Naar het Middelpunt der Aarde | Jules Verne | Action & Adventure Fiction | Audio Book | Dutch | 1/5
Haftstuk 1 van naar het middelpunt der aarde. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen zijn vrij van noteursrechten. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwelker, ga naar LibriVox.org. Opname door Bart De Leel. Naar het middelpunt der aarde door Zielferne. Haftstuk 1, professor Otto Liedenbrock, eigenaardigheden van Oom, de studierkamer. Op zondag, de 25e mei 1863, keerde mijn oom, professor Liedenbrock, haastig terug naar zijn huisje nummer 19 van de Koningstraat en de oudste straten van de Oudewijk te Hamburg. De goede magda zou bijna gedacht hebben veel te laten zijn, want het middageten was nauwelijks aan de kook op het voorduiz in de keuken. Goed, zei ik bij mezelf, als hij hoger heeft, zal mijn oom, die de ongeduldigste mens is, luiden jammerkreeten aanheffen. Is meneer Liedenbrock daar reeds, wie de goede magda vol ontstelten is, terwijl ze de deur daar eet zou op een kier zetten? Ja, magta, maar het etenboef nog niet klaar te zijn, want het is nog geen 2 uur. De klok der Sintmighe als kreeg heeft pas half 2 geslagen. Waarom komt meneer Liedenbrock dan thuis? Dat zal er ons wel licht zeggen. Daar is hij, ik maak me uit de voeten. Meneer Akso, jij moet het er mij onder het oog brengen. En de goede magda vluchtte naar de keuken. Ik bleef alleen, maar mijn min of meer besluitenloos karakter gedoogde niet, dat ik de opvliegendste van alle professoren iets onder het oog zou brengen. Ik maakte mij dus gereed om voorzichtig naar mijn bovenkabertje te wijken, toen de huisdeur op haar hengst was krachtste, zware voetstappen, de houten trap deden krakend en de heerdershuisers de eetzaal doorgaanden, daar stond zijn studievertrek binnen stormde. Maar in die snelle loop had hij zijn stok met een knop in de vorm van een notenkraker in een hoek, z'n grote hoed tegen de vleug in opgeborgsdot op de tafel gesmeten en riep hij zijn neef met een bilderende stem toe, Akso, volg mij. Ik had nog geen tijd gehad om mij te bewegen. Toen de professor mij reed op de toon van het levendigste ongeduld toeschreden, hoe is het? Zijd je er nog niet? Ik stoof het vertrek van mijn geduchten al binnen. Otto Liedenbrock was, ik herken het garene, geen kwaad mens, maar als er geen ondinkbare veranderingen plaatshemen, zal hij als een echte zonderling sterven.  Hij was professor aan het Johan Neum en hield een cursus over delfstofkunde waarbij hij zich geregeld een paar keren boos maakte. Niet dat hij er zich over bekoppelde of zijn leerlingen zijn lessenvleitig bijwonen, of zijn hem opletten voorten en of zij er later een voordeel van zouden hebben, die booselingen verontrusten hem niet. Hij onderwijs subjectief, zoals de Duitse wijsgerende noemen, voor zichzelf en niet voor anderen. Hij was een baatzuchtig geleerde, een put van geleerdheid welke katrol knakste als men er iets uit wilde halen. Met één woord, een vrek. Er zijn in Duitsland enige professoren van dat slag. Ogelukkig was men niet zeer vluchtbespraakt, wel niet in de huiselijke kring, maar toch als hij voor het publiek sprak. En dat is een lastig gebrek voor een redenaar. Zo bleef de professor bij zijn voordrachten in het Johan Neum dik wel steken. Hij worstelde tegen een weerbastig woord dat niet van zijn lippen wilde vloeien. Een van die woorden die tegenstand bieden, opzwellen en zich eindelijk uiter onder de niet zeer wetenschappelijke vorm van een vloek. Vandaar zijn heven getoren. Er komen in de delstof kunnen de vele, half-Griekse, half-Latijfse namen voor die moeilijk uit te spreken zijn. Van die ruwe benamingen die de lippen van een dichter pijn zouden doen. Het zijn verre van mij enige kwaad van die wetenschap te willen zeggen. Maakt in opzichte van cristallen met zes ruidvormige vlakken van reet in asphalthachsen, van gedenieten, van gasieten, van loodhoudende monieptaenumzuurzouten, van manganesium ofwel tungsteenzuurzouten en van zirconium titanium kan zelfs de vluchtentong zich wel eens verspreken. In de stad was dit vergevelijk gebrek van mijn oom zeer goed bekend. Men maakte er misbraak van. Men wacht erop bij gevaarlijke zinnen. Hij werd woedend en men lachte het geen niet beleefd is, zelfs voor Duitsers. De halve was er wel altijd een grote toevoet van hoorders bij de voorlezing van Liedenbrock, maar velen wonen ze daarom getrouw bij om zich te vermaken met de bespotterlijke toren van de professor. Niettemin, ik had het niet genoeg verhalen, was mijn oom een echt geleerde. Hoewel hij somtijds door al te ruwen behandeling zijn monsters brak, voerde hij toch bij het sedie van de geoloog de blik van de mineraloog. Met zijn hamer, zijn stalenstift, zijn kopastaat, zijn blaaspijp en zijn flesjesalpetersuur, was hij een zeer sterk man.  Op de broek, het voorkomen, de hardheid, de smeltbereid, de klank, de geur, de smaak van het een of ander metaal rang schikte hij het zonder azerle onder 1.600 soorten die de wetenschap tegenwoordig telt. De naam van Liedenbrock werd er ook met ere genoemd op de gymnasieën en in de verschillende maatschappijen des lands. Humphry Davy, Humboldt, de kapiteins Frenklin en Sabine verzuimde niet hem op hun doorreisde handbeur te bezoeken. Becquerel, Eberman, Broeste, Dumas, Milne Edwards raadpleegde hem gijnen over de belangrijkste vraagstukken des schijkunde. Deze wetenschap had aan hem zeerschone ontdekkingen te danken en in 1853 was de Leipzig een verhandeling over de transcendente cristallografie door professor Otto Liedenbrock verschenen, een grote foliant met platen die echter de kosten niet goed maakte. Voeg daar nog bij dat mijn oomconservator was van het mineralogisch museum van de heer Struve, gezand van Rusland, een kostbare verzameling die een Europese vermaagdheid genoot. Dat was de persoon die mij ongeduldig aansprak. Stel u een grote maagere man voor met een ijzeren gestel en met blonde haren die hem eer 40 dan 50 jaar deden schijnen. Zijn grote ogen rolden onophoudelijk rond achter een ontzichelijke bril, zijn lange dunne neus gelijk op een scherp lemmet. De boze wereld beweerde zelfs dat hij magnetisch was en ijzerveil zo aantrok. Laat er lastig, hij trok slechts snuif aan, maar ik wil er niet om liegen in grote hoeveelheden. Als ik hier nu nog bijvoeg dat mijn oom wiskundig berekende schredendeed van 3 voet en als ik zeg dat hij onder het lopen zijn vuisterd stijf gesloten hield, het teken van een onstuimige aard, zal men hem genoeg kennen om juist niet bijzonder op zijn gezelschap gesteld te zijn. Hij woonde in zijn huisje in de Koningstraat, een woning half van hout, half van steen, met een gevel muur met trappen. Ze had het uitzicht op een van die bochtige grachten die zich door de oudste wijk van Hamburg kronkelen, welke de brand van 1842 gelukkig gespaagd heeft. Het oude huis ging weliswaar en weinig over en bedreigde de voorbijgangers. Het dak stond scheef, even als de pet van een student van het toegensboens.  De loodrechte richting hield wel wat de wensen over, maar over het geheel hield het zich goed, dankzij een oude orenbal die stevig aan de voorgevel was vastgegroeid en in de lente met zijn bloesumknoppen door de venster uit een droom. Mijn oom was rijk voor een Duits professor. Het huis, met al wat erin was, behoorde hem in volle eigenden om toe. Wat erin was bestond uit zijn petenkind, Kroyben, een meisje van 17 jaar, de Goede Marta en mij. In mijn dubbele hoedaanigheid van neef en pupil werd ik zijn handlanger bij zijn proefverdemmingen. Ik bekende gijnen dat ik mij met de borst op de geologische wetenschappen toelegde. Het bloed van een mineraloog vloeide door mijn aderen en ik verveelde mij nooit in gezelschap van mijn kostbare stenen. Kortom, men kon in dat huisje in de Koningsstraat gelukkig leven ondanks het ongeduld van zijn eigenaar, want al was hij soms wat roe, toch hield hij veel van mij. Maar die man kon niet wachten en was zelfs voortvarender dan de natuur. Wanneer hij in april in de bloempotten van zijn vertrek, stammetjes, resceda of volubilis geplant had, ging hij regelrecht iedere morgen aan de blaadjes trekken om hun groei te verhaasten. Tegenover zulke zondeling zat er niets anders op dan te gehoorzamen. Ik vloog dus naar zijn kamer. Het einde van halfstuk 1. Halfstuk 2 van naar het middelpunt der aarde. Deze LibriVox-opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart De Leel. Naar het middelpunt der aarde door Jules Verne, halfstuk 2 een vrijboek, een merkwaardige inhoud, het oude document, wat het oude papier kostte. Die kamer was een waarmuseum. Alle monsters uit het Delftstoffenrijk waren, in de uiterste orde van opschiften voorzien naar de drie grote afdelingen van brandbare, metaalachtige en steenachtige Delftstoffen. Of ik ze kende, die bronnen er Delftstof kunde, hoe menigmaal had ik in plaats van met jongens van mijn jaren te spelen er behagen in gevonden om die potloodetsen, die koolblenden, die steenkolen, die bruinkolen, die turven af te stoffen, en die jodenlijn, de hartsen, de organische zouten, die voor het geringste stofje bedaard moesten blijven. En die metalen, van het ijzer af tot het goud toe, wie je betrekkelijke waarde verdween bij de volstrekte waarde als wetenschappelijke voorbeelden.  En al die stenen, waarmee men het huis in de Koningstraat had kunnen herbouwen, zelfs met een mooie camera erbij, die mij zo goed zou aangestaan hebben. Maar bij mijn binnentreden in het vertrek dacht ik in het geheeldiet aan die wonderen. Al mijn gedachten bepaalde zich tot mijn oom. Hij lag gedoken in zijn grote armstoel, met Utrecht's fluueel bekleed en hield een boek in de hand dat hij met de diepste bewondering beschouwde. Welk een boek, welk een boek, riep hij uit. Deze uitroep herinnerde mij dat professor Liedenbrock in zijn verloge ogenblikken ook een boekengrek was. Maar een oud boek had in zijn ogen alleen waarde als het onverkrijgbaar, of tenminste, onleesbaar was. Wel nu, zei hij mij, ziet je het daar niet? Het is een onwerdeerbare schat die ik deze morgen gevonden heb bij het door snuffelen van de winkel van Hevelius Dioot. Heerlijk, antwoordde ik met een gemaakt geestrift. Maar waardoor dienen dan ook de ophef over een oud kwartijn in grofkalfsleren band een geelachtig boek, waaruit een verkleurd leestekening. Intussen kwam er maar geen einde aan de uitroepen van bewondering van de professor. Zie, zei hij zichzelf een verragende en antwoordende, is het niet mooi? Ja, zelfs bewonder is waardig. En welk een band? Gaat het boek gemakkelijk open? Ja, want het blijft bij iedere bladzijde open liggen. Maar sluit het wel goed? Ja, want de band en de bladen vormen een goed geheel zonder zich ergens te scheiden of te gapen. En dan die rug, waarin na een bestaan van 700 jaar nog geen enkele scheur is. Prozerian, klos of poelgold zouden trots geweest zijn op zulke band. Zo spreekende opende en stoot mijn oom gedurig het oude boek. Het minste wat ik doen kon was hem naar de inhoud te vragen hoewel die me heen geen het minste belang inboesende. En wat is dan wel de titel van dat merkwaardige boek vraagde ik met een drift die te hevig was op dit geveinst te zijn? Dit werk, antwoorden mijn oom opgewanderd, is de Heimskringla van Snorrit-Touleson, de beroemde IJslandse schrijver uit de 12e eeuw. Het is de chroniek der Noorwegse vorsten die over IJsland gegeerden. Waarlijk, deed ik mijn best om uit te open, dan is het zonnetwij voor een Duitse vertaling. Nu nog mooier, antwoorden de professor Driftig, een vertaling.  Wat zou uw vertaling mij baten? Wie geeft iets om uw vertaling? Het is het oorspronkelijke werk in de IJslandse taal, die prachtige, rijke, maar tevens eenvoudige taal die de meest verschillende spraakkunstige verbindingen en talrijke vormveranderingen ter woorden toelaats. Even als het Duits prachtig vrij gelukkig in het midden. Ja, antwoorden mijn oom de schouders ophalende, maar met dit onderscheid dat de IJslandse taal de drie geslachten heeft, even als het Grieks, en de eigen namen verbuigt als het Latijn. Zo, zei ik, in weinig gemeen onverschilligheid geschokt. En is de druk van dit boek vrij? Druk, wie spreekt ervan? Druk, ongelukkige actio, druk. Houd je dit dan voor een gedrukt boek? Nee, dommel, het is een handschift en wel een runieshandschift. Een runies? Ja, zou het geen misschien willen dat ik een verklaring voor dat woord gaf? Daar zal ik wel op passen, antwoorde ik, op de toon van iemand wiens eigen liefde gekwetst is. Maar mijn oom draafde door en onrichtte mij tegen mijn zin in zaken die ik niet verlangde te weten. De runen, hernam hij, waren schrijfletters, die vroeger op IJsland in gebruik waren. En volgens de overlevering had oon in zelfs ze uitgevonden. Goddeloze, bezie en bewonder dan toch die tekens, welk uit het brein van hun god zijn voortgekomen. Niet wetende wat de antwoorden was ik waarlijk op het punt om neer te knielen, een soort van antwoord dat de goden evenzeer moet bevallen als de koningen omdat het het voordeel heeft van een hen nooit in verlegenheid te brengen toen het toeval, de loop van het gesprek, een andere wending gaf. Het was de rescheiding van een smerig percament dat uit het boek geleed en op de grond viel. Mijn oom viel met een onbegrijplijke geretenheid op default aan. Het kon niet missen of een oud document. Misschien seed het onheugelijke tijden in een oud boek gesloten moest hoge waarde in zijn oog hebben. Wat is dat, griep hij uit? En tegelijk ontvouden hij zorgvuldig op zijn tafel een stuk percament, 10 duim lang en 6 duim breed waarop in dwachse lijnen onverklaarbare tekens stonden. Zonderlingentekens door welke professor Liedenbrock en zijn neef aangeset werden om de vreemde tocht der 19e eeuw te ondernemen. De professor beschouwde enige ogenblikken deze rijdletters. Vervolgens zei hij, zijn bril afnemende, het is runisch schift.  Deze lettertekens zijn geheel overeenkomstig met die van het schaamschrift van Snorra Thulissel. Maar wat zou het betekenen? Daar het runisch schift mij voorkwam een uitvinding van geleerde te zijn om de grote hoop zand in de ogen te storien, dan weet het mij geen sinds toen ik zag dat mijn oma niets van begreep. Dat maakte ik tenminste op uit de beweging zijn er vingers die hij geducht heen en weer draaide. Het is echter oud eislands, bromde hij binnenzonds. En professor Liedenbrock moest het wel weten, want men hield hem voor een groot taalkennig. Wel sprak hij de 2000 talen en 4000 tongvallen die op de oppervlakte de aarde in gebruik zijn niet vloeiend, maar hij wist er toch aardig wat van. Toen deze moeilijkheid zich opdeed, was hij op het punt zich aan al de ontstuimigheid van zijn karakter over te geven en ik voorzag een heftig toneel toen het 2 uur sloeg op het kleine uurwerk op de schoorsteemantel. Dadelijk opende de goede magta de deur van het vertrek, de soep staat op tafel. De drommel halen de soep, riep de oom, en haar die ze gekookt heeft en hen die ze zullen eten. Magta vluchte. Ik eilde haar achterna en hoe zat ik op mijn gewone plaats in de eetzaal. Ik wacht de enige ogenblikken. De professor kwam niet. Dit was de eerste keer voor zover ik wist dat hij bij het middagmauw gemist werd. En welk een kostelijk middagmauw? Een groentenssoep, een spekpannekoek met suuring, bestroyd met tonkmuskaat, een kalsniegstuk met ingeleerde pruimen en tot nagericht garnalen met suiker, alles besproeid met lekkere moeselwijn. Zo veel kostte dat oude papier aan mijn oom. In mijn hoedanigheid van liefhebberde neef meende ik inderdaad verplichten zijn om voor hem en mij te eten het gen ook met de grootste nauwgezet hij deed. Ik heb nooit zoiets gezien, zei de goede Magta onder het bedienen. Meneer Liede brok niet aan tafel. Het is haast ongelooflijk dat voorspelde de een of andere gewichtige gebeurtenis en nam de oude meid het hoofdschuddende. Mij eens in de ogenblikken en de ogenblikken, de hoofdschuddende. Mij eens inzins voorspelde het niets anders dan een heftig troneel als mijn oom zijn middag mal verdwenen zou zien. Ik peusel de juist belaatste garnal op toen een bloderende stem mij aan de genoegens van het nagericht ontdrukte.  In één sprong was ik uit de zaal in het studiervertrek. Het einde van halfstuk 2. Halfstuk 3 van naar het middelpunt der aarde. Deze Librivox opname is vrij van de auteursrechten. Zo Bart de Leel. Naar het middelpunt der aarde door Jules Verne, halfstuk 3 een runies handschrift, uitleg van het alfabet, het geheimschrift, een geleerd man, nichtje groeiben, ontcijfering van het document, einde der ontcijfering. Het is tellig runies, zei de professor, z'n wingbrouwer Vonzend. Maar er schuint een geheimachter dat ik ontdekken zou of te kennen. Ga daar zitten, voegde hij er bij, terwijl hij met zijn vuist de tafel aandwijs en schrijf. In een ogenblik was ik gereed. Nu zal ik u iedere letter van ons alfabet opnoemen, die met één van deze ijslangste letters overeen komt. We zullen zien wat dat geeft, maar bijstint Michael, pas op dat u u niet vergist. De opnoeming begon. Ik deed mijn uiterste best. En vormde zo'n onverstaanbare opeenvolging van woorden. Toen het werk afwas, nam mijn oom driftig het blad waarop ik geschreven had en bekeek het lang met aandacht. Wat teken dat, herhaalde hij wektuigelijk. Op mijn eer ik zou het het niet hebben kunnen zeggen. Daarom boven ondervroeg hij mij de nagaande niet en ging voort met tot zichzelf te spreken. Dat noemen wij geheimschrift, de zin verborgen is onder de letters, die opzettelijk verkeerd geplaatst zijn en die orderlijk geschikt een verstaanbare zin zou opleveren. En wanneer ik bedenk dat daarin misschien de verklaring of de aanwijzing enig grote ontdekking is opgesloten. Ik voor mij dacht wel dat het niet zin opgesloten was, maar hield mijn mening voorzichtig voor mij. Daarop nam de professor het boek en het perkament en vergeleek ze met ookandig. Ik zei niet van dezelfde hand, zei hij, het geheimschrift is jonger dan het boek en ik zie daarvan er stond een onverraakbaar bewijs. Inderdaad, de eerste letter is een dubbele M die men te vergeefs in het boek van Turbussen zal zoeken want zij werd eerst in de 14e eeuw bij het IJslandse Alphabet gevoegd. De halve liggen naar minstens 200 jaar tussen het handschrift en het document. Dat is geen mij, ik herken het vrij logisch te zijn. Ik heb de wochtelijke toegebracht om te denken dat een der bezitters van dit boek deze geheimzinnige tekenis heeft geschreven.  Waarvoor de drommel, wie was die bezitter? Zou hij zijn daam ergens in dit handschrift gezet hebben? Mijn omnam zijn bril af kregen steekend op en onderzocht nauwkeurig de eerste bladzijde van het boek. Op de keerzijde van de tweede die van de voortitel ontdekte hij een soort van vlek die er op het oog als een inkvlekt uitzag. Intussen onderscheidemen als men het van daarbij bezacht enige half uitgewiste tekens. Mijn oom begreep dat de hoofdzak daar zat. Hij bleef dus op de vlekturen en met behulp van zijn grote loop bespeurd hij eindelijk een aantal tekens, runische letters die hij zonder aarzelen las. Arne Zaktoussem riep hij op een zegenpraadende toon. Maar dat is een daam en wel een eislandse naam die van een geleerde uit de 16e eeuw een beroemde goudmaker. Ik zag mijn oom met zekere bewondering aan. Die goudmakers, hernam hij Avicen, Beken, Lully Parachelsius waren de echte, de enige geleerder van hun tijd. Ze hebben ontdekkingen gedaan waarover wij met recht verbaasd staan. Waarom zou die Zaktoussem onder dat onverstaanbare geheimschrift niet de een of andere verrassende uitvinding verborgen hebben? Dat moet zo zijn, het is zo. De verbeeldenskracht van de professor werd door die veronderstelling aangevuurd. Zonder twijfel waagde ik te antwoorden, maar welk belang kondigenerden er bij hebben om zo de een of andere vreemde ontdekking te verbergen. Waarom? Waarom, weet ik het? Heeft Gali Lea niet hetzelfde gedaan met Saturnus? Overigens zullen wij eens zien. Ik moet achter het geheim van dit document komen en ik zal eten nog slapen voordat ik het geraden heb. Zo, dacht ik. Maar geef je ook niet aksel, hernam hij. Drommels, zei ik bij mezelf, het is gelukkig dat ik voor twee gegeten heb. Voor eerst zijn mijn oom moeten we de taal van dit geheimschrift vinden. Dat kan niet moeilijk zijn. Op deze woorden hief ik driftig mijn hoofd op. Mijn oom hervatten zijn alleen spraak. Niets is gemakkelijk. Er zijn in dit document honderd twee en dechtig letters in medeklinkers tegen 53 klikkers. In deze evenredigheid zijn te naast erbij de woorden de zuidelijke talen gevormd terwijl de noord zoveel rijkers zijn in medeklinkers. Het is dus een zuidelijke taal. Deze gevolgtrekkingen waren zeer juist. Maar welke taal is het? Nu moest het blijken wat de gereden was in wie ik echter hun grondig analyticus vond.  Die Saknoesum, en al mij, was een geleerd man. Zodra hij dus niet in zijn moedertaal schreef moest hij bij voorkeur de gewone taal de geleerden van de 16e eeuw kiezen. Ik bedoel het Latijn. Als ik mij bedrieg, kan ik het beproeven met het Spaans, het Frans, het Italiaans, het Grieks, het Hebreus. Maar de geleerden der 16e eeuw schreven meestal in het Latijn. Ik heb dus het recht om a priori te zeggen. Dit is Latijn. Ik schoof heen en weer op mijn stoel. Mijn herinneringen als Latinist kwamen in opstand tegen de mening dat deze rij van zinleden geworden zou kunnen behoren tot de zoete taal van Vergilius. Ja, Latijn heer dan mijn oom. Maar verbasterd Latijn. Het zij zo, dacht ik, als grijd ontwacht moet geslimm zijn om. Laat ik nog eens goed zien, zei hij, het blad weer opnemen waarop ik geschreven had. Zie daar een rij van 132 letters in een schijnbare wanoorden voordoen. Er zijn woorden waar alleen medeklinkers in voorkomen. Zoals het eerste m.rnls. Andere in tegendeel met veel klinkers, bijvoorbeeld het vijfde u-t-e-i-e-f of de voorlaatste o-s-e-i-b-o. Die schikking nu is blijkbaar niet welkeurig. Ze is op wiskundige gronden ingegeven onbekende reden die de opvolging deze letters heeft geregeld. Het is dunk mij zeker dat de oorspronkelijke volzinsregelmatig is opgeschreven en daarna omgekeerd volgens een wet die ik moet ontdekken. Wie de sleutel van dit geheimschrift bezat zou het vlug lezen. Maar welke is die sleutel? Achso, hebt jij de sleutel? Op die vraag antwoorde ik niets en wel om de volgende reden. M'n oog was gevallen op een lief portret aan de muurging, het portret van Kreuben. De pupil van m'n oom was toen de Altona bij één haarig bloedverwandten en haar afwezigheid maakte mij zeer treurig. Want, ik mag het nu bekennen, het lieve meisje en de neef van de professor bemindde ook al naar met al het geduld en al de bedaardheid van Duitsers. We waren verloofd buiten weten van m'n oom die te zeer geoloog was om dergelijke gevoedings te begrijpen. Kreuben was in lieve blonden dieren wouwe ogen, een ene sindswaar moedig karakter en een nadenkende geest. Zij bemindde mij daarom niet minder. Ik voor mij aan bad haar als dat woord tenminste in de oud-duitse taal bestaat.  De beelden is mij naar aangebeden wie er per dus plotseling uit de wereld en naakt de werkelijkheid en die de hersenschimmen, der herinneringen. Ik zag de getrouwige zalin van m'n arbeid en van m'n vermaken terug. Ze hield mij iedere dag op de kostbare stenen van m'n oom te rangschikken. Ze plaatste er met mij de briefjes op. Je vrouw Kreuben was zeer sterk in de delstof kunde. Meer dan één geleerde zou een lesje bij haar kunnen halen. Zij onderzocht garene grondig de netelige vraagstukken der wetenschap. Wat al zoete uren hadden wij doorgebracht met samen te studeren en hoe benijde ik soms het lot die gevoelloose stenen die zijn met haar bekoorlijke handen aanraakte. Als daarna uit uren van uitspanning kwam, gingen wij beide uit. We kozen de lommereke laanen van de Alster en begraven ons gezamenlijk naar de ouder geteerde moden die zich zo goed voordoet aan het einde van het meer. Onderweg keuvelden wij op kander bij de armhoudens. Ik vertelde haar allerlei waarover zij luidkils lachten. Zo kwamen wij aan de oever der Elbe en na de zwaanen die tussen de grote witte plomb van hond zwemmen keerden wij per stoomboot naar de kei terug. Zoveel was ik met mijn gepijns toen mijn oom met zijn vuist op de tafels slaande mij met geweld tot de werkelijkheid terugvoerde. Laat eens zien, zei hij, de eerste gedachte die zich aan de geest moet voordoen om de letters van een volzin te verwachen is, dunt mij, om de woorden onder in plaats van naast ook kander te schrijven. Wel mogelijk, dacht ik. We zullen zien wat dat geeft. Aksel schrijf de ene of andere volzin op dit stukje papier maar zet de letters in plaats van achter ook kander in geregelde rijen elk van 5 of 6 onder ook kander. Ik begreep wat hij bedoelde en onmiddellijk schreving van boven naar beneden. Goed zei de professor zonder gelezen te hebben. Zet nu deze woorden op een regel naast elkaar. Ik gehoorzaamde. Heel goed riep mijn oom met het papier uit de handen rukkende. Dat lijkt al een beetje op het oude document. De klinkers staan in dezelfde wannoorden als de medeklinkers en zijn zelfs hoofdletters en commas in het midden der woorden. Juist als op het percament van Zagnussen. Ik kon niet nalaten deze opmerkingen zeer schander te vinden.  Om nu, ja naar mijn oom, zich rechtstreeks tot mijn wennende de volzin te lezen die hij geschreven heeft en ik niet ken zal het genoeg zijn om achtereen volgens de eerste letter van ieder woord te nemen van de tweede, dan de derde enzovoorts. En tot zijn grote verwondering maar vooral tot de mijne las mijn oom ik beminu inner lieve grooiben. Ej riep de professor Ja, zonder om te denken had ik als een verliefde rompert die gevaarlijke volzin geschreven. Zowieso beminst geen grooiben en dan mijn oom op de echte toon van een voort. Ja, nee staarmelde ik. Zowieso beminst geen grooiben herhaalde hij wektuigelijk. Wel nu, we zullen deze handelwijze op het voor ons liggende document toepassen. Wier in zijn alles overheersende beschouwing verdiept vergat mijn oom reeds mijn onvoorzichtige woorden. Ik zeg onvoorzichtige want het hoofd van de geleerde kon geen zaken van het hart begrijpen. Maar gelukkig won het de grote zaak van het document. Op dat ogenblik de proef zou gedaan worden schoten de ogen van professor Liedenbrock bliksemstralend door zijn bril. Zijn vingers bevde toen hij het oude percament weer opnam. Hij was diep ontroegd. Eindelijk hoeste hij hever en met een ernstige stem achterinvolgens de eerste, daarna de tweede letter van ieder woord noemende, gaf hij mij een nieuwe reeks op. Toen ik gereed was, was ik waardelijk aangedaan. Deze letters, één voor één opgenoemd, hadden geen zin opgeleverd. Ik verwachte dus dat de professor een sierlijke Latijnse volzin statig van zijn lippen zou laten vloeien. Maar wie had zo iets kunnen denken een hevige vuitsslag deed de tafel dreunen de ink spatten uit de kokig de penviel uit mijn hand. Dat is het niet, riep mijn oom dat heeft geen gezonde zin. Vervolgens het vertrek met bliksem snelheid door vliegens en de trap als een lawine afstormende snelde hij de koningstraat in en was in een ogenblik uit het oog verdwenen. Het einde van hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 van naar het middelpunt der aarde. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart Telleel. Naar het middelpunt der aarde door Jules Verne hoofdstuk 4 vrees voor het raadslachtige werk waar is oom moeilijkheden der ontsijfering de sleutel gevonden. Is hij weg, riep magten, die kwam aanlopen naast van de huisdeur die zo hard was toegetrokken dat het gehele huizen van dreunde? Ja, antwoorde ik voorgoed weg.  Hoe is het met zijn middagmijl? Vroeg de oude meid. Hij zal niet eten. En zijn avond eten? Hij zal niet eten. Wat zijn magten? Hij handen ineens slaande. Nee goede magten, hij en niemand in huis zal me eten. Ik wilde ook ons allen honger laten leiden tot hij een outfot ontsijverd heeft dat volstrekt onmogelijk te ontsijveren is. Dan zitten niets anders op dan van honger te sterven. Ik durf er niet voor uitkomen dat dit ons onvermijdelijk lot zou zijn met zo'n onhandelbaar mens als mijn oom. De oude meid ging hevig ontroegd, zuchtende naar keuken terug. Toen ik alleen was kwam ik op de gedachte om alles aan groeiben te gaan vertellen. Maar hoe zou ik het huis uitkomen? De professor kan ieder ogenblik terugkeren en dan zijn mij dan in schriep. En als hij weer eens wilde beginnen met dat raadslachtige werk dat men te vergeefde oude ooydiepoes zou voorgelegd hebben. Antwoordde ik dat niet op zijn roep. Wat zou er dan van komen? Blijven was dus het verstandigste. Juist had er Delslof kundige uit Bezan Sol ons een verzameling kiezelachtige adelaarstenen gezonden die gerangschikt moesten worden. Ik ging aan het werk. Ik schifte en schikte in hun hockjes al die holle stenen waarin kleine cristallers weefden. Maar die bezigheid gaf mij geen afleiding. De zaak van het oude document hield mij te zeer bezig. Mijn hoofd groeide en ik wegte door een naamloze onrust bevangen. Ik had een voorgevoel van een naderend onheil. Na verloop van een uur waren de adelaarstenen orderlijk geschikt. Ik liet mij toen met slingerende armen en achteroverhangend hoofd mijn echte armstoel neervallen. Ik stak mijn grote duitse pijp aan. Welke gebeeld houden krop een achterloos uitgestrekte stroomnif voorstelde. Daarna vermaakte ik mij met de voortgang de verbranding te volgen die van mijn stroomnif langzamerhand een voorslagen negerin maakte. Van tijd tot tijd luisterde ik of er geen schreden op de trap klonken. Maar nee, waar mocht mijn oom op dat ogenblik toch zijn? Ik verbeelde mij hem te zien lopen schone boben op de weg naar Altona. Met zijn stok zwajend en blind parerende met geweld op het gras slaande de toppen de distalplanten afhakkende en de schuwe oorjevaars in hun rust stoorende.  Zou hij zegepradend of moedeloos haar zwart kieren? Wie van beide zou het winnen? Het geheim of hij? Zo ondervoeg ik mijzelf en werktuigde ik dan mijn kindbladpapier in handen waarop de onverstaanbare reeks der door mij geschreven letters stond. Ik herhaalde bij mezelf wat betekent dat? Ik beproefde die letters zo te schikken dat zij woorden vormden. Het was onmogelijk of mensen bij tweeën, drieën, vijven of zesën verenigde, het gaf niets verstaanbaars. Wel vormde de veertiende, vijftiende en zesdiende letter het woord ICE. De vier, vijf en zesendachtigste het woord SIR. Eindelijk merkte in het midden van de document op de tweede regel ook de Latijnse woorden ROTA, MOTABILE IRA, NEC, ATA op. Trommels dacht ik, uit die laatste woorden zou men bijna opmaken dat om gelijk heeft wat de taal van het document betreft. En zelfs bemerk ik nog op de derde regel het woord LUKO dat heilig bos betekent. Welis waar leest ben op de derde het woord TABILET dat zuiver Gebreus is en de zelfstandig naanwoorden MERE ARK en MERE die zuiver Frans zijn. Dat was gedoe om iemand razend te maken. Vier verschillende talen in die dwaarse volzin. Welk verband konden bestaan tussen de woorden IJS, MENER, TOREN, VREED, HEILIGBOSS, VERANDEREND MOEDER, BOG of C. Het eerste en laatste alleen konden gemakkelijk overeen komen. Het was nog niet vreemd dat in een document op IJsland geschreven van een IJC gesproken werd. De verklaring van het raadsel was daar mede echter nog niets geforderd. Ik worstelde dus hevig tegen een onoplosbare zwaregheid. Mijn hersenen gloeiden. Ik pinkoogde op het bladpapier de honderd twee en dertig letters schenen om mij heen te dansen. Gelijk die zilveren tranen die na een geweldige aandrang van het bloed op ons hoofd in de lucht opstijgen. Ik was ten broei aan een soort van zinsbechogeling. Ik stikte. Ik snakte daar lucht. Wektuigelijk bewijde ik mij met het bladpapier welks beide zijden zich beurtelings aan mijn ogen vertonen. Hoe groot was mijn verbazing toen ik bij een van die snelle omdraaienen op het ogenblik dat de keerzijde naar mij gewend was voorkomen leesbare woorden, latijnse woorden menen te bespuren. Onder andere, krateren terresteren. Daar stond ik er licht voor mij op. Deze eenvoudige kentekenen deden mij de waarheid inzien. Ik had de wet van het geheimschift ontdekt.  Om dit document te lezen was het niet eens nodig om door een omgekeerd blad heen te lezen. Nee, zoals het was, zoals het mij was voorgezegd, kon het vloeiend gespeld worden. Alle vernuftige verbindingen van de professor werden bij waarheid. Hij had gelijk gehad ten aanzien van de schikking der letters, gelijk ook ten aanzien van de taal van het document. Er was slechts één beuzeling nodig geweest om die latijnse volzin van het ene einde tot het andere te kunnen lezen. En het toevall had mij die beuzeling aan de hand gedaan. Mijn kond aangaan hoe ontroeg ik was. Mijn ogen werden dof. Ik kon ze niet gebruiken. Ik had het blad papier op de tafel gelegd. Ik behoefde er slechts een blik op te slaan om bezitter van het geheim te worden. Eindelijk gelukte het mij mijn ontroering meester te worden. Ik maakte het mij tot een plicht om twee maanden kamer rond te gaan ten einde mijn zenuwen tot bedaren te brengen. Vervolgens plaatste ik mij weer in de grote armstoel. Ik zal het lezen, riep ik uit na ruim adem gehaald te hebben. Ik bukte over de tafel, legde mijn vinger achterin volgens op iedere letter en zonder de stuiten, zonder één ogenblik te haperen, was ik luiden de gehele volzin. Maar welke een ontstelte is, welke een schrik greep mij aan. Ik stond eerst als door de bliksem getroffen. Hoe? Wat ik daar voor nam, was reeds volbracht. Iemand was van meterl genoeg geweest om door te dringen. Ach, riep ik uiterlijk op spon. Nee, nee, oh mag het niet weten, dat ontbreekt er nog maar aan dat hij de lucht kreeg van zulke reis. Hij zal mij wel licht ook smaak in krijgen. Niet zal hem kunnen tegenhouden. Hij, zulke een vastberade geoloog zou vertrekken, in ieder geval in weerwill, in spijt van alles. En hij zou mij meenemen. En we zouden nooit terugkomen. Nooit, nooit. Ik verkeerde in een onbeschrijflijke toestand van opgewondenheid. Nee, nee, het mag niet gebeuren, zei ik, vastbesloten. En daar ik kan beletten dat zulke denkbeeld bij mijn dwingeland opkomt zal ik het doen. Door dit document telkens te winnen en te keren zou hij bij toeval de sleutel kunnen ontdekken. Ik zal het vernietigen. Ik geef niet alleen het bladpapier, maar ook het percament van zaknoesum.  Met koortsachtig bevende hand wilde ik alles op de kolen werpen en dit gevaarlijke geheim vernietigen toen de kamerdeur geopend werd en mijn oom verscheen. Het einde van half stuk 4. Half stuk 5 van naar het middelpunt der aarde. Deze LibriVox-opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart De Leel. Naar het middelpunt der aarde door half stuk 5. De professor aan het werk. De neef valt in slaap. De huis sleutel verdwenen. De vreugde van mijn oom. De lezing van de document. De valissen moeten gepakt worden. Ik had per even de tijd om het onheil aanbrengend document weer op de tafel te leggen. Professor Liedenbrock scheen in diep gepijnst verzonken. De gedachte die hem beheerste liet hem geen ogenblik rust. Hij had klaar blijkelijk onder de wandeling de zaak onderzocht ontleed. Alle hullebronnen zijn verbeeldenskracht aangewend en kwam nu terug om de een of andere nieuwe verbinding toe te passen. Hij ging inderdaad in zijn armstoel zitten en met de pen in de hand begon hij formules neer te schrijven die op een algebreis vraagstuk geleken. Ik volgde met mijn ogen zijn siddrende hand. Geen enkele zijn er bewegingen ontging mij. Welke onverwachte uitkomst zou hij misschien verkrijgen. Ik beefde, maar zonder reden omdat er waren de enige verbindingreeds aan de zijnde, iedere andere naasporing noodwendig vergeefspoest maken. Drie uur lang werkte mijn oom zonder te spreken, zonder het hoofd op te heffen duizendmaal uitwisselde, wederop neemende, doorschappende, weer beginnende. Ik wist wel dat, als het hem gelukte om die letters te schikken naar al die betrekkelijke plaatsen die zij konden in nemen, de zin klaar zou zijn, maar ik wist ook dat de 20 letters reeds 2 trillionen, 432.902 bilioenen 8.176 miljoenen 640.000 verbindingen moest opleveren. In de zin waren 132 letters en die 132 letters gaven in getal verschillende volzinnen dat uit minstens 133 cijfers bestaat, een getal bijna onmogelijk uit te spreken en dat alle bevatting te boven gaat. Ik was dus gerust over dit helthaftige middel om het vraagstuk op te lossen. Intussen verliep de tijd, het werd dacht. Het gerucht op straat hield op, steeds over zijn werk gebukt zag mijn oom niets, zelfs de goede Marta niet die de deur half opende. Hij hoorde diets, zelfs de stem deze waardige dienstbonen niet die vroeg zal meneer deze avond eten? Marta moest zonder antwoord heen gaan.  Ik voor mij, naar mijn enige tijd er tegen verzetten hebben, weg door de slaapovermand en sleep in op het einde van de kanapé terwijl oomlinen brok nog maar berekende en doorschrapten. Toen ik de volgende mooie geontwaakte, was de onvermoeide werkeesel nog aan de arbeid. Zijn rode ogen, zijn bleekgezicht, zijn haren, waarin hij met een kortzige hand had gevoeld. De purpe rode hand onder zijn ogen bewezen genoegzaam zijn verschrikkelijke worsteling met het onmogelijke en onder welke vermoeienis van zijn geest en inspanning van zijn hersenen de uren voor hen moesten verlopen zijn. Ik kreeg waarlijk medelijnen met hem. In weerwill van de verwijten die ik het recht meende te hebben om hem te doen, gevoelde ik zekere aandoening. De arme man werd zo door zijn gedachte overheerst dat hij vergat omboos te worden. Al zijn levenskrachten trokken zich op één punt samen en daar zijn niet door haar gewone veiligheidsklep ontstapt hem, stond het de vrezen dat haar spanning hem binnenkort zou doen springen. Ik kom door een gebaar, door een woord slechts die ijzeren schoven losmaken die op zijn hersenpand drukte en ik deed het niet. Mijn hart was toch goed genoeg. Waarom bleef ik dan stom in zo'n geval? In het belang van mijn oom. Nee, nee, herraalde ik. Nee, ik zal niet spreken. Hij zou heen willen gaan. Ik ken hem. Niet zou hem kunnen tegenhouden. Hij heeft een vulkadische verbeeldingskart en om te doen wat andere geologen niet gedaan hebben zou hij zijn leven wagen. Ik zal zwijgen. Ik zal het geheim bewaren waarvan het toevall mij bezitter heeft gemaakt. Het te ontdekken zou het zo goed zijn als professor Liederbrock te doden. Laat hij het raden als hij kan. Ik wil mij later niet te verwijten hebben dat ik hem in het verderf heb gestocht. Naar dat ik hierom trend tot de besluit was gekomen sloeg ik de armen over elkaar en wachten. Maar ik had niet op een voorval gereken dat enige uren later plaats zat. Toen de goede machten het huis wilde verlaten maar ik te gaan vond zij de deur gesloten. De huisleutel stak niet in het slot. Wie had hem er uitgenomen? Stellig mijn omen toen hij de vorige avond van zijn haastige uitstapje was teruggekomen.  Was het met voordacht? Was het bij vergissing? Wilde hij ons de kwellingen van de honger laten ondergaan? Dat dacht mij toch wat al te erg. Hoe? Marta en ik zouden de office zijn van een toestand die ons niet het minste aan ging. Zonder twijfel en ik herinner mij een vroege voorval dat wel geschikt was om ons vrees aan te jagen. Enige jaren geleden toch op een tijdstip dat mijn oma gewerkt aan zijn grote mineralogische classificatie bleef hij 48 uur zonder voedsel en het gehele huisgezin moest zich onderwerpen aan die wetenschappelijke hongerkeur. Ik voor mij kreeg er een maagkamp door die niet zeer aangenaam was voor een vrij eetlustige jongen. Het ging mij dus toe dat het ontbijt even zo zou uitblijven voor je geavond eten. Ik besloot echter mijn moed te tonen en niet te wijken voor de eisen daarmaag. Marta trok er zich zeer aan en werd bedroefd, die goede vrouw. Wat mij aangraat, de onmogelijkheid om het huis te verlaten hield mij en terecht meer bezig. Men begrijpt mij wel. Mijn oom werkte gestadigd door. Zijn verbeelding verloor zich in de denkbeeldige wereldteverbindingen. Hij leefde ver buiten de aarde en gevoelde werkelijk geen aardse behoeften. Tegen de middag prikkelde de honger mij hevig. Marta had, in haar eenvoudigheid, de vorige avond de voorraad ter etenskast geplunderd en was niet meer in huis. Toch hield ik mij goed. Ik maakte er een soort van punt van eer van. Het sloeg twee uur. Het werd bespotterlijk, onuitstaanbaar zelfs. Ik zette grote ogen op. Ik begon bij mijzelf te zeggen dat ik het gewicht van de document overdreef. Dat mijn oma geen geloof aan zou slaan. Dat hij er niets in zou zien en het regerij. Dat men hem in het ergste geval tegen zijn zin zou tegenhouden als hij de onderneming wilde beproeven. Eindelijk dat hij zelf de sleutel van het geheimschrift kon ontdekken en dat mijn onthouding dan te vergeefs zou geweest zijn. Deze redenen schelen mij uit muntend toe, hoewel ik ze daar te voeren met verontwaardering had verworpen. Ik vond het zelfs heel dwaars dat ik zo lang had gewacht en mijn besluit was genomen om niet zo rechtstreeks met de deur in huis te vallen toen de professor opstond zijn hoed opzetten en wilde gaan. Hoe? Het huis verlaten en ons nog is opsluiten? Dat nooit, oom, zei ik.  Hij schemen niet te horen. Oom Liederbrock herhaalde ik met verheffing van stem. Hé, wat is het? Zij heeft als iemand die plotseling ontwaakt. Wel nu, die sleutel. Welke sleutel? Een sleutel van het document. De professor keek bij aan over zijn bril. Hij bespeurde ooggetwijfeld iets ongewoons op mijn gelaad. Althans hij vat het driftig mijn arm en zonder te kunnen spreken ondervoeg hij mij met zijn blikken. Echter werd nooit een vraag juist te gesteld. Ik bewoog mijn hoofd van boven naar beneden. Hij schudde het zijde met een soort van medeleide alsof hij met een gek te doen had. Ik maakte een duidelijke gebaar. Zijn ogen schittelde in een heldere glans. Zijn hand maakte een dreigende beweging. Dit stommergesprek in deze omstandigheden zou de onverschilligste aanschouder belang hebben ingeboesend. Het kwam waarlijk zover dat ik niet meer durf te spreken uit vrees dat mijn oma in de eerste omhelzing zijn er vreugde mocht smoren. Maar hij droomt zo sterk dat ik antwoorden moest. Ja, die sleutel. Het toevall. Wat zegt Guy Riepey met een onbeschrijvelijk ontwoering? Zie daar, zei ik, dat hij het door mij beschreven bladpapier overreikende. Lees. Maar dat betekent niets antwoorden hij het papier in één vrommelende. Niet als men van voren begint te lezen. Maar van achteren. Ik had nog niet uitgesproken of de professor slaakte een kreet of liever een echt gebril. Een licht was voor zijn geest opgegaan. Hij was geheel van gedaante veranderd. O, schanderen saknoesen. Hij had dus eerst uw volzin aan verricht geschreven. En met drift op het papier aanvallende las hij met een verduisd het oog en aangedaan de stem het gehele document van de laatste letter af aan beginnende. Het behelst het volgende. In Snevels Jaculis Craterum Chem Delibat Umbra's Carteris Juli Intra Calendas Descende Audas Fiatog Het terrestre centrum Ratinges Cotveci Arnesaknoesum Cotveci Arnesaknoesum Cotveci Arnesaknoesum Dit slecht Latijn zou men al dus kunnen vertalen. Daal af in de crater van de stem van de Snevels Jacul die de schuidel van de scarteris treft voor de eerste Juli vermetelen reiziger en gezult het middelpunt de aarde bereiken. Ik heb het gedaan. Arnesaknoesum Toen hij dit las, sprong mijn oom op, als wof hij onverwacht een leidse fles had aangeraakt. Zij waren onbeschrijvelijk.  Hij liep heen en weer, nam zijn hoofd tussen de beide handen, verzette de stoelen, stapelde zijn boeken op alkander, goochelde, het is haast niet te geloven met zijn kostbare aardelaarstenen, graf hier een slag met de vuist daar een tik met de hand. Eindelijk kwamen zijn zenuwen tot bedaren en egen als iemand die uitgeput is door een overdade genot die zich in zijn armstoel neervallen. Hoe laat is er toch naar enige ogenblikken stilten? Drie uur antwoorden ik. Wat, dan heb ik me middag wel mooi verzuimt, ik sterf van honger aan tafel. En dan en dan zal het gemeen valies pakken. Wat, riep ik uit. En het uur antwoordde de onverbiddelijke professor, terwijl hij de eetzaal binnen had. Het einde van hoofdstuk vijf. Hofdstuk zes van naar het middelpunt der aarde. Deze LibriVox opname is vrij van noteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. Naar het middelpunt der aarde door Jules Verne, hoofdstuk 6 in het studeervertrek de sneffels, de warmte in de aardbol, de vulkanen inwendige hitte der aarde. Op die woorden ging mij een rilling door het gehele lichaam. Ik bedwoond mij echter. Ik besloot zelfs een goed gelaten tonen. Wetenschappelijke bewijzen alleen konden professor Liedenbrock weer houden en die waren er genoeg. Zeer goede zelfs tegen de mogelijkheid van zulke reis. Naar het middelpunt er aarde gaan, welk een dwaarsheid. Ik bewijde mijn bedenkingen tot een gepaster ogenblik en hield mij alleen met de maaltijd bezig. Het is dodenloos al de verwensingen van mijn oom mee te delen, toen hij de tafel niet gedeek volg. Alles werd opgehelderd, de goede macht ging haar vrijheid terug, ze liep naar de markt en repte zich zo dat mijn honger een uur later gestilt was en ik weer besef kreeg van onze toestands. Onder het eten was mijn oom bijna vrolijk. Er ontvielen hem enige geleerde kwinkslagen die nooit zeer gevaarlijk zijn. Toen het nagerecht was afgelopen gaf hij mij een wenk om hem in zijn studeervertrek te volgen. Ik gehoorzaamde. Hij ging aan het ene einde van zijn en ik aan het andere. Aksel, zei hij, met de zachte stem. Toen zei het een schandere jongen. Je hebt me daar het verbazende dienst bewezen toen ik die verbinding wilde opgeven. Waar zou ik heen gedwaald zijn? Niemand kan het weten.  Ik zal dat nooit vergeten me jongen en jij zult uw deel hebben van de roem die wij zullen verwerven. Kom aan, dacht ik. Hij is goed geluimd, het oogomelijk is gekomen om over die roem te twisten. Bovendal, herna mijn oom, bevede ik u de stieptste geheimhouding aan, verstaat gij? Het ontbrekt mij aan geen benijders in de geleerde wereld en velen zouden die reis willen ondernemen je eerst bij onze terugkomst iets van mogen vernemen. Geloofd, gij, zei ik, dat het aantal van die vermeterden zo groot zou zijn? Zeker. Wie zou Arselen om zo'n roem te verwerven? Als dit document bekend was, zou ik er van geologen het voetspoor van Arnes Zaklusum volgen. Daarvan ben ik nog niet overtuigd om, want niet bewijst de echtheid van dit document. Wat en het boek waarin wij het ontdekt hebben. Goed, ik stem toe dat die Zaklusum deze regels geschreven heeft, maar volgt er uit dat hij inderdaad die reis heeft voorbracht en kan dat ouderperkement geen bedriegerij behelzen. Het speelt bijna dat ik dit wel wat gewaarde woord had gesproken. De professor Vronsters een dikke wenkbrouwen en ik vreesle de uitslag van dit gesprek in de waarschalt hebben gesteld. Gelukkig liep het goed af. Een vluchtig glimlachtje kruldde de lippen van de strekke spreker en herantwoorden, dat zullen we eens zien. Zo, zei ik, een weinig verstoord. Maar veroorloof mij om de reeks van tegenwerpingen met betrekking tot dit document te voltooien. Spreek me, jongen. Spreek ongedwangen. Ik geef u volle vrijheid om uw mening te uiten. Gij zet niet meer mijn neef bij mijn amtgenoot. Ga dus voort. Wel nu, dan zal ik u voor eerst vragen wat die jokuul, die sneffels en die skartaris zijn, waarvan ik nooit heb horen spreken. Niet ziskebakkelijker. Ik heb onlangs van mijn vriend Al Gu Speterman uit Leipzig een kaart gekregen. Zij kon niet beter van pas komen. Krijg de derde atlas uit de tweede vak van de grote bibliotheek en zet de vierde plank. Ik stond op en, dankzij deze juiste aanwijzingen, vond ik spoedig de gevraagde atlas. Mijn oom opende hem en zei dit is één der beste kaarten van IJsland die van Handersson en ik geloof dat zij ons de oplossing van al uw bezwaren zal geven. Ik boog mee over de kaart. Ziet gij dit eiland uit vulkanen bestaande, zei de professor.  Let op, ze dragen alle de naam van jokuul. Dat wordt betekend in het IJslands Gletscher en onder de hoge breedte van IJsland banen die meeste uitbastingen zich in weg door de ijsbeddingen. Vandaar die benaming van jokuul voor al de vuurspulende bergen des eilands. Goed, antwoorde ik. Maar wat is de Sneffels? Ik hoopte dat hij mij op deze vraag het antwoord schuldig zou blijven. Ik bedroog mij. Mijn oom hernam. Volg mij naar de westkust van IJsland. Zie je Rijk Javik, de hoofdplaats? Goed, ga langs de ontelbare viert van die door de zee afgeknagde kusten opwaart en houd even op onder de 65ste breedtegraad. Wat zit gedaag? Een soort van schier eiland, gelijk aan een ontfleest been, uitlopende in een verbazend grote knieschijf. De vergelijking is juist me jongen en bemerkt geen niets op die knieschijf. Ja, een berg die in de zeeschrijt uit te steken. Goed, dat is de Sneffels. De Sneffels? Dezelfde, een 5000 voet hoge berg, een van de merkwaardigste des eilands en voorzeker de beroemdste der gehele wereld in dienst in kraten in het middelpunt van de aardbol uitloopt. Maar dat is onmogelijk, riep ik uit, de schouders ophalende en geergerd door zo'n een vooronderstelling. Onmogelijk, al het hoort de professor Lieden Brok op een gestrekkentoon, en waarom? Omdat die kraten natuurlijk versperkt is door de larva, de gloeiende steen en dus en als het een uitgedoogde krater is. Een uitgedoogde? Ja, het aantal nog werkende vulkanen op de oppervlakte van de aardbol bedraagt tegenwoordig sterkte omtrend 300, maar het bestaan veel meer uitgedoogde vulkanen. De Sneffels nu behoogd onder deze laatste en in historische tijden heeft er maar 1 uitborsting plaatsgehaald in 2019. Zeer dat dat tijdstip is zijn geweld langzamerhand bedaard hoort hij niet meer tot de werkende vulkanen. Op die stellige verzekeringen kon ik niets meer antwoorden en dus ging ik over tot de andere duisterheden die het document bevatten. Wat betekent dat woord skartaris, vroeg ik, en wat heeft de eerste jullie daarmee te maken? Mijn oom dacht een poosje na. Ik hoop er een ogenblik, maar ook slecht één, want wel draa antwoorden hij mij al dus. Wat hij duisterheid doemt is voor mij licht. Het bewijst de vernuftig gezorgd waarmee Sarkdussen zijn ontdekking heeft willen aanwijzen. De Sneffels bestaat uit verschrijdende kraters. Het was dus nodig de krateraaterduiden die naar het middelpunt van de aardbol voegd.  Wat heeft nu de geleerde eislanden gedaan? Hij heeft opgemerkt dat tegen de eerste jullie, dus in de laatste dagen daarmaand juni een van de piekendesbergs, dus skartaris, zijn schrijd hoeveel length tot aan de opening van de bedoerde kraters. Hij heeft de document aangetekend. Kon hij een nauwkuriger aanwijzing bedenken? En kunnen wij, als wij eens de top van de Sneffels bereikt hebben met mogelijkheid de rechten weer missen? Het was duidelijk, mijn oom had op alles een antwoord. Ik zag wel dat hij niet te vatten was op de woorden van het oude percament. Ik drong er dus niet langer op aan en daar ik hem boven alles moest overtuigen, ging ik over tot wetenschappelijke tegenwerpingen die mijnsinsins vrij wat gewichtiger waren. Daal aan zei ik, ik moet bekennen dat de zin van Saknoesum duidelijk is en geen twijfel overlaat. Ik sta zelfs toe dat het document er voor komen echt uitziet. Die geleerde is naar de Sneffels gegaan. Hij heeft de schrijd hoeveel van de skartaris over de eerste juli de randen van de kraters zien treffen. Hij heeft zelfs de volksoverleveringen van zijn tijd horen vertellen dat die kraters op het middelpunten aarde uitliep. Maar wat aangraat dat hij zelf erbij gekomen zou zijn dat hij de reis zou gedaan hebben en teruggekeerd zou zijn in geval hij haar ondernomen heeft, nee, duizendmaal nee. En om welke reden zijn wij nou op een bijzonder spottende toon omdat alle theorieën de wetenschap betogen dat ze ook een onderneming onuitvoerbaar is. Zegden alle theorieën dat, antwoorden de professor een heel onnozo gezicht zettenen. O, die aankerlijke theorieën zijn de deorieën van de kraters. Ik zag dat hij met me spotten, maar ging toch voort. Ja, het is bewezen dat de warmteomstreeks 1 graad toeneemt bij iedere 70-voet diepte onder de oppervlakte van de aarpool. Neemt mij nu aan dat die verhouding dezelfde blijft. Dan heerst er, daar de straal daar aarde 1500 uur gaans bedraagt in dat middelpunt een warmtegraad van 2 miljoen graad. De stofen in het binnenste der aarde zijn dit groeiend gas, want de metalen, het goud, het platina de hartsteroodsblokken zijn niet bestand tegen zoek en hitte. Ik mag dus met grond vragen of het mogelijk is om een zoekmiddelpunt door te dringen. Dus is het de warmte die u verlegen maakt, Aksel.  Zonder twijfel, ook waar mij slechts tot in diepte van 10 uur gaans, dan zouden wij reeds de grens daar aardschors bereikt hebben, want de warmtegraad is daar hoger en jij bent bang om te smelden. Jij kunt die vraag zelf wel beantwoorden, zei ik verstoord. Zie hier mijn antwoord, en dan professor Liedenbrock met een deftige gezicht. Nog jij, nog iemand anders, weet met zekerheid wat er in het binnenste van de aarde wel omgaat, de wijnen mij nauwelijks het 12.000ste deel van zijn straal kent. De wetenschap is bij uitstek van daar veel voormaking, en iedere teorie wordt gestader om vergeworpen door een nieuwe teorie. Ik weet niet hoe niet geloofd dat de warmtegraad van het helemaal ruim steeds verminderde en weet men tegenwoordig niet dat de grootste kouder der luchtgewesten de 40 of 50 graden onder nul niet te boven gaat. Waarom zou dat ook niet het geval kunnen zijn met de inwendige warmte? Waarom zou zij niet op een zekere diepte een onoverkommelijke grens bereiken in plaats van toetenemen tot het de graad van smelting de hardste delstoffen? Toen mijn oom de vragen op het gebied van de kracht kon ik niet meer antwoorden. Wel nu, ik zou u zeggen dat echte geleerden Poisson onder andere bewezen hebben dat indiener een warmte van 2 miljoen graad in het binnenste van de uitboheersten de witgroeiende gassen ontstaande uit de gesmolten stoffen zo ook een spalkracht zouden krijgen dat de aardschors haar geen tegenstand zou kunnen bieden en springen moest gelijk de wanden van een stroomketel door de kracht van de stroom. Dat is het gevoel van Poisson oom en zie daar alles Toen gestemd, maar het is ook het gevoel van andere voorname geologen dat het binnenste van de aardbol niet bestaat uit gas of water nog uit de zwaarste steden die we kennen want in dat geval zou de aarde 2-mal lichter zijn Oh, met cijfers kan men alles bewijzen wat men wil En is het met feiten ook zo, maar jongen, is het niet zeker dat het aantal vulkanen aanzienlijk verminderd is zedert de eerste of waarom ze bestaat er uit niet besluiten dat ze gaandeweg afnemt? Oh, als cij het veld de gissingen betreed, kan ik niet langer reden twisten. En ik moet u zeggen, dat mijn gevoel er ondersteund wordt doordat van zeer bevoerde personen.  Erinnert cij u het bezoek dat de beroem de Engelsen scherkundige Humphry David in 1825 bij mij aflegde? Zeker niet, want ik werd eerst 19 jaar later geboren. Wel nu, Humphry kwam mij naar de Hamburg bezoeken. We bespraken, onder andere punten, ook lang de veronderstelling van de vloeibarheid van de kerrende aarde. We waren het beide eens dat die vloeibarheid niet kon bestaan, om een reden waarop de wetenschap nooit het antwoord gevonden heeft. En welke is die reden, vroeg ik, weidig verwonderd? Omdat die vloeibarremassa even als de oceaan aan de aantrekenskracht termaanonderhever zou zijn en bij gevolg zouden er 2-mal dagens inwendige vloeide plaats hebben opheffende, regelmatig terugkeerende aardbevingen zouden veroorzaken. Maar het is toch zeker dat de oppervlakte van de aardbol aan verbranding heeft bloot gestaan en we mag dus veronderstellen dat de buitenste kost het eerste is afgekoeld terwijl de warmte naar het middelpuntweek. Dat is een dwaling, antwoorden mijn oom. De aarde is verwarmd door de verbranding harrer oppervlakte en op geen andere wijze. De aarde is verwarmd door de verbranding harrer oppervlakte en op geen andere wijze. Hij oppervlakte bestond uit een grote menig te metalen, zoals het potassium, het sodium die de eigenschap hebben van te ontflabben door een blote aanraking met het water en de lucht. Die metalen ontbranden door de dampen uit de lucht als regen op de grond finnen en langzamerhand, toen het water in de scheuren van de aardkostoordring gaven zij aanleiding tot nieuwe branden met ontploffingen en uitbastingen. Vandaar die talrijke vulkanen in de eerste dagen der werelds. Maar dat is een zeer vernuftige gissing, riep ik een weinig tegen Willem Dank uit. En, die hun vrijdeven mee op dezelfde plaats duidelijk maakte door een zeer eenvoudige proef. Hij verveiligde een metalen bol, hoofdzakelijk bestaande uit de pas genoemde metalen en die nauwkeurig onze aardbol voorstelden. Als ik met een fijne douw op zijn oppervlakte liet vallen, swol deze op, roeste en vormde een bergje. Een kraater ontstond op de top. De uitbasting had plaats en deelde aan de bol zulke warm te meden dat het onmogelijk werd hem in de hand te houden. Ik werd waarlijk aan het wankelijk gebracht door de bewijsgronden van de professor. Hij droeg ze bovendien voor met zijn gewone vuur en geestrift.  Geziet Axel voelde erbij dat de toestand van de keren der aarde tot vele legissingen onder de geologen aanleiding heeft gegeven. Niets is minder bewezen dan dit feit van een inwendige hitte. Volgens mijn gevoel zijn hij niet en kan zijn niet bestaan. We zullen het echt te onderzoeken en even als Arne Zagnussen zullen wij weten waarom wij ons bij het betrekking tot het gewichtige vraagstuk te houden hebben. Wel nu, ja, antwoorde ik bijna door dezelfde geestrift bezield. Ja, we zullen het zien als men naar tenminste zien kan. En waarom niet? Kunnen we niet op elektrische verschijnselen rekenen om ons te verlichten? En zelfs op de dampkring die de drukking van het middelpunt licht gegeven maakt? Ja, zeg ik, dat is tenminste mogelijk. Het is zeker antwoorden met OMC Gevirans, maar zwijg. Hoort jij? Zwijgen over dit alles op dat niemand op de gedachten komen om voor ons het middelpunt der aarde te ontdekken. Het einde van hoofdstuk 6. Hoogstuk 7 van naar het middelpunt der aarde. Deze LibriVox-opname is vrij van auteursrechten. Naar het middelpunt der aarde door Jules Verne, hoofdstuk 7. Naar het middelpunt der aarde een onmogelijke reis te bereizelen tot het vertrek rijkjaaf ik, de koffer moet gepakt worden naar de kelder. Zo diep deze gedenkwaardige zitting af. Dit gesprek maakte me kort zich. Ik verlieed als bedwelmd het vertrek van mijn oom en er was geen lucht genoeg in de straten van Hamburg en de oever der Elbe ter plaatse waar de stoomboot ligt die de stad in gemeenschap brengt met de spoorweg van Harburg. Was ik overtaagd door het genink gehoord had. Was ik niet onder de invloed van professor Liedebrock geweest. Moest ik zijn besluit om naar het middelpunt van de inwendige ruimte der aarde te gaan voor ernstig gemeent houden. Had ik de ziddeloze bespiegeling van een gek over de wetenschappelijke gevolgtrekkingen in de groot vernuft gehoord. Hoe het ook zijdbocht waar eindigde waarheid waar begon de dwaling. Ik dobberde tussen duizend tegenstrijdige veronderstellingen zonder mij aan een enkele te kunnen vastklemmen. Echter herinnerde ik mij dat ik overtaagd was geworden hoewel mijn geest drift begon te bekoenen. Maar ik zou gaer de onmiddellijk vertrokken zijn om geen tijd te hebben tot nadenken. En niet aan moed ontbroken hebben om ogenblikkelijk mijn valies vast te gespen. Ik moet even wel bekennen dat een uur later die overspanning afnam.  Mijn zenuwen verslapten en uit diepe afgronden der aarde steeg ik weer opwaard naar haar oppervlakte. Het is ongerijmd tripekuit. Het gelijkt nergens naar. Het is geen ernstig voorstel dat men een verstandige jongen kan doen. Niets van het alles bestaat. Ik ben echt geslapen. Ik heb een benoude droom gehad. Intussen had ik de oefens van de elbe gevolgd en de stad omgewandeld. Na de haven langs gegaan te zijn kwam ik op de weg naar Altona. Een voorgevoel bestuurde mij een verwezenlijk voorgevoel want ik bemerkte spoedig mijn lieve groeiben die vluchtig benen en opgeruimd naar Hamburg terugkeerden. Groeiben riep ik haar van verre toe. Dit jongenmeisje bleef en weinig verschikt staan. Ik denk omdat ze zich op een grote weg worden toe roepen. In tien stappen was ik naast haar. Aksel riep zij verwonderd. Wat komt jij mij tegemoet? Dat is lief van u, meneer. Maar toen ze mij aanzag bemerkte groeiben mijn ongerust en ontsteld gelaat. Wat scheelt eraan, zij zei mij de hand toe rekenen. Wat is scheelt groeiben, riep ik. In twee seconden was het lieve meisje op de hoogte van de zaak. Zij is weg duurende enige ogenblikken. Klopte haar hart gelijk met het mijnen? Ik weet het niet. Maar haar handen beefde niet in de mijnen. We gingen wel honderd schreden ver zonder een woord te wisselen. Aksel zij zei eindelijk lieve groeiben dat zal een schone reis zijn. Ik sprong op bij die woorden. Ja, Aksel, en de neef van de geleerde waardig. Het is goed als een man zich onderscheid door de een of andere grote onderneming. Hoe groeiben geruid mij niet af om zo'n tocht te wagen? Nee, lieve Aksel. En ik zou u en uw oom gierne ver gezellen als een armmeisje u niet tot last moest zijn. Spreek jij de waarheid? De waarheid. Ach, meisjes vrouwen vrouwen harten wat zijt jij toch onbegrijpelijk? Als geniet de besgroenste aller levende wezenzijd zijt je de dapperste. De reden heeft geen invloed op u. Hoe, dit kind moederte mij aan om deel te nemen aan die tocht. Ze zou niet gevreest hebben om het waardstuk te ondernemen. Zij spoorde mij er toe aan en toch beminder zij mij. Ik was van mijn stuk gebracht en waarom zou ik het beschaamd. Kruiben, hernam ik, we zullen zien of geen mooie genoeg zo zult spreken.  Morgen, lieve Aksel, zal ik spreken als vandaag. Kruiben en ik ook kannen bij de handhoudende maar in diepstilswagen bewaarenden vervolgden onze weg. Ik was diep geschokt door de aandoedingen van deze dag. In elk geval dacht ik, zijn wij nog ver van de eerste juli en in die tussentijd een oom geneest van zijn grill om onder de grond te reizen. Het was avond toen we bij het huis in de Koningstraat kwamen. Ik dacht de woning in rust, oom naar gewone tebed en de goede macht daar bezig te vinden met de eetzaal voor het laatst aan te stoffen. Maar ik had niet op het oog geduld van de professor gerekend. Hij schilder en was druk in de weer ten middel van een hoop showers die enige goederen in de gang neerlegden. De oude meid wist geen raad. Kom dan toch, Aksel. Haast u toch, ongelukkige? Riep mijn oom zodra hij mij in de verte zag. Oevalies is nog niet gepakt. Mijn papieren zijn nog niet in orde. Ik vind de sleutel van mijn rijshak niet en mijn rijskausen komen maar niet. Ik stond versuft. Ik kon niet spreken. Met moeite kon ik deze woorden uitbrengen. Gaan wij dan vertrekken? Ja, ongeluksvogel. Die liever gaat wandelen in plaats van hier te blijven. Gaan wij vertrekken? Herhaalde ik, met een zwakke stem. Ja, overboeien geochtend. Met zonsopgang. Ik kon het niet langer aan horen en vluchten naar mijn kamertje. Er viel niet meer aan te twijfelen. Mijn oom had de naamiddag gebruikt om zich in gedeelte daarvoor zijn rijstootsakelijke voorwerpen en gereedschappen aan te schaffen. De gang was versperkt door touwladders, touwen met knopen, toortsen, waterflessen, ijzeren haken, breekijzers, met ijzeren beslagen stokken, houw welen, genoeg om tenminste 10 man te beladen. Ik bracht een verschrikkelijke nachtoog. De volgende morgen vroeg hoorde ik mij roepen. Mijn besluit stond vast om mijn deur niet te openen, maar hoe kon ik weerstand bieden aan de zoete stem die deze woorden sprak. Lieve Aksel. Ik kwam uit mijn kamer. Ik dacht dat mijn omdaan gelaad, mijn ogen, rood van slaapeloosheid, hun uitweking op groeibin niet zouden missen en haar van gedachte doen veranderen. Ha, lieve Aksel, zei ze mij, ik zie dat geweld beter zijt en de nacht u calmer heeft ommorgen. Calmer doen worden, riep ik uit.  Ik liep naar de spiegel, en jawel, ik zag er niet zo akelig uit als ik vermoedde. Het was haast niet om te geloven. Aksel, zei mijn groeibin, ik heb lang met mijn vocht gesproken. Hij is een stout geleerde, een man van moed en jij moet niet vergeten dat zijn bloed in uw aardere stroomt. Hij heeft mij zijn plannen, zijn verwachtingen, waarom en hoe hij zijn doelhoop te bereiken. Alles vertelt. Hij zal slagen, ik twijfel er niet aan. Oh, lieve Aksel, het is gewoon zich zoveel de wetenschap op te offeren. Welke in roem verbijt de heer Liedenbrock en zal afstralen op zijn reisgenoot. Aksel, zult je een man zijn, zijn gelijken, vrij om te spreken, vrij om te handelen, vrij ook om met meisje bloosten en zweeg. Haar woorden ga van mij weer moedst. Ik trok groeibin mee naar de kamer van de professor. Oh, zei ik, is het vast bepaald dat wij vertrekken? Wat, twijfelt jij nog aan? Nee, zei ik, om hem niet boos te maken, ik wilde slechts vragen, waarom wij zoveel haast hebben. De tijd vliegt immers met snelle vaartvoort en kan niet teruggeroepen worden. Maar we hebben eerst de 26e mei en tot aan het einde van juni. Denkt jij dan dolboor dat men zo gemakkelijk op ijstland komt, waar het geniet als een gek weggelopen, dan zou ik u meegenomen hebben naar het goedere kantoor voor Kopenhagen bij Livendereenco. Daar zou ik haar gezien hebben dat er maar één dienst is van Kopenhagen en dan rijk je vik, de 22e van iedere maand. Wel nu, zo wij tot in de 22e juni wachten, zouden wij te laat komen om de schaduw van de skartaris de kratel van de sneffels te zien bereiken. We moeten dus zo spoedig mogelijk naar Kopenhagen om er een middel van vervoer te zoeken. Ga je ook koffer pakken. Hier wil niet langer te praten. Ik ging weer naar mijn kamer. Krooi ben voor de mei. Ze nam op zich om in een valisje alle voorwerpen die ik op mijn reis nodig zou hebben bijeen te brengen. Ze gaf aan alsof het slecht zijn tochtje naar Lubek of Helko Landgolfs. Her handjes waren zonder over haasting bezig. Ze praten heel bedaard. Ze gaf bij de verstandigste redenen op voor onze onderneming. Zij betoverde me en toch was ik innerlijk zeer op haar verstoord.  Stomtijds stond ik op het punt om los te barsten maar zij letten er niet op en ging stelzomaater met haar rustig werk voort. Eindelijk was de laatste riem van haar vastgegespt. Ik ging naar beneden. In de loop van deze dag was het aantal leveranciers van natuurkunde gewerktuigen van wapenden van elektrische toestellen nog vermederd. De goede machta was er zuff van. Is meneer gek, zei ze mij. Ik gaf een toestem en teken. Hij neemt zij u mede. Ik herhaalde het teken. Waarheen, zei zij, ik wees haar het middelpunt de aarde aan. Naar hij de kelder, riep de oude meid. Nee, zei ik eindelijk, nog veel lager. Het werd avond. Ik had geen bewustheid meer van de vervlogen tijd. Mooi geochtend zijn mijn oom, vertrekken wij precies de zes uur. De tien uur viel ik als een levenloze klomp op mijn bed. De snacht keerde de schrikbeelden terug. Ik bracht die nacht door met van afgronden te dromen. Ik was temprooi aan waanzin. Ik voelde dat de stevige hand van de professor mij omklemde, meesleepte, in de afgrondwip deed wegzinken. Ik viel in oppijlbare diepte met de toenemende snelheid van lichamen die aan zichzelf verovergelaten zijn. Mijn leven was slechts een eindeloze val. Ik ontwaakte de vijf uur, afgemat door vermoeienis en aandoening. Ik ging naar beneden in de eetzaal. Mijn oom zat aan tafel. Hij verslond de spijzen. Ik zag hem aan met een gevoel van afschuw. Maar groeibin was erbij. Ik sprak niets. Ik kon niet eten. Te half zes hoorde ik het ratelen van een rijtuig op de straat. Er kwam een grote wagen voor ons om naar de spoorweg te althoon na te brengen. Hij was wel draad volgeladen met al de kisten van mijn oom. En hoeveel is, vroeg hij mij. Het is gereed, antwoorde ik bijna bezwijmend. Breng het al spoeder beneden of we zouden door uw schuld de trein missen. Tegen mijn noodlot te kampen scheen mij onmogelijk toe. Ik ging weer naar mijn kamer en mijn valies van de trappen laatende glijden vloog ik het achternaar. Op dit ogenblik droeg mijn oomplechter de teugels van zijn huis in handen van groeibin over. Het lieve meisje beheelt haar gewone kant. Ze omhelste haar vocht, maar kon een traan niet weerhouden toen ze mijn wang met haar zachte lippen aanraakte. Groeibin, riep ik. Ga, liever aksel, ga, zei ze mij. 