Kleine Dorrit | Charles Dickens | Literary Fiction | Audio Book | Dutch | 3/29
Ik volgde u vanavond, ik deed dat om te zien of ik u en uw familie niet één of andere dienst kon bewijzen. U weet op welke voet ik met mijn moeder sta. En het zal u dus niet verbazen dat ik in haar tegenwoordigheid niet zal laten blijken van onze kennismaking. Ik zou haar nodeloos jaloeers maken, misschien haar toren opwekken of u, hoewel zonder enige reden, in haar schatting doendalen. Het genik in deze weinige ogenblikken hier heb gezien, heeft de hardgrondige wens om hun vriend voor u te zijn slechts versterkt. Het zou menige teleurstelling die ik ondervonden heb goedmaken, indin u mij uw vertrouwen wilde schenken. Zij was even geschikt toen hij haar toesprak, maar nu scheen al haar moed teruggekeerd. U bent al goed meneer, u spreekt heel ernstig, maar ik had liever gewild dat u mij niet had gevolgd. Klenem begreep dat de aandoening die zich van haar meester maakte haar vader gold en erbiedigde die door te zwijgen. Mevrouw Klenem heeft mij een grote dienst bewezen. Ik weet niet wat wij hadden moeten beginnen als zij mij niet in haar dienst genomen had. Ik zou daarom niet garenen haar goedheid belonen door geheimen voor haar te hebben. Meer kan ik vanavond niet zeggen meneer, ik ben overtuigd dat u het goed met ons meent. Ik dank u. Nog één vraag eer ik heen ga. Kent u mijn moeder al lang? Ongeveer twee jaar meneer. De bel luiden niet meer. Hoe had u haar leren kennen? Kreeg u hier een boodschap van haar? Nee, zij weet zelfs niet dat ik hier woon. Wij, vader en ik hebben een vriend, een arme werkman, maar een beste vriend. Ik gaf zijn adres op, in een advertentie, waarin ik mij aanbood als neister. Op deze manier kwam ik met mevrouw Klenem in kennis. De poort wordt gesloten meneer. Zij stond zo te trillen en was zo zenuwachtig en hij had zo'n medeleide met haar, haar geschiedenis. Die hem nu duidelijk begon te worden, wekte zo zeer zijn belangstelling op dat hij moeilijk kon scheiden, maar het ophoudend van de bel, de stilte in de gevangenis. Waarschuwde hem dat de tijd werd, zodat hij met een paar vriendelijke woorden afscheid nam, waarna zij naar haar vader terugkeerde. Hij was echter te lang gebleven. De binnenpoort was dicht, de portierswoning gesloten.  Na enige malend vruchteloos met zijn hand op de poort geklopt te hebben, stond hij daar met de hoogst onaan genamen gewaarwoording, dat hij maar te zien had, hoe de nacht door te komen. Toen hij achter zich een stem hoorde. Gefangenen, sprak de stem. U kunt niet naar huis voor morgenochtend. Oh, ment u het, meneer Klenhem. Het was de stem van Tip. Nog stonden zij elkaar aan te kijken, toen het begon te regenen. Ja, u bent opgesloten. Een volgende keer, beter oppassen. Maar u immers ook? Ja, dat geloof ik wel, antwoordde Tip op spotachtige toon. Ik ook. Maar niet op dezelfde manier als u. Ik hoor hier thuis. Maar mijn zuster wil niet hebben dat mijn vader het te weten komt. Het is mij een raadsel, waarom hij dat niet weten mag. Kan ik hier ergens onder dag komen, volg Arthur. Wat is het beste dat ik doen kan? Het beste is Emi op te zoeken en haar te vertellen in welke moeilijkheid u geraakt bent. Niets natuurlijker dan dat. Ik zou liever de hele nacht rondwalen dan haar enige last veroorzaken. U behoeft dat ook niet te doen. Als u jou niet tegen opziet voor een bed te betalen. Voor geld en een goed woord zal men in de kantine wel een bed voor u opmaken. Ga maar mee, dan zal ik u de wegwijzen. Terwijl zij er binnen plaats over liepen, keek Arthur nog eens naar boven, naar het fenster. Van het vertrek dat hij zo even verlaten had. En dat nog verlicht was. Ja meneer, zei Tip, dat is de kamer van de oude heer. Zij zit hem nu minstens nog een uur lang de courant van gisteren voor te lezen of wat anders. En dan komt zij naar buiten, zo bleek en stil als een geestverschijning en verdwijnt onhoorbaar. Ik begrijp niet wat u vertelt. De oude heer slaapt in de kamer waar geweest ben en zij in de portiers wonen. Het eerste huis daar, zei Tip, met de vingerwijzenden, in de richting van de poort. Het eerste huis, het solderkamertje. Zij betaalt er twee mal zo veel voor, als zij voor een kamer in de stad betalen zou, die minstens twee mal zo goed is. Maar zij wil bij de oude heer zijn, dag en nacht het lieve kind.  Zo sprekende waren zij bij de cantine aangekomen die juist door de gevangenen verlaten was. Zij hielden daar sociëtijd. De stoel van de voorzitter, de glazen en kannen, de as en de sigarendruk, de muffelucht, alles herinnerde aan de gezellige bijeenkomst die zij daar gehouden hadden. Iemand die er bij toeveld binnen kwam, zag gewoondelijk iedereen. Kastelijn, Kelder, Bufetjevrouw, Keegeljongen, voor gevangenen aan. Of zij dat waren of niet, bleek niet, maar zij zagen er allen erg zoveel uit. De eigenaar van een commenijswinkel in de voorkamer, die er wel, een commensalen op na hield, verleende hulp bij het opmaken van een bed. Hij was vroeger kleermaker geweest en had een veiëton in eigendom gehad, vertelde hij. Verder blufte hij erop dat hij een proces wilde beginnen voor de rechten van de gevangenen. Want volgens hem had de directeur zich een fondstoeg geëigend dat aan hem toe behoorde. Hij was er zo vast van overtuigd dat hij het aan iedere nieuweling, aan elke vreemdeling, vertelde. Maar al helpt men hem het mes op de keel gezet. Hij zou onmogelijk hebben kunnen verklaren welk fonds hij bedoelde. Nog hoe dat denkbeeld in zijn brein zo diep had wortel geschoten. Echter wist hij zeker dat zijn eigen aandeel in het fonds drie chillings en negen en een halve stuiver zweeksbedroeg welke son hem elke maandag door de directeur werd onthouden. Blijkbaar helpt hij bij het opmaken van het bed om de gelegenheid te hebben. Deze kwestie nog eens te berden te brengen, want nadat hij zijn gemoet ontlast en mede gedeeld had. Hij schijnt dit altijd te doen zonder dat er iets van kwam, dat hij een brief aan de courant ging schrijven om de directeur aan de kaak te stellen, bleef hij met enige anderen over kootjes en kalfjes staan praat. Het was duidelijk op te maken uit de gehele toon in de conversatie dat men hier insolvent zijn beschouden als de normale toestand van het mensdom en het betalend van schulden als een ziekte die slechts nu en dan heerste. In deze vreemd zortige omgeving stond Artuc Lennem na de voorbereidingen voor zijn nachtverblijf te kijken alsof hij nu reedsdroomde.  Tip die aan dit alles gewend was, wees hem in tussen met in de genot de hulpronde aan waarop de cantine kon bogen, als het algemeen keukend vuur dat bij tourbeurt door de gevangenen werd onderhouden, evenals de waterketel die erbovening en altijd vol moest zijn. En hij deed daarbij zijn best om Artuc aan het verstand te brengen dat als men gezond en rijk en verstandig wilde zijn, men niet beter kon doen dan in de marshalsie zijn tenten op te slaan. Twee tafels in een hoek tegen elkaar geschoven waren eindelijk in een bed herschapen en de vreemdeling werd naar de winstworstoelen, de katheder van de voorzitter en de in de duffelucht van bier en eintje sigaar gebracht, maar het duurde heel, heel lang, eer hij daar de gewenste rust kon vinden, de zonderlinge plaats waar hij zich tegen wil en dank bevond, het besef opgesloten te zijn, de herinnering aan het ging hij op die bovenkamer bijgewond had en bovenal dat schuchtere kindergezichtje en ondervoedliggaampje hielden hem wakker. Gedachten op de vreemd zortigste wijze verbonden aan de gevangenis, maar ook aan niets anders dan aan deze trokken als even zoveel nachtmerries aan zijn geest voorbij. Terwijl hij wakker lag, over altijd doodkistend gereed stonden voor gevangenen die plotseling stierven, waar die gereed stonden en hoe, waar zulke doden begraven werden, hoe ze naar buiten gedragen en welke formaliteit in daarbij een acht werden genomen, of een onverbiddelijke schuldeizer nog recht had op het lijk. Dan weerreesde vraag of het mogelijk was uit de gevangenis te ontsnappen of een gevangenen aan een taal kon komen om over de muur te klimmen en hoe hij er aan de buitenkant kon afkomen of zo'n vluchteling door een van de belenden de huizen naar buiten kon komen en wat hij zelf doen zou als er nu een brand ontstond in de gevangenis. En al deze spongen in het spel zijn verbeelding vormde slechts de lijst van een schilderij waarop drie personen voorkwamen, die hem onafgebroken voor de geest stonden. Zijn vader met de strakke blik waarmee hij hem onmiddellijk voor zijn dood had aangestaard. Zijn hem moeder met de arm in de hoogte om zijn achterdocht af te weren, kleine Dorrit met haar handje op de arm van haar diep gevallen vader en het hoofd van hem afgewend. 