Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart | Aagje Deken, Betje Wolff | Epistolary Fiction | 1/9
is er onkundig van want zij behandelt hem even of het haar broer is, dit zou zij niet doen zo zij dit vermoeden ik weet dat mij Willem geen geld heeft worden, ene zwaarigheid en wel een grote, maar niet de grootste immers niet bij weldenkende mensen er is nog iets anders, de kwartaardigste uitleggingen daar wereld niet eens in aanmerking genomen zijn, ik zal rondborstig spreken, nooit kan een saartje burgerhardt met ene Willem Willes gelukkig zijn, daar ik dit nu voor zie, ben ik immers als moeder van mijn kind en als de moederlijke vriendin uw pupil verplicht onze jonge lieden, geen de minste aanleiding te geven om alkander, dagelijks, zwaartje heeft verstand, veel voor zo'n jong mens, en met dat alles, saartje zal een man moeten vinden die in staat is om haar te leiden een man die niet alleen haar liefde ook haar geachtingwaardig is een voortreffelijk man, met één woord die haar, mag ik het zo noemen in enige dingen overschijnt en dan zal zij gelukkig zijn en ieder die betrekking op haar heeft zo maken, de moederlijke liefde maakt mij omtrend mijn kinderen niet blind ik weet dat mijn jongen die man niet is nog nooit kan worden hij is braaf van gedrag, in maar zover ik weet naastig in zijn affaire goedaardig, steeds wel tevreden toch niet in staat om iets te wijken aan iemand die haar lief heeft hij zal eigenlijk onder onze goede mannen behoren en gaan weet wie het zijn die men die een eernaam geeft ik zou hier nog meer reden kunnen bijvoegen, toch dit zei u genoeg nu weet jij waarom ik je vrouw burgerhard niet bij mij kan in nemen hoe ze je naadje erop aandringt ik deze aan een eerlijk man schrijf heb ik niets omtrendend u aanbetrouwden te verzoeken, ik zal auto's met achting zijn geëerde heer uw dieneres sofia van zon weduwe g. Willis einde van brief 11 tot met 15 een opname van carola jansen rotterdam 22 oktober 2007 www.carolajansen.nl brief 16 tot met 20 van historie van muur vrouw sarah burgerhard dit is een opname voor LibriVox alle LibriVox opname zijn vrij van auteursrechten ga voor meer informatie of om mee te doen naar LibriVox.org vorig lees door carola jansen historie van muur vrouw sarah burgerhard van betje wolf en aagje deken brief 16 tot met 20 16 de brief muur vrouw Anna Willis aan muur vrouw sarah burgerhard mijn waarde vriendin wees gerust, ik ben uw vriendin drog uw tranen af, wees welgemoet ik heb mij om u recht te doen gesteld in uw plaats ik nam uw geaardheid uw zwakheden, uw deugde over en ik zag dat ik dan juist zo zouden gedaan hebben als jij deed ik kon u niet beschuldigen en ik deed echt er niet meer dan billig of ik het u vergeef? ja van harte in die er iets niet wel mocht gedaan zijn jij zei er iets voor huis wij willen daar des geen woord meer van reppen uw gezelschap is mij zo aangenaam dat ik immers zoveel als jij leide door dat nu te missen mijn moeder heeft uw tete lief maar het schijnt toch dat zij reden heeft die habiletten u te verzoeken ene beden ontzeg ik u ik zal uw brief niet verscheuren maar de mijne nutte bewaren die brief, mijn burgerhard heeft mij gesterkt in de denkbeelden die ik van uw gezond oordeel heb maar ik sta verbaasd over uw mensenkennis dat noem ik ontdekend preken in etelijke weken hoorde ik zoveel nuts niet zoge mij die brief gezond had toen jij nog zeer over mij voldaan waard zoge hij hem in uw eigen vloeiende dachtelende scherzen de toon geschreven had dan waren hij een dierbaar teken uw deugtsame vriendschap het is waar ik vrees nu jij mij aan mij zelf naden heb bekend gemaakt of ik hem dan wel zo ter stond en met zoveel billigheid zouden gelezen hebben los mij bij gelegenheid eerst het volgende op wat is toch de reden dat waren vrienden in zijn besluit om alkander hun fouten te zeggen op alkander juist te onvreden zijn moeten waarom heeft de openhardige de schandere burgerhard dus lange in haar willen zeker een gebreken gezien zonder haar die aan te toonen hoe komt het dat ik deze berispingen door u in drift en moeilijkheid gemaakt veel geduldiger leest dan dat ik doen zouden dat ik niet ingeid dit alleen met uw natuurlijke minzaamheid gedaan had mij dus als een waren vriendin handelende ik bekend dat ik sedent uw proefneeming op mijn hart niet half zoveel daarmee ben over mijzelf dan voormaals ik zie nu dat ik, zo ik van al het goede dat ik ooit zijde of deed, alles aftrek wat mij niet kost er dan bedroeft weinig verdiensten overblijft hoor, ik ben meer leidelijk dan werkelijk goed wat kostte mij mijn ingetogenheid mijn voorzichtigheid, mijn zucht tot onderzoek waarom godsdienstigen toch strengen mensen mij achter niets het minste ik zou mijzelf geweld hebben moeten aandoen om zo niet te zijn de hemel bewaren mij voor beprovingen ik weet niet of ik er wel met glans zouden doorkomen, ik zal u meer zeggen gij verdient het ik heb iets ongemakkelijks in mijn aard ik ben sterk op mijn verkiezingen gesteld ik ben dikwijls onredelijk bijvoorbeeld mijn oogmerk was om ergens heen te gaan wat wordt ballet, hoe ben ik dan? lastig, al wat ik doe doe ik zwijgend en met veel deftigheid wil u me vraagt mij iets ja, nee moeder vraagt mij iets, ik ben beleefd niets meer lees ik iets, zit ik te schrijven en zingt onze keuken mij het eens helder op dan is het, wel dat ze rollen een mens vergaat hoor en zien ontmoed ik haar in die luim dan krijgt die goede sloven gauw het is wel waar, ik voel spoedig dat ik verkeerd doe en pog het dan weer goed te maken Willem is broer lief moeder betoon ik alle liefde giet, geef ik wat moois toch is het daarmee dan al zo al wel? ik denk, nee zo zie het gij dat ik nu een gedachte over mijn goedkeur zonder de minste vleierij voeg ik je dit nog bij zoveel die mij menen te kennen zoals zij u menen te kennen ons beide wel kenden ik geloof dat zij me te veel reden zouden hebben om u boven mij te achter ik herhalen het je dien gij mij, toen alles wel was tussen ons dus geschreven had dan zou ik zeker een hoop fijn gebladen gezocht hebben om mij in de gebreken te bedekken en ik zou u, u hoe gebreken scherp genoeg hebben aangewezen welke zonnelijk wezen is de mens hij wil zichzelf zien zoals hij is en hij ontwijkt de gedienste gespiegel hij eerbiedigde waarheid maar be-minselde haar onveriekbare uitspraken daar zijn maar weinige ogenblikken waarin hij geheel onderworpen geheel dicht hierigheid is nam de goede voorzienigheid deze ogenblikken niet waar wie zou aan zijn oorspronkelijke bestemming voldoen zoveel van mij zelf gezegd hebben na u overtuigd te hebben dat ik mij zelf onder de ogen durf zien hoop ik de vrijheid te mogen hebben om u mijn saartje nog enige raad aan te bieden wat al ontdekkingen hebt gij in deze drie dagen al gemaakt het huis waarin gij zeid om de beste wereld en moet voor u een nieuwe toestand allerwenselijk schrijnen maar mijn vriendin hebt gij er iets grond om te denken dat gij over deze liede juist oordeelt kunt gij nu gij zo geschokt zo ontrustzijd nu gij zoveel voorwerpen tegelijk ziet wel waar nemen ik weet dat gij doorzien kunt maar is uw verstand nu wel bedaard genoeg laten wij niet beslissen laat me nu niet weggeslepen gij behoeft niets te bedekken gij hebt niets te verbergen minst dat gij in de handen van braver mensen valt maar alle mensen zijn niet braf de onducht trekt niet auto's bruine kleren aan gij moet ook weten dat gij niet alleen leeft om je te diventeren deucht is treid toch die het gevaar beminnt zal erin omkomen dit enige smek ik u nog om onze vriendschap willen neen geen geld van iemand uur huisgenoten hebt gij het er stond nodig ik zal het u bezorgen toon hierdoor dat gij mij acht en u zelf wilt lijven hier ga ik gerust op af niemand doet u meer de recht dan de voor u tijde bezorgde vriendin die zich noemt uur dieneres Anna Willis zeventiende brief meer vrouw Susanna Hofland aan de heer Abraham Blancaert mijn heer de apostel zegt dat we alle omegangen met zondaren niet kunnen vermijden want dan zou wij buiten de wereld gaan moeten kon ik mij zo kan vinden in de woorden van die een heilige sukkelaar zoals broeder Benjamin koning-davertwelings noemt zo kan vinden zeg ik in de woorden daar hij zegt ik kom er niet op de weg ter zondaren zo vind ik het nu in mijn weg noodzakelijk mijn ogen naar het afgrotisch Frankrijk te slaan en er mij als te begreven onder hen die het teken des beestes aan hun voorhoofd ragen je weet mijn zustersman vond het zo om u tot eerst de volg voor zijn dochter te verkiezen en haar moeder maakte mij meeg de volgdessen bevelende wil ik spreken haar aan mijn liefde en bescherming daarvoor kreeg ik zjaars een matig stuivertje van honderd halverijertjes ach ja, dit was weinig genoeg want het meisje was wilderig opgevoed ik moest om haar nogal meer omslag maken dan ik zo in mijn eigen gedoonte gewoon ben oh ja, maar wat is men doet veel uit liefde en de tot liefde had ik maar vrug te mogen zien dan zou toch kunnen troosten door al mijn moeite al mijn zorg was te vergeefs de meid heeft een kijkstenen hart geheel voor de wereld en zolang ik zo met dat lastig zeeschip getoppt en gevoed hebben ben ik zoveel mijn hart af geweest het is of de zegen uit mijn huis is ja, ik heb van haar kwaad humuur veel verdragen maar ze is weggevlucht voorleden vrijdag was ik bij een hele vrouw me met mevrouw te eten met broeder Benjamin en nog etlijke vrouwen om een goed woord te spreken ik beval aan mijn meid onze bericht op zaartje te passen wat gebeurt er? ik kom avonds met de broedewelletjes en vriendelijkjes thuis ga naar het zaaltje roep krijg geen antwoord eindelijk door mijn gang gaan hoor ik iemand die roept juffrouw ik zit in de kelder ik doe de deur open daar zat mijn meid in de donker opgesloten en was zo ontsteld dat ze mij pasjes kon zeggen dat die ondeugne Sarah haar in de kelder gesloten had de meid was zo bezet van de drank dat ik wel denk kan dat ze haar die heeft ingeperst en toen in de kelder gebracht op dat breg je haar in haar snodenvlucht zouden beletten nu is ze in een godloos huis daar gedanst en gespeeld wordt daar de juffrouwen een l hoog gekapt gaan en met alle vrouwen te spot treven ik zou haar wel laten weerhalen maar ik dank de heren dat ze maar weg is nu zal ik weer rust en stilte in mijn hutje hebben en mijn eigen weg je gaan maar jij moet haar straffen, dat is jouw plicht ik eis het volle geld tot ze trouwt of 25 jaar is ze is uit haarzelf weg gegaan nou, dat spreekt wel zelf ik geef u aan u zelf en haar de duivel over wie het lieverij ze alle aan heeft ik sta haar af zij zal geen duid van mijn goedje hebben nou, het geld wacht ik op de vervalledag hoe heugelijk zou het zijn indien jij ook in onze wijngaard arbeidt maar uw vervreemdeling van het goede laat mij niet toe u anders te noemen dan, mijn heer ik ben nieuwe beterschap en bekering wensende, Susanna Hofland 18e brief de heer Abraham Blankaert aan muurvrouw Sofia Willis 18 waardige vrouw dat is wel waar, ik had geen brief van u gewacht hoe kon ik mij verbeelden dat jij mij zoveel eer zou het aandoen want het is zeker een grote eer voor een braaf man als hij een brief ontvangt van een vrouw als gij zijt ik heb altijd, weet gij zeer veel generheid voor u gehad maar ik viste achter het net en Gerrit Willis ging met u strijken dat was mij neus vlak voorbij zie, ik heb u dit nooit gezegd want ik ben een vijand van moest jankerij en ook gij waard veelste brave meisje om mij op zulke babbel iets te antwoorden ik heb maar weinig verkeering met u gehouden ook al omdat ik te laat kwam en nu Gerrit was zulke goed slag van een man, het spijt mij maar dat zijne zaken niet beter gingen evenwel, als jij het wel hebt ben ik tevreden als niet kwaalijk dat ik dit zo eens even aanroer wie weet wat er nog gebeurt niet waar, weeltje nu, ik snap eraf, want wat had gij er aan als ik zo een hele brief volklade wel, dan over Saartje ja, mijn lieveje vrouw Willis dat was toch een gekke invalt van mijn vriends wedu Saartje bij dat wijf vergevent mij dat ik zo van een vrouw spreek in huis te doen het arme mens moet zeker toen haar grootste doorzicht zijn kwijt geweest de droevijt zeggen de doktoren, benevelt het verstand en wie was op godsaartbodem toch ooit zo betroefd over de doodhaars mens dan deze vrouw nu, het was ook een vold maakt juwelijk en het vrouwelijke hart is toch maar veel aandoenlijker dan het onze, dat is maar uit het zijn gemene knapen die auto's op die zoete vrouwen liggen te schimpen ik zeg je dat ik veel meer degelijke vrouwen dan mans ken ik ken Saartje, ik ken de ouwe ik heb wel gewacht dat die poppen daar eens aan de dansen zouden raken en ik weet niet hoe het lief kind het dan nog bijna 3 jaren heeft oud gehouden Saartje heeft me alles geschreven en ik geloof haar ook wel het is recht jammer dat jij haar niet kunt innemen maar als jij mijn oordeel vraagt en ik alles overweeg dan moet ik zeggen hoe huwelijk het mij spijt dat jij het niet doen kunt niet liever wedoen omdat Willem minder pitjes heeft dan onze Saartje ei wat, wisse wasjes dat zou ik niet eens omdenken omdat Saartje in de schone stuivergoeds heeft en uw zoon in zijn beste jongen ik heb hem nog onlangs hier ontmoet het betroonszaken hier was ja, daar zal wat aan zijn want ik vroeg hem eens naar Saartje zo zonder erg of list ach, meneer Blankhaard zei hij en hij werd zo rot als vuur dat is een engeltje, ik ken geen liever juffrouw zo je haar nu Saartje is wel een half hoofd groter geworden in deze twee jaar en ze is beeldig mooi zo, zo, dacht ik dat Hecks heeft al vroeg enig conquet gemaakt maar ik hield mij of ik niets begreep was dat niet wel ik dacht, nu als ik thuis kom moet ik daar meer van hebben en ik zou je er ook van gesproken hebben tussen vier ogen toch, nuig mij voorkomt is dat zo, dan zeker dien de zeil kan er niet dat is zwaar wie zou zo ene vrouw niet hoog achter die zo edelmoedig, zo voorzichtig, zo braaf handelt als jij, mijn waarde juffrouw Willis het is zwaar, uw jongen is niet geschikt voor mijn Saartje het is een vief platje en Willem is een goede schlockert nee, dat kan niet, het is voor beide de kinderen haar leven hij spreekt wel het is mijn lief dat zo ene verstandige vrouw even eens over dat meisje denkt als ik het is een engel van een kind toch zij zo jong en heeft buiten u en uw naartje niemand want ik ben meest uitlandig en ook, wat heeft zij veel en mij een oude vrijer zoals de waarheid is om er zo alles aan te vertrouwen het is geen kind meer als toen zij op mijn knie zat te spelen en hoe ouder zij wordt hoe meer dat zij dit zelf zien zou mag ik u bidden, hou uw oog op haar zoveel gekund het is mijn lief dat zij bij watzoenlijke mensen is hoe gaan ik ook wensen dat zij daar niet woonden ik bedank u hartelijk voor uw goedeheid voor mijn meisje godbelonen u daarvoor en uw eigen kinderen kan ik uw zoon voorthelpen ik ben tot uw dienst de jongen verdient het en wat zou ik niet doen om zijn een waardige moeder te doen zien hoe gaan ik iets tot haar genoegen deed ik had gehoopt in de maand thuis te zijn toch het zal niet plukken ik kan geen geld van de mensen krijgen de mensen zijn niet voordelig en terwijl ik van tijd tot tijd mijn affaire zo wat opkort om mijn volgende dagen rust door te brengen wilde ik nu liefst alles afmaken zie ik heb gelds genoeg laat een ander ook wat winnen is dat niet billig daar brengt mij mijn knecht nog een brief en van wie dan van zuster hofftland dat is een brief kom aan ik zal zuster zo sito antwoorden wat figuur is dat is zij dan gek of razend wat brief is dat denk eens aan uw oude kennis vooral geloof dat ik ben uw oprechte vriend en hoogachtende diner Abraham Blancaert 19e brief de heer Abraham Blancaert aan muurvrouw Suzanne Hoffland muurvrouw welzijdt het Holland spreekwoord hoe later op de dag hoe schoon er volk maar wat heb ik met uw gelol en uw heilige zuckelar te doen wat geef ik om uw broer ben je min weet jij wat uw vrouw Hoffland van kweeslarei raakt mij niets geen oogvol hou uw briefen maar thuis kweet alles in het lang en in het breed het kind heeft deugelijk gedaan zij moet meer gedulds hebben dan ik anders had zij zolang niet eens bij u gebleven dat is maar uit waar ik in Amsterdam geweest ik zou haar zelf uit uw klauwen gehaald hebben en in mijn huis gebracht al had gij en uw volk mij braaf gelasterd dat scheelt mij weinig hoe wat Hamert denkt gij een gransen stad heb laten lopen in oude konkelige kleren en dat voor een meisje die geld heeft en auto's propen gekleedpleeg te zijn iets dat ik ook bij ze graag zien mag wat wil je nu daarvan hebben he jij mugt waarachter nog wat spreken van de omslag wat heeft Saartje bij u gehad overgeschoten klieken en niet half haar bekomst weet je wat jij hebt het geld van een wees met uw smulbroers en fekelkouzen verteerd en het meisje nog gebruikt omdat gespuis op te passen dat heb je ze komt te genadig af laat ze nooit onder mijn oog komen want ik ben wat poestig ik mag geen onrecht zien dat om de hagel niet er zullen konkels zwaaien wat leg jij ook te woulen over afgoedig Frankrijk en van mensen die het tekenis bezig aan haar voorhoofden dragen ik weet niet veel van al die nieuwe snoffjes en modus nog hoe die duivel deraille heet die de dames nu al weer opzetten toch jij weet er ook niet veel van maar zo zijds gehalen maalt het grons en dat bromt over zottigheden laat men zoals ze zijn jij slacht het dominees die als zij haar studeertijd verkwanteld hebben zulke tuig op de preeksoel brengen daar het te pas komt als een oliekoek in een treurspel en wat brust het mij al droegen de franches het zeven gesteerend op hun hoofd ik ben een oud hollander die hier niet komt om zulke grillen maar om mij nou verre te doen en bemoei mij niet met het tekenis bezig of waar zij dat oplakken doe ook zo en je zult wel doen wel, ik denk dat ik zowel in de Bible lees als jij wie duivel heeft daar ooit van heilige zuckelaar gelezen broer ben je minne zo'n zotte vent hoor en ik zou mij doodschamen dat zou ik op mijn eer indien ik zo met Godse woord omsprong en het zo satansgek toepasten zoals jij fijne doet weet je wat David was een held die de oorlogen des heren voerden en een kerel als een boom aandoorst de reuscholen jat van gat meen ik paf ter lachie en David ook niet lui als de blis erop flink maar zijn dikke kop afgeslagen dat was zeker geen zuckelaar zijn werk menig hij was een groot generaal dat klinkt je wat anders voor de snoet Paulus? van Paulus moet je afblijven Paulus was de beste de resonabelste man van de wereld want hij zegt met ronde zeusse woorden gierigheid is afgoderij oh hey, kwam die vroomapostelens hier ik verzeker je voor een kwart procent dat hij uw huis een afgodig huis zou noemen wat praat jij van een goddelos huis mogen de jonge dames dan niet singen niet spelen als zij maar wel oppassen en braaf zijn en ik hou veel van de muziek en zaartje speelt kapitaal en ik heb haren ene hele scheepslading muziek gezonden toch jij zou het geen occasion hebben om ze op het vuur te smijten wat zeg je? wat blief je? weet ik van de zaak? ik heb zoveel achting voor braven vroomer mens als iemand in de wereld maar al je gekwaken al je gethemers geen snuifje waart op mijn eer, dat is het niet ik weet meer van jouw luidwerk dan het duisternis dan je denkt ik ken dat liefelijke oefening houden de goede niet te nagesproken want ik wil alle niet met één kwast overstrijken maar gij en uwe soci daar heb ik de neid op wat weet zo een luie zuipzak van godswoord had hij liever voor het lieve vaderland en alle zoete meisjes osse en schapen geslacht hij zou een veel nutter werk gedaan hebben hoe hebben wij in Amsterdam geen wijze dominees die werk van hun studie maken die koksiaanse, foetiaanse en lampiaanse waarheden horen maar nee die goede mensen klagen over eivoloosheid en vele preken godbeet had ook voor stoelen en banken en in je luikkamer zitten de vroompjes gepakt als haring in een ton zo, dat wil ik maar zeggen dat ik een vijand van zulke oefeningen ben hoor, als ik burgemeester T of een ander braafgegend van onze stad was ik zou Amsterdam een sterdeeg zuiveren van die ondertebroodeters ik zou door de stadsombroepers met het wapendestal op hun nebekjes geschilderd de les van Paulus laten opklinken hoort hij brave burgers en ingezetene hoort die niet werkt, zal niet eten en zulke kwanten als broer Benjamin kreeg de logement in het grote werkhuis dat er zal gebouwd worden op het wezenperveld wel hij een van die borsten is die bij de huizen omgaande de vrouwtjes gevangen nemen die met zonder beladen zijn ik zou niet half zo boos op je lui zijn indien de stille zielen die het wel met het goede voor hebben om zulke volken niet bespot of verachtweerden ik heb veel gereisd en getrokken en heb veel in Roomselanden verkeerd maar de pape zijn nog beter dan jij lui en er valt even ook niet veel op te roemen jij zaagt je aan de duivel overgeven weet jij wel dat hij een kwaaie gek is en dat als jij haar niet kunt leveren het er wel eens heel benauwd voor je zou kunnen uitzien mogelijk neemt hij tante omdat hij nig je toch niet bekomen kan ken jij de weduwer daar ze hebben inwoond je mocht wat je mocht wat een struif is het zo goddeloos om in je weetje te dansen wel, dat mocht jij en broeder en je dikke brecht ook wel eens ondernemen om de kwaarde humoren door luijheid en lekker smullen opgegaard uit te dampen zie, wij kennen hem al kander van voor dertig jaar je plachtsofies niet van een duinsje te zijn hoor, ik ben eens doorzo in fijnbaar verschrikkelijk bedrogen en zie, dat gaat er een kou over mijn lijf als ik aan je luid denk waarom je nou gezet lieden dat weet jij heel wel wel, wie hoort ervan geef vrienden gebruikt ons zoals de mouzen de christenen gebruiken om de sabbetslampen op te steken ik kan het niet knopen dat uw lieve zuster besloten u haar enig kind toe te betrouwen mogelijk hebt hij zo lang aan haar zwak hoofd liggen grondse en huile balken dat zij het moest opgeven alles is je luig haaien en het was nog een zoetigheid wat geld kicken hoe, wat ramer, denk je dat ik een schurk of denk je dat ik een razende dol ben ik ben haar volgt zij is met mij naar goedkeuring heen gegaan jij hebt het haar moeder gemaakt trekken zul je, ja, aan een ascar wel, je bent een overheerlijke tante je bent immers nu veelste oud en te lelijk om nog eens te trouwen wat zul je met jouw geld doen, meenemen loop voor Joost ontmaken het kind uw goed, zij heeft genoeg procederen? haat naast gouden ketting eens zo die het u aanraad, hier is je man spreek niet van haar kwaad humeur zij is me al te zoet van aard en te toegevelijk zo zijt de brave weduwe Willis en elk die het lief kind kent toch wie Satan kan zo met een paar oude meer katten omgaan als jij hem berecht zie daar zusje nu heb ik ook eens gewerkt in uw zondige wijngaard ja, ja, ik heb de ranken zo verbruidig besnoeid dat, zoals er nog iets goedst van zal komen het volgende jaar goede vruchten zal leveren ik twijfel of broerden uitleggen u voor alle uw smulpartijtjes wel zoveel heilsame waarheden geleverd heeft, dan ga je hier ontvangt voor 1 Franse briefport om u aan de drommel over te geven in plaats van mijn pupil, denk ik dat nu te laat is en ook hoe boos ik op u ben, ik wens uit grond van mijn hart dat ga je u verbeterden ga je zijt wel oud, toch men is nooit te oud om iets goed te leren hoe jeugd nog al een rare schommel hoe kom je zo veranderd ik wil geen katten scherf meer van u ontvangen zo ga je u niet bekeerd, daarom wordt alles ineens afgedaan door Abraham Blankaert 20e brief de heer Abraham Blankaert en mevrouw Sarah Burgehart lieve kind mijn boekhouder, de oude goede petersen zal u het geld brengen dat ik u toeschik de wissel bedraagt duizend guldens kopen al van wat jij nodig hebt om in ordentelijke gezelschappen te gaan maak 3 zakken of hoe hieten die samaartjes zoals uw moeder en grootmoeder droegen koop alles wat erbij hoort maar niet opzichtig of wild nu ik vertrouw alles goed van u en doe nu niets aan je lijf dat je niet kunt blijven dragen dit zou u al zo gek staan als die klungels die tante u aandeed ga je moet het eerst een half jaar in voorraad betalen ik wil geen verplichting op dit stuk leg het wel aan en als ik u zie doel mij dan eens hoe jij het besteed hebt hoor meid zo je het wel aanlegt heb jij gelds genoeg, zo niet dan is het gauw op ik heb zakken met klachten over u in een zotte brief van je tante doe jij maar wel en ik zal u al toes voorstaan ik had gemeen thuis te komen maar het zal nog voor eerst niet lukken luistert toch altijd naar de brave en wijze je vrouw Willis, alsof het uw moeder war meer eis ik niet van u ga je wel in de kerk kind dat moet je vooral en vooral doen daar zit ik nou weer in een paapsland daar hoor je van god nog zijn gebot wil ik spreken en zo ik mijn tijd niet wel had waar genomen hoe zou het nu gaan met mij als ik thuis kom zal ik je alle zondag afhalen om ter kerk te gaan want ik ben nog zo een oud Hollands man en je zou niet geloven kind hoe fraaie de meisjes zijn als zij daar gelijk zo een rij wassen poppetjes wel gekapt en gekleed en dachtig zitten toe te luisteren wat de leraar zegt ik versta weinig Frans maar als je evenal toch al te met is naar de franse kerkwild dan zal ik uur in schrikkelijkheid met je gaan en denken zij al onderhouden haar Frans door en voor mij is de penitentie kort want die coquette abetjes maak het in een uur knaphandig af zeggen ze haar lief staat er ergens in de bijbel van een teke desbeestes zij past dat toe op de mensen daar ik nu bij ben ik heb de vier invangeliën al eens doorgelopen toch vindt er niks van toch dat fijne volk vindt zo veel in godswoord dat er geen christenmens anders in kan vinden jij hebt niet veel anders te doen lees langt dat je het vindt maar het zal weer op niets uitkomen evenwel staat het in de bijbel dan spijt het mijn kind dat ik het niet wist want ik ben een doodvijand van spotten oh her ik dacht dat zij schokkeerde op de kapsels zo ik iets op u vermag bederf uw schoonbruin haar niet te plezier van een ongevallige mode anders moe ik mij er niet mee nu zoek er eens ter deeg naar hoor en schrijf mij of jij het wel hebt vreeschot leef betamelijk en denk dat je daar twee ouders in de hemel hebt die u terzijnertijd hopen weer te zien nacht best de kind ik ben u toegenegenvoegd abraham blancaert einde van brief 16 tot en met 20 een opname van carole jansen rottendam 24 oktober 2007 www carole jansen.nl brief 21 tot en met 25 van historie van m'n juffrouw sarah burgerhardt dit is een opname voor liepri fox alle liepri fox opname zijn vrij van auteursrechten ga voor m'n informatie of een meter doen naar liepri fox.org voorgelezen door carole jansen historie van m'n juffrouw sarah burgerhardt van betje wolf en aagje deken brief 21 tot en met 25 brief 21 de brief met m'n juffrouw sarah burgerhardt aan de heer abraham blancaert geëerde heer en vogt ik kan u niet uitdrukken hoe dankbaar ik ben ik heb mij doen ween goedheid wat vermocht u op m'n hart alles alles waarom mijn lieve volg best de vriend mijn vaders vaderlijke vriend van mij zijn ouderloze dochter kan ik u niet in persoon bedanken voor zoveel vriendelijkheid kon ik mij u schrijven gelijk als ik wel wilde toch mijn gemoet is zo vol de oude goede peters heeft mij tegen een kitencie duizend gulden overhandigd en nu zal ik mij voorzien van het nodige je weet wel papaatje lief dat is nodig, broodnodig wij moeten ons doen als een ander en die het niet om het lijf heeft hoor ik hou graag van wat moois toch vind geen moois in dollegheden maar ik mag een polonaise laten maken het zal u niet schelen of de stoffen om mijn lijfsluit dan of zijn met lange plooien neerhangt wel en zo'n zamaartje staat mij zowel want ik ben schoon uit de kluiten gewassen ik ben voor maakt gezond en zo verrolijk als een vogeltje de dames houden alle veel van mij zelfs met tante maar ik geloof niet dat wij ongeregeld leven de weduwe is de goed aardigste vrouw van de wereld en ik geloof waarlijk dat zij iets uit zwakheid zou door de vingers zien, het geen zij het liefst niet had mijn vriendin, lotje en ik hebben tot nog maar ene kamer en zijn altijd bij elkander haar broer, jacob breunier, die ergens een officie heeft houdt veel van ons en heeft mij verzocht om de ere te mogen hebben voor mij bij gelegenheid hier en daar eens te brengen, met zijn een zuster meervrouw de wedewin zegt mij zoals de hele dag zijn heren nu zijn gans geen kwaaie jongen is ik ken hem toch maar weinig ik denk dat hij meer modieus vernuft dan ouderwets oordeel heeft hij is een meisjesgek die altijd wat aan de hand heeft en ik heel wel kan dulden omdat ik niet schoots van hem wacht ik hou ontsagelijk veel van mijn mama Willis oh mijn heer Blancaart, dat is een vrouw zo lief, zo minzaam zo toegevelijk om tredjonge lieden mijn vriendin, Naartje is een braaf verstandig mens die ik zeer hoog waardeer en neem mij althoos het beste voorhoud Willem is mijn broer om het zo te noemen, een beste jongen toch ik geloof niet dat hij veel ketterij in de wereld zal brengen, mogelijk oordeel ik verkeerd ik pog zo te doen als mijn plicht eist en al het geprekkige te verbeteren zodra ik tijd heb zal ik u verzoek involgen oh Tante is niet wijzig nu ik van haar ben, heb ik vrede met haar geen blij dat tijd ik dan eens te horen ik kom thuis Saartje lief gelukkig en laat ik u mogen verzekeren dat ik ben uw liefhebberde en gehoorzame pupil en dinares Sarah Burgerhart 22e brief met je vrouw Sarah Burgerhart en met je vrouw Anna Willis waarde Naartje lees de brief die mijn waarde mijn geërde volgt mij schrijft en heb dan eens de courage om te durven denken of ik wel al te blij al te ver genoeg zijn kan hoe is in mijn geval, trouw is in alle geval denkbaarheid, handel ik nu niet plichtmatig Naartje wat anders, gisteren heb ik een begin gemaakt om mij voor eigen rekening in de dos te steken, want tot nog toe ben ik als de raaf in de fabel opgeschikt met de veren van letje eerst verscheen op mijn hoogstvorselijk bewel, ms. Evraart koopman in allerlei zijde stoffen taffen en zwoord, verzeld van een stuk van het petimetre die gebukt ging onder enige pakken kostelijk goed ik liet ms. Evraar in de zijkamer gaan en zou hem nog langer hebben laten wachten, zo mijn nieuwsgierigheid ben niet naar voren gejaagd duizend complimenten, duizend wees, duizend enzovoort vormde een zeer interessant discour tussen ms.  Evraart al de stukken werden losgemaakt en wel deraar zag ik al de stoelen, de commode, de bureau, ja zelfs twee speeltafeltjes, bedekt met de schoonste taffen, zijden, gase bekoord door dit heerlijk gezicht schelde Frits vraagt aan de dames of zij eens bij mij gelieven te komen oogblikkelijk traden zij binnen na een hele menig te buigingen en complimenten bezaagen zij alles met genoegen onze goede weduw en ik kozen juist dezelfde stukken die het kostelijkst maar ook het minst zwerig waren o naatje wat zijn wij vrouwen even wel kinderachtig, je vrouw buigzaam uit toegevelijkheid zowel als de overige, toch ik ben in mijn schik, er verlang heel zeer dat alles nu maar gemaakt was voor rauw en bruidsgoed weet men moet alles blijven liggen, ik was des zeer in verzoeking om aan letjes neister maar dan m'n machten, zo half en half te laten merken dat ik in het laatste geval was, toch het was een leugen, bij geluk en ik had het liefge zo zeer dat ik liever geduld wil nemen nauwelijks als de koopman weg of ma'n morzelge verscheen verzeld van ene haar leerjevertjes een aarte frans schelpje van de meisje dat het Hollands behoorlijk slecht uithalspold en toe verzag ik mij van alles wat m'n bijwerk noemt deed onze dames elk een klein presentje maar kocht de weduwe in fraaie koeufuur, goede vrouw terwijl ik dus al in mijn heerlijkheid en schatten vergenoeg neder zat, kwam de jongen heer Bruynier zijn zuster bezoeken hij is een grote, lange, fletsen blonde lummel van een jongen, zo net gekleed dat het zo niet te zeggen is in een vrak met silvere lissen o, zo mooi, zo mooi de jongen ziet mensen, ik wil zeggen zulke materieonetten als m'n in Amsterdam ze noemt, als de wandel in de geld zakken en mogelijk met een even goed recht zodat hij is voor een verlegen uur nog al heel draaglijk koos, zij let je, jongen had je nu wat eerder hier geweest dan zou je gelegenheid gehad hebben om uw koet te tonen onze burgerhard heeft een hoop er moois gekocht de smaak, er vatten hij van mevrouw burgerhard, zich tegen mij met neergeslagen ogen buinen, is zo exkies dat zij mijn oordeel wel kan missen toen bekeek hij alles koof zijn hand onder alles, prijs alles en zijn nog wat wortaal over mij daar het mij niet eens op lusten te antwoorden mijn sloeg een ombertje voor broer zag wel dat hij geen blet deed wij speelden een stuivert fiche dat is immers ordentelijk ons waarde buigzaam hield mij maar breiden onderwijl in plaats van spelen wij aaten even veeltjes en kregen lekker een slemper bij elf uurig ging broer weg na een letje hartelijk gekust en ons allen gegoet te hebben die dag voldaan zie daarnaartje zo invoudig zo aangenaam leven wij ja ik ben wel tevreden er steekt immers geen oogvol kwaadse in van ms.  en fraar stoffen en van ms. G. Galanterije kopen in een eerlijk ombertje te spelen in evenveeltjes te eten en een slem te drinken nu wens ik niet veel meer en de stillenvrije levenswijs die ik nu geniet heeft zeer veel invloedst op mij in hun gezondheid en is een mens niet verplicht ook daarvoor te zorgen dat zij naast een gerustgemoet niet de grootste schat op aarde de jeugd heeft immers niet te doen dan zich in onschuld te vermaken doet zij dat niet dan overspringt zij een of der levensseizoenen mijn hart veroordelt mij niet en ik durf u mijn bedaarde friendin alles melden zou ik dan kwaad doen? zeg nu wat ga je van denkt goed uur moeder met eerbied voor mij en bemin toch uur vriendin sarah burrahart p.s. 