen weggepikt. Als er een hondertal vleugels kreeg en klaar kwam in augustus, kon men rekenen dat ze een goed jaar hadden. Zulken onzeker en onopgemerkt leven leidden de nonnen jarenlang in het frietstbos. Er was geen insectevolk in de gantse streek die zo weinig in aantal was. En zo machteloos en weinig gevaarlijk zouden ze gebleven zijn als ze niet heel onverwacht een helper hadden gekregen. Maar dat de nonnen een helper kregen kwam doordat de eeland uit de boswachterswoning was gevlucht. Grauwel had namelijk de hele dag na zijn vlucht in het bos rondgelopen om te maken dat hij er zich thuis zou gaan voelen. In de middag drong hij door een dicht kreupelhout en vond daarachter een open plaats waar de grond modderig, los en moerasig was.  Middenin lag een zwarte waterpool en daaromheen stonden allemaal hoge dennen die bijna zonder naalden waren omdat ze oud waren en doordat zij niet tieren konden. Grauwel vond die plaats akelig en zou die gouw hebben verlaten als zij niet een paar heldergroene kalabladen in het oog had gekregen die bij de pool groeiden. Toen hij nu de kop over de kalablantboog maakte hij een grote zwarte slangwakker die er onder lag te slapen. De e-land had kargoren spreken over de vergiftige aders in het bos en toen de slang de kop ophief zijn gespleetentong uitstak en tegen hem zisten meende hij dat hij een vreselijk gevaarlijk dier had ontmoet. Hij schrikte, heeft de voet op, sloeg met zijn hoofd en verbrijzelde de kop van de slang. Daarop draafde hij haastig weg, zodra Grauwel weg was. Dook, een andere slang, even lang en zwart als de eerste op uit de pool. Hij kroopt naar de dode en liet zijn tong over de verbrijzelde kop gaan. Is dat werkelijk mogelijk dat je dood bent, oude, karneuza, ziste de slang? Wij hebben zoveel jaren samengeleefd. Wij hebben het zo goed samengehad en we tierden zo goed in deze plaats dat we ouder zijn geworden dan alle andere slangen in het bos. Dat was het eerste verdriet dat met treffen kon. De slang was zo bedroefd dat zijn lang lichaam kronkelde als of het gewond was. Zelfs de kickforsen die in een voortdurende angst voor hen leefden hadden medeleiden met hem. Wat moet hij toch slecht zijn die een arme slang dood slaat die zich niet kan verweren? Ziste de slang. Hij verdient zeker een heel harde straf. Hij lag nog een tijd lang te kronkelen van verdriet. Maar opeens hief hij de kop op. Ik zal me vreken, zo waar ik helpt mij heet. En de oudste slang in het bos ben. Ik zal niet rusten voor die eeland dood op het veld ligt. Zoals mijn arme oude gezellin. Toen de slang die gelofte had gedaan rolde hij zich op en ging liggen nadenken. Maar er kan wel niets moeilijker zijn voor een arme slang dan vraagte bedenken op een grote, krachtige eeland. En de oude helpt mij pijnste dagende nachten zonder een uitweg te vinden. Maar op een nacht toen de slang in zijn vraag gedachten verdiept lag en niet kon slapen hoorde hij een lichtere ritsel boven zijn hoofd.  Hij keek op en onderscheide een paar lichte nonflindertjes die tussen de bomen speelden. Hij volgde ze lang met de ogen. Toon begon hij luid in zichzelf te sissen maar eindelijk sliep hij in. En scheen tevreden te zijn met wat hij had bedacht. De volgende morgen ging de slang naar Krüle, de adder. Die in een steenachtig en hoge leger streek van het Vriezebos wonden. Aan hem vertelde hij nu van de dood van zijn oude gezellin. En vroeg hem die zo gevaarlijk bijten kon de vraag op zich te nemen. Maar Krüle was niet erg geneigd zich aan een strijd met de eelanden te wagen. Als ik een eeland aanviel, zei hij, zou hij me dadelijk dood slaan. Je oude vrouwtje is dood en haar kunnen we niet meer leven maken. Waarom zou ik me voor haar een ongeluk op de hals halen? Toon, de slang dit antwoord kreeg, hief hij de kop wel een voet hoog van het veld op. En ziste, al verschrikkelijkst, zei hij, het jammer dat jij zulke wapens hebt. Jij, die zo laf is dat je ze niet gebruiken durft. Toon de adder dat hoorde, werd hij ook boos. Maakt dat je wegkomt, oude, helpt mij, ziste hij. Het vergif loopt me langs de tanden, maar ik wil iemand die mijn stamgenoot heet liefst sparen. De slang verroerde zich niet en lang lagen ze daar allebei alkander hatelijkheden te zeggen. Maar toen Krüle zo boos werd, dat hij niet meer sissen kon en alleen nog maar zijn toon inhaalde en uitstak begon de slang gauw op een heel andere toon te praten. Ik had eigenlijk nog een boodschap, zei hij, en begon zacht te vluisteren. Maar nu heb ik je zeker zo boos gemaakt dat je me niet helpen wilt. Als je me maar niet iets onzinners vraagt, wil ik je wel van dienst zijn. In de Denne, dicht bij mijn poel, zei de slang, woont een vlindervolk. Dat in de na-zomer, snachts rondvliegt. Ik weet wel wie je meent, zei Krüle. Wat wil je met hen? Het is het kleinste insectenvolk in de bos, zei help mij. En de onschadelijkste van allen, omdat de larven zich met het eten van Dennebast tevreden stellen. Ja, dat weet ik, zei Krüle. Ik ben zo bang dat dit vlindervolk gauw helemaal zal zijn uitgeroeid, zei de slang. 