Camera Obscura | Nicolaas Beets | Single Author Collections | Audio Book | Dutch | 6/13
De familie Keggen, kennismaking met mensen en dieren laatste deel, uit camera op skeura. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen behoren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden of vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Camera op skeura van Hildebrand. De familie Keggen, kennismaking met mensen en dieren vervolg. Er traiden twee mooie jongens binnen, de één van negen en de andere van tien jaren. De ondeug zag hen uit de brutale zwarte kijkers. En zij waren er, helaas, niet lelijk om. Zij droegen blauw lakendse pakjes met tarlozen van goede knopen over de schouders. Breed omgeslagen en breed geplooide baptistenhoudskragen, geen das en lageschoenen met witkoosjes. Daarna kwam een meisje van zeven jaar met lange zwarte haaflechten en bloedrode strikken op den rug. Een jongen van vijf, in een schotspond blusetje, weder een meisje van een jaar of drie, met blootte voetjes en gekleurde laarsjes en eindrik op den arm en amen, in kind dat niets meer aan had dan het witte jurkje dat men zag, en het witte hampje dat men niet zag. Verontrust u niet, lieve hondse moeders. Het schaap zag er volmaakt gezond uit, met een gouden rammelaar in de ene hand en een koerstbrood in de andere. Nu heb je ze allemaal gezien, ripapaar, de kleinste van den arm der mindernemende en op zijn schouderszettende, waarop het kind allerliefst schaterde van lachen en met de blootte beentjes prachterde en trappelde, dat het in lust was om aan te zien. Ik heb er elf gehad, William, die je gekend hebt, Horiët, die je gezien hebt. Nu is er een hele gaping, eerd kreeg mijn vrouw in misgraan en daarop in doodkind, de vierde is tien jaar uitgeworden en toen aan de koers bezwegen. Nu komen de jongens, hier heb je Rob en daar heb je Adam, mijn petenkind, die zijn allebei nog ondeugender dan hun vader, toen hij zo klein was, tussen hem en dit meisje is er weer eentje dood. Dat werd door een beest van inegeren vergeven op zijn anderhalf jaar. Dit meisje heet Hannah, naar mijn vrouw. Dat is een mooi klein ding, is het niet? En die kleine jongen heet Jan, niet waarboer? Hier hebben we een sofietje en een kleinje heet Kitty.  Na deze optelling van zijn kinderen schonken ze allen in glas Malaga in en liet zelfs de kleine Kitty daarvan proeven, die in lelijk gezicht zetten, in uitwerksel dat een oorsprong van haar leven zeer vrolijk maakte. Mama speelde met een kruileboel van Rob en Rob met een staart van Azor. Adam prikte zijn zuster Hannah zachtkens met een spelt in de nek en buitelde daarop na de kakken toe, die zichtbaar bang voor hem was. Jan en Sophie begonnen in twischeding de zaken van het hazenwindje Mimim. De heer kijk er als een jongse spruit weer aan de min over. Zee zo minnen, zei hij, neem maar weer naar de kinderkamer. Fort jongens, veel plezier. En de gehele stoet verdrong zich lachende en juigende in de deur, en stofhenen. Als je nu eens weten wilt waar je slaapt, onsterfelijke hervatten herkijken, die deze naam voor mij gekozen scheen te hebben, ga dan mee als je wilt, dan kan je meteen de bibliotheek zien. Hij bracht mij naar een achterbovenkamer, die op de tuin uit zag. Nog nooit zo ik te midden van zoveel wilden heb ik geslapen. En lid de aans in Canapé, in Cherslong, daarin boven, in Pendule, in Psyche, in Wastafel van Zatijnhout, met tot de gerinkste benoedigheden voor het toilet meer dan voorzien. Je bent niet bang voor dat wapentuig daar in den hoek. Zee de heer kijk er na een paar indiaanse bogen en in doezijn wie weet hoe vergiftige pijlen wijzenden. Hier is de schel. Als je wat nodig hebt, dan rammel je maar dat het huis dreunt. Wij gingen daarop naar de bibliotheek, waarin lustig vuur brandde, en een schat van voyage pieteresque en hedendaagste literatuur op de keurigste wijze gebonden bijeen was. Hier ga je nu maar heen als je je verveelt. Die sofa is nog al makkelijk. In deze laden zijn platen. Al wat je hier ziet is meestal in Engeland gekocht en nu completeert Henriette zowat. Ik kan me met die snorre pijperij niet altijd ophouden. Henriette heeft twee jaar te Arnhem school gelegen, maar toen zij weer in het land gekomen en hebben haar thuisgehaald. Ze was te groot en ze moet nu zelf maar verder hasperen. Engels kont al. En als je in twee jaren geen Frans kunt leren, dan leer je nu. Dat lange schoolgaan, allemaal gekheid. Ik laat geen van mijn kinderen meer schoolgaan.  Ze krijgen patente, meesters en huis. Goeveners en Goevenantes wil ik niet onder mijn ogen zien. En wat de meisjes betreft, mijn vrouw verstaat geen woord Frans en toch heeft ze elf kinderen gehad, weet je? Zie je die opgezette tegen? Die heb ik zelf op mijn suikerplantage geschoten. De deug niet had al drie mal in kalf komen weghalen. Wij gingen verder en in den tijd van een half uur had de heer Keggen met al de kamers van het gehele huis, den tuin, den stal en het koetshuis laten zien. Alles onder even, drukke en schudtrige gesprekken veruit heb mij meer en meer bleek dat de heer Jan Adem Keggen zeer ingenomen was met zijn rijdom. Zijn kinderen en zichzelfen. Hij is geen haar volkomen van overtuigd te zijn dat hij een onuitputtelijk vertuin had en dat hij een perfecte goeie kerel was. Tienmaal beter dan alle mogelijke grote hansen en adelijke heren en volkomen gerechtigd om alle weeldse zorgen en wel voegelijkheden met zijn lievelingsuitroep af te doen. Allermaal gekheid. Toen wij alles gezien hadden wachten mevrouw ons in de eetzaal. Horiëtte verscheen er in een Japan van blauwe zijden die aan niet volkomen zo goed stond als haar wit negligee. Ik had de eer tussen haar en mevrouw haar moeder te worden geplaatst. Meneer zat over mij en de kinderen schade zich naar goedvinden. Bij het couvert van de oudsten die trouwens oog al tien jaren touwde stond in Kerafwein zo goed als bij het menen. Aan het eind ter tafel stond nog instoe ledig en toen wij al een gezeten waren kwam er in kleine maagre vrouw binnen nog veel bruiner dan mevrouw keggen. Zij kon omstreek 60 jaar ooit zijn als enige tevoorschijn komende grijze haren deed een vermoeden. Vouds haar droeg zij niet. Zij was in het zwart gekleed met droeg één omgespelde neusdoek van hoog, rode, oost in die zezijde. Achter haar ging een schone lange hond die zodra zij plaatsgenomen had zich bij haar stoel nederzetten en zijn kop in haar school leid waar zij haar bruine hand op rusten deed. Er was iets indrukmakens in deze verscheiding schoon niemand acht op de binnenkomende sloeg. Men noemde haar groot mama doch ik twijfelde soms of dit niet maar een aanwas haar in scherz gegeven.  Zijzelf is prak weinig en enigstens gebroken maar eenmaal zag ik haar veel beduidend dat hoofdschudden toen de heer Kegge vertelde dat hij een koop van dat nieuwe rijtuig maar gesloten had en dat zij nu voortaan nog makkelijker naar de kerk zou rijden. Kom, kom, wie bij toen, geen hoofdschuddingen dat is allemaal gekheid het zal het mooiste rijtuig van de stad zijn en de grote hondzen en aardelke heren kunnen er in punt aan zuigen. Ik heb zin om haar een wapen op te laten schilderen met een gouden keg. Op een zilveren veld en een grote planterskroon er bovenop van suikerriek en koffieboenen. Ik zou er maar je a k op laten zetten zei de oude dame droogjes je kunt immers de letters met net zoveel kroon maken als je maar wilt. Ik beschrijf u het diner en iets met al zijn opscherpende tomaat en andere sosen, cayenne, soja, kruidag als zijn, atjabambo, Engelse pikkels en wat die smerzij. Nog zal het wagen u in denkbeeld te geven van de portwijn van de herkijken die hij door een extra extra gelegenheid had maar die dan ook zo was dat de herkijken verkladen in zeven reeks daardoor te willen zijn als men hem ooit als men hem ergens anders dan misschien bij de koning van Engeland zo drinken zou. Mevrouw had veel en Horiëtte weinig maar men moet bedenken dat de laatste oneindig meer sprak. Ook regelde zij de tafel en droeg zorg dat men de gerechten in behoorlijke orde nuttigde. Niet tegenstaande haar papa zich daar wel eens tegen bezondigde en dan meteen alle malgekkijkheid de voortverschoende. De hazenwintjes van mevrouw waren allerbescheiderlijk stil omdat zij ontzag hadden voor de lange hond de oude dame maar de kinderen die vrij werden opgevoed maakten in vreesdrukke drukte. Na de eten boten zwarte knechten koffie aan en moest ik in schotseliekeur proeven die als vuur in de keel was. De oude dame was na de afloop van een diner daar stond opgestaan en vertrokken gevolg van haar getrouwen hond. De kinderen waren in de etenzaal gebleven waar de kleine Hannah, de kompot met morellen tot zich trok en daaruit terwijl het gezelschapsgeide zichzelf en haar broodjes nog eens bedienden. Op mama's vriendelijk verzoek zich aan deze verquikking niet verder te buiten te gaan niets antwoordende dan dat het zo lekker was.  Je zult niet kwark nemen dat ik eens naar de bibliotheek ga, zei de heer Keggen. Dit is mijn studieuurtje. En met een weinig bedwongen geef er liet hij de kamer. Mijn vrouwen zetten zich in een gemakkelijke houding op de sofa neerder. Weer op een bonten zijden zakdoek over haar hoofd en bereiden zich insgelijks tot de siesta. De schone brunette en ik bleven dus zo goed als alleen in de schemering. Slechts verhelden door de grullige vlammen van het lustig brandend kolenvuur. Zij zetten zich in een vensterbank neerder en betuigden er zich in te verheugen dat zij na de eten aangenaam gezelschap had. Dit was allerlies. Maar ik maakte aan dat in eenzaam schemauurtje ook zijn waarde heeft. Zij hield er niet van. Zij hield van veel licht, veel discourse, veel mensen en helaas voelde zij er bij. Er is hier volstrek geen conversatie. Ik verwonderde mij over het verschijntsel van in stad met zoveel duizend inwoners zonder enige conversatie. Ach, antwoorden hoorjetten, men moet denken, de mensen zijn hier verschrikkelijk stijf. Het zijn allemaal koterigen waar men niemand in opneemt. Daar zijn nog wel families genoeg die gaan met ons zo'n omgaan. Maar die konfiniëren ons weer minder. Ik begreep zoet in toestand voorkomen. Er zijn in iedere stad huisgezinnen die volstrekt niet georienteerd zijn in hun eigen plaats en stand. Familien zonder familie die de neus optrekken voor de invoordigen. De deftige burger winst vader en grootvader ook invoordigen en deftige burgers zwaren, maar verbaasdaan dat de eerste kringen hen niet met open armen ontvangen.  Lieve mensen, van waar komt u deze laat dunkendheid? Moeten dan, mevrouw, omdat u echt genoot in amt bekleed, dat hem tot het waterpas van zes zeven grote heren in de stad opvoert, de zes zeven vrouwen die er grote heren tot stond vergeten, dat uw geboorte burgerlijk, uw afkomst burgerlijk, uw toon burgerlijk is, of bevreemt het uw rijke koopmanschade dat de hoogste kringen niet tot u zijn toegenadert, namaten uw echt vriend langzame hand in grote huizen gaan bewonen, zijn bediende in lieverij heeft gestoken, meer paarden en misschien wel in heerlijkheid heeft gekocht, moet dan, mevrouw, omdat uw vader met etterlijke tonne groots uit oost of west terugkwam en den achtbaarsten Patricia, den beste Edelman, naar de ogen steekt door uitdrukke pravertoning, die achtbare Patricia, die door luchtige Edelman al de uwen tot stond te handrijken en u tot gade voor zijn zoon begeren, weet hij dan niet dat indiende kringen welke gij zo verlangend zijn binnen te treden, zich voor uw openden gij in gestaardige angst zou het verkeeren voor ene toespeling op uw zware afkomst, ene hadelijkheid op uw aangewijde rang. Zou het niet veel beter zijn indien gij u rustig aansloot en dat stand wat toegij behoort, die even goed is als in hogere en waarin gij zou het worden geëerd en ontzien. Moest gij niet veel liever de eerste onder de burger dan de laatste die bij gedogen toegelatenen onder de groote zijn? Waarlijk, ik begrijp hun terughoudendheid beter dan uwe eersucht. Zij zijn voorkomen tevreden met het verkeer onder huns gelijken. Zij schromen avances te doen die hun na de hand zuidend kunnen beroven. De mevrouwen vrezen dat zij nu en dan voor Alcanda over haar nieuwe kennissen zuiden hebben te blozen indien zij u en amissie namen gij verriet eens uw nevelingschap of voorkomen misplaats zijn in de kasten waarin gij waart toegelaten zonder in haarige heimenissen te zijn ingeleed. Of korter nog, zij zien niet in waarom zij dus u in haar een omgang zouden opnemen. Maar gij zelfe die gedurig u tenen staat om in haar vensters te kijken en het af te zien hoe zij haar huis troferen, haar disarrangeren en haar bediende raceren.  Gij die haar plaagt en tart door u het verlet kospader te maken dan het haren die er beurt elinks de nabooting, de parodie en de g'charge van uitstoot die terwijl gij over een onkristelijke hoogmoed de grote dames klaagt die de deur sluiten voor ene familie die niet tot haar een stand behoort uw eigen deur op het nachtslot goot voor familien die wel tot uw stand behooren. Ik weet niet hoe het komt dat gij deze dwaarze eersucht niet lang hebt afgeschut. 