Uit het leven van Dik Trom | Cornelis Johannes Kieviet | General | Talking Book | Dutch | 1/2
Hoofdstuk 1 van uit het leven van Diktrom. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen zijn vrij van auteursrechten. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Bart De Leel. Uit het leven van Diktrom door Cornelis Johannes Kivit, Hoofdstuk 1, Dirk wordt geboren en krijgt een naam. Moeder was ziek. Als ze dat vier dagen had zij heven gekoord zijn die haar dwonen het bette houden. Doch, hoe ziek zij ook was, doorklopte haar hard van blijdschap, want deze borgen was haar liefste wens vervuld, de goede god had haar een zoon geschonken. Haar man wist nog niet welk groot geluk hem te buurt was gevallen, want hij werkte op grote afstand van zijn woning, zodat het gewone kreeks laat in de avond was als hij thuis kwam. Nu verwachtte moeder hem even wel vroeger, want ze had hem een bodegezonden om hem het goede nieuws mee te delen. Daar ging de deur open. Zou hij het wezen? Nee, het was een buurvrouw die eens even naar de kleider kwam kijken. De baker lammer me uit de wieg en hield hem de buurvrouw voor. Doch nauwelijks zag deze hem, of zij sloeg van verbazing haar handen in elkaar en riep uit. Wel, wel, wat een drie dubbel dikke jongen is dat. Zo'n dik zak heb ik nog nooit gezien, het is zo ware natuurwondig, wat een bolle wangen. En zie me die benen ineens aan, als de jongen zou moeten blijven doorgroeien kan hij later niet meer door de deur. Ach, ach, wat een jongen. Nu moedertje, van hachtige feliciteegtoch. Ik weet dat je genoegen aan de jongen zult beleven. Hij kan wel voor twee tellen. En wat ziet er je lief uit? Ik vind hem een heel lieve jongen. Maar wat zal hij kunnen eten? Of hij buurvrouw, viel de baker in, daar kun je op rekenen. Hij zal de hollebolle gijs wel nadoen die een koe en een kalf en een doodpaard half op had. Ach, lieve mens, wil je wel geloven dat ik van hem geschrokken ben? Die jongen heeft wangen als olieboller. Ik zou hem nu maar in de wieg leggen, baker, zijn moeder, anders mocht hij nog kou vatten. Hij zelf zijn niets, praten kon hij nog niet en schreeuwen scheen hij niet te willen.  Hij blikte voor zijn leeftijd buitengewoon verstandig in het rond, alsof hij zich aan de vreemde omgeving wilde gewennen. Kreeg toen gedurende lange tijd zijn moeder aan, die hem, te oordelen daar zijn tevreden gelaad, zeer goed scheen te bevallen en richtte zijn blik daarna op de baker. Deze viel blijkbaar minder in zijn smaak, want hij trok een heel vies gezicht. Draaide zijn hoofd met duidelijke tekenen van afkeer om en liet zijn oog op de wieg vallen waarvan het gezicht naar het scheen veel aangename aandeed. De tevreden uitdrukking van straks gedeed weer over zijn gelaad en zijn mond ploiden zich tot een welbehaagelijk glimlachje. De baker trok hem zijn nachtgoed aan, waarvan wel de helft te klein bleek te zijn en legde hem in de wieg waarin hij zich zeer op zijn gemak voelde. Met een ver genoegd gezicht sliep hij in. Een poosje later kwam zijn vader thuis. Deze was Timmermans knecht bij baas Meijer. Dadelijk na het ontvangen van de heugelijke tijding had hij zich op wegbegeven. Vol blijdschap over de geboorte van zijn zoonje, stapte hij de kamer binnen, gaf zijn vrouw een kus en spoede zich toe naar de wieg waarvan de baker het kleed al had opgeslagen. Hoe groot was ook zijn verbazing bij het aanschouwen van zijn welgedaane zoon. Toch uitte hij die niet in een stort vloed van woorden en uitroepen. Hij spalkte zijn ogen wagenwijd open, streelde met zijn ruwenhand de dikke wangen van zijn spruitje, keek de baker enige seconden wezenloos aan en ging zijn boterham eten. Nu man, vind je hem geen bijzonder, lief kind, vroeg zijn vrouw, en wat is uit dik niet waar? Vader had juist, onverstandig genoeg, een grote hap brood genomen, nog voor hij de vorige, even grote hap had doorgeslikt. Zijn mond was daardoor zoveel dat hij met de beste wil van de wereld geen woord kon uitbrengen. Het duurde dus enige tijd, hier hij in staat was, te antwoorden, dik of hij dik is, dat is hij. Noudijks waren die gewichten geworden zijn mondland geleden, of met een nog grotere hap maakte hij zich ook nieuw het spreken onmogelijk. Maar man vervolgde zijn vrouw, hoe zullen we hem nu noemen? Hij moet zeker naar je vader vernoemd worden, heette-ie niet Ari? Hij zal Dirk heeten, dat zal-ie, klonk het uit de volle mond van de heerdeshuizes.  Mijn broer, die naar Amerika gegaan is, heet ook zo, dat doet-ie, en daarom zie-ie, hap. Het laatste stuk brood verdwenen in Sman's mond en maakte in eind aan zijn schitterende redenvoering. Toen hij weer spreken kon, draaide hij zich om, boog zich nog eenmaal over het wichtje, ging bedaard voor het bed van zijn vrouwstaan en zei, wat zullen we eraan doen, Griet? Het is een bijzonder kind, dat is-ie. Daarna stapte hij, bedenkelijk zijn hoofdschuddende, naar de burgemeester, om het bijzondere kind te doen inschrijven, onder de naam van Dirk. En daar hij zelf, Jan Trom, genoemd werd, zou zijn zoon later luisteren naar de naam van Dirk Trom. Het einde van hoofdstuk één. Hofdstuk twee van uit het leven van Dirk Trom. Deze Librivox-opname is vrij van auteursrechten. Opdame door Bart de Leeuw. Uit het leven van Dirk Trom door Cornelis Johannes Givis. Hofdstuk twee, Dirk en de Baker worden kwade vrienden. Dirk Trom was geen gewone jongen. Dat toonde hij duidelijk. Schreeuwen, wat andere kinderen blijkbaar voor een aangename tijdkorting houden, en waarin velen van hen het soms buiten gewoon verbrengen, vond hij volstrekt niet aardig. Ja, hij scheen het zelfs beneden zijn waardigheid te vinden. Hij deed het dan ook nooit. Zelfs niet toen de Baker hem per ongeluk tamelijk diep met een speld prikte. Hij gaf geen kik, maar keek haar alleen, met een zo verwijtende blik aan, dat zij niet wist hoe zij het met hem had. Over het geheel scheen hij met deze goede vrouw weinig op te hebben, en dat verdienen ze toch niet aan hem, want zij verzorgede hem zo goed als in haar vermogen was. Ook zijn zieke moeder verpleegde zij met grote hartelijkheid. Doch Dirk waardeerde dat niet, in tegendeel, hij was nors en stug tegen haar. Hij wilde uit haar hand zelfs geen voedsel aannemen, hoe vriendelijk zijn hem ook toelachten. Liever was hij in de armen van zijn moeder. Niet dat hij het dan uitkrijgde van plezier, oh nee, hij was blijkbaar heel koom van natuur en ver van luidruchtig. Maar als hij bij zijn moeder lag, lag er een waas van tevredenheid over zijn dikke wangen, en keek hij haar vriendelijk in de liefdevolle ogen, terwijl hij met zijn vingertjes op zijn buik trommelde, alsof hij piano speelde. Toen hij tien dagen was, kwam het tussen hem en de baker tot een bepaalde vredenbruk.  De vrouw van meijer, de timmerman, die vrouw Trom tijdens haar ziekte had bezocht, stuurde een lekker soepje met de boodschap, dat ze spoeder nog in zou komen kijken hoe moeder en kind het maakten. De baker zette de soep op een vuurtje om die warm te houden. Plaatste het comfortje voor zich op tafel, en nam de kleine Dirk op haar schoot om hem te verkleden. Dirk's moeder, die zeer zwak was, lag in een geruste slaap. Af en toe roerde de baker eens in de soep, op dat deze niet zou aanbranden, en nam telkens een paar lepers vol om te proeven hoe warm ze was. Ze had er geen erg in, dat deze handelwijzer de jonge heer volstrekt niet scheen te bevallen, maar spoeder zou zij het tot haar grote schrik ondervinden. Doe ze Dirk gekleed had en gereed was hem in de wieg te leggen, kwam het haar voor dat de soep aanbranden. Daader kwam zij de schootel in de hand en schoof het comfortje op zij. Nu nam zij de lepel in de andere hand en wilde zich overtuigen of zij zich ook vergist had. Juist brachten de lepel naar de mond, en merkten ze dat zij in de haast ook een balletje gehakt had opgeschept, toen Dirk plotseling de beide benen met soakingkracht omhoog schopte, dat de inhoud haar schone jurk in een ommer zien in een soep jurk veranderde. De goede vrouw schrok daar zo hevig van, dat het lekkere balletje gehakt haar in het verkeerde keelschat schoot, waardoor zij een hoestbuik kreeg, die haar het angst zweet deed uitbreken. Dirk Trom keek haar triomfantelijk aan. Van dat ogenblik af vreesde de baker hem. Kortenaar begon moeder langzamerhand sterker te worden, en toen zij haar krachten teruggekregen had, vertrok de baker. Bij die gelegenheid liet Dirk voor het eerst zijn geluid horen. Hij nam afscheid van haar met een lang gerekte A. Het einde van hoofdstuk 2. Hofstuk 3 van uit het leven van Dirk Trom. Deze LibriVox opdame is vrij van oudteursrechten. Opname door Bart De Leel. Uit het leven van Dirk Trom, door Cornelijs Johannes Kiewiet, Hofstuk 3, Dirk begint te kruipen en kattenkwa te doen. Een fatsoenlijke jongen zorgde voor op één jaar geleefdheid te kunnen lopen. Ook in dit opzicht was Dirk geen gewoon kind.  Toen hij elf maanden oud was, lag hij nog even bedaard en stil in de wier, als toen hij elf dagen was. Schreeuwen deed hij nooit, zoals ik reeds verteld her. Als iets niet naar zijn zin was, gaf hij alleen door zijn voorhoofdtefronsen duidelijk zijn misloegen te kennen. Gaf men hem daarin tegen reden tot de vredenheid, dan was dat de merken aan een zacht gesnog, ongeveer gelijk aan het spinnen van een poes. En was hij bijzonder in zijn nopjes, dan legde hij zijn handen op zijn buik en begon zich zo lang heen en weer te schommelen, tot de wier tenslotte ook in beweging kwam. Zo kon hij zich urenlang vermaken en misschien zou dit de enige lichaamsbeweging gebleven zijn die hij nam, indien de kat niet tussen beide gekomen was. Dit beest was bijzonder groot en voelde zich zo zeer tot de rustige wierbewoner aangetrokken, dat ze hem soms urenlang gezelschap hield. Toen drik zich weer op zo'n zonnelinger manier aan het wieren was, zodat zijn dik rondliggaampje van de ene naar de andere zijde rolde, sprong plotseling de kat op de wier juist toen deze op het punt van omvallen stond. Wat nu gebeurde, is licht te begrijpen. Het gewicht van de kat was juist voldoende om de wier te doen cancelen en Dirk Blofte op de grond rolde als een knikker ineind vocht en bleef toen onder de tafel liggen, omdat hij door een stoof in zijn vaart werd gestaard. Gedurende de eerste ogenblikken was hij zeer verbaasd over dit voorval, toch toen hij de kat in het oog kreeg die de vergeefs alle pogingen in het werk stelde om onder het beddengoed vandaan te kruipen, dat haar bedolven had, begon hij er het vermakenlijke van in te zien en lachte er hartelijk om. Zijn moeder was in de tuin en had er dus niets van gemerkt. Toen hij genoeg gelachen had begreep hij dat de armen kat toch verlost moest worden, want hij doeg het best een zeer goed hart toe. Hij keerde zich dus om zodat hij op zijn buik kwam te liggen, begon met armen en beden tegelijk te werken en, ja wel, daar kroop hij vooruit. Die beweging vond hij alleraardigst, zo aardig dat hij de kat stillet is liet toppen en die doodbedaagde door de kamer bleef rondkruipen.  Toen zijn moeder enige minuten later binnenkwam, stond ze verbaasd te kijken. Ze verloste de kat die bijna buiten adem was van inspanning, zette de wieg overreind en legde met het beddengoed ook de kleine kamergymnast er weer in. Vader moest het bij zijn thuiskomst dadelijk van haar horen. Zij vertelde hem het voorval in geuren en kleuren. Trom hoorde haar hoogst ernstig aan en toen het verhaal ten einde was, keek hij enige tijd pijnzend voor zich. Haalde zijn zakdoek voor de dag, stak hem dadelijk weer in zijn zak en zei, het is een bijzonder kind grid, dat is hij. Van die dag af kon moeder de kleine dirk niet meer in de wieg houden. Zo gauw het liggen hem verveelde, lieten zich bedaard door de grondzakken en kroop ver genoegd rond. Dan wist hij zich met allerlei kleinigheden uitsteken te vermaken. Hij schoof nu eens de stoof van zijn moeder tamelijk ontsacht over de vloer zodat het er veel van had of er as in de kamer gezeid was, dan weerdronk hij de melk uit het katten schooteltje op ofwel hij ging heel bedaard in de broodkast liggen om zijn middagdutje te doen. Toen hij dat voor de eerste mel deed, zorgt zijn moeder te vergeefs de hele kamer rond, liep hij nou angst zelf de tuin in om te zien of hij daar ook was en zag hem eindelijk doodkoum uit de kast de voorschijn kruipen. Als hij later weer in zoek was, kon ze er staat opmaken dat hij onder de laatste kastplan klacht. Eén zat moeder enige buurvrouwen op de tegenodert. Dirk kreeg zijn witte jurikaan die alleen op zondag zijn schoonheid mocht verhogen. Zijn dikke benen werden in hagelwitte kausjes en zijn voeten in glimmende schoentjes gestoken. Toen hij op zijn moest was uitgedost, legde moeder hem in de wieg en spoede zich naar de andere kamer om zich ook wat op te knappen. Nog was ze niet geheel gereed toen zij reedst de buurvrouwen hoorde binnenkomen zodat ze in aller eil de laatste hand aan haar toilet legde en zich naar binnen begaf waar zij met luidgelag ontvangen werd. Verbeeld je haar schrik. In plaats van ordentelijk in de wieg te blijven was de onderdeurte over de vloer naar de steenkolenbak gekropen.  Zijn eerste week was geweest er zijn beide handen in te begraven en toen daar het nieuwtje af was had hij zich eens terdege met het zwarte goedje ingesmeerd en aan zijn mond mee volgepropst. Hij zag zo zwart als roed en hij niet alleen, maar ook zijn jurk, zijn kouzen, ja, zelfs de vloer. De buurvrouwtjes lachten dan smakelijk om, maar moeder vond het niet aardig. Toen dirk hij echter met de meeste gulheid ook een paar handjes met steenkolen aanbood en daarbij zijn zwarte gezicht tot het vriendelijk lachje plooiden, poesten ook zij het uit en noemde hem toch haar lieveling. De katte zijn moeder had hij het meest van alles lief. En wie van die twee hij echter de voorke gaf wist hij geloof ik lange tijd zelf niet totdat het pleit de laatste in het voordeel van de kat beslist werd. Het best kreeg namelijk drie jongen, over welke gebeurte er is ons jong mens zo verrukt was dat hij de poes de gehele dag gezelschap hield. Moeder was volstrekt niet van plan al die beesten de kosten geven en wilde er twee van verdrinken, maar ze vond dat zo'n akelig werk dat ze alleen bij de gedachte eraanreeds kippenvel kreeg. Ze besloten dus die operatie tot de volgende dag uit te stellen. Toen was ze echter niet meer nodig. Ze ging smorgens een paar boodschappen doen en vond terugkomende de kat in een zeer zenuwachtige toestand. Dirk zat doodbedaard en met een hoogst ernstige gezicht bij de doofpot terwijl de poes onrustig heen en weer liep en voortdurend en klagend gemouddeed horen. Toe poes, ga naar je mandje, anders worden je kindertjes koud, zei vrouw Trom. Maar jawel, de kat bleef onrustig rondlopen. Snuffelde in alle hoeken en gaten en sprong ten slotte tegen de doofpot op. Nu ging moeder een licht op. Haastig liep ze naar de pot, tillde het diksel eraf en... Ach, armen, daar vond ze de beestjes bovenop de dovenkolen. Alle drie dood. Dirk had ze erin gestopt, zeker in de mening dat ze daar beter naar hun zin zouden hebben en hij kijk heel treurig toen hij merkde dat ze zich niet meer verroerden. Op een andere keer was vader bezig zich te kleden voor een treurige plechtigheid. Er was in de buurt iemand gestorven en Trom was op de begravenis genodigd.  Hij trok zijn beste klieren aan en legde zijn hoge hoed op een stoel terwijl zijn vrouw hem zijn zijden das op de hals knoopte. De hoge hoed trok wel draad Dirk's aandacht. Hij kroop erheen, richtte zich aan de stoel overeind, bemachtigde zijn prooi en rolde er heel genoeglijk mee over de vloer om er ten slotte doodbedaard op te gaan zitten. Vrouw, waar is mijn hoed? Waar is-ie? Vroeg Trom. Je hebt hem zelf ergens neergelegd Jan. Ja, op deze stoel en nu zie ik hem niet grid, dat doe ik. Oh, oh, kijk zo'n onderg nu toch eens. Kijk eens Jan, hij zit er zo maar bovenop. Ogenblikkelijk bevrijden de moeder de hoed uit zijn gedrukted toestand, maar helaas hij was in elkaar gevouwen als een harmonica. Dirk's moeder was radeloos. Vade echter stakken zijn vuist in, duwden hem weer in de hoogte en zetten hem op terwijl hij zei, wat zal ik er aan doen? Het is een bijzonder kind, dat is-ie. Toen ging hij naar de begravenis. Het einde van halfstuk 3. Halfstuk 4 van uit het leven van Dirk Trom. Deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. Uit het leven van Dirk Trom door kordelis Johannes Kivit, halfstuk 4, Dirk wordt in een dubbele zin dik en gaat op de ingeslagen weg volgt. Dirk was ongeveer anderhalf jaar oud toen hij begon te lopen en te praten. Het laatste deed hij zeer weinig, hoewel geen enkele letter, behalve de erg, hem veel moeite opleverde. Sommige waren van mening, dat hij geen gedachten had en daarom gewoonlijk zweeg. Maar die hem goed kenden, wisten wel beter. Hij had eenvoudig een hekel aan praten. Een ander geheim schuilde er niet achter. Sprak hij dus weinig, lopen deed hij zoveel te meer en als poeder, nadat hij de kunst machtig geworden was, begaf hij zich in alle weer en wind naar buiten. Zeer tot ongerief van zijn moeder die al doorvreesde dat hij in het water zou lopen. Spoedig trok hij door zijn eigenaardigheden de aandacht van zijn medeburgers. Ten eerste door zijn buiten gewone dikte en ten tweede door het zeldzaamsteel benen dat hij erop na hields. Zijn lichermpje was voor zijn onderdanen wel wat al te zwaar geweest, zodat zij geheel uit hun vatsoen geraakt waren en langzamerhand de vorm van een o hadden aangenomen.  Dirk was in het gelukkige bezit geraakt van wat men wel eens een paar varkensvarktjes noemt. Nu, een flink birritje kon ook wel tussen zijn beentjes door zonder dat hij zijn voeten van elkaar behoefte te zetten. De meeste mensen maakten wel in zijn praatje met hem, of liever, zij trachten dat te doen, want omdat hij nooit antwoord gaf, bleef het gewoonlijk bij een alleen spraak. Slechts als men hem vroeg hoe hij heten gaf hij antwoord, doch, de erg sloeg hij dan maar over omdat hij die wat moeilijk uit te spreken vond. Zijn antwoord luidde dus altijd dik, waarvan het gevolg was dat hij nooit meer anders genoemd werd. Die naam werd zo algemeen dat hij eindelijk zelf geloofde zo te heten en terslotte noemde zelf zijn ouders hem zo. Hij was nu dik geworden in een dubbele betekenis. Het was de 8e februari, diks tweede verjaardag. Het had de gehele morgen verbazend hard geregend, zo hard dat de Groten al het water niet bergen konden en overliepen. Dik mocht van zijn moeder niet naar buiten wat hij erg vervelend vond, vooral nu er zoveel water viel. Toch wist hij nog eventjes te ontsnappen van welk ogenblik hij gebruik maakte om met een zeer tevreden en ver genoegd gezicht juist op de plaats te gaan staan uit overstroming het Heverstrass. Moeder haalde hem echter gauw weer binnen waar hij verdrietig voor het raam ging zitten. Smiddags hield de regen gelukkig op en nu was dik niet meer in huis te houden. De tuin en het erf waren geheel in een modderpoolheerschapen, maar dat was juist naar zijn zin. Hij plompte met zijn klompjes door de plassen heen zodat de modder hem om de oren spatten. Maakte met een stokje kanalen en meertjes en liet die voor water lopen rolde driemaal midden in een plas en vermaakte zich onder al die bedrijven kostelijk. Daar zag hij iemand het erf opstappen en die iemand herkende hij dadelijk als de baker. Deze goede vrouw had de gewoonte al de verjaardagen te onthouden en zij gebakerd had en aan hun ouders op die dag het bezoek te brengen. Zij wist wel dat die zich daardoor gestreeld voelden en haar dankbaarheid gewoonlijk op een liekkeurtje en een koekje trakteerden. 