Familie en kennissen | Piet Paaltjens | Single Author Collections | Speaking Book | Dutch | 4/6
Op een donderdagavond uit Family & Kennison. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen zijn vrij van auteursrechten. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Marcel Koenders. Family & Kennison door François Haversmiet. Op een donderdagavond. De geschiedenis die ik u vertellend ga, is gebeurd op een donderdagavond. Want dan was het kerk om half zes en om vijf uur luidde de klok. Als dan die klok begon of beginnen zou, kwam je vrouw Pippeling de trap af van haar bovenkamer. En even daarna, kom meneer Blik, het boekverkoopertje, die onder haar woonde, haar den winkel horen doorsloffen naar de voordeur. Ben liever wat de vroeg in de kerk dan te laat, zei juffrouw Pippeling. Maar het ergste is dat ik mensen ken die al nooit komen. Dit was een schoen die meneer Blik paste en die hij dus mocht aantrekken. Maar hij deed het niet, vrees ik. Want, het werd nu met mij al vijf jaar, dat hij onder de juffrouw was komen wonen. Hij was van buiten de stad gekomen en die juffrouw had gehoord dat hij vroeger iets in den Haag was geweest. Maar wat, dat wist zij niet recht. En hij woonde helemaal alleen. Behalve dat er van het smorgens acht tot savings acht een doven werkster kwam die voor het eten en de was en voor alle zorgde. Maar zondags, dan was hij er maar een half uurtje. En dan was meneer Blik den hele dag buitens huis. Nu, dat werd dus met mij al vijf jaar. Maar in al die tijd had hij dat juffrouw Pippeling wist geen voet over den drempel van de kerk gezet. Hem daar eens rechtstreeks over aan te spreken, dat durfde de juffrouw niet goed. Voor eerst was meneer Blik geen kind meer. Zij schatten hem al op dichter bij de zestig dan bij de vijftig. En bovendien, want dat alleen was voor haar nog geen onoverkomelijk bezwaar geweest. Zij ging zelf haast in haar zeventigste. Maar er kwam bij dat meneer Blik iets over zich had. Waardoor hij van meed aan den pas afsneed voor elk vertrouwelijk onderhoud. Zo koud was zijn oogopslag. Zo strak sloten zijn lippen op elkander. En zo spaarzaam was hij dan ook in zijn woorden. Dat de winkelnering er zelfs onderdreigde te verlopen. Het waren eigenlijk meest kantoor en schrijfbehoeften waar hij indeed.  Nieuw uitgekomen boeken vond men zelden bij meneer Blik. Maar om nu bij voorbeeld, als jij een brief had te schrijven aan moeder of aan je weet wel, het felletje postpapier met de enveloppen te gaan halen bij iemand die u bijna geen goeie dag of goeie avond zei. Daar bedankten de dienstmeisjes hartelijk voor. En de overige klanten dachten er al even eens over. Alleen de kleine jongens en meisjes die griffels moesten hebben, maakten een uitzondering. Die kochten geloof ik, haast nergens zo graag als bij Blik. Hij had twee dozen. Eén met gekleurde en één met ongekleurde griffels. En daar mochten zij dan zelf hun gading uitzoeken. Mids zij oppasten dat zij niets braken. Ja, het gebeurde wel dikwijls, als ze heel ordentelijk waren, dat hij een pak brengten van één van de planken haalde en dan kregen zij voor een cent, behalve de twee gekleurde of de vijf ongekleurde griffels, nog zo'n print op de koop toe. Meneer Blik moest vast wel wat geld van zijn eigen hebben dat hij dat zo doen kon. Want op het laatst was die onvoordelige griffelhandel haast zijn enige negotie. Nu, zeker is het dat er geen paar vriendelijke kinderkijkers boven zijn toonbank konden gluren of de ogen van Meneer Blik verloren meteen ieder zweempje van barsheid. En al hield hij ook dan nog vol met zelf niet veel te zeggen. Des te groter was de belangstelling waarmee hij luisterde naar het snappen van de dreutels. Nu en dan, wanneer er een bijzonder kleintje onderliep, kwam hij zelf achter de toonbank vandaan en dan nam hij het kind op zijn arm. En eens wist de werkster niet wat zij zag, maar in het zijkamertje, naast de winkel, dat Meneer zijn kantoor noemde, doch hij deed er zowat van alles tot eten toe, want de binnenkamer hield hij voor best en daar had hij ook heel knapp een meubel staan. Maar hij zat er zo goed als nooit en achter sliep hij nu in het kantoor, zal ik dan ook maar zeggen, daar zaten twee krullenbollen en ze beten elk in een rijpe jutepeer, dat het sap hun langste kind rop.  En er druppelde ook wat langs Meneer zijn gezicht, zo waar ik hier sta mens, hij zat te huilen, maar of het van plezier was, dat kan ik wezenlijk niet zeggen, want de hele dag heeft hij verder lopen fluiten. Je hebt nog nooit zo'n mankeliek deuntje gehoord en als hij dat doet, dan is hij zilsbedroefd. Dat weet ik wel. Nu, wanneer je voor pippeling zulke dingen van de werkster hoorde, dan kon het haar dubbel spijten, dat Meneer Blik er nooit eens toe kwam om naar de kerk te gaan, maar zij had toch het hart niet, hem anders dan in het voorbij gaan, bij wijze van een klein steekje onder water, te laten voelen hoe zij er over dacht. Had de werkdominé nu maar eens zijn ombegang gedaan daar in de buurt, dan had zij er dien wel op afgezonden. Doch hoe of het zat en of het huisbezoek ook al afgeschapt was, maar de tijd heugde haar niet, dat zij een dominé bij zich gezien had. Eindelijk verstouwten zij zich en namden kathogizeermeester Poesman in de arm. Laat mij dat varken, maar eens was ze je vrouw. Was Poesmans geruststellende verzekering en geen uur later stonden zij tegenover elkaar. Meneer Blik in de voordeur en meester op de stoep. Goedenavond meneer, begon meester, alle minstzaamst, met uw verlof. Mag ik eens weten, heeft u er ook bijbelstekoop? Meneer Blik, kort af. Nee. Meester, op den toon ene, tot het hoogste punt opgevoerde verbazing. Hoe, meneer, een boekwinkel en het boek der boeken niet voorradig? Meneer Blik keerde zich zwijgend om, sloot de deur voor meesters neus, deed haar op slot en verdween. Van dat ogenblik af werd elke poging om hem in de kerk te krijgen als volstrekt hopeloos opgegeven. Zo stonden de zaken op den bewusten donderdagavond in de aanhef van dit verhaal. Het was vijf uur de kerk lok luiden of zou beginnen te luien. Een juffrouw Pippeling had haar ene voet al op de trap om naar beneden te klimmen. Het was geen hoge trap, maar ze maakte een erg stijle bocht, zodat het gelukkig was dat die juffrouw eraan gewend was met haar kerkpoek en dan de paraplu ook nog, want het stond naar regen.  Nu, juffrouw Pippeling wilde net de volgende trainemen toen zij onder in de winkel de stem van meneer Blik hoorde en die sprak zo luid en zo snel maar vooral zo lang achterin als die juffrouw hem nog nooit had horen spreken zodat het niet te verwonderen was dat zij eens eventjes staan bleef om te luisteren. En ik zeg u dat geweld weer weg kunt gaan, reed meneer Blik. Ik behoef je nooit weer te zien. Eens hebt gij uw eigen hoofd gevolgd en vader en moeder verlaten en toen ik u schreef dat gij terug zou komen want dat uw moeder het besterven zou toen zijtige zonder taal of teken weggebleven. Juffrouw Pippeling meende dat een schrijnende vrouw daar iets tegen in bracht van iemand die haar niet had willen laten gaan. Doch meneer Blik liet de ander niet aan het woord komen maar zo mogelijk. Nog heftiger ging hij door. Ik zou u nooit geschreven hebben maar uw moeder wilde het. Zij kon niet sterven zij ze als zij u nog niet eens gezien had. Op haar dopet heeft ze naar u liggen wachten. Zij heeft om u geroepen en gij zijt niet gekomen. Hier hoorde de juffrouw zulke radeloos snikken dat zij zich uit al haar macht aan het touw van de trap moest vasthouden. Maar meneer Blik vervolgde en nu zeg ik u nog eens dat geweld helemaal wegblijfend kunt. Uw moeder is lang begraven en uw vaders hart is versteend. Ja, versteend. Het gevoel is eruit dat is uw werk, slecht kind. Gij hebt uw vader vermoord. Uw vader even goed als uw moeder. Ga weg en laat die lieve jongen u nu maar troosten. Voorwins plezier gij uw ouders leven vernietigd hebt. Die dief die vader is de vrouw. Vloek hem niet. Hij staat voor God. Hij is dood. Zo begon Blik weer. Blijkbaar in het minst niet verteederd. Zo is hij dood. Dan is er een schelm minder in de wereld. En u heeft hij arm achtergelaten al het geld opgemaakt? Natuurlijk. Uw moeder en ik hebben het u voorspeld. Daar was het hem alleen om te doen. Om pret te hebben van uw geld. Maar gij had geen oor voor vader en moeder. Waarom zout gij ook? Zij hadden u immers niet lief. Zij hadden nooit van u gehouden. Uw vader ook niet. Die ellendeling, dat monster.  Hij was nooit goed voor u. Hij was een tiran. Een vloek voor zijn dochter. Zijn enige dochter. De spreker hield op. Hij kon niet meer. Dat was duidelijk. Toorn en droefheid smoorden zijn stem. Terwijl hij zo op zichzelf een afgaf, was het juffrouw Pippeling ook of de keel haar toegeknepen werd. Toen hoorde zij de vrouw weer. Die scheen wel dichterbij gekomen. En terwijl zij haastig en op gedemd een toonsprak, verbeelde de juffrouw zich dat ze vlak voor meneer Blik moest staan, al zij tenminste niet op de knieën naar hem toegekropen was. En nu voor hem op de grond lag. Vader, vader, hoor mij, smeekte de dochter. Al de jaren dat ik u niet gezien heb, is er geen dag voorbij gegaan dat ik er niet aan gedacht heb hoe lief jij mij had toen ik een kind was. Wel duizend nachten heb ik van u gedroomd. En dat zijn mijn enige gelukkige ogenblikken geweest van het uur af dat ik met hem getrouwd ben tegen u en moedersin. Want ik hoop dat God het hem niet vergolden heeft. Hij is nooit zo voor mij geweest als moeder en geen vader en op het schip. Al had ik wel terug willen keren maar toen was het te laat en ik mocht nooit aan u schrijven en op het laatst toen alles op was toen doorstik niet meer. Toen wou hij wel dat ik schreef om geld, maar dat wou ik niet. Eens had ik het toch haast gedaan. Ons jongetje was ziek. Ik had het naar u genoemd, vader. Dat mocht wel, dacht ik. Het kind had er toch geen schuld aan en het was een lieve jongen. Maar hij begon te kwijnen. De mensen zeiden dat het kwam omdat wij geen eten genoeg voor hem hadden. Maar niemand kon ons helpen. Want iedereen was arm op die plaats daar we toen waren. En er was ook geen dokter op geen tien uur daar vandaan. Want dat land is grootvader en wij waren althoos verder op verhuisd om werk te vinden. En toen is ons Engeltje gestorven. Van gebrek is het gestorven, vader. Maar dat was mijn rechtvaardige straf. Dat weet ik. En ik weet ook dat er geen vergeving voor mij is. Daar heb ik ook nooit meer om gebeden.  Maar alle avonden als ik doodmoeligend ging heb ik God gevraagd of hij u helpen wou om mij geheel en al te vergeten. Want ik wist wel dat vader ongelukkig zijn zou zolang hij nog om mij dacht. En dat had hij niet aan mij verdiend. En daarom zei hij mij dan zeker weer komen opzoeken om te maken dat ik nooit meer aan u denken zou. Daarvoor komt gezekerend zien of jij de oude wonen weer kunt openhalen. Ga weg, barste blik vader, hoor mij. Vader, keer mij de rug niet toe. Stamelde de ramsalige bijna uitgeput. Toen mijn man dood was kon ik het daar niet langer uithouden. Ik moest naar moederschaf. Ik wou weten of jij nog in leven waard. Met mijn handen heb ik het geld voor de thuisreis verdiend. Ik heb het eerlijk verdiend, vader. In de naag hoorde ik dat jij hier waard gaan wonen. Driemal ben ik voorbij gekomen. Of ik u ook zag. Eindelijk dacht ik ik zal maar doen of ik om een aal moest vragen. Voor de eerste keer van mijn leven zal ik bedelen. Ik wil vader nog eenmaal zien. En ik kan het gerust doen, want vader kent mij toch niet meer. Ik zou u niet meer kennen. Ik zou u niet meer kennen. Ik zou u gekend hebben. Al had het nog 7 jaar geduurd. En al hadden zij u dood bij mij in huis gebracht. Deze woorden van meneer Blik klonken je verpippeling in de oren. Ja, ik zou haar zeggen, als een zeel van onleidelijke pijn. Maar tegelijk meende zij er in te horen dat het stenenhard de onverbiddelijke vader eindelijk vermerd was. En toen konden je vrouw het niet langer uithouden. Zij vergat alles om zich heen. En als zij niet tamelijk onzacht op het portaal boven aan de trap was komen te zitten dan zou zij zowaarlijk langs al de steilen treden naar beneden zijn geschoten. Nu ging alleen haar parapludien weg. Doch om mee op den voet gevolgd te worden door het kerkboek dat zo deftig als het was en tot onherstelbaar nadeel van het silveren beslag met grote sprongen omlaag duimelden. Maar dat was het ergste niet.  Eer jevra pippeling zich je heel van den schrik over haar onhandigheid hersteld had moest zij bemerken hoe misschien wel ten gevolgende onverwachte stoornis meneer Blik zijn betere gevoel aangenomen dat dit zich een ogenblik in hem had laten gelden weer volkomen meester was geworden.  Voort voort duwde hij met gejaagde woede zijn dochter toe de deur uit men beluist tot ons dat moest er nog bijkomen dat de mensen hier het ook wisten en het belletje van de voordeur ging en ging nog eens terwijl de glazen brinkelden van den slag waarmee de toegang tot haar vaders huis achter de arme bandeling werd dichtgeworpen daarna was alles stil jevra pippeling klom naar beneden en zocht haar paraplu en haar kerkboek weer op maar haar ogen zochten in de schemering ook nog naar iets anders Over de toonbank door het winkelraampje van het kantoor overal keek zij van meneer Blik bespeurde zij zou hen zo graag een enkel wourtje hebben gezegd een wourtje van veronschuldiging ja, maar niet alleen en niet in de eerste plaats voor haar eigen onbescheidenheid ochtend tranen stonden in haar oude ogen om dat kind dat daar was heen gegaan God wist waarheen een vloek van een vader op het geweten en dan ook die vader zelf met zijn hopeloos verbiddeld gemoet ging haar aan het hart doch, wat zij keek en deed de jevrouw zag niets van haar buurman had hij zich misschien in de binnenkamer teruggetrokken het was wel waarschijnlijk maar om nu tot in dat geheimzinnig vertrek door te dringen dat jevrouw pippeling zelfs nog nooit open gezien had daar miste zij toch den toe een oogemelijk aarselde zij toen herinnerde zij zich dat als zij nog naar de kerk zou het zeker meer dan hoog tijd werd en met een diepe zucht sloften zij en nu was het wel echt sloffen want zij had een gevoel of er lood in haar benen zat den winkel door en de donkere straat op naar de donderdagavond beurt de dienst was al begonnen toen de jevrouw de kerk bereikte en zo gebeurde het dan nu voor de eerste keer van haar leven dat zij over de tijd kwam onder gewone omstandigheden had zij het zich zeker geweldig aangetrokken maar tans letten zij er niet op zij merkte niet eens hoe de stovenzetster danig uit haar jumeur was anders was het al toos dagje vrouw smerig weertje he of zoiets vooral op donderdagavond wanneer er zeld en haast bij het werk was toch ditmaal werd de stoof haar zwijgend en tamelijk hardhandig onder de voeten geschogen en er werd niet eens gekeken of de kol soms ook te diep was ingereken wat deed zij ook eerst te komen als de dominee al op den stoel was en de voorzang was zo goed als gedaan zodat vrouw den broeder haar klompen al in de hand had gehad om de kerk uit te sluipen en ze buiten tegen haar schoenen te verwisselen want het was vel op de straten en bij dominee vogel bleven de stovenzetsters nooit die preekte de mensen maar uit de kerk en hij mocht wellends bij zijn eigen vragen of dat nu christelijke liefde was om aan zulke armen weduwen als de meeste de stovenzetsters waren haar brood te ontnemen nu de jevrouw merkte er niets van hoe zij met haar laat komen vrouw den broeder persoonlijk gegriefd schenkt te hebben en er was meer dat zij niet merkte zo vrees ik zelfs dat het voorgebet van den dominee geheel voor haar verloren ging en wat haar ook nog nooit was overkomen zij hoorde niet eens wat voor teksten en vervolgens werd opgegeven zo zat zij in gedachten en die gedachten waren maar al bij meneer blik en bij die ongelukkige dochter van hem en hoe meer zij daarover pijnsten dest te duidelijker meende zij zich nu te herinneren ook wel eens wat van die dochter gehoord had wie had haar dat ook weer verteld was het die neigd van jefrocellemans geweest uit een haag dat blik een dochter had gehad die had geerft van een tante en toen was er een heer geweest die had over haar gevreien maar dat was niet veel bijzonders geweest en haar ouders hadden het niet willen hebben maar toen de dochter meerdere jaren was geworden toen was het toch met hem getrouwd met een akte van erbiet of hoe noemden ze dat oh ja nu wist de jufrouw het alweer toen had zij nog gezegd tegen degene die haar dat verteld had ze mochten zo'n ding wel een akte van onerbiedigheid noemen om zo tegen de zin van je ouders te trouwen maar in ieder geval erbiedig of niet het was niet best afgelopen met dat huwelijk dat hadden ze toen ook al aan de jufrouw verteld of nee wie was het nu ook weer geweest die had gezegd dat men niet anders dacht of het was helemaal verkeerd gegaan want die man van meneer blik zijn dochter die dronk alvoor dat hij met haar trouwde en net in die dagen gebeurde er iets met hem en toen hadden zijn vrienden hem beduid dat het maar beter voor hem was als hij het land uit ging en toen waren ze naar Engeland vertrokken en later naar Amerika maar hoe we toen verder met hen gegaan was dat had geen mens geweten ach, de jufrouw wist het nu en wat zij nu ook wist was dat die akelige ongevoelige blik niet altijd zo akelig en ongevoelig was geweest die man had een tijd gehad dat hij heel veel van zijn dochter hield had hij misschien ook te veel van haar gehouden toen zij een klein aardig meisje was had hij toen ook te veel werk van haar gemaakt hij kon immers zo dol zijn op kinderen, maar mogelijk kwam dat juist daar vandaan dat hij een zoveel van zijn eigen kind gehouden had en oh wie weet het als hij die vreemde kinderen aanhaalde en acteerde misschien dat hij dan wel meest om zijn dochtertje en verbeelde hij zich dat hij het weer terug had als jaren geleden onschuldig en vrolijk en nu verwonderde het die jufrouw niet langer dat hij dan achterna zo melancholiek kon lopen fluiten maar hoe het mogelijk was dat hij dan nu zo hard en zo vreed kon doen ongelukkig berouwhebbend kind weer kwam de gedachte bij de jufrouw op meneer Blik's liefde voor zijn enige dochter was toch niet geheel en al van de rechte soort geweest hij had haar bemind maar wel een beetje om zijn eigen, hij had er op gereken dat zij hem voor zijn liefde belonen zou met niet minder gehechtheid en nu was dat zo geheel anders uitgevallen nu had zij de voorkeur gegeven boven hem en boven haar moeder aan een die dat volstrekt onwaard was geweest dat had hem beledigd hij was gekrenkt in zijn diepste gevoel en nu het leiden en de dood van zijn vrouw daarbij verstenkt had hij gezegd van zijn hart vergiftigd was je vrouw Pippeling geneigd te denken dat was niet waar dat alle gevoel er bij hem uit was de jevrouw had duidelijk bespeurd hoe ontroerd hij was hoe Ziels bedroefd hij had op het punt gestaan van zich gewonnen te geven zijn eigen liefde te verlogenen en zich in de armen te werpen van zijn ondankbaar kind maar dat weeselijk als waar genoeg gestraft was hoe jammer daar toen net tussenin was gekomen zij had het wel niet kunnen helpen maar het was toch vreselijk jammer en had zij het nu achterna nog maar weer goed gemaakt maar hoe had zij dat moeten doen de dochter was al weg geweest en meneer Blik ook want in de binnenkamer gesteld dat hij daar was daar had je vrouw Pippeling hem toch niet kunnen volgen zij zou het niet gedurfd hebben wat zou hij wel gezegd hebben als zij de deur eens open gedaan had allerlei eiselijke mogelijkheden gingen door de jevrouw haar geest zij had geen vreemde romans genoeg gelezen om aan een revolver of zo iets te denken maar zij stelden zich meneer Blik voor die rood van drift op haar afkomt en haar toesnout wie heeft u het recht gegeven jevrouw Pippeling om hier te komen in de kamer en waar ik zelf zo goed als nooit zit en mogelijk dat hij haar dan een stom zou geven zodat zij over het rempeltje struikelde en dat zou al erg genoeg zijn voor een oud mens maar mocht die je vrouw dan nu alles zo maar op zijn beloop laten het was toch een ding als niemand zich het lot van de verstoten dochter aantrok was het ergste niet de vrezen de hemel bewaren maar misschien sloeg het arme schepsel de handen nog aan zichzelf nu overveelde jevrouw een dodelijke angst waar of ze op dit ogenblik was de rampzalige zou men haar weer kunnen vinden al wouden jevrouw haar nog helpen was het al niet te laat zij moest het in ieder geval proberen maar hoe dan als zij thuis kwam meneer Blik er toch nog over aanspreken en als hij dan nog alto's opgesloten zat in die binnenkamer oh die verschrikkelijke binnenkamer en de ogenblikken waren toch zo kostbaar hier kreeg jevrouw Pippeling een schok die haar haast van de stoel de duimelen wat was het meneer Blik kon toch niet toen de jevrouw tot bezinning kwam hij had het zakje van den diaken die haar uit haar mijmering had opgeschoten misschien dacht hij wel dat zij had zitten slapen nu, dat kon de beste overkomen zelfs de ouderling die op de leer zat was vermoet ik niet klaarwakker en dat of schoon hij nog wel recht overeind op zijn post stond maar hij staarde de dominee aan met een uitdrukking in zijn ogen van lood waren en daarbij knikten hij zeer vervaarlijk bij passages in de prik waarbij eigenlijk in het geheel geen knikken te pas kwam vooral voor een ouderling die nog wat om de leer gaf tenminste, zo dacht de voorzanger erover en een oudachtig heer van het metalen kruis die met geen hoorn te beroepen was en daarom vlak onder de prikstoel zat was het heren volkomen eens met zijn buurman en zo dikwijls als de ouderling van ja knikten schudden die twee dus van nee zodat de oudachtige heer op een inval kwam om eens met een voorzanger te snuifen waarop zij gezamenlijk aan het niezen vielen en het hun in het eerste kwartier onmogelijk was iets van den dominee te verstaan veel minder van zijn leer te onderscheiden intussen was juffrouw pippeling door het zakje van den diaken herinnert aan haar plicht om niet langer over andere dingen te denken maar hergedachten bij de prik te bepalen en als of het zo had moeten wezen maar wat stofdominee vogel eigenlijk had kon zij wel niet meer nagaan doch de woorden die hij juist op dit ogenblik sprak waren dacht zij geheel van toepassing op het onderwerp dat haar ziel had bezig gehouden de dominee schilderde de zondaarsliefde van jezus wat een moeite de goede meester er niet al voor over had om verloren mensen terecht te brengen en te behouden met wat een zorgvuldigheid hij te werk ging met wat een geduld hij vol hield wat een ondank een miskenning wat een mishandeling hij als ik garne voor getrouwste hij vergelegde een heer bij een herder die zijn afgedwaald schaap gaat zoeken langs de heide door noodweer en nacht en die als hij het arme beest eindelijk gevonden heeft en het kan niet meer meekomen het op zijn schouders neemt en het naar huis draagt en niet rust hoe zwaar het hem ook valt voordat hij het schaap weer goed en wel in de warme veilige kooi heeft dat werd alles uitvoerig behandeld en eerder dominee nog aan de toepassing was en onder andere zij hoe ieder christend geroepen is jezus daarin na te volgen en ook op te zoeken en te behouden wat verloren was het kosten wat het wil al met haar zakdoek voor het gezicht en zij schrijden van schaamte over haar zwakheid dat zij bang was geweest om blik tot in zijn binnenkamer aan te tasten en zij zwoer er mocht van komen wat er van komen wil maar zodra de kerk uit was zou zij erop los gaan en je vrouw bladigom de vrouw van de tekenmeester die achter haar zat klopte haar op een schouder de orde colonie en toen dat nog niet hielp vroeg zij of ze dan kostig ook om een glas water zou winken en gelukkig dat de dominee toen net amen zijn want anders had het nog een hele opschudding kunnen geven het dankgebet was geëindigd de sletsang klonkswak door het na genoeg ledige kerkgebouw eigenlijk zou ik haar zeggen leek het wel wat op een solo van het orgel met begeleiding van enkele mensen stemmen vrees deed ik niet daarmee onrecht te doen aan den voorzanger en bovenal aan den dienstdoende ouderling die nu geheel wakker was en had een bepaald op scheen toe te leggen den officiële opperzangmeester de loef af te steken door de gemeente geregeld een halve nood voor te zijn en zo hard te schreven als hij maar bij mogelijkheid komen niet te min vond je vrouw pippeling het gezang stichtelijk en werkelijk de ouderling mocht dan schreven of niet stichtelijk was het en nooit is er in een kerk vrouw maar geloft het en hemel opgezonden dan toen de jevrouw met haar bevende lippen instemde in dat wil u ter eer steeds meer en meer het geloof in ons versterken zullen wij gereed en blij uit liefde het goede werken toch toen een kwartier later jevrouw pippeling weer op haar stoep stond en zij de handel uitstrekte om de voordeel van meneer Blik te openen daar kreeg de goede ziel nog even een hevige aanval van zwakheid en angst een enkele blik tussen de ouderromans door die zoals men overdag zien kon bij de titelprentjes opgeslagen en met tallrijke watervlekken beseit voor het venster uitgestalt lagen een enkele blik in de winkel had jevrouw overtuigd niet alleen dat de boekverkoper niet achter de toonbank was maar ook dat hij zich nergens anders kon bevinden dan in de gevreesde binnenkamer waarvan het raam tegen alle gewoonte helder verlicht was jevrouw pipplings oude knieën knikten en zij moest zich even omkeren en naar boven zien het was volle maan maar zwarte wolken dreven in wildevaart langs de glinsterende schijf de jevrouw gaf er geen acht op zij dacht aan hem die naar zij geloofde ver achter die wolken en die maan woonde met die haar daarom dat wist zij zeker bij ondervinding toch even goed zien, kon en horen hier ook op deze donkere stoep en dan straks in die binnenkamer daar van meneer Blik want haar hart bonste maar zij zou erheen zij zou erden van Hardenvader opzoeken zij zou erpleiten met haar tranen en haar gebeden voor het armen verloren kind toen hief zij haar hand op zij was een ouder wets gekledige vrouw haar groene zijde hoed was lang uit de mode en de kleuren van de palmen op haar omslagdoek waren tamelijk verschoten ook had zij in de hand die zij ophief een grote bruine paraplu met een kopere punt en dat verhoogde het plechtige van de beweging die zij maakte niet misschien was het maar gelukkig dat geen mens er iets van zag zij was voor het oog dat zij daar boven zocht een oog dat het hart aan ziet diep je vrouw Pippeling geen gevaar van enkel een bespotelijk figuur te maken en of het nu daar aan lag maar toen de opgeheven hand weer gedaald was bonste het daar binnen niet langer onrustig en sloffte de voeten ook nog ouder gewoonte ze droegen haar toch zonder een ogenblik te wankelen naar de binnenkamer van meneer Blik de deur ging piepend open de je vrouw stond met een knop in de hand en keek en kon haar ogen eerst niet geloven wat of zij dan zag een gedeckte tafel met brood en vlees en een fles wijn en kortom in al haast schemen de opgezet te hebben wat er maar in huis van eten en drinken te vinden was geweest maar het meeste bleek toch on aangewoord gelaten en dan een linnenkast wezenlijk een heel knapper linnenkast en goed gevuld ook die stond wagenwijd open en de werkster was druk bezig om haar kousen en andere kleren uit te krijgen en nu nog het mooiste van alles bij de tafel en naast de hartkachel ook al een keurig, net stuk en waren lekker vuurtje in branden in een grote gemakkelijke stoel zat een vreemde jonge vrouw bleek en armoedig maar men kon zien het deed haar goed dat zij daar zo warm en zo plezierer zat zij leund een beetje achterover en het volle lamp ligt viel op haar gelaad dat moest eenmaal een schoon gelaad geweest zijn en zij was nog schoon ondanks de sporen van gebrek en verdriet zo al zij daar door haar traanen heen glimlachten oh wat een droeven en toch wat een zalige glimlach was dat om strijd verlegen diep beschaamd en dankbaar maar tegen wie, lachte zij zo het was je verpippeling of zij droomden daar stond meneer Blik zijn hele gezicht was rood van de opgewondenheid en hij deed met zijn lippen alsof hij weer fluiten wou maar dan zeker geen melancholiek deuntje toch in plaats van te gaan fluiten bracht hij zijn rood gezicht aan het bleke voorhoofd van de arme jonge vrouw en zeker had hij vergeten dat de werkster erbij was en dat je verpippeling in de deur stond want zonder zich om iemand te bekreunen drukte zijn lippen op het bleke voorhoofd een kus en die kus was zo hartelijk zo liefdevol en zo zalig dat men wel blind had moeten zijn om niet te zien dat het een vader was die goddankte omdat hij zijn verloren dochter terug gevonden had later heeft je verpippeling het van de werkster vernomen toen de jevrouw de deur uitgegaan was naar de kerk zij kon den hoek nog niet om zijn daar kwam meneer Blik het keukentje instuiven en riep, vrouw Mangel pas jij op de winkel ik moet om een boodschap en zoals hij dat zij vloog hij weer naar voren en de straat op zomaar op zijn pantoffeltjes en gelukkig dat hij tenminste zijn fluwedenmutsje ophat en ik wou hem nog naroepen dat het regende want het was een beetje begonnen te misselen maar hij was al uit het gezicht en ik dacht nog bij mijzelf als hij zijn eigen nu maar niet verdrinkt en gelukkig dat K. Kleebach toen net voorbij kwam ik zeg K. zeg ik ben je meneer ook tegen gekomen toen zeid ze, ja Dirkje ik heb hem het politiebureau zien ingaan is er gestolen zeid ze ik zei nee K. maar zeg ik maar hij zal eerst gaan aangeven waar of ze hem vinden kunnen nu toen zei K. dat ze hem daar wel op het bureau zou houden en dat gaf mij toen een hele gerustigheid en toen kwam er nog een vrouw maar die kon ik niet die zei dat bij haar in de buurt had zich ook een man verdronken en toen zei K. K. mens ben je mal in de buurt had zich ook een man verdronken dat was verleden jaar geweest in de week voor Kermis en die man had het eerst op een papier geschreven en dat had hij in den trackpot gedaan daar vond zijn zwaarher het toen in en ik zeg schepsel ik word er koud van en toen zeid ze ben je helemaal alleen in huis en ik zei ja zeg ik die is naar de kerk nou zeid ze heb je dan geen brandewijn in huis het zullen de zenuwen zijn ik heb er op het ogenblik ook zo'n hinder van maar ik dacht denk dank je ik sta alleen voor de boel en je weet maar niet wie of je in huis haalt dacht ik en ik zeg K. 