Eline Vere | Louis Couperus | Literary Fiction | Audio Book | Dutch | 6/10
Het is of de wereld vergaat, er zullen zeker wel bomen in het bos omwaaien, denkt u niet. Ik ben er bang van geworden met greten, he, ik ben blij dat u maar thuis is. Betsy antwoorde niet en begaf zich naar boven. Zij zou nu met Eline spreken, maar de wind die buitig hier, dus geen ook een weinig haar gramschap te verstuiven, en zij wist niet goed meer wat zij zeggen wilde, nu zij vreesde dat er ergens een raam open stond, of dat de schoorstenen van het dak zouden waaien. Gerard, Mina, riep zij van het bovenportaal, zij antwoordde beide. Weet je zeker dat alles goed dicht is? Oh ja, mevrouw, ga toch eens kijken op zolder bijvoorbeeld. Mina betuigde dat zij zeker was van de zolder, zij hadden zelf de ramen gesloten die middag. Ga toch eens kijken, je kan nooit weten. De meid en de knecht liepen het huis door, alle kanten onderzoekend. Door hun uitdrukte vergat Betsy haar angst en begon een weinig tot zichzelf te komen. Zij ging dus naar Eline. Eline moest niet denken dat Betsy zich alles zou laten welgevallen. Betsy trat Elines boedwaar binnen. Het gas was er aangestoken, de wind jammerde tegen de trillende ruiten aan, en de gordijnen siddelde voor de vensters. Eline deed juist haar grote mantel af. Wat wil je, vroeg ze trots, ik wou graag alleen zijn. Mag ik je doen opmerken dat je in mijn huis bent, en dat als ik hier binnen wil komen ik het doe, ik kom je spreken. Maak het dan kort, want ik zeg je nog eens, ik wil alleen zijn. Ik wil, ik wil, wat denk jij te willen, wat heb je te willen? Je bent hier bij mij, en je hebt niets te willen. Wat verbeeldt u je he? Krijst de Betsy, zich danst opwindende tot een brisende drift. Denk je soms dat je een prinses bent, die je kan doen en laten wat ze verkist? En denk je soms dat ik me door jou de les laat lezen aan het diner bij Vreemde? Denk je dat? Denk je dat ik niet weet wat ik zeggen mag en niet, en dat ik niet vrij ben hoeveel te amuseren zoals ik wil? Je raad heb ik niet nodig.  En ik verzeker je dat voortaan, telkens als je je zo laag overvindt zijn uitlaat, als je iedere dag doet, als je jezelf nu niet geschamptijd bij hoeveel te doen, ik je je mond zal doen houden, dat verzeker ik je. Zo, verzeker jij me dat. Ik heb je verzekering anders niet nodig. Ik ben niet van plan met de stoor en jouw idiotengevoeligheid voor Vincent. Nu Vincent het huis uit is, heb je verdraaid nog last door dat eitere. Heeft hij je soms die netta menier geleerd om iemand onder Vreemde zo te interromperen als jij me hebt durven doen. Ik begrijp niet hoe het je in je hersens komt om het te durven, hoe je het durft. Ze zullen gedacht hebben dat je stapel gek was. Als je dat bent, dan is dat je enige excuse. Mij, mij noem je volger, he? En wat ben je jezelf? Jij, die alle vormen vergeet en mij bij Vreemde? Ja, dat weet ik nu al. Je hebt durven interromperen, wil je zeggen. Zeg toch niet altijd hetzelfde? Maar je zal zien dat ik nog meer durf dan dat als je Vincent weer aanvalt. Je vindt hem vals, maar ik vind jou vals. Jou, die hem zelf vraagt hier te komen, die hem daarna het huis uitjaagt door om een nietigheid tegen hem te schelden als een viswijf. Jou, jou vind ik vals. Hou je gedistingerde benamingen bevoer je alsjeblieft? Hou jij dat lama gescheld op Vincent dan ook voor je alsjeblieft? Geelde Eline, zietende van hartstocht. Ik verkies het niet meer hoor je, ik verkies het niet meer aan te horen. Ik heb het al lang genoeg in je verdraag om te vreden te bewaren, en nu verdraag ik het niet langer. Versta je? Zo, verdraag je dat niet langer. Heb je om die lieve Vincent misschien Otto ook niet langer verdragen? Zweigen over hem, schreeuwde Eline radeloos. Ben je misschien gescharmeerd van dat reptiel, en heb je misschien daarom Otto behandeld alsof hij een kwajongen was waar je een amouretje mee had? Je verkies niet langer mij gescheld op Vincent te verdragen, maar ik verkies dan ook niet langer door je gecompromoteerd te worden. Het zou verachtig mooi zijn. Eerst ben je zo zot je engagement af te maken, lauw er uit een grill, zonder de minste aanleiding zeg ik je, zodat iedereen je over de tong haalt.  Dan stel je je hier in mijn huis met Vincent aan als of je verliefd op hem was, en op het laatste of je hem nog in pertinenties doet te dienen onder vreemde. Dat verdraag ik dan niet langer begrijp je. Als je die onbeschoftheden geleerd hebt in je idioten filosofische gesprekken met Vincent... Eline was zich niet meer meester. Haare zenuwen waren als kooorde, gespannen en trilde onder Betsy's beledigingen als onder ruwenhanden. En Betsy's toespelingen op Otto, op haar sympathie voor Vincent die zij geheel eenalmeen de verborgen te hebben, maakte haar razend van machteloze woorden. Zij geeft Betsy's polsen in de nerveus, gegeep haar vingeren en zistende tussen haar tanden kreeg zij met een schelle stem. En nu stil, hou je man, zeg ik je, praat niet meer over Otto, praat niet meer over Vincent, want ik begrijp een ongeluk aan je. Je agaceert me, je agaceert me, ik word dol zoals je me agaceert, pas op. Betsy rukte zich, ik krenk los. Eline, word je krankzinnig, riep zij, maar Eline liet haar niet uitspreken. Zij bleef vlak voor Betsy staan en na haar zitterende handen balden zich. Ik zeg je, je agaceert me, je agaceert me met dat geroep over je huis. Mijn huis, mijn huis, ik weet wel dat ik in je huis ben, maar ik heb het niet gevraagd bij je te komen en ik wil niet herinnerd worden dat ik in je huis ben, alsof je me een weldaad doet. Ik ben niet afhankelijk van je en al ben ik in je huis, maar ik wil niet door je beperkt worden, ook niet in de minste van mijn handelingen. Ik ben vrij te doen en te laten wat ik wil. Dat ben je niet, je bent bij mij en je hebt je te gedragen zoals ik het wens. En als je niet weet hoe je te gedragen hebt zal ik je dat zeggen zolang je in mijn huis bent. Henk verscheen in de open gebleven deur. De luide zinnen van haar beide twist weer klonken door het gehele huis. Scherp en schild te midden van de weeklagende stormvlagen die gierend om het huisjoeg en aan de venster schudden. Henk verscheen en hij wilde met een strenge stem haar beide bevelen zich te matigen, maar het was hem onmogelijk zich te doen verstaan.  En ik laat me niet door je zeggen hoe ik me te gedragen heb, kruiste Eline. Ik zeg je, ik ben vrij. Ik heb je huis waarover je zo schreeuwt, niet nodig. En ik zweer je dat ik er geen seconden langer in blijf, dat zweer ik je bij al wat heilig is. Geniet van je huis of stikker in voor mijn part. Zij was zich nauwelijks mee bewust wat zij zeiden, daar zij zich tot een paroxysme van woede had opgeschroefd, en zij was nauwelijks mee bewust wat zij deed, nu zij de neergevallen mantel opraapt en die nog maar schouders weerp. Zo storten zij naar de deur. Maar Henk hield haar tegen. Eline, begon hij streng. Laat me los, laat me los, sprülden zij hem in het gelaad, als met de smartelijke kreeg het enige wonen tijd gereden. En zij duwde zijn groot lichaam met zulke kracht van overspanning weg dat hij even wankelde. Hij wilde haar nogmaals tegenhouden, maar zij stortte er eens de deur uit de trap af. Eline, in godsnaam Eline, je weet niet wat je doet, donderde haar wan hopig van het portaal toe, en hij vloog haar achterna. Zij hoorde niet meer, ze had slechts enige gedachten weg te vluchten van onder dit dak waar men haar huren aanwezigheid verweed. Zij zag niet meer, nog geraard, nog te meiden die haar met ontzetting naast staarde. Zij elde de vestibule door, slingende de glazen deur open en rukte de grendel van de voordeur weg. Maar nu, nu hoorden zij achter zich een knetterend geringkel. De glazen deur viel door de plotselingen tochtvlag in hun geratel van scherven neer. Einde van het eerste deel van hoofdstuk 24. Opgenomen door Karola Jansen op 23 september 2008 te Rotterdam, www.carolajansen.naal. Tweede deel van hoofdstuk 24 van Eline Veren. Dit is een opname voor LibriVox, alle LibriVox-opname zijn vrij van oorteursrechten. Ga voor meer informatie of om mee te doen naar LibriVox.org. Vorgelezen door Karola Jansen, Eline Veren van Louis Coupérez. Hoofdstuk 24, tweede deel, vier. Ook de voordeur sloeg Hamallen dicht en zij stond op straat. Een stortregen plasste, stroomend neerende, gierende wind rukte haar mantel op en sloeg haar als met vochtige geesels in het gelaat.  Het was er onmogelijk tegen die woestekracht in te gaan en zij wenden zich om en liet zich doeloos voorsturen door de storm die haar in de rug vloog als een reuzachtig vampier met brede, verscheurende klauwen. Doeloos liet zij zich voortslepen in die jammerende nacht. Niemand zag ze op straat en in haar eenzaamheid van sombere duisternis, van plassende stortregen van rukkende vlagen overviel haar nu zij zichzelf bewust werd en kille ontzetting. Het was haar of zij uit het gewone leven was weggerukt en in een sfeer vol helse angst en rampzaligheid neerzonk. Zij steer bijna van angst voor dat donker dat haar als een vloers van angst omwaaide, voor die zondvloed die zich op haar hoofd bloot hoofd uitgroot zonder dat zij zich beschutten kon. Voor de windstoot die haar bij kans hun mantel afrukte, die haar deden verstijven van koude in die zwarte tuelen welke om haar heen vladderde. Haar kleine verlakte schoentjes waden in wanhoop door plassen en modder die onder haar tred oplofte. Huren verwaarde haren hing haar kletsnat over het gelaad en ene ijzige vochtigheid voelde zij onder haar mantel, langs haar hal zijn over haar ontbloten borst grijden. Ze wist niet meer waar zij was, zij schikte voor de twijgen die om haar heen vielen, voor het zink der daken dat zij boven zich als een onheilspillend gerammel hoorde verschuiven en zij zag niemand, niemand. Haar toestand bracht haar geheel tot zichzelfen, ze werd zich bewust gevlucht te zijn uit het huis van haar zwager. Ze wilde even blijven staan om zich te bedenken, maar de wind blies haar voorwaard, zoals waren zij een dier herfstbladeren geweest welke zij over zich voelde dwarren. En zij liet zich voortblazen en dacht na, lopende met een haars ondanks versnelde tred. Berauw gevoelde zij trots haar ramzalige toestand niet, en zij verbaasde zich opeens over haar moed. Nooit had ze gedacht dat ze had durven wegvlieden in de nacht als deze zonder te weten waarheen. Die verbaasding wekte enige hoogmoed in haar op, die haar schaagde. En zij donk zich te denken, zij kon zo niet blijven dwalen, zij moest een doel hebben. Zij bespeurde eens klaps dat zij zich in de laan Copez van Kattenburg vond. Door de wind gedreven eilde zij over het doorweek de modderige pad, terwijl de orkaan over het Alexandersveld bloeide.  Telkins dijnzenden zij voor de takken terug, die de bomen over haar neerschudden. En zij begreep nu voor het eerst dat zij gevaarlief verpletterd te worden door één deerkraakende stammer. In vrees voor haar leven blette haar te denken, maar hoe angstiger die vrees haar het hart omklemde, hoe krachtiger zij zich er toe dwong. In godsnaam waarheen moest zij zich wenden. Kille ontzettend doorzitterde haar tans geheel en al en zij wankelde in de modder, terwijl haren in de radeloosheid vergrote ogen starend door de duistenis zochten te blikken. Naar wie te gaan? Naar de oude mevrouw van Raad? O, al had die haar lief, zij zou nu tegen Eline Partij trekken voor haar zoon in haar schoonlochter. Naar de verstraatens, naar familie van haar zwager. Het stormde om haar heen en zij voelde zich verloren in haar zwarte eenzaamheid, steeds meer en meer zinkende in een afgrond van smart en modder. Otto's gestalte rees haar voor de geest en zij had haar verder leven ervoor willen geven, zo hij nu tot haar had kunnen komen, zo hij haar nu in zijn armen had kunnen wegdragen, gekluisterd aan zijn hart naar een oord van warmte, licht, liefde en veiligheid. Zijn naam wilde als een klagende kreeg van angst haar op de lippen, maar zijn naam voldoverde in de angst kreegte de natuur. Zij voelde nauwelijks nog moed verder te gaan. Zij had zich nu kunnen storten in die modder waardoor zij waarde en blijven liggen en de stormen over haar heen laten zwiepen totdat zij gestorven was. Maar dat zou te laf zijn na de moed die zij betoond had en zij wilde, zij wilde nu denken waar zij zou kunnen wegschuilen. Mijn vrouw van Raad niet, de verstraatens niet. O, god, waarheen, waarheen? En eens klapt, zat zijn bliksemstraal door die nacht van zonbereid en rouw, flitste ene gedachte in haar op, ene gedachte aan een klein bovenhuis, ene gedachte aan Jean, haar oude vriendin. Het moest zo. Zij wist niemand anders en zij kon niet eeuwig blijven doordwalen in die stort vloed, in de wind. Z zich als een wanhopige tegen de wind inzet en het sloeg zij dus het Alexandersveld linksom ten einde zich naar de Hugo de Grootstraat te begeven. Zij worstelde tegen de vlagen op, haar open waai in de mantel om hun borst dichtklemmende, verkleund en nat tot op de huid.  Daar zag zij, aan de andere zijde van het veld, de heren daar verlichte achterkant erhuizen van het nasoplein, maar ze wist niet goed te onderscheiden welke het hunnen was, nu niet meer het haren. Een woest van lange volberouw door gloeide tants haar arm, radeloos hard bij de gedachte en wat zich eens verlaten had. Bij de gedachte dat zij nog zo lang door de stort vloed te waden had, voor zij de verenlijns bereikt zou hebben. En zij was vermoeid tot in onmacht zinkend stoel, vermoeid door haar het twist met Betsy, door de regen die haar onophouelijk vlak in het gelaat snerp en striemde met scherpe ijzige stralen, door de wind waarmee zij stredels met een onmetelijk zwart monster dat haar als speelbal heren der waard slierde. Zij was vermoeid van elke tred met haar verlakte schoentjes die vol modder liepen en telkens aan haar voet dreigende te ontslippen. En zij had kunnen sterven van ramsaligheid, van armoede, van gebrek. Maar zij moest voort, voort, en zij kampte door met het monster en won telkens een pas verder. Zo bereikte zij de Javastraat en sloeg zij rechtsom naar de Laan van Meerdervoort toe. De storm schudde haar of hij haar breken wilde als een riet en een grote tak viel haar over de schouder neer en schamde haar gelaad, zodat zij een smartlijke geel gaf. En eens klaps, want hopig in geen heel haar lichaam en haar geziel, want hopig van angst en smart pogde zij, snel als op een draf te vluchten, naar de veere lijns toe. Maar de woedende wind hield haar als met open gesperrede armen tegen, zij mocht slechts pas na pas moeizamer wegwinnen. — Oh, God, wat heb ik gedaan? — kreeg zij in vertwijfeling uit. De straten welke zij iedere dag betrat, waarlang zij iedere dag reed, waren haar in die loeiende duistenis als de onbekende wegen van een demonische stad waarin zij ronddoelde, gelijk enig door God, vergeten schimm. Zij moest al haar moed en wilskracht verzamelen om voorbij het huis van de oude bevrouw van Raad te gaan, om niet te bellen aan die deur welkaar geopend zou worden, welkaar toegang zou geven tot warmte en licht. — Maar nee, het was zo laat, m'n vrouw zou reed slapen.  Zij zou Elina haar gevlucht van het nassoplein verwijten, en zij ging door, tragisch voortgedreven door de wind en door een hartnekkig idee fiks dat haar de veere lijns toe juich. Zij ging door, hoewel zij haar doorweekte, schoentjes zwaarder en zwaarder, waar iedere tred als lood voelde wegen. Zij ging er van de Spiegelstraat in, nog hoeveel minuten zou zij moeten leiden, toen de Hugo de Grootstraat. En vleimender snerpte de striemende regen in haar gelaat. Woedender rukte de wind aan haar mantel, nu zij, Goddank voor hun deur stond. Nergens zag zijn licht, maar zij aarzelde niet. Slechts hier was redding, en zij belde, hevig, hartstochtelijk, dringend als met een rinkelende roep om hulp. Zij belde, zij belde door. Vijf. Het scheen haar zo lang toe dat men haar wachten liet, en haar onmetelijkheid van seconden. Toch, ten laatste, hoorde zij stappen de trap afdalen. De grenboel kracht ze in het slot. De deur werd op een keer geopend en een gelaat verscheen in die keer. In godsnaamst, riep zij smekend, en zij duwde de deur geheel open en storten naar binnen. Ik ben het, Eline! De deur sloeg dicht en zij stond in het duiste voor Frans Verenlijn, die ontzett van verbazing haar naam uit riep. Boven aan de trap verscheen Jean met een lamp, en daar Eline vooral behoefte aan licht, aan warmte en gloed gevoelde. Hievaar wilde nogmaals huren zinkende krachten op, en eilde zij de trap op. Jean, Jean, ik bit je, help me! Ik ben het, Eline! Oh, help me, help me! Mijn god, Eline! kreeg Jean verpletterd. Help me toe, ik ben van, hen wegelopen. Toe, help me, of ik zal doodgaan. Ze was druip nat voor Jean's voeten neergezonken, terwijl ook de trap droop van het vocht had uit haar slepende mantel vloeien. Mijn god, Eline! Eline, kreeg Jean, die haar ogen niet geloven kon. Eline was in snikken uitgebarste en bleef aan huren voeten liggen. Jean pogde haar op te richten, en waar zij Eline voelde, voelde zij haar steenkoud en druipend van de regen. God Eline, wat heb je gedaan? Wat is er gebeurd? Je bent zo nat, zo nat! Overal nat en koud. Mijn god, Eline! Zij voerde Eline die wankelde in het kantoortje van Frans en zette de lamp neer. Eline zonk uitgeput in een stoel, alles bezoelend met de zwarte vuile vloeistof die haar oncijpelde.  Ja, ja, grijp Eline. Ik ben van hen weggelopen. Ik kon niet langer bij hem blijven. En ik kom bij je, ik kom bij je, omdat ik niet weet waar ik anders naartoe moet. Oh, Jean, ik bedje, help me! eindigde zij, berekende van snikken. Jean beefde van zenuwachtigheid en melenleide. Vertel me dat later, Eline. Laat mij je uitkleden. Ik wil doodziek worden in dat nattegoed. Oh ja, toen kleedt me uit. Die mantel. Oh, die schoenen. Oh, ik wolk van mezelf. Ik ben ene al modder. Oh, god, oh, god, waarom ben ik me niet dood? Zij weerp zich snikkend achterover. Frans was binnengekomen. Oh, Frans, zie je eens. Sprak Jean, Siderend. En wees op Eline. Als er maar niet ziek wordt, zonder roet in dat dunne toilet Ik zal beneden de kachelzien aan te maken. Kled haar uit. Hij was nog verpletterd door Eline's verschijning en ook hij trelde van medeleide zonder zijn woorden te kunnen vinden. Nu hij haar in die stoel zag hangen met haar gedruipende haren op hun doodsbleek gelaten en haar marme koude hals klevend in haar zwartavond kleed, dat als een natte uitgevrongen lap om maar heen plakte. Maar hij ging. Hij moest handelen. En buiten gierde de storm. Vijf. En hun verlichte huiskamer op ene bank die Frans naast de vlammende kachel getrokken had en zij reelde van koorts onder haar volle dekens. En toch gevoelde zij zich zalig in dat licht bij die vlammen zalig dat zij gered was uit de demonische machte der duisternis. Eens klaps. Richten zij zich op. Jean kruiste zij met een schorre stem tot het bevende vrouwtje dat een gloeiende gok gereed maakte. Jean, ik weet je, vergeef het me dat ik je in zo'n nacht wakkerhoud door mijn ellende. En toen moest ik naartoe. Oh, die regen, die wind. Ik word gek als ik aan denk. Ik wist niet dat de mens zulke armoede kon leiden als ik deze nacht gedaan heb. Maar zie je, ik kon niet langer bijaan blijven. Oh, die Betsy, die Betsy, die Betsy. Ik haat haar, ik haat haar. Eline, ik smeek je. Neem nu rust. Waarom heeft ze Otto's naam genoemd? Wat heeft zij je terecht Otto's naam te noemen? Ik haat haar, ik haat haar. Eline kreeg Jean met gevouwenhanden. Ze wierp zich voor de bank neer. Eline, ik smeek hetje.  Ik smeek hetje bij God Weeskal. Ga liggen, rust uit. Rust nu uit, Eline. Eline zag met haar koortsige ogen Jean lang aan en ze wond haar arm om Jean's hals. Rust nu, Eline. Rust nu als je niet slapen kan. Een holle snik door knarste Elines keel. Engel die je bent. Vluisterde zij berekend. Ik zal het nooit vergeten wat je voor me doet. Nooit. Het is of je me gered hebt van een afgrond. O, die modder. Je houdt dus van me, Jeanie? O ja, Eline. Ik hou van je, maar rust nu. Rust nu uit. O, ruste. Dat ene woord door Sneetschansiel. Eline sprak het uit met een stemvol havanhoop alsof er voor haar geen rust kon zijn. Nooit meer. Maar toch liet zij zich met een zware zucht door Jean in de kussens vleien en dronk zij het heete glas uit dank je. Dank je, stamelde zij. Jean dekte haar dicht in de dekens en zette zich naast haar neer. De ruit scheende in de vensters de klappertanden en heen en weer geslingerde takkers wiepte er in wanhoop tegenaan. De pendule op de schoorsteen sloeg kort en hard 3 uur. 7. Het had ook 3 uur geslagen die nacht in het huis der Van Raats toen Frans Verenlijn met een rijtuig voor een deur stil hield. 8. Frans sprong uit het rijtuig en belde. Hij zag dat de vestibule verlicht was. 9. Ik heb geen geld bij me, maar kom morgen. Je zal hebben wat ik je belooft heb, riep hij de kutsier toe. 8. Ogenblikkelijk werd hem open gedaan. Het was Henk die iemand scheen te verwachten maar hij dienste verbaasd terug. Nu hij Frans zich naar binnen zag storten. Ben jij het Verenlijn, riep hij uit. 8. Hij was op gewonde neidwas. Alles is terecht, Eline is bij ons. 9. Hij trot verder naar binnen en het kraakte onder zijn voeten. De gehele vestibule lag volklas scherven. 8. Bij jullie? Oh, god dank, kreeg Henk. Ik was dol, ik was raadloos. Ik wist niet wat ik doen zou. God dank dat ze bij jullie is. 9. Kom binnen, Verenlijn, sprak Betsy Beven, die in de deur van de eetkamer verscheen. 8. Ze kreeg er klaar er een weinig op terwijl ze zich vluisterend in de keuken terugdrokken. Frans kwam met Henk de eetkamer in. 9.  Wees maar niet bang, mevrouw Waarlijk, het is voor het ogenblik geschikt. Eline was door en doornat, maar Jean heeft haar goed verzorgd. 9. Verbeeld u onze schrik, toen wij die laten bel hoorden en haar zagen, druip nat? 8. Ja, maar het heeft niets te betekenen. Toen Eline wegliep, wou ik haar achterna om haar tegen te houden en door de tochtestig glazen deuren in de festivalenstuk geslagen. De scherven zijn me in mijn gezicht gesprongen en nemen ogen. Daar was het mij onmogelijk haar dadelijk achterna te rennen. Toch ben ik, zo gauw ik kon met Gerard op straat gegaan, om haar desnoods terug te slepen. Maar het was zoveel vloek donker. De land daar en zwaar uitgewaait en ik zag haar niet meer. Ik wist niet meer wat ik doen zou. Toen zijn we naar het politieburoop de schelpkade gegaan en vandaar zijn enige nachtwacht ze haar gaan zoeken. Zoals in zulke toestand, ik dacht dat ze misschien een einde aan haar leven wou maken en alles kon haar overkomen met dat helse weer. Ik heb nog pijn hier in mijn oog en ik zal morgen dadelijk naar een oogdok te gaan. Betsy liet zich zuchtend in een stoel neer. Het is verschrikkelijk, verschrikkelijk, staamelde zij. Die Eline kan zijn of ze dol is. Als je ook alles doet om haar dol te maken, riep Heng woedend uit met haar hand aan zijn oog. Ah, ja, nu krijg ik het de schuld van. Van Raad, ik moet je nog het een en ander zeggen, veel Frans, Betsy, in de reden. Je begrijpt, ten eerste ben ik zonder aarsling hier in de nacht gekomen, omdat ik vrees dat je in dodelijke ongerustheid zou zijn. Kerel, ik weet niet hoe ik je danken moet. Dat is van later, zorg. Maar ten tweede heeft Eline me verzekerd dat ze niet bij je terug wil komen. Je begrijpt, zo een historie lekt gauw genoeg uit, daar komen praatjes en dat is alles behalve aangenaam. De zaak wordt verergerd zodra er over gesproken wordt. En de meiden en de knechten hebben alles gezien, niet waar? Betsy zag Frans dankbaar aan dat hij dit punt aangoorde. Ach, wat is daar aan te doen, riep Heng ongeduldig. De mensen kletsen toch dadelijk.  Daar is ook niet veel aan te doen, maar kom in elk geval morgen dadelijk bij ons aan en zie Eline overtalen hier terug te keren. Tenminste, zelfs niet ziek is. Ik dacht zo even dat ze nog al koord zich was. Ik zou het dus nu in elk geval rustig laten, maar kom morgen zo vroeg mogelijk. Goed, sprak Heng, bijna versufd. Ik geloof dat ze elden toen ik een rijtuig ging halen, maar toch sprak ze zeer gedecedeerd. Ze wou niet terugkomen en ze gaf mij haar sleutels die ze bij zich had. Ze droeg mij op, hij zag Betsy aan, haar zaken hier te regelen en haar goed te laten wegbrengen. Maar ik geloof dat zij dat alles in haar drift heeft gezegd. En ik hoop tenminste dat we morgen om deze tijd veel in dan minder geschikt zullen hebben. Hoor in sferenlijn, sprak Betsy onrustig, je begrijpt hoe wanhopig ik ben. Grote goedheid, ik heb wel eens met Eline gekibbelt, maar wie kon vermoeden dat ze tot zo'n dolle streek kapabel zou zijn. En zoals je zegt, Hilden en Haag zullen de mond van vol hebben. Als je haar dus weet over te halen terug te komen, zal ik je eeuwig dankbaar zijn. Ons huis staat altijd voor haar open. En wat die sleutels betreft, laat die maar hier. Ik denk ook wel dat nog alles goed zal aflopen. God wat een geluk dat ze naar jullie is gegaan. Maar in die nacht, alleen, in die storm, hoe heeft ze het gedaan? God, God, hoe heeft ze het gedaan? Frans besprak met Henk nog het een en ander en Henk verzocht hem te blijven tot de volgende morgen, daar Frans zijn rijtuig had weggestuurd en de storm nog niet bedaarde. Gerard geluidde Frans naar Henks kleedkamer, opdat hij zich van zijn natte kleren kon ondoen. Je mag Fereenlijn wel op een delicate manier vragen hoeveel hij voor dat rijtuig betaald heeft, Henk. Sprak Betsy met de nederigste stem, zodra zij alleen waren. Zelfs hem toch heel veel gekost hebben in dat weer, en het is toch aardig dat hij daardelijk gekomen is. Delicaat, ja, praat jij me van delicaat, donderde Henk haar toe. En hij liet haar alleen, huivert van schrik bij de gedachte aan wat de wereld van hen zeggen zou. Zeven. De volgende morgen reed Henk met Frans zeer vroeg naar een oculist.  Er waren in Henks oog slechts een paar aartjes gesprongen en hij gevoelde zich reed verlicht toen het landset hem van een enkel glaskorraltje verlost had. Over zijn wang was echt er een lange sneezichtbaar. Ik zie eruit of ik uit de oorlog kom. Sprak hij met een bepoging tot scherzverenlijn toe, zodra zij weer in de coupé zaten op weg naar de Hoegode Grootstraat. En ook kerel, het schijnt tegenwoordig wel oorlog bij ons. En krijg het er minstens een buik vol van. Verenlijn gevoelde enig medeleide met hem toen hij dat goede joviyalige laad over toogen zag met een sombere verzuffing. Het was hem duidelijk dat Henk zeer tegen het onderhoud dat hij met Eline zou hebben opzag. Maar het werd hem bespaard. Eline wijgde hardstotelijk hem te ontvangen en in de aangrenzende kamer luisterde hij angstig naar haar verwijtingen tegen Frans. Waarom wilde Frans haar tot hem brengen? En waarom had ze Frans haar sleutels gegeven? Kon ze Frans ook al niet meer vertrouwen? Eline's stem klonk scoren hees en het scheen Henk dat zij eilde. Daarop vernam hij een zacht verwijtend gefluister van Jean. Vervolgens hoorde Eline snikken en zich van ondankbaarheid beschuldigen. Frans kwam wel eraat tot hem en haalde zijn schouders op. Ze wilde je niet zien. Ik zou hem erin berusten. Ik geloof dat ze een violente koorts heeft. Zou Raja nog thuis zijn? Rij dan naar hem toe. Goed, sprak Henk gedrukt. Ik zal gaan. Eline lag nog steeds op haar bank onder haar wolle dekes en zij woelde zich kreunend om en om als weert zich gevolgd op een pijnbank. Jean had de kinderen boven doen blijven. Je bent zo goed voor me, Janie. Maar je begrijpt, ik kan je niet lang blijven lastig vallen. Elde zij smartelijk. Je bent klein gehuisvest. Ik doe je overlast aan. Ik zal vanmiddag naar een hotel gaan. Jean zet zich bij haar neer en vatte haar handen. Eline, als je nu verstandig wilt zijn, praat daar dan niet meer over. Geloof me, je bent ziek. Blijf rustig bij ons. Ik drink niet bij je aan dat je naar Betsy teruggaat, maar ik wil ook niet hebben dat je van een hotel spreekt. Ja, maar als ik ziek ben, ik geloof het niet, maar je beweert het. Als ik ziek ben, dan zal het lang duren eerlijk je verlaten kan. En...  Oh nee, met me niet kwalijk als ik je dat zeg. Ik weet dat je het niet doen kan, mijn Janie liever. Vergeef me dat ik het je zeg. Vergeef het me. Jean zag Eline zacht aan en haar oog schoten voltranen. Als het dat is, Eline, betaal ons dan en blijf bij ons. Betaal ons dan en spreek niet meer over een hotel. Ik zal er mij niet voor schamen. Je mag me voor mijn zorg betalen als je dat verlichten kan. Maar blijf. Eline schrikte op met haar woest oog en haar verwarde haren die Jean steeds te vergeefs wegstreek. En zij omklemde Jean wild als dompelde zij zich brandend van smart in een koele brand van sympathie. Oh, Engel, Engel, gielden zij uit. Vergeef me. Ik meen het zo niet, maar... Oh ja, ik wil garen er blijven. Je bent zo goed. Had ik blijven? 9. Die middag kwamen de oude mevrouw van Raad en mevrouw van Straat om Eline te zien en haar over te halen naar het Nasserplein terug te keren. Eline wijgde echter ze te ontvangen. Zelfs Betsy liet zich daarop door Jean bewegen tot Eline te komen om haar vergiftnis te vragen. Jean meende dat Betsy dit aan haar nu zo zieke zuchtig verplicht was en dat het Eline misschien roeren zou. Ook Betsy liet Eline niet tot zich toe. En in de aangrenzende kamer van dan Betsy met haar schoonmoeder en haar tante evenals hengt die nochtend zwijgend en angstig hoe Eline zich tegen Jean verweerde. Zij wilde, zij wilde niemand van hen zien. Ze wilde alleen Jean bij zich hebben. Alleen Jean. Weldra verhaalde men in de kring hun erkenning hoe Eline zich gebroeieerd had met de van Raad en bij de verre lijns als het ware gevlucht was. Men verwondelde zich zeer toen men hoorde dat zij de vorige middag nog bij de hoofdwels gedineerd hadden. Maar de jonge heidrecht beweerde toch ook, hij was ook op het diner geweest, dat de zussers toen al niet zeer opwekkende conversaties hadden gewisseld en dat hij zich nog nooit zo naast frulleveren verveeld had als die middag. Ze had haar mond niet tegen hem opengedaan.  De details van de twist wisten men niet goed, alleen was men er zeker van dat Eline nachts in die storm met een nacht wacht en een jong mens in een rijtuig gezeten had en men vond dat minstens genomen verreemd. Anne. Eline was altijd nogal exentriek geweest. Deswintes ging ze alleen ochtend wandelingen maken in het bos. Welk verzoenlijk jong meisje deed dat nu. Die geschiedenis met Erlevoort was ook toch nogal duister en nu die romant met een jong mens in een nacht wacht. Dat was zo jammer, want ze was toch of non zo lief, zo mooi en zo elegant. Maar was het niet altijd een vreemde familie geweest bij die verus? Betsy verbet zich van neidigheid over deze praatjes waarvan zij het geruis als in de lucht riet en zij vertoonden zich tenouder noot en zocht alleen haar toeflug bij de verstraatens en Emilie de Bouden. Einde van hoofdstuk 24. Opgenomen door Karola Jansen op 23 september 2008 tot Rotterdam. www.karolajansen.nl Hoofdstuk 25 van Eline Veren. Dit is een opname voor LibriVox. Alle LibriVox-opnamen zijn vrij van noteursrechten. Ga voor meer informatie of om mee te doen naar LibriVox.org. Voorgelezen door Karola Jansen Eline Veren van de Wico Peres Hoofdstuk 25. 1. Er was een maand voorlopen. Een maand welke Eline bij de verenlijns doorbracht daar Jansen haar niet van zich wilde laten gaan voor zij geheel hersteld zou zijn. Rijer had namelijk geconstateerd dat Eline een zware koude gevat had die haar bij de minste verwaarlozing nooit lottig zou kunnen worden. Jansen intussen verbleeg daarom met medeleidende zorg. Ze had Frans kantoortje van Eline laten inrichten en toen Eline zich verweerd had en opnieuw van een hotel had gesproken dat hij toch niet zoveel werken mocht als zij plachten doen. De professor uit Amsterdam was daar ook tegen. Eline omheelde Jansen dus met een hartstochtelijke dankbaarheid en bleef, terwijl haar krijzende hoestbuien het kleine bovenhuis als met een smartelijke ego vervulde. Zij hoesten nu iets minder. Zij gevoelde nu ook minder pijn op haar borst. Maar zij was vermagigd en haar ogen stonden wat hol en somber in haar gelaad waarover nu een vaal gele bleek te lag. Zij zat in een grote stoel dicht bij het kleine kageltje en zatuurde uit het raam en vermaakte zich een weinig met de leveranciers te volgen.  De slager, de groenteboer, de melkboer die aan huis naar huis belde. Zij vermaakte zich een weinig met de meiden die open deden een dikke, rode indideur en een lange magere indideur terwijl de deur verder door een juffrouw werd geopend met een zwarte boezelaar en een vuilkante mutsje. Daar stond zij hoestunde op en zag even in de kleine spiegel een zeer kleine met zwarte lijst eenvoudig als alles nu eenvoudig om haar heen was. Zij wachten iemand en ze bestudeerden haar gelaad. Zij had hem in zolang niet gezien welke indruk zou zij op hem maken met dat gele gezicht en die holle ogen. Betsy had namelijk een lange brief geschreven aan haar oom Daniel Vera die tijdens Elines minderjarigheid haar toeziende volgt was geweest en die, nog jong, zeer dat kort getrouwd te Brussel woonde. In de tante Vera Stier was hij nog ongehuwd zodat er geen sprake van was geweest dat Eline bij hem haar intrek zou nemen. Hij kwam weinig in Den Haag en toen hij Betsys brief de Elines vlucht uit hun huis beschreven ontving schenet hem dat men hem in zaken haalde waar hij niets mede te doen had. Hij antwoordde des niet te min en schreef Tevis Eline met verzoek om een onderhoud. Zijn brief verraste haar en verrast haar aangenaam als voorzacht zij in zijn bemiddeling een uitkomst uit haar tegenwoordige toestand die als zij genees zou zijn onhoudbaar zou worden. Ze antwoorden hem dus in de liefste termen en beweerden zich te zullen schikken naar zijn wensen met zijn niet eisten dat zij zich met haar zus te verzoenen en opnieuw bij de Van Raad haar intrek nemen zou. Dit zou zij koeke koeke moeten weigeren daar het volledig geleerd had dat Betsy en zij niet met elkaar over weg konden. Door wie geschuld liet zij in het midden. Vera telegrafeerde daarop dag en uur waarop hij Eline zou komen zien en nu wachten zij hem en bestudeerden zij de trekken van haar vermagert gelaat en zijn vreesde nu zij zich zo vermagert zag dat zij niet meer die onweerstaanbare bekoring waarmee ze iedere man won van zich zou kunnen doen uitstralen. Het gordijn liet zij in weinig neer zodat het licht niet zo schel op haar tent viel. De smiddags liet Jan hem bija binnen.  Hij was lang en slang met de enigszins vermoeide bewegingen die de Vera's behalve Betsy welke meer haar moeder geleg eigen waren. Op Eline die hem in twee jaar niet gezien had maakte hij in zijn pijl zijn indruk van vriendelijke distinktie en elegante wereldkennis en zij schaamde zich een weinig haar oom te ontvangen in dit kleine kamertje in deze eenvoudige omgeving. Zij rees langzaam op als een lomer voor Stinn en trat hem tegemoet terwijl Jan de deur sloot en zich terug trok. Dag oom, sprak Eline zacht en zij verkende het terrein een weinig. Ik ben heel blij u te zien, heel blij. Zij rijkte hem de hand en wees hem een stoel. Hij zette zich, zag haar onderzoekend aan, glimlacht de vriendelijk weemoedig en scheurd het ten laatste afkeurend het hoofd. Voei, voei, Eline, begon hij langzaam. Wat heb je me een verdriet gedaan? Weet je wel dat ik niets tevreden over je ben, nichje? Heeft Betsy u veel kwaatsen van me geschreven, vroeg zij, innemend, innerlijk nieuwsgieriger dan haar conversatietoonblijke lied? Wat Betsy me al zo geschreven heeft, heeft me verrast, alsof ik het in keulen hoorde donderen. Ik wist dan niets van, dat je niet met je zuster sympathiseerde. Ik dacht, dat je gelukkig bij Van Raad was. Je schreef me een volledig voorjaar een opgetogen brief over je engagement en nu een paar maanden geleden hoor ik door Betsy dat je van eerle voortzijn woord terug hebt gegeven. Maar nog was dat geen reden en ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, ik wist niet, gedruktheid, scheen hem zelfs verdacht, en hij vreesde dat zij plotseling zou opspringen en iets geweldigs doen. Zij antwoorden echt al zeer rustig. O, al ben ik van Henk en Betsy weggelopen, daarom moet u toch niet van me denken dat ik niets dan dwaasheden doe. Ik was mezelf niet meer van drift, zo agaceerde Betsy me.  Zelf heb ik nu berouw dat ik me niet meer heb kunnen intomen, dat ik haar niet eenvoudig ter rug heb toegedraaid en de volgende dag op een calmeren wijze het huis verwel heb gezegd, maar ik hoop dat u me zal toegeven dat er soms momenten in het leven zijn waarop men, ja, niet meer weet wat men doet, en je blijft er dus bij niet bij hen te willen terugkeren. Ik dacht dat ik over dit punt geschreven had, antwoorden zij, een beetje hoog. Dat is ook zo, maar ik hoopte die zou misschien van opinie kunnen veranderen. Nooit, sprak zij calm en beslist en steeds uit de hoogte. Anfe, dan zullen we maar niet op terugkomen, het spijt me, maar als je zo gedesideerd bent heb je er zeker goed over nagedacht, niet waar? Oh ja, sprak zij, een hoesten. Nu, dan moet ik je wat anders voorstellen. Of eerst, wat denk je zelf te doen als je die akelen gehoest kwijt bent? Eline zag hem angsterd aan en haar trots verzond. Daar heb ik ook alles over zitten denken, ik weet het niet, misschien op mezelf gaan wonen, ik besit toch nog van mezelf en ik ben zuinig, en dan iemand bij me te nemen. Haar verbeelding dacht zich haar wonende op een klein bekrompe bovenhuisje als dit en de tranen welde in haar ogen. Dit is tenminste een verstandig idee, hier in Den Haag? Ach ja, ik denk wel, ik weet het ook niet, misschien op een kleine plaats? Anfe, dat is dan nog iets van laterzorg, want zie je, ik wou je iets voorstellen. Hij nam haar hand en zag haar met zijn moeder ogen aan, en zij dacht dat hij haar zou vragen bij hen in Brussel te komen, zou zij dat aannemen? Ik ga van de winter met je tante Elize op reis. Ik moet lachen nu ik van je tante spreek, want ze is zoals je weet maar vijf jaar ouder dan jij, als je haar dus ziet zal je haar zeker Elize noemen. We gaan eerst naar Parijs en later denkelijk naar Spanje, en nu wou ik je voorstellen beste meid of je niet met ons mee zou gaan, je hebt wel eens afleiding nodig naar al wat er gebeurd is. We blijven denkelijk de gehele winter uit, misschien korter, misschien ook langer.  Vervel je je, dan kun je altijd terugkeren en zoals je dat nu verkist op jezelf gaan wonen. Met mijn vrouw zal je wel sympathiseren, al ken je haar niet. Ze is levendig en vrolijk, een echte Francaise, wat zeg je van dat plan? Eline zag hem verwacht aan met haar wenende ogen. Ja, ze had afleiding nodig, ze zou een gehele winter reizen, het was of zij een zevenzonderschein door de sombere duisternis haar erziel voelde vlieten, afwisseling was het leven zij Vincent altijd. Oh, ik weet heus niet, begon zij ontroerd, ik ben tegenwoordig niet vrolijk, ik zal geen prettige reiskameraat zijn. Liever meid, dat weet je niet, zodra je een andere omgeving ziet en andere mensen krijg je ook andere ideeën, er is niets wat zo een levensbehoefte voor een mens is als afwisseling. Zij schrikte en zag hem glimlachend aan, hij sprak daar even als Vincent. En zij gevoelde zich dankbaar, zeer dankbaar voor zijn vriendelijk aanbod, voor zijn vriendelijke stem. Ja, zij nam aan, zij nam dankbaar aan. Zie je, kom dan eerst wat bij ons logeren te brussel en blijf bij ons tot we gaan. We reizen nog al veel en doen het zuinig zonder ons enig plezier te ontzeggen, want we hebben er takt van en jij, je bent immers toch zo een rijke partij, eindigde hij scherzend. Ik, een rijke partij, maar een rijkdom is niet schitterend oom, en apparenderen ik niet meer, sprak zij, winmoedig lachend. Ik word zo langs mijn hand oud, ik heb uitgediend. Hij wekt het haar vrolijk op, hun rij zou haar wel genezen van die zomberen ideeën. Nadat Jean die Eline geroepen had van het plan had gehoord, vertrok hij. Hij moest nog op het Nassauplein een visie te maken, bij Van Raad. Eline bleef alleen, terwijl Jean hem uit liet. Honden en gedachten bruisten in haar op als dwarrelende roze bladeren, als sprankelende zonnefonken, als tintelende schuimbellen. Zij zag naar buiten, maar de wind blies er een vale stofwolk van de straat omhoog, en zij wenden zich om, huiverend van die herfst naar buiten, toen haar blik plotseling op Frans scheurkalender viel, die aan de wand hing, en door Jean trouw werd afgescheurd. Met grote zwarte cijfers zag zij haar, 15 november. O, god, dat was de dag die Otto en zij een paar maanden geleden bepaald hadden als hun trouwdag. 