Symposium Valpreventie - 23 juni 2022 - Tranzo, Tilburg University
presentaat. Nou, de opname is gestart van deze bijeenkomst. De eerste presentatie is van Wietzke Meekers, dat is degene die het onderzoek naar valtpreventie implementatie in de eerste lijn zorg heeft uitgevoerd. Zij gaat een 20 minuten vertellen over de belangrijkste resultaten van het onderzoek. En wat ik net al zei, als er vragen zijn, zet ze in de chat, dan kunnen die na afloop door joken aan Wietzke gesteld worden. Dus ik geef graag het woord aan Wietzke Meekers. Goedendag allemaal, ik geef mijn presentatie met jullie delen. Nou, in ieder geval het al kort voorgesteld. Ik ben Wietzke Meekers, ik ben promovenda bij de Universiteit van Tilburg bij Transol en werkte ook gedeeltelijk bij het onderzoeksinstitut Niveel in Utrecht. En ik heb onderzoek gedaan naar de implementatie van valtpreventie in de eerste lijn zorg. En dit heb ik samen gedaan met In van de Goa, die jullie net hebben gezien. Verder ook met joken Korenvaar, die de chat bijhoudt en Chantral Leemreizen, Chantral en Joken zijn senior onderzoekers bij het onderzoeksinstitut Niveel in Utrecht. Verder heb ik dit samen gedaan met Marcel Nieuwenhuis, fysiotherapeut in de regio en Rens Henk Kaderhuis als oudere geneeskunde. Ik ga jullie vandaag eerst vertellen waarom we dit onderzoek hebben gedaan, wat het doel is van het onderzoek. Ik zal vervolgens de resultaten laten zien en eindigen met een conclusie en aanbevelingen voor de praktijk. Nou, vallen is een groot probleem bij ouderen. Gemiddeld valt 1 op de 365 plusses en de helft van de 75 plusses minstens 1 keer per jaar. De gevolgen van een val kunnen variëren van bijvoorbeeld een schaaffond of blauwe plek tot facturen, hesseletsel en zelfs tot overlijden. En zo zijn er in 2020 ruim 5.000 ouderen overleden aan de gevolgen van een val. Nou, dit gaat ook gepaard met hoogkosten in de zorgsector. En we zagen in 2020 dat de val incidenten bij 75 plusses heeft geleid tot 1,1 miljard euro aan directmedische kosten. En wat we eigenlijk daar ook in zien, is dat het grootste gedeelte van die kosten wordt veroorzaakt door valomgevallen bij de groep 75 plusses en kwetsbare ouderen. Gelukkig zijn de effectieve valpreventieve interventies beschikbaar. Denk hierbij aan bewegerinterventies zoals imbalans, otago, maar ook aan aanpassingen in huis, medicaatereview. Maar we zien eigenlijk dat deze interventies vaak onvoldoende goed zijn geïnplimenteerd in de eerste lijn zorg.  Terwijl de eerste lijn zorg, zoals de huisart, vaak wel het eerste aanspreekpunt is voor zelfstandig wonende ouderen als zij gezondheidsproblematiek hebben. Huisartsen hebben vaak onvoldoende goed in beeld. Wie hebben er nu een hoogvalrisico en kunnen dus ook niet patiënten doorverwijzen naar geschikte valpreventieve interventies. Dank je. Patiënten zelf, dus ouderen, weten vaak ook niet van zichzelf dat ze een hoogvalrisico hebben. Ze zullen dus ook niet uit zichzelf naar een zorgverlenen stappen voor een interventie. Daarnaast weten ouderen vaak ook niet wat ze zouden kunnen doen om de valrisico te verminderen of dat ze daar überhaupt iets tegen kunnen doen. We zien hier eigenlijk een soort gat in dat patiënten met een hoogvalrisico eigenlijk niet goed in beeld zijn bij de eerste lijn zorgverleners. En daarom hebben we eigenlijk mijn promotieonderzoek uitgevoerd. In het onderzoek wilden we eigenlijk inzicht krijgen in factoren die de implementatie en levering van valpreventie in de dagelijkse praktijk van de eerste lijn zorg kunnen verbeteren. En hiervoor hebben we vier deelonderzoeken gedaan. In het eerste deelonderzoek hebben we een literatuurstudie gedaan om een geschikt valrisico beoordelingsinstrument te identificeren voor de eerste lijn zorg. In het tweede deelonderzoek hebben we vragenlijstonderzoek gedaan bij huisarts praktijk om inzicht te krijgen in de valpreventieve zorg die zij op dat moment verlenen aan hun kwetsbare ouderen patiënten. In het derde deelonderzoek, dit was eigenlijk een implementatieonderzoek, wilden we inzicht krijgen in factoren die de implementatie van valpreventie in de eerste lijn zorg beïnvloeden. En hiervoor hebben we eigenlijk een valrisico beoordelingsstrategie ontwikkeld en die geïnplimenteerd bij huisarts praktijken en bijverpleegkundigen. En in het vierde deelonderzoek wilden we kijken wat van impact evidence-based valpreventieve beweeginterventies hebben op kwetsbare ouderen die ook echt worden aangeboden in de dagelijkse praktijk. En daarmee bedoel ik eigenlijk dat patiënten zelf voor de intervention moeten betalen via hun zorgverzekering bijvoorbeeld. Ze hebben allerlei gezondheidsproblematiek en de evidence-based beweeginterventies hoeven niet altijd specifiek in het officiële formaat aangeboden te worden, maar worden vaak ook op maat aangeboden aan de patiënten. En hiervoor hebben we patiënten opgevolgd voor een periode van 12 maanden. Nou, ik ga nu jullie de resultaten laten zien van deze vierdeelonderzoeken. Het eerste deelonderzoek ging dus over de literatuurstudie waarin we een geschikt valrisico beoordelingsinstrument wilde identificeren voor de eerste lijn zorg.  En uit deze literatuurstudie kwamen eigenlijk zes fysieke testen naar voren en een enkele vraag naar de valgeschiedenis van de patiënt. Nou, we hebben gekeken wat is nu de voorspellen de waarde van deze instrumenten, dus welk instrument is goed in het voorspellen of iemand wel of niet gaat vallen. En dat was eigenlijk voor al deze testen tamelijk hetzelfde. Het was voldoende goed om dit te voorspellen. Het was niet heel goed, maar ze konden redelijk voorspellen of iemand wel of niet ging vallen. Nou, daarnaast hebben we ook gekeken welk instrument is nu het meest praktisch voor de eerste lijn zorg. En daarmee bedoel ik kost het weinig tijd, heeft het instrumenten nodig, hoeveel ruimte is er voor nodig heb je bijvoorbeeld een lange gang nodig om de test uit te voeren, even hebben zorgverleners training nodig om de test uit te voeren. En toen kwamen we eigenlijk tot de conclusie als we dan kijken van de praktische gedeelte dat de enkele vraag naar de valgeschiedenis van de patiënt het meest geschikt is voor de eerste lijn zorg. Dit instrument benodigde minst de tijd, geen instrumenten, geen ruimte, geen training van zorgverleners. En daarnaast is ook de voorspellen de waarde van dit instrument gelijk als net niet iets beter dan dat van de andere testen. Onze aanbeveling naar aanleiding van dit literatuurstudie is dan ook om te kijken of iemand een hoog valrisco heeft om door de vraag te stellen bent u het afgelopen jaar gevallen. Wij hebben daar wel een tweede vraag aan toegevoegd, namelijk bent u bang om te vallen. Val angst is ook een risicofactor voor vallen en niet zo sterk als valgeschiedenis. Maar val angst kan een grote negatieve impact hebben op de kwaliteit van leven en zelfstandigheid van hun ouderen. En met dit alleen de vraag bent u het afgelopen jaar gevallen. Includeren we dus niet de mensen met val angst, zelf val angst, daarvoor zijn ook evidence-based interventions beschikbaar, denk aan zicht op evenwicht. En het zal onethisch zijn als deze patiënten geen interventions zouden aangeboden krijgen omdat ze niet gesignaleerd zijn op hoog valrisco. In het tweede deel onderzoek hebben we vragenlijst onderzoek gedaan bij 32 huisatsen, gedurende een jaar. En deze vragenlijsten waren ingebed in hun elektronisch systeem, in het HIST-systeem.  Dus op het moment dat een huisat een bepaalde ICPC-code invoede over een kwetsbare ouderen patiënt in het systeem, en dat zijn dan ICPC-codes die gerealiteerd kunnen worden aan kwetsbaarheid en of vallen, dan kreeg de huisat een pop-up vanuit het systeem op het scherm met de vragenstezen patiënt kwetsbaar, zijde huisats ja, dan kreeg hij ook vervolgens een vragenlijst, een korte vragenlijst, over de valpreventieve zorg die hij of zij aan zijn patiënten aanbood. De huisatsen gaven aan in totaal 1394 kwetsbare ouderen te hebben gezien gedurende dat jaar. Daarvan gaven ze aan dat 52 procent, dus ruim de helft, een valgeschiedenis en nog valangst had. Daarvan gaven ze aan dat slechts 37 procent een valpreventieve interventie ontving. Hoeftreden om geen interventie te geven waren volgens de huisats dat de patiënt vond of dacht dat de interventie te veel gedoe zou zijn of te intensief was. Een tweede hoofdreden was dat de huisats wel een hoogvalriske hadgediagnosticeat, maar dat volgens de huisats de patiënten niet herkenden of niet zo vond en dus eigenlijk ook geen interventie wilde. Daarnaast hebben we in de vragenlijst ook gevraagd naar welke risicofactoren op vallen worden er behandeld bij deze patiënt. En de huisats gaven aan dat voornamelijk mobiliteitsproblematiek, valangst, cardiovesculaire problematiek, thuiseligheid en het gebruik van bepaalde medicatie werden behandeld. We hebben ook gevraagd welke zorgvelen zijn nu verder nog betrokken bij het bieden van de valpreventieve zorg. En de huisats gaf aan dat naast de huisat zelf dat dat de fysiotherapeut was, de thuiszorg-of-wijk verpleging, de partijkondersteuner, de cardioloog en de oefentherapeut. Nou dan komen we bij het derde deel onderzoek waarin we eigenlijk een implementatiestudie hebben uitgevoerd. En tijdens die implementatiestudie wilden we een valrisico beoordeling strategie implementeren in de eerste lijn zorg. Ik zou eerst even toelichten wat die strategie precies inhield. We hebben eerst vision oefentherapeuten in de regio die rondom de huisarts praktijken en wijkverpleging zaten gewoveel voordeelname aan dit project en gevraagd of ze evidence-based training volgen en als ze dit nog niet deden of ze dan de training zicht op evenwicht wilde volgen zodat ze allemaal evidence-based valpreventieve interventies konden aanbieden aan hun kwetsbare ouderen patiënten in dit project. Daarnaast hebben we aan de huisarts praktijken en wijkverpleegkundigen een aantal instrumenten aangeboden.  Dat is in eerste instantie een valrisico beoordeling strategie of valrisico beoordeling instrument om te signaleren welke patiënten, kwetsbare ouderen patiënten, hebben er nu een hoogvalrisico en dat is na aanleiding van onze eerste deelstudie de twee vragen, bent u het afgelopen jaar gevallen en bent u bang om te vallen. Daarnaast hebben de patiënten of de zorgverleners ook een checklist gegeven om de onderliggende oorzaken van het hoogvalrisico te kunnen diagnosticeren en die checklist zag er in eerste instantie zo uit. Wie staan de verschillende risicofactoren ook van het vallen? En dit is later aangevuld met een praatpapier van Marieke Doremalen. Zij is voormalig praktijkondersteunen en zij heeft dit praatpapier zelf ontwikkeld om eigenlijk het gesprek aan te gaan met de patiënt over de mogelijke risicofactoren. Daarnaast hebben we ook een sociale kaat gemaakt waarop alle vision-oeftherapeuten staan in de regio rondom hun praktijken die de evidence-based valpreventieve interventions aanbieden zodat gemakkelijk konden zien waar kunnen we naar doorverwijzen. Tot slot hebben we een vier uur geaccrediteerde training aangeboden aan de zorgverleners en die werd georganiseerd oorspronkelijk vanuit de veiligheid in Tilburg. Om te achterhalen welke belemmeren en bevolgende factoren de zorgverleners ervaren tijdens de implementatie van deze strategie en de levering van valpreventieve zorg heb ik regelmatig contact gehaald met de zorgverleners om te vragen, loop je ergens tegenaan, heb je problemen, kunnen we ergens mee helpen en daar heb ik notities van bijgehouden. Daarnaast hebben we ook online focuschop gedaan, één met huisartsen, POH's en wijkverpleegkundigen en één met vision-oeftherapeuten om die factoren te achterhalen. De huisartsen, praktijkondersteuners en wijkverpleegkundigen gaven aan dat ze valpreventie deel van hun werkvonden betekenisvol belangrijk nuttig en ook dat ze de kennis en vaardigheden hebben om valpreventieve zorg aan te bieden aan de kwetsbare oudere patiënten. Daarnaast gaan we benadrukt tussen eigenlijk ook dat de onderliggende oorzaken erg verschillen per patiënt en dat dus gepersonaliseerde zorg of terwijl zorg op maat nodig is, dat je ook van tevoren dus niet kunt inschatten hoeveel tijd je zult kwijt zijn aan een patiënt, want dat verschilt gewoon enorm. Als belemmerende factoren benoemden ze de complexiteit in het stellen van de diagnose, wat zijn de onderliggende oorzaken van het vallen en het opstellen van een behandelplan, versus het gebrek aan tijd dat ze ervaren. Ook benoemden ze andere prioriteiten, zoals bijvoorbeeld een praktijkovername of praktijkbreuk.  Daarnaast werd ook genoemd de beperkte vergoedingen voor patiënten en ze ervaren ook een gebrek aan motivatie bij hun patiënten. Tot slot benoemden ze vaak ook het onbewustzijn van het belang van valproventie bij hun patiënten als een belemmerende factor. Als bevolgderend benoemden ze het betrekken van de sociale omgeving van de patiënt, dus ze komen ook helpen bij de motivatie van de patiënt. Verder noemen ze ook de kennis van expertise van collega's. Dus als je weet wat expertise van jouw collega's, dat je weet wat ze kunnen en wie je kunt doorverwijzen kan dit ook helpen bij het bieden van valpreventieve zorg. Daarnaast noemen ze ook adekwate samenwerking, dat is zowel de samenwerking binnen het eigen team, maar ook met andere zorgprofessionals. Ook noemden ze voldoende middelen, dus in het zin van tijd en personeel. Vergoedingen voor patiënten voor de inventies en ook benoemden ze als patiënt gemotiveerd zijn, dan is dat ook bevorderend. De visioneauverterrapeuten benadrukten in eerste instantie dat ze de inventie vaak meer als valtraining of behandeling ervaren, in plaats van al zijn preventieve inventie. En dit kwam vaak dus slechte gezondheid van de patiënten, in dit geval waren dat allemaal kwetsbare ouderen patiënten en ze gaven ook aan dat sommige patiënten ook niet voldeden aan de inclusiekriteria voor zo'n training. Soms moesten ze bijvoorbeeld nog kunnen lopen, een aantal minuten zonder loophulpmiddel en daar verdeden heel veel patiënten niet aan. Dit is wel weer afhankelijk van welke training de fysio of oefenterepeuten aanboden, dit verschilde ook in dit onderzoek. De eenboot bijvoorbeeld de cursus vallen volledig tijd aan, waarin patiënten leren vallen en opstaan en de ander is bijvoorbeeld de otage waar je ook nog oefeningen kunt doen op een stoel. Maar algemeen gaven alle terepeuten eigenlijk wel aan dat ze de deelnemers liever eerder zien wanneer ze minder gezondheidsproblematiek hebben. Daarnaast benadrukt de terepeuten ook dat ze geen volle groepen konden krijgen, omdat er gewoon te weinig door verwijzingen waren. Nou ze zouden graag volle groepen willen zien omdat het de kosten van de intervencie omlaag kan halen voor patiënten. Daarnaast zouden groepen ook kunnen zorgen voor sociale interactie, wat indirect ook bij de motivatie van patiënten eventueel kan bevorderen. En in dit project zagen we ook dat heel veel terepeuten geen enkele door verwijzing hadden gekregen.  Als blammerende factor benoenen ze dus ook eigenlijk het niet krijgen van door verwijzingen om überhaupt valpreventieve interventies aan te kunnen bieden. Ze benoenen ook de beperkte vergoedingen voor de interventies voor patiënten en daarnaast benoenen ze transport naar de praktijk toe voor de patiënten. De intensiteit van de interventies, maar dat was ook bij afhankelijk van welke interventies zij aanboden. De comorbiditeiten van de patiënten, dus eigenlijk dus die gezondheidsproblematiek en zij ervaren ook regelmatig gebrek aan motivatie bij hun patiënten. Als bevolgende factor benoenen ze de motivatie van patiënten en ze graven aan dat ze dat vaak konden verbeteren door hun eigen enthousiasme. Dus ze wisten zelf met hun eigen enthousiasme vaak patiënten toch te motiveren om door te blijven gaan met een interventie. Daarnaast benoenen ze ook dat het heel belangrijk is dat patiënten realistische verwachtingen en doelen hebben en dus niet denken dat ze na afloop van de interventie een markt om weer kunnen lopen, maar dat het dus al een doel kan zijn dat je bijvoorbeeld kunt blijven staan tijdens het koken aan het aanrecht. Daarnaast noemen ze ook dat als patiënten helemaal bezig zijn met de interventie en dat het ook echt vooruitgang voelen, dat dit vaak ook het zelfvertrouwen laat toenemen bij de patiënten. Dit heeft ook weer een positief effect op de motivatie van de patiënt. Verder zagen we ook bij de huisarts praktijken dat de praktijk ondersteunen echt het spin in het webpas. Zij voelen eigenlijk alle taken uit rondom de valpreventieve zorg. Zij deen de signalering kijken wat zijn de onderliggende oazaken en de doorverwijs naar interventies in overleg met de huisarts. Daarnaast motiverden zij soms ook collega's om te helpen met het signaleren en dan werd de patiënt doorverwezen naar de POH die het dan verder oppakte. Tot slot zagen we ook een verschil tussen huisarts praktijken die in kwetsbare ouderenprogramma hadden geïnplimenteerd en praktijken die dat niet hadden. Ze praktijken met zo'n programma die brengen al systematisch in beeld welke patiënten zijn kwetsbaar en die zien deze patiënten minstens twee keer per jaar. En voor hun was het dus heel makkelijk, nou wie moeten we gaan signaleren. Ze konden zo een luister uitdraaien en die patiënten moeten bespreken voor valpreventie.  De praktijken die dit programma niet hadden, voor hun was de eerste stap bij wie moeten we überhaupt vragen of we zijn gevallen of valangst hebben, was eigenlijk te groot, want ze hadden niet goed in beeld wie zijn de kwetsbaar en er was gewoon die eerste stap, was eigenlijk te groot en er kwam het moeilijk van de grond. We komen bij de laatste deelstudie, dat is namelijk dat we onderzoeken hebben gedaan om de impact van de valpreventieve bewegeninventies echt aangeboden in de dagelijkse praktijk op de kwetsbare ouderen te inventariseren. En hiervoor hebben we patiënten, kwetsbare ouderen patiënten een jaar lang opgevolgd. Ze hebben test, fysieke testen en vragenlijsten zijn afgenomen voordat de inventie begon, direct naar afloop van de inventie en 12 maanden naar de start van de inventie. En daarnaast hebben de patiënten zelf ook een calender bijgehouden waarop ze per dag aangeven of zowel of niet waren gevallen. De terapeuten gaven aan, de vision oefenterapeuten, dat gaven aan dat circa 60% van de patiënten de inventie volledig had afgerond. En uit het onderzoek bleek dat deze inventies aangeboden in de dagelijkse praktijk ook dat werkelijk een positieve invloed had op de valincidentie. We zagen een significant positief verschil zelfs na een jaar naar de start van de inventie, zodat de valincidentie zelfs na een jaar naar de start lager leek te zijn. Daarna zagen we ook een positief significant effect op de stabiliteit, mobiliteit, balans, spierkracht, valangst, dagelijkse activiteiten, angst en depressie van patiënten. En dit positieve significante effect zagen we eigenlijk alleen direct naar afloop van de inventie. Nou, onze conclusie is eigenlijk dat de implementatie in levering van valpreventie complex is, maar ook belangrijk en nuttig. De eerste twee deel onderzoeken laten eigenlijk zien hoe belangrijk het is om systematisch te beoordelen of vetbare ouder- en hoogvalrisico hebben en om vervolgens ook door te verwijzen adecwate inventies. Tweedig, de derde deel onderzoek laat zien hoe complex valpreventie is. Er zijn een heel scale uit diverse factoren die de implementatie in levering invloeden en enkele factoren die eigenlijk door alle zorgverleners werden genoemd waren goede samenwerking tussen de verschillende zorgverleners, adecwate vergoedingen voor de patiënten voor het volgen van de inventies en het hebben van gemotiveerde patiënten.  Het laatste deel onderzoek laat zien dat het ook echt nuttig is, want de evidence-based valpreventie inventies aangeboden in de dagelijkse praktijk hebben ook echt een positief effect op de valincidentie en andere gezondheidsgerredeteerde uitkomsten van patiënten. Nou, dan nog tot slot enkele aanbevelingen voor de praktijk. Voor de implementatie van valpreventie in een praktijk raden we aan voor de zorgverleners, maar ook voor het management van de zorgverleners, om je ervan bewust te zijn dat valpreventieve zorg complex is en dat het zorg op maat vereist. En verder dat het belangrijk is om te anticiperen op bepaalde belemmeringen. Ik denk bijvoorbeeld is hij op dit moment een praktijkhovername. Krijgen we organisaties, dan is het misschien bezig om dit nog even uit te stellen. Ik denk verder ook in de huisarts praktijken aan het investeren in een praktijkondersteunen die de tijd krijgt om de valpreventieve taken uit te voeren. Tijdens de implementatie is het vooral belangrijk om korte communicatielijnen te hebben tussen de zorgverleners die het hoogvalrisco signaleren en mensen doorverwijzen naar interventions en de vision-oevertherapies zodat volle groepen gecreëerd kunnen worden voor de valpreventieve interventions. En tot slot is het heel belangrijk om toch te proberen de motivatie van patiënten te vergroten. De terepeuten in dit project noemen de enkele factoren die kunnen bijdragen aan het motiveren van patiënten, maar toch zie je ook dat de motivatie erg verschilt per patiënt dus dat het heel goed kijkt is van wat kan deze patiënt wel motiveren. Dan wil ik jullie hartelijk danken voor jullie aandacht. Mocht je nog vragen hebben naar afloop van het symposium kun je mij altijd mailen en dan is de vraag of ze nog vragen zijn in de chat. Een vraag binnengekomen over je hebt gezegd dat er een positieve invloed was dus je noemde aantal belemmerende en bevordende factoren en de vraag die erbij zit was dit statistisch onderbouwd. Heb je je cijfers van? Van de belemmerende volgende factoren cijfers of van de impact van de bewegerinterventies op de patiënt. De positieve invloed, ja. Heb je daar cijfers van? Ja die heb ik niet zo hier paraat, maar van de bewegerinterventies die het waren geen hele grote groepen maar je zag duidelijk dat de valincidentie verminderde en ook van de andere gezondheidsuitkomsten dat daar ook een positief effect was. Ik kan later wel de exacte cijfers nog doorsturen.  Maar je zag duidelijk een afname in de valincidentie gedurende het jaar dat de patiënten deelnamen aan de bewegerinterventie. En was dat ook statistisch significant? Ja, andere vragen? De vragen die er binnengekomen in het chat. Mag ik dan nog een vraag kennen? Sorry, ik heb nog een vraag. Wat hebben jullie gedaan na afloop van de bewegerinterventie? Zijn de mensen doorverwezen naar een ander passend aanbod of iets anders gebeurt? Wat gebeurde er na afloop? Ja, dat is een hele goede vraag. De vision-oeverterrapeuten hebben eigenlijk altijd alternatieven aangeboden om door te gaan. Dat wisselde wel heel erg, merkt wij tussen de terrapeuten. De eenboel, bijvoorbeeld alternatieven aan in de eigen sportschool. Dus senioren, geen bijvoorbeeld fitness binnen de eigen sportschool. Of verwezen door naar wandelclubjes. We hebben ook een lijst meegegeven met activiteiten in de buurt. Die eigenlijk vanuit de gemeente bijvoorbeeld georganiseerd werden. Je zat ook voor het zwemmen, had je ook bepaalde clubjes. Dus daar werd eigenlijk altijd wel naar doorverwezen. Je hoeft ook wel eens dat je met het televisieprogramma, volgens mij is het heel wel aan het in beweging. Of zodat elke ochtend is om dat ook te blijven volgen. Ik heb hier geen nieuwe vragen mee binnenkomen. Mag ik nog een vraag toevoegen? Je gaf aan dat weinig doorverwijzing is vanuit de huisartsen naar de fysio in oefenterepuiten voor valpreventive zorg. Wat kunnen fysioterepuiten en oefenterepuiten nou zelf doen om toch meer patiënten, kliënten te krijgen? Heb je daar nog tips voor? Ja, die vragen hebben we ook gesteld aan de terrapeuten zelf. Want je merkt er wel verschil daarin tussen de verschillende terrapeuten. De een had bijvoorbeeld hele korte lijntjes, die raden aan echt contact te leggen met de huisartsen. Bijvoorbeeld en vooral de praktijkondersteuners. Ga daar ook langs en ook echt bijvoorbeeld terugrapportage te doen. Dus op het moment dat de patiënt is verwezen, je hebt de behandeling gedaan om dan ook terug te koppelen van hoe het is gegaan. Dat waren wel twee hoofdpunten die zij eigenlijk meegaven. Ik weet dat Sommige Gave aan dat ze ook de praktijk niet binnenkonden komen om fysiekennes te maken, dat daar ook problemen waren. Is er nog een nieuwe vraag binnengekomen? De vraag is wat mij opvalt, is dat mij bij oude cliënten er geen info is over de mogelijkheid van valpreventie.  Klopt dat dat daar weinig over bekend is? Wat wij merken is in ieder geval dat inderdaad informatie over valpreventie bij ouderen die informatie niet aankomt of er niet is. Ik heb ook informele gesprekken gehad met ouderen, dus het woord valpreventie kennen ze vaak niet, weten niet wat dat betekent. En ook heel vaak hoor je dan toch terug dat kun je daar iets aan doen, dat dat onbekend is. Dus er is inderdaad wel een gebrek aan kennis over wat valpreventie is en wat je tegenvallen kunt doen. Dankjewel. Ik denk dat dit voor een beetje de vragen zijn. Dankjewel. Dan geef ik weer het woord aan de voorzitter. Dankjewel Wietzke voor de helderen presentatie. Mooie resultaten ook en interessante vragen. Dan gaan we door naar het volgende onderdeel. We hebben nog een plenerenspreker en dat is ook een Wietzke, maar dan een andere achternaam. Wietzke Hoekstra, vanuit veiligheid NL. We hebben veel samengewerkt in dit project met veiligheid NL en we zijn dus ook heel blij dat we een presentatie vandaag hebben over wat veiligheid NL doet op het gebied van valpreventie. Wietzke Hoekstra is daar werkzaam al sinds vijf jaar. Houdt zich bezig met het programma valpreventie vanuit een gezondheidswitenschappelijke achtergrond en vraagt aandacht voor het hoge valrisico en hoe je dat iets aan zou kunnen doen. Haar expertise is vooral hoe kun je witschappelijke kennis vertalen naar de praktijk en zij is ook als externadviseur betrokken geweest bij verschillende valpreventie aanpakken in verschillende zorgnetwerken en vandaag gaat ze ons iets vertellen over de landelijke samenwerking in valpreventie en Wietzke is niet hier aanwezig in deze zaal, maar zij zal ook online presenteren en volgens mij zien we nu al haar presentatie. Dus ik moet even kijken of dit online helemaal goed gaat, want het is best wel ingewikkeld, maar ik geef nu graag het woord aan Wietzke. Ga je gaan? Ja dankjewel, ben ik er te verstaan voor iedereen? Je bent zeker met je presentatie staat nog niet de presentatie modus. Oké, ja er zit een vertraging in denk ik, want bij mij wel. Dus ik begin wel gewoon met praten, dan hoop ik dat het zo goed gaat. Nou dank voor de introductie. Grappig genoeg, twee wietsekes achter elkaar, alleen ik ben met IE en niet met IGREC. Leuk om ook iets te vertellen over de landelijke ontwikkelingen met betrekking tot valpreventie.  Ik werk als consultant voor de programma volpreventie. Bij veiligheid en neel en veiligheid en neel is het kenniscentrum ledselpreventie en kijk mijn presentatie staat inderdaad niet bij mij ook stil. Zien jullie nu er iets of nog steeds niet? Ik vind nog dit is het eerste scherm. Maar wel in een presentatie modus of niet? Nee. Ik ga hem gewoon even opnieuw delen. Net ging het ook goed, dus dan moet het nu ook lukken zou je denken? Ja, we zien nu de tweede die jij in de presentatie modus. Top. Nou dan ga ik door met praten. We zijn met de kenniscentrum ledselpreventie, zij ik net al en we doen zelf onderzoek, we verzamelen data, maar we gebruiken ook data van andere partijen en eigenlijk alle kennis die er is. Op basis daarvan bepalen we ook de strategie om te kijken wat zijn risico groepen waar we ons op in willen zetten en daarvoor ontwikkelen we interventies, maar ook tools of handvatten voor de praktijk en uiteindelijk willen we dat ook implementeren en evalueren om nou op die manier eigenlijk bij te dragen aan het verminderen van ledsel. We doen dat voor verschillende programma's. Nou hier wat thema's die we doen, sportlessure, preventie, kinderveiligheid, gezond gehoord, verkeersveiligheid, productveiligheid en en full preventie. Wietseke heeft natuurlijk al het een en ander verteld en volgens mij zijn jullie allemaal professionals die al best wel veel weten over vol preventie. Dus ik wilde eigenlijk even een kort filmpje laten zien wat eigenlijk in vogelflucht even meeneemt van wat ja wat is eigenlijk de impact van een vol en wat en wat is vol preventie en wil ik eigenlijk in deze presentatie vooral met jullie stilstaan bij de landelijke ontwikkelingen. Ik hoop dat het nu ook doet. Dit is Oma Riet. Een paar maanden geleden viel ze, heupgebroken, naar de spoedeisende hulp. Ze werd op verschillende plekken verzorgt. Nu is ze weer thuis maar kan niet meer zelfboodschappen doen of een wandeling maken. Er wordt wel goed voor haar gezorgd en vallen hoort erbij toch? Nee eigenlijk niet. We doen van alles om gezond te blijven. Vol preventie hoort daar ook bij. De cijfers liegen niet. Elke vijf minuten komt er een 65-plusser op de spoedeisende hulp vanwege een val. Dagelijks overlijden 14 mensen aan een val. Vallen kan een enorme impact op de kwaliteit van leven hebben.  Door een val komen ouderen vaak in een neerwaardse spiraal, angstig en onzeker, minder mobiel, eenzaam of handelijk van zorg niet meer zelfstandig thuis kunnen wonen. Een val heeft ook een grote maatschappelijke impact door de druk op de zorg en de zorgkosten. We worden steeds ouder en blijven langer thuis wonen. Dus het probleem wordt alleen maar groter. Gelukkig is er veel bekend over hoe je vallen kunt voorkomen en is valpreventie altijd kost en effectief. Vallen is dus niet alleen een groot probleem. We kunnen er ook echt wat aan doen. Vanuit dat bewustzijn kunnen we samen aan de slag. Door ouderen met een verhoogd valrisico te identificeren, een valpreventieve beweginginterventie aan te bieden en aanvullende maatregelen te nemen om het valrisico te verlagen. Dat vraagt om lokale samenwerking. En daar heb jij een rollin. Als we dit goed doen voorkomen we heel veel leed terwijl we juist druk bij de zorg weg nemen. Bij veiligheid NL hebben we alle kennis en praktische tools in huis om jou direct op weg te helpen. Zo dragen we samen bij aan het langer, gezond en vitaal thuis wonen van ouderen. Kijk op www.veiligheid.nl slash valpreventie. Nou deze die komt jullie bekend voor die zag ik net terugkomen ook al in de presentatie van Wietse. Dus daar wil ik voor de rest niet op ingaan. Toch nog een klein stukje over hoe groot is nu die problematiek. Als we kijken naar de ernstige letselsen op de spoedeis van de hulp dan zien we echte afgelopen jaren een behoorlijke stijging. En de verwachting is ook dat die stijging gaat toenemen. Nou ook dit plaatsje liet iets met al even zien. Dus die ga ik ook even skippen. Als we kijken naar als we voor uitkijken dan hebben te maken met een aantal maatschappelijke ontwikkelingen die ook een behoorlijke impact zullen hebben op het aantal vol ongevallen. We hebben te maken met een dubbele vergrijzing. Dus we worden steeds ouder met elkaar en het aantal ouderen neemt toe. En als we dan specifiek inzoomen op de 85-plussers, en dat zagen we ook in het figuur wat iets kan even liet zien, dan een groot deel van de 85-plussers die valt komt ook daadwerkelijk terecht op de spoedeis en hulp. En deze groep ouderen gaat de komende tien jaar met 150% stijgen.  Plus de maatschappelijke ontwikkeling ook dat ouderen steeds langer thuis blijven wonen en ook in een meer kwetsbare situatie dus thuis wonen. Waarmee dus ouderen ook een grote risico hebben om te vallen. En als we dan nog even specifiek inzoomen op de zorgkosten, die waren dus in 2020 al 1,1 miljard. En de verwachting is dus op basis van de cijfers dat die al binnen tien jaar gaan verdubbelen en dat komt dus door die grote groei in de groep 85-plussers. Nou gelukkig is er veel bekend over volpreventie en is volpreventie ook posten effectief. Er zijn verschillende interventions beschikbaar en zien we ook wel op steeds meer plekken dat er volpreventie wordt aangeboden. Als we dan kijken naar de politieken en blijdsmatig ontwikkelingen ook, dan is in 2019 in het programma Preventie in het Zorgstel ook verkend wat er nodig is om op grotere schaal volpreventie aan te bieden. Zelfs de kloeten programma manageren bij veiligheid en heel was toen ook voor een periode werk zijn bij vbs en heeft toen ook ja eigenlijk in de knelpunten ook in kaarten gebracht. Nou wie kan dan, die benoemde er net ook al een aantal die heel herkenbaar zijn ook en zijn toen veel stakeholders ook gesproken en nou op basis daarvan is ook een duiding bij het Zorginstituten aangevraagd om volpreventie te duiden. Nog een aantal ontwikkelingen in voorbereiding van de programma's van de landelijke partijen in aanloop naar de verkiezingen zijn ook zorgkeuzes in kaarten gebracht en daarin is ook volpreventie doorgerekend. Vorig jaar is ook vitaal ouder worden als een van de speerpunten benoemd in de landelijke noten gezondheidsbeleid met ook specifiek een ambitie op volpreventie. De dialoognoten ouder worden, de discussienoten zorg voor de toekomst, lang en veilig onderweg nou allemaal beleidstukken waarin volpreventie ook een plek heeft gekregen en het goed op de agenda is gekomen en ook in de media zien we steeds vaker dat het over volpreventie gaat. Marse Levy had vorig jaar een artikel, een column in het parool, de epidemie waarin niemand over hoort en ook vanuit zorgverzekeraars Nederland is er aandacht geweest voor preventie.  Nou ja en als vervolg daarop zijn er ook kamervragen gesteld en is er een amendement aangenomen om dit jaar 1 miljoen extra financiering beschikbaar te maken van voor volpreventie en uiteindelijk in december toen het nieuwe coalitieakkoord is gekomen is volpreventie daar ook specifiek als maatregel opgenomen en betekent dat gemeente de taken ook krijgen om volpreventies programma's aan te bieden. Nou dit is de maatregel uit het regerakkoord. Nou ik denk dat het interessant om daar ook vooral even bij stil te staan. Wat betekent dit nu? Nou het betekent dus dat vanaf 2023 gemeentes de taken krijgen om volpreventie programma's aan te bieden en vorige maand is ook de duiding van het zorginstituent gekomen die geduid heeft wat welke onderdelen van volpreventie verzekerde zorg zijn en de oproep vanuitzien was ook heel nadrukkelijk dat volpreventie echt een samenwerking vraagt tussen het gemeentelijke domein en het zorgverzekeringsdomijn. Nou VWS is nu samen met weidigheid te neel bezig om dat landelijke programmaplan verder vorm te geven. Nou het uitgangspunt van het landelijke plan is dat zijn de werkzame elementen van volpreventie en de roep is ook wel heel erg om de verbinding te maken met vitaal ouder worden met meer de collectieve preventie dus stimuleren dat mensen een gezonde leefstil hebben, dat ze goed gezond eten, dat ze voldoende blijven bewegen en vervolgens dan om de mensen met een verhoogd valrisco op te sporen om dan een valrisco beoordeling uit te voeren en vanuit daar mensen door te verwijzen naar de effectieve interventies waarbij het advies is om in ieder geval een valpreventief beweegprogramma aan te bieden en daarnaast te kijken welke andere effectieve interventies nog nodig zijn. Wat daar heel belangrijk bij is is die planmatige aanpak dat er een lokale koordinaat hoorde is en de communicatie net ook al teruggekomen die is heel belangrijk want we weten ook dat ouderen niet zelf gaan vragen om valpreventie. Nou er zijn heel veel, er valt echt een multidisciplinaire, vraagt echt een multidisciplinaire aanpak en er zijn heel veel professionals die daar een rol in kunnen spelen en we hebben ook een, op onze website, het hele lokaal vitaal is eigenlijk een stappenplan hoe je dat lokaal kunt opzetten en daar staat bijvoorbeeld ook een hele lijst wie daar allemaal een rol in kan spelen.  Wat ik net ook aangaf, er zijn meerdere effectieve interventies beschikbaar, er is ook een keuze heel beschikbaar welke interventie voor wie het beste passend is.  Nou we zien steeds meer aanpakken in het land ook die volgens de werkzame elementen ook valpreventie proberen op te zetten maar we zien ook in de praktijk ja dat het niet allemaal ingericht is volgens de werkzame elementen met name ook de beweging interventies die worden nog al, nog al iets aangepast dat kwam net ook in de presentatie van de andere iets kan ervoren dat mensen het een intensief programma vinden en dat is ook zo maar dat is ook hetgene wat eigenlijk nodig is om die effecten te behalen ja en we zien nu eigenlijk dat het nog nergens structureel ingericht is en dat komt ook door de de financiering vaak is het heel erg kleinschalig en op projectbasis en uit een onderzoek van een aantal jaar geleden is de inschatting dat we nu zo'n anderhalf procent van de ouderen die valpreventieve maatregelen nemen dus daar is nog behoorlijk wat winst te halen en daar ja hopen we ook dat het landelijke programmaplan daar een rol in kan spelen nou bestaan wel echt voor een voor een behoorlijke opgaven waar we ook iedereen bij nodig hebben dus we hebben nu ja vanuit de werkzaam elementen van valpreventie eigenlijk een aantal actielijnen uitgezet en heel veel steekholder gesprekken gevoerd om ook te kijken van wat wat leeft er in de praktijk wat wat heeft de praktijk ook nodig om echt met z'n allen die massa te kunnen maken dus ik wilde even een aantal van die actielijnen met jullie doorgaan en dan neem ik ook meteen even de duiding van het zorginstitut mee wat die daarover aangegeven hebben dus de eerste stap is het opsporen van het verhoogde valrisico nou dat is eigenlijk de de eerste stap om die mensen met een hoog valrisico op te sporen want de maatregel gaat dus echt over die geïndiceerde en selectieve preventie dus de mensen die een verhoogd valrisico hebben daar wordt de valrisico testen voor gebruik die wijkt wel iets af van de test die wietstikke in haar onderzoeken gebruikt heeft want we gaan op basis van valgeschiedenis en op basis van mobiliteitsproblemen die twee vragen worden gesteld en het doel vanuit de maatregel in het regerakkoord is dat we in 2023 465.000 ouderen gaan opsporen of in ieder geval bij 465.000 ouderen die vragen gaan stellen en wat SIN heeft gezegd over over het opsporen van een verhoogd valrisico SIN heeft aangegeven die kan uitgevoerd worden door zowel een zorgprofessionel wat goed kan worden vanuit de ZVW maar deze vraag kan ook heel goed uitgevoerd worden door professionals uit het sociaal domein en dat zien we ook in de praktijk dat het sociaal domein een hele belangrijke vindsplek kan zijn die organiseren vaak ook allerlei activiteiten voor ouderen bijvoorbeeld vanuit wel zijn maar je kunt ook meer denken aan de georganiseerde ouderen in de zin van ouderenbonden en die zouden ook heel goed ouderen kunnen opsporen en kunnen door verwijzen.  Het tweede onderdeel is de valrisico beoordeling. Het gaat er dan om in kaart te brengen wat de persoonlijke valrisico factoren zijn door het afnemen van persoonlijke valrisico beoordeling en vanuit daar dan door te verwijzen. Van die 500.000 die ik net noemde moeten dan 186.000 ouderen zo'n valrisico schatting of een valrisico beoordeling krijgen. De valrisico beoordeling daarvan heeft zin aangegeven dat hij vergoed wordt voor ouderen met een hoog valrisico en dat hij dat het zorgen is die door huisartsen geleverd moet worden en het betekent dat het niet per se door de huisarts gegeven of dat het niet per se door de huisartsen afgenomen moet worden maar dat kan bijvoorbeeld ook door een fisioterepeut of door een ergoterepeut en hoe dat in de praktijker dan uitziet. Dat is nu ook een vraagstuk wat we vanuit de actie lijf financiering verder gaan uitzoeken. Wat is daar dan voor nodig dat ook een fisioterepeut of een ergoterepeut of een praktijkondersteuner of bijvoorbeeld ook een wijkverpleegkundige de valrisico beoordelingen kan uitvoeren. We hierover hebben we ook met veel verschillende steekwolders al gesprekken gevoerd en het idee is dat de valrisico beoordeling wordt uitgevoerd met behulp van de valanalyse. Dat is een screeningstoel die ontwikkeld is en die op dit moment ook door ontwikkeld wordt naar een digitare tool en het idee is dat die tool ook door verschillende professionals ingevuld kan worden zodat ja dat op die manier ook de samenwerking met professionals verbetend kan worden omdat ze dan via zo'n systeem met elkaar kunnen publiceren. En een andere ontwikkeling is dat vanuit de VNVN en de valanalyse is ook gebaseerd op de richtlijnen van valpreventie. Een andere ontwikkeling is ook dat de VNVN bezig is met beslissondersteuning en ook op basis van de richtlijnen valpreventie een beslissondersteuning eigenlijk gemaakt heeft en waarin eigenlijk ook alle valrisico factoren zitten en het idee daarvan is ook dat die gekoppeld gaat worden aan het elektronische patiëntel dossier. Dus dat is het idee is dan als een valrisico beoordeling echt in de thuiszorg plaatsvind door een wijkverpleegkundige dat dan die tool ook daarvoor gebruikt kan worden omdat die nu ook in ontwikkeling is. Nou het andere onderdeel is vanuit de valanalyse worden mensen doorverwezen naar een valpreventief bewegen programma en van die groep die ik net noemde moeten dan 90.000 ouderjaardelijks hier aan deel nemen.  Ook dit onderdeel heeft zin geduid en daarin maakt zin en onderscheid in ouderen die met onderliggende of bijkomende problemen dat die aangewezen zijn op begeleiding door een zorgverlenere op het niveau van fysioterepeut of oefenterepeut en daarvoor in aanmerking komen voor een vergoeding van zorg verzekeraar en ouderen zonder onderliggende aandoeningen die kunnen meedoen aan een programma dat wordt aangeboden vanuit het sociaal domein en daarin wordt onderscheid gemaakt. Een programma wordt onder begeleiding of een zelfstandig beweegprogramma weldeels ook onder begeleiding. Voor deze duiding zijn we nog bezig met zin om een praktijkplatten te maken omdat dit roept best wel veel vragen op want wie heeft onderliggend leiden of bijkomende problemen dus dit is ook een van de vragen die we nu verder aan het uitwerken zijn ook samen met de praktijk en de verschillende beroepsgroepen. Op basis van welke criteria ga je iemand doorverwijzen naar het sociaal domein en op basis en wanneer komt iemand in aanmerking voor vergoeding vanuit de zorgverzekeringswet. Dus daar liggen nog best wel wat vragen maar het is in ieder geval wel heel positief dat er in ieder geval straks financiering beschikbaar komt voor ook het aanbieden van deze interventies. Een andere actielijn is ook nog de monitoring. Het landelijk programma plan wordt natuurlijk ook gemonitord om te kijken hoeveel ouderen dat we bereiken en of er nog weigestuurd moet worden en wat ook een hele belangrijke actielijn is binnen het landelijk programma is de communicatie. We weten dat dat ouderen zich over het algemeen niet aangesproken voelen door doorvalpreventie dat ze hun eigen risico eigenlijk niet goed kunnen inschatten. Net ook al een aantal keer door witsken genoemd dat ouderen vaak niet gemotiveerd zijn. Dus de communicatie is ook een hele heel belangrijke aandachtspunt in het landelijk programma en er zal waarschijnlijk wel iets van een landelijke campagne komen. Daar is ook veel vraag naar uit de praktijk om wat wel bij kan dragen aan de bewustwoording ook. Dat ouderen best wel veel kunnen doen om dat risico te verlagen maar we weten ook dat een campagne natuurlijk niet effectief is. Alleen een campagne dus het is ook heel erg belangrijk om professions te ondersteunen bij hoe motiveren je nu iemand om daar aan deel te nemen. Er is ook al best wel veel kennis over en dat is ook ook onze website te vinden.  We hebben bijvoorbeeld een aantal profielen gemaakt van verschillende ouderen waarin we ook iets zeggen over wat ja wat zijn bijvoorbeeld strategieën die je kunt inzetten om te zorgen dat die gedragsverandering ook gaat plaatsvinden. Dus het speelt eigenlijk op dit moment heel veel en het is ja nu vooral heel erg belangrijk om ja iedereen er goed bij te betrekken en te zorgen dat we ja met z'n allen ons gaan inzetten om deze grote opgave te halen en daarbij wel ja dat we baken voor de kwaliteit en dat we ervoor zorgen dat effectieve interventies worden ingezet en zitten we nu eigenlijk in een soort van stroomversnelling om te kijken of we dit allemaal voor elkaar krijgen en ik weet niet hoe ik in de tijd zit maar ik had nog een kort filmpje dat ik dacht nou het is leuk om nog even af te sluiten met waar we het voordoen. Ik stond er niet eens bij stil dat het me kon gebeuren. Dat was het me gebeuren en dat was een enorme spreeking. Toen ik voor de vierde keer viel, dan dacht ik ja over de zijnen heen stappen en gewoon maar luisteren naar het advies van volproventie en dat advies ook daadwerkelijk volgen. Volproventie is belangrijk om valincidenten te voorkomen. Voor iedere vier minuten komt er wel iemand op de spoeteisende hulp met een valincident en omdat we steeds langer thuis moeten wonen en steeds ouder worden is het juist belangrijk om dat zoveel mogelijk te voorkomen. Voordat ik dit deed, deed mijn zoon één keer in de week samen met zijn vrouw alle boodschappen voor mij. Dat is niet meer nodig dat doe ik nu zelf. Koop zelf, ik doe alles zelf. Ik was ik strijd en dat strijker doe ik dan zitten maar ik doe het wel. Ik weet nu hoe ik zou moeten lopen. Ik probeer dat ook te doen omdat ik merk dat dat inderdaad het risico van me duidelijk vermindert. Mijn angst om te vallen heb ik overwonen en ik durf weer in het park te gaan wandelen en ik vind dat gewoon heel plezierig dat ik me wat vrije voel. Start niet zoals ik met verstandig handelen als je inmiddels vehicle op je hoofd gevallen bent.  Probeer het te voorkomen en denk gezien mijn leeftijd, gezien het feit dat ik voel dat ik minder zeker op de bein sta dan voorheen, aarzel er niet en probeer het gewoon. Ergens geef zo kussen je de zekerheid dat je voorlopig nog niet toe bent aan een verpleeghuis en het is heel fijn om op jezelf te kunnen blijven. Ik heb dan steeds Rusje om weer terug te komen naar mijn presentatie. Nou ja, volgens mij had ik nog één biëa maar dat laat ik dan even. Dit is een filmpje wat we ook vorig jaar hebben gemaakt in het kader van de Landelijke Valpreventie Week die we altijd organiseren waarin we echt proberen het onderwerp op dagender te zetten en professionals te motiveren om hier iets aan te doen en we weten eigenlijk ook vanuit onderzoek dat dat is ook een van de manieren is om ouderen te motiveren als we de ervaring zien van iemand anders. Dus dit filmpje is ook te vinden op onze website en kan bijvoorbeeld ook ingezet worden als je bijvoorbeeld een beeenkomst organiseert met voorlichting en om die op die manier ervaring verhalen te delen. Dus dat was eigenlijk wat ik met jullie wilde delen. Ik stop even mijn presentatie. Dankjewel Wietzke. Hele mooie presentatie. Ik denk ook dat het heel fijn is en ook heel mooi uitkomt dat er nu juist zulke grote ontwikkelingen zijn op het gebied van Valpreventie landelijk en de vergoedingen daarvoor en dat daar nu echt stappen ingezet worden. Ik denk dat dat voor heel veel professionals die hierin werken echt een hele fijne boodschap is en vooral voor de ouderen zelf natuurlijk dat daar nu eindelijk wat beweging in komt. Dus en het komt heel mooi uit ook met resultaten van ons onderzoek. Dus dat is alleen maar mooi. Dank voor je presentatie en ik ga ik vraag even aan Joke of er nog vragen zijn geweest in de chat. Ik heb geen vragen ontvangen in de chat, maar ik heb zelf wel een vraag aan Wietzke. Het zijn echt hele ambitieuse plannen die er allemaal uitgehold zijn. Dat is natuurlijk hartstikke mooi. En op 1 januari 2023 moet gemeenten dus die Valpreventie programma's aanbieden. Hebben jullie enig zicht hoeveel gemeentes daarin zijn? Want het is natuurlijk al hartstikke snel dat ze dat moeten hebben.  En of het genukt? Ja nee, dat gaat nog wel een uitdaging worden. Kijk, we hebben, er is niet een registratiesysteem nu. Dus we weten wel van veel initiatieven, maar wat ook al eerder zei, het is vaak heel erg projectmatig en klein schalig. Ook in bijvoorbeeld dat grotere gemeentes die al wat langer bezig zijn, die halen zeker niet deze aantallen. Dus het is een hele ambitieuse doelstelling. En ja, we hebben in die zin ook nog wel veel vragen met elkaar op te lossen. En na de hele financieringstructuur hoe dat er uitkomt te zien, daar is VBS nu druk mee bezig. Dus ik hoop wel dat we snel na de zomer daar ook gemeentes goed over kunnen informeren. Maar het terechtpunt dat het hele ambitieuse plannen zijn. En ja, ook omdat we weten dat het ja, ook tijd kost om het lokaal voor elkaar uit te krijgen. Ja, vaak zijn er wel allerlei initiatieven, maar een belangrijk punt is natuurlijk die samenwerking en dat met elkaar opzetten. En we weten ook dat dat tijd kost. Dus we zijn nu ja, vooral aan het kijken hoe ja, hoe kunnen we versnellen. Dus als er goede ideeën zijn over hoe kunnen we dit versnellen en wat is daarvoor nodig, dan houd ik me ook zeker aan bevolen. Ik mag ook altijd later op de mail. Maar ja, terecht de vraag. Ik zie volgens mij joken dat ondertussen wel weer een vraag in de chat is verschenen, klopt dat? Klopt. En de vraag is de ergoterepeurt verwijst naar de fissie of naar de huisarts, maar niet naar de medische pedicule voor eventueel generatieve problemen. Wij kunnen op een laag drempelige manier hierin en preventief bijdragen leveren. Hoe kan het dat dit onderdeel niet wordt meegenomen? Dat we wel voor de diabeteszorgpreventie leveren. Ja, nou, voetproblemen is ook een onderdeel van de valanlise. Dus als iemand een valrisico beoordeling ondergaat, dan is voetproblemen ook een van de risicofactoren. Dus vanuit de valanlise pan iemand is wel doorverwezen worden naar de podoterepeut. Ik neem aan dat dit om een podoterepeut gaat. Dat durf ik even niet te zeggen. Medische pedicule, ja.  En andersom kan natuurlijk ook als je medische pedicule of codeoterepeut iemand in je praktijk hebt die je behandelt voor voetproblemen en je observeert eigenlijk dat iemand misschien niet meer helemaal stabiel loopt, dan kun je natuurlijk ook die signaleerende rol vervullen en iemand een uitgebreide valrisico beoordeling zal laten doen. Ik heb nog een volgende vraag. Is dat zo? Komt valpreventie dan misschien in de basisverzekering? Nou ja, wat ik net eigenlijk in de presentatie ook heb toegelegd, dat zijn onderdelen. De valrisico beoordeling is dus een onderdeel wat vergoed wordt vanuit de ZVW. En met betrekking tot een valpreventieve bewege interventie zal een onderdeel vergoed worden vanuit de ZVW en een deel wordt vergoed vanuit het sociaal de mij, vanuit de gemeente. Ja, miss, ik weet niet of te vragen stellen dat bedoelde, maar je hebt natuurlijk altijd het aanvullend pakket, waar nu soms ook al iets in zit voor valpreventie, of dat het nu echt in de basisverzekering komt. Is dat wat de bedoeling is? Ja, dat bedoelde ik inderdaad. Ja, het komt inderdaad voor die elementen die ik net benoemde, komt het in de ZVW dus in de basisverzekering. En maar het de valanalyse zelf, die wordt dus alleen vergoed door een POH of een wijkverpleegkundige, maar als een visiotherapeu dat moet doen, dan heb je dus dat probleem van het aanvullende deel. Nee, niet. Nee, nou als het goed is, maar goed, dit is dus een van de vraagstukken waar we ook, waar VWS ook nog mee bezig is. Hoe het in de duiding van zin staat, is het zoals de huisartsen die plegen, of het is zorg die huisartsen plegen te bieden? Nou, we zijn niet vast op de formulering, maar zoiets duidelijks is het. En wat ik begrepen heb van vanuit de landelijk vereniging van huisartsen en de NHG waar we ook mee gesproken hebben, het betekent niet dat de huisartsen die ook per se zelf moet uitvoeren, dus ook als een visiotherapeut of een ergotherapeut, de vallen die ze uitvoert, dan zou dat niet in kosten gaan van het eigen risico, omdat het wel onder de huisartsenzorg valt.  Maar dit is dus nog wel iets wat, en dat is in principe hoe zin het duit, kan dat nu al, alleen daar moet nog wel iets voor geregeld worden voor hoe je dat dan declareert, want er is nu nog geen declaratiecode voor. Oké, dank je wel. Nog één laatste vraag aan vullend op de eerste vraag over de medisch pedicure. Als we ook weinig aandacht voor slecht horendheid en fysisproblemen en vitaminus. Die komt ook van mij, die komt ook van mij, dezelfde vraag. Dat ging dus ook over inderdaad de pedicure, wat dan niet vergoed wordt. Mensen moeten het zelf betalen geldt natuurlijk ook voor hun bril of voor een hoortoestel, of andere, andere zaken rondom dat model wat je hebt laten zien. Even kijken. Dat taartstukje, dus gezonde voeding, valanalyse en valinterventie en die hele cirkel daaromheen. Ik kan hem even niet beter uitleggen dan zo. Ja, nou de fysis en voeding zit ook in de valanalyse, dus daar wordt wel op geschermd. Maar ja, een bril zit in de basisverzekering, dat zijn soms wel vanuit de aandvullende verzekeringen. Maar op de vraag van de pedicure, zeg maar. Nee, ik volgens mij zit dat alleen in de basisverzekering als er een medische indicatie is, dus met die betes of ja. En de geldt ook voor aangpasgroes, natuurlijk. Ja, oké, dankjewel. Zullen we, want er zijn natuurlijk nog heel veel, denk ik, uitwerkingspro issues die bij dit valpreventie in de verzekering gaan spelen, maar ik denk dat het sowieso al, ja, wat we net zijn, heel stap is dat er nu duidelijk plannen zijn om dit wel onderdeel te maken van de basisverzekering. We willen, nou ja, iets kunnen nog maar als bedanken. Vragen kunnen altijd nog naar de hand gesteld worden via de e-mail. We gaan nu even een korte pauze inlassen. We gaan voor 10 minuten, we gaan even hier de boel reorganiseren en dan kunnen we over 10 minuten, dus om 10 voor 8 gaan we verder met een panel discussie, waarin we met een oefentherapuit, een wijkverplichtkundige, een fysiotherapeut en Wietzke, dan het onderzoek. Verder praten over een aantal ervaringen vanuit hun praktijk met valpreventie en valpreventieve programma's. Dus we zien jullie graag over 10 minuten weer terug. Goed, we zijn er weer. Ik hoop dat iedereen ook weer terug is van een kort pauze.  Ja, nu zijn we ook echt weer in beeld. Welkom terug. Het laatste onderdeel van vandaag is een panel discussie dat ik net aankondigde en we gaan even beginnen eerst met een voorstel rondje. Ik geef mijn microfoon even door aan de eerste aanweziging hier, Ninkus Schoenmakers en met het verzoek om even iets te vertellen over je achtergrond, waar je werkt, hoe lang je ervaring hebt en dan de microfoon door te geven aan beginnen naast jou. Ja, dank je wel. Mijn naam is Ninkus Schoenmakers. Ik ben in 2012 afgestudeerd als oefentherapuit Cezar en heb bijna 10 jaar gewerkt in de praktijk in Gohle, een gezondheidscentrum. En in 2014 ben ik gaan specialiseren in valproventie via de Sint-Maartersklinik en heb ik een lange tijd, 12 verleden tijd programma aangeboden binnen de praktijk. Ja, als het goed is weer te iedereen onderhand wie ik ben, een beetje beekers, onderzoeken, dus ik geef hem meteen door. Hallo, ik ben Brigitte Leenders. Ik ben nu sinds bijna 20 jaar eigenaar van een praktijk, waar wij gespecialiseerd zijn in geriatrie, mezelf geriatrie, fysiotherapeut en verschillende collega's. Zijn ook geriatrie, fysiotherapeut en een geriatrie oefentherapeut hebben we erbij. Heel lang hadden wij ook een ergotherapeut, maar sinds kort werken we samen in een ergotherapie praktijk. En valproventie is vanaf het begin af aan een van de speerpunten van ons geweest. Ik ben Marlies, wijkverpleegkundige hier in Tilburg. Ik ben gerontologiewijkverpleegkundige, dat betekent dat ik voornamelijk met ouderen mag werken. En bij aangesloten ben ik het kwetsbaar ouderenpajak binnen Tilburg vanuit de Thebe. En voor drie huishuister werk ik samen om mensen boven de 75 thuis te gaan mogen bezoeken en te kijken hoe ze thuis niet kunnen gaan vallen. Dank jullie wel. Nou, we gaan denk ik maar meteen door met de eerste vraag voor jullie. Tijdens het project van presentatie van Wietzke, van wat het heeft opgeleverd, valproventie in de eerste lijn zorg geïnplimenteerd, kwam er een aantal belemmerende en bevorderende factoren langs. En een belangrijke factor die implementatie, zowel positief als negatief, kan beïnvloeden is samenwerking, samenwerking tussen professionals. En de vraag aan jullie is, kunnen jullie iets vertellen over jullie ervaringen rond samenwerking in de valproventie? Wie mag ik als eerste het woord geven? Yes, dank je wel voor de microfoon.  Ja, wat ik al zei, ik heb gewerkt in de gezondheidscentrum, dus wij hebben met vollediefste klinus samengewerkt, onder andere met de ergotherapeut, podetherapeut, die het is, de huisartse PWA. En wat onze ervaring was, is wat Wietzke ook al in de presentatie zei, op het moment dat je korte lijn zou, dus binnen het centrum breed, dan ging het samenwerking redelijk gemakkelijk. Je hebt ook elkaar snel te pakken. Je kan zo weer verbindelijk, of we even bellen via de interlijn, dus dat gaat allemaal vrij invoudig. Zodra de samenwerking extern werd, werd het een stuk moeilijker. En vaak zit er een stukje concurrentie onder, moeilijk om echt samen de hand in elkaar te slaan. En dat zorgt dan ook voor weinig motivatie om buiten de deuren gereigde samenwerking om te zoeken. Dankjewel Brigitte, wil jij daar iets vanuit jouw physiotherapie praktijk aan toevoegen? Wij zaten niet in een gezondheidscentrum, maar er wel vlakbij. En wat je merkt, is dat de POH, waarmee je normaal gesproken al veel samenwerkt, dat die lijntjes per definitie kort zijn. De huisarts die je kennen, die bellen je gemakkelijk. Nou, we hadden dus een ergotherapeut, maar werkte ook samen met een ergotherapeut praktijk. Dat gaat goed, maar zodra je na een andere physiotherapeut praktijk gaat, heb je toch een beetje conculegas. Wat logisch is, maar niet altijd handig. En wat je merkt is dat iedereen begon ontzettend enthousiast. En al begevend in de waan van de dag heeft de POH ook gewoon nog weinig tijd voor de doorverwijzingen en voor de screening die zij zelf als heel erg arbeidsintensief hebben ervaren. Doorverwijzen deden ze graag, maar het was heel arbeidsintensief. Wil jij nog iets toevoegen? Even kijken of ik nu te korre bijhoop ben, ik zo goed te visten. Nou, vanuit de wijk is het natuurlijk heel goed samenwerken met alle disciplines. Dat lukte op zich wel, maar we hadden een beetje minder motiveel. Dat was dat de collega's gewoon geen tijd hadden om mij te ondersteunen om het goed op te kunnen pakken. Dus het kwam op mij neer en dat betekent dat ik de huisbezoeken moest doen. Het netwerk moest motiveren, patiënt te motiveren en dat is dat ook nog de mooie lijst zit erbij van Bieske. En dat was intensief, mag ik wel zeggen.  En voornamelijk omdat het woord preventie niet valt bij de klanten, wij praten over klanten, die thuis wonen. En als ik dan zei, ik kan wel er iets aan meedoen om te verzorgen dat u niet valt. Het woord preventie is vaas. Dat was niet het woord wat ik was gebruiken, dat kwam ik heel vleugvaart. En het was hard trekken om het voor elkaar te krijgen met heel het netwerk vanuit de wijkverpleging. Ja, dat mag, want mijn vraag zou zijn, soms is het lastig, soms zijn er wat strubbelingen, dat zei jullie allebei. Heb je ook geprobeerd om, heb je daar oplossingen voor of heb je geprobeerd om dat te verbeteren? Heb je tips voor mensen? Wij hebben toen vanuit de praktijk een open dag georganiseerd om te laten zien van wat is nou valpreventie, waarom heet het valpreventie, gaat het dan inderdaad omvallen en we hebben een dichterbij. Oké, ik heb zo'n mooie mat ontwikkeld om te laten zien hoe gelijk het is om je balans te houden. En dat je dan pas voelt van hoe stevig sta ik op mijn benen. En ja, het moet zeggen, de huisartsen P.O.H. dat waren niet het probleem hoewel ze wel een probleem hadden, maar mensen houden inderdaad en niet zoveel om geconfronteerd worden met het vallen. En als je dan zegt oké, we hebben niet overvallen, maar u wilt wel langer thuis blijven wonen. Zo hebben we ons praktijk genoemd, dus dat vonden we ook altijd erg leuk om het zo te zeggen. Dan wilden ze wel luisteren. Dat zijn hele belangrijke aanwijzingen, denk ik. Hoe kan het in een klein woord zitten? Valpreventie is niet een woord blijkbaar wat erg aanspreekt, in elk geval niet voor de mensen zelf. En misschien dat Wietke daar ook nog iets vanuit het onderzoek nog iets op aan kan vullen. Ja, dus wij zagen eigenlijk ook met informele gesprekken die ik heb gevoerd met ouderen, het woord Valpreventie, dat zegt hun eigenlijk niks. Het hele woord is eigenlijk onbekend. Ook na afloop van het project hebben we nog enkele gesprekken gehad met deelnemers die ook behandeling of een inventie hebben gekregen. Ook het weten wat valt onder de valpreventieve zorg en wat niet, dat vonden ze ook nog steeds heel lastig te onderscheiden.  Ook van een ander project weet ik, ja, de marketing, zeg maar, hoe breng je het? Dat is essentieel. Ook bewegen, oefeningen. In dat project was dat eigenlijk ook al minder, maar breng je het op samen wat leuks doen, zelfstandigheid behouden, kun je dan nog iets met de kleinkinderen doen, bijvoorbeeld, dat we het als wel motiverend ervaren, dat ze toch die oefeningen wilden gaan doen. Ja, oké. Ja, ik sta hierachter omdat ik anders steeds vooraan in het beeld sta. Dat wil ik vermijden. We kunnen nog steeds ook, er kunnen ook nog steeds vragen vanuit de chat gesteld worden. Dus als er online vragen zijn, dan stel ze in de chat en dan haalt Joke ze eruit voor ons en dan kunnen we jullie vragen meenemen hier in de panel discussie. Zolang er geen vragen zijn, dan gaan we even door met een volgende vraag. Had je nog iets op de vorige toe te voegen? Nou, de volgende vraag zou zijn. Het kwam net al heel even aan bod van hoe zit het nu eigenlijk met patiënten of met mensen, gewoon oudere mensen die thuis, zelfstandig wonen. En in de presentaties is het ook al voorbijgekomen. Het lijkt soms, alsof ze niet gemotiveerd zijn. Maar we weten natuurlijk niet waarvoor ze echt niet gemotiveerd zijn. Het gaat ook een beetje over hoe heet zo'n programma. Daar hadden we het net over. Vooral preventie is misschien niet iets waar mensen erg voor gemotiveerd raken. Maar hoe zou je dus oudere mensen kunnen bewegen en kunnen interesseren om wel iets te gaan doen wat hun kan helpen om niet te vallen? Hebben jullie daar ideeën over? Wie van jullie zou er iets over willen zeggen? Welke manier kunnen we oudere motiveren om in beweging te blijven? Wij hebben in de wijk verschillende presentaties, positieve gezondheid noemen we dat, dan doen wij, is iets ik ook een keertje bij aanwezig geweest, heel gezellig met koffie en keek mensen laten bewegen en hoe je je kunt opvangen als je niet goed op een stoel zit, als je niet goed kunt lopen. Dat was zeer dynamisch en dat blijft hangen. En wat wij ook gedaan hebben is, we hebben wandelgroepjes georganiseerd in de wijk. Eén keer per week wordt gewandeld in de wijk en dan komen we ook op stakels tegen.  Dus het lopen met een rollator is geen probleem, want dat heeft heel vaak een taboeknaam, een rollator. Maar als ze dan zien dat ze toch een uurtje mee kunnen wandelen op een heel langzaam tempo met een rollator, met een heleboel rollators, nou dat is fijn. En een rolstoel, die mensen die kunnen over een rolstoel zitten. Na tien minuten haal ik ze uit je rolstoel en dan gaan ze achter de rolstoel. Nou dat is winst voor de toekomst. En wat wij binnen de tabek maak even reclame voor tabek. Bij alle nieuwe zorgvragen die wij binnenkrijgen, hebben wij een lijst over vragen bij je bang om te vallen en bij je alles gevallen. En dan gaat die molen draaien. Dus we hebben het wel al helemaal in ons systeem bij de start van de zorg aan bijbetrokken. Dus dit is de winst van Wietzke. Zijn er nog andere ideeën over de motivatie van patiënten? We hebben net gehoord dat stappen worden gezet richting vergoeding. Is dat iets waar jullie ook ideeën over hebben? Kan dat voor ouderen veel betekenen dat er een reguliere vergoeding komt vanuit de basispakket? Is dat iets waar jullie ervaring mee hebben voor ouderen of dat een rol speelt? Ja, dat denk ik absoluut. Dat vergoeding een rol speelt. Ik heb het heel vaak meegemaakt dat financieën redenen zouden niet mee te doen aan een valproprensietraining. Mensen zijn door hun behandelingen heen of krijgen maar een beperkte vergoeding vanuit de zoveel verzekering bijvoorbeeld of vanuit de gemeente. Dus dat is heel vaak een belemmerende factor. En ik denk dat absoluut zou helpen als daar wat meer ondersteuning in zou komen. Ja, naast de publiciteit, je gaf net al eerst aan dat de mensen ook kan laten ervaren met een balanstest, inderdaad dat mensen zo merken. Het is toch wel harder nodig dan ik had verwacht. Dus bijvoorbeeld kan u nog staan te broek aantrekken of hoe gaat het als u snel moet draaien? Hoe gaat het met trap lopen thuis of in een centrum? En dat mensen dan toch wel bewust worden hoe dat het evenigd is en meer gemotiveerd raken om iets aan balans te gaan trainen.  Doe ik een vraag stellen vanuit de online deelnemers? Hebben jullie om mensen te enthousiasmeren ook aan sociale media gedacht? Het is natuurlijk een ouderen doelgroep maar in deelte van zit het natuurlijk wel op sociale media. Ja, wij hebben wel sociale media, Facebook en Instagram. Nou ben ik zelf te niet heel erg van, dus ik vind dat zelf nog al lastig, maar het werkt wel en dan vooral met voor de kinderen en de klein kinderen die opa of oma daarop wijzen. En de gewone publiciteit, het gewone adverteren, want dat lezen ze wel de zondagskrantjes. En het ouderwetse flyeren bij de huisarts ophangen, bij de fysiotherapeut ophangen, bij het winkelcentrum ophangen. We gaan langs de deur, letterlijk en figuurlijk, ik weet niet of dat bij sociale media hoort, maar ik noem het maar even zo. Maar dat helpt wel. En als we dan ook nog in het krantje komen met een foto van hun, dan zijn ze helemaal blij. Ja, dan kom ik toch weer even terug op jouw vraag, want met flyeren en in een krantje zitten er toch altijd weer een koste plaats aan. Dus dan is de vraag wie gaat dat betalen. En wij betalen dat als praktijk. Als praktijk maak je de reclame en hoop je dat natuurlijk terug te krijgen. En wat de vergoeding betreft, want daar begon de vraag over. Ik denk dat het wel heel goed is om onderscheid te maken, een medisch gerelateerd valrisico of niet medisch gerelateerd valrisico, omdat heel juf niet alles gratis te krijgen. En ik denk dat we daar ook best aan mogen wennen dat als het medisch is dat we met z'n allen de afspraken hebben gemaakt voor elkaar te zorgen. En is het niet medisch, heb je ook een stukje eigen verantwoordelijkheid. Nee, wij hebben echt een goed netwerk bij ons in de buurt. En iedereen doet een steentje daarbij. De een is het daar hoeden, de ander is het daar hoeden. Ik zoek professionals die iets doen. En die krijgen een mooi bos bloemen of een flesje wijn. En dan is het ook goed. Lieve de werk, dat bestaat ook nog. Een andere vraag vanuit de zaal is nog van, het is leuk, maar die financiering moet dan wel eigenlijk iets wat blijvend wordt aangeboden. Want vaak is het zo dat het over projecten gaat, dat gaat een beetje goed. 