De kracht van verhalen door Beatriz Roman - Tranzo - Tilburg University - AW Ouderen
De kwaliteitsverbetering in de ouderenzorg wordt nu vooral aangewakkerd aan de hand van vragenlijstonderzoek en individuele verhalen uit de praktijk. Mensen kunnen niet altijd hun verhaal goed kwijt in de vragenlijst, omdat natuurlijk de categorieën waarna gevraagd wordt de thema's vooraf zijn opgesteld door de mensen die ze hebben bedacht. En het aantal antwoordcategorieën is ook beperkt. Dus mensen kunnen dan niet altijd hun hele verhaal in kwijt en tegelijkertijd in de dagelijks praktijk is ook niet altijd ruimte om dat verhaal helemaal uit te vragen. Dus we wilden daar iets nieuws voor gaan bedenken, eigenlijk een manier om het verhaal van mensen echt een volwaardige plek te geven in onderzoek naar kwaliteit en in kwaliteitsverbetering. Ja, toen wij begonnen aan het project en heb ik ook met de projectgroep gesproken over hun verwachtingen en ze zeiden eigenlijk twee dingen. Ze zeiden van, nou, waarschijnlijk krijg je te horen dat de verplegingverzorging zo aardig is, dat het fijne mensen zijn. En je krijgt waarschijnlijk iets te horen over het eten, want daar wordt vaak over geklaagd en dat zien we ook in de scores terug. Nou, dat was ook wel zo, maar we hebben nu een veel grote begrip eigenlijk over wat er rondom dat eten aan de hand is. Waarop voorhand vaak aan de hand van de scores werd gedacht van, nou, het gaat echt over de kwaliteit van het eten zelf. Het is niet wat mensen vroeger gewend waren, of het wordt anders bereid. Heeft het veel meer te maken met smakelijk kunnen eten. En dat, nou ja, dat komt in de verhalen terug door het tal van voorbeelden van eten wat koud wordt opgediend. Misschien de hygiëne van de borden en bestek waarmee gegeten moet worden. Maar ook heel veel gaat over de tafel genoten. Heb je nog goede klikken met mensen waarbij je aan tafel zit. En dat is best wel wezenlijk, want mensen hebben vaak een vaste plek waarin ze eten. Het heeft te maken met, we hebben zelfs een verhaal gehoord van een mevrouw die werd bedreigd tijdens het eten zodra de verpleging weg was. Was er iemand die het op haar had gemunt en die haar eigenlijk het leven onmogelijk maakte. Acceptatie van de ziekte komt op die momenten ook wel sterk naar voren. Dat je ook met mensen samen zit te eten die er misschien veel slechter aan toe zijn.  Dat jij die gevoet moet worden, is dat dan jouw toekomstperspectief. Dus er komt ontzettend veel samen rondom dat etenmoment wat het veel belangrijker maakt dan alleen maar op zoek gaan naar een andere keteraag. Wat kun je dan ervaren als zijn er de kracht van verhalen? Verhalen helpen je eigenlijk om je in te leven in de ander. Ze laten je zien wat de ander ziet en in die zin een beetje ervaren wat de ander ervaart. En dat maakt dat je een bepaald betrokkenheid ook krijgt bij de verhalen die je hoort. Het gaat in die zin vooroordelen ook tegen. Dat je niet alle ouderen binnen die score probeert te krijgen. Maar dat je echt de individuur ook meer ruimt laat en die beter gaat zien. En het gereheert denk ik ook bij de mensen die de verhalen aan horen. Een betrokkenheid en een motivatie om iets met die verhalen te gaan doen. Dus ze kunnen inspireren of als een alarm signaal werken. Maar het zet in ieder geval aan tot actie. Wat voor feedback heb je gekregen tijdens de research preview? Tijdens de research preview was het vooral de vraag van hoe ga je nu verder? Als je de verhalen ophalt als onderzoeker met de hele methodiek erachter en met je kennis van onderzoek doen. Nou ja, dan komen daar zinvolle dingen uit. Maar kan het dichter bij de praktijk gebruikt worden? Of terwijl kan het straks ook echt voor de praktijkbruikbaar instrument worden. En een van de dingen die daarbij werd gezegd is in hoeverre kunnen we het dicht bij de zorgverleners brengen. Die nu het werk doen, die in gesprekken zijn met de ouderen. Zouden zij het ook kunnen gaan uitvragen? Of heb je toch iemand nodig met meer expertise? Hoe zitten dat vertrouwelijkheid? Zijn mensen ook bereid om met de eigen zorgverleners hun verhalen te delen? Of moet dat iemand zijn van andere zorgorganisatie misschien? Of is het echt een expertise die bij onderzoekers ligt en die je daar moet laten plaatsvinden? We gaan aan een pilot starten waarin we gaan proberen om deze methodiek zoals wij hem hebben toegepast dichter bij de praktijk te brengen en ook te gaan ervaren hoe dat uitbakt. We gaan het doen aan de hand van het zorgverleners laten doen. 