Klaasje Zevenster, deel 3 | Jacob van Lennep | Published 1800 -1900 | Speaking Book | Dutch | 5/6
Oh, zeker, zei de dokter, die zeer weinig over de tussenkomst er matronen gesticht was, maar wel niet anders doen kon, dan ze groot houden. En meteen nou mij zijn afscheid. Hij zou je wel willen plunderen, zei me dan mondatels, toen hij weg was. Ik heb een man ruim betaald, de eerste dag dat hij hier gekomen is, want hij zei, onbekend maakt onbemind, en ik behandel geen patiënten die ik niet ken, zonder eerst te weten wie mij mijn moeite vergoed. Goed, zei Nicolette. Maar, hoe kon hij daar want de voren weten, hoe lang mijn ziekte duren zou? Nu, om het even, ik zal het dan met u afrekenen. Maar de man heeft mijn spoedig klaar gekregen en daar verdient wel een extra beloning. Hiermede leept het gesprek af. Zodra bevond zich Nicolette niet alleen of ze zetten zich aan het schrijven aan Bol naar dit nam maar een geruim met tijd weg, want zat niet weinig bijzonderheden te vermelden. Vervolgens dicht zei een brief aan Van Zevenaag, ten einde hem te verzoeken een logisch voor haar te Amsterdam te bestellen tegen de volgende de onderdag. Toen het er echt erop aankam, haar brieven van een dag tekening te voorzien, was er plotselings met de zaak verlegen. Immers, gelijk dit pleechte gebeuren als men ziek geweest is, maar enige tijd nog dagbladen, nog priven ontvangen heeft, ze was geheel met de tijdrekening in de wacht. Wel kon ze vast daarin dat het reden september zijn moest, maar ze was enige dagen, hoeveelen wist ze niet, buiten westen geweest en zo kon het misschien redens oktober zijn. Aurologisch stond stil en ze hoorde klok nog klepel, zodat ze ook geen gevolgtrekking kon opmaken uit de kentekenen die het op of ondergaan daar zon aan de hand doet. Bovendien, als reeds gezegd is, het was regenachtig weer en de kamer ontvink geen licht dan uit de hoogte, zodat het ik was duizend van is heerste als het elders nog dag was. Nicolette vond het toch te dwaas priven weg te zenden die niet gedacht tegend waren en ze besloot dus aan de eerste de beste persoon die zij sprak, de vraag te doen door hoeveelste der maand men had.  Bij voortdeurend gemis van een tafelbel was er geen ander middel om iemand te spreken te krijgen dan om aan de trap te roepen of geduld te hebben dat er iemand bij haar kwam. Dit laatste was echter ongewis en zo opende zij haar deug in de hoop dat er misschien iemand voorbij zou komen. Werkelijk hoorden zij na enige minuten geloerd te hebben een lucht gevoetstap en zag zijn jong meisje de gang afkomen dat zij daar stond herkenden voor de genen die de schuur in haar Japan gedicht had en die door madame Mondatos Mademazel Rosalie genoemd was. O moe je vrouw zijn Nicolette haar in het Frans toespreekende. Gij zat maar een grote dienst kunnen doen. Een dienst met genoegen zeiden de anderen daar stond zonder omslag de kamer inhuppelende. Wel wel wel hoe is het? Is er weer een jurk te herstellen? Nee antwoordde Nicolette lachende het is wel om te weten welke dag we hebben. Alsof ik dat wist zeiden de anderen lachende. Maar op propos gezet ziek geweest hoe staat het ermee? Zij gaat nu weer helemaal in orde? Volkomen ik dank u antwoordde Nicolette. We zijn mooi angstig geweest in het begin men had ons bang gemaakt dat Gede Rodenvonk of de Gholera had. Ik weet zelf niet wat. La Mondatos zat ook wat in de brand. Zou een mooie naam aan haar huis gegeven hebben. Nu maar McCarneye mocht alleen zoiets hebben voor haar pekelzonden. Maar Hanve we zijn spoedig weer gerustig stelt en zo zijn we nu en dan eens naar u komen kijken. Maar gij waard buiten westen en ik had niet gedacht dat ik u al zo spoedig weer kan ten klaar zou zien. Al sprekende had ze zich op de kanapé neder geworpen en liet de blikken het rondegaan. Ze had nu geen penuaaraan als de vorige reizen maar was in prachtige zijden uitgedost en kurig gekapt. Terwijl gelijk Nicolette niet zonder verbazing mee in de op te merken haar hals en armen te blank haar wangen en lippen te rood waren dan dat hier niet te denken viel aan de kunstmiddelen die de kapper bezorgde. Wat daarvan wezen mocht de ensemble was bevallig. Doch meer bestemt om op een afstand of bij kunstlicht dan wel om van naarbij en bij een bleek daglicht gezien te worden.  Voor warmenkind vervolgde Roselli het ene benen over het ander leggende de beide armen langs de rug van de kanapé uitstrekken en het hoofd achteroverwerpende. Gij speekt goed Frans wel het genu juist de Parijse tong wel niet maar zij het geen vandaan. Niet uit België dat kan ik wel horen ook niet uit Zwitserland. Ik ben een Hollandse antwoordde Nicolette. Voor war dan zijn we op een goede school geweest. Nu, ik ook in mijn tijd en mijn ouders hadden ook niet gedroomd dat, nee, dat stond daar aan toe. Wat ik maar zeg en wilde is dat gij beschaafd door Frans speekt aan die soetelaarster aan wie met althoos horen kan dat zij haar meeste tijd bij de leger tros gesleten heeft. Een soetelaarster? Wie bedoeld gij? Wie? Wel, mama Kanéë madame hier aan huis. Wie zou ik anders bedoelen? Ze heeft zo lang een tonnetje met schnapps gedragen dat ze eindelijk zelf in een ton veranderd is. Ik dacht dat zij Majors wederweb was, zij Nicolette. Dat zij de Basvrouw van een Suzanne Major geweest is. Ja, dat wil ik geloven. Meerstellig niet. En dat portret beneden? Wel, dat heeft ze al voor mijn tijd zoals mij verteld is op een stalletje gekocht en een beetje laten opknappen. Andere huwelijken dan in de dertiende, zoals wij te Parijs zeggen, heeft ze wel nooit gesloten. Maar dat is haar zaak. Gij vroeg hoeveelste wij hadden. Wat daarvoor kan het u of iemand hier schelen welke dag het is? Ik wilde een brief dag tekenen, antwoorde Nicolette, die een weinig beschroomd was tegenover de vrij postige onbekende. Een brief, herhalde Rosalie lachende, aan een dubbelerij fraaien, witte tandenwijzenden. Waarom schrijft die remmers niet? En waarom niet? Wel, daarom niet. Ja, soms omdat ze niet schrijven kunnen, dat is één reden. Anderen, als ik bijvoorbeeld, om te zich schamen over de taal die ze schrijven en over de hanenpoten die ze krabbelen. En dan in de voornaamste plaats om het brief er toch niet zou bezorgd worden. Niet? En dat waarom niet? Voeg Nicolette onthutst. Alweer daarom. Denk je dat mama Caneë, onze welbeminde, een zeer gevreesde herrederin, het zou dulden, dat haar schaapen correspondentie herhielden met de wereld daar buiten? Nee, kind. Ik heb de Brussel een tijd lang in. Nee, het is hier toch genoeg bekend in het verbeterhuis gezeten.  Daar mocht een brief de deur uit, als eerst meneer de officier hem gelezen had. Maar hier de groeten is. Nicolette begon te vrezen of me je vrouw Rosalie te met in het hoofd schilden. Het mens kan haar toch reeds in alle opzichten zo raar voor. Maar we zijn hier toch in geen verbeterhuis, zeiden zij, met de mislukte poging om te gum lachen. In een verbeterhuis herhaalde de anderen, terwijl zij schaterder van het lachen. Nee, waarachtig niet. De pastoor komt hier nooit, want als niet in zijn potificaal en de dames patronessen draai het hoofd om als zij voorbij gaan. Zowel ergens in huis is waar men niemand dient, dan het seer de duivel, dan is het hier. Wie hem wil leren kennen, en vooral zijn mama, die moet maar hier komen. Nicolette werd bang. Wel had zij als kind ruwe woorden, maar nooit woorden als deze gehoord. En dat nog wel uit de mond van een welgekleed meisje van haar jaren. Moest dat armeschepsel in het hoofd schorten, dat was klaar. Ja, vervolgde Rosélie, nu als het zichzelf is sprekenen. Zowel iemand is, waardig zijn moeder te heeten, dan is het deze. Zegt niets, buur op uur als een lastdier verhuurd te worden. Zegt niets, de omhelzing te moeten gedogen, van wie ons tegenzin en walging inboezend. Zegt niets, liefde te moeten vijnd zijn, waar afschuw ons vervult. Zegt niets, liefde te moeten vijnd zijn, waar afschuw ons vervult. Zegt niets, mond en ogen te doen grim lachen, waar het hart van wedoom terugkrimpt. Zegt niets, veracht en verstoten te zijn door de wereld daar buiten. Zegt niets, het geld ter schande door ons verdient, aan haar te moeten oprengen. Dat alles wisten wij. Konnen wij althans weten, toen we ons contract met haar maakten, toen wij ons lijf en ziel aan haar verpanden. Maar dat ze ons weer lot al raamsalig genoeg is. Ons, de tijdelijke slavinnen van wie ons beurtelings koopt, nog bovendien als haar slavinnen behandelt, en ons haar juk van ijzig met elke dag groezame gevoelend doet. Dat zij lacht met onze smarten en vermaakschept in onze vernedering. Dat haar vervloekte goudzucht van geen deernis, van geen sparen weet. Dat zij ons niet grunt, wat de minste negerslaaf wel gegunt wordt, een uurtje van rust en verpozing naar de arbeid.  Dat zij er niet omgeeft, dat wij krank en afgetopt en onmachtig zijn, zodra haar grijpende klauwen slechts kans vinden, enige grondens meer naar zich toetaren, dat als de afgebulde natuur zich eindelijk weer barstig toont en weigeachtig is aan het onmogelijk te voldoen. Zij ter stond met bedreiging, met slagen, met politie, met gevangenis, met onthouden van speis en drank, met al de kwellingen door tirannen uitgedacht gereed is. Dat de hel waarin wij leven ons door haar toedoen erger en verschrikkelijker wordt dan de hel jenamaal zijn kan. Dat zij mij nog eenmaal er toe zal brengen, een einde te maken aan haar leven, vol ellende en gruwezaamheden. Zie, dat kon ik niet vooruit zien. Dat vervult mij de ziel van haat en verakelust. O, waar ik maar dood! Sprakeloos en het hart van ontzetting vervult, had Nicolette deze reden aangewoord, en daarbij met ijzin de verandering opgemerkt die het gelater ongelukkige onder het spreken had aangenomen. Op het straks zo liefelijk, schijnbaar zo opgeruimd gelaad, hadden zich type rimpels gegroeft. De lach was geweken, van de nu scheefgetrokken mond, en door een wanstaltig gegrijns vervangen. De tankjes knersten op elkaar onder. De onderlip was met schuin bedekt. Het fijne neusje was opgetrokken. De neusgaten, gezwonen en wijd uiteenstaande, schenen vlammen te blazen. De uitering van levenslust, die in ogenblikte voren uit de ogen vlikkerde, had plaats gemaakt voor een uitering van woede en wanhoop en haat. En, zelfs door de laag blanketzel, scheen de valen doodsverf heen, die zich over de wangen had verspreid, en zag men de loodkleurige aderen aan de hoofdslapen zwellen of zij barsten zouden. In de aanvang had Nicolette van de heftige uitdrukkingen van Rosalie niets begrepen, en die aan waanzin toegeschreven. Toch, naarmate zij verder luisterde, begon ze langzamerhand van die gedachten terug te komen. En al verstond zij, de onschuldige en het kwaadig gelukkig onwetende, maar half wat er gesproken werd. Toch had ze op haar kostschol wel zoveel van de wereld gehoord om enigszins te kunnen gissen, welk beroep dat meisje daar tegenover haar dreef, en Tevens, hier was het, alsof haar hart werd toegesroefd, in welk soort van kosthuis ze zich bevond. En, hoe schrikkelijk het verblijven dat kosthuis wezen moest, dat leerden ze uit het geen haar verdigd met zulke ijzing wekkende woorden werd afgeschilderd.  Vergeefs, of zij zich nog pogde, diets te maken, dat het geen zij hoorde, alleen de taal in haar krankzinnige was, tallozen bijzonderheden die haar, en op de dilijansen, en bij haar eerste bezoek ten huizen van Mdm. Mont-Atos, en zeer dat haar verblijf al daar, zondeling en duister waren voorgekomen, werden nu plotselings opgehelderd en vulden aan, wat nog aan de woorden van Rosalie ontbreken mocht. En toch, zo geneigd is de mens, zich nog altijd aan een schijn van hoop vast te klampen, dat zij, al menen zij het antwoord te kunnen voorzien, toch niet kon nalaten aan Rosalie, toen deze eindelijk zweeg de vraag te doen. Maar, waar ben ik dan hier? Wederom had er een plotselingen omkering plaats op het beweegbare gelaat van Rosalie, toch niet zodanig enen als meer gerustellend was, wel verdwenen de rimpels en de bleekheid, wel de uitdrukking van toren en haat, wel lachten weder oog en mond, maar het was een lach van wittere spotternij, en hees en boos aardig klonk het uit haar mond. Waar ga je zeid? Nu, dat houdt geniet weten. De kleinste knaaf van de straat zal u vertellen wat het huis van Madame Mondatos is. Ha, het is of een van die gouden toren van het noordende hoog en droog op het paleis zat en dan nog voeg waar hij was. Maar, ik begrijp er niets van, zijn Nikolette, terwijl ze opstond en met een onbeschrijvelijk gevoel van angst om zich heenzacht. Ik dacht hier in een hotel garnieten zijn, in een gewoon kosthuis van fatsoenlijke dames. Wederom herklonk het bitter hongelach van Rosalie. Fatsoenlijke dames, wel zeker. Kanijen is allemaal, zoals jij zeid, of, zo ga je het nog niet zeid, dan spoedig worden zult. Maar je vrouw wil voor een nozel doorgaan en zou, toen ze hier aanbelden, niet geweten hebben waar ze toen kwam. Het is waar, geziet er nog uit om bij wie u overal elders ontmoeten voor een eerlijk meisje te kunnen doorgaan. Maar eerlijke meisjes komen niet bij mama Kanijen. Eerlijke meisjes haalde neus op voor dit huis. En wende het gelaad van ons af, de neufen die ze zijn. Of zo het al gebeurde, dat er iets eerlijks hier binnen kwam, hou je maar voor verzekerd, dat het er niet uitkomt dan bedoorven. Nu kijk maar zo verwezen niet, het is nu toch helemaal te laat.  Alwaard gij Susanna, kuister gedachten in zijn eigen persoon, gezijd in het schuiltje moet medevaren. Maar dat kan niet, zijn die kooletten, wie elk woord als een dolk door het hart priemde. Ik wil van hier. We zijn in een vrij land. Die vrouw heeft geen recht maar hier langer te houden. Ik ga heen, daar stond. En ze liep reeds naar de kast om hoed en doek te halen. Goede reis, kind lief, zei Rosalie, op een zangende toon. Er gaat zeker naar Amsterdam om kermis te houden. Ik ben daar verleden jaar geweest. Hemelse goedheid heb ik me toen vermaakt. En ze strekte zich zolang zij was op de kanapé uit. Doodsbleek, wankel en die kooletten terug. Ze hadden de hangkast gezocht. Hoed, doek, mantien, alles was verdwenen. Mijn goed is mij ontstolen, riep zij, terwijl zij haar knieën voelde knikken en zich aan de rug van haar stoel vast hield. Ontstolen, herhalde Rosalie. Voei, gezegd hier bij geen tieven, het is maar bewaard kind lief. En zoals ook met uw schoenen en laarsjes ook wel het geval zijn. Mama Kaneeë weet haar voorzorgen te nemen. Eens in de knip, dan helpt het niet meer of de lijster met de bek tegen de traalien pikt. Oh, hernam Nikolette. Geen macht op aarders zal mij hier houden. Ik zal van hier, al moest ik bloodshoofd en op mijn muilen de straat op. Ik zal hem hulp roepen, ik zal, oh mijn god, wat ben ik ongelukkig. En ze zakten weder op haar stoel, want haar trillende benen wijgerden haar alle dienst. Wees toch bedaard kind, zeggen Rosalie, de schouders ophaande. Gezegd pas ziek geweest en zou het weer worden. Ik heb het straks al gezegd, het is hier de gevangenis en niemand mag die verlaten voor zijn tijd. Heb medeleider met mij, zijn Nikolette, schrijende en de handenvouwende. Gij die u zelf zo beklaagt over die vrouw, gij zult haar bondgenoot niet willen zijn in de boze voornemens die ze tegen mij smeet. Zeg mij, leer mij, hoe ik haar ontkomen kan. Ja, kon ik haar aan poed spelen, zeiden, als tot zichzelf pratende, Rosalie, weer echt Franse levendigheid, snel van het een op het andere sprong. Dat zou maar vermaken. Een spakel het wielst steken. Die nieuwe speculatie de loen mislukken. Dat waren goudwaard. En ze vreefde handen van genot.  O ja, hervatte Nikolette, een weinig bemoedigd door de hoop op Rosalie's bijstand. Laat die speculatie mislukken. Gij bent eens zo vriendelijk geweest, maar er mijn klee te helpen toen het gesfeurd was. Bewijs mij nu een oneindig, groter dienst en helpt mij dat mijn eer geen sfeur bekomen. Ik ben zelf niet rijk, maar ik heb vermogen de vrienden en vogten. Ze zullen u belonen. Ruim belonen. Red mij slechts. Maar het is heel eenvoudig onmogelijk. Viel Rosalie in op een toont die Nikolette geheel weer ten heerder sloeg. Of denkt gij dat zo ik iemand uit dit huis kon helpen, ik niet beginnen zou met mezelf? Bah, de deur uit te komen, dat waren niets. We rijden op onze buurt uit en we gaan naar de opera. Toch denkt gij dat indien één van ons aan de kutsieer zei, hou stil ik wil uit. Of aan de oefreuzer verzocht ons de achterdeur te open, ze er gehoor aan zouden geven. Denk gij dat, als ik, terwijl ons equipage stil stond bij de muziek en het bos, het portier opende en aan de loop ging, er niet dadelijk een diender klaar zou staan met een gezicht als de poort van het spinnhuis, om mij weer naar het rijdaag terug te brengen. Ze zeggen, de slavernij van de zwarte is afgeschafd. Het wilt geloven, maar wij blanken meisjes blijven slavinnen. En zolang men ons niet vrij gekocht heeft, slepen we onze ketens mee waar we gaan. Nikolette rielde van wat zij hoorde. Hoe? Het kon dan waar zijn dat in een beschaafde, welgeoordelende maatschappij, meisjes die eenmaal gevallen, zich aan haar leven van schande wilden onttrekken, hierin verhinderd. Ja, zelfs, door al macht, die in de staat voor de veiligheid en het recht te waken heeft, gedwongen konden worden tot de holen der onturk terug te keren. Dat was zo iets ongehoord, zo iets aandruisend. Tegen alle begrippen van zetelijkheid en recht, dat zij het nauwelijks geloven kon. En aan een misverstand bij de ongelukkige die daarover haar zak moest denken. Maar, wat daarvan wezen mocht, dezelfde regelen die misschien voor een zodanige als Rosa Liepe stonden, konden toch, menen zij, niet geldende zijn voor haar, Nikolette. Ik weet niet, zeiden zij, na een ogenblik zwijgens, of het inderdaad zo met u zou gaan als gezeegd.  Maar u spreekt van vrijkopen, en hoe zal het ten opzichte van mij te pas komen, die nooit verkocht bent geweest? Ik weet het niet, antwoordde Rosa Liepe, nogmaals de schouders ophaande. Vraag het dan maar maar keineen, die zal u misschien kunnen zeggen. Ja, zijn Nikolette. Ik zal het haar gaan vragen. Ik ben nog zwak, dat is waar, maar de radeloosheid zal mijn kachtig geven. Ik ben geen slavin en wil het niet zijn. Het was inderdaad, of die vaste wil, haar op eenmaal sterkte gaf, en met een vrij vaste stap begaf ze zich naar de deur. Toch, toen ze die opende stond op eens de vrouw, die zij zoeken ging, voor haar. Bij die onverwachte verschijning dijnsten Nikolette terug aan sprong Rosa Liepe met beangst gelaad op de been. Een blik, rechts en links gewarpen, was genoeg om Madame Mondatos op de hoogte te brengen, en met een gelaad dat zwol van toren, vroeg ze haar Rosa Liepe. Wat doet hij hier? Die je vrouw had naar binnen geholpen. Aan geweten te kuver boden had hij te komen. Wat schijt hij hier komen vertellen? Haat en vrees leverde ookandig op Rosa Liepe gelaad een strijd die vreselijk te aanschouwen was. Deze reis segervierde een ogenblikte haat en met een zeidelinkse blik van woede antwoorden zij, ik heb haar verteld dat het hier een hel is waarbij die andere een paradijs moet wezen. De vrouwdeshuises scheen niet gestemd iets dergelijks te horen. Ze lichten de brede hand op en liet hij zo onzacht om door oren van Rosa Liepe nederkomen dat slag door het gehele huis kon gehoord worden. En toen de arme meid huidende wegkromp en naar de deurkoop kreeg ze haar nog met een scherje weg. Een fikse trap achterna die haar het portaal deed opstuiven. De vrouwelijke dwingelands smeten deur achter de vluchtende dicht en wenden zich toen naar Nicolette. Die bleek van angst naar de andere zijde de tafel was weggestoven en daar bevenden stond te verbijden wat er volgen zou. Die kreeg als niet wel bij het hoofd, zei de vrouwdeshuises als voelden zij behoefte zich te verontschuldigen. En zij moet met de zweep geregiëerd worden. Hoe is het? Je bent toch niet bang dat je ook klappen zult krijgen? Ga toch zitten kind en wees gerust.  Bij deze toespraak had madame Mondatels het scherpe stemgeluid dat zij tegenover Rosa Liepe gebruikt had weder in het zachte doen overgaan. En dat schonk aan Nicolette die in het eerste ogenblik sprakeloos van schrik geweest was, enige moed. Mijn vrouw, zeiden zij, ik geloof inderdaad dat die jevrouw die zo even weg ging. Die ik weg schopte, viel de ander in. Dat die jevrouw, vervocht aan Nicolette, zonder op directificatie achtergeven, niet wel bij het hoofd is. Ze scheen althans in de waant te verkeeren dat ik hier gevangen was en dat mijn vrouw mij niet zal laten gaan. En nu bestaan er redenen waarom een langer verblijf hier mij onmogelijk is en mij tegenwoordigheid elders dringend vereist wordt. Mijn vrouw zou mij dus zeer verplichten met mij mijn hoed en wat verder uit Ginzenkast is weggenomen, terug te doen geven, een vigilanten voor mij te laten bestellen en mij te zeggen wat ik schuldig ben. De matronen had zich vierkant nedegezet op de plaats die door Rosa Liewers ontruimt en met een kalme glimlach naar de woorden van Nicolette geluisterd. Toen deze geëindigd had met spreken, zeiden zij zeer bedaard. Die jevrouw heeft volkomen de waarheid gesproken. Je bent voor eerst nog niet in een staat dat ik je zou kunnen of willen veroorloven je vandaan te gaan. Veroorloof mij mevrouw, zijn Nicolette, op vaste toon, dat punt zelf het beoorderen. We leven, geloof ik, in een vrij land en ik sta er op om te vertrekken. Badarmond Atos zet een grote ogen op en zag Nicolette sterken het gelaten. Doch ze ontmoeten een blik die voor de haren in onverschokkenheid niet zwichten. De stellen gebegeerd om dat huis te verlaten had bij het jonge meisje boven alle vrees de overhand gekregen en het besef dat ze in haar recht was had haar een moed en een vast beratenheid gegeven waar zij zelf wel later verbaasd over was. Het is niet anders, mevrouw, haar nam zij, ik wil van hier. M'a foie, zeiden de matronen, ik begin u zelf te zien dat je weer van zes zijn klaar bent en dat zal veel genoegen doen aan zeker iemand die ik niet noemen wil. Nu, het zij zo, ik zal een rijtuig doen bestellen. Maar aangezien ik de eer niet heb uw relaties te kennen zal je wel zo goed zijn onmiddellijk aftendokken wat je beschuldig zei.  Bij deze laatste woorden was het Honigsoed daar uitspraak een bitter soed over gegaan. Zodra ik de opgave heb, zijn die kwaliten. Dat is Boud gesproken, haar nam de anderen, met een bozardige lach. Dog, we zullen zien of je die vol houdt. Ik zal de rekening gaan opmaken en dan geld bij de vis, hoor. En, meteen opreisende, wandelden zij de kamer uit. Nicolette, niet weinig in haar schiklátende, die haar niet op geregend had, haar oogmerk zo spoedigd te hebben bereikt. Ongelukkig, rekende het arme meisje ten deze buiten de waard, of, om juist op te spreken, buiten de waardin. Nauwelijk was zij alleen of ze haasten zich bij de brieven, al was het dan ongedachtdekend, de sluiten en van adressen te verzien. Toen opende ze haar koffer, ten einde het noordige geld daaruit te nemen om de rekening zodra die kwam, te voldoen. Ze haalde het kistje voor de dag waarvan vroeger gesproken is en dat haar kleine vermogen bevatten. Zij opende, zij doorzocht het. De brieven en andere papieren die ze er in geborgen had, waren erin. De drie bankbriefjes, die zij, bij haar vertrek van Harderstein, van Eiler ontvangen en die ze de dag van haar komst nog in de kassetten gezien had, waren verdwenen. Ze onderzocht het slot dat gaaf en ongeschonden was. Er bestond geen twijfel of men had misbruik gemaakt van de beurs lozen toestand waarin zij verkeerd had om met haar eigen sleuteltje, koffer en kassetten open te maken en haar te besteden. Geheel buiten haar zelfen als men denken kan over deze ontdekking en zij nog wildende diets maken dat zij misschien het bankpapier bij vergissing ergens anders gelegd had, haalde ze haar gehele koffer om. Het was alles vergeefs. En het was, terwijl ze in de raadloze toestand verkeerde, die het natuurlijk gevolg was daar verkregen overtuiging, dat men daar mondato's weer binnen kwam, een bladpapier in de hand houdenen. Dezelfde boosaardige lach als zo straks speelde op de lippendermatronen toen zij nicolette voor haar koffer gekneeld zag en aan haar gehele voorkomen bemerkte wat de gaande was. Hier, zeiden zij, een papier op de tafel leggende. Hier is de rekening. Het per dag is 274 gulden en 35 cent, als je nu maar met de pitter voor de dag wil komen. Mijn vrouw, zij nicolette, opstaande en haar aanstaande. Ik ben bestolen.  Bestolen, herhaalde het wijf, zich heftig verontwaardigd feinsende. Denk je, dat je hier ondertiever bent, juffertje. Bestolen. Weet je wel dat het laster is, wat je daar zegt? Tut, tut, bekennen die praatjes, zonder geld in een vatsoenlijk huis en kamer komen vragen en als men er vier weken geweest is en het op betalen aankomt, durf je zeggen dat men bestolen is. Maar dat zeg ik je, je zult je niet uit voor en al eer je mij ten volle betaald het. Je bent de eerste niet en je wilt ook de laatste niet zijn, de kosten weer inverdienen moet, die ik voor haar gemaakt heb. Gelijk het vele al gaat, wat het ook nu gebeurt. Maar dat Montratos was al praatende meer en meer opgewonden geraakt en haar granschap in de aanvang slechts voorgewend was, terwijl ze sprak, tot werkelijke drift overgeslagen. Stemgeluid, toon, gelaadstrekken, houding, gebaren, alles was al meer en meer golf, wild en dreigend geworden. Gemene vloeken en andere uitdrukkingen waarmee we onze pen niet bezoodelen willen, wisselden haar woorden af en herhaaldelijk sloeg ze met de volle vuist op de tafel zodat ink, koker en glas en wat er verder op stond aan het dansen raakten. Wel was Nicolette niet bekend met de gewone theorie waardoor vrouwen van de stempel als Madame Montratos de ongelukkigen die ze bij zich aan huis gelokt hebben, eerst door het lenen van geld, klederen en voeding aan zich weten te verplichten en ze dan dwingen de gemaakte schuld met persoonsdiensten niet af te lossen want dat geschiet nimmer. De wel dagelijks nieuwe schuld de oude komt vermeerderen maar te vergelden. Wel zeg ik was zij niet op de hoogte van dat stelsel waarbij het oude kie non habit in ayre loat in pelle voetnoot die geen geld bezit moet boeten met zijn lichaam eind voetnoot. Wordt in toepassing gebracht doch zou des niet ermin bij de overtuiging dat men haar een valstrik gespannen had een duister besef van het doel dat ermee de beoogd werd. Zij was dit bleek duidelijk in de macht van het gruwzame wijf dat tegenover haar stond. Daaruit moest zij verlosd worden en nu dacht zij kwam het er vooral op aan haar tegenwoordigheid van geest niet te verliezen zich boven alle vrees te verheffen en te beproeven van harenzijden door een flinke houding vrees aan te jagen aan de wederpartij.  Wel had zij straks bij de mishandeling door Rosalie ondergaan gebeefd. Toch het hagelijke zelf van haar toestand had haar de moed der wanhoop geschonken en ze had als kind zo tickwerf het kijven en schelden van haar pleegmoedig en andere buurtwijven aangewoord dat ze aan dergelijke misbaar van de zijde der fraudeshuises op zichzelf zich minder stoorde. Ik weet niet, zeiden zij, terwijl ze zich recht oprichten de armen overal kandersloeg met elke hand de tegenovergestelde bovenarm omvatten en in die wakkere houding met opgeheven hoofd de helveeg aanstaarde. Ik weet niet wie de dief is maar ik her zeg dat ik bestodend ben en wanneer ik kindse handkast ledig vind dan moet ik wel tot de gevolgtrekking komen dat mijn geld dezelfde weg is opgegaan als mijn hoed en de rest. Hier had Nicolette het bij moeten laten. Toch bij een twist zijn vrouwen altijd geneigd meer te zeggen dan precies nodig is en vooral wanneer ze haar vernuft hebben kunnen ze niet nalaten het te tonen en scherp te zijn ook al weten zij dat het alleen kan dienen om het tegenpartij nog woenender te maken. Ze vochten er daarom bij of ben ik hier misschien even als zonder geld ook zonder hoed en doek gekomen. De vraag was logisch en afdoende maar dan mond uit was maar de testen meer door verbolgen en de rekening op de tafels smijtende bulderden zij uit. De hoed en mantel zullen wel terugkomen als ik eerst het geld heb. Ik heb met die praatjes niet nodig, kleuter. Je zult me dan mandatens leren kennen en je brutale mond smoren of ik zal je nog anders trakteren als ik straks rooze ligetrakterde. Wat let mij of? En ze heeft haar breder hand omhoog. Toch het zei dat zij in tijds bedacht dat Nicoletta voor het ogenblik nog geminageerd moest worden. Het zei dat de scherpe blik en de onbewegelijke houding van het jonge meisje een uitwerking op haar deden als die gewoonlijk wilde dieren ondervinden wanneer zij het oog van de mens ontmoeten. De opgeheven klauw zakte weneer en zonder een woord meer te verspillen stapte ze de deur uit, sloeg die achter zich dicht, draaide het slot om en stakte sleutel bij zich terwijl ze bij het afgaan van de trap in zichzelf verbronden.  Het wordt hoog tijd als wij die neuf tab maken en tenminste zorgt dragen dat ze niet meer van haar eerlijkheid spreken kan. Nicoletta behoefde zich nu twee dingen niet langer te bewimpelen, te weten dat zij bestolen en dat zij gevangen was. Doch een en ander begreep zij dat nog maar een voorboden was van ergere dingen die haar gebeuren konden. Ze ging zitten en overlegde wat haar te doen stond. Voor eerst te zorgen dat niemand zonder geweld te gebruiken bij haar binnen kon komen. Tendin einde trok zij, hoewel niet zonder inspanning en moeite, de kanapé voor de deur. Een versperring die wel altijd door een indringer was weg te ruimen, toch wel het laatste voor het minst niet geschieden kon zonder haar te waarschuwen dat er onraad was. Toen schoof ze het raam zo hoog mogelijk op en zag naar buiten, wat zij nog nimmer met het oog op een ontstaping gedaan had. Wel eens waar, de gelegenheid hier toe deed zich alles behalve gunstig voor. Het raam mocht ongeveer het dubbele van Nicoletters hoogte van de binnenplaats afzijn, doch gesteld het gelukte haar op de een of andere wijze zich naar beneden te laten zakken. Dan nog was ze niet veel gevoorderd, want om straat te komen moest zij of het huis door, of het muurtje dat het plaats aan de ene zijde afsloot en, als Reeds gezegd is, van boven met een rastig of ladwerk voorzien was overkloutig, iets dat voor een huisbreker van beroep geen bezwaar zou hebben opgeleverd, maar niet volkomen het werk was van een jonge juffrouw, althans niet zonder hulp van buiten. Maar toch, die hulp kon misschien komen en dan er was middel om die in te roepen. Ze zetten zich aan tafel en schreef enige regels aan de heer van Zierig, waarbij zij hem te kennen gaf, dat zij door een samenloop van omstandigheden bij benandemond aatels aangeland zonder te weten welke soort van huis het was, daar nu gevangen gehouden werd en verlost wensen te worden. Ze vouden en sloot die brief en bond die met de beide anderen, welke zij begreep dat wel niemand daar een huis op de post zou brengen, tot een pakketje te samen.  Toen zag zij rond naar iets dat gewicht aan het pakketje geven kon en, zonder veel gewetens bezwaar te maken over de diefstal die zij wederkerig pleegde, nam zij één daar kleine schilderijtjes, de mervieu in het houten lijstje, hegte daar met tal van draden het pakbrieven aan vast en keilde toen een en ander op goed vertrouwen het raam uit en over het hekwerk heen. Ongelukkig kon zij niet zien waar het bleef, of misschien gelukkig, wat nu leefden ze nog in de hoop dat het op de openbare straat aan de voeten van een eerlijke voorbijgehaar mocht geraakt zijn. En dit was, helaas, het geval niet, want wat zich achter het muurtje bevond, was niet de openbare straat, waar een pleintje dat achter een stal gelegen was en waarzelden of nooit iemand kwam dan onder hun kruiwagen met mest leeg te gooien. Het pakket nu was wel niet in de mest nedergekomen, maar bovenop een oud, ongebruikt varkenshok en van de helling afgelijtende in de ruimte tussen het hok en de muur blijven liggen, waar niemand dan die eerste het hok opzettelijk peklon uit ontdekken kon. Nu de enige maatregelen van veiligheid genomen hebben de, waar zij voorlopig dienst van verwachting kon, besloot Nicolette af te wachten wat er gebeuren zou. En daar mens en hulp haar voor eerst om brak smeekte zij, geknield voor haar sponden gelegen in een vuurig gebed de heerdes hemels om de hulp die zij zo dringend behoefte. De avond was reeds gevallen toen Nicolette uit haar mijmeringen werd opgewekt door het naderen van een stad en het omdraaien van de sleutel in de slot. De deurs vorm open en Nicolette van haar zitplaats en een lichtstraal drong naar binnen. Het was de gewone tijd waarop men haar licht en een kommetje thee kwam brengen en nu schaamden ze zich half voor de meid die buiten stond en de handen volhebbende vergeefs beproefde de deur verder open te duwen. Ben je alleen? Vroeg Nicolette. Wacht, ik zal u helpen. En meteen trok zij het meubelstuk dat het toegang versperde een eind terug. De meid schoof binnen, keek vrije zuur, zette het kommetje waaruit ze de helft gespeeld had toen zij op de kanapé stuiten op de tafel en stak de lamp aan. Nicolette beschouwde haar andachtigig dan zij immer tevoren gedaan had. 