Bachelor Rechten: videocollege 'Drama op het voetbalveld' [fragment 3 van 4] - Tilburg University
Volgende vraag die zich vervolgens opdrinkt, als die jongens dus in rechten zijn verschenen, zijn geconfronteerd met de stravijs van de officier van justitie en met de terlastenlegging luidend verwaardelijk opzet tot doodslag, is van woord er bij de hele rechtspleging, woord er met name bij de berechting van de daders, wordt er dan rekening gehouden met de jeugdige leeftijd. Het ging hierom een zevental jongens van zo'n vijftien tot zeventien jaar oud, legt dat gewicht in de schaal. Ja, dat legt wel zeker gewicht in de schaal en dat was zowel vroeger als nu in een systeem. Eigenlijk wat deels hetzelfde is en deels toch ook weer anders is. Zowel vroeger als nu werkten men met leeftijdsgrenzen. Ik zal het even nu op het bord kanigraferen, hoe het ongeveer zat. De situatie vroeger, we gaan het nieuwe even terug naar de middeleeuwen, zoomstreek ze 1500. Als dit de leeftijdslijn is, werden er 2 punten op afgezet, 7 het zevende levensjaar en het veertiende levensjaar. Mensen onder zeven jaar, die werden geacht niet te moeten worden bestraft. Mensen onder zeven jaar, die goulden, ik zal de Latijnse term even op het bord zetten, als doli in kapaks. Zijn er die latinisten in de zaal? Niemand? Allemaal gewone mensen? Oke, in kapaks, daar komt ons woord incapabel vandaan en dit betekent dolos, betekent opzet. Mensen tot het zevende levensjaar worden niet in staat geacht een boos aardig opzet te kunnen vormen. Mensen voor het zevende levensjaar worden niet in staat geacht goed van kwaad te kunnen onderscheiden en voor z'n verse dat al zouden kunnen, kunnen ze hun gedrag daar niet op afstemmen. Daarom moet je mensen tot het zevende levensjaar zijn mij vroeger niet straffen. Vanaf het veertiende levensjaar wordt men doli kapaks, dat vermoeden u waarschijnlijk al. Doli kapaks, dus betekend dat je dan wel in staat bent tot het vormen van een kwaadhaardig opzet, dan ben je wel in staat om goed van kwaad te kunnen onderscheiden en ook je gedrag daarop af te kunnen stemmen. Dat betekende dat mij vroeger vanaf het veertiende levensjaar in aanmerking kwam om te worden gestraft als je een strafbaar feit had gepleegd. Net zoals de volwassene. Dus vanaf het veertiende levensjaar begint het strafrecht te lopen en dan maakt mij geen onderscheid of meer nou veertien is of veertien. Maar de tussenliggende categorie dan, zeven tot veertien.  Zeven tot veertien ging men in vroeger tijd vanuit, dan moet de rechter moet zich een oordeel vormen. De rechter moet zich voor die categorie een oordeel vormen. Vanja, heb ik hier te maken met iemand die duidelijk nog doli in kaa-praks is en dan moeten wij die persoon niet straffen of hebben wij hier te maken met iemand die toch reeds wel dat kwalijke opzet kan vormen en dan moeten wij hem wel straffen. Dus die tussencategorie was een vaaggebied dat de rechter zich een oordeel moest vormen op grond van de ontwikkeling. De geestelijke is wel als de lichamelijke ontwikkeling van de dader en dan dus de balans moest door laten slaan het zijn naar deze kant, het zijn naar die kant. Nou dit model heeft eigenlijk altijd wel gegolden. Het werken met vaste leeftijden en het werken met bepaalde criteria die aan de rechter worden overgelaten. En pas in onze tijd is er iets wat verandering ingekomen om te beginnen de leeftijdsgrenzen zijn veranderd. 12 jaar en 18 jaar. Nog heel dus dat onder de 12 jaar zul jij nooit met het strafrecht in aanmerking komen, zo in ieder geval nooit worden gestrofft. Boven het 18 jaar wel, maar het tussengebied en dat is het novoen zoals dat in de 19e eeuw eigenlijk is gecreëerd. Het tussenliggende gebied is opgevuld met speciaal jeugdstrafrecht. Dus voor dat tussenliggende gebied is het niet langer zo dat de rechter dus de ene kant moet opgaan of de andere kant. Het tussenliggende gebied is opgevuld met speciale straffen en speciale maatregelen die zijn bedoeld voor de jeugdige dader. En die straffen en maatregelen staan voor een belangrijk teken. Staan die voor een belangrijk deel in het teken van de resocialisatie de verbetering van de jeugdgedeling kwent zodat die niet nogmaals in de fout zal gaan. Dus daar is een speciaal jeugdstrafrecht gecreëerd en er moet ook nog bij worden gezegd dat deze grens van 18 die kan iets wat naar voren of naar achteren worden geschoven en die kan ook op 16 worden bepaald of op 21 worden bepaald. Dus hij kan een stukje terug worden gezet. Als je te maken hebt bijvoorbeeld met iemand van 17 jaar die toch al heel erg bewust bezig was met het gena heeft gedaan. 