Vrienden van Cobbenhagen Lezing 2022
Daar stelt niemand te vragen wat is een goed leven, wat heeft echtwaarden hier samen op aarde? Hoe leer je navigeren door dit luidruchtige landschap, waarin de sirenen van de uitverkoop een grote verhaal van eeuwen weten te overschreeuwen. De bakers van betekenis verdwenen uit ons terrein. Wat rest is een woestijn waarin de samenhang bezweekt is? Je zoekt naar waarde, maar het is allemaal reclame. En verder kijken ze in de toekomst, zie je dan alleen maar mist die ideale uitzalvagen en waarin je daden verdwalen in een waarboel van signalen? Of kan er iets komen? Gaat er iets dagen? Als we naar onze droomen durven te vragen, maak jij een begin met een ogenblik, zucht, een lach, zie je het ver gezicht, versta je de nieuwe taal, waarin een groot verhaal van onze droomen vereenigt. Stel vragen die te moeilijk zijn voor grote mensen. Zoek naar bijheid met wat waarde heeft. En voel hoe de aarde leeft. Bees vrije in gedachten, maar verbind de krachten van het water, van de bomen, de bronnen van de tijd, de dromen van schoonheid, die smachten naar heelheid. Voel hoe je hart een kompas kan zijn. En verder klopt. Voel hoe je hart een start kan zijn van iets dat niet meer hart wil zijn. Nooit meer stopt. Wat doe jij? Hartelijk dank, Merlijn 12-Hofen. Dank voor jouw bijdrage. En het mooi om poetisch af te sluiten als oud-campusdichter spreekt me dan natuurlijk heel erg aan dat dit ook een plek van poëzie kan zijn. Dank je wel. We gaan nu een klein intermet zo doen. En daarin ga ik u vragen om elkaar bloot te stellen en elkaar hersenen te veranderen. En dat even, ja, het plei door voor traagheid. Ik denk dat kunnen we best twee minuten van het programma aan besteden om die traagheid even een plekje te geven. Dus niet de per se de quick fix van het moet in tien seconden, maar even twee minuten, twee volledige minuten. Even met elkaar van gedachten te wisselen. Misschien is er een inzicht, een vraag, een droom waarvan u zegt als die in ieder geval met één iemand gedeeld wordt, dan is dat het begin van een soort exponential proces. Twee minuutjes even de tijd, daarna gaan we in gesprek met de panelisten die ik dan aan u voorstel, maar voor nu even twee minuten geroesmoes.  En als ik een teken geef, dan gaan we met elkaar weer in gesprek. Zijn we er klaar voor? Oké, succes. Oké. Beste mensen, we gaan verder. Mag ik u vragen het gesprek kortstondig te staken zodat we het gesprek plenaire verder kunnen voeren. En natuurlijk was uw gesprekspartner zo interessant dat die twee minuten veel te kort voelen. Daarom heb ik u eigenlijk al drie minuten gegeven en straks bij de borrel kunt u dit gesprek verder voortzetten. Wij gaan het gesprek ook met elkaar aan, om te kijken, misschien komt er input vanuit de gesprek er terug, maar ik wil eerst de paneleden voorstellen, aan Merlijn hebben we net aan het woord al gezien. Misschien kun je straks nog iets vertellen over de turnclub, dat is nog niet echt aan bod gekomen. Maar voordat we dat doen, stel ik ga ook Marlène Balvert voor. Je bent betrokken, je werkt bij Tilburg University, Operations Research is jouw vakgebied en je bent betrokken bij het Zero Hunger Lab. Misschien is het goed om daar iets over te vertellen, één van de interactieve cessies vandaag ging daar ook over, kun je vertellen wat het is in een notendop? Ja, ik ben dus onderdeel van het Zero Hunger Lab en dat is een onderzoeksgroep hier aan de universiteit. Wat we bij het Zero Hunger Lab doen, is eigenlijk samen te vatten in drie woordjes bites for bites. Wij gebruiken data analyse, data data science, wiskundige technieken, computers, om te helpen de honger in de wereld te reduceren en dat doen we in samenwerking met hulporganisaties. Dus eigenlijk wat we doen is hen helpen om data en wiskunde beter te gebruiken, zodat zij hun werk weer beter kunnen uitvoeren, dat is het in het kort. En is er ook een soort eindatum dat je denkt, dan moet het klaar zijn? Nou ja, jullie kennen misschien wel de Sustainable Development Goals, zijn doelen opgesteld door de VN. Twee keer langsgekomen al? Ja, die hebben dus als eindatum 2030. Dat is ambitieus, ik verwacht niet dat we dan klaar zijn, ik denk dat we nog wat langer gaan bestaan.  Dank, en Merlijn, de Turn Club, dat is niet een gymnastiek vereniging, wat zou je vaker denken? Nee, ik ben op een gegeven moment, ik vertelde natuurlijk al als kunstenaar de wereld ingegaan, maar ik heb eigenlijk ook wel ervaren dat je zelf ook niet telkens dat podium op moet staan. Dus wat er eigenlijk in Cipus gebeurt, die stilte, geldt eigenlijk ook voor misschien dan mijn rol als ik hier, ik bedoel ik ben blij met dit podium vandaag, maar uiteindelijk heb ik ook de idee van we moeten veel meer een soort samenwerking creëren, in plaats van altijd die kunstenaar maar zeggen oké, ga maar performen. En de Turn Club is in die zin een zoektocht naar een club waar eigenlijk, nou in die zin, iedereen mag erbij die deel wil zijn van de Turn, en dat is toch een omslag naar een andere wereld, een nieuwe wereld, en die daar aan wil werken, cross-disciplinaire, dus kunstenaars, maar ook mensen die echt in onderwijs of juist in de zorg in de overheid zitten, proberen samen te brengen, een soort collectief eigenlijk. Zit er een limit aan leden van de Turn Club of is het ongelimiteerd? Nou ja, we proberen natuurlijk ook echt de nabijheid te creëren in de ontmoetingen, de dingen die we organiseren, dus we zijn eigenlijk, het is nu zo rond de 600 mensen zijn betrokken, maar het werkt het mooiste als natuurlijk mensen in kleinere groepen elkaar echt vinden, want je wil elkaar gewoon goed leren kennen. Dus we zijn een beetje aan het worstelen, want aan de ene kant kunnen we wel groeien, maar we willen het ook juist ja, het moet werken. Dus dat vraagt juist weer om dingen klein te houden. Misschien is er een organisatiewetenschapper aan deze universiteit die daarbij kan helpen, dat zou natuurlijk heel mooi zijn. Mocht er iemand zijn, dan weten we jou zeker te vinden. We hebben de mensen die een deels als die hebben begeleid vandaag, een interactieve deelsessie, voordat we begonnen met het plenaire programma, die hebben we gevraagd om een stelling mee te nemen en het leek ons wel leuk ook om willen van de beweging als we dan het publiek eerst vragen om daar een mening over te geven en daarna een penneleden vanuit de kunstenaarsperspectief en een wetenschappelijk perspectief naar die stelling te kijken.  Je hebt de eerste stelling meegenomen Marlene, kun je hem toelichten of is het net als met zomergast moeten we eerst de stelling laten zien en gewoon mensen laten stemmen? Dat zou ik daar ook voor. Oké, dan gaan we de stelling in beeld toveren en dan is daar aan u de vraag, bent u daarmee eens of niet? Stelling 1 luidt, met de kennis en technologie van morgen kunnen we honger de wereld uit helpen. 2030 dus even als richtdatum, bent u daarmee eens, dan mag u even opstaan of je hand opsteken en als u daar niet meer eens vindt blijft u zitten. We hebben net gezien optimisme, braband, dus oké, ik zie voor de mensen thuis ongeveer de helft van de zaal staat op hier en daar ben ik wel even benieuwd zou u daar een korte reactie toelichting op kunnen geven, de microfoon komt nu naar u toe en de rest mag u even gaan zitten. Waarom bent u gaan staan? Ik heb zelf hier economieopleiding gedaan en ik heb de kracht gezien van operations research. Ik zie dat in de dagelijkse praktijk hoe ver we kunnen komen. Ik denk dat het inderdaad nog wel even duurt, maar we zijn een goede weg heen geslagen. Ik ben optimistisch hierover. Oké, dank. Onderbouwd optimisme. Toch de helft van de zaal hebben we ook nog voor ons te winnen kennelijk. Wat zou je tegen die mensen willen zeggen? Ik zou willen zeggen, ik vrees dat u gelijk heeft, want de stelling is natuurlijk vrij scherp en de honger volledig de wereld uit helpt. Ik verwacht dat sommige van u daarom zijn blijven zitten. Maar ik ben het ook met u eens. We kunnen heel ver komen, we kunnen ontzettend veel bereiken, al is het maar door inzichten te creëren, want honger is op dit moment een verdelingsvraagstuk. Het is niet de vraag of het voldoende voetsel in de wereld is, dat is er, maar het is een verdelingsvraagstuk en daar kan technologie bij helpen. Ik zie dat u graag mee wil praten. Iemand wil reageren daarop. Ik ging niet opstaan omdat ik dacht volgens mij kunnen we vandaag de wereld uit helpt. Omdat ik denk dat het inderdaad een verdelingsvraagstuk is.  In Nederland hebben we het vaak bijvoorbeeld over armoede en we hebben ook berekenen dat we ongeveer 3,5 miljard nodig hebben om vandaag in Nederland de armoede en de wereld uit te helpen. Dan zijn er nogal een paar andere vragen te beantwoorden, maar het is vooral een keuze. U haalt bestelling eigenlijk echt in, begrijp ik. Aan de ene kant denk je dat het zo dichtbij is, maar het is ook lekker ver weg. Het is ook een reden om weinig te doen. Toen hem van het donk vandaag opriep tot radicale besluiten dacht ik, nou ja, waarom niet, hè? Dus dan moet het eigenlijk vandaag zijn, zegt u. Oké, wie is het met die meneer Eens? Ja, oké, kijk, dat is een grotere groep al, dus een mooi pleidooi. Wat zegt dit jou als mensen zeggen, we moeten nog ambitieus eigenlijk? Nou, als ik zie kennis en technologie, dan mis ik verlangen en gevoel. En ik geloof dat we al veel eerder de wereld uit hadden... Gisteren zijn we nu belangrijk. Prima, als dat een soort technische kwestie was geweest. Maar blijkbaar zit er iets in ons systeem. Neem alleen maar al de verdeling van eiwitten. Het feit dat we dat allemaal aan vee geven omdat we vlees, wat dan toch als een soort redelijk elite iets wordt gevoeld, met name heel China begint nu vlees te eten omdat ze denken, oh, we gaan erbij horen, we worden welvarender, dus we willen veranderen in meer vlees, want dat heeft toch een zeker status, zeker gevoel, dan horen we erbij. Nou, dat zijn zulke psychologische processen, zulke gevoelige dingen. Dus het is echt een kwestie van mindset, een kwestie van cultuurverandering in feite. En dat is knetterlastig, zeker als dat beperkt tot technologie en kennis. Dus we hebben kunst ook nog nodig hierbij, begrijp ik? Nou, althans kunst is manieren om in ieder geval gevoel daarbij een rol te laten spelen. Dank voor die toevoeging. Kijk even of er nog 1 of 2 reacties zijn op deze stelling die we ook erbij kunnen betrekken. Daar zie ik een oog een blikje. Er wordt een microfoon bij gebracht, kunnen jullie allemaal horen. Ik ben met de stelling trouwens wel eens dat de bevolkingsexplosies, die er nog steeds in de grote delen van de wereldpatiën, die moeten echt teruggedrongen worden.  Ik ben op zich wel optimistisch, want ik denk ook dat in dat soort delen van de wereld een gezonde verstand van een keer zal komen. Maar er zal iets aan gedaan moeten worden aan die bevolkingsexplosies. Zolang mensen het normaal vinden om 10 of 15 kinderen te krijgen, zal het niet goed gaan. Ik weet niet of ik het eens ben met, maar het gaat om de penneleden ook. Marlene, hoe kijkt jij hiernaar als je naar de data kijkt? Het speelt natuurlijk een rol, want als het aantal mensen toeneemt, dan neemt de voetselbehoefte toe. Als het aantal mensen toeneemt, neemt de druk op het milieu toe. En dus de voetselproductie in een aantal delen van de wereld. Dus ik denk dat dit zeker een rol speelt. Ik durf helemaal te beweren dat het een misverstand is. De plekken waar veel bevolking toeneemt zijn vaak de arme plekken waar mensen een voetafdruk hebben die ongelofelijk veel kleiner is dan wat wij hebben in het Westen. Verenigd staat het natuurlijk voorop, maar zeker Nederland, Qatar, etc. Ook die gebruiken zo ongelofelijk veel. En op het moment dat wij ons vlees permitteren, permitteren we dus ook dat er tien anderen ook gevoed hadden kunnen worden met de eiwitten die we via deze weg nemen. Dus in die zin is er plek voor een 10 miljard op aarde, maar niet plek voor 5 miljard westerlingen. Oké. Dan gaan we nu naar de volgende stelling die uit een andere deelsessie is doorgekomen. Omdat we die persoon helaas niet hier live hebben, gaan we wel reflecteren op de stelling. En ook natuurlijk alle vragen om weer positie in te nemen. De stelling is iets langer dus net als de strooptaak gaat dit iets meer van u vergen. Maar we komen er wel uit. Stelling 2 mag ik hem alsjeblieft op het scherm. De overheid moet zorgen dat de kosten en baat van de warmtransitie eerlijk worden verdeeld, zodat niet te veel regionale verschillen in energiekosten voor de burgers bestaan. Ja, dus met name focus op het eerste deel. We moeten eerlijk verdeeld worden. Ja, wie is daar niet mee eens? Eigenlijk is iedereen er mee eens. Ja, precies. Dat noemen we dan een soort walkover in de badland. Maar Lee, zou je iets kunnen bedenken wat er tegenpleidt? Vanuit operationsperspectief? Niet vanuit mijn persoonlijke visie.  Maar ik zou me kunnen voorstellen dat als je het efficiënt wil doen, dat als je de kosten in totaal zo laag mogelijk wil houden voor de energietransitie, dat je dan zou zeggen van nou dan is een eerlijke verdeling die verhoogd misschien die totale kosten. Of je dat wil is natuurlijk, of je het belangrijker vindt dan een eerlijke verdeling, dat is een tweede. De groot vraag is natuurlijk, wat is eerlijk? Als jullie allebei een verschillende voedafdruk hebben, en jij hebt voedafdruk 20, jij 80, wat maakt dan dat het eerlijk is? Is daar vanuit de data, als je vanuit jouw vakgebied kijkt, is er een soort consensus over wat eerlijk is? Is dat procentueel bijvoorbeeld of juist niet? Ik weet niet of je hier naar data moet kijken. Ik denk dat je hier naar heel andere dingen moet gaan kijken, namelijk meer vanuit ethisch oogpunt dan vanuit data-oogpunt. Want vanuit ethisch oogpunt moet je die definitie bepalen, moet je bepalen wat eerlijk is en dan kan je er na, tenminste kunnen we geen data-analys erbij halen, die dat vervolgens gaat formaliseren en hoe kunnen we dat dan meten, maar vanuit je gevoel moet je bepalen wat de definitie van eerlijk is. In de geest van Kolbehagen geantwoord door ethiek erbij te betrekken. Merlijn, ook voor jou, wat zegt dat woord eerlijk voor jou? Hoe zou jij dat interpreteren? Nou, na de grote vraag gaat het puur over burgers en mensen, of gaat het ook over industrieën, etc. Want er is natuurlijk heel veel industrie dat heel veel energie vraagt. En hoe ver wil je uitzoomen? Want als je is een aluminiumfabriek waardevol, nou, voor sommige producten wel. Voor heel veel spullen, zeg maar, afval, blikjes en toestanden, hebben we eigenlijk die aluminium helemaal niet nodig. Toch is dat een enorm energie. Dus voor het weet ga je met grote verhalen aan de slag. En dan denk ik toch ook dat dit logisch in het proces moet je heel erg eerlijk zijn. Maar uiteindelijk, dat proces gaat ergens heen. En heb je die stip op de horizon? Heb je dat grote verhaal? Heb je die droom? Heb je die vraag gesteld? Wat is een goede wereld? Heb je daar aluminium voor nodig? Heb je daar stikstof voor nodig? Doen we dat met kunstmest? En dan krijg je daar beste antwoord op. Dus die vragen wat groter stelt.  Maar heb je daar even wat ruimte voor nodig? Ik heb ook nog één vraag en er vanuit de zaal ook nog vragen hierover. Je hebt ook in je presentatie gezegd dat door een kunstenaar het verlangen te laten creëren, daardoor krijg je mensen in beweging. Nou, ik heb ook wel eens een vakpsychologie gevolgd. En dan blijkt dat als je angst creëert, dat je dan een veel groter incentive hebt om te veranderen qua gedrag. Daar kunnen we weer bij de etique terecht. Maar hoe verhoud je je daar toe als kunst? Als je weet dat verlangen veel minder krachtig is om een verandering te creëren. Nou, het klopt. We zijn natuurlijk terecht heel bezorgd om verlies. We zetten ons ook in om dingen te beschermen die we hebben. Je hebt een ochtend avond misschien gehoord van die leuke experimenten, waarbij mensen bijvoorbeeld dan een mock krijgen en dan op een gegeven moment vragen van wil je die weer teruggeven of wil je die verkopen? En dan zijn mensen binnen een minuut al aan een cadeautje gehecht. Dus er zit iets absurds in ons op een moment dat we dat die goede wereld zo rijk maken, zo levend maken, zo ons dat zo goed voor kunnen stellen, omdat we daar verhalen over vertellen, omdat we ons echt kunnen voorstellen in een rol als voorouder, wordt het misschien een gevoel van verlies. Als je ziet dat dat verloren dreigt te gaan, dat die toekomst, dat we die toekomst niet halen. Daarom is het gaaf. We zetten een man op de maan of we zetten die systemen developers goals neer met een datum. Dan voelen we misschien wel die angst dat we het niet gaan halen. Nou ja, dat is denk ik een heel gezonde, gezonde manier om toch ook die angsten rollen te geven. Dus een soort combinatie, zeg je eigenlijk. Nou ja, precies het goede. En vervolgens inderdaad verlies ervaren als dat goede niet bereikt wordt. Want het is eigenlijk absurd dat we zo veel hechten aan wat we hebben en zo weinig nadenken over wat er zou kunnen zijn. We gaan even kijken vanuit de zaal of er 1 of 2 vragen of opmerkingen zijn. Ik zie hier hand omhoog. Dan binnen 10 seconden heeft u een microfoon en dan kan u vragen of merking stellen. Nou, dan wil ik even een positieve opmerking maken.  Ik heb een bevroger gezegd. Ik heb een website gehad aan de stondespreukop van Benjamin Disraeli. Dat is een Iers politicus uit 1800. Zoveel die zegt het beste wat je kunt doen voor iemand anders is niet zo zeer je rijkdom delen maar een leer is een eigen rijkdom te zien. En dan denk ik van dan haal je de positieve tijd uit mensen. En dat is bij iedereen dus anders. Bij deze ook met deze quote volgens mij gedaan. Dus dank daarvoor. Ik wil vragen aan de panelen om daar even op te reageren. Ken je de quote al maar leef? Nee, ik ken het niet, maar ik denk dat ze je zeker gelijk heeft. Ja, ik ken hem in variaties en het kan ongelooflijk wezenlijk zijn. Zeker mensen die het materiaal heel goed hebben en toch in de knoop zitten van leer zien wat is echt belangrijk. Waar zit de echte rijkdom van je leven? Wat is echt waardevol? En de mensen ervaren dat vaak bij verliezen of bij veranderen. Bij een ongeluk of bij een soms zelfs bijna donelijk ziek zijn geweest. Tegelijkertijd om bijvoorbeeld iemand die juist worsteld in het leven vraagt om help. Om daarvan te zeggen, kijk maar hoe goed je het hebt, dat kan natuurlijk ook een beetje verrang zijn. Dus het voelt even dubbel over de context waarin het zit inderdaad. Maar ik denk vooral als we het tegen onszelf zeggen, is het misschien het allerkrachtigste. Oké, dat is de bedoeling, wordt hier nog toegevoegd. Oké, nog één opmerking over deze stelling. Dan gaan we door en dan kunnen we nog meer vragen ook behandelen. Opmerking of vraag vanaf Rij 3. Ik ben vooral geïnteresseerd wat jullie vinden van het eerste deel van die stelling. En dat is het geloof of de overtuiging dat de overheid de grote verandering in gang zal zetten en dat succesvol tot het einde zal brengen. Ik moet eerlijk zeggen dat ze track record niet zo heel groot is, vooral heel goed is. Dat ze kleine problemen moeite hebben om de op te lossen laten staan groter. Dus waar is het vertrouwen op gebaseerd dat we daarop kunnen rekenen? Moet het niet uit mensen zelf komen, groepen, mensen, de wetenschap. Maar dat dit een vaste belofte zou kunnen zijn. Oké, we gaan die constatering, die opmerking voorleggen. Eerst aan Merlijn en dan aan Merlijn.  Ja, dat is een uitdaging inderdaad, want de overheid loopt in heel veel gevallen achter de samenleving aan. Ik denk een mooi voorbeeld, het rookverbod. Dat is er gekomen na dat het in de samenleving duidelijk werd dat roken niet iets beherenswaardig is. Dat was heel lang wel zo. Maar de overheid heeft het eindelijk afgeschraft en daarmee ook nog heel veel betekent. Want één iemand die wel roekt, overheerst natuurlijk, alle anderen die dat niet doen. Dus dan is het heel fijn als het gewoon verboden is. Maar daar moest eerst heel veel voor gebeuren, de samenleving moest daar klaar voor zijn. Dat kom je weer terug en dan zie ik mezelf weer bij op dat forum tussen die politici staan. Die politici, die toch afhankelijk zijn van die verkiezingen, maakt dat controversiële zaken heel vaak vooruit worden geschoven. Tegelijkertijd een regel of een verbod maakt een wereld van verschil. Dus ik geloof wel heel duik dat we gewoon wel echt moeten streven om dingen gewoon echt in de wet te zetten. Namelijk laten we zorgen voor de aarde bijvoorbeeld. Laten we het stuk maken van de aarde van strafbaarstellen, dat soort zaken. Oké, maar iets makkelijks. Daar hebben we de juristen uit Tilburg vernodigd dan. Marleen, hoe ken jij tegen de rovende overheid aan in dit vraagste? Nou ja, in principe is het natuurlijk de bedoeling dat de overheid uitvoert wat wij met z'n allen ervan vinden. Dus alles moet beginnen bij ons, met z'n allen. Initiatieve moeten uit de samenleving komen, initiatieve moeten daar genomen worden. En vervolgens groot gemaakt worden. Uiteindelijk is het dan helemaal meegeens aan de overheid, omdat de vertalen naar regiogeving, campagne, stadsverdingen. Maar het begint bij ons allemaal zelf. En wij in het land moeten ons organiseren als verdingen gedaan willen krijgen. Ja, hebben we net ook gezien met de binnenwereld- en buitenwereldsluit. Heel mooi aan dat de verandering bij onszelf kan beginnen. En omgekeerd natuurlijk ook. We gaan naar de laatste stelling toe en dan kunnen we een paar vragen nog behandelen. De laatste stelling hebben we heel kort gemaakt. Ik ben benieuwd of daar ook een unaniem besluit of valt. Stelling 3, die verschijnt nu als het goed is in beeld. Diversiteit zorgt voor verandering. Wie is het daarmee eens? Mag ik je vragen om dan op te staan of even je te wuiven? Dat mag ook, ophankelijk van...  Ja, meestal mensen zijn het daarmee eens, zie ik. Ik schat zo'n 3 kwart. Misschien ook interessant om een tegenstander even aan te worden. Laat wie zegt, dit is helemaal niet waar. Dat kan ook. Ja, hier iemand die zegt, dit is niet waar. Diversiteit leidt tot chaos. Ja. Hier wordt altijd discussie gestart zonder microfoon. Even, dat mag straks een meerlijn. Ja, de natuur, het leven, de evolutie is afhankelijk van diversiteit. Dan zie je dat dat inderdaad chaos is, maar wel een schitterende chaos. En dat je juist die chaos is ook zeer nodig wat je dan resilience noemt. Of wendbaarheid. Want in verandering zul je soms onverwachte krachten nodig hebben. Onverwachte partners nodig hebben. Onverwachte specialisten nodig hebben. Dat hebben we denk ik in de pandemie heel erg gemerkt. Hoe zeer we afhankelijk waren, bijna van beroepen die we misschien niet eens meer zagen. Dus tijdens van verandering inderdaad is er chaos. En toch ook wel de kunst om in die chaos dan te zien welke waarde daar in zit. Oké, diversiteit zorgt voor verandering. Daarvan uitgaan we dat dat positief verandering is. Hoe divers is het Zero Hunger Lab? Nou, niet zo divers als wij zouden willen zelf. Paar mannen, vrouwen zitten wel goed. Qua internationaal zouden we veel meer willen dan wat we nu hebben. Maar ik zie wel dat wat we aan internationaal hebben ons wel heel erg helpt. Bijvoorbeeld we hebben een onderzoekster die werkt aan. Een tool die zou het idee is dat je met je telefoon een foto van je kind kan nemen. Misschien niet u maar iemand in een land waar het moeilijker is. En dat die hebt dan kan vertellen of dat kind onder voet is of niet. Een organisatie kan daarmee rond gaan. Die onderzoekster komt zelf uit Koerdistan. En dat geeft haar de mogelijkheid om een andere cultuur te kennen en daarmee te werken. Dus zij werkt op dit moment met een ziekenhuis in Koerdistan om die app verder te ontwikkelen. Dat is voor ons natuurlijk heel zinvol, want als je zo'n app ontwikkelt heb je mensen uit allerlei culturen nodig voordat je dat systeem kan laten werken. Dus ja, diversiteit is zeker nodig als we echt verandering in de hele wereld willen creëren. Goed, dank. En een beetje chaos nemen we dan op de koof toe, denk ik.  Ik denk zelfs dat chaos nodig is voor verandering. Chaos is nodig voor verandering. Dat is eigenlijk stelling 4, maar daar komen we niet aan toe. We hebben wel nog ruimte voor twee korte vragen opmerkingen. Als u nou zegt dat ik net iets interessants gehoord of misschien wel gedeeld. En dat wil ik nog even met de hele gemeente hier delen zodat we dat mee kunnen nemen naar de borrel. Dan is dit de laatste mogelijkheid daarvoor. Ik kijk even rond of er in de zaal iemand is die zegt ik wil nog iets delen. Eénmaal andermaal, dan ga ik naar jullie om te vragen wat jullie nog mee willen geven aan de zaal. We hebben gezien dat het vrijwel allemaal alumnie zijn. Een enkele student en een paar medewerkers. Wat zou je deze groep mee willen geven? Ik vond het beeld heel mooi van de besmettelijkheid van gedrag wat Margiette vertelde. Jouw impact in je directe omgeving is het grootst. Dus hoe je leeft beïnvloed je omgeving. En om dat dus ook moedig te doen. Daarin wel ligt keuzes te maken die misschien niet comfortabel zijn maar die nodig zijn. Ik geloof dat we daar veel kunnen betekenen en uiteindelijk door dingen naar buiten te brengen. Ik denk een soort coming out als idealist. Ik denk als we dat durven dat er dan echt iets gaat veranderen want dan merken we hoe zeer andere ook volledig idealis zitten. In alle verschillen, in alle diversiteit, maar toch volledig idealis. Dank je wel. Marlene, jouw laatste woord nog aan deze groep. Misschien een appel. Ja, wat ik heb gezien is een beetje raar om te zeggen aangezien. Ik nog net kom kijken en niet de verleefde ervaring heb. Maar wat ik wel heb gezien is dat na inviteid soms heel veel kan brengen. Als je naar die polster kijkt en zegt daar wil ik heen, daar gaan we nooit bereiken. Daarmee kom je er ook niet. Ik zie in veel mensen die de inviteid hebben om niet de barrières meteen te zien, maar gewoon aan de slag te gaan. Dat die veel bereiken en dat die juist die verandering kunnen brengen. Dus ik zou zeggen wees af en toe een beetje naïef. We moeten idealistisch zijn en naïef. Dat is een mooie stofwoord. Dank je wel. Dank je wel, Marlene 12 over. Dank je wel ook Marlene Balford.  Nu Wouter Schepen, zoals voorzitter, nog het podium of vragen om in ieder geval even de bloemen natuurlijk te overhandigen aan de sprekers. En ook Anniek Verhoeven namens Tilburg University. Dank je wel. En Wouter, nu je toch op het podium bent, gelijk even het slot wordt. Ik heb een microfoon of wil je daar staan, wat is fijn er? Ik heb nu dus gezien hoe dat allemaal werkt met die hersenen. Maar op dat juist omdat er zoveel alumnie in de zaal zijn, als ik zo zon kijk, zijn ze niet allemaal lid van de vrienden voor kop haren. En u weet niet wat dat lidmaatschap met uw hersenen doet. Dat is buitgrond positief. Dus neem het mij niet kwalijk dat ik hier de kans grijp om u de aantrekkelijkheid van die vrienden nog eventjes onder voet ligt te brengen. En ik zal het korthouden, we gaan zo bollen. Ik vind dat het buitgrond lullig om er hier dan zo te staan een soort van marktkoopman. Maar toch, het is een divers netwerk. Dat is goed hè. En dus dat zijn wij ook divers en generaties. Ze hebben vandaag ook weer gezien dat je is door de ogen van je kind moet kijken of precies wel door je klein kind. Nou ja, dat kan we ons ook al aan de zomer prachtig. Ik moet de andere kant in. En we hebben ook inspirerende bijeenkomsten. Dit is een voorbeeld. Dus we doen dat vaker. En we doen dat ook boegondies. Dus we drinken er ook graag nog zo'n borrel bij. En we eten ook keurig. En zo is het met een lage voetafdruk. En we hebben nog prachtige activiteiten dit jaar. Nou, onze vriend, dat is ook een vriend, Erzijers-Balin. Dus je komt heel interessant met mensen tegen. We werken ook heel nauw samen met het alumnibyro van de universiteiten. Dat doen we heel graag. Daar kunt u gewoon consumeren. Want wat er langs komt. En bij ons mag je mee organiseren. Dus dat is altijd mooi. En we doen nog van alles dit jaar. En daar zal ik het maar bij laten. Want we zijn helemaal nog aan het na-zweven over wat we vandaag allemaal gehoord hebben. Dan ga ik nog heel even kort de gelegenheid schrijven om iedereen te bedanken. Marlijn natuurlijk en de sprekers. Marleen en de andere werkgroepen.  Maar ook vooral ook het alumnibyro van de universiteit. Piet en Aniek en Petra en alle anderen. Natan, Austin bedankt. Allerleden bedankt. U allemaal bedankt voor de komst. En ik hoop dat er nog een borreltje mogen drinken samen hierna. En nog vele andere keren. Dank u wel. Dank u wel. Houten Schepens. Ik heb nog één praktische verzoek-vraag. Er is 8 oktober de alumnie dag op de universiteit. Daar hebben we speciale kaarten voor. En ja, het kan natuurlijk zijn dat u naast een lege stoel zit. En als u denkt, dat wil ik op 8 oktober voorkomen. Denk even na aan uw studietijd. Wie zou u willen uitnodigen en dat kaartje kunt u daar aan richten. Je kunt u hier schrijven. U hoeft hem niet zelf te versturen en een postsegel te gaan koop. Maar u kunt hem gewoon hier bij de balie achterlaten. Zorgen wij namens Tilburg University dat die verstuurd wordt. En dat er mogelijk dus een veel grotere groep naar die alumnie dag komt. Waardoor we eigenlijk een soort steen-in-de-vijver effect hebben. De ambassadeurs hier nemen allemaal iemand mee. En zo wordt het, hoe meer zielen, hoe meer vreugd, het optimisme wat we gaan delen. En die hersenen, en die verandering die we zelf hebben doorgemaakt, die geven we daarmee door. Nou, hoe mooier te eindigen dan dat. Ik geef deze meneer even heel veel kaartjes om niet alles zelf in te vullen, maar even door te geven. Er liggen er nog meer aan de balie en vergeet ze dus niet ook daar af te leveren. Want dan wordt het geregeld. En dan is de garantie dat die ook daar komt. Hoeveel je niet zelf het adres in te vullen, wordt allemaal geregeld. Praktisch komt dat helemaal goed. Ja, mijn afdronking is, we hebben kunstenaars nodig. Zeker niet alleen op de rotonde, maar juist daar buiten. Ik denk ook dat we elkaar moeten mogen blootstellen aan nieuwe inzichten, kennis, dromen om ervoor te zorgen dat binnen en buitenwereld elkaar op een bepaalde manier beïnvloeden zodat we de veranderd conditie op peil houden. En hoe beter om dat gelijk nu te doen bij de borrel van vijf tot zes is die gelegenheid. Het is nu par minuten voor vijf, dus we hebben extra borreltijd. En om zes uur voor de mensen die zich hebben aangemeld, is er een diner. 