Camera Obscura | Nicolaas Beets | Single Author Collections | Book | Dutch | 4/13
Het zijgij in de laatste jaren uw knieën en voeten nog hebt kunnen zien of dat gelukkige punt van zelfbeschouwing er iets lang hebt moeten opgeven. Wie ter wereld met uw ambompoin, uw presentie, uw corpulentie spotten mogen in hildebrandsboezem klopt voor u een medeleidend hart. Onder de gezette personen der nieuwe tijden verdiende, schoon niet een eerste, maar toch ook een plaats, de heer Meester Hendrik Johannes Bruijs, een dier bevoorrechten wie het nooit gebeuren mag een heel oude kennis te ontmoeten, zonder dat het eerste woord tot hen is, wat ben je dik geworden? Terwijl een eagelijk die in 14 dagen het geluk niet gehad heeft hun aangezichten aanschouwen, hun verklaart dat zij alweerdikker geworden zijn. Eén diergelukkige die in duizend wenken van hun bloedverwandte, vrienden en vooral van hun arts, duidelijk bemerkte dat zij onder de sterke verdenking leven van aan en beroerd te zullen sterven en die met dat al door een gestel genoopt worden al datgene te doen, te eten en te drinken, wat volstrekt schadelijk is, dikker maakt, opstijging veroorzaakt en het bloed op alle mogelijke wijze aanzet. Eén diergelukkige die, zo zei het des zomers warm hebben door zwaarlijvigheid, het winter en zomer warm hebben door drift op vliegendheid en agitatie. De heer Mr. Hendrik Johannes Bruis bewoog zich op boven beschreven brandend hete vrijdag-achtermiddag omstreeks klokken vijf uur langs één der straten van de stad die ik niet genoemd heb en Zulkes, de hitte des dag en zijn postuur in aanmerking genomen veel te snel. Hij hield in de ene hand zijn hoed en in de andere zijn gele zijde zakdoek en zijn bamboes met rond de ivoren knop met welke knop hij zich verschijde malen in schutterige beweging tegen het hoofd stied als hij de zakdoek gebruiken wilde. Achter hem aan huppelde een kleine straatjonger die smans overjas aan de arm en zijn verlies in de hand droeg zonder hoed of pet op het hoofd met een blauw buis met een zwarte lap in de ene en een grijze in de andere ellenboog en waarvan de eerste knoop, een zwart benen, werd vastgehouden door het vierde knoopschat, terwijl de tweede, een geel koperen, die op de plaats van de vierde stond door het zesde werd bedwongen.  Hij was zo gelukkig in deze warme zomer tijd geen kouzen te dragen als aan de ingang zijn klompen en nog daar en boven hier en daar merkbaar was. Nu, waar is het nu jongen, waar is het nu? vroeg de heer meester Hendrik Johannes Bruys ongeduldig. Dat eerste huis met een platte stoepie, antwoordde de jongen, de tweede deur voorbij de spekslagen, naast het huis daar die spiegeltjes uitsteken. Goed, goed, goed, zei de heer meester H.J. Bruys. De spekslaag en de spiegeltjes waren achter de rug en de dikke man stond op de stoep van Dr. Delu. Zijn academievriend, die hij zeed dat zijn huwelijk niet gezien had, want de heer Bruys woonde in een overijsselstadje waar hij meester in de rechten, maar geen advocaat, echtgenoot, maar geen vader, lid van de raad en koopman was. Hij moest in Rotterdam wezen en had een omweg gemaakt om op deze hete achtermiddag zijn vriend Dr. Delu, dienstvrouw en dienstkinderen te zien. Hij trok daarom haastig aan de schel, greep zijn verlies en nam zijn jas over de eigen arm. Daar, mannetje, maak nou maar dat je wegkomt. De jongen kwam weg en wel op een draf. Juist niet omdat het zo warm, maar omdat hij een jongen was en een aardige fotje had gekregen dan wij verwacht had, waar daar een boven zijn vader niet van wist. In een oogblik was hij de lange straat al uit en stond, denk ik, hier of daar zich de vergasten aan een komkommer in zuur, een maaltje klapbessen of enige andere straatjongenslekkernij waarvoor mijn fatsoenlijke kinderen nooit vroegtijdig genoeg afkeer kan inboezemen. Intussen ging Dr. Delu's deur nog in lang niet open en zag zich de heer Bruis genootzaak nogmaals aan de schel te trekken. De schel ging deugdelijk over en gaf blijke van een zeer helklinkende specie te zijn, maar de heer Bruis merkte geen enkel geluid binnen de woning van zijn vriend dat zij de geluid beantwoorden. Na nog enige malen zijn voorhoofd afgeveegd en met een stok op de stoep getipperd te hebben schelde hij ten derde malen en begon tevens door de smallen vanachterig tralide raampjes die ter wederzijde in de post van de deur waren in het voorhuis te turen. Hij zag niets dan de slinger van een grote groene pendule, een guiridon met een lijtje erop en een blauwe katoenenparaplie.  Daarop keek hij ook over de gordijntje van de zijdkamer, dat even wel moeilijker was, daar hij door de vranje van de trekgordijnen heen moest zien. Hij zag in de ene kamer duidelijk een inktkoker met twee lange schrijfpennen op tafel staan en in de andere een mansportret. Maar nog de pendule, nog de guiridon, nog de inktkoker, nog zelfs het mansportret konden de heer meester Hendrik Johannes Bruijs de deur ontsluiten. De heer Bruijs was ondertussen nog warmer dan warm geworden, waar zijn ongeduld en de jas over de arm niet weinig aan toe brachten. Hij schelde dus voor de vierde keer en nu zo luidend dat de juffrouw naast de deur, die in haar spiegel die keek en hem al lang gezien had, er aaklijk van wegd. Haar nijwerk van haar knie los speelde, zijn moederde de uitvinding van schroeven ploms en spanmeriemen niet aan, een bovendeur open deed en aan de heer Bruijs verklaarde dat er niemand in was. De dokter ook niet, nee meneer, mevrouw ook niet, nee meneer, ik zeg je omers dat ze er allemaal op uitzijn, waar zijn ze dan naartoe? Dat weet ik niet meneer, ze zijn allemaal uit en de meid is alleen thuis. Waarom doet dan de meid niet open? Wel, omdat ze er niet in is meneer, en je zegt ze is thuis. Ja, maar daarom kan ze er wel niet in zijn, zei de juffrouw, sloot haar bovendeur en zulks met te meer haast omdat haar witte poes zich juist gereed maakte over de onderdito te springen en liet de heer Bruijs alleen om in dinerwilde instilte te gissen naar het verschil der termen thuis en d'r in. Hij zou in diner geduld toe had gehad, begrepen hebben dat thuis te zijn een plicht was, der meid door de familie Delieu opgelegd, waarvan d'r in te zijn, naar haar eigen uitlegging, slechts een klein gedeelte uitmaakte. Om dit op te helderen kwam er een stem uit een schoenlapper spotthuis aan de overkant. Ze bennen in de toyn, riep de stem, en de meid is om een borstkap, daar komt ze al aan.  Het woordelijke al had in deze vol zin, naar het oordeel van de heer Bruijs, gevoegelijk kunnen gemist worden, maar werkelijk zag hij een niet-onaardig meid aankomen met een grote sleutel in de hand en zo gauw als zij zonder in de draf te vervallen gaan kon, zij kwam de stoep op, schoot zijn edelen voorbij, sloot met voorbeeldeloze gezwindheid de deur open en stond voor hem op de vloermad. Wou u me heer gesproken hebben? Vroeg de meid. Ja, mijn heer schijnt niet thuis te zijn. Nee, me heer, me heer, en mevrouw, en de juffrouw, en de jongen heer, en al de kinderen zijn buiten, en ik ben maar alleen thuis om op de boodschappen te passen. Nu, de heer Bruijs had gelegenheid gehad, om zich gedurende een groot kwartier te verlustigen in de nauw gezetheid, waarmee deze doktersmeid die intussen een langdure gesprek gevoerd had met de dochter van een fruitvrouw die uit naaien ging en voor een opgeschove raam zat, zich van deze haar geplicht kwijt. Hij had even wel te veel haast om verwijten te doen. Waar is buiten? vroeg hij. Is het ver? Waar is het? In de meester Jorislaan, antwoordde de meid. In de meester Moorislaan, zei Bruijs met de alleruitigste verachting. Wat weet ik van de meester Moorislaan? Daar was, naast het gevoelen de meid, meer aanmatiging in de houding en de toon van de heer Bruijs dan aan haar knap gezicht behoorde te beurt te vallen. Zij was dus billijk geraakt. Ik kan het niet helpen dat u het niet weet, zei de meid droogweg en maakte een beweging met het slot alsof de heer Bruijs nu wel heen had kunnen gaan. De heer Bruijs veranderde van toon. Hoor is meisje, ik kom hier per dilugensen express om de dokter en de familie te zien. Als het nu niet te ver is, wil ik naar buiten wandelen. Kan je het me niet beduiden? Hij keek smachtend te straat door of er ook nog een jongen was die hem der waarts brengen kon, maar niemand deed zich op. De meid verwaardigde zich intussen de vereisde inlichting te geven en de heer meester Haanje Bruijs trok naar het buiten van dokter Deliu. Toen hij in huis of wat verder was, bemerkte hij pas dat hij zijn jas nog over de arm en zijn verlies nog in de hand troeg.  Hij kwam dus terug, schelde nog eens aan, om een en ander aan de meid te bewaren te geven, maar Grietje was waarschijnlijk alweer bij haar vriendin en de heer Bruijs zag zich genootzaakt op die brandendheten vrijdagachtermiddag, zijn overjas en Valise zelf te torsen, met het sterkig voornemen om, zodat hij ooit zover komen mocht van dokter Deliu te zien, zich bij hem over zijn meid te beklagen. Tot Sman's geluk was de stad, die ik nog altijd niet genoemd heb, niet groot en de heer Bruijs merkte spoedig genoeg de poort die hij uit moest of schone bestijgen en niet minder het afdalen van twee aanmerkelijk hoge bruggen hem vrij wat geknood had. Aan de poort gekomen had hij de gelukkige inval zijn jas en valise aan de zorg van een komis toe te vertrouwen. Hij trat daartoe het komisenhuisje binnen, maar er was niemand in. Daar hij eventueel een persoon met een grijze jas bemerkte die aan de overkant van de singel stond te hengelen en een vrij komisachtig uitzag, het legde hij zijn goed maar neer en zich daarop tot de vis verwende de, die inderdaad een komis was, liet hij zich meteen van deze nog eens omtrend de lichting van de meeste moereslaan onderrichten. Ik zou hem onrecht doen in die nikszijde dat de heer Bruijs de onderrichtingen van Grietje vergeten had, vermit zij er in zijn drift weinig naar had geluisterd. Hij moest eerst een eindweg de singel op, dan een laan in, dan rechtsomslaan totdat hij aan zo'n witpaaltje kwam, dan weer links en dan weer rechtsom en dan was hij in de meeste johreslaan. En het buiten van Dr. Delu, daar heb ik nog nooit van gehoord, zei de komis, maar er zijn veel tuinen in. Hoe heet het? Veldzicht. Veldzicht, zei de komis, die verlangde van de heer Bruijs af te komen, daar hij aan zijn dobber meenden te merken dat hij beet kreeg. Nee, meneer, die is mij onbekend. De heer Bruijs wandelde op. De singel bracht hem een weinig tot zichzelf, want er stonden aan weerzijde hoge bomen, maar die zaligheid was spoedig uit vermit ze stad in een ogenblik van geldverlegenheid voor een illuminatie op Schoonings verjaardag een grote partij bomen had doen vallen, in wie er plaat zich nu, op naam van jonge platzoen, enige dunne twijgjes vertonen om het andere versgroeid.  Hij was dus weder dood af, toen hij tussen twee zwarte schuttingen in, en een smalle laan zag die hij meenden te moeten ingaan. Het was eenzaam in Nilaan, niets dan schuttingen waar bomen bovenuit staken, niets dan tuinduren met opschriften en nummers. Een enkel mos sprong er rond. De heer Bruijs wandelde voort met zijn hoed in de ene en met zijn stok en zakdoek in de andere hand, gelijk in de Stratendagstad, maar nu altijd een weinigje schuin rechts in zijn houding vanwege zijn vuren gebegeerd om naar de aanwijzing van de commis rechtsom te slaan. De gelegenheid deed zich er echt er niet op, en de heer Bruijs stond eindelijk vlak voor een vrijbreed water en vlak naast een vuilnishoop met vele bloemkoolstruiken, saladebladeren, potscherven, verlepte ruikers en doornappels die, midden in de verrotting bloeiende, hun bedwelmende geur in de lucht verspreiden. Het was blijkbaar dat de heer Bruijs de verkeerde laan had ingeslagen, en hoewel de vuilnishoop onaangenaam was, deed toch de nabijheid van het water hem zoveel genoegen dat hij besloot daar een ogenblik uit te rusten, alvorens hij ter rug keerde. Hij zette zich tot het einde zo dicht mogelijk aan de waterkant neder en met zijn zakloekwaarende en met zijn reden zijn ongeduld afkoelende, slaagde hij er vrijwel in zich een weinigje tot kalmte te brengen. Rechts en links langs de overkijkende bemerkte hij aan zijn linkerhand op enige afstand een vierkante zeeggroene koepel waarin zich enige mensen bewogen en hoewel hij ze niet kon onderscheiden, was het alsof het hem ingegeven werd dat dit het veldzicht van zijn vriend de dokter wezen moest. En dat het die naam dragen kon bewezen het vergezicht aan de overkant van de vaart, want het was wijnland links en rechts, ver en wijd tot aan de blauwe horizon. Niets dan groen en geel en zonnig wijnland. De heer Bruijs nam de wandelstaf wederop, ging de laan terug en was weder op de singel. Welder had reed zich een andere laan aan hem voor die hij echt al goed vond eer hij ze eentrad ins af te gluren. Hij zag dan ook dat er spoede gelegenheid zou zijn rechtsom te slaan en dit gedaan hebben was hij ook al heel gauw bij het witte paaltje. Toen ging hij links en toen weer rechts en hij was naar alle gedachten in de Meester Mooreslaan.  Voor een tuinoor die aanstond, zat een klein kind met een zwart jurkje aan, een zwart mutsje met een zwart kantje erom op en een zwart gezichtje voor zich vermakende met een pompoon en verschrijdende aardappelschillen. Is dit de Meester Mooreslaan lief kind, vroeg de heer Bruijs. Het kind knikte van ja. Waar is hier ergens veldzicht? Het kind zijn niets. De heer Bruijs werd moeilijk niet zo zeer op het kind, maar op de verborgenheid van veldzicht. Weet je het niet, vroeg hij, een toon of drie te hard. Het kind liet de pompoon en de aardappelschillen vallen, stond op, begon te huilen en liep de tuin in. De heer Bruijs zuchte. De meester Mooreslaan scheen zeer lang te zijn en de tuindeuren waren menigvuldig. Hij las allerlei namen, namen van ophef en grootspraak als schoonoord, welgelegen, bloemhof, vreugderrijk, namen van tevredenheid en berusting als mijn genoegen, bel tevreden, buiten rust, naïvennamen als nooit gedacht, klein maarijn, hierna beter, maar ook een aantal geografische als nabij, bijstad, zuiderhof en optische, als vaardzicht, wijzicht, landsicht, veezicht, veelzicht. Dit laatste leek in de verte al heel veel opveldzicht, maar het was toch veldzicht niet. Eindelijk waren er twee deuren, daar niets op te lezen stond, dan Q4, nummer 33 en Q4, nummer 34. Eén van die beide deuren kon veldzicht zijn. De heer Bruijs, hoe driftig ook en ongeduldig, was bescheiden. Hij ging dus nummer 33 voorbij, om niet het eerste het beste voor veldzicht aan te zien en klopte aan nummer 34. Na een poosje wachtens werd hem open gedaan door een zeer lange, statige, printachtige dame met een rouwjapon aan. Een wit kemelshaar los hangen doekje op haar schouder, een zwarte hoed die zij voor de zon zeer verover op haar neusraad gezet, een groene bril, een klein bewijs van baard op haar bovenlip en een boek in de hand. Is hier veldzicht, mevrouw, vroegde heer Bruijs. Waarom zag hij niet dat het geen mevrouw was? Nee, meneer, antwoorden de jevrouw verschikt voor een vreemde man. Misschien wel menen dat iemand was die haar bestelen wilde. Dat zeer al de naast en toe vloog de deur. Die heb Bruijs klopt aan, Q4 nummer 33. Einde van een oude kennis, hoe warm het was en hoe ver. Opgenomen door Karola Jansen, Rotterdam, WWW Karola Jansen.nl. Een oude kennis, hoe aardig het was. Uit Kamer op Skura.  Dit is een LibriVox opname. Alle LibriVox opname behoren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Julie van Walgem. Kamer op Skura, van Helde Brandt. Een oude kennis, hoe aardig het was. Jansje, daar wordt geklopt, riep een vrouwelijke stem. Ik hoor het wel, je vrouw, riep Jansje. Het was even wel meer dan waarschijnlijk dat Jansje er niet van gehoord had. Nadem aan zij allerijselijks veel plezier had met een tuinknecht die haar met water gooide. Meneer Bruijs had juist lang genoeg bij de vuilnishoop uitgerust om een liefplan van verrassing te vormen. Zodra Jansje hem de zopen deed en hem onrecht had, dat het degelijk veldzicht was, en degelijk Dr. Deelustuin, want daarin scheen de stem uit het pothuis toch maar gelijk gehad te hebben, dat het een tuin was en ging buiten, zeiden hij, goed, meidlief, wijs me dan de weg maar naar de koepel. Ik ben een oud vriend van meneer, ik wou meneer maar verrassen. Wil ik dan niet eerst gaan zeggen dat meneer er is, vroeg Jansje? Vooral niet, kind. Ga maar vooruit, wil je? De tuin was een lange smalle strook langzevaart, en welke over de heer Bruijs enige ogenblikken te voren een weinig adem geschept had. Zag alle schirkelijks groen en had niet dan zeer smalle wandelpaatjes en weerskanten met aardbijplanten omzoomd. Dieren in kwam stond billig verbaas dat het mogelijk geweest was zoveel appel- en perenbomen, zoveel aalbaas- en kruisbaasstruiken in zo'n klein bestijk bij in te dringen, en was geduregen noodzaak te bukken voor de eerste en uit de weg te gaan voor de laatste. In één woord, het was wat de steelui met vrukking een vruchtbaar lapje noemen, en waar zij onbegrijpelijk veel wil van zouden hebben, indien de buitenlui er niet dichterbij woonde, vroeger opstonden, en eerwisten dan zij wanneer ieder bijzonder hoofd geschikt zou wezen om gepluk te worden. Warmeert je vandaag meer, zei de Janche, toen men een eindje voor het gewandeld was, en zij meetelijden begon te krijgen met het heigen en blazen van de gezette heer achter haar. Ja, kind, schrikkelijk, schrikkelijk, zei Bruis, is er niemand in de tuin? De familie is op de koepel, was het antwoord, behalve je framintje die daar zit te lezen.  Janche en de heer Bruis, het slingerende paatje volgende, kwamen op dit ogenblik aan de waterkant, en werkelijk zat daar, onder een klein treuersypresje, op een smal gazonnetje, de oudste dochter van zijn vriend Delieu, op een groene tuinbank, met handschoentjes aan, een boek in de hand en een hondje aan haar voeten, buitendje te spelen, zich ergerende dat er in het laatste uur niemand aan de overkant voorbij was gegaan, en dat er geen mens in de treks uit gezeten had. Ze liet het hoofd zeer plechtig op de borst vallen, toen de heer Bruis haar groeten, maar het hondje vloog op en blafde radeloos tegen de amachtige, die het dolgraag in slag met zijn bamboes gegeven had. Dan durfde hij niet, omdat het een juffershondje was, en hij zijn vriend juist niet verrassen wilde door met de moord te beginnen. De zeegrone koepel deed zich nu wel draa op. Hij is geen vrij ruimte zijn, en had nog een klein bijkamertje met een schoorsteentje, en een vuurplaat en water op te koken, een tang, en een kastje daar niets in was. Alledees wondere begrijp Bruis reed op een afstand. De koepel zelf ging met een trapje open. Dank je meisje, zei de hij tot Jantje, toen hij op tien passen van de koepel was, en langzaam sloop hij er naartoe. Gelukkig waren de blindenvoordraamen aan de tuin kan dichtgelaten, en was de deuren niet van glas, als anders aan die kijk als het geval wel wezen wil. De heer Bruis kon dus een plan van verrassing zeer wel uitgoeren. Welke naand doen ik genoeg, zeelde hij er zich van voor. Geheel zijn hartelijk en vriendschappelijk, hoe moet schoot vol. In geen zestien jaren had hij zijn goede zwarte daan, zoals De Luw aan de academie genoemd werd gezien, en hoe zou hij hem vinden? Aan de zijde ene bemindelijke gaten, omrengt van bloeiende kinderen, ja, met grijzend haren plaats van zwart, maar met hetzelfde hardende boezem, open voor vriendschap, vreugde en gezelligheid. In de vreugd die hem deze gedachte verwekte, bemerkte hij de luide kreeten niet die in de koepel opgingen. Hij sloopt de trappen op en opende de deuren met een allervriendelijkse lach die ooit op het geblakeren de gelaad van een afgemeld dik man gerust heeft. Welk een tafereel? Het was een kwaad jongen van een jaar of zes, die geweldig schrijven en stamp voeten.  Het was een vader rood van gramschap, die was opgestaan, zich aan de tafel vascheelt met de ene hand, en met de andere geweldig dreigde. Het was een moeder wit van angst die de jongen tot bedaren zocht te brengen. Het was een grote knaap van dertien jaar met een bleek gezicht en blauwe kringen onder de ogen, die met de ellebogen op de tafel en een boek voor zich om het tafereel zou te lachen. Het was een klein meisje van vijf jaar dat zich aan mammes Japons grij in de vas klemde. Het was Dr. Delu, zijn bemiddelijke gade en zijn bloeiend croost. Ik wel niet, gelde de jongen, de stoel omschopende die het dichtstbij stond. Ogenblikkelijk, schreefde de vader, schoor van boete, of ik begaan ongeluk. Bedaren, Delu, smeekte de moeder, hij zal wel gaan. Neem me niet kwalig meneer, zei de dokter, moeite doen om zich redelijk in te houden. De jongen maakt het me lastig, ik zal u zo ter stond te woord staan. En hij pakte de nietweller bij den kraag. O, goed scheur ze goed niet, Delu, fleide de moeder, hij galt hem er zal. Laat mij maar begaan, zei de dokter. En hij sleepte de snode zoon die, ondanks het gunstig gevoel door zijn moeder, omdreend zijn gehoorzaamheid geuit, geen voet verzet de koepel uit, in het bijvertrekje waar hij hem in de turfhoek opsloot. Neem me niet kwalig meneer, zei mevrouw Delu, middel erbij loopt haar beurt tot hem binnengekomenen. Ik ben zo van streek, ik ben mezelf en niet. En om het te bewijzen, viel ze op een stoel neerder. Ik geloof dat het goed zal wezen dat die kind in de lucht gaat, ging ze voort. Geneer u niet, mevrouw, zei de uit de koets gevallen academie vriend van haar echtgenoot, en zij ging naar buiten met het snekkende kind nog altijd hangende aan haar japon. De jonge heer Delu, met de bleke wangen en de blauwe kringen, bleef alleen met de heer Bruis en keek hem met onbeschaamde blikken aan. Ik zal die burenplagers wel krijgen, zei Dr. Delu weer binnenkomende. Daar hij het nodig achter voor deze vreemdeling, de meis uit te noemen van zijn zoon, op dat deze hem niet voor een onrechtvaardige en hardvochtig vader houden zou. Mag ik vragen? Buike, rupte goed harte gedikkerd, met een gulle lach op zijn perperen wangen.  Nu, het woord Buike, deminitief van Buike, is een zeer bekend boord, althans voor een geneseer. Echter kwam met deze geneseer uit de mond van een vreemdeling en dit ogenblik vrij ongepast voor. Daarom zette de heer Delu grote ogen op. Buike, herhalde de heer Bruis. De heer Dr. Delu dacht dat hij een krankzinnige voor zich zag. En daar hij pas zeer boos was geweest, stond hij op het punt om het andere maal te worden, om met z'n tocht in ene moeite door kon gaan en hij waarlijk anders zeer zeldzaam en niet dan met veel moeite werd. Wat, believde meneer? Wel, heb je dan niet met Buike gegeten? De heer Dr. Delu herinnert zich geen andere eten dan met z'n mond. Hij trok z'n schouders op. Hij is zeker een dintijd nog vrij wat gezetterd geworden, Zwarte Daan. Zij de dikke man opstaande van de stoel waarop hij gezeten was. Bruis, riep eensklappst Dr. Daan er Delu uit. Dat zwaar ook. Ik heet de Zwarte Daan en jij heet Buike. Ik zou je niet gekend hebben, man, dat ben je veranderd. Samen gegeten, wel zeker, wel zeker. Buike, hem de plezier gezooskom. Maar de toon van vroeger gemeensamheid even spoedig laten varen. Wat mag ik u aanbieden, heer Bruis? De uitdaging, heer Bruis, was ongetwijfeld een middending tussen Kortweg Bruis, als vroeger, en meneer, als nooit. Waar is m'n vrouw, weet u dat ook, vroeg de dokter. Zij is een weinig van haar steeg, zei Bruis, en daarom is zij in z'n de lucht gegaan. Willem, ga mama opzoeken, zei Dr. Delu. Willem zond vat zich op, rekde zich uit, ging aan de deuren van de koepel staan en schreef dus een luid hij kon, mama. Daarop ging Willem weer zitten en keek over z'n boek heen. Ik wil eruit, gielde de jong in het terfhoek en trapte tegen de deur. Wat zal ik je zeggen, zei Dr. Delu, die knapen targiën geduld. Wat, u heeft geen kinderen, meen ik. M'n geen heen, zei de dikke man die in tussen van dors versmachtte. Tot m'n spijt, voegde hij er met een zucht bij. Of schoen het daar vereel dat hij voor ogen had gehad, die spijt juist niet had verzwaard. Mama kwam binnen. Dit is m'n heer Bruis-liste, zei de dokter van wie ik uw zootwikkels gesproken heb.  Maar m'n vrouw schelaat drukte uit dat zij er zich niets van herinnerde. M'n vrouw Delu nu was een zeer preutse dame. Zal ik m'n herin koptee presenteren, spak zij, en naar een kastje gaande dat van droogte nooit sloot, haalde zij een gebloemde kop en schootel uit de voorschijn. De heer Bruis had alles willen geven voor een glas bier of een glas wijn en water. Maar het was om opgelegd, zo mooi verhit als hij was, in een brandend, hete kopeltee te drinken. Ook brengt het vrouwelijk stelsel van een zalig behelpen niet mee dat m'n in een tuin van alles krijgen kan. En ook is het eigenaardig dat er in een thee-tuin niets anders is dan thee. De heer Bruis zette al zo zijn hete lippen aan een heter kop thee. Mag ik u om nog een weinig melk verzoeken? Dochter Delu merkte wel dat zijn academie-vriend liever iets kouds had gehad en maakte duizend ontschuldigingen over de slechte ontvangst in een koepel, waar men alleen maar van tijd tot tijd heen ging om de kinderen genoeg te doen. Jammer dat het hier geen kelder is, voegde hij erbij. Er is een turf ook, schreef de stout jongen uit al zijn macht uit de plaat zelf die hij noemde. Die ondeugt, zei de moeder met een klein lachje. Heeft m'n heer nog meer relatie te? Vroeg mevrouw Delu wend de heer Bruis de stad noemende die ik nog niet genoemd heb. Verschoen mij m'n vrouw, zei de heer Bruis. Ik ken er niemand, dan m'n heer uw mans. Gewoon onze kennis al wat verjaard is, voegde hij er zuchten bij. Dat gaat zo, zei m'n vrouw Delu. Nog een kopje thee. Dank je, dank je. M'n vrouw Delu stond op, negen verklaarde, dat m'n heer haar wel een ogenblik zou willen excuseren, waarop ze vertrok. Het vijfjarig kind helde niet meer, maar hing toch nog steeds aan haar japon en toog mede. Toen ze vrouw vertrok was, kwam het vriendenhard van Dr. Delu weer boven. Garnen zou hij zich met zijn oude makeren nog eens hebben verdiept en oude dingen, in de genoeges van leiden, in herinneringen van de plezierige sauskom, in wat niet al. Hij vond het even wel beter, daar doet zijn gluip er in dertien jaren te verwijderen.  Ik kan niet begrijpen Willem, waarom je niet reis, wat gaat hengelen? Hengelen, zei de gluipert, zijn tong uitstekende, dus ook wat lekkers. Of schommelen, met je zuster. Ah, jak is schommelen. De jonge heer schijnt van lezen te houden, zei de heer Bruis. Ja, somtijd als treis niemand al te pas komt, antwoordde Dr. Delu. Gluip er gewillen werd boos, loerde naar de heer Bruis, sloeg zijn boek met allemaal gtecht, stiet het over de tafel dat het een heel eind voortschoof tot grootlevensgevaar van het lege teekopje van de bezoeker, schopte zijn stoel om, welke handelwijze en specialiteiten d'r jongere delu's geen te zijn, pruttelde iets tussen zijn lelijke tanden achter zijn dikke lippen en vertrok, hevig met de deurs smijtende. Ach, die humeuren, zei de gelukkige echtgenoot en vader. Ondertussen was nu de baan schoon voor het herneben der vriendschap. De heren staken ieder een sigaar op en begonnen overleiden te spreken. En het zou juist genoeg geluk geworden zijn, toen Janche, die al door met de duinknecht had gestoed, rood als een koraal binnenkwam om te zeggen dat daar een knechte was van mevrouw Van Alpijn of Dr. Jeblievrijs ongeblikkelijk ter wou komen, want dat mevrouw zonaar was. Zeg dat ik aanstond kom, zei Dr. Delu dat de dienstmijt, en daarop dat een vriend, ik denk niet dat het veel te beduiden zal hebben, het is miserabel in ons vak dat de mensen je om alle wisselwashes laten halen. Deze fraze nu is een doktersfraze die ik meermal gehoord heb, zonder te begrijpen waar M'genees hier reden heeft om het een mensenkwalig te nemen dat zij hem niet uitsluiten in dodelijke gevallen ontbieden. Moest het niet veel eerder de patiënt zijn die zich beklaagde dat z'n arthem voor alle wisselwashes een visite aanschreef? Hoe het zei, Dr. Delu maakte zich gereed om naar dit wisselwasje van mevrouw Van Alpijn te gaan zien. Het zal wel anderhalf uur aanlopen en ik terug kan zijn, zei hij op z'n horologe kijkende. Vindt u dat nog hier? Ik weet het niet, zei Bruis, die stelig plannen gehad dat die nacht in de ongenoemde stad bij z'n vriend te logeer. Ik wou zien dat ik vanavond nog verderop kwam. Kom, kom, zei de dokter, ik kom je hier afhalen en jij sopeert met ons in de stad. 