Motivatie en persoonlijk herstel als inzet bij veelplegers
BIA-Barista is een onderzoeksproject naar succesvolle reintegratieprojecten voor mensen met terugkeerend crimineel gedrag. Criminaliteit heeft veel impact. Het zorgt voor slachtoffers en maatschappelijke onrust. Hulpverleners, politie en gemeenten zijn daarom druk op zoek naar initiatieven om criminaliteit zoveel mogelijk terug te dringen. 75 procent van de totale criminaliteit wordt veroorzaakt door veel plegers. Dit zijn mensen die regelmatig terugvallen in crimineel gedrag. Vaak spelen er problemen op verschillende leefgebieden zoals trauma, psychische problematiek, met ontbreken van een opleiding, zinvol werk of een veilige woonplek. Hierdoor is het voor veel mensen uit deze groep moeilijk om de fysieuse cirkel van criminaliteit te breken. Bestaande initiatieven lijken vaak nog onverdoende aan te sluiten bij de persoonlijke behoeftes van mensen met terugkeerend crimineel gedrag. Het motiveren van deze groep voor reintegratie wordt hierdoor lastig. Gelukkig zien we in de praktijk ook een opkomst van reintegratieprojecten die er beter inslagen om bij deze moeilijk bereikbaar groep aan te sluiten. Tijdens ons onderzoeksproject hebben we negen succesvolle reintegratieprojecten onderzocht. De uitstraling van deze initiatieven is positief en aantrekkelijk. Alle negen initiatieven combineren werk met leren en persoonlijke ontwikkeling, waarbij de motivatie om te werken aan reintegratie en persoonlijk herstel van mensen lijkt de goeie. Ze sluiten hierbij aan bij de nieuwste wetenschappelijke inzichten uit de literatuur over de rol van motivatie bij reintegratie en kunnen ons veel leren over de praktijktoepassing hiervan. Tijdens het onderzoek hebben we de praktijk zorgvuldig onder de loop genomen. Door het lezen van relevante documenten, observaties, meedoen met werkzaamheden en het voeren van gesprekken met werkbegeleiders en natuurlijk de deelnemers zelf, hebben we zes werkzame ingrediënten gevonden die van waarde zijn voor een succesvol reintegratieproject. De onderzochten leerwerkprojecten hebben geen stoffig imago, maar een eigen tijdse vormgeving en hip karakter. Mensen leren een beroep dat tot de verbeelding spreekt, zoals barista, koffiebrandig, binnenvaartmatroos, meubelmaker of horeca medewerk. In de projecten staan vakmannen om vrouwen en ervaringsdeskundigen aan het roerig die werken vanuit hun mens zijn. Zij fungeren als rolmodel en zijn in staat een authentieke relatie op te bouwen met de deelnemers, ondanks hun soms geharde straathouding. In de projecten werken meerdere mensen met een criminele achtergrond. Samen gaan ze door een collectief ontwikkelingsproces. Deelnemers ondersteunen elkaar waar nodig en krijgen zo het gevoel er weer bij te horen. De focus ligt op wat mensen met een criminele achtergrond in positieve zin kunnen bijdragen aan de samenleving. 