Eline Vere | Louis Couperus | Literary Fiction | Sound Book | Dutch | 7/10
haar nam Marie oh, ik zie die Lilie al bezig aan mij te drillen het zal nooit gaan, ze zal er nooit iets van kunnen beide proesten in het uit en Emilie beweerde dat ze het met de tijd wel zo aan leren kom Marie help eens, geef me die boeken eens aan vervolgde zij ze had een kleine ladder tegen George's antieke boekenkast ook een herinnering uit zijn kamer in het Noordeinde aangezet en zij klonk parmantig de lucht in Marie was in een bui van onuitblusbare vrolijkheid gekomen door de gedachte aan Lilie en aan haar meid en zij schaterde het uit nu zij Emilie dik en staatig op de leerzocht staan Emilie lacht er ook ga je toch zo te gierig hekken meid kom Marie, geef die boeken, dan doe je tenminste wat die boeken daar, nee, die verder op juist Marie tilde enige omvangrijke delen in haar armen van de grond op en bracht ze proestende aan wat heb je toch, vroeg Emilie vrolijk terwijl ze zich boog en de boeken aanham ik weet het niet, lacht er Marie ik leid tegenwoordig telkens aan een foerier pas toch op, mijn boeken zullen vallen alles werkt tegenwoordig op mijn lachspier, als ik denk aan Lilie en aan die meid die mama gehuurd heeft waarom heeft je mama dan ook zo een oude keukenprinses genomen Lilie komt onder de plak, dat zul je zien ja ja, ik geloof het ook, gierer Marie en als ik jou dan zie, bovenop de ladder en al je dikheid, oh, je kan niet meer ze had haar laatste boek aangereikt en viel zittend op de grond neer met de tranen in haar ogen Emilie lacht er ook maar zij werkte door en stofte elk boek met haar plumeau af kindjes al ziek worden oh, dat duurt nu tot vanavond riep Marie en als ik vannacht in mijn bed lig lach ik nog, wat heb je tegenwoordig dan voor blijde gedachten Marie blikte verschrikken op en bloosden blijde gedachten, oh, hoe meen je ach, ik heb niet bepaald blijde gedachten, maar bijvoorbeeld teckers als ik hier in dit huis kom moet ik lachen, als ik denk dat ze hier met hun bijtjes heel alleen gaan wonen dan moet ik lachen, dan kan ik niet anders dan lachen zij eindigde haar zin in zulk een dolle bui dat Emilie het ook in de leer onder haar wankelde oh, ik val, riep ze angstig balancerende met haar plumeau maar ze viel niet en Marie riep uit dat ze dood ging Emilie liet haar echter niet dood gaan vrolijk zijn en werken tegelijk was haar leus kom Marie, sta op geef de andere boek aan, allon beval zij Marie rees omhoog, gebroken door haar gier buien en zij tilde opnieuw een stapel omhoog maar zij lachte steeds door zij vond er iets aller dolst in die kooitje gereed gemaakt dat kooitje voor die twee verlievde tortels je zal zien, ze doen het nooit voor ons hoor, Emilie riep zij uit 3 zij wilde nu ook, nog steeds vrolijk, een laatste blik wijden over de slaapkamer ook hier lag die tint van levenloosheid over de nieuwe meubels, over de gordijnen van het ledekant, over de wasstafel en de kasten en over het toilet tussen de twee vensters Marie lachte nog steeds en Emilie schudde kijk eens hoe netjes sprak zij tot Marie en ze deed een kast open waar al Lilies huishoud goed in stapels met rol zijn blauwe lintjes omstrikt geschikt lag tafellakens, servetten, beddelakens, slopen keurig, riep Marie die ze goed hield ik zie Lilie al die schoon tafel goed uitgeeft ze gaf zich te vergeefs moeite ernstig te zijn terwijl zij zich op de rand van het on opgemaakte ledekant neerzetten Emilie sloot de kast en zet zich naast haar kom Marie, vertel me nu toch waarom je zo vrolijk bent waarom veronderstel je dat ik een geheim heb maar jij Emilie, vertel jij me in zijn ernst waarom ben je nooit getrouwd ben je nooit bemind geworden ja, eens door een cavalerie officier met zielvolle ogen en een reizige gestalte en eens, kind, schijt toch uit zo te lachen moet ik dan nog flauwe zijn dan ik al ben om je te doen bedaren kom, ik ga naar de zolder zij sloeg even een blik het kabinetje naast de slaapkamer de kabinet, de toilette monsieur zoals zij het noemde en zij holde naar de zolder achter volgtom Marie die nog steeds informeerde naar de zielvolle ogen van de cavalerie officier zij liet Emilie niet rustig de meidenkamer inspecteren zij vatten haar bij haar middel en bij de hand en zij walsten met haar terwijl zij heigend een wijsje neuriede over de gladde planken heen kind, je word dol, lachte Emilie maar de walst bekoorde haar en zij neuriede en tolde samen dat is nu het eerste bal geviert en huizen uit jeestraat, riep Marie buiten adem maar Emilie schrikte en beweerde dat ze gehelenaal vergeten had naar de kelder te gaan zien hoe is het mogelijk dat je dat verget hoe onverantwoordelijk riep Marie uitgelaten hallo, vooruit naar de kelder, naar de kelder en zij duwde de dikke Emilie die gilde de twee trappen in één ren af naar de kelder toe einde van hoogstuk 27 opgenomen door Carola Jansen op 15 oktober 2008 te Rotterdam voor LibriVox.org www.carolajansen.nl hoofdstuk 28 van Eline Veren dit is een opname voor LibriVox alle LibriVox opname zijn vrij van oorteursrechten ga voor meer informatie of om mee te doen naar LibriVox.org voorgelezen door Carola Jansen Eline Veren van Louis Coupérez hoofdstuk 28 1 haar hoofd een weinig kwijtend geleund tegen het gepissioneerde rode flueel zat Eline alleen in de DamesCoupé zij luisterde de werk tuiglijk naar het geratelde radar over de rails en het scheen haar of zij een zenuwachtige driequartsmaat hoorde in die eentonige harde melodie van ijzer een enkelemaal wisten zij met hun zakdoek het beslagen glas af om naar buiten te turen waar de avond grijs neerzonk wale mistnevels over de wijnlanden rezen hier en daar met een dof geel lichtje door schemerd over enige minuten zou zij in Den Haag zijn in Den Haag waar zij nu zeer het anderhalf jaar niet geweest was en dat haar, na haar zwerven transdeerbaar scheen als een stad waar zij nog iets van een thuis zou vinden anderhalf jaar lang had zij gereisd of zo zij niet bij haar omveren te Brussel vertoefd had bij Vremde gewoond, altijd bij Vremde zonder een plekje gekend te hebben dat zij haar eigen kon noemen de tijd was haar door haar steeds wisselend leven snel omgevlogen zij had nu afwisseling gekend steeds nieuwe steden en oorden gezien steeds nieuwe mensen ontmoet en zij was vermoeid van die afwisseling ze wendsten nu rust en kalmte zij smachten naar een lange dofversluimering zonder dromen en zonder leed iets van een thuis zou zij dat vinden bij die droevig grijze vrouw die haar lief had maar die haar niet kende zoals zij nu was stil, droevig stil en moe van haar jong leven want zij wilde voortaan droef en stil en moe zijn zij zou zich voortaan niet meer opschroeven tot een schitterende vrolijkheid zoals zij onder die Vremde had moeten doen zoals ze nog een paar dagen tevoren Josh en Lily haar gezien had een echte parijenne had Lily haar genoemd Lily die niet door dat glansende verniss dat luchtig aplomb heenzag ach nu was zij zelf te zwak zich op te schroeven en te vernissen nadat er eens iets gebroken was in haar ziel brak alles langzame hand om die ene puinhoop af brak alles af zij hoorde fluiten en de lichten die de nevels door schemende werden tallerijker zij naderde Den Haag langzaam richten zij zich op schoof haar hoed en haar voalenrecht en deed haar boek en haar flacon in de ledere zak die zij sloot en zij bleef wachten recht op gezeten, een weinig vermagend in haar grijze reismantel en haar donker de schenen gezonken te zijn zij bleef wachten tot de trein dreunend het station binnengleed en stil hield haar hart klopte en tranen welde haar aan de pinkers door het beslagen glas van het portier in de doffe gasglout der lantaarens zag zij op het baron een druk te woelen waardoor Haag de kreten der conducteurs heen kruiste Haag! Haag! het portier werd open gerukt zij rees op haar zak en haar ingeriemde pleet vol parasols in de hand zij zochten het gevoel er in een uitstappende reizigers naar Paul zij wist dat hij haar zou komen halen en zij schrikte eens klaps toen zij een bekende grote gestalte door de andere heensacht dringen naar haar toe Haag! riep zij hij hielp haar uitstijgen en zij viel bijna in zijn arm terwijl Paul die hem volgde haar ontlasten van haar handbagage Elly, lief kind mijn beste Elly, sprak Haag met een stemvultraanen zij hoorde nauwelijks hoe Paul haar begoedte en werkt tuiglijk stak zij hem haar hand toe en rijkte zij hem haar bagagebeljet over opdat hij voor haar koffers kon zorgen een luide snik wilde uit haar boezem op maar Henk sprak steeds door hij nam haar arm hij geleide haar naar de voorzijde van het station waar zijn rijtag stond zij liet zich mede voeren vol onbestemde gedachten vervuld van een grote weemoed en zij leundde op zijn hand om in te stijgen zij herkende de landdouwer waarin zij vroeger haar dikkels gezeten had en ze merkte op dat een andere Paul vernieerde een herman aan het portier stond we zullen even op Paul wachten sprak Henk die naast haar plaatsnaam zij antwoordde niet, maar leundde achterover en bedekte haar hoofd met de handen het was haar zoveel, zoveel ik had niet verwacht je te zien Henk het is heel lief van je, pracht zij eindelijk uit heel lief hij drukte haar de hand en stak zijn hoofd uit het open portier maar Paul kwam aan en hij sprong in de rijtuig wel Ellie dat doet me plezier hoor dat doet me plezier je weer te zien de Paul vernieers sloot het portier het rijtuig ratelde weg Paul sprak niet meer daar Eline en Henk ook niet spraken bij elke lichtstraalderlandaarens die zij voorbij reden zag Paul Eline roerloos achterover liggen met de handen voor het gelaad haar boezem geschokt door een stille snik en zij zwegen steeds 2 Eline toen het rijtuig voor het huis in de laan van Meerdervoort stil hield de Paul vernieer belde, men deed de open zij stapte uit in de vestibule stond mevrouw van Raad bevend van aandoening nu Eline op haar toestorten en haar omhelsten goed lief mevrouwtje, goed moest je snikte zij, je wilt me dus wel bij je hebben je wilt me bij je hebben mevrouw weende als een kind en voerde Eline in haar arm de eetkamer binnen het gas ligt schenaar over de gedekte tafel want men had gewacht met een soepé oh, ik kan je niet zeggen wat een dottekje vindt mijn goed goed oudje rip Eline ik ben zo blij dat ik bij je mag komen zij knelde de wenende oude vrouw steeds in haar armen en mevrouw van Raad deed haar zitten op de kanapé en zette zich naast haar met haar arm om hun middel wat was het en tijd dat ze Eline niet gezien had en hoe zag Eline er nu uit goed oh ja, ik ben heel wel rip Eline en kust haar telkens en telkens weer mevrouw echter knoopte Elines walen los hielp haar hun hoed afzetten haar mantel uitrekken en ach, zij zag aanstond die ingevallen schouders die hollenwangen, die sombere ogen kind kreeg zij, niet meester zich te weerhouden kind ach, wat ben je veranderd, wat zie je er uit hartstochtelijk omhelst de Eline haar en zij verborgen hun gloeiend kopje aan mevrouwtjes borst oh, daar moet je niet op letten ik ben wat moe van de reis zeker, u zult het zien zodra ik enige tijd bij u ben zie ik er weer gezond en fris uit u zal het zien zij lachte mevrouw toe door haar tranen en zij kust haar steeds nu haar wang dan haar oude gerimpelde hand ook hen kan pal waren binnengekomen ook hen trof aanstond Elines vermakert wezen maar hoewel zij schrikter maakte zij geen opmerking over mevrouw konden ogen niet van Eline afhouden zij wisten zich haar tranen af en vroeg Eline of zij zich wat wilde in haar kamer nee, ach nee, laat maar, riep Eline ik voel me wel wat stoffig maar het komt er niet op aan oh, Henk, mijn goede Henk zij wenkte Henk, trok hem tot zich waar zij naast mevrouw op de kanapé zat en pakte zijn dik hoofd in haar kleine handen ben je niet meer boos, Henk? murmelde zij aan zijn oor hij verbeed zich de lippen van aandoening ik ben nooit boos op je geweest stamelde hij met een brekende stem zij kustte hem, liet hem los zuchte verruimd en stoeg een lange blik om zich heen zij had iets van hun thuis gevonden men zette zich aan tafel, maar Eline had geen honger zij roerde haar soep even aan had geen vlees en nam slechts kieskouwend een stukje eent met sla maar zij wenkte Paul Telkens dat hij haar zou inschenken want zij had dorst de wijn en haar emotie deden een blofschemer door de gele bleekte van hurgenlaat en toen mevrouw haar vroeg waarom Omdanieel haar toch niet gebracht had het lachte zij met een luide zenuwachtige lach oh, zij kon best alleen van Brussel naar Den Haag komen Omdanieel haar had haar willen gelijden maar zij had zijn gelijden afgeslagen ze was zo bereist geworden, ze was nergens bang voor niets was gemakkelijker dan te reizen men pakte zijn koffer, men informeerde en vroeg hier en daar wat men nodig had en men ging in zijn wagon zitten als mevrouw later eens met haar zou willen reizen zou mevrouw het zien, hoe handig zij het kon zenuwachtig sprak zij door steeds met haar wijnglas aan de lippen bracht in de vingers zij sprak over Elise haar jong tantetje, een snoesje van een vrouw zo vrolijk en levendig nooit zat ze stil dan was ze hier dan was ze daar, altijd had ze iets te doen iets te bereideren Om en Elise waren het nooit middelkander eens en ze kimmelde onophoudelijk maar op zo een aardige manier dat het bepaald amusant was Elise's familie in Parijs was ook charmant maar Om en Tante die bij Bordeaux woonden op een kasteel, dat waren lieve mensen Delaine, heette zij en zij Elina had haar feesten van de wijn-oogst bijgewoond vreselijk lief en champettere iets van een episode uit de roman van Georges Sain Georges Sain had eenmaalsel appétit verdedgeschreven, nu juist en Spanje, Spanje vond zij prachtig vooral in het zuiden waar men nog zoveel van de moeren vond oh Granada en de Alhambra, prachtig magnifique, naar de schittieren gevecht dat zij nooit willen gaan hoewel Elise haar haar om had uitgelachen zo griezelig en vies, bepaald vies met die dode, bloedende beesten Paul lachte en zij lachte ook en beklaagde de armesteren en zij sprak door, steeds door mevrouw Dronger telkens toch iets te eten maar zij weigerde met een ernstig gezichtje heus niet, mevrouwtje heus niet, dank u waarlijk ik drink alleen maar, ik heb zo'n dorst mag ik nog een glaasje kind, kun je haar tegen, zoveel te drinken? oh ja, dat slaap ik heerlijk op anders leg ik wel zo een hele nacht wakker weet u en dat is zo vervelend Cordova is ook een lieve stad daar is zo'n prachtige moskee ze liet zich verder voortrijven op de zenuachtige stroom van haar reisherinneringen en sprong van de hak op de tak waarom reisde Paul toch niet meer dan hij deed als zij een jong mens was, dat geld had zou ze altijd reizen, altijd door grote reizen zie je, bijvoorbeeld van New York met The Great Pacific naar San Francisco en dan over zee naar Japan de wereld om heerlijk, ze vond het heerlijk in een wagon, ze zou in een wagon kunnen leven bevrouw schulden zachtig dem lachend het hoofd over haar opgewondeheid maar ik vind het nog heerlijker hier bij u te komen wonen mijn lief oudje, mijn schat, riep zij en ontstuimig, omhelzen ze zij de grijze vrouw na het soepé zeiden mevrouw van Raad dat het haar veel plezier zou doen zo Eline nu wat rust ging nemen op haar kamer Eline vond het goed, maar mevrouwtje moest bij haar blijven wouzen Paul had een afspraak met kennissen en ook Henk stond op om te vertrekken mag Betsy je morgen komen zien vlaasde hij, een beetje angstig zij zag hem vaag glimlachend aan en drukte zijn hand zeker sprak ze, geef ze een zoen van mijn zelje en hoe is ben, is hij groot geworden o, een kon los van een jongen je wil dan morgen ook zien nu adjø, dag Elly, slaap lekker adjø Henk, tot morgen zeker adjø Henk vertrok en mevrouw gelijde Eline naar boven haar kamer ik kan je voor eerst geen zitkamer geven Elly, sprak ze op de trap tenminste niet zolang Paul nog bij me is waar denkt hij dan naartoe te gaan hij wil op zichzelf wonen en dat is beter ook voor een jong mens, niet waar maar je slaapkamer is heel groot je weet wel, die kamer naast de mijne oh, die is heerlijk, die herinner ik me leentje had er het licht aangestoken en de deuren van het bakon stonden open zodat de koele zomeravond lucht binnen vloot Eline kuchte even toen zij binnen had het is wat cool, ik zal sluiten, sprak mevrouw en zij sloot de deurvensters Eline zag verbaasd om zich rond en haar ogen werden vochtig maar mevrouwtje, mevrouwtje, wat heeft u gedaan? riep zij ontroerd uit overal zag ze herinneringen uit haar kamers van het Nassauplein daar stond haar psyché haar toilet de douche haar schrijftafel haar divan daar hing haar finitiaanse spiegeltje daar schitterde overal smaakvol verspreid haar beelden, haar kleine sierlijkheden en bijna alleen nieuw trof haar het grote ledig kant waarvan de donkerblauwe gordijnen als een bal de kein tegen de wand waren opgehangen bevalt het je zo, vroeg mevrouw van Raad ik dacht, dat je je eigen meubeltjes je het liefst zouden zijn maar kind lief, wat is het nu waarom moet je nu huilen? zij liet zich door Eline's armen omstrengelen en Eline weende op haar schouder en kustaren herhaaldelijk mevrouw deed daar zitten op de divan en zette zich even eens Eline leunde steeds tegen haar aan als een bedroefd kind tegen zijn moeder oh, nu voel ik eerst dat ik rust spak ze matt want ik ben zo moe, zo moe wil ik je dan alleen laten en wil je wat slapen? nee, nee, blijf, toe blijf ik ben niet moe van die 5 uur sporen ik ben moe van... van alles en daar helpt je in slapen voor maar toch voel ik dat ik nu rust niet omdat ik zit, maar omdat ik tegen u aanleun en omdat ik weet dat u van mij houdt het ziet u, daar had ik zo'n behoefte aan terwijl ik reis dan bij al die vreemde mensen was tegen iemand aan te leunen en een beetje een heel klein beetje liefde te voelen maar het was alles zo koud om me heen al waar ze nog zo vriendelijk en beleefd om Daniel is ook zo vriendelijk en galant zou ik bijna zeggen maar zo koud met Elise maakte ik altijd gekheid ze is net schuim, zo luchtig, maar ook koud cynisch koud tegen die vreemde moest ik altijd lief zijn een treurige logee hebben willen krijgen en waar moest ik naartoe als ik niet ergens logeerde of reisde je had bij mij altijd kunnen komen kind en ik had je eerder geschreven als ik gewet had dat je je zo ongelukkig voelde maar ik dacht dat je gelukkig was gelukkig kermde Eline net zo gelukkig als een paard dat niet meer kan en dat ze voortrijven met een zweep hoep hoep alo, lachten zij smartelijk haar lach viel me vrouw van Raad in de ziel als een mes haar doffe ogen schitterde van tranen haar vermogt niet te spreken zij vermogt Eline alleen dichter aan hun borst te sluiten ja, hou me maar vast tegen je aan meurma de Eline zachter zo rustig, zo rustig uit zo ben je mijn lief oud moest je zo bleven zij lang zitten en zij spraken bijna niet meer tot mevrouw bij Eline op aandrong dat zij zou pogend te slapen mevrouw bleef vlak bij haar Eline behoefde slechts een deur te openen om bij haar te zijn heb je nog iets nodig dan of bel dan niet waar kind doe voor taand geheel en al of je thuis bent en wees vooral niet te discreet, dat zou maar pijn doen vraag, vraag maar wat je wilt hebben Eline beloofde het en mevrouw liet haar alleen maar Eline voelde zich nog te vol om zich aanstons te rusten te leggen zij zag rond in haar kamer en in elke hoek herkenden zij haar eigen fase, haar plaat en fotografies goed lieve mens meurmelde zij met een weemoedige glimlach de zenuwachtige onrust van haar ziel in een zalige veiligheid weg te vloeien want zij voelde zich veilig te midden de reliquieën van haar vroeger leven langzaam reed zij van haar dief aan op langzaam wandelde zij rond op ieder voorwerp, sloeg zij een tédere blik haar fijne vinger strikken langs haar terracotta en biscuit haar beelden of verschikte enige fantasiefotografies die los hier en daar tegen het een of ander voorwerp aanleunden ieder, die je kleine, dierbare nietigheden bracht een herinnering mede en het werd haar eenskwaps duidelijk die zij in het buitenland had doorgebracht niet was omgevlogen maar wel degelijk een volle anderhalf jaar telden zij bedacht nu ook dat zij die meubels die ornamenten niet meer gezien had vond het oogblik af dat zij in die verschrikkelijke nacht naar Jean-Verrelein gevlucht was en elke herinnering die opdoemde bracht weer andere herinneringen met zich mee zodat zij tenlaatst als een regen van weldoende geurige bloemen of van pijnlijke vuurige funken haar gemoed overstelpte maar zij zette de wandeling door haar nieuwe kamer voort en haar blik viel op een japanse doos die mevrouw van Raad op haar schrijftafel geplaatst had zij wilde als werktuiglijk de doos openen maar bespeurde dat zij gesloten was daar zij echter op tafel haar sleutels had zien liggen, een bosje kleine sleutels aan de zilverring dezelfde die zij Emma Frans Verrelein had toevertrout zorg zij er het sleuteltje van de doos uit en opende die zij vond de tal van brieven vergeeld van papier, brieven van oude schoolvriendinnen brieven van tante veren geschreven en tijdens hetzelfde kostschool was geweest zij zou de eerste verscheuren want zij hechten niet meer aan die vriendschapsontboezemingen van meisjes die zij nooit meer zag en die ze vergeten had, zoals zij haar vergeten had ze vond ook een enkele brie van haar vader die haar zo dierbaar en zo verheven was geweest en ze kustde dat papier met een eerbied of het heilig waren maar op eens terwijl zij haar brieven schikten viel uit die verkleurde bladen een klein stukje karton op de grond ze bukte zich, raapt het op en vond het over toog hurgenlaat terwijl haar oog met ontzettingsstaarde oh, kreunde zij als reed er een oude wond zich in haar ziel open oh, oh god het was een klein portret van Otto in medaillonformaat hoe kwam het daar dus, die oude brieven het heugde haar, het was slechts een afgekeurde proef van een portret dat hij eens voor haar had laten maken het portret zelf dat zij geduren haar engagement steeds bij zich gedraag had had zij met zijn andere cadeau met de waaien van Boeke als een allerlaatste noodzakelijk vereislovereedheid die zij haar allemaal toegedacht dit mislukte proefje was verdwaald geraakt dus haar brieven ze had er niet meer aan gedacht ze had nagelaat hem ook dit te sturen oh, kreunde zij steeds oh zij weende, zij snikte zij bracht het portret aan hun lippen het versmaarde proefje was haar grootste schat geworden en eeuwig zou zij het met zich dragen eeuwig, eeuwig het was het enige wat haar was overgebleven van haar groot geluk haar vingeren was gegillipt als een dierbare vogel die haar slechts een lelijk veertje had achtergelaten Otto oh Otto, murmelde zij en haar tranen en kussen bedekte het kleine ronde stukje papier in haar eigen slaapkamer zat mevrouw van Raad nog pijnzend neer ben je moedig, de ogenvol tranen schudden zij langzaam met hoofd hoe was het mogelijk dat zij zo gelukkig zo lang gelukkig was geweest met hun man en dat haar lieve Ellie zo weinig vreugder had gekend en omdat zij vroom was met de kinderlijk gelovende vroomheid van een eenvoudig haar dat dankbaarheid voelde voor wat het eens geschonken was geworden vouden zij haar door hun handen en bad zij bad zij voor haar lieve Ellie die niet gelukkig was 3 toen Eline zich de volgende morgen gekleed had en de glazen deuren van haar kamer had geopend speurde zij mevrouw van Raad een bloembeschaar in de hand tussen de stamrozen die in knop stonden Eline spoelde zich naar beneden naar de tuin ik ben toch niet in de laten u heeft toch nog niet ontbeten vroeg zij met haar lieve stem mevrouw kust haar en zei dat zij zo laat mocht opstaan dat ze wilde en dat zij met het ontbijt gewacht had ik zie dat u me wilt gaan bederven u zal zien hoe lastig het u nog zal maken wat ziet de tuin haar lief uit, mag ik wat plukken mevrouw stemde glimlachend toe gaf haar de schaar en volg daar een weinig waar zij tussen de heesters zich op de tenen verheffend de bloesse mende takken afsneed op de lippen steeds in zacht woord vol sympathie zij boog de donkerpaarse en zacht blanke trossen der serringen de glinstrend helgele trossen der gouden regen stot zich toe en de blinkende douwdroppels rolden als klaarere ronde diamanten over haar vingers vlug gleed haar schaar door de bengelende stengels der sneeuwballen of vleimde in de roze bloeze betwijf van de mijdoorn en ze betreurde het dat de jasmijnen wel vol in knop nog niet ontloken waren heeft u een vaas dan zal ik er een boeket van maken dan moet ik nog meer serringen hebben vooral serringen de schaar vloog door een grote heester die nog niet geofferd had en de paarse trossen vielen om haar heen in het douwen gegas zij verzamelde ze en volgde mevrouw die naar binnen ging in de eetkamer terwijl mevrouw elines chocolade gereed maakte schikten zij de twijgen in een grote fase op het bevet dat staat vrolijk zo wat bloemen vindt-ie niet, riep zij en ging een paar pas achteruit mevrouw waarschuwde dat zij de chocolade koud liet worden en zij zetten zich met een zucht het was mevrouw gisteren reeds opgevallen hoe elines gebaren steeds onrustig en zenuwachtig waren hoe zij naar iets greep, het weder neerzetten telkens onwillekeurig en zonder noodzakelijkheid iets verplaatsten of bijna angstig uit het raam naar de deur of naar het profond zag vaak maakte zij een lichte beweging met het hoofd of zij schikten of tikte met de vingers op tafel al speelde zij piano maar ook vaak liet zij zich met een zucht in haar stoel terugvallen en hun doffe matheid verving dan aanstond die nerveuze koorts in haar gebaren en blikken ook nu filmen vrouw deze zenuwachtigheid en daarna die plotseling matheid op maar deed haar toch genoegen dat de warme geurig chocolade elines smaakte en wat eet je nu kind een boterham met een zacht eitje eline zag haar met een angstige glimlach aan ach, mevrouw, zou ik wel liever maar niets, de chocolade was heel lekker maar ellie, je kan toch niet niets eten je hebt gisteren ook al niet gegeten toe, eet nu een eitje eline stemde toe en bevrouw opende haar eitje als waar het voor een bedorven kind geweest je moet je goed voeden ellie lief ging zij betuigend voort heus je ziet haar zo maker en hol uit net of je honger hebt geleden je moet je goed voeden melk drinken en eieren en vlees eten hoor eline glimlachte slechts en zag haar naar het ei met een lichte afschuw een paar mal proefden zij toen schoof zij het weg toe moest je wordt niet boos maar heus, ik kan niet ik word er zo akelig van ze zag mevrouw zo smekend aan dat deze niet meer aandroom en ze nam nu om mevrouw toch plezier te doen een beschuitje, dat was genoeg heus, ze had nooit meer zo vroeg in de morgen en pal slaapt hij nog? oh ja mevrouw zeiden dat pal altijd alleen onbeet of meestal niet onbeet en alleen koffiedronk pal gaf haar weinig last weinig genoegen meisjes zijn veel gemakkelijker en veel liever dan die jongens niet waar moest je we moeten nu maar verbeelden dat u een dochter thuis hebt gekregen, sprak eline liefkoosend oh herinnert u u nog het is nu al lang geleden toen heeft u me gevraagd bij u te komen wonen en ik antwoorde u, dat u van me hield omdat u me zo weinig zag maar dat u me een lastpost zou vinden als u me iedere dag zag, herinnert u u wel mevrouw dacht vaak glimlachend na maar zij herinnerte het zich niet meer het was op het nasoplein en het kleine violette boedwaartje wie had toen gedacht dat ik waarlijk is mijn toeflicht bij u zou komen zoeken maar heus, ik zal mijn best doen geen lastposten zijn weemoed vervulde haar hard en zenuwachtig speelde zij met een klein miljon van zwarte e-mai en pareltjes dat aan haar roloze ketting hing en dat zij zeer het jaar en niet meer gedragen had het was een geschenk van haar vader geweest toen zij 10 jaar geworden was na zijn dood had zij bij zichzelf toch gelegd het niet meer te dragen maar vanochtend roeg zij het weer voor het eerst het bevatte nu het stukje karton dat zij gisteravond tussen haar brieven gevonden had mijn vrouwtje begon zij met een zacht trillende stem en zij legt haar ene hand op die der oude vrouw vrouwtje, ik wilde u iets vragen zit u eerlijk voor het nog wel eens of hoort u nog wel eens wat van hem mijn vrouw zag haar aan als boden zij elinis gedachten te raden maar zij vermocht niets af te leiden uit die kortse geblikken en haar spelende vingers waarom vraag je dat Ellie vroeg zij het was de eerste maal dat zij met elinis sprak over Otto nadat hun engagement verbroken was ach, ik zou zo graag willen weten of hij het zich erg heeft aangetrokken en of hij nu gelukkig is ontmoet u hem nooit ik heb hem een enkele maal bij mijn zwager gezien op de prinsessengracht hoe ziet hij hieruit hij is in zijn uiterlijk niet veel veranderd misschien een beetje ouder geworden hij was stil en een beetje somber maar hij was toch nooit vreselijk uitgelaten, wel nee, murmelde Eline overvloeiende van herinneringen hij is nu niet in den Haag hij is naar de Horse geloof ik zou ik hem hebben doen vluchten, dacht Eline en om zich te houden of zij belang in hem stelde om hem zelf, niet om haar zelf spak zij zacht hij zal er dus wel overheen zijn ik wens niets liever dan dat hij gelukkig is hij verdient het, hij is een beste jongen mijn vrouw zweeg in om niet te wenen oh, zo moest zij zich zelfs bij haar goed moest je opschroeven en zich anders tonen dan zij was wat was toch het leven groot gehuigel zij, zij had altijd gehuigeld, voor zichzelf of voor anderen en zij huigelden nog zij was zoveel groeit in haar gehuigel dat zij niets anders konden huigelen en nu moet ik je nog iets tonen, dat ik hoop dat je plezier zal doen, sprak me vrouw daar als ze iets riet van Elines wee moet kom eens mee de bel etage waar Eline nog niet geweest was en opende de deur van de salon je weet, ik had vroeger zo'n oud hakenbord van een piano, omdat paal alleen maar zo wat tokkelde, om zijn zang in te studeren maar zie nu eens Zetra de binnen en Eline bespeurde op de plaats van het oude hakenbord een vonkelnieuwe Bergstein haar muziekboeken, rood gebonden met gouden letters, lagen er boven op daar zal je heerlijk bij kunnen zingen de klanken zo zuiver en mooi Elines lippen trillen en een zenuwachtig trek gleden over haar gelaten maar m'n vrouw staam al de zij, waarom heeft u dat gedaan oh, waarom heeft u dat gedaan ik, ik zie niet meer wat, waarom niet vroeg m'n vrouw verschrik Eline weep zich zuchtend op een stoel ik mag het niet meer doen, kreeg ze bijna smartlijk, daar de nieuwe piano de herinnering aan haar schitterende stem vreedbaar deed opreizen de doctors die ik in Parijs geconsulteerd hebben mij het verboden want u moet weten dat ik de hele winter hoest en dat m'n hoest alleen met de zomer overgaat de laatste twee winters heb ik voortdurend gehoest en ik had altijd pijn hier op m'n borst Sommers ben ik heel wel maar kind sprak m'n vrouw angstig heb je je dan goed laten swanjeren in het buitenland oh ja, ter Leun wist de specialiteiten in Parijs voor borstaan doeningen en ze hebben me geklopt en getikte en geosculteerd tot vervenenstoel ik ben ook lang onder geregelde behandeling geweest van twee doctors maar ik kreeg op het laatst genoeg van ze ze maakte me toch niet beter en beweerde dat ik altijd in de zachte klimaat moest wonen maar ik kon niet in m'n eentje in algeers of de hemel weet waar zitten en om Daniel moest terug naar Brussel u ziet, eindigde ze met een zenuwachtige lach ik ben helemaal in ruïne van binnen en van buiten m'n vrouw drukte steeds voor haar staande Elines hoofd tegen zich aan haar ogen vol tranen het is jammer van de mooie piano sprak Eline zich losmakend uit m'n vrouw's omhelzing en zich nerveus voor de piano zettend wat een volle klank, wat mooi haar vingers gleden snel over de toetsers in snikkende gammas de toonenschene te wenen van smacht over die verloren stem m'n vrouw zag het roef toe ze had zich illusies gemaakt dat Eline zou zingen met Paul zou zingen dat Paul door die zanggeboeid z'avonds veel thuis zou blijven dat een melodieuze, huisgelijke gezelligheid haar eenzame stille kamer zou vullen de woorden slechts luiden, snikkende gammas de wenen, de douven, een grammatische triller en de grote losse tranen van pijnlijke staccatos ik zal werk maken van m'n spel ik ben nooit een groot pianiste geweest maar ik zal mij zoveel mogelijk zoeken te perfectioneren je zal toch muziek horen moest je lief wat een klank, wat een mooie klank en de mooie klanken ruisten door als een startvloed van smacht vier ter ere van Eline zorgde Paul tegenwoordig te zijn bij het koffiedrinken, te half 1 desnaamiddag kwamen eerst de heer en mevrouw verstraat met Marie en vervolgens Emilie de Woude Eline ontving ze hartelijk en toonen zich van hoogte ze weer te zien en vertelden hun alle veel nieuws van Georges en Lili de moulangeres, familie van Tante Elise en de Deluyn hadden hen alle zo een lief jongpaartje gevonden en ze deden hun nu nog veel beleefdheid en het was heel aardig van Georges en Lili dat ze haar, Eline, dadelijk waren gaan opzoeken, ze apprecieerden dat zeer een vreemd gevoel maakte zich van Marie meester nu ze Eline weder hoorde en zag het was als iets, als een vrees of Eline ook een verandering in haar zou bespuren, maar Eline scheen niets op te merken en praten door ze praten door over haar reizen over steden die ze gezien had over mensen die ze ontmoet had ze praten door, vlug en zenuwachtig alsof haar zin naar elkaar op de hielen zaten het was een nervositij die haar tegenwoordig steeds omving in elk gezelschap, hoe klein en intiem ook en ze vrommelde haar zakdoek krampachtig in de heen of plukte aan de vranje van het tafelkleedje of slingerde de kwasten van haar voortuil heen en weer in een onweerstaanbare aandrang tot beweegelijkheid haar elegante loomheid, haar krascheuse kanten van vroegen waren geheel en al verdwenen het was bij vieren toen de deur van de salon geopend werd en Betsy binnenkwam met Ben aan de hand Eline rees aanstond op en snelde haar tegemoet om haar verlegenheid onder een vertoon van hartelijkheid te verbergen zij omhelst haar zuster onstuimig en Betsy vond gelukkig enige vriendelijke woorden daarna overstelde Eline Ben met zoenen. Hij was groot en zwaar voor zijn vijf jaar en had in zijn ogen de onbestemde slaapere geblik van een kind dat achterlijk is toch scheen hij zich iets aangenaamst herinneren want zijn lipjes openen zich tot een blij de glimlach en hij sloeg Eline die zich gebukte had, zijn dikke armjes om de hals om haar te kussen geen daarbij de zuster scheen daarna een onderhoud vertrouwelijker dan het want Betsy vertrok tegelijk met de verstraatens en Emily en Eline hield haar niet terug zij gevoelde beide dat niets haar meer bond dan een band van convencie die zij ter wille van de mening der wereld eerbiedigde maar die geen liefde insloot in anderhalf jaar had ze elkaar niet gezien. 