Onder Moeders Vleugels | Louisa May Alcott | Family | Audiobook Full | Dutch | 3/24
Dit is een opname van LibriVox. Alle opnames van LibriVox zijn vrij van auteursrechten. Voor meer informatie of als u vrijwilliger wilt worden, ga naar LibriVox.org. Voorgelezen door Farida de Lang. Onder moeders vleugels van Luisa May Elkut. Deel 1, hoofdstuk 2, een vrolijk kerstfeest. Joe werd het eerst wakker op de grouwe schemerachtige kerstmorgen. Er hingen geen kouzen bij de haart en gedurende een paar minuten voelden ze zich even teleurgesteld als toen jaren geleden haar kleine kouz op de grond viel omdat hij zo volgestopt was met lekker neien. Toen herinnerden ze zich de belofte van haar moeder. Stak haar hand onder het kussen en haalde er een roodgebonden boek onderuit. Ze kenden het heel goed, want het was de mooie oude geschiedenis van het beste leven dat ooit geleefd is. En Joe voelde dat het een trouwe gids was voor elke pelgrim die de lange reis ging aanvaarden. Ze maakte met haar wakker met een gelukkig kerstfeest en riep haar toe in schout te zien wat er onder haar kussen lag. Een groen boek kwam tevoorschijn, met hetzelfde plaatje erin en een paar woorden door haar moeder geschreven, waardoor dit enige kerstgeschenk heel kostbaar werd in de ogen de meisjes. Weldrawerde Betts en Emy ook wakker, zochten en vonden hun boeken ook dadelijk. Het enige reis, het andere blauw en alle vier zaten ze ernaar te kijken en over te praten, terwijl het oosten roodgekleurd werd door de aanbrekende dag. In weer wil van haar kleine eidelheden was Meta een zacht, goedwartig meisje dat onbewust een goede invloed uit oefende op haar zusters, vooral op Joe, die innig veel van haar hield en dikwijls haar raad volgde, omdat Meta haar op zo'n vriendelijke manier terechtwees. Kinderen zijn Meta ernstig en keek van het verwarde hoofd naast haar naar de twee krullenbollen in de andere kamer. Moeder hoopt dat we de boeken zullen lezen en ernaar handelen en we moeten er dadelijk mee beginnen. Wij deden het vroeger heel trouw, maar ze de vaderweg is in al de drukte van de oorlog ons uit een gewone doem bracht, hebben we het schandelijk verwaarloosd. Jullie kunnen doen wat je wilt, maar ik zal mijn boek hier op tafel laten liggen en er elke morgen als ik wakker wordt wat in lezen. De daad bij het woordvoegende deed Meta dadelijk haar boek open en begon.  Joe sloeg een arm om haar heen en las ook, tegen Meta aangeleund, met een zeldzaam rustige uitdrukking op haar beweegelijk gezicht. Wat is Meta toch goed? Kom Amy, laten wij ook gaan lezen. Ik zal je wel helpen met de moeilijke woorden en de anderen zullen het ons wel uitleggen als we iets niet begrijpen, fluisterde Betsch, die sterk onder de indruk was van de mooie boeken en het voorbeeld van haar oudste zuster. Ik ben blij dat het mijne blauw is, zei Amy. Daar bet het stil in de kamer, terwijl de bladzijden zachtjes omgeslagen werden en het wintersonnetje naar binnen sloop om de frisse ernstige gezichtjes een kerstgoed te brengen. Waar is moeder, vroeg Meta, toen zij en Joan half uur later naar beneden liepen om voor het cadeau te bedanken. De hemel mag het weten. Het een of ander arm schepsel kwam bedelen en je ma ging er dadelijk heen om te zien wat ze nodig had. Er is geen tweede mens zo op de hele wereld, om zomaar eten en drinken en kleren en brandstof weg te geven. Zei Hannah, die in het gezin gewoond had Zedet Meta geboren was en door alle meer als een vriendin dan als een dienstboden werd beschouwd. Ze zal wel goud terugkomen, denk ik. Maakt dus maar alles klaar, zei Meta, en zag de cadeaus nog eens na, die in een mandje bij elkaar lagen en onder de kanapé verborgen waren om op het rechte ogenblik voor de dag te komen. Maar waar is Amy's flesje Oda Klonje, vroeg ze erbij. Ze heeft het een ogenblik geleden weggenomen en is ze mee weggelopen om er een lint of zo iets om te doen, antwoordde Joe, door de kamerspringende om eerst de stijfheid weg te dansen van de nieuwe pantoffels. Wat zien mijn zakdoeken en netjes uit, niet? Hannah heeft ze voor me gewassen en gestreken en ik heb ze alle geboord duurd, zei Bets, met voldoening de min of meer onregelmatige letters bekijkenen die haar zoveel moeite gekost hadden. Oh, goed schaap, daar heeft zij haar moeder opgezet in plaats van M-march. Hoe kom je erbij, ribio, en z'n nummer één in de hand? Is het niet goed? Ik dacht dat het juist beter was zo, omdat metasletters ook M-M zijn en ik wil liever niet dat iemand anders ze gebruikte dan moeder, zij Bets verlegen.  Het is heel goed zo Bets en heel aardig bedacht. Heel slim ook, want nu is er geen vergissing mogelijk. Moeder zal er erg blij mee zijn, dat weet ik, zijn meta met een afkeurend gebaar voor Joe en een glimlach voor Bets. Daar is moeder, stop het mandje, gauw weg, ribio, toen er een deur werd dicht gedaan en stappen in de gang weer klonken. Amy kwam haastig binnen en keek wel wat verlegen, toen ze zag dat alle zusters op haar wachten. Waar ben je geweest en wat hou je daar achter je rug? Voeg meta, verbaasd luie Amy naar haar mantel en hoed te oordelen als er vroeg was uitgeweest. Ik lag me niet uit Joe, ik had gehoopt dat niemand het van tevoren zou gemerkt hebben. Ik ben alleen maar het kleine flesje gaan verruilen voor een groter en ik heb er al mijn geld voor uitgegeven, want ik wil echt proberen niet meer egoïstisch te zijn. Alsprekende liet Amy de grote fles zien die in plaats van haar goedkoper was gekomen. Ze zag er zo ernstig uit in haar streven naar zelfverlogening dat meta haar om helsten en Joe had het bovenste best te noemen terwijl Bets naar het raam liep en haar de mooiste roos plukte om met een staatige fles mee te verzieren. Zie je, ik schaamde me eigenlijk over mijn cadeau na ons praten en lezen over goed zijn en toen ben ik gauw uit gegaan om er te ruilen. He, ik ben er zo blij om, want nu is mijn cadeau het mooiste. Weer werd de voordeel toegedaan en vloog de mant onder de canapé. De meisjes stover naar de tafel vol verlangen uitzien de daaruit ontbijt. Een gelukkig kerstfeestmoeder en nog vele jaren na deze. Dank u wel voor uw boek. We hebben haar al in gelezen en zijn van plan het elke dag te doen, riepen ze in koren. Een gelukkig kerstfeest mijn dochtertjes. Ik ben blij dat jullie dadelijk begonnen bent en hoop dat je ermee voor het zult gaan. Maar ik moet jullie eerst iets vertellen voordat we gaan zitten. Niet ver van ons huis is een arme vrouw met een pasgeboren kindje. Zes kinderen zijn bij elkaar in één bed gekropen om niet te bevriezen, want ze hebben geen vuur.  Er is niets om te eten en het oudste jongetje kwam mij vertellen dat ze honger en kouleden. Meisjes, willen jullie je ontbijt afstaan voor een kerstgeschenk? Van het lange wachten hadden alle vier erg honger en gedurende één ogenblik antwoorden niemand. Maar ook slechts één ogenblik, toen ribio onstuimig. Ik ben zo blij dat u kwam voordat we begonnen waren. Mag ik meegaan en alles helpen dragen voor de arme kindertjes? Vroeg Bets. En ik de room in de krentenbroodjes brengen, verzocht Amy. Manmoedig afstanddoende van de dingen waar ze het meest van hield. Meta was al bezig de kredetjes en krentenbroodjes te smeren en stapelden ze op een grote schaal. Ik dacht wel dat jullie het zou doen. Zijn me vrouw March tevreden glimlachend. Je kunt allemaal meegaan om het te helpen dragen. En als we terugkomen zullen wij met boterhammen en melk ontbijten en vanmiddag onze schade inhalen. Zodra ze klaar waren zetten de opdocht zich in beweging. Gelukkig was het nog vroeg en gingen ze door de achterstraatjes. Weinig mensen zagen hun dus en niemand lachte om de grappige processie. Ze vonden een armoedige, lege, ellendige kamer met gebroken ruiten zonder vuur en zieke moeder, een schrijnende baby en een troepje bleke, hongerige kinderen ondereen oude gescheurde deken gestopt in de hoop warm te blijven. Wat zetten ze grote ogen op en hoe glimlachte de blauwe lippen toen de meisjes binnenkwamen. Oh, lieve god, dat zijn goede engelen die daar komen. Riep de armevrouw en stort de tranen van vreugde. Grappige engelen met hoede en gebreide handschoenen, zei Joe en maakten ze aan het lachen. Binnen weinige minuten zag het er waarlijk uit alsof goede geesten aan het werk waren geweest. Hannah, die wat hout had gebracht, maakte een vuurtje aan en stopte de gebroken ruiten met oude kranten en haar eigen doek. Moeder Marge gaf de moeder wat thee en zago en trooste haar door beloften van hulp terwijl ze het kleine kindje zo teden aankleden alsof het haar eigen was geweest. De meisjes dekten in tussen de tafel zette de kinderen om het vuur en voeden hen alsof ze gehongerige vogeltjes waren. Lachte en praten en probeerde hun grappig gebroken taaltje te begrijpen. Das ist gut, die engelkinder riep de arme schapen terwijl ze zaten te eten en veel verkleumde handjes in de heerlijke gloed koesterden.  De meisjes waren nooit tevoren engelkinderen genoemd en ze vonden het heel aardig, vooral Joe die sinds haar geboorte als de clown van de familie beschouwd was. Het was een heerlijk ontbijt, hoewel zij er niets van meekregen. En toen ze naar huis gingen, zoveel geluk achterlatenden, waren er geloof ik in de ganze stad geen vrolijke schepseltjes dan de vier hongerige meisjes die hun ontbijt hadden weggegeven en zich op die kerstmorgen tevreden stelde met brood en melk. Dat is zijn naaste lieverhebben dan zichzelf. Ik vond het toch wel prettig zijn meta, terwijl de meisjes hun cadeautjes uitstalden en m'n vrouw Marge boven bezig was wat kleertjes voor de arme hummels bij elkaar te zoeken. Het was volstrekt geen prachtige vertoning, maar er was veel liefde in de kleine pakjes en de grote vaas met rode rozen, witte grisantemums en afhangen de wingerdranken, die in het midden stond gaf een bepaald elegant aanzien aan de tafel. Daar komt ze, vooruit bedst door de deur open. Amy, drie hoeraars van moeder, Riep Joe, heen en weerspringen, terwijl Meta naar haar moeder liep om haar naar de ereplaats te begeleiden. Betsy speelde haar vrolijkste mars. Amy rukte de deur open en Meta leidde haar moeder met de grootste waardigheid op. M'n vrouw Marge, tegelijk verbaasd en ontroerd, glimlachtte met de ogen voltranen terwijl ze haar cadeaus bekeken en de briefjes last die erbij lagen. De pantoffels werden dadelijk aangetrokken, een nieuwe zaktoek ging aanstond in de zak, bevochtigend met Amy's ode kolonje. De roos prikte al gauw in haar japon en de mooie handschoenen bleken keurig te passen. Er werd heel wat gelachen, gekust en verteld op de eenvoudige, gezellige manier die huiselijke feestjes op het ogenblik zelf zo prettig maken en zo'n heerlijke herinnering achterlaten en toen gingen alle weer aan het werk. De morgen bezigheden namen zoveel tijd in beslag dat het overige van de dag gewijt werd aan toebereidselen voor de avondvermakelijkheden. Daar de meisjes nog te jong waren om dikwals naar de comedie te gaan en niet rijk genoeg om zich grote uitgaven te veroorloven voor de voorstellingen thuis, moesten zij hun verbeelding meestal te hulp roepen en daar de noodzakelijkheid de moeder is der uitvinding maakte ze zelf alles wat ze nodig hadden. Sommige van hun voortbrengselen waren weeselijk heel aardig. Gitaars van bordpapier, antieke lampen van ouderwetse sauskoppertjes gemaakt en met zilverpapier beplakt.  Prachtige japonnen van oud-katoen, schitterend van tinnelovertjes uit de fabriek van Ingelegd Suur afkomstig en wapenuitrustingen met stukjes van dezelfde metale edelgesteen te verzieerd. Afval van de deksels van inmaakblikken. Het huisraad werd gewoonlijk ondersteboven gehaald en de grote kamer was het toneel van menig op een onschuldig feest. Heren werden niet toegelaten. Dus kon Jonah hartelust de mannenrollen op zich nemen en ze was telkens weer verrukt over een paar bruin lerenlaarzen die ze van een vriendin gekregen had die een dame kende die weer een acteur kende. Deze laarzen een oude floret en een oud-fluële riddekostum dat eens door een schilder gebruikt was voor een schilderij waren Joes groots te schatten en kwamen bij elke gelegenheid op de proppen. Waar het gescheulschap uit zo weinig leden bestond moesten de twee voornaamste acteurs noodzakelijk in verschillende rollen optreden en ze verdiend de ongetwijfeld grote lof voor de inspanning die ze zich getrouwsten. Drie of vier verschillende partijen van buiten te leren pakken te verwisselen en daarboven de leiding en toneelschikking op zich te nemen. Het was een uitmunte de oefening voor het geheugen een onschuldig genoegen en vulden menig uur anders met luieren vervelend zou zijn doorgebracht. Op kerstavond nam een dozijnmeisjesplaats in het ledenkant dat de loorje voorstelde en zat achter de blauwe en gele zitse gordijnen in een staat van gespannen verwachting. Er was nogal geritsel en gefluister op het toneel het rook naar het stomen van een lamp en af en toe hoorde men het gesmoord gegiegel van Amy die zenuwachtig werd door de opwinding van het ogenblik. Weldraal luiden de bel, de gordijnen werden weggetrokken en de tragedie nam een aanvang. Een somberwoud, volgens het enige programma werd voorgesteld door enkele heesters en potten een stuk groen baai op de vloer en een hol op de achtergrond. In dit hol, dat een paarden dek tot dak en kasten tot muur had, brandden een klein vuurtje in volle kracht. Een zwart-eizere potje hing erboven en een oude heks boogen zich overheen. Het toneel was donker en de gloed van het vuur maakten een vrije effect vooral wanneer er wezenlijk stoom kwam uit de ketel toen de heksel het deksel aflichtte. De toeschouwers kregen een ogenblik om van de eerste verbazing te bekomen. Toen traat Hugo de ellendeling op met een rinkel het zwaard, een gedeukte hoed zwarte baard, een geheimzinnige mantel en de laarsen.  Na een poostje zeer opgewonden heen en weer gestapte hebben sloeg hij zich tegen het voorhoofd bastelos in een uitstochterlijk gezang waarin hij de haat uitte die hij rode rigo toetroeg, de liefde die hij voor Sarah koesterde en zijn lieftallig besluit de één te doden en de andere voor zich te winnen. De diepe toon van Hugo's stem die nu en dan in een hees geschreeuw over sloeg wanneer zijn gevoel hem te sterk werd, maakt een geweldige indruk en de toeschouwers juichten hem toe zodra hij maar even stil hield om adem te scheppen. Buigende met het air van iemand aan bijval gewoon ging haar naar de god en gelasde hagaar er uit te komen met een gebiedend Hallo ouwe heks, ik heb u nodig. Daar verscheein Meta met een grijspaarde harenpruik die haar over het gezicht hing en een rood zwartgewaad een staf en allerlei kabalistische tekes op haar mantel. Hugo verlangde een drankje van haar om Sarah's liefde te winnen en een om Roderigo van kant te maken. Hargaar beloofde beide in een vrij dramatisch lied en slaagde er in de geest op te roepen die de minnetrank moest brengen. Daal neer, geveugelde geest, oh daal neer verlaat u een woning bij het geesten heer Gij, dochter, der roze, wel dadige vee ach, breng als u kostelijke liefde drank mee maar maak hem heel geurig, heel zoet en heel sterk opdat hij spoedig vol brengen zijn werk. Ja, kom, goede geest en voldoel aan der wens van deze verliefde wanhopige mens. 