20.000 Mijlen onder Zee | Jules Verne | Action & Adventure Fiction, Fantastic Fiction | Dutch | 4/8
Weldraaiechter stonden die struiken dichter op Ocander en de takken werden groter. We hadden wezenlijk versteende bosjes en lange galerijen van een fantastische architectuur voor ons. De kapitein had een sombere galerij binnen welke ons langs een helling tot op meer dan 100 meter diep te voeren. Het licht onze lantaren spraalt soms een toverachtige werking teweeg als ik het op de ruwe punten van dit natuurlijk gewelf en op de hangende koraalbroken scheen weer uiteinden dan op vuurige punten gelaken. Na twee uurte zijn voortgegaan hadden wij een diepte van omstreks 300 meter bereikt. Dit was ongeveer de grens der koraalvorming. Maar hier waren het niet meer enkele struikjes of nedere gebosjes. Het was het grote woud. Het waren colossale voortbrengselen uit het Telfstofenrijk. Prachtig versteende bromen en bevallige slingers verbonden waren waarop het licht met zijn schoonste kleuren speelde. Wij gingen vrij onder de hoge takken door terwijl voor onze voet zich kleine koralen als een bloemtappijd vertonen. Welk een onbeschrijvelijk schaafspel. Hoe jammer dat we Okander onze gewaarwoordigen niet konden medelen. Waarom waren wij onder dit hulsel van metaal in glas verborgen? Waarom konden wij met Okander niet spreken? Waarom leefden wij niet als vissen welke het water bevolken of nog liever als amphibiën die urenlang zoals zijn verkiezen op het land of in het water kunnen doorbrengen? Ondertussen bleef de kapitein stilstaan. Mijn makkers en ik hielden even deens halt en toen ik mij omkeerde zag ik dat de ondersvolgende manschappen een halve kring om hun aanvoerder vormden. Toen ik nauwkeuriger toekijk zag ik dat 400 een lang werpig voorwerp op hun schouders troegen. Wij stonden hier op een ruime open plek welke door grote bomen van dit onderzezenwoud omringd was. Onze lampen gaven in deze ruimte een soort van schemerartig licht dat lange schade orenwerp. Een weinig verder is de dikke duisternis. Hier en daar stert ze afgewisseld door de gloeiende puntjes der Corralriffen, waarop het licht zijn schijnselwerp. Netland en Coenraad stonden naast mij. Wij keken toe en dachten wel dat wij een vreemd schouwspel zouden bijwonen. Toen ik de grond beschouwde zag ik dat er op regelmatige afstanden kleine verhevenheden lagen welke met stukke kalkstenen en Corral bedekt waren het welk verriet dat dit door mensenhandig geschiet was. In het midden stond op een grondstuk van ruborotsblokken een kruis van Corral dat zijn lange armen uitstrekten alsof het versteend bloed waren.  Op een teken van de kapitein naderde een der mannen die op een gevoeten van het kruis een gat begon te graven met een schop welke hij aan zijn gooidol gedragen had. Toen begreep ik alles. Deze open plek was een kerkhof die kuil een graf dat lange voorwerp het lijk van de man die snachts gestorven was. De kapitein en zijn manschappen kwamen hier hun makker begraven op de bodem van de ontoegankelijke oceaan. Nee, nimmer was mijn geest zo ontroerd. Nooit hadden indrukwekkende gedachten zich van mijn meester gemaakt. Ik wilde niet zien wat ik toch voor ogen zag. Het graf werd intussen langzaam gegraven. De vissen vluchten links en rechts uit een verontruste schuilhoeken. Ik hoorde het houweeleizer weer klinken op de kalkachtige bodem waaruit soms fonken tevoorschijn springen als het metaal een stuk kiezel trof dat hier op de bodem der zee lag. Het gat werd langer en breder en weldra was het ook diep genoeg om het lijk te bevatten. Toen naderden de dragers. Het lijk in een witkleed gehuld werd in zijn vochtig graf neergelegd. De kapitein kruiste de armen over de bost en knielde met al zijn volgeligen naast het lijk van hun vriend in een binnen de houding neer. Mijn beide makkers en ik progen in biedig het hoofd. Toen werd het graf bedekt met de rotstukken welke uit de grond waren gehakt zodat het evenzeer een kleine verhevenheid vormde. Naar dat dit afgelopen was richtte de kapitein en zijn makker zich op. Toen naderde zijn nogmaals het graf, pog er nog eenmaal de knie en staken de hand als tot in laatste verwel uit. Daarop nam de treurige stoet dit terugtocht naar de nautilus aan. Ging nogmaals onder het woutgewelf te midden van de heesters en koraalstruiken door het steeg weer naar boven. Eindelijk zagen wij het scheepslicht dat ons naar de nautilus ten gids trekte. Om één uur waren wij terug. Toen ik van kleding veranderd had ging ik naar het plat en zette mij bij de lontaren neer temprooi aan de zomberste gedachten. De kapitein kwam bij mij. Ik stond op en zei die man is dan toch zoals ik voorzien had hedenacht overleden? Ja meneer, antwoorde Nemo. En nu rust hij bij zijn makkers op het koralen kerkhof. Ja, door allen, behalve door ons, vergeten.  Wij graven dit graf en de poliepen zorgen ervoor om er onder zijn doden voor de eeuwigheid in te sluiten. En terwijl hij plotzending het gelaat in de kampachtig samengetrokke handen verborgen trachten de kapitein te vergees om zijn snikken te onderdrukken. Toen vroeg hij erbij dat is ons vreedzaam kerkhof. Hedengehonder de voeten onder het vlak der zee. Uw doden sluimeren er tenminste gerust kapitein buiten het bereik der haaien. Ja meneer, antwoorde kapitein Nemo ernstig, buiten het bereik der haaien en der mensen. Het einde van hoofdstuk 24. Hoodstuk 25 van 20.000 meilen onder zee. Deze LibriVox-opname is een houtteursrechten. Oplamen door Bart Teleeuw. 20.000 meilen onder zee door Silverne hoofdstuk 25 de Indische Oceaan. Dan begint het tweede gedeelte door onderzeesreis. Het eerste eindigt met het aangrijpuntorneel op het kerkhof. Dat ze ook een diepe indruk op mijn geest maakte. Zo ging dus het leven van kapitein Nemo in die onmetelijke zee voorbij en zelf zat hij zich, grafbereid in de ontoegankelijke afgrond. Daar zou zelfs geen enkel zeemonster de laatste slaapstoeren van de mother van de doutulus. Van de vrienden, die, zowel in het leven als in de dood, inig en ook ander verbonden waren. Zelfs buiten het bereik der mensen had de kapitein daarbij gevoegd. Altijd, dat vreselijk, onverzoelijke wantrouwen gingen ze de menselijke maatschappij. Ik voor mij vergenoegde mij niet meer met de Dorkoenraad de veronderstellingen. De brave jongen zag in de gezagsvoerder van de doutulus slechts een van die miskendige leerden die de mensheid enkel met verachting voor haar onversiligheid betalen. Hij beschouwde hem nog als een onbegrepen vernuft dat het bedrogter wereldmoede naar de ontoegankelijke orde gevlucht was waar zijn vernuft vrije speling had. Volgens mijn mening verklaarde die veronderstelling slechts een van Nemo's karakter trekken. Ik beende even wel andere reden voor zijn gedrag en zijn karakter te vinden in het geheimzinnigen van de laatste nacht toen wij in onze gevangenis door slapen over mandlagen in zijn zo driftig genomen voorzorg om mij de kijker voor het oog weg te rukken omdat ik de gezichtseider wilde onderzoeken in de dodelijke wold van die matros door een onverklaarbare schok van de nautulus veroorzaakt. Nee, Kapitein Nemo ontvlucht het niet alleen de mensen. Zijn vreselijk vaartuig diende niet alleen om hem geheel onafhankelijk te maken maar misschien ook om ik weet niet welke verschrikkelijke vraag uit te oefenen.  Op dit ogenblik is mij alles nog niet redelijk duidelijk. Ik zie in deze geschiedenis maar enkele flickeringen en ik moet mij tevreden stellen met het opschrijven mijn herdenkbeelden onder de indruk de verschillende gebeurtenissen. Bovendien bindt ons niets aan Kapitein Nemo. Hij weet dat wij de nautulus kunnen ontvluchten. We zijn zelfs niet op ons woord van eer gevangen. Geen belofte bindt ons aan hem. We zijn slechts gevangenen die onder de schijn van beleefdheid als gasten behandeld worden. Nederland heeft echter de hoop niet opgegeven om de vrijheid terug te krijgen. Zeker zal hij gebruikmaken van de eerste gelegenheid de beste die het toeval hem aanbiedt. Zonder twijfel zal ik zijn voorbeeld volgen. En toch zal ik niet zonder enig leed zijn datgene met mij nemen wat de edelmoedigheid van de Kapitein ons van de geheimen van de nautulus heeft laten doorgronden. Moet ik die man haten of bewonderen? Is hij slachtoffer of beul? En dan zou ik om openhachtig te spreken voel ik hem verliet gijne die onderzezenreis om de aarde volbrengen waarvan het begin zo schoud is geweest. Ik zou gijne al de wonderen aanschouwen die de wereldzeen voor ons voorborgen houden. Ik zou willen gezien hebben wat niemand nog heeft aanschoudt. Zelfs al moest ik met mijn leven die onlesbare dorst naar kennis betalen. Wat heb ik tot nu toe ontdekt? Niets. Of bijna niets, want we hebben nog maar 24.000 kilometer door de grote oceaan afgelegd. Echter weet ik wel dat de nautulus het bewone land nadert en dat als zich enige kans op ontvlucht te voordoet, het vreed zou zijn mijn makkers aan zijn zucht en daarop te offeren. Ik zou hem moeten volgen, misschien zelfs wel geleiden. Maar zal die gelegenheid zich ooit voordoen? De mens die door geweld van vrije wil beroofd is, verlangt dit wel. Doch de geleerde de wetgierige vreest het. Die dag, 21 januari 1868, kwam de eerste stuurman om 12 uur zonschoch te nemen. Ik ging op het blad, stak een sigaar op en volgde zijn berekening. Het kwam hij als vrij zeker voor dat die man geen Frans verstoond, want ik maakte verschillende malen luiden enige aanmerkingen die onwelkeurig zijn aandacht hadden moeten trekken, als hij ze begrepen had. Toch hij bleef ongevoelig en deed er het zwijgen toe.  Terwijl hij met de seks dan bezig was, kwam een de matrozen, dezelfde stevige zeebonk die ons op onze eerste onderzezentocht op het eiland Krespoven gezeld had, de glazen van de lontaren schoonmaken. Ik beschouwde toen zeer nauwkeurig de inrichting van dit werktaag welks werking 400-voudigd werd door ringvormige lenzen die even als de glazen op vuurtoorns gesteld waren en daardoor het licht in de verrijste richting deed schijnen. De elektrische land was zo dader ingericht dat zij zo krachtig mogelijk werkten. Het licht toch schitterde in het lucht ledige waardoor de gelijkertijd regelmatigheid en helderheid bevoorderd werd. Bovendien werden daardoor de kolespitzen gespaard waar tussen zich de lichtstraal vertoonden. Dit was voor de kapitein een belangrijke zuiligheidsmaatregel daar hij de stukken graffiet niet gemakkelijk had kunnen vernieuwen. Onder deze opstandigheden echter steten ze bijna in het geheel niet. Toen de nautilus op het punt was de tocht onderzeet te volgen ging ik naar de salon. Het luik werd gesloten en de toekomsten. Wij doktiefden toen de golven van de Indische Oceaan die een oppervlakte van 550 miljoen hectare beslaat en wie zwater zo helder is dat men het duizelig van wordt als men daarin neerkijkt. De nautilus dreef gewoonlijk tussen 100 en 200 meter diepte. Dit duurde zo enige dagen. Voor iemand die niet zoals ik ontzachelijk veel van de zee hield zouden de uren langzaam nemen op het plat waar wij de vervrissende lucht van de Oceaan in ademden. Het schouwspel van de rijk bevolkte zee door het glas van de salon. Het lezen van Bokker uit de bibliotheek. Het aanhouden van mijn dagboek dat alles hield bij steeds bezig en liet bij geen ogenblik verveling gevoeden. Onze gezondheid bleef zeer goed. De leefregel aan boord beviel mij wel en ik voor mij zou aan net let gerenen al die veranderingen die hij, bewijzen van verzet, dagelijks op ons spijskaard verzon. Bovendien behoefden wij in al die gelijkmatige temperatuur zelfs geen verkoudheid te vrezen. Gedurende verschijdende dagen zagen wij een grote menigde zeevogels. Een soort van meewen. Enige ervan werden zeer behendig gedood en leverden, goed klaargemaakt ons en voor treffelijk waterweld op. Onder de grootste vogels die zich ver van het land wagen en als zij te moe zijn om te vliegen op het water uitrusten, zag ik prachtige albatrossen die een lelijk geschil doen horen die veel heeft van het boken van een ezel.  Ook zag ik vlugge frigatvogels die snel de vissen uit het water ophalen en een groot aantal schone zeeduiven, weer witte met rozenrood getint te vederen het gidswacht de vleugels destabeter deden uit komen. De nette van de nautilus haalde verschijde soorten van zeeschildpannen op, weer schuil, voor zeer kostbaar wordt gehouden. Die kruipende dieren duiken gemakkelijk onder water en kunnen lang onderblijven als zij de vleesen geklep maar sluiten welke zij aan het einde van de neus hebben. Sommige van die dieren stiepen nog toen mensenving en waren in hun schild gedoken om daardoor veilig te zijn tegen andere zee-dieren. Hun vlees smaakten over het algemeen sterbsmiddelmatig door de eieren waarin een uitgezochte lekkernij. De vissen wekte voortdurend onze bewondering als bij de geheimen van hun leven door de geopende wanden van de salon bespieden. Ik zag verschijde soorten die ik tot nog toe niet had opgemerkt. Van 21 tot 23 januari liep de nautilus met een vaart van 22 kilometer. Indien wij de onderscheide soorten van vissen goed konden waarnemen, was dit omdat zij door het elektrisch licht aangetrokken om zochten bij te houden. De meesten bleven achter. Sommige echter bleven geruimer tijd in ons zocht. De 24e, zorgens, zagen wij op 12 graden 5 minuten zuiderbreedte en 94 graden 33 minuten Oosterlengte, het Korralen eiland Kieling, waarop prachtige kokuspalmen groeiden en dat door Darwin en Kapitein Vits-Roy bezocht werd. De nautilus ging op kleine afstand dit Ombewolen eiland voorbij. De nautilus wilde net te haalden onderscheide soorten van poliepen, steekohuidige en schelpdieren op waarvan enkele de kostbare verzameling van Kapitein Nemo verrijkte. Weldra verdweel het eiland aan de gezichtseinder en het vaartuig richtte zich naar het Doordwesten, naar het Indisch Schiereiland. Bewoond land, zijn wij net lend, is beter dan die eilandjes van Australië waar men meer wilde dan rebokken ziet. Voorwegen, Engelsen, Franse en Hindusteden, men behoeft geen 5 kilometer te lopen om een landgenoot te ontmoeten. Zeg eens, zou het ogenblik niet gekomen zijn om baksaal te trekken? Nee net, neeg, al worden ik opstellig getoond, laat ons meevaren. De nautilus nadert het bewone land, ze zal ook naar Europa gaan. Laat er ons daarheen brengen, als we eens in onze CSE gekomen zullen wij zien verraden.  Overigens geloof ik niet dat Kapitein Nemel ons zal toestaan om op de kust van Malabar of Coromandel te gaan jagen zoals in de bossen van die originea. Wel nu meneer, kan men dit niet zonder zijn vergunning doen? Ik antwoorde niet omdat ik met de Amerikaan niet wilde reden twisten. Eigenlijk verlangde ik vuurig om ten einde toe al dat gede te genieten dat het Lot mij wilde schenken toen het mij aan boord van de nautilus van het eiland Kieling af begonnen wij minder snel te lopen. De gang van het vaartuig was veel grilliger daar wij soms tot op grote diepten afdaalden. We gingen zo tot op een diepte van 2 of 3 kilometer zonder ooit te onderzoeken hoe diep die in de Oceaan wel was welke bodem een schipnoot van 13 kilometer lengte niet had kunnen bereiken. Wat de temperatuur die er diepten aangaat, deze was volgens de termometer altijd onveranderd 4 graden boven nul. Alleen merkde ik op dat het water op minder diepe bodem altijd kouder was. De 25e januari was de zee geheel verlaten. De nautilus dreefde gansen dag aan de oppervlakte en juich het water met zijn krachtige schroef enige voeten omhoog. Wie zou het vaartuig onder zulke omstandigheden niet voor een reuzachtig zeemonster hebben gehouden? Ik bracht 3 vierde van die dag door op het plat de zee te beschouwen. Ik zag niets aan de gezichtseinder behalve tegen 4 uur in de middag toen ik een grote stoomboot in westelijke richtingsacht voortstomen. Een ogenblik kon ik de mas te zien toch ben kon aan boord van die boot de nautilus niet gewaar worden omdat hij bijna gelijk met het water tref. Ik dacht dat deze boot aan de peninsular en oriental company behoorde die de diest verricht tussen Ceylon en Sydney en Melbourne aandoed. Tegen 5 uur zavonds even voor de korte schemering die in de kerkingsstreken dag en nacht bijna onmiddellijk op alkannen doet volgen werd de koerraad en ik door een zondelingsschouwspel getroffen. Er bestaat een bevallig diertje dat volgens de ouden het geluk voorspelde. Aristoteles, Athenacus, Plinius en Opianus hadden het beest nou keurig bekeken en daarvoor al de dichterlijke beschrijvingen van die Griekse leerden opgehaald. Ze gaven er de namen aan van Nautilus en Pompilus. Maar de nieuwe wetenschap heeft deze benaming niet behouden, want dit weekdier is stansbekend onder de naam van Argonauts.  Wel nu, het was een troep van die Argonauten die op dat ogenblik op de zee swommen. Wij telden er verschillende honderden. Deze bevallige weekdieren swommen achteruit door middel van een pijp die hen in beweging brengt en zij bij de ademhaling binnenkrijgen weer uitspuiten. Van hun acht voelarmen dreven er zes die zeer lang en dun waren op het water, terwijl er bij de anderen die aan de eiteinden opgekruld waren overrein stonden en diensteden als kleine zeilen. Ik zag duidelijk hun spiraalvormige schelp door Cuvee bij een netgevormde snoepvergeleken. Het was inderdaad een schuitje dat het dier draagt zonder dat het raam vast is gehecht. De Argonaut kan zijn schelp verlaten, zei ik tot Coenraad, maar hij verlaat ze nooit. Dan doet hij net als kapitein Nemo antwoorden Coenraad. Daarom zou hij zijn vaartuig liever Argonaut hebben moeten noemen. Gedurende een uur dreefden autolusten midden van die weekdieren toen werden deze plotseling door ik weet niet welke schrik bevangen. Als op een gegeven teken de zeiltjes naar beneden de voelarmen werden ingetrokken het lichaam komt samen de schelpekeerde om veranderde daardoor haar zwaartepunt en verdwenen plotseling onder de golven. Het was het werk van een ogenblik Nimmer manoevererden de schepen van een vloot met meer juistheid. Op dat ogenblik viel de duisternisplotseling in en de zee tot nog toen nauwelijks door een windje bewogen begon haar golven over de nautilus te werken. De volgende dag, 26 januari passeerden wij op de 28e meridian, de evenaar en kwamen daardoor wederom in het noordelijk halfrond. Die dag werden wij omringd door een grote troep haaien vreselijke dieren waarvan deze zee weemelt en die haar zeer gevaarlijk maken. Het waren haaien met bruine rug en witte buik met elvrij tanden zogenaamde ooghaaien met een grote vlek op de hals die haar op hun oog doet gelijken. En Isabella haaien met rondesnuit en bezijd met donkere vlekken. Dikwos diete deze sterke dieren tegen het glas van de salon met een kracht die ons vrij ongerust maakte. Netland was ik zelf er dan niet meer meester. Hij wilde weer naar de oppervlakte om die monsters te hard poenen die hem met bijzondere hard nekkigheid scheden uitdagen. Maar de nautilus verdummelde weldraa haar en liet de vluchten van die zeemonsters verre achter zich.  De 27e januari zagen wij aan de ingang der golf van Begalen verschijde de malen lijken die aan de oppervlakte dreven. Het waren lijken uit de indische steden door de gangers naar zee gestuurd en die door de gieren nog niet geheel verslondend waren. Maar de haaien ontbraken niet om die aasvogels in hun noodlotte werk bij te staan. Tegen 7 uur zavonds voerde nautilus in de water door een melkzee. Zover het oog rijkte geen de oceaan melkwit. Was dit tegenvogen van het schijt zonder maan? Nee, want de maan die stert twee dagen oud was gaf nog niet veel schijn van zich en was op dat ogenblik bovendien nog onder de gezichteinde verborgen. De hemel hoewel vol heldere sterren scheen zwart in vergelijking van het stille water. Koenraat kon zijn ogen niet geloven vroeg bij wat de oorzaak van dit zondeling waarschijnlijk zou zijn komen. Gelukkig kon ik hem van antwoord hielen. Dit noemt mij een melkzee, zei ik, een grote uitgestrektheid van witte golven, zoals men dik was bij de kusten van Ambuina en in deze streken zit. Maar kan men hier mij zeggen, vroeg Koenraat, waardoor dit waarschijnlijk zo ontstaat, want ik veronderstel toch dat het water niet in melk veranderd is. Nee, mijn jongen, en deze witte veranderd ontstaat slecht door miljoenen infusiediertjes, een soort van glimwormen die hier kleurloos en geelachtig uitzien. Ze zijn niet dikker dan een haar en maar een vijfde millimeter lang. Enige van die diertjes hangen verschijtende kilometers lang aan Okander. Verschijde kilometers, Riep Koenraat. Ja, vriend, het tragt nu mij niet omdat het aantal schepseltjes te berekenen. Ik zou het er niet in slagen, want als ik me niet bedrieg, hebben enkele zeevaarders wel eens 40 kilometer lang door zulke melkzee gevaren. Ik weet niet of Koenraat mijn raad ter hart nam, maar hij is geen diep in gedachte verzonken omdat hij vast eens wilde uitrekenen hoeveel vijfde millimeter ze er op een lengte van 40 kilometer begrepen zijn. Ik bleef het verschijnsel beschouwen. De nautilus door kliefde gedurende verschijden uren deze witte golven. Ik dacht erop dat hij zonder enige ruis door dit opseepsopgelijk het water voer, als waren het schuim dat de verschillende richting stromende golven dikwas in de een of andere bijdoen ontstaan. 