Om de schatten van Il Tigretto | Johan Been | Action & Adventure | Audiobook Full | Dutch | 4/5
En zo zag ieder in die razend voortroeiende man de boden van een gebeurtenis die wel eens de gehele staat van zaken hier veranderen kon. Men haasten zich naar de plaats waar hij scheent te zullen landen, riep hem al toe. Op dit geroep ging hij schuw om en door enige onverwachte bewegingen ging plots het bootje een andere kant op. Daar landen de roeer sprong aan wal en al in die sprong trapt hij het bootje weg zodat dit een heel eind van de kans goot en elde daarop zuidwaarts zo snel zijn voeten hem dragen wilden. Jim en Sam hem dadelijk achterna. Wat kan dat toch zijn? riep de captain. O, al dus lichten hem meestal lusters in. Ik herkende matroos die met waanzin bezocht is een zekere Johnny Dixon. En hij herademde nu hij deze ontdekking gedaan had. Op dit ogenblik kreeg de vluchteling om als om de afstand te meten die hem nog van zijn vervolgers scheiden. Als ik niet beter wist, mompel de William maar de captain had al uitgeroepen Veritas. Terzelfde tijd vloog hij vooruit de vluchteling achterna en zonder nadere uitleg af te wachten volgde hem de anderen. Er werd een ware mensenjacht nog ontsnapt zijn, in die hij niet gestruikeld waren. Hij viel en dadelijk waren Jim en Sam bij hem om hem te helpen, daarin schier ogenblikkelijk bijgestaan door de anderen. Bijgestaan? Ja, dat mocht terecht gezegd worden want Veritas verzette zich als een wanhopende en met door de waanzin verdubbelde krachten. Veritas Veritas riep de captain verdurend uit. Nu is geen glimpje verstand bij de ongeluk getrucht te geren. Stamelde hij. Van dit ogenblik maakte de mannen gebruik om hem de armen tegen het lijf te strekken en op die manier te bedwingen. Veritas, ken je me niet meer? Oh, ja, ja. Maar ga nu weg. Dat vuur. Kom, kom, we zoeken je juist. We hebben je nodig. Praven vriend, we zullen je heel dankbaar zijn. Ga eens mee met ons. Nee, nee, weerde Veritas af. Pas op voor het vuur. Een grote wanhop kwam over de goudzoekers. Nu de enige gids in hun macht te hebben en toch niet nader tot het doel te komen. Toen waagte William een laatste poging. De schatte van Il Tigretto riep hij uit. Veritas rilder van het hoofd tot de voeten en tachtte zich met geweld los te scheuren.  Wij stonden zijn ogen open. Het was over vuur uitstraalde. Veritas, fleidde de captain, jij die altijd te waarheid zegt. Nu lachtte de wanhop een akelige lach om er koud van te worden. De waarheid wil je die weten, durf je die weten, ga dan mee. Waarheen? Naar de schatte van Il Tigretto. Een gloed van verreugde kwam over de goudzoekers. Het doel zou bereikt worden. Wil je ons nu dadelijk de wegwijzen? Voeg meestal Lusters met aandruim. Ja, ja, maar pas op voor het vuur. Wat wil hij toch met dat vuur? Voeg de captain. Ik meen het wel te begrijpen, onderstaalde William. En zich tot Viritas richtende. Moet we onder de grond? Ja, ja, duisternis, maar het vuur. Zie je wel? Hij wil dat er licht ontsteken. Ja, ja, gielde Viritas, groot licht, versrikkelijk licht. Haal pekkransen van het schip, bevalde captain. Zodanig waren zijn gedachten van haar bijzijnde ontdekking vervuld, dat hij eigenlijk niet opmerkte, hoe bijna geheel de equipage van zijn schip aanwalgekomen was, om te zien wat er toch gebeurde. Alleen de oudsten, die onverschillig waren geworden, en de jongsten, die zonder bepaald commando niet durften, waren achtergebleven. Maar nu was er een algemeen geren naar het schip. Pekkransen werden gehaald, zelfs een paar gloeiende dovenkooltjes en een ijzere doofpot zonder deksel. En toen trok heel het gezelschap landwaarts. Na een lange tocht kwam er bij een rot, waarin uitwendig niets bijzonders te zien was. Maar met voorkomen zekerheid wees Veritas een plaats aan, waar de mede genomen breakeizers tussen bijna niet te bespeuren en richtels gezet moesten worden. Een rotblokweek en voor zich zag men een lange gang, waarvan het einde zich in de duisternis verloog. Tot nu toe had het Jim en Sam de waanzinnige gids ieder bij een arm vastgehouden. Nu beet die hun met een kort blafend geluid toe. Los, los! En op bevel van de captain vochten zij dit gebod op. In een langerij volgden men de gids. De gang ging een dalende richting en Weldra bevond men zich diep onder de grond. De Pekkransen op ijzere staken waren ontstoken en zetten het onderaardstoneel in een akelig bloedrood. En al door ging het verder. Talrijke hindernissen die onoverkomelijk schenen werden door Veritas die van al de geheimen op de hoogte scheen op inderdaad bewonderenswaardig, gemakkelijke wijze opgeruimd.  Eindelijk kwam en voor een massale rots die allen toegang scheen af te sluiten. Even aanzelde Veritas. In angst gespannen keek men toe hoe hij met de vingers al tastend langs de omtrek ging. Daar hief hij het hoofd op als of hij het gevonden had. Op een wenk van hem gingen allen een weinig achteruit. Toen hij gezien had dat ze zich op voldoende afstand bevonden, trot hij weer op de rotswand toe, zijn vingers geleden langs in der zijden. Een knapend geluid en de wand schoof raaklinks langs hem naar voren. Een koude tocht kwam hen tegemoet waardoor het licht der vakkels als in lange franjes uitgeraveld werd. En bij die onzekere schijn lag een grote, holle ruimte voor hen. Haastig volgde men nu Veritas die deze griezelige ruimte inging. Daarop eens een kreet van de goudzukkers, een kreet van verbazing. Bij het binnenkomen van dit rondachtig gewelf werd bij de gloed van de pekgransen hun blikken getrokken door goud, al maar goud en zilvig en kostbaarheden. De Schatten van Ildigretto. Op dit ogenblik gist de Veritas een pekgrans van Eenderstaken. Vuur, vuur, het grote vuur, schreeuwde hij. En aardig klonk zijn stem door al die hollegangen. Deze zondelingen handelwijzen van hun gids trok weinig of niet te aandacht. Men wist nu in om met een krank zinnige te doen te hebben, en liet hem stil zijn gang gaan. Men had werkelijk iets belangrijkers om er de aandacht op te vestigen, want hier allen hadden zich op de schatten geworpen. Toch? De begeerigheid om nog meer te vinden, wekte eindelijk de hoofdmannen op om Veritas niet uit het oog te verliezen. En het was juist bij tijds, want bijna was hij uit het gezicht verdwenen. Men zag hem op één dergaand rijen, die amphitheaters gewezen de eigenlijke schatkamer omgaven. Ruus achter groot trok zijn schaduw langs de gewelven, terwijl zich die aan zijn kant roodachtig kleurden. Rond hem spatten de vonken van zijn vakkel. Dat was een vreselijk gezicht. En al flauwer en flauwer werd zijn groep. Groote jonge, retje! Dat klonk zo wanhopig in de oren van Sam, dat hij ineens Jim beatgeep. Me, Jim, me, die heeft iets in de zin wat niet goed is. Ik, me, en de bruit schat van mijn meisje dan. Sam sleurde hem reed mee.  Wil je je meisje weer zien? Ja, ja! Eens hemelsnaam, snel dan! Ze snel dan als met gevleugelde voeten door de duisternis heen naar de uitgang van het onderaardse verblijf, terwijl de verlerken van verschrikte vleermuizen langs hun gelaad vladden. Eindelijk zagen ze heel in de verte als een stertje het daglicht door de uitgang gloren. Nog enige voetstappen hoorden ze achter zich, waar de meeste schepelingen waren veritas gevolgd. Hoe zij, in de duisternis en door alle hindernissen heen zo snel de weg naar de buitenwereld aflegden, begreepten ze zelf niet. En toen zij hun doel bereikt hadden, joeg al door de angst voor iets ontzettend en voorwaarts. Opeens. Daar bewoog zich de grond. Daverde en donderde het. Rotsplokken werden opgeheven. Puin vloog te midden van ontzachelijke rookwolken omhoog. Een ontploffing die tot ver in de omtrek schrik en ontzetting verspijde. Einde van Hoogstuk 25. Hoogstuk 26 van Om de Schatten van Iltigretto. Deze liepen volksopname behoort het publieke domein. Opname door Anna Simon. Om de Schatten van Iltigretto door Johan Been. Hoogstuk 26. Na de ramp. Het duurde enige tijd eer paddeltje wie het tot zelf bewust zijn kwam. De slag, die met een stuk ijzig bleek aangebrachte zijn, was lelijk aangekomen. Bij de getroffen matroos nog ergig, waarschijnlijk omdat die het eerste slachtoffer van Viritas plotselingen boerder geweest was. Toen paddeltje tot kennis kwam, duizelde hem nog alles voor de ogen, en hij gevoelde zich licht en draaierig in het hoofd, dat hem veel pijn deed. Wat er gebeurd was, kon hij zich niet dadelijk herinneren, en men was zo verstandig daarover voor eerst te zwijgen. Het eerste wat hij goed onderscheiden, was het gelaad van zijn broertje, waarover een grote blijdschap kwam, toen hij zag dat paddeltje hem herkende. Want de eerste gedachte van het tot het leven wedergekeerde is geen niet anders te kunnen zijn dan dat Kees weer de ene van de restreek had uitgehaald. Haal weer weg gelopen, Kees. Nee, nee paddeltje. De boodman gaf hem de gebruikelijke stompen in de rug. Zeg toch schipper qua jongen. Paddeltje hoorde en zag dat, en moest er weer eens om lachen. Hij wilde met de hand over het hoofd te treiken, maar de stuurman die dat wel verwacht had, hield die hand tegen. Niet doen schipper, je bent gewond. Gewond? Ik? Zijn we dan slaags geweest? O ja, dat is waar. Met die zeerovers.  Als we het nu maar gewonnen hebben. Ja, dat hadden ze, verzekerde men van alle kanten. En nu ontstond er zo'n geroezemoes, eenvoudig omdat nu de grootste angst voorbij was, de tongen als vanzelf zich ontboeiden, dat de stuurman allemaal behalve Kees uit de hut juich. Hij liet de schipper eerst eens drinken, betten met het water, dat door de warmte helaas niet fris genoeg kon zijn, dienst hoofd, tock zijn kussen wat hoge op, in dit alles trouw geholpen door Kees. Weer ging de hand van Paddeltje naar zijn hoofd, dochter stuurman die daarop letten, zij nu, terwijl hij ervoor zorgde, dat het niet gebeurde. Schipper, nu moet je me beloven, want het gedootje op je bovenkamer is met rust te laten, zul je? Paddeltje, die zich weer erg moe en slappig ondergevoeden, knikte van ja. Zijn ogen gingen weer dicht. O, stuurman! riep Kees, die dit zag, angstig uit. Deze maakt een gerustzellend gebaar en leidt toen de vinger op de lippen. Slaap is de beste medicijn, fluisterde hij. Mag ik toch hier blijven stuur? Zeker. Hij had al wel goed opletten, dat hij met zijn hand het verband niet verschuift. Nu, daar kon de stuurman op aan, want er zijn, Hoeremoerig en brandieachtig doorgaans weinig schepselen, die zich in de grond van hun hart zo graag verdienstelijk maken, als juist een jong mensenkind. Dat had men ook ervaren op het voordek, waar de matroos neergeslagen was. Zeker, eerst was de meeste belangstelling naar het lot van de schipper uitgegaan. Maar wie ook het eerste slachtroffer van de waanzin van Viritas aan zichzelf mocht overlaten, niet de lange, spoedige scheepsjongen, die we als garnaal hebben leren kennen. Met een paar andere matrozen bracht hij voorzichtig deze gequetste naar een plaats op het voordek, waar ik onder een zeil betrekkelijk enige koelte heerste. Hij was het die heel voorzichtig de wonden uitwies, daarbij het hoofd met zijn arm ondersteunende aan een de matrozen vraagende of zij de buldzak van de getroffenen hier wilde brengen. Al zijn aandacht bleef hij bij de gewonden bepalen. Even had hij naar de schipper gevraagd of hij heel erg gewond was, maar toen hij hoorde dat het gelukkig nog als schikken zou, had hij als het ware zijn eivor verdubbelt om ook dit slachtoffer in het leven te houden. Wat was zijn vreugde groot toen hij bij de matroos het bewustzijn zag terugkeren.  Even als de schipper voeg deze gequetste of hij het in een zeerslagde pak had gekregen. En zonder dat een ander hem dit aangeraden had, begreep de jongen voor eerst over de eigenlijke aanleiding niet te mogen spreken. En hij was het die telkens met zachte aandang de hand terughield welk als vanzelf naar zijn hoofd getrokken werd. Zo gingen enige uren voorbij als in een droom. Men was zo vol van het gebeurden dat men zich daar nauwen noot met iets anders bemoeide. Bovendien ondervond men dadelijk dat er van het achterdeck een krachtig gezag uit ging. De eerste stuurman toch begreep als bij ingeving dat juist in deze ogenblikken nu de schipper gemachteloos neerlag het gezag vierkant op de poten moest blijven. Het was niet goed voor de matroosjes wanneer ze daar aan gingen twijfelen. Door het amorp maken van veertas was heel deze kleine, anders zo streng geordende maatschappij in bewoering en wanoorden gebracht. Gelijk een goed afgerichtpaard door een plotseling knalgeluid al zijn goede lessen vergeten kan. Op zilke ogenblik hadden ze ingrijpen en dat had de stuurman dadelijk gedaan. Door het een zowel als door het ander had men niet te veel achtergeslagen op hetgeen op het andere vaartuig geschieden. Toen men voor z'n vermen op die afstand juist kon waarnemen bijna geheelte equipage min of meer in wanoorden de schuit zag verlaten en het land ophollen had men gedacht dat zijn kinder de waanzinnige naa zetten. En wel kwam het deze en genen vreemd voor dat de matrozen van het eonsenschip en men was zelf weer aan het werk gesteld. Onnodige praatjes mochten niet gehouden worden en men berustte in de mening dat de captain het al dus gecommandeerd had. Een gezag voordeur heeft bevelen Jan Maat te gehoorzamen. En toch, voor de tweede maal op deze dag zou aan boord van het wapen van Zeeland de orde op een heftige wijze verstoord worden. Reeds daalde de zon naar het westen toen plotseling een allerheverste knal de manschappen deed opspringen. Of eigenlijk ging dat al dus toe een beetje scherkelijkerlijker. Eerst hoorde men iets verschrikkelijks aankomen het uit bliksem snel geweldiger, groter, omvangrijker. Toen treelde het schip van het ontsagelijk geluid waarin het als het ware geheel gewikkeld werd en hoorde men alweer het geluid zich in tegengestelde richting verwijderen. Allen, behalve de gewonde matroos, kwamen op de been.  Ook de schipper die zich al veel beter gevoelde kwam op het dek, nieuwsgierig van waar die verschikking gekomen mocht zijn. Na de stomheid waarmee de ontzetting geslagen had kwamen de tongen los. Eerst wat het kon zijn toen wat men ervaren had. De een had een geweldige zucht als een stormvlaag voorbij zich horen gaan. De ander was plat tegen de dek geslagen en derde had gevoeld hoe het gehele schip zich bewoog. Een vierde had het zeil als zonnenscherm op het voordekdienst toende aan de zijde zien losgeuren en zo ging het voort. En wederom kwamen de gissingen. De een sprak van een uitbarsting van een vulkaan dat het hier niet kon. Maar op een derde opmerkte dat alles kon. Wat wel allen zagen was heel in de verte een rookhoek die zich hoe langer hoe meer uitstrekte. En plotseling trilden bij een paar ouderen matrozen die menige zeeslag hadden meegemaakt de neusvleugels terwijl zij opmerkten dat zij de reuk van kruiddamp in ademde. En dat er dus kinder wel eens wat in de lucht gevolgen kon zijn. Toen zij Kees die niet van zijn broer weg te slaan was dan zij zij daar aan het zoeken naar de schatten. Want zoveel had hij uit zijn omgaan met Jim en Sam wel begrepen volgens de waarheid dat kleine potjes ook oren hebben. Op dat woord schatten kwam er een grote beweging aan boord. Zelfs paddeltje kwam een ogenblik onder de indruk van het gebeurden. De matrozen zetten er geen vriendelijk gezicht om. Dus, zo ongeveer, kon men hun gedachte gang teruggeven. Dus daarom had er een algemene uitocht van het andere schipplaats gehad. Maar die arme jantjes van het wapen van Zeeland had men er onwetend van gehouden. Dat was gemeen. Er ontstond een gemorgd. En hoe duizelig paddeltje zich ook nog mocht gevoelen en welk een hoofdpijn hij nog mocht hebben, hij begreep met zekere stelligheid te moeten optreden. Stil, jongens, riep hij met luiderstem. Ja, ja, maar schipper! Dit en dat! Hier aan grins! Hij liet ze brommen zoveel zomaar wilden en nam de scheepsgroeper om zich met het andere vaartuig in verbinding te stellen. Op zijn ondervragingen kreeg hij van de schip, eveneens door de scheepsgroeper de nodige inlichtingen. Er was daar geen gezag voor er meer aan boord.  Het grootste gedeelte der bemanning was weggelopen en nu zaten de overgeblevenen nadesware ontploffing, die ook daar algemeen ontsteld in is had gewekt in de angst over wat er gebeurd kon zijn. Paddeltje leidde roeper neer. Jongens, sprak hij, daar moet gins in het zuiden iets ontzettend zijn beplaats gehad. En als ik me niet bedrig, dan mogen we ons wel gelukkig rekenen van wat er geweest te zijn. De matrozen bromden wat terug. De schatten zie je, die schatten! Stil, zeg je, geen onoordelijk boel voor de drobble. Dat verwacht ik niet van mijn zeelse matrozen en de Engelse boys zullen daarin niet bij hen achter staan. Nog wat gemorgen en nog meer zure gezichten, maar men onderriep zich al. Of kinder nog schattend zijn, weet ik niet. Zo ja, dan zullen ook wij daar ons deel aan hebben. Een gejuich. Maar misschien doden en gewonden. En ik reken erop dat jullie die ook helpen zult. Natuurlijk, dat zou men doen. Kijk nu eens jongens, allen mogen niet van het schip. Wie weet of we gins niet met een aanslag van de zeeroofers te maken hebben. Misschien wel met een krijgslist en dan was het schip verloren. Goedkeurend gemompel. We wachten tot de maan opkomt, want in het duister is het te gevaarlijk, vind je ook niet? Ja, dat waren allen met hem eens. Wel nu, als het dan licht in de lucht begint te worden, de helft van jullie met mij op expeditie. Vinden we in plaats van gewonden, schattend, dan deden we die met achterblijvenen. Ik zelf willen mijn handen niet fel aanmaken. Een ogenblik stilte. Een paar matrozen keken even naar hun handen, maar ze schelen die er wel aan te willen wagen. Want er verhief zich onder de zeeoen een algemeen hoezee, terwijl de Engelsen op hun manier hun instemming te kennen gaven. Zijn er gewonden, dan nemen wij die alleen voor onze rekening in de vertrouwen dat een volgende keer een wachtige blevenen ook voor ons eens de kastanjes uit het vuur willen halen. Mooi, dat is aan een vent gesproken. In die geest nu werd hij gehandeld. Al dadelijk koos paddeltjes en mannen uit. Toen gaan de stuurman het bevel over het schip op en nu wachten men tot de volle maan opkwam en zulke licht verspreiden dat men met gerustheid deze altijd toch gevaarlijk expeditie kon ondernemen.  Nog liet paddeltjes zijn hoofd dat zo dicht omwonnen was als of hij flink betten en vertrok toen met zijn manschappen die tot aan de tanden gewapend waren. Aanwal kwamen hen nog enige matrozen van het andere schip tegemoet die graag van de partij wilden zijn. Maar paddeltje zette hen de prim op de neus dat zij in geen geval hun vaartuig mochten verlaten. In tegendeel scherp moesten uitkijken of soms de zeeroovers een aanval in de zin hadden bij welke ontdekking beide schepen elkaar moesten bijstaan. Gewoon onbevolen te worden en bovendien inzien dat de maatregelen van de schipper uitstekend waren, keerdend zijn er een vaartuig terug. Hoe dieper de expeditie het land indrong, hoe meer de gevolgen van de vreselijke omploffing zichtbaar werden. Bomen waren omgeworpen of als talhoutjes door midden geknakt, rotsblokken lagen verspreid of op elkaar gestapelt en telkens ontmoeten met kleinere en grotere dieren die naar de kust vlooden of voor land van angst en schrik als het waren voor het oprapen lagen. Mensen echter ontmoeten men niet. Nog vond men lijken of gewonden. Hoe verder men doordrong, hoe groter, warbelder het werd. Alleen met de grootste behoedzaamheid kwam en vooruit. Top men eindelijk stoot op een ware chaos van rotsblokken, aarde en puin. En daar, halfbedolven onder gruis en morrig, want door de omploffing scheen zich de bedding van een meertje verplaats te hebben, vond men de eerste kentekenen van menselijke wezens. Met veel moeite kreeg men twee lichamen waarvan de kleding als afgesuurd was van onder de puinhoopen, het bleekend saam en gym te zijn, die even buiten de ingang toch nog door de omploffing overvallen waren. Men had het nodige water meegevoerd en deed het mogelijk om de twee verongelukten tot het leven terug te roepen. Bij Sam scheen dit om mogelijk. Gym evenwel gaf nog tekenen van leven. Van de zijnen die men voor deze mogelijkheid had meegebracht en van enkele boomtakken, maakte men draagbaren om de ongelukkigen te vervoeren. Nog traagten men om de puinhoopen heen te komen, maar dit bleek bijzonder moeilijk. Dat is door het meertje of de vliet of wat dan ook het water geweest mocht zijn welke bedding verlegd was. Er door te waden was onmogelijk, omdat het zich waarschijnlijk in de bodem ervan diezelfde kuiden zouden bevinden waarvan het gantse veld zover men zien kon, bezijd was.  Jongens, sprak paddeltje, wie van jullie uit die warwinkel schatte voor de dag denk te halen? Mag dat voor mijn part proberen. Ik moet je eerder bekennen dat ik er geen kans toe zie. Men moest hem gelijk geven, maar ik zou het toch te aanvaarden. Hij zag dat. Wie hier bij dit grote graf blijven wil, ga gerust zijn gang. Hoe graag ik nog pogingen in het werk wilde stellen om te rennen wat mogelijk is, ik zou het toch liever maar tot morgen uitstellen, want er zal spoedig hier een groot gezelschap wezen dat ons niet lijken zou. Welk gezelschap schipig? Wel nu al duidelijk. Denk je soms dat de riftpiraten ook geen oren hebben en dat toevallig weemelen van dat geboefde. Dat kan ik je op een briefje geven. Daarom vind ik het beter, tans terug te trekken en morgen bij de volle dag op de ene van de vereedsame wijze, als het de minste mogelijk is, met de piraten te onderhandelen over mogelijke gewonden of lijken die nog gevonden zijn. Men moest de schipper gelijk geven en ondernaam nu de terugtocht, gevaarlijk genoeg, omdat overal die rotsblokken en boomstammen verspreid lagen waar achter zich zo gemakkelijk een wijn verbergen kon, want zonder het gevoel dat de rotsblokken en de rotsblokken in de buitenkant hebben op een ontmoeting met de zeerovers. Gelukkig liep in dit opzicht de tocht goed af. Zonder ongeval bereikte men het schip en besteden nu alles zorg aan de gewonden. Voor Sam is geen weinig hoop meer te zijn, maar de kwetsuren van Jim bleken van minder ernst geaard. De volgende morgen werden een paar van de gewiekste jongens als patrouille aanwal gezet, om zover mogelijk mocht het zijn tot de plaats der uitbasting de drommen van inlanders bespioneerd. Gelijk paddetje wel verwacht had was een algemene toestrouwing begonnen om te trachten nog een deel der mogelijk niet geheel vernietigd te schatten op te sporen. Ze hadden nog geprobeerd door het zwaaien van de witte vlag met enkele van die stammen in betrekking te komen, maar een plaats daarvan was men op geweerschoten getacteerd. Hun report kon zij niet aan de gezagvoerder van het wapen van Zeeland uitbrengen, want de gevolgen der grote inspanning van de vorige dag was de hoofdwond boorg en bevond zich paddetje af en toe buiten Westen.  Daarom riep de stuurman, die als zijn plaatsvervanger optrat, de mannen bij elkaar zetten hun de toestand uit één en wezen op dat zij veel te weinig in aantal waren om met enige hoop op goede uitslag een expeditie tegen de over het algemeen flink gewapende inlanders aan te binden. En hierin komen hem geen ongelijk geven. Vervolgens wees hij erop dat het geluid van de oploffing langs heel de kust was gegaan en dat dus wel draa ook de rovers gaan leien te zwermen. En zelfs in die hierin niet de oorzaak van hun verscheiding mocht gelegen zijn, dan appende hem toch spoedig te verwachten om veraak te nemen over de nederlaag in het jongste zegevecht geleden. Hoep men de zaak ook beschouden, de twee schepen met hun sterk vermindende equipage zouden een harde doper hebben om het tegen een sterke veranderlijke macht te kunnen uithouden. Het een met het ander in verband brengende stelde hij voor deze kust te verlaten en wel zo spoedig mogelijk. Maar goed, stuurman. Dat is te zeggen. Misschien zwerven jij of ik hier nog wel eens heen. Dat kan een zeeman nooit vooruit zeggen. Nu ja, maar u begrijpt ons wel. Ja, zeker. Maar mij zal je hier nooit meer terugzien voor de schatte van Ildigretto. Waarom niet stuur? Omdat die beentjes als er nog zijn zo schondjes door die bruine signeurs van de kust zullen afgeklogen zijn dat er goed Christenmens er geen vet meer uit beraden kan. Er was ook een schoonzame vormpul toen een gelag. De stuurman had gelijk. Toen dat algemeen erkend was ging mijn vlug zijn toepreid zijn maken om zich van deze gevaarlijke kust te verwijderen. Gewetensvroeging dat men soms nog levende in de puinhoop achterliet behoefte men er niet op na te houden nadat Jim die als door hem wondig licht gequest was geworden en vrij spoedig het bewust zijn ter gekregen had, hun mededeelde vormen als een vision bij zou blijven van Viritas in een vonkenzee voortstaande door de rotsen gegaan. Dat daarop volgende morgen kon Palletje het commando weer op zich nemen. Hoewel het hem zeer veel leed deed geen onderzoekingen meer te kunnen doen of er nog gewonden achtergebleven waren moest hij toch erkennen dat de stuurman juist gehandeld had.  De gezamenlijke equipage werd over de twee schepen verdeeld die in deze gevaarlijke wateren de zijnen gingen omhoog en daar voer men de zee op een laatste blik slaande op de kust van het land dat voor een groot gedeelte dergene die haar hadden zien opduiken uit de zee zo noot lottig was geworden. Einde van hoofdstuk 26 Hoogstuk 27 van Om de Schatten van Iltigretto deze Libyfox opname bood op de publieke domein opname door Anna Simon Om de Schatten van Iltigretto op de Rede van Salé Door tegenwind moest men lang onderweg blijven maar daarvan was alweer het gelukkige gevolg dat de gewonden zo goed als hersteld waren toen men op de Rede van Salé het anker liet vallen. Had paddeltje gehoopt er zijn voegere schipper aan te treffen tot zijn overgote blijdschap werd hij in die hoop niet teleurgesteld. Welk een verreugde, naar zoek een lange scheiding en naar zoveel avonturen elkaar weer te ontmoeten. Lange meoes kiek er wat van op dat zijn voegere scheepskind nu al gezagvoerder was geworden. Verder van jaloers daarop te zijn liet hij zoveel als uitkomen dat hij daar wel zijn deel aan had. Paddeltje gründ hem dit van harte en een zeker opzicht versterkte hij hem nog in die mening door hem bij zich aan boord te laten komen en de onvelpreezer qua jongen Kees voor zijn neus te zetten. Hier meoes heb je nou een jongen daar niks mee aan te vangen is. Niks mee aan te vangen paddeltje zou er met een broertje van jou niks aan te vangen zijn? Wat hoofd in meoes? Waarin, dat hij het niet net zover in de wereld zal brengen als jij? Ach meoes, ik heb er slag niet van om zeervaarder te zijn. Jij niet? Dan kan geen mens die jongen helpen. Ja, wel een mens. Jij. Ik? Wel, langs de van de matrozen van Michiel Adiaansen. Wie heeft gemaakt dat ik het zover bracht? De nauwe paddeltje. Dat spreekt, maar dat is niet waar. Want die haalde het er par in overal door. Die nauwe van me paddeltje. En daar had men het gewone deuntje weer aan de gang. Paddeltje liet hij maar afdraaien want er viel toch niets tegen te doen.  Eindelijk was meoes aan zijn slot akkoord gekomen en toen zei paddeltje dat langer meoes daar schoon gelijk in had en dat alles waar was waarover hij aan het getuigen was geweest. Maar dat niet tegenstaan deed dit alles en nog veel meer hij, paddeltje, nooit dusdanig de zeevaardig gelijk langer meoes had mogen hebben. Je zegt, paddeltje. Getroost, herhaalde paddeltje hetzelfde lietje voorde met een soort van stichting en aandoening luisterende langer meoes. En daarom, zo besloot hij, moet jij, langer meoes, ook de zeevaardig van Kees worden. Onder dat gesprek had Kees eerst die al op leeftijd komende langer matroes stelitjes dan uitlachen. Daarop achter zijn rug alle leipekken getrokken. Onderlijk aapte hij hem in al zijn snelle, wonderlijke bewegingen na. Dat zag paddeltje en klets, daar had Kees reen om zijn kop. Die aan het janken, maar schelden durfde hij niet, al was het maar tegen zijn broer, omdat die hier aan boord gezagvoerder was. Lange meoes steunde zijn kind tussen zijn verticaal uitgestrekte duim en wijsvinger en verdiepte zich op deze wijze in de beschouwing van het veelbelovende jong mens. Paddeltje? Wel meoes? Kankte toch nooit als je een oorpeuter kreeg? Nee, dat had je wel gewild, jouw lange slamai. Precies. Je begon op te spelen, heel erg soms. Ja, en dan kreeg ik er weer van langs. Meoes knikte, al in diezelfde houding. Paddeltje, is die jonge heusje broer? Kijk hem maar eens aan, en dan mij. Ja ja, dezelfde neus, dezelfde ogen, maar en meoes legde een grote nadruk op dat laatste woord. Zie je tranen bij hem meoes? Nou, lettend onderzocht lange meoes zijn patiënt. Nu het zegt, nee paddeltje. Hij grint uit neid meoes. Dus, hij zou wel opspelen, maar hij durft niet. Daar begon Kees te stam voeten. Ik durf wel, en zo gauw ik kan loop ik weg. Wat zei je daar? Een hoogste verbaasd? Weg lopen? Ja, geleemd lacht de paddeltje. Dat is nou de liefhebberij van Kees. Is, voeg lange meoes, langzaam en aarselend, als durfde hij op een zeelse schip dat woord niet uitspreken. Is hij dan een laffaard? Daar kwamen alle beide broers heftig tegenop. Kees met schelden voor langpoot en dat die vogelverschrikkig zelf een laffaard was. Lange meoes trok de mondhoeken erg omlaag. Dat heb jij nooit gedaan paddeltje. Dat deden ze bij ons aan boord van een oude, nooit.  Paddeltje kreeg een kleur voor zijn broertje en deze gevoelde zich misschien voor het eerst van zijn leven min of meer onbehaagelijk. Ik ben geen laffaard, riep hij uit. En nu sprongen de echte tranen in z'n ogen. Niet Kees, voeg lange meoes, hoogst ernstig, als of het leven van de jongen van het dienst antwoord afhing. Nee, dat is hij niet, gaf paddeltje met beslistheid te kennen. Maar dat weg lopen? Ik zal het heus nooit meer doen, riep Kees, half-one-hopend de gewone jongensbeloften uit. Probeer het maar meoes. Goed, ik wil het proberen. Maar alleen omdat je de behoer van paddeltje bent. Maar dit zeg je, dat als je het hart in je lichaam hebt om nog eens weg te lopen, ik je over de zee heen terughaal breng, die je wel klein zal krijgen. Want in oude van ons, Kees, die met deze redervoering nam lange meoes het zeevaderschap van Kees op zich, die daarom met hem op het schip van Michiel Adriaan zo'n zou overgaan, zodra paddeltje daartoe van deze de toestemming zou verkregen hebben. Nou, daar was de ruiter niet geef mee. Ik heb er natuurlijk niets tegen, om je broertje bij mij aan boord te nemen, maar het zal niet voor lange tijd zijn. Het varend gaat mij tegenstaan paddeltje. En zie je, jongen, dat ik bij een moedertje en laatste weer mijn vrouw niet de ogen heb kunnen toedrukken, wil mij maar niet uit de gedachten. Paddeltje wist niet wat hij hierop antwoorden moest. Je kunt je er nog niet in denken, paddeltje? Ik begrijp dat. Op jouw jaren zou men dat ook onmogelijk geweest zijn. De zee is een verleidelijke bruit, vriend, maar als je eenmaal met haar getrouwd bent, wordt ze een basige huisvrouw. Je weet wat Salemol gezegd heeft. Ik ben op een hoek des Daks daar met een kijfachtige huisvrouw en dat in één huis van gezelschap. In mijn huwelijke heb ik dat nooit ondervonden paddeltje, maar ik begin dat nu met de zee te ondervinden. Je lacht? Neem me niet kwalijk schipig, maar ik zie u daar al zitten. Ah, jongen, laat wij eens scherzen. Het leven is donker genoeg. En die jij weer eens bij me bent, komen me vanzelf de dagen van vroeger weer voor de geest. Toen, zoals Lange Meo is dat tot vervenis toe herhaald, ik het er overal doorhaalde.  Wat hadden we toen toch allen een schik, weet je nog wel? En de Ruiter ging aan het ophalen van al die gebeurtenissen, waarin ook wij, als we in het verleden grasduinen, vanzelf schik krijgen. Hij, die onze grootste zeehelters geworden, was een innig vrol mens, maar zo'n ooit iemand geweest is die door zijn gehele leven aangetoond heeft dat vroomheid en opgeruimtheid goeie maatjes van elkaar zijn, dan is dat wel Michiel Adriaanzoon de Ruiter geweest. Paddeltje ging ook weer in die herinneringen op en toen kwam het rond uit zijn borst. Wel schipig, zou je het nu zelf niet jammer vinden, als je zo krachtig en flink als je nog bent, zo waarin een dak groot ging zitten? Nu paddeltje, dat ben ik nog niet van plan hoor, ik heb gelukkig gevaren, ik kan het eens een pootje uitsingen, of er voor mij ook niet een baantje aan wal is, waar ik honderd jaar oud bij kan worden. Paddeltje liet doorschemeren dat hij er voor zijn vereerde meester in zag. Het zal zo raar wezen dat je een landkrap wordt schipig. Mijn vader dan paddeltje die heeft in zijn jonge jaren immers ook ter zee gevaren. Honderd maal heeft hij er tegen mij over gehad, dat de zeevaart op de duur tegen gaat staan. Hoe dikwijls heeft hij mij gewaarschuwd, maar kinderen willen meest hun eigen hoofd volgen om wat ze denken wijzer te zijn dan hun ouders. Nu heb ik met schade en schande geleerd dat mijn goede vader gelijk heeft gehad. Is het dan heus je vaste plan om het varen op te geven? Nu, dat hangt nog van verschillende omstandigheden af. De laatste jaren hebben we wel wat te veel gedrukt en dan nog iets paddeltje. Ik ben er erg bevreesd voor dat het toch wel tot een oorlog met Engeland zal komen. Als die ramp over ons besloten ligt dan weet je net zo goed als ik dat het uit is met de koopvaardij en met de visderij ook. Zou je dat denken? Ik vrees dat het dan ook met jouw varen voor eerst uit zal zijn. Dat vond paddeltje geen vrolijke toekomst, maar jong gelijk hij was, meende hij dat alles nog wat terecht zou komen. Hoofd schuddend hoorde de Ruitig hem daarover uitwijden. Mijn kan horen paddeltje dat je nog weinig van de wereld weet. Nee, daarover nu maar niet verder.  Maar genoegen zul je me doen er niet met lange meo's over te spreken. Dien zou het te veel smart doen. Ik zal wel voorzien te zorgen dat hij hem wel geen gebrek luidt. Tenminste zover dat hij mijn vermogen staat. Over het gebeurde bij de Rift Piraten hadden beide vrienden tevoren al een lang gesprek gevoerd. Nu het zo gelopen was, kon de Ruitig het niet verheden erinwendig over voldaan te wezen dat de schatten van Iltigretto uit het leven van zus verdwenen waren. Zij is nu voor een grote verleiding en bekooring bewaard paddeltje. Het zou mij in een gespeed te hebben in dien zij er eenmaal aanspraak op gemaakt had. De Arme Viridas heeft wel gelijk gehad dat er een vloek aan verbonden was. Hij zelf heeft zich opgeofferd en voor zus is het te hopen dat dit offerd aangenomen mogen zijn. Sus is nu zo arm als ik en als jij eens waren. Niet altijd is Rijkdom in de jonge jaren een zegen, maar wel de armoede als hij tenminste geen gebrek is. En, heeft zus niet een krachtig beschermer in jou, mijn jeugdgevriend? Paddeltje klinkte invoudig van ja, maar vol warmte zijn hart daar amen op. Niet lang bleef men in Salé. Onderleiding van de Ruitig, die ook enige van zijn manschap had afgestaan om de equipage wat beter te verdelen, voerde drie schepen het weide water op. Meestalig wist hij ze door alle gevaar en heen te brengen. En toen hij vernam dat er nog geen oorlog tussen de twee rijken uitgebroken was, al plaagde men ook al naar over en weer en dik was op erg gelijke wijze, waagde hij het plummet aan te doen om zijn zwaagig schripperlijn schotten die hij besteld was op te nemen. De Engelse matrosen verlieten hem daar. Ook Jim, die evenarm als de voeren zijn best zich ging opzoeken, terwijl Sam, die tegevolgen zijn er verwondingen voor eerst niet meer in staat was naar zee te gaan, van plan was op andere wijze zijn kostje op de scharrelen. Juist omdat het cavalierschip door de Republikeinen als goede buit verklaard kon worden, was er een gunstige stemming voor de Ruitig gekomen, die daarvan gebruik had gemaakt en tot verkrijging van vrije doorvaart voor beide overblijfende schepen. Op het wapen van Zeeland lijp paddeltjes en oppergezacht neer. 