Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart | Aagje Deken, Betje Wolff | Epistolary Fiction | 7/9
Blancaart, hoe bedroefd was mijn vriendin en mag ik u vragen, hoe kon zulke goedman op een nameloos lasterschrift zomaar toegaan daar niet alleen mijn vriendin maar ook de beste der vrouwen daarin gehoond werden, want ik heb uw brief gezien hij zweeg gestil eindelijk zei hij omdat ik niet kon begrijpen dat er zulke omdeugende mensen waren die dat zomaar zou deskrijven mevrouw buigzaam, op de belediging daar in mij aangedaan zie ik met verachting toch, dat lieve burgerhard om heeft moeten leiden, dit tref mij wie of toch dit schelm stukje gespeeld heeft maar daar is geen naam onderzicht gij, mijn heer, de tijd ontdekt alles je vrouw burgerhard gij houdt u zo stil, je vrouw lotje heb jij mij dat pluggje gebakken je vrouw lotje, zij begon te schrijven oh, als dat waar is, dan mag ik leiden dat mijn heer Blancaart mij bij oom Dirk aanklaagt zodat ik nooit hier weer in huis mag komen ik heb altijd je vrouw buigzaam en u ook, en dat kun je vragen aan alle mensen daar ik bij kom ik, lieve je vrouw lotje wij alle kennen u goed hard je vrouw saartje plaagt u maar, wij alle weten wel beter mevrouw buigzaam dat verzeker ik u ook liefde de heer Blancaart wat zegt je vrouw hart toch van zulke bedrog je vrouw hart toch ik moei mij niet met zaken die mij niet aangaan je vrouw burgerhard indien dit nu al zowens waar was wat doet dit aan de vraag van de heer Blancaart zei we het bleek je vrouw hart toch gesprek zo duister dat mijn huis vol werk heeft om u te verstaan je vrouw burgerhard zo het u duister is, ik kan wel duidelijker spreken mevrouw buigzaam mijn heer Blancaart, ik verzoek volgens beloften die brief eens te mogen zien hij gaf de brief, zij zag hem aandachtig in en zei de hand is een weinig veranderd maar ik begrijp nu je vrouw burgerhard te vollen hij liever, je vrouw lotje, wie eens hand is dit je vrouw lotje dat is je vrouw hart toch zand je vrouw hart toch de belediging is te groot schaamt hij u niet je vrouw lotje te oordelen over iets dat hij niets van weet je vrouw lotje wel ik oordeel niet, ik zie dat het uw hand is hij je vrouw letje ziet hij ook eens ik heb in me schijnt kouzen voor mijn ogen is dat je hart toch schift niet je vrouw letje is dat niet gedrukt met dat signaetje dat daar aan dat de oorlogen hangt de heer Blancaard hij hebt schuld je vrouw deze zoete meisje zouden dat niet zeggen zo zei het niet wisten en ik moet u zeggen dat hij een eer en famerooster zei dat niet verdient in een kristalland gedoogd te worden wat mij op te zetten tegen een braver vrouw en een braver kind hij mocht zo geleerd zijn als paus jut maar daar duivel dit is een slecht stuk verstaat hij het madame je vrouw hart toch bewijs eerst het geen geesteld en vaar dan uit lom mens een vrouw buigzaam gij je vrouw zei te die bij snodelijk gelast en je vrouw saartje in haar volks ongunst gebracht hebt jij bent een gevaarlijk mens en ik bedankte je vrouw met dit half jaar voor de inwoning je vrouw hart toch zeer wel maar ik zal die vanmorgen een huis verlaten daar ik beledigd word zonder dat men haar grond toe heeft ik zal mijn goed laten afhalen door de bediende vaste ma u geldt je vrouw buigzaam licht gereed het is mij liefd dat ik okaziek krijg om te vertrekken u zal het echt een schade doen me vrouw buigzaam dat geloof ik niet omdat ik door een vrij goede erfnis mij naar dierbare onafhankelijkheid wederkrijg en het geen uwee met je zedig de laatste betaaldag schuldigzijd schenk ik u het komt op 14 dagen kost geld nu niet aan uw goed zal bezorgd worden zij stond op en ging heen een beeld van verwondering noot je hoorde nauwelijks dat er van een erfnis gesproken werd of loog op en kustde de waarde vrouw haar duizend segenswensende doch tevesvragende maar zal let je en ik nu belanden want zaartje zal wel gauw trouwen met meneer Edeling en ik grun het haar ook van harte want zij is alto zo goed tegen mij en ik leer zoveel van haar zie daar, broeder, van alles wat de post vertrekt TT Hendrik Edeling 148e brief Meneer Willem Willis aan mevrouw de Wedewen Willis Teder we minder moeder ik heb haar dan gezien en ondervonden hoeveel invloed ene overtuigende reden heeft op een plichtmatig hart mevrouw buigzaam ontving mij Meneer Willis zei de lieve dame ik boog welkom, hartelijk welkom ik heb zoveel goed van u gehoord dat ik u met blijdschap in mijn huis zie zij schelde en zij aan de knekt zeg aan je vrouw burgerhardt dat hier iemand is die haar wens te spreken hij stond op, mijn hart sloeg gelijk met elke trede die zij deed je vrouw burgerhardt welkom lieve broer, welkom best de Willem hoe vaart u moeder, uw zuster, uw tante gij, de heer smid, hoe varen alle goede vrienden zij gaf mij de hand, ik beefde maar ik dacht aan uw lessen en herstelde mij ik deze brieven zal u alles vertellen dit brief aan mevrouw burgerzaam overgevende je vrouw burgerhardt aan de trap, let je, let je, kom af mijn broer Willem is gekomen, toe je moet maar eens gaan zien wie of mijn beste Willem is en je vrouw let je kwam ik, meneer vrouw ik heb u het compliment te doen van mijn moeder en zuster, ik geloof dat in de brief aan mevrouw ook een voor u is van beide je vrouw let je bedankte mij voor dit aangenaam bericht lieve moeder mag ik u eens wat zeggen de goede heer Blancaart hoopt dat die je vrouw mijn vrouw zal worden hij prijst haar zeer het is een zeer fraaie dame die mij hoog zou bevallen in die ik burgerhardt kon vergeten m'n vrouw burgerzaam heeft het air van een engel en de waardigheid enige heilige m'n dunkt dat buit u uw goedkeuring niemand mij zoveel waardig kan zijn dan de haren hij zult in een boezem vriendin in haar vinden en wie weet welke stille toenelen van onbekende en dus onbenijdige luxaligheden ga je hier nog te samen zult door wandelen uw beide karakter staat het mij vrij daarover te oordelen is voor Alcanda berekend de heer Edeling kwam in ik ontroorde Edeling zei je vrouw Saartje daar presenteer ik u mijn broer Willis oh hij is zeker nog veel beter dan ik u gezegd heb de heer Edeling gaf mij de hand verwelkomde mij en betuigde hoe aangenaam het hem zijn zouden in die ik zijn gezelschap voor lief wilde nemen ik antwoorde beleefd gehaapt zijn broeder de advocaat gezien de familietrek is in beide toch de heer Hendrik is een veel schooner man dan zijn bevallige broeder mijn acht hem op het eerste gezicht mijn bemint de andere voor hij nog een woord spreekt hun een vriendschap is voor beelder zeker je vrouw letje is een engelachtig meisje oh dat ik wijs waren toch met uw hulp zal ik mogelijk dat geen kiezen dat best is voor mij en mij niet kwijlen om iets dat buiten mijn bereik is de patron is ten hoogste voldaan ik heb het de heer om u en mijn waardetante en zuster te goeten mij noemen de uw gehoorzame en dankbare zoon Willem Willis 149e brief de heer Abraham Blancaart aan mevrouw de weduwe speelgoed mevrouw zeer waarde vriendin al waar het gij nu menselijker wijs gesproken zo heilig als een engel en dat geloof ik voor mij zijt gij ook maar en al wiert gij ook van de 7000 legioenen van duivelig gelasterd dan zou het gij even wel nog wel zekerlijk zoveel van de mensen hebben als moeder even voor zij zo lelijk bedroge wiert had, kort gezijd wel wat nieuwsgierig vallen want vrouwtjes zijn toch niet anders ik loop en draaf en klungel daar zo alle dagen aan uw huis puur als of ik naar u uit vrije kwam maar dat is zo niet zoek een vrije dame kan in Abraham Blancaart spot niet en het is of ik nu maar te Amsterdam ben om mijn tijd met manden uit te dragen om violen te laten zorgen zodat ik maar zeggen wil dat ik alle dag aan uw huis kom om met u eens alleen te spreken maar ik heb zoveel te horen te kijken het is een speculatie met die 3 nuffjes van meisjes die de een voor de andere na in een uitkwispele en kissebissen en dan moet ik het de vreugde maken en naar zoiets wat meedollen en dan zit jij daar als de rozen van Sarah in het midden sprekende, onderrichtende, goedkeurende, minzaamziende oh mevrouw ik wou dat onze schildertroos nog leefde ik liet die groep schilderen om er mijn familie stuk van te maken middat ik er ook in mocht met snap zo bij me en zie daar, dan is de tijd om te vergeten dat ik om u te spreken gekomen ben het is een regenachtige dag ik zei, wel heeft Abraham Blancaert en niet te horen van om alweer daarheen te leveren en mijn tijd te vermallen met die meisjes ik zal thuis blijven en schrijf het geen ik toch aan mevrouw niet kan vertellen en ze rot, maar gaan niets van weten het is zulke een olijk platje dat die zuurkijk weg is, is goed het is een verdorpt gemeenschtukje voor een fatsoenlijke jevrouw daar heb ik geen bedroefd om dan mijn vertelling te beginnen want nu weet hij nog zoveel als gisteren zodat ik maar alleen dit zeggen wou daar heb ik een bezoek gehad van de achterachter klein achterzoon van Martin Luther's oude vriend Kasper Edeling, van Jan Edeling en we hebben te samen over het geloof in de zoete meisjes is heldetjes gebakken leid hij wacht er mij in mijn zijtkamer zo, Martin broer, zei ik, welkom Uwdina, mijn heer Blancaert en hij keek of Schoppenboer nog van zijn familie was, zo dacht ik dat zij in de oude grillen ik zei des, wel vrijbuigende dat ik toch beter ken dan zo een oude podangrist Uwdina, mijn heer Edeling en ik gaf hem een voetuil dus begon hij terwijl hij de glazen uit keek ik, niet luig, ging over het hortje gluren ja, zo moet men die wonderlijke mensen omgaan of zij denken dat het drommel hun die wijs genoeg is Edeling, nu daar is mijn zoon Hendrik dan verliefd op uw pupil hij ziet eruit of hij uit een belegerde stad komt en mij me te zwijgt en ik heb gisteren tins op haar ren snaren gezet maar het is of ik met mijn kop door die muur wil en hij wist mij nog een hoop te zeggen die eigenwijze jongens ik ben ook moeilijk op hem hij zegt niets, ik wat heb ik met u en uw zoon gemoord te doen, ik zie niet waarom ik iets zeggen zou het raakt mij niet en ik wil er mij niet mee bemoeien hij, wat raakt het u niet in dat de jongen knapen zo met het geloof omspringen zeker, zou ik mijn huis tot een noogs ark of een rimmelstrandse kerk maken ik wel, hoe saat dan heb ik het heb je niet uitgeslapen of maalt je de geest nog eens, wat bruit mij uw gekibbel met uw zoon hij wel, hij wil je vrouw burger hard hebben al is zij gereformeerd ik, wel, ik wil haar niet geven in een familie die haar niet met lievelde en achting ontvangt hij, wat moet ik dan doen ik, dat is uw zaak zal zeker met verstand gepaard gaan hij en daar is nu mijn zwaar de pastoor redelijk die praat even eens als hij en zijn vrouw ook ik, nu, als je mij niets anders te vertellen hebt, kun je de moeite wel gespaard te hebben om bij mij te komen hoe ik over de godsdienst denk, weet jij wil jij geen gereformeerde vrouw aan Hendrik geven wat geef ik daarom hij, wel waarom laten we onze kinderen dan ieder in onze kerk opbrengen en hun geloof leren en de regissiermeesters van onze eigen leer ik, omdat wij laat ik zwijgen, hoor Paulus is mijn man, wat zei hij onderzoek te schriften dat klinkt u wat anders voor de snoet dan zijn geloof te laten leren weet je wat Jan Edeling, daar is nog maar te veel paparij onder de protestantse christinnen bij razen en duiveljagen tegen de antichrist tegen de gok en de maggoch tegen de paus en iedere dominee wil pausen in zijn kerk en iedere vader, heilige vader in zijn huis zijn aan, daar is uw zwaarher ik wist dat niet, is hij uw zwaarher redelijk wel, die vroomwijze man zegt hij zelf, dat net denkt als ik, zodat ik hoef mij dat niet te schamen hoor, jouw geloof is een enkel toevall want je hebt er machtig veel te gedaan, heb je niet om van Lutherse ouders geboren te willen worden wel Jan Edeling Jan Edeling, het lijkt nergens naar maar dat hij uw braven zoon als zo'n recht en nero niemand's vriend van liefde kunt zien sterven een duigzaam meisje, op mijn ziel en ik sloeg op de tafel, uw geloof is het rechte geloof niet hij hoor Abraham Blancaart, ik zou met al mijn hart u, om het meisje voor mijn heintje verzoeken was zij van zijn geloof ik, wel ik werd om een visje dat zij van zijn geloof is hij, hoe, wat heeft zij dan haar kerk verzaakt en dat om een man ik, nog tegen nog te anderen even wel, ik werd met u zij zijn het immers daarin eens en dat ze wel een vond om een teel stuk van enigheid dat zij met Alkander gelukkig kunnen zijn en dat hij het hen maken kunt hij gaf mij zo'n knorrige meesmel en toen begon hij weer opnieuw te zagen en van het geloven van elke zijn kerk dat mij het bloed zoal wat begon te kriewen, ik nu wil ik in mijn huis niet langer dat gegonds verdragen, hij zou het beter doen als jij in zijn kapiteltje in Sint Jan last die brave apostel zal het uw ouderwet zeggen, dat jij wel voelen een beeldwaarde wind vandaan komt maar ja, de Bijbel, dan lees me niet in dat klungelt een schoud met huispostillen en uitleggingen die geen pijptenbak waard zijn en godzheilig dierbaar woord dat ligt met silversloten in het beste vertrek daar braspeningen te zweten hij lachte hij, daar is mijn handbrammetje jij bent toch een man die mij lijkt ik moet nu mijn hele les leren hoe moet ik dan met mijn jongens leven want ik heb nog ergens zo'n suppliant in de wijde wereld wel, als ik zulke jongens had en zij hadden liefde voor brave meisjes van de protestantse kerk en ze verzochten mij om haar te mogen hebben wel, dan zou ik zeggen zie het kinderen, dat staat mij bestig aan ik zal zien dat ik elk zijn vrijster bezorg en je allebei in goede doen stellen om wat te beginnen en dan zou ik met mijn jongens eens op het goed succes drinken en door mijn gang lopen tieren leren alsof ik zelf nog maar 20 jaar waar hoor Jan Edeling, dan zult geen vreugd en genoegen hebben een vader van een kleine kabouter of acht wezen hij? je hebt gelijk ik verzoek u dan om het huwelijk en als ik het zeg, menen ik het waarachtig het zal mij tot eer zijn je vrouw Burghardt mijn dochter te mogen noemen zal hij ze hebben? ik? met al mijn hart en ik hoop dat zo uw andere zoon ook maar een bravendeug zijn meisje kies dat hij dan ook even redelijk zult zijn ik? zie bram, zo ben ik nu ook weer kijk je, hoor, als ik over de hond kan kan ik ook over de start als Cornelis het wel maakt en hij een ordentelijk meisje wil gierigheid daar aan heb ik mij nooit bezondigd en ik wil maar baas zijn en gelijk hebben ik? en juist daarom hebt geen oogvol recht op iemands hart alles wat men als men van u afhang doen kan is bang voor u te zijn hij? ga je waarlijk gelijk, maar ik zal zien dat ik de oude adem er uit raar mij ik? dan zult jij de beste man van de wereld zijn en mijn meisje zal geen darminsten zijn die u het leven aangenaam zal maken nu zult jij eerst gaan ondervinden hoe gelukkig men is als men de bemindervader is van brave kinderen hij? ik heb meer voor mijn kinderen gedaan dan duizend vaders doen ik heb nacht en dag gewerkt voor hem ik gaf altijd in de ruimte ik? hem in de reden vallende en met dit al, jij bent wel gehoorzaamd wel geërbiedigd, maar ik vrees dat uw eigen kinderen u niet beminden zoals zij u zou de bemint hebben als hij wat min van het meester achtige en wat meer van het vaderlijke getoond had na nog wat pratens ging martineef heen zowel gehumeurd en zo zacht als hij zeker nog nooit zei dat hij alleen gaan kon geweest is waarlijk, het is een goedeerlijk allerbest man, maar omtreng zijn vrouw en kinderen was hij in dat alleen uit gilligheid een rechte bullebak dat zit daar heel gek wel dubbelt gek met tante dat Jan Rapp heeft haar tot op het gebeenten uitgemergeld maar mijne kleuter spreekt zo te goed en verzoekt zelf om uit haar geld tante wat te ondersteunen dat het een lust is om te zien ik ben daar eens bij die beste vrouw mijn steintje geweest, ja ik leef onder en boven de grond en ben met haar overeengekomen dat zij tante in huis zal nemen en onder haar bestuur vatje en dat ik het wel met haar maken zou maar ik wil dat voor het oude wijk niet weten wat, die allerliefste vrouw m'n ziel zal mijn saartjes bezoeken zo een zin heeft zijn meisje en nu moet ik u eens aanspreken want gij zei het vrouwtje van tecoa uit de Bijbel ik wou u eens vragen of je vrouw let je tafend of morgen niet in goede vrouw voor Willis zijn zouden of zijn er al kapers op de kust het meisje komt mij zo wel voor en ik zie heel wel dat zij ook bij u twee witte voetjes heeft en dat zou zij niet hebben dat ze zo goed jong kind was en mijn saar houdt zo krachtig veel van haar nu denk ik er zo aan ik zou dat graag zien haar broer heb ik gekend als het olijkste cellet-trekeltje dat er op godsaardbodem was maar hij wordt een heel ander mens ik ben ook zijn vriend toch edelink die mij zegt dat hij het beste hart van de wereld heeft en zo goed aardig is als een kind heeft voor hem een beter bestaan te bezorgen ja ik wou wel wat zeggen maar het wil er niet uit dat ik gehoorde dat mijn ogen overliepen ik kan het niet zwijgen hij is het die aan edeling uw verlegenheid door een rijke chakra uw veroorzaakt vertrouwden erbijvoegende mijn heer ik heb geen geld anders zou ik of letje het al afgemaakt hebben maar zeg het de brave vrouw nooit dat ik het ben die u dit zeiden en hij sprak van u als of hij zijn moeder waard moet zo een jongen geen goede gronden hebben moet hij niet beloond worden wat zegt hij ik ben uw oprechtste vriend Abraham Blamkaart 150e brief de heer erg aan de heer G broedelicht mis razend, woedend, helspaard aardig over mijn mislukte onderneming in mijn eigen strikke gevangen maar wie kon denken dat er een burgemeisje in de wereld was die een man zoals ik ben tegenstand zou bieden wat moet ik denken zou er barachter zoiets zijn dat deugd genaamd wordt ei wisje wasjes dat is het al en anders is het niets nooit heb ik mij zo misrekenend en niets dan schrik kan mij haar bezorgd hebben zie daar daar raken de hartdravers met een pot of 3 en 1 de lijstels die ik bevolen had op te strikken om toch gereed te zijn zodra zij besloot mee te volgen er was niemand op de plaats aan de tuin vindt ik moest helpen of mijn beste paarder verliezen ik sluit de schone meid in de kamer verzekerd dat zij mijn gevangenen moest blijven en in die tijd dat ik in de stal ben is zij het ontsnapt het is mij van strikt onbegrijpelijk want er was niemand op de plaats dan de kerel en ik ik kom weer door de deur open vindt haar niet sta als een drie dubbele gek loop het huis uit, raast, standvoet, vlieg bij kreinenhuis, alles vergeefs loop naar het hek, ja, het hek was open en ik begreep dat het niet voor mij geraden was haar na te zetten waar zij beland is, weet de drommel het scheen mij hoog nodig om vroeg in de morgen weg te rijden ik ging naar Utrecht en vandaar op Arnhem een huisische bodem en laat mij licht hofraad maken het kan te pas komen hoort jij niets, alles zou ik nog vergeten kunnen maar ik ben minhard op mijn straf dit maakt mij dool op mijzelf en met dit al, het is niet anders als jij niets beters te doen hebt komt dan bij mij en breng Philips mede op dat ik tenminste een paar guiten heb op wie ik al het onweer mij naar geroonde en van liefde gemartelde ziel vrijlijk mag uitgieten T.T.R van historie van muur fraçara burgerhard opgenomen door Karola Janssen van Rotterdam www.carolajanssen.nl brief 151 tot 155 van historie van muur fraçara burgerhard dit is een opname voor LibriVox alle LibriVox opnames en vrij van noteursrechten ga voor meer informatie of een meter doen naar LibriVox.org voorgelees door Karola Janssen op 4 februari 2008 historie van muur fraçara burgerhard van BetjeWolf en Aghideke brief 151 tot 155 151 brief muur vrouw Duwe-Willis aan de heer Abraham Blancaert mijn heer zeer geerde vriend er is ene periode in uw zeer heuse brief die ik gevoegelijkst met de pen kan beantwoorden zij raakt mij in eigen persoon indien ik nu nog inclinatie had om te hertrouwen dan kan ik u verzekeren dat mij uurgenegenheid bovendien van alle mannen zou behagen ik ken u in alle uurwaarden ik roep op uw vriendschap mijn zoon Willem bemindt u of hij zijn vader waard en het genigei voor hem nog mee te doen brengt mij onder de grootste verplichting aan u maar ik heb geen schaduw van genegenheid voor een tweede huwelijk het komt mij voor dat voor een vrouw van 50 jaar die moeder is van huwbare kinderen de tijd daar minnen voorbij is ik heb hier goede gronden immers die bij mij al het behoorlijk gewicht hebben om u op het allervriendelijks te bedanken laat wij dan voortaan als vrienden omgaan en neem mij deze openhartige beleidlis de goede mijn dochter zal met de heer smidt rouwen zodra hij in de standplaats heeft mijn zoon hoop ik dat wijs genoeg zijn zal om gelukkig te worden met haar die in staat zijn zal hem gelukkig te maken dan men ik mij geheel af te zonderen van gezelschappen dat ik niet om mijn kinderen zie en zien moet is mijn goed dan toerijkend dan hoop ik op een stil aangenaam buitendje mij dagelijks meer voor te bereiden voor een beter leven mocht het zijn in het gezelschap der uitmuntende vrouw die ik zo hoog schat en voor wie mijn hart vriendschap voelt wat had ik dan meer te wensen god bewaren u nog langer om door u het mensdom te zegen om alles gelukkig te maken wat jij in de ruimenkring u wordt uitgebreide mens lievendheid bevat een vader van mijn lieve Willem die mij nog niet meer in enig opzicht reden tot misnoegen maar althoos tot vreugdig af en geloof dat ik ben uw hoogachtende en verplichtste vriendin Sophia van Zon, weduwe, Gerrit Willis 152e brief de heer Hendrik Edeling aan uw vrouw Sara Burghardt mijn teder beminden uw herstelling heeft mij mijn gezondheid weder gegeven nu lacht er hoop mij aan ik ben u meer dan een vriend het accès het welk mijn vader bij uw volgt gevraagd en gunstig verkregen heeft heb jij insgelijks goed gekuurd alle onze vrienden juichen in mijn keuze alle spreken zij bij u in mijn voordeel vergeven de grootheid mijn liefde mijn ongeduld ach mijn burgerhardt zou ik u beminden zou ik uw waarde kennen indien ik met meer coolheid mijn gelukkige dag kon in het gemoed zien wat mijn liefde doet u aarselen en daarvoor erkend gij mij dan kon gij u immers gerust in mijn macht begeven een macht die niets anders bedoeld of kan bedoelen dan u te beveiligen voor zo velige varen als u op deze wereld kunnen omringen verre zij het van mij te denken dat ik volmaakt genoeg ben om uw alto's en te alle tijden zo gelukkig te maken als gij verdient te zijn maar hierop kunt gij u verlaten dat ik geen van die lastige gebreken heb die ene kiezen vrouwen echt lastig maken ik ben nu 26 jaar tijd gehad om te denken aan de gewichtigste aller verbindenissen, aan het huwelijk mijn hart zeiden mij alto's dat het voor mij of een pandisch of een jammerpool zijn zouden verrukkelijk of ondraaglijk ik heb nooit omgang gehad dan met braven meisjes ik heb alto's seks met achting beschouwd maar ik heb nooit een juffer ontmoet die ik genoeg onderscheiden kon om met haar anders dan als een vriend om te gaan gij, mijn erwaardste zei het die mij de liefde heb leren kennen 1 opslag uur ogen dronkt tot in het binnenst van mijn hart en ik voelde dat ik vatbaar was voor aandoeningen die bij mij in haar eigen bekleedselslagen ingewikkeld het was of mijn wezen zich uitbreiden alles gaf mij zeker waarde die ik nooit had opgemerkt indien ik om wat reden ook mijn liefde voor u had moeten tegengaan dan zouden zeker reden en godsdienst mij buitengemen ondersteuning hebben moeten verlenen en mogelijk zou mijn ziel onder de strijd zijn bezweken ik spreek oprecht, ik acht uur te hoog om u te vleien gij zei het zowel mijn achterwaardige vriendin als de bekoorste mijn zinnen hoe kon ik in zulke ene jeugd die zo levend was als het licht bij een vernuft dat auto's uitschitterde bij zoveel trek tot publieke vermaken toch zoveel gezond oordeel zoveel neiging tot ware ernst zovele allerzuiveste deugd gewacht hebben hoe kon ik mij vleien dat zulke levenig meisje mij ooit met onderscheiding zien zo alles overtreft mijn wensen oh mijn engel en ben ik het die u het liefst in de wereld is wens gij mij gelukkig te maken waarom stelt gij mijn dag nog zoverre gij wilde mij iets zeggen gij zeiden mij niets gij hield mijn hand in de uur uur tranen vloeiden, ik onderroerde ik bad, ik smeekte oh gij kost het mij niet zeggen wat mijn liefde kunt gij mij uw een vriend, uw eigen edeling wist gij hoe dit denk wilt mij bedroefd heb gij verdriet dat gij voor mij verbergt stort u hard voor mij uit uw edeling heeft geen stug karakter mijn en ziel leidt met de ongelukkige totdat ik hem geholpen heb ik zoek geen mannelijke meerderheid in ongevoelig te zijn voor de zachte kwellingen die men niemand dan een vriend toe betrouwt meld mij het gij nu bedroefd indien gij mij tonen wilt van dit gezicht te hebben mijn lieve broeder is gearriveerd hij verlangt sterk om haar te zien die ik boven alles beminn ik vleien mij dat hij u zal behagen zijn hart is nog beter dan zijn bevallig voorkomen hij is mijn boezenfriend aan hem heb ik alles toe betrouwt morgen zal ik hem u aanbieden dan hoop ik uw mondeling te zeggen hoe zeer ik ben, nee dat is onuitsprekelijk uur, u met tederheid beminnende en hoogachtende ha, edeling 153 de brief muur vrouw Sarah Burgerhardt aan de heer Hendrik edeling mijn waarde edeling berouw hebben omdat ik met welberadenheid en op de inspraak van mijn hart u gezegd heb dat ik u beminn zijt geen vatbar verzulke ongereemdheden nee mijn beste ik beschouw u in een waarlicht gijzijdt beminnelijk maar gijzijdt ook groot gijzijdt een man zoals ik mij althoos ideaal heb voorgesteld en iemand wiens verdienst te gelijk stonden tochtig je heel buiten uw toon vielen zou ik nimmer voor mijn vriend en leidsman op de leefsweg gekozen hebben indien ik gelukkig kan worden in het huwelijk dan moet het zijn met een man van uw bedaard, ernstig en tevens minzaam karakter ik begreep wel dat ik het meisje niet was die plechtig zou kunnen beloven mijn wettige man te heren en te vrezen indien mijn wettige man een onze opgepronkte slechthoofjes waard een onze snoevertjes die zich wel heel veel op hun waardigheid boven die daar vrouwen liet voorstaan daar was voor mij niet aan te denken omdat ik zelf geen gekkskap zouden willen misleiden een heilig voornam nooit iets te beloven, het geen ik wel zag dat buiten mijn bereik was ik vreesde dat niets mij de uitvoering van deze mijne plicht zouden kunnen mogelijk maken dan de bewustheid dat mijn man wijzer en beter was dan ik nu nog ben het is een zeer ongevallig geschilderij waarin de vrouw niet alleen groter en forser is maar ook waarlijk meer verstand dat heeft dan haar heren meester het vrouwelijk karakter is zo onderscheiden van het mannelijke als in de schone vrouw van een schoonman ik dacht al verder waarom zou ik voor u iets verbergen dat jij nu wel weet hemocht zal ik het kunnen verantwoorden als ik een man die geen meerderheid van verstand boven mij heeft aan het hoofdplaats van een klein huisgezin om het wel op te voeden een man die ik waarlijk nog zelf een preceptor zou hebben mogen geven terwijl ik zelf niet genoeg wist mijn besluitenloosheid zoals mijn een moedelijke vriendin dit noemt ontstaat test niet uit bezwaarnissen aan uw kant nee mijn vriend gezelt althoos die edel moedige neiging tot wel doen die beridineerden zucht tot het geen recht is, behouden die de grondslag uurs karakters uitmaken een brave zoon belooft een goed man ik geloof zeer zeker dat jij uw onbetwistbaar gezag als man nooit zult gebruiken dan ten beste ene vrouw die al haar geluk, al haar veiligheid aan u toe betrouwt die u uitachting zowel uit voorkeuze ten echtgenoot verkist zonder dat u rijkdom bij haar in het allerminste in aanmerking komt wat dan, vraagt hij mij met ene bekommende liefde die mij doet zien hoe zeer hij verlangt te mijnen te zijn oh mijn waarde edeling ik ben zeer onvoorzichtig geweest laat mij de tijd om u te overtuigen dat ik genezen ben van mijn al te grote neiging voor uithuisige vermaken dat de kring is afgelopen en dat ik nog heb om mijzelf van zeer veel het waazheden te verbeteren voor ik nog enig en alleen om mij naar u te schrikken daarvan schijnen af te zien er legt mij iets op het hart kan ik u dit zeggen maar ik loop mogelijk vervaard om u dan minder dierbaar te worden ik wil u echt er niet verbergen kon ik maar besluiten om het u mede te delen oh die snode erg kan ik zonder afgrijzen en zulke deugen niet nog denken moet ik mijzelf niet veroordeel omdat het mij naar onbedachtheid hem stout genoeg maakt om mij zo verre gaande te beledigen hij die mij zal oordelen weet dat ik met de zorgenloosheid van een kind dat het kwaad er niet vreesd omdat het dit niet kent in deze ongevallige staat gebracht ben ongevallige staat zeker, het is zo want is mijn droevig berouw over het gebeurden hoe onschuldig ik ook ben niet te bewijst dat ik niet zo gehandeld heb als ik had behoor het te handelen en zal een edeling ene vrouw krijgen dat de schijn des kwaads niet heeft weten te wachten dring mij des niet eerst moet ik alles weten eerst moet ik tonen dat mijn betuigenissen de gevolgen zijn mijn eigen reden voor dit zo is kan ik uw vrouw niet worden toen ik deze begon hoopte ik in staat te zijn u alles te schrijven de moed ontvalt mij mogelijk zal het mondeling beter gaan ik ben met liefde en achting uw vriendin Sarah Burgerhart 154 de brief een handelijke edeling aan m'n vrouw Sarah Burgerhart mijn zilsbeminde Burgerhart spaar uzelf de ontroering die een verhaal zouden verzellen dat jij mij doen wilt ik weet alles, ik heb uw verhaal gelezen en dit zelf, zoals zeer natuurlijk was, moest mijn achting zowel als mijn liefde voor u vermeerderen oh mijn best ik was aan uw huis toen het geval voorviel ik heb alles geleden wat liefde, vrees, droefheid, gramschap een hart dat bemint immer kunnen doen leiden nooit mijn liefde zouden ik u gezegd hebben dat alles mij bekend was ik zou de uw kiesheid zo graag in gearbiedigd hebben wel overtuigd dat men u niet moest toerekenen uitgene snode, lichtmis durven te ondernemen evenwel nu jij wilt dat ik het weten zouden kon ik u niet onkundig laten van iets dat u onbekend was ik weet alles mijn liefde maar bedroef mij niet door mij te verdenken van een onbillijkheid die ik mijzelf nooit zouden kunnen vergeven om u zelfs wil mijn waardste maken wij een diep geheim van het gebeurde niemand dan mevrouw je vrouw letje, ik en Frits weet er iets van en ik geloof dat jij de wette en vriendschap niet overtreed indien ga uw vriendin Willis zelf daarvan onkundig laat om u zelfs wil, mijn hartje ik er halen het niet om mij ik versmadde de zotte vooroordelen van allerlei slag van gepuipel waar het ook geplaatst is ik zou roemen in mijn keuze en tegen in de hand uit de arm deze ontdeugende mens verlosst maar de heer Blancaart zou en dit verdient ook overweging zulke schelmstuk niet ongestraft willen laten en wat is er aan te doen geloof mij, niets ter wereld geven wij dest der kwaad sprekendheid geen stoffen tot hatelijke vertellingen en vergeet dat er ooit zo een booswicht bestond vertraag nu mijn gelukkige dag niet langer ik ontvang u als het dierbaars geschenk ter godheid, maak hem gelukkig dus geheel uw eigen Hendrik Edeling 155e brief, m'n vrouw Anna Willis aan de eeuwenwaardige heer B.