Willem Roda | Eli Heimans | Action & Adventure | Talking Book | Dutch | 5/6
Eerste deel van Hoogstuk 16 van Willem Roda Deze LibriVox opname behoort tot het publieke domein. Opname door Anna Simon. Willem Roda van Edie Heimans, Hoogstuk 16. Nog Willem, nog Mr. Steek, maakte een enige tegenwerping toen de bestuurder na een vluchtgekennismaking hun de raad gaf een bad te gaan nemen, een goed maal te gebruiken en zich daarna ten rusten te begeven. Deli geleidde hen naar de goed ingerichte badkamer en wees hun na de maaltijd de weg naar hun slaapvertrek. De vermoeiende reis had hun de krachten bijna uitgeput, nauwelijks hadden ze zich op de varenbedden neergelegd of de weldadigd slaap sloot hun de ogen, ondanks het loeien en platen van honderden dieren. Geheel verquikt stonden ze voeg in de morgen op, gewekt door het verwar de rumoer op het station. Allen waren er eens in de weeg toen Willem en zijn voorgewende oom door de ene kamp naar de andere naar de squatters woning slapten. Deze zag er vrij wat vriendelijkig en steviger uit dan die op Kubinga station. De veranda liep enige voeten boven de grond om het geheel glad geschraafde huis heen. Om de stijlen die het afdak der veranda steunden, konkonden zich de klimatis en wingerdranken doorokandig en hingen van post tot post in bloeiende guirlandes neer. Het schuin oplopende dak was met grote zinke platen beleggd. Aan de vier hoeken van het gebouw befonden zich boven aan de dak groot grote ijzeren bakken. In de regentijd diende deze als reservoirs voor het van de hemel stroomende water dat anders de toegang tot de veranda ongemakkelijk zou maken. Alles in en aan het huis bewees dat er bij het bouwen uit een ruime beurs geput was. Mr. Whalebone lag reeds onder de veranda op een gemakkelijke rotanssofa, een paar kengelhonden aan zijn voeten, zijn nieuwe gasten te wachten. Een ontbijt bestaande uit koud vlees, dampers, ronde in heete asgebakken broodjes en de onmisbare thee stond op een tafel bij de rustbank voor hen gereed. Willem en zijn oom deden zich te goed. Mr. Whalebone stopte zijn pijp en zijn woer dan touwkens afbrekende om een rookwokje uit te stoten en het een eindweegs in de frisse morgenlucht te volgen, begon hij op deft getoond en tamelijk uit de hoogte. William Rode, vandaag beschouw ik je nog als mijn gast. Je hebt de tijd rond te zien en je ogen de kosten geven.  Van morgen af geldt het de handen uit de mout te steken en aan te pakken, ook zonder dat het je gelast wordt. Werken is het wachtwoord voor ieder die op de run de kost wil vinden. John Dilly, die je gidsreeds geweest is, zal ook vandaag je geleider zijn. Hij heeft enige kudde te tellen. Je kunt met hem gaan en hem vragen wat je wens te weten. Ga nu naar het magazijn, daar zul je hem vinden. Ik heb met je oom te spreken. William ging, ten niet onvriendelijke, maar toch bevelende toon van de manager, beveel hem volstrekt niet. De man had iets neerbuigend en niet opzettelijk gewichtig in zijn houding en manieren. Dat of hij moeite deed iedereen ontzag in de boezemen, voor zijn persoon en zijn waardigheid, maar gemelijk werd in de overtuiging het niet te kunnen. Elk zijn er woorden en gebaren drukte uit. Verbeeld je niet, maar gelijk er te zijn. Ik ben hier eigenaar, squatter, geen ondergeschikt, zoals jij. Laat je niet afbluffen door de nauwen, fluisterde het stalljonge die William naar het magazijn bracht hem toe. Als hij bemerkt dat je bang voor hem bent, negeert hij je van de morg tot de avond. De grote loods met de naam van magazijn aangeduid verdiende die met het volste recht. Tot William's verbazing vond hij er vreemd soort als de voorerpunt bijeen. Zakken met zout of met meel vormden twee lange toonbanken, waarop laarzen en jampotten, gewerenden dekens, hoeden en sardineblikjes, scharen, messen en dolken, zwepen en kogelzakken, rijbroeken en meer schuimbepijpen in bonte vanoorden dooreen luigen. Tussen de toonbanken zat de winkelier aan een slagersblok dat als tafeldienst deed en met schalen en boeken bedekt was. Een knecht hield de klanten en riep zijn baas de naam van de koper en het bedrag van de koops om toe. De winkelier schreef alles op in het grote boek en in de zakboekjes van de klanten, die voor hun dagtaak begon, zich hiervan het nodig gekwamen voorzien. Toonbalzer van 18 mails kudde, wekelijks randsoen, zes shillings, vier, jams, kogels, tabak, negen shillings, acht extra. Dick Thompson, scherig, leren voorschoot en achterladig, 18 shilling. Willy Lagg, buk zijn kogel, 33 shilling. Zo klonk het bij korte tussenpozen boven het rimoer van de kopers uit. De vergeefs zogt Willem de Gids onder de woerlige menigte herders, scherders, waszers en voerleden.  Zijn het tegenwoordigheid trok niemand aandacht. De meeste deze mannen waren ook pas zeer het enige dagen op station en zouden na het scheren dat eerstaars moest beginnen, weder vertrekken. Waar moet ik John Dilley, de opzichter, zoeken? Vroeg hij de schrijvende winkelier. Ah, de nieuwe leerling is het niet. Welkom op de run. Je komt in een drukke tijd. Hoeveel, Jack Dijer? Kijk maar eens in de vleeshal. Ik versta je niet. Hoeveel voor de 20 mails? Loop maar rechtdoor, gebruik je ellebogen als je je niet door willen laten. Je ziet, ik heb het niet te druk om je te woord te staan. We spreken elkaar wel later. Nog eens dat laatste? Willem, trachten zich een weg te banen. Welkom, scheelde de knech die op de balen stond en stak hem tussen de hoofden der klant en door de hand toe. Moet je Dilley hebben, loop rechtdoor en doe gins de deel open. Is het te duur, ga dan maar bij mijn buurman en zie of je het daar goedkoper krijgt. De squad als leerling dronk door de schreeuwende menig te heen naar de achterzijde van het magazijn. Daar stond Dilley achter een toonbank, hier uit Vaterpecovlees bestaande, met opgestroopte mouwen vlees te wegen. Alsjeblieft, tien pondgezouten, twee schilling. Zo ben je daar, Rhoda? Ach, help mijn aantje, ik heb al twee man aan de baas gezonden om hulp, maar komt niemand. Vier pondgezouten en zeven geroekt voor de twaalfmeils. Mij, acht en zes. Mij, veertien. Ja, wacht een ogenblikje, niet zo haastig, ik heb geen zes handen. Willem stroopte de mouwen op, alsof hij zijn leven lang slagersknecht was geweest, zo handig hielp hij de klanten, hier meest vrouwen, aan Pecovlees uit de vaten en rookvlees van de balken. Zeg eens, Willem, niet zo zuinig met wegen, ik geef ook altijd een paar pond toe. Nee, geen stuk afsnijden als het te veel is, dat had Imers te lang op. In een half uur waren de klanten bediend, daarop werd de winkel tot de avond gesloten. Ik ben blij dat ik eruit ben, zei Diddy met een zucht. Ga je mee tellen, Willem, dat vind ik kostelijk. Haal dan even de boekjes bij de manager en laat een paar de zaden in, in tussig ga ik ontbijten, wacht me bij het slachthuis.  Denk erom de hekken achter je goed te sluiten, anders lopen de dieren in de verkeerde kampen en krijg je de nauwen aan de hals. Doe de talrijke kampen, grote en kleine, vierkante en ronde, zocht Willem de terugweg. Wanneer hij een schuttinghek uit de klink lichte, kwamen de kalveren en de koeien in gesloten gelederen aanrijden en wachten op het openen om uit te breken. Hij vond het dan geraden aan een andere zijde over de schutting te klimmen om snel de kamp over te steken. Maar pas was hij binnen of een troep stieren kwam met gebogen koppen en opgestoken staarten aangaloperen, zodat hij eilings terug moest keren en over de heining springen en over de heining springen. Alles tot groot vermaak van de werklieden en de rondwaarende scherders. Zo voordat de boodschap naar de squatters woning meer dan een half uur. Na veel zoeken en menige omweg bereikte hij ook het slachthuis op een twintig minuten afstands van de overige gebouwen gelegen. Dilly en Mr. Steek zonden reeds bij de paarden te wachten en wenkte hem van verre zich te haasten. Het slachthuis was even als de meeste gebouwen. Het magazijn en de slaaphutten alleen maakten een uitzondering, door een grote rechthoek van palen en dwarsbomen omgeven, waaraan wederkleinen en grotere kampen grensten. Op het dak, op de palen en op de schuttingen, zaten een ontelbare menig te raven en wouwen in dichter rijen onbeweeglijk naast de kander. Laat er nog even wachten, zei Dilly tot Willem en Mr. Steek. Daar komt Jackie met een os. Een verwijderd galoei vermengt met een verwart geschreeuw en zweep geknal, bevestigde de woorden van de opzichter. Een stofvolk waarboven een bos van horenen en opgestoken staarten zichbaar werd, kam aanrollen, en daarachter galopeerde Jackie met enige blanken, gevolgd door een gehele bende, schreeuwende en springende zwarten. Er kam bewegingen in de gelederend en raven en wouwen. Ze rekten de halzen of schuurende snafels dicht in het hout. Dilly liep snel naar de buitenste omheining en wierp de brede schuttingpoorten open. Met een woestgebril stormt de troeprunderende kamp binnen. Onmiddellijk achter hen vallen de zware deuren weer dicht. Als dol rennen de heigende en dampende dieren, nu ze zich opgesloten zien, dicht langs de schutting de kamp rond.  De ruiters jagen de zwarten terug achter een heuvel in hun erbijheid, die niet snel gehoorzamen ontvangen een zweepslaar op de naak de huid, die hun huilend benedoep maken. Allengs komen de opgevangen runderend op bedaren. Een vette os wordt uitgezocht. Jackie kleemt onbevreesd over de schutting en begint te uitverkorenen met zweepslagen rond te jagen. Op het gunstigste ogenblik zet Dilly een hek open en het angstige dier, een openingziende, vliegt een tweede kamp binnen. Eén ogenblik staat het stil om adem te schepen, maar juist daarop heeft één der ruiters gewacht. Een kogel maakt een einde aan zijn leven. Brullen valt het op de knieën en startt over de brede kop. Een vreugde kreet doet zich achter de heuvel hoeren. De vanbegeerde, funkelende ogen van een paar dozijn zwarten gluren over de rand. De raven en wouwen krassen of schreeuwen en rekken de vleugels. De slager opent met zijn jachtmes de halfslagader van het lillende dier en snijdt het de buik open. Jackie klapt in de handen. Op dit teken strijken de aansvogels neer en komen de naakte zwarten huilende aanstormen. Ze springen over de schutting en de gehele bende stort zich op de liggende os en doet de vogels krijzend weer opvliegen. Ze rukken en scheuren de rookende ingewanden uit het opengesneden lichaam. Elk uit de krillende hoop ziet een stuk darm of hard of longmachtig te worden. Zet de ogenblikkelijk de tanden in en maakt zich snel uit de voeten. Die een lange darm krijgt is de gelukkigste en wekt de afgunst van een ander die met zijn eigen stuk in de mond zijn makker nog een deel van de buitracht ontrukken. Al vechtende rollen ze tussen de vrouwen die de losgetrokken stukken bij ingaren om ze in haar armen naar de boestje te dragen, waar ze haar kinderen hebben neergelegd. In weinige minuten is de os leeggerukt. Jackie klapt er in de handen, daarna met de zweep, en de zwarten pakken zich weg. Wat een walgelijk schouwspel, zei Minister Steak tot Dilly.  Waarom wordt hier zoiets toegelaten? Om de invoudige reden dat de zwarte anders van horen zouden sterven of volkanden opeten, waar de schapen komen, verdwijnen de kengroes en wollebis, en wil men het zich niet zelf te wijten hebben wanneer de wilden om hun horen te stillen, de herders van moorden en de schaapskooien plunderen, dan moet men ze wel bij de stations toelaten. Verder dan tot het slachthuis mogen ze echt niet komen, en in geen geval met spiezen of boomerangs. Maar geef hun dan ieder een portie gekookt vlees? Ja wel, beproef dat maar eens, en u zult zien hoe ze daarop gesteld zijn. Ze werpen het weg en gaan rouwen op possums eten of anders een vijand die ze in handen gekregen hebben. Nee, dat is beter zo. Van hen die hier ingewanden komen halen, hebben we geen last meer. Er zijn even wel nog stammen genoeg die te trots zijn om op het station te komen eten. Die blijven in de bossen jagen en sterven liever van honger dan wat aan te nemen van de blanken die hun een jachtvelde bezet en hun kengroes dood. Van tijd tot tijd spieten ze een paard, een koe of een schaap, en als ze de kans schoonzien, de herder erbij. Dat zijn de lastigste en de gevaarlijkste vijanden van de scatter. Er zwerft hier op tien of twaalf uur afstands van het station veel te veel van het gespuis rond. Ze hebben zich waarschijnlijk in de gebouwen op de verwaarloosde run van de maatschappij genesteld en maken de omtrek onveilig. Dat is het beste te zien aan het aantal der zwarten op onze run. Wat die zo even hier gezien heeft, is het overschot van een stand die, toen ik een jaar of vier geleden hier kwam, nog meer dan honderd mannen en vrouwen telden. Maar, het wordt laat, opstijgen als du beliefd. Willem, jij hebt de boekjes? Wie gaat mede met z'n steek? Veruit dan maar. Ingestrekte draf reden de drie ruiters door de uitgestrekte weiden. Meer dan duizend vrijgevormde runderen graasten er in koppels van twintig tot dertig onder aanvoering van een gebulte, kromhoorne gestier, of lagen in de schaduw van een mimosa-bosje te herkouden. Buiten de omheiding gekomen lieten ze hun paarden stappen. De bodem was daar minder vochtig, enigszins heuvelachtig, en het gras straal en spichtig. Daar begon de schapenwijde.  Na enige uren rijdend bereikten men de eerste hut. De herreg had op het teldag de schapen in een rapaillheid gehouden, zodra hij ze nu in korte tijd in de coin kon drijven. Daarop zette Dilly het hek zo weit open dat er hoogstens drie tegelijk uit konden en begon te tellen. Willem tekende de honderd tallen aan. Na verloop van een uur waren alle schapen uit de coin. Hoeveel doden herder? Zesentwintig. Twee-duizend vierhonderd vierhondzeventig en zesentwintig dood. Een orde. Overmorgen binnenbrengen voor het scheren. Voortging het na een tweede hut. Tegen de avond keerde de ruiters van de twintig meis hut terug. Er waren zestien duizend schapen geteld. Hoeveel zulke kudden zijn er wel op deze run, Dilly? Voeg Mr. Steeck onder het rijden. Dertig meneer? Wel verbazend. En hoeveel schapen dan wel? Op een duizend na kan ik het u niet zeggen. In elk geval tussen vijftig en zestigduizend. Toevallig keek er Willem en Mr. Steeck ook aan. Hé! Eén der aandeelhouders vertelde mij onlangs dat er slechts een twintigduizend waren, zei Mr. Steeck zo onwaarschillig mogelijk. Een slimmig glimlach speelde om Dilly's mond, terwijl hij zijn ondervragen scherp aanzacht. Mr. Steeck's gelaat stond effen als altijd. Er was niets op te lezen. Twintigduizend zijn er ook op van de maatschappij. De rest houdt de manager voor eigen rekening. Tenminste, zo vertelt men onder ook handig op het station. Mijn reed zwijgend verder. Mr. Steeck, is u bijgeval een vriend of van de familie van Mr. Willbone? Voeg Dilly opeens. Wel nee, ik heb de man gisteren voor het eerst gezien en gesproken. Ik ben misschien wat vrij postig meneer, maar ik wilde u nog een vraag doen. Wat we spreken moet even wel onder ons blijven. Spreek vrij uit, Dilly. Geen woord zal de manager ter oren komen. Uw hand erop? Mijn hand en mijn woord als gentleman. En jij wil je? Mijn hand en mijn woord, John. Dilly stuurde zijn paarderse die van Willem en Mr. Steeck in, en, hoewel midden op een open vlakte, fluisterde hij tot de Engelsman. Is hij ook van plan voor uw neef als aandeel in een kudde bij Mr. Willbone een soms geldst te starten? Ja. Wees dan voorzichtig of uw geld is verloren. Hoe dat? Verklaar u nadig.  Ik zal u vertellen hoe de manager mij behandelt heeft, dan kunt u zelf oordelen, en dan zult u mij, hoop ik, niet van verraad degens mijn meester beschuldigen. Ik ben hier ook als zogenaamde leerling gekomen, en heb toen Mr. Willbone 400 pond ter hand gesteld, die ik in verschillende jaren met goudsoeken en schapenscheren heb verdiend. Hij heeft me daarvoor aandeel in een kudde gegeven, en ik, Nieuwe Ling, was dom genoeg niet te vragen in welke. Onlangs hoorde ik toevallig dat hier in de streek een kleine rund te koop is. Daar zal ik mij als squatter vestigen, dacht ik onmiddellijk. Ik ging een maand geleden naar Mr. Willbone en voeg hem naar mijn geld, met de winst, die, zoals hij mij in de tijd verzekerde, wel 200% kon bedragen, en bovendien op mijn loon, want ik heb in de vier jaren dat ik hier werk als een negen, niets anders dan de kostgenoten. En wat doet nu die scherk? Toen ik hem verleden week bericht bracht, dat van de 40 mails kudde, de herder vermoord is, en de zwarten en de dingos, drie vierden ervan hebben zoek gemaakt, zegt hij met de huigelachtig verdrietig gezicht. Het spijt me voor je delie, dat is toevallig jouw kudde. Ik dacht dat ik door de grond zou zinken, meneer, ik stoof op, vloekte, dreigte, bad en smeekte, maar het hield me niks. Geld om te procederen heb ik niet, ik moet geduldig wachten tot mijn armzalig overschot geschoren is, dan zal ik de wol en de schapen zien te verkopen. Maar dan blijf ik ook geen dag langer op de run, en dan mag hij zien hoe hij zich red. Ik heb je woord gevraagd, meneer, en ook het jauwe wilum, omdat ik de field in staat reken, ook nog de wol van mijn schapen te verruiden, als hij verneemt dat ik iets verteld heb. Wanneer ik mijn geld heb, kunt u doen wat u wilt. En hoe verder u het rondbezijnt, hoe liever het me is. Tot zo lang echter heb ik uw woord. Ik heb het slechts willen waarschuwen voor de strik die Mr. Wilbone nu mogelijk spandt. Ik dank je, Bdilly, je mededeling is voor mij en William van meer belang dan je vermoed, nu verg ik ook van jou een belofte van stilswijgen. Mijn hand en mijn woord.  Wat je toekomt zal je tot de laatste cent worden uitbetaald. Wat ben liefde, riep Dilly, die grote ogen opzetten. Mr. Wilbone heeft hier niets te zeggen. In geen geval veertigduizend schapen voor zijn rekening te houden. En al een minst buiten voorkennis van de directeur geldt van leerlingen in de zaak te steken. Hij is slechts bestuurder, geen squadder. Dat weet ik ook wel, en dat weten we allen op de run. Maar we weten ook dat Mr. Wilbone hier geremeester is. Doordien de directeur en de aanheelhouders in het moederland zijn, lacht de Dilly schampig. Daarin konden Mr. Wilbone en ook jij Dilly zich wel eens vergissen. Wat is u soms aandeelhoudig? Om weer te dienen, glimlacht de Mr. Steek, gevolgde directeur en bijna enige aandeelhoudig en daarmee de eigenaar van deze run en de verlatenen die eraan grenst. En ik krijg mijn geld terug, riep Dilly, en zwijder zijn hoed boven zijn hoofd. Meer dan dat, Dilly. Hoor mij eens bedaard aan. Om de bedriegelijke handelingen van de manager te leren kennen en hem te beletten, zichzelf rijk en anderen arm te stelen, kan uwe kennis van zaken mijn goede dienst te bewijzen. Om geen argwaan te wekken, kan ik mij niet te dik was met u onderhouden. Wil je me rodechter, is mijn compagnon en de toekomstige manager van deze run. Hij is door mij gemachtigd te handelen zoals hij onderstelt dat ik zou doen. Wij waren van plan de manager in zijn gang te laten gaan tot William in staat was hem te vervangen. Maar nu zullen wij er spoediger een stokje voor steken. Spreek er echter met niemand dan met mijn compagnon een woord over Dilly. Noteer het aantal schapen en runderen dubbel. 1 lijst je voor de manager en 1 voor William. Kun je zou ook met de wolbalen handelen? Zeer goed, sir. Ik ben met het persen belast en kan u op 100 kilo nazigen hoe veel er binnen gekomen is. Hoera! Mister Wilbone, je rijk is uit. Nu zullen we ons niet langer de geren en afzetten, schilderde van blijdschap uitgelaten opzichtig en vergat dat hij het zo even nog nodig had geoordeeld te vluisteren. Daar, Dilly, denk om onze afspraak. Hoe lang doet het scheren? Zij mis het steek en legt de kalmerend zijn hand op de schouder van de opgehonden opzichtig. Het kan in twee maanden afgelopen zijn.  Wel nu, tot zolang mondje dicht. Ik vertrek morgen naar Brisbane en zal de zaak met mijn agenten en het advocaat voorbereiden. De wasters en schilders waren in voldoend aantal op het station aanwezig en de werkzaamheden zouden hun aanvang nemen. Rondom een diep gelegen plas was een kring van stevere paren in de grond geslagen die naar de zijde van het station een brede opening had. Dit was de ingang van een langzaam oplopende met planken belichten, brede gang, welke zijwanden evenings door paren gevormd werden. Deze laan leidde naar het droge. Aan de uitganger van stonden op dikke, hoge paren in een rij zes grote bakken die door perspompen met water uit de plas werden gevuld. De bodem der bakken hadden een lange dorspleet waardoor het opgeperste water in een brede straal weer naar beneden startte. Aan de andere zijde van de wasvijver, tegenover de ingang van de padegang, waren afgelopende stijgers aangebracht die van de hoge graslanden naar het water voerden. In de gang stonden tot aan de heupen in het water een 30-tal wasters gereed. Rue, baardige, potige kerels, vier gehele kleding uit een flanelle hemd en een zeemleren kniebelkbestond. De zon komt op en daarnaart ook reeds in stofvolk. De herders en alle beschikbare manschappen van het station komen schreeuwende achter de kuddeschapen aan rennen. De angstig blaten de schapen en lammeren holen blindelings vooruit en ploffen bij tientallen tegelijk door de achter aankomende opgedoed van de hoge stijgers in het water. Hun enige uitkomst is de palengang. De wasters stropen de mouwen op en ieder pakt een beest bij de lange wol, smijdt het om in het water, perst en kneedt de dikke vacht een paar maal in z'n stevige knuisten en jaagde de rillende dier verder de gang in. Daar komen de schapen onder de stromen uit de bakken en ontvangen vijf of zes maal een flink startpad, waarna ze in de grote kampen van de schrik kunnen bekomen. Lang eventueel hebben ze daar geen rust. In een paar uren heeft de gehele kudde de doop ontvangen en nu moet het eigenlijk een wasse beginnen. De dieren worden voor de tweede maal, maar bij kleine hoeveelheden naar de stijgers gedreven.  Nu eventueel zijn de wasters onder de bakken en elk schapen dat uit de laan komt wordt gegrepen, onder het neerstorten de water gehouden en daarop wordt de natte vacht een vijf minuten lang gekneed, geknepen en gevonden. Als de stroom schapen of de straal water wat zwak wordt naar de zin der haastige wasters, schreeuwen ze zonder ophouden om water en apen. Voetnoot. De gewone naam voor schapen op stations eind voetnoot. De dieren geven geen geluid. Ze zijn half bedwelmd door het koude water en wanneer de hardhandige wasters ze met een ruk en een sta-aap op de poten zetten, vallen ze als verlamd om en blijven hun poos roeloos liggen. Dan strompelen ze verder de kamp in, waar de zon hun erdoorwekte vacht spoedig droogt. Einde van Hoogstuk 16, Eerste Deel. Laatste deel van Hoogstuk 16, van Willem Rode. Deze Libyfox opname behoort als publieke domein. Opname door Anna Simon. Willem Rode, van Eddie Heymans, Hoogstuk 16, vervolg. Willem had de schapen naar de stijgershelbedrijven en stond nu naar het wassen te kijken. Mr. Wilbone zag hem en kwam op hem toe. Zeg eens, Rode, wat sta je daar met je handen in de zak? Je bent hier geen logeen meer. Kom, aangepakt zeg je, en niet te zachtzinnig. De leerling gehoorzaamde. De schapen, die onder zijn handen doorgingen, hadden zich even wel niet te beklagen, maar de wol werd ook niet schoon. Pas was de manager uit het gezicht of hij gaf er de bruin van en drendelde op zijn gemak verder. Voor hem lag de ontzachelijke lange wolschuur en in de omtrek daarvan hadden de scherders hun tenten opgeslagen. Dat waren, zoals hij van Delia had vernomen, over het algemeen minder ruwe klanten dan de waszers. Er waren dikwals squatters bij die de grove verdiensten gebruikten om hun pasgevestigde stations waar nog weinig te scheren viel van schapen of runderen te voorzien. De handigsten en vluchten verdienden dan ook in eensgeertijd wel eens 90 tot 100 pond. Terwijl Willem bedaard tussen de ledige tenten doorwandelde en hier en daar een kijkje ging nemen, voelde hij eens klaps de zware hand van de bestuurder op zijn schouder vallen. De man zag wit van kwaadheid. Zil je behoorzaam of niet? snoude hij Willem met van woede, schorre stem toe. Ik heb je gelast te helpen wassen. Dat kon ik niet.  Dan zal ik je een werkje geven dat je wel kunt, al was je de grootste ezel van Queensland. Dan zijn er toch nog meer ezels in Queensland, antwoorde Willem, die volstrekt geen achting gevoelde voor de man niets slecht karakter hij kende. Ga mee! Zesde de manager tussen de tanden en liep drifte voorop. Willem volgde bedaard, nieuwsgierig naar het geen komen zouden. Ze liepen de hutten en tenten voorbij naar de wolschuur. Mr. Willem trok een zijder open en nu bevonden ze zich midden in een honderdmeterslange loods. Een oorverdovend geraas kwam het tegemoet. Hij was een gerikketik alsof de gehele loods met grote, tikkende klokken was gevuld, vermengt met het angste geblaad van duizenden schapen en een geschreeuw en onverstaanbaar geroep van honderden mannen en jongens. Mr. Willem dacht het de vergeefs het geweld te overschreewen. Hij wenkte Willem met een neidige blik hem naar het midden te volgen. Langs de wanden der schuren stonden of lagende scheerders in twee rijen achterokandig. Ze hielden elk een schaap tussen de knieën geklemd, duwden het door een laag duurtje naar buiten of liepen haastig naar de schaapscoin die het midden der zaal besloegen om een ander te krijgen. Kleine jongens draafden heen en weder, raafden de wol op, brachten ze naar de sorteerders of van daar naar de knarsende persen aan het eind van de schuur. Anderen liepen met zwarte potten en kwasten rond. Teer, teer, teer, klonkt van achter, van voor, van links en van rechts. Hoor je wat ze daar roepen? Schilderde de manager Willem in de oren. Ja, teer. Juist, teer, daar zijn de potten en kwasten en nu vlieg je naar de scherder die je hoort roepen. Van de één naar de ander, versta je? Dat zal je wel kunnen, geloof ik. Dat geloof ik ook, schilderde Willem op dezelfde wijze terug. Als ik maar weet wat ik met die teer doen moet. Dat zal je wel zien. Ik blijf hier kijken. Laat ik je niet meer zien, slenteren en luieren. Wat, smijt je die al weg? Zo wendde Wilboon zich eensklappen op de scherder die bezig was een schaap uit het achterdeurtje te duwen. Er zit nog wel een kilo wol op. Overscheren, zegt je, of ik jaag je weg. Teer, teer, schreeuwden de scherders als bezetenen. De jongens vlogen met de kwasten.  Ook Willem nummer één en wandelde kand tussen de schaapscoin en de rijscherders door. Hier, teer, teer, een scherder geef hem de teer kwast uit de hand en nu zag Willem waarvoor hij gebruikt werd. In hun haast zoveel mogelijk op een dag af te doen en zo weinig mogelijk wol op het schaap te laten, gebeurt het scherder zeer dik was dat de punter scharen het vleestrinkt of dat er met de wol een lap vel meegaat. Maar dat betekent niets. Een veeg met de teer kwast en een bloeder is gestelpt. De scherder veelt er even hard op los. De pijn voelt alleen het schaap, al geeft het geen geluid. Het rumoer in de wolschuur en de geur die uit de wachte opsteeg, werkt hem bedwelend op Willem, die er nog niet aan gewoon was. Hij werd er duizelig van en had groter lust de teerpot in een hoek te werpen en de frisse lucht te gaan zoeken, dacht de manager, volgde al zijn bewegingen. Teer, teer, riep weer een scherder in zijn nabijheid. Hé, wat klonk die stem bekend? En de uitspraak van het woord teer was zo vreemd, het geleek wel Nederlands. Snel ging Willem naar de roepende en smeerde teer op de wond voor het schaap. Nee, die jonge man met zijn lange baard kende hij toch niet. Willem, kijk op. De manager was weg en ogenblikkelijk lag het teerpot en kwast in een hoek. Zo snel hij kon, liep hij naar het eind van de schuur. Daar stond Dilly bij de persen en merkte de geperste banen met UAPC. Zeg eens, John, zijn er Hollanders onder de scherers? Dat weet ik niet, daarop dat tafelje ligt de namenlijst. Kijk maar eens naar de namen. Stel door liep Willem de lange lijst. Alle Engelse namen, Dicks, Willys en Tommy's bij de vleet. Nee, toch niet, daar staat Raap. Dat is zonder twijfel een Hollander. Raap, waar had hij die naam meer gehoord? Raap, oh ja, dat was de Hollander van wie onderweg de man met de huifkar sprak. Die moet ik vinden, dacht Willem. Hij is op de goudvelde geweest en weet misschien iets van Herman Borgers. Het zal de jonge man met zijn melonde baard zijn. Zijn teergeleek meer op Nederlands dan op Engels. Daardoor kwam hij waarschijnlijk zijn stem bekend voor. Hij zog de scherer weer op en bleef voor hem staan.  De man lag over zijn schaap gebogen en keek in zijn ijver niet op. Is u meneer Raap? Jawel, zei de man en zag op, verwonderd in het Nederlands, toegesproken te worden. Om met u te dienen, Raap. Nee, geen Raap, knol. Kees, ben jij het of ben je het niet? Riep Willem, spon in de wol en greep zijn makker van de kruisberg bij de schoudig. Wel heb ik van mijn leven, Willem, ben jij het? Riep knol en liet zijn schaap vallen. Een poos keken de twee jongens elkaar in blijde verrassing aan, toen schoten ze in een lach. Willem, wat ben je veranderd? Je begint de baard te krijgen. Ik zou je niet dit eerst herkend hebben. Heen jij dan, Kees? Je hebt nu ook wat meer dan het magere, valsche snortje dat wij van jou haren maakten. Maar hoe kom je hier verzeilt? O, hemel, daar heb je de manager. Waar is mijn teerkwast? Want daar ligt hij bij de kooi, waar je hem zo even nier gesmeten hebt. Zeg eens, hou knol, heeft je beest geen wond? Op het ogenblik niet, maar geef hem maar een lik, de vent komt hierheen. All right, scheelde knol met een stem als een klok en voegde er minder luid bij. Wees toch zo kinderachtig bang niet voor de manager? Als hij je wegjaagt, neem ik je bij mij. Ik zet eerst daar eens een station op. Ik heb je veel te vertellen, Willem. Ik heb tegenwoordig centen. En ik heb je ook veel te vertellen, knol, lachtte Willem. Terwijl hij knol schaap zwart schilderde. Ik heb tegenwoordig dubbeltjes. Teeer, scheelde een andere scherig. Tot vanavond knol, riep Willem, zijn vroeger makker de hand drukkende. Tot vanavond, in mijn hut, scheelde knol hem na. Maar Willem verstand hem op drie pas afstand, reedt niet meer. Zo geweldig was het getik en geblaad. Nu knol, zei de Willem, nadat de beide jongens reed zijn uurtje tezamenadder gekeuveld. Nu weet je het vernaamste van wat er zeer dat onze vlug met mij gebeurd is. En binnenkort zal er nog wel iets voorvallen dat je vreemd zal doen opkijken. Vertel nu ook eens hoe het jou is gegaan. Wel, op ver en na niet zo wonderlijk en voorspoedig als jou, maar toch nog beter dan ik verdiend heb. Dat moet ik bekennen.  Ik heb eerst een paar maanden onder mijn tegenwoordige naam in West-Valen en Hanover rondgesworven, tot ik eindelijk te Hamburg kwam. Daar heb ik hard gewerkt, maar ik kon er maar juist genoeg verdienen om niet van honger te sterven. Ik heb 12 ambachten en 13 ongelukken gehad. Ten laatste kwam ik bij een slager. Daar begon het geluk. De man was de gelijk beestenkoper van zijn ambacht. Toevallig hoorde ik hem op een winteravond, terwijl we bezig waren knakworst te stoppen, vertellen dat hij een dertig ramen van Duits marineras moest opkopen voor een Duits squatter in Queensland. Dat knoopte ik in mijn oor. Ik dacht dadelijk aan jou. Ik kon ook niet anders denken dan dat je toen al hoog en droog in Australië zat. Baas, zei ik, toen ik een maand later hoorde dat de slager de ramen had gekocht. Baas, mag ik ze brengen? Toen had je een gelach moeten horen, maar we zaten juist aan tafel, knechten, meiden, kinderen, allemaal met alkandig hier in het uit. Ze dachten allemaal dat ik mij verbeelde dat Queensland een dorp in de buurt van Hamburg was. Maar wat keken ze op hun neus toen ze merkte dat ik er veel meer van wist dan zijzelf. Alles wat je aan mij van had verteld had ik goed onthouden en dat heb ik ze eventjes aan het verstand gebracht. Je kende toch geen Duits, Kees? Dat geeft ook wat. Ik sprak altijd maar plat doetigems met wat woorden erdoor die ik onderweg en in Hamburg geleerd had. Ze verstanden me best en ik hen. Nu, en wat verder? Wel, de baas had er oren naar. De squadder had hem zelf geschreven of hij niet iemand wist die toch naar Australië ging. Die kon er meteen een oogje op de kostbare lading houden. Je kunt begrijpen, Willem, hoe blij ik was toen de boot het anker lichte. Ik heb altijd tijd in angst gezeten dat ze mee inpeken zouden. Ik koog geen politieagent zien zonder de beven. Een half jaar heb ik hier op een station doorgebracht. Toen ging de tijding dat er goudvelden in het noorden ontdekt waren als een lopend vuurtje door de koloni. Daar heb ik eerst een paar maanden honger geleden tot opeens de kans keerde.  Ik was niet zo gek als de meesten die hun stofgoud nog gauw over drinken of verspelen dan ze het gevonden hebben. Knolletje, zei ik bij mezelf, dus al heel mooi zo. Wees tevreden met wat je hebt en maakt dat je weg komt. En ik er vandoor. Ik heb mijn geld op de bank in Brisbane gebracht en ben scherer geworden. Nu mankeren we nog maar een paar honderd pond om een klein station op te zetten. Mijn voegere baas heeft me beloofd met de helpen, zo gauw ik het geld bij elkaar er heb. Ik ben nu al drie maanden aan de gang en trek van het ene grote station naar het andere. En nu ken je ook mijn hele geschiedenis. Willem had van het laatste gedeelte van Knolls verhaal niet veel gehoord. Van de goudzoeker met de huifkar wist hij reeds dat Kees op de velden een van de weinige gelukkiging was geweest. Zijn gedachten verwelden bij Herman Borgers. De vraag naar de beminden van zijn zuster brandde hem reeds meer dan een uur op de lippen. Alleen de vrees opnieuw teleurgesteld te zullen worden, weer hield hem ze te uiten. Nu knol ze weg, nam hij een besluit. Ben je te teleurgesteld, dan me langer met eidelen hoop te vleien, dacht hij. Zeg eens Kees, heb je wel eens Hollanders op de goudvelde ontmoet? Voeg hij zo onverschillig mogelijk. Hollanders? Nee, nooit. Hoe kom je daar zo bij? Ik heb meer dan eens gehoopt onder zoveel Engelsen, Duitsers, Fransen, Italianen, Chinezen, en ik weet niet wat voor ladslui meer eens een enkele landgenoot aan te treffen, want ik snak daarnaar weer een woordje Hollands te spreken. Eens, laat eens kijken, dus nu wel een maand of tien geleden, toen heb ik Nederlands hoere spreken. En was dat een Hollander? Vroeg Willem gejaagd. Nee, tenminste, ik kan het niet geloven, anders zou hij het mij wel gezegd hebben. Het was voor de rechtbank. Een paar goudzoekers wilden mij recht betwisten op de premie. Ik had, moet je weten, de eerste goud gevonden in een streek die nog niet doorzocht was. De premie kwam er dus eerlijk toe, maar een paar Engelsen zouden me toch overblufft hebben als die mammen niet geholpen had. Wanneer ik mij in het Engels niet goed wist uit te drukken, vertaalde hij mijn Nederlands in het Engels.  En zo kreeg ik de premie. Mijn toek zag haar armoedig en vervallen uit. Ik zal een wat van de premie meegeven, dacht ik. Kom, kamaraat, zei ik. Landslui moeten al kan daar helpen in de vreemde. De ene dienst is de andere waard. Toe, pak aan, het is je van harte gegund. Ik ben je landspan niet, zegt hij, en zet een paar ogen op dat ik ervan schrik. En toch ben ik er nog zo zeker niet van dat hij geen Nederlander is. Willem was, terwijl Knol vertelde, beurzelingsrood en bleek geworden. Ken je zijn naam niet, Kees? Wacht, hij stotterend uit. Willem, wat mankeert je? Wat kan jou die man schelen? Knol, ik zoek naar iemand die mij na aan het hart ligt. Hij is een jaar geleden naar de Nieuwe Goudvelde vertrokken. Als daar gins zo weinig Hollanders zijn, is het zeer goed mogelijk dat jouw tolk de man is die ik zoek. Kom, knol, zeg eens dadelijk, hoe heet hij? Ja, wacht eens. De ene onze rechter spakt die naam zo vreemd uit, dat ik hem niet goed verstand. Willem maak je niet blij met een dode mus. Het was geen Hollandse naam. Bezes, boeges of zoiets, met al wat ervoor. Borgers, schilder Willem opspringend. Herman Borgers. Ja, juist, dat zal het geweest zijn. Herman, ja, nu je rinner ik mij. Ik dacht dat dat Herman bij de naam hoorde. Dan is hij toch een hondig. Knol, we gaan naar de Goudvelde. Herman zoeken. Wij moeten hem vinden. Het mag kosten wat het wil. Riep Willem opleiden en vast beraden toon. Een kleine geitje, of het zomaar niets is. Naar de Goudvelde, dat ze gevaarlijke weg in. Neke is, wat je ook zegt, het helpt je niets. Stribbeld is niet langer tegen. Het moet en het zal gebeuren. Al was het een jaar van hier, en al moest we ons midden door de wilde heen slaan. Dat kon er wel eens opzitten, of we moesten de grote weg volgen. Dan duurt zo'n reisje minstens een maand. Al rijden we als dollen. En in een maand schier ik vijfhonderd schapen tegen een schilling het stuk. Dat is vijfhendzendig pont. Ho, als je geen andere bezwaren hebt, is de zaak geklonken. Geld is bij mij het minste. Ik zal je eens iets invluisteren, dat ik je eigenlijk nog niet mag vertellen.  Jij riep Knol in ongelovige verbazing over het geen Willem hem vluisterend vertelde. Ben je mal? Je zag er vanmorgen nogal manager achteruit met je teerkwast. Teer, jongen en manager. Dat lijkt net zoveel opokander als schoenpoetser en minister. Ach, kom, maak dat andere wijs. En toch is het zo, Knol. Lopen ze een eindje mede het vlakke veld in. Dan zal ik de zaak haar fijn vertellen, en je zult me geloven. Willem, je bent een gelukskind, zei Knol, enige munten later. Honderd pont in de week. Als je het in een boek leest, geloof je het niet. Stel, spreek zo luid niet. Geef je me nu je handen op, dat je mee gaat. Je zult er geen schade bij hebben. Nu goed, ik belovert je. Eigenlijk ben ik het jou en die borgers verplicht. En jou heb ik te danken, dat ik veilig uit de kruisberg ontsnapper kon, en aan hem dat ik vijftigpont premiumpont vangen. Ik kan weggaan wanneer ik wil. Maar hoe doe jij? Je kunt toch zo maar niet weglopen, nadat je een paar dagen leerling bent geweest. Dat zal toch wel moeten, zij wil hem nadenken, en meer tot zichzelf en tot Knol sprekend. Ik zal wachtend op de volgende week, wanneer de mailman met de brieven uit Brisbane op station komt, zal er wel een van mijn engelsman voor mij bij zijn. Dan schrijf ik er één terug, waarin ik hem meld, dat ik de raap van de man met de huifkarp gevonden, die Herman Borger's persoonlijk kent. Hij weet hoeveel er mij aan gelegen is, die jonge man te spreken, en zal het wel billen kunnen, dat ik hem onverweld ga opzoeken. Kees, als we Jackie, de Blackboy als gids mede konden krijgen, zouden we in een rechte lijn door de wilderness kunnen trekken, en dan zonder twijfel de weg in de helft van de tijd afleggen. Nu wil hem, ik doe zoals op de Kruisberg, ik laat alles aan jou over, het plannen maken is je toevertrout, dat weet ik nog vanuit. Mijn hoofd is er niet voor geschikt, ik schik me naar jouw wil, dan zal het wel goed aflopen. Ik ga slapen, morgen bij het aanbreken van de dag moet ik in de wolschuur zijn, wel te rusten.  Goedenacht Kees, blijf dus afgesproken dat jij in elk geval mee gaat? Wel, jij hebt hier als ik het goed nagaat te bevelen, en niet te verzoeken, niks geer eigenlijk jou schapen. En dat is ook zo, Kees, en dat zal je geen nadeel zijn. Nu wil hem, misschien besluit ik nog wel, een grote knecht, in plaats van een kleine baas te worden. Goedenacht Squatter. Slaap wel opzichtig. Met een hart vol hoop, en het hoofd vol plannen, rolde Willem zich die nacht in zijn dekens, toch hij kon de slaap niet vatten, wat hij de manager zeggen, en wat hij naar Amsterdam, en naar Brisbane moest schrijven, hield zijn geest wakker. Hij betast in het donker, nog eens de ring en de brief, die nu eindelijk kans halen, binnenkort hun bestemming te bereiken. William, slaap je al? Hoord hij dicht bij zijn veldbed vluisteren. Dilly, ben jij het? Ja, zeiden deze, en ging naast Willem op de rand van het bed zitten. Ik ben hierheen geslopen, om je te zeggen dat je op je hoede moet zijn. De manager heeft achterocht opgevat, waardoor weet ik niet. Zijn kwaad geweten, doet hem alles en iedereen verdacht voorkomen, en jij en je oom, gelijken voor familieleden, al heel weinig opokandig. Hij zoekt van mij, iets naders om trent jullie beide te vernemen, omdat hij bemerkt heeft, dat wij met ons drie in uitschapend tellen zijn geweest. Ik weet ook zeker, dat hij je beluisterd heeft, terwijl je met je landgenoot sprak. Ik heb hem onder voorwenzel, dat ik hem iets tonen moest, tegen zijn zin van de tent, waar jullie zo luidspraken, weggetroond. Wij zijn het vervolg voorzichtigig. Achter elke tent of hut, kan een luisteraar verscholen zijn. Vertrouw ook niemand, hoe genaamd ons geheim toe, of alles is verloren. De bevolking van het station, is wel niet op zijn hand, maar hij kon licht iemand met vrije beloften omkopen, om zich tegenover jou, als om tevredenen aan te stellen, en je uit te horen. Past dus op, de bedrieger in zijn staat, de wolter verkopen, voor ze afgeschoeren is, met de schapen erbij, en het geld op te strijken, is er uit de voeten te maken. John, ik wil je raad er hard te nemen, of schoon ik niet zo onnoozel en licht gelovig ben als je denkt. Ik ben nog al jong, maar ik heb veel ondervonden.  Dilly, ik heb ook een andere zaakje voorlichting nodig. Nu vertelde Willem de opzichtig, die hij nu reed zijn vriend kon noemen, dat, en met welk doel, hij naar de goudvelden moest vertrekken. Wat de manager betreft, bewiddet Dilly, die zal gemakkelijker toegeven dan je denkt. Hij ziet je waarschijnlijk met genoegen vertrekken, en het zou hem dunk me wat waard zijn, als je in het geheel niet terugkwam. Maar of hij je checkie meegeeft, weet ik niet. Dat zou je anders minstens veertien dagen tijds uitsparen. De grote wegen slingeren hier in eindeloze bochten van het ene station naar het andere. Waar zo'n zwarte neemt de richting waarin de kakkertoes vliegen, en checkie vooral kent de weg naar het noorden op een prik, en weet bovendien de Majals te vermijden. Majals? Wat zijn dat nu weg? Goed gewapende wilden, die alleen in een nabijheid van de runns komen om te stelen of te moorden. Echte menseneters, die hier in Noord Queensland nog lang niet uitgestorven zijn. Maar heb je checkie bij je, dan loop je weinig gevaar. Die ruikt zijn vormalige broertjes van verre, en is in de wildenis in zijn element als een vis in het water. Tot morgen wil je hem. Tracht bij voorbaat checkie te winnen, met een goudstuk doe je veel bij hem. Schrijf je oom dat hij zich haast te moet, anders is Mr. Whalebone hem te vlug af. Ik zal in tussen een oog in het zeil houden. De manager dan willensverzoek op, zoals Dilly vermoed had. Checkie mocht medegaan om hem en zijn makkig in rechte lijn door de boesten geleiden, tot ze de grote weg, niet ver van de velden, zouden bereikt hebben. Mr. Whalebone was van dit oog omlijk af, zelfs vriendelijk tegen Willem. Hij had wel gezien, dat schapenwassen en tearsmeren geen werkvorm was, en iets anders was er tijdens de scheren op het station niet te doen. Willem begreep zeer goed dat de manager loog. In een magazijn, in de paardenkampen, waar de rijdieren der scheerders en wasters geborgen waren, in de slachthuis, overal kwamen handen tekort, toch hij hield zich onnozel. Een week later, kwam de rijden een mailman op Darling Station aan. Hij voerde een tweede paard met een groot pak brieven en kranten beladen aan de teugel met zich en werd met gejuich ontvangen. Willem zorgde bij het uitpakken tegenwoordig te zijn.  Hij verist het terecht dat de manager, in die hij kants zag, zijn brief uit Brisbane zouden onderschepen. De brievenbestellig had er twee voor Willem bij zich. 1. Uit Amsterdam. Die was in een oogwenk open gescheurd en de inhoud ervan verslonden. God dank, alle thuis waren gezond en verlangen vuurig naar tijding van de zoon en broedig. Het telegram van Willem dat zijn aankomsten Sydney melden moest, hadden ze bij het verzenden van deze brief nog niet ontvangen. Wel echter, zijn brief uit Trieste, waarin haar Darling Station Queensland al zijn toekomstig verblijf had opgegeven. Ook bleek het nu dat het de jonge walling ernst was toen hij Willem te basel de vrienden handrijkte. Hij had een bezoek bij dienstouders afgelegd en hun zijne ontmoeting medegedeeld. Met een enkel woord herinnerde Emilia haar broer aan zijn belofte Herman Borges te gaan opzoeken en bij haar beden vochten ze tans die van Hermans ouders. Ook zij hadden ze er ten jaar taal nog teken uit Australië ontvangen. De tweede brief, die Lord Greyberry met zijn ware naam ondertekende luide Alles in orde. Heb mijn identiteit bij de rechter de Brisbane bewezen. Manager kan geen kwaad mee doen. Ik zal zorgen op de geschikte tijd op station te zijn en zal een bevoegd ambtenaar meedeprengen om zo nodig mijn rechten op alles wat zich op de run bevind tegenover Willemoon te doen gelden. Kies met Dilly, Schapen en Runderen uit om de tweede rund te bevolken. Ik vertraak eerst dag na de goudvelden om de manager te zoeken was het post scriptum. De mailman vertrok de volgende morgen en nam Willems brieven voor Amsterdam en Brisbane Mede. De tijdingen die de squadsleerling uit beide plaatsen had ontvangen spoorden hem aan zo spoedig mogelijk zijn planten uitvoer te brengen. Nog dezelfde dag werden alle toepreidselen voor de grote reis gemaakt. Einde van Hoogstuk 16 Eerste deel van Hoogstuk 17 van Willemrode. Deze liep je volksopname boven tot publieke domein opname door Anna Simon. Willemrode van Edie Heimans Hoogstuk 17 Na de wijze des lands gaven de drie ruiters door luide hurra's aan hun pleidschap lucht toen de laatste slagboom in de verst verwijderde heiling achter een dicht viel. Die vrolijke stemming werd bij elk der reizigers nog verhoogd door hem voor ieder verschillende oorzaak.  Willem gevoelde zich opgewekt door het veruitzicht eindelijk de belofte aan zijn zuster gedaan te kunnen vervullen en binnenkort Herman Borgers in dubbele betekenis deelgenoot van zijn geluk te maken. Knol doordat hij al rijdende dubbel scheerloon verdiende zonder een schaap te vullen of de terechtwijzingen van de lastige manager te moeten aanhoren. En Jackie bij die wilde de vruchten wel het diepst uit het hart. Gids zijn en dat nog wel van vreemdelingen. Straks zou hij eens proeven geven van zijn vaardigheid in het pad vinden en jagen. Hij zou tonen dat er geen majoel geen wilde mee was. Zijn hoera bij het binnentrainer van de push klonk als een overmoedige uittarting van alle mensen en dieren der wildenis. Voor Willem had deze reis nog een bekoorlijkheid meer. Hij zou weder nieuwe streken zien en zo doen er meer en meer bekend worden met het land dat hij nu reeds als zijn tweede vaderland beschouden. Om zo snel mogelijk te kunnen rijden had men alleen het onontbeerlijke meegenomen. Vlees en meel slechts voor één dag. De kogelzakken evenwel waren goed gevuld en de inhoud moest mondkost leveren. Van het wild dat hij je toe toch ook moest medewerken was echter in de eerste uren van de tocht weinig of niets te bespeuren. Zes een enkele buidelrad vluchten bij de nadering der uiters in één der vele ver van alkander verwijderde grombomen. Schaduw gaven die bomen slechts weinig. De kleine, leerachtige bladeren keerden hun een tikte in plaats van hun vlakten naar de zon die dan ook met haar brandende stralen ongehinderd de bodem van het bos versgroeide. Het was januari in Queensland de heetste maand van het jaar. De hitte werd drukkend en werkte met het diepe stilte van het bos zonder schaduw nadelig op de blijde stemming van Willem en Knol. Zwijgend redden ze achter Jackie aan. Deze echter scheen er weinig last van te hebben. Hij draaide onophoudelijk op zijn paard heen en wedig. Begeek nu in zijn geweer en zijn revolver dan weer zijn nieuwe jachtmes. Geen kengeroo of wallaby ligt ze echt te zien. Geen papagaio of kaketoe leed in de bomen zijn gekrijshoeren. Jackie had bij zijn vertrek van het station ook zijn tommehak en stenen beil aan de zadeknop gehangen. Nu haalde hij hem vijf te wapen voor de dag dat hij tot nu toe zorgvuldig in zijn flanel verborgen had gehouden.  Het was een platte, zwakgebogen, ijzerhouten lat afgerond aan de uiteinden en van ongeveer 4 decimetallengte. De bollezijde was scherp gesneden. De hollezijde rondgelaten. Blijkbaar trots op het bezitter van toonde hij zijn vreemd zortig wapen aan de achter hem rijden de Nederlanders. Boemerang zei hij geheimzinnig. Hey, is dat nu een Boemerang? Riepen Willem en knolten gelijk. Geef eens hier, Jackie. Maar daar had Jackie geen oren naag. Hij vertrouwde zijn kostbaar wapen aan geen onervaren handen toe. Nee, witte man niet kennen Boemerang. Jackie doen als karkatoes komt. Missa wil je hem zien hoe zwarte man doen. Met die woorden wikkelde Jackie zijn Boemerang in een wolrelap en stopte hem weer tot zijn flanel. De gele dag ging voorbij zonder dat een stuk eetbaar wild onderschot kwam. Twee mal hadden ze een herder ontmoet die zijn kudden naar het station dreef. Maar één van de 60.000 schapen te slachten daraan dacht geen van drieën. Men was dan ook wel gedwongen opnieuw met het medegenomen vlees het avondmaal te bereiden. Jackie's maag is geen afgrond te zijn. Hij had drie mal zoveel als Willem en knol en was nog verre van verzadigd toen de gehele voorraad ons opreteert. Er ging geen einde te komen aan het Australisch bos met zijn eeuwige gombomen. Toen de drie mannen het kampvuur aanlegden was het landschap nog niet merkbaar veranderd. Willem nog knol wist er dan ook of ze een dagrijs verder waren gekomen dan wel in een kringgrond gelopen hadden. Jackie lacht om hun twijfel. Hoopt zakelijk door gebaren, want het mengelmoes van Engels en de taaler inlanders dat Jackie spak was voor de Hollanders moeilijk verstaanbaar, beduidde hij hun dat zolang kreupelhout en slingerplanten het uitzicht niet belemmerden, hij nooit in een kringgrond lopen, al geleken alle bomen op bekandig als twee eieren van dezelfde vogel. Juist die bomen waren het waar langs hij zijn denkbeelde richtsnoerspanden. Willem en knol hadden er alkandig Reeds des Morgens opmerkzaam opgemaakt dat hun grits telkens als hij een boom genaarderd was een ogenblik omkeek. Nu begrepen ze de doel van die beweging. De vernuftige zwarte koos zorgvuldig de bomen uit waar langs hij reed en zorgde steeds dat elke volgende boom met de tansbereikten en de vorige in een richterlijn stond. Zo kon hij wel kleine slingeringen maken, maar in een kringrijden in geen geval.  Eerst in de middag van de tweede dag maakte de gladdermosbodem van het eukolyptus bos voor een grastapijdplaats. De halmen werden steeds hoger en de bomen steeds schaarser. Zo ging langzamerhand het bos in een prairie over. Nu kon ook het water en daarmee dat wild niet verre meer zijn. Kijk dat grasta kind ze in scholven dus of een dier doorheen vlucht, zei knol. Dingo, antwoordde Jackie met zekerheid. Men bereikte de plaats waar de Dingo door het hoofdgetrappel opgejaagd was. Daar lag, half verscheurd, een jong kalf. Wacht even, zei Willem, en sprong van het paard. Die rakker zal niet veel schapen of kalvren mee vermoorden. Hij haalde een flesje tevoorschijn, zoals elke bewoner van een station steeds bij zich draagt en besproeid het van ingereten lichaam op verschillende plaatsen met stignine. Onder het verderrijden hoorden ze het klagend geloei der moedig die haar kalf zocht. Ze kwam hun achterop en volgde hen een tijdlang met haar angsten geluid. Het was of ze de mannen smeekt haar te helpen zoeken. Deze kregen medeleiden met de arme koel, maar hadden haar toch niet bij het lijk van het kalvder verbrengen, al hadden ze dat in het hoge gras toch terug kunnen vinden. Ze vreesten dat ze het lichaam van haar kind zouden likken en zich zo doen de zelf vergiftigen. Weldre hadden de reizigers gegonden hoop bij het avondmaal iets anders dan een stukje gezouten vlees of halfrouwen mailballen te eten te krijgen. Een verwijderd gekwaak, gekras en gekrijs bewees dat ze de padding van een rivier naderden. Met moeite slechts onderdrukten ze een verruchte kreed toen ze de plassen beseid vonden met eenden, gansen en zwanen en ze de akasia's langs de oever letterlijk bedekt zagen met papagaien, karkatoes en andere bondgekleurde vogels. Daar zullen we eens een paar van uitzoeken, Kees, zei de Willem, die na zijn paard gekluisterd te hebben, zich gereed maakt er aan te leggen. Missen, niet schiet. Vogels wegjagen. Morgen niet, fluisterde Jackie, terwijl hij de loop van Willems gewier neerdrute. Jackie, boomrangwerp, veel meer krijg, eenden niet bangmak. Daar heb je gelijk in Jackie. Kom aan, verton je kunst eens. Ik ben werkelijk nieuwsgierig hoe je met dat stuk hout een vogel treft. Misses meegaan. Jackie geleidde hen naar een open plaats aan de oeverg. Aan de overzijde naderde een vlucht karkatoes de rivier.  Ze waren nog zo hoog dat het sneeuwvlocken geleken, die in het diepe blauwde er lucht voortreven. De vogels kwamen steeds darende, snel nadig. Reeds waren de gele en rode kuiven duidelijk van de witte veeren te onderscheiden. Jackie had zijn boomrang uit de lappen gewikkeld en zorgvuldig afgevreven. Op het ogenblik dat hij de karkatoes snel zag daren, greep hij de lap bij het ene eind, zwijde ze enige keer boven zijn hoofd rond en liet ze daarop los. Willem en knol keken er boven om de boomrang met de oog te volgen, maar tot hun verbazing vloog het komst stuk hout snel draaiende naar het water. Als ze gekeilde steen sprong het weer op toen het de oppervlakte bereikt had, daalde weer, kaat ze zo drie mal terug en verhief zich ten laatste als had het ding uit het water nieuwe kracht geput, sneller draaiende in de lucht. Het ging werkelijk of de boomrang leven bezat. Plot sling naar mij een zijsprong en schoot tussen de nierstrijkende karkatoes in. Deze hadden zich bij het dalen wat veel verspreid. De boomrang slingen er tussendoor zonder er één te treffen. Enige ogenblikken bleef hij op de plaats ronddraaien als zocht hij nog een prooi. Daarop steeg het zondelingenwapen hoger. Beschreef een grote cirkel in de lucht, draaide in wijde spiralen terug over de rivier en viel voor de voeten der verbaaste Nederlanders in het gras. Checkie was teleurgesteld nu zijn boomrang waarop hij zo gepocht had, niet had geraakt. Met scherper blik de zocht hij de bomen in een nabijheid. Missen! Kijk! Checkie raakt blauwe papagaai. Op een hoge, witte eucalyptus stoeden en dartelden een menig te veelkleurige papagaien en pakieten met alkander. Een grote in die groot blauwe ara de teden als ringen om een dunne tak geklemd schommelden met de kop naar beneden lustig heen en wedig. Checkie zwijde opnieuw zijn boomrang boven het hoofd en wierp hem voor zijn voeten op een platte steen. Lootrecht steeg de lat naar boven, schoot op de vereisde hoogte gekomen naar de ara en trof hem tegen de kop. De vogel liet los en viel. Onder het vallen draaide de boomrang steeds om de vogel heen. Hij scheen er een geheel mee uit te maken en sloeg er tegenaan dat de veren in het rond vlogen.  De zwarte liep snel naar de plaats waar de boomrang en zijn buit gevallen waren. De papagaien was verpletterd. De schedel, de poten tot zelfs de harde snavel waren een stuk geslagen. Checkie wist er zijn met bloed bevelect wapen af. Komt de boomrang niet terug als hij iets raakt? Vroeg Willem. Nee missa, witte mannen denk zo. Boomrang is geen hond. Maar wat boomrang raakt is dood. Blijft liggen. Dat heb ik gezien en goed ook, zei knol terwijl hij de ara opraapte. Ik geloof dat er geen beentje in zijn lijf heel is gebleven. Lekker, vanavond braden, nog meer raken, hernam Checkie en zocht naar een nieuw middpunt voor zijn boomrang. Goed zo, Checkie, ga je gang oude jongen, dan sparen wij onze kogels. Ik verzeker je dat ik trek heb. Kees, vertrouw niet te veel op zijn lekker. Ik heb de zwarte, vuile ei-rezineeten en toen zei hij ook nog, lekker. Zij willen met Nederlands tot knol. Checkie kreeg bij het hoeren van die vreemde taal op. Checkie kan niet verstaan. Met wantrouwende blikken staerde hij, dit zegende, de beide blanken aan. Nu was het de beurt aan Willem en knol om te lachen. Het ontstelt gelaad van de zwarte verriet dat hij de witte mannen nooit een andere taal dan Engels had hoeren spreken. Kan niet verstaan, herhaalde hij verschrikt. Witte mannen wil Checkie doodschiet. Ben je niet wijs, Checkie? Ik zei er dat je zo goed met de boomrang kon omgaan. Waarom zouden we je kwaad willen doen? Als jij ons niet helpt, verdualen we immers. We komen uit een ander land dan Mr. Wilbone en Mr. Deli. De zwarten spreekt het ook niet alle dezelfde taal. Johi, voetnoot, ja, eind voetnoot, zei Checkie nadenkt en ging op zijn herken zitten. Missa Roder, missa Deli en misse knol goed mannen? Zij helpt vragen de toon. Ja, zeker, Checkie. Hier heb je mijn hand erop. We zullen je nooit kwaad doen. En als we thuis komen, krijg je weer zo'n rondstukje goud. Checkie doet niet, riep de zwarte eensklaps op springend. Wat niet? Ons niet verder brengen, voeg Willem verschikt. Johi wil verder brengen. Missa Manager niet goed, slaat Checkie met de zweep. Checkie niet doen, wat Missa Manager zegt. Wat zegt Missa Manager dan? Checkie moet twee witte mannen in de scrup bij de Majos brengen, weglopen, anders Missa Roder Checkie doodschiet.  Wat een schurk! Daarom liet hij mij zo gewillig op reis gaan en dat als het de reden was de geheugelde vriendelijkheid. Willem keek dit zeg aan de eens rond en de schrik slug hem om het hart. Als Checkie eens gedaan had, wat een verradelijke bestuurder van hem eiste. Nu reed zouden hij nog knol weten naar welke zijden zich te wenden en ze waren nog op run van Darling Station. Hoedan wanneer de zwarte gids hen over een dag gevat mede in de scrup in de steek had gelaten. Checkie doet het niet wel. Checkie is een goede zwarte man. Hij blijft bij ons, is het niet? Zo pijde Willem, terwijl de gids vriendschappelijk op de schouder klopte. Johi, zei Checkie, zal aan Missa Manager zeggen, witte mannen dood in de scrup. Braver zo, Checkie. Zeg wat je wilt, als je ons maar op de weg naar de Goudvelde brengt. Checkie was geheel gerustgesteld en hervatte de jacht. Nog verschijrende eenden en karkatoes vielen onder de bordade geslagen van de ijzerhouten boomrang en verschafden een uitmuntend avondeten. Vijf dagen lang werd het toch op dezelfde wijze voortgezet. Gomboomwouden wisselden af met grasvlakten en steenwoestijnen. De kengroes waren blijkbaar dik was gejaagd want ze waren schuur dan gewoonlijk en kwamen niet onder schot. Zo moesten zich de reizigers met vogels tevreden stellen. De zesde dag evenwel met het bos dat ze doerreden gaandeweg dichter. De gombomen hoogig en dikker slingerplanten en bamboestruiken maakten het rijden lastig. Daar vertonen zich ook voor het eerst een wallaby in hun uitbijheid. Het dieren sprong haastig voorbij zonder, zo het ging, de reizigers die afgestegen waren te bemerken. Checkie, ik ruik brandlucht, zei Willem opeens. Wilden. Wilden, fluisterde de zwarte, stak het hoofd vooruit en speerde zijn ogen wijd open, docht de bomen, de struiken en het hoge gras belemmerden het ver gezicht. Mr. Hode, bewaarboemerang in de hand, zei de Australiëg. In een ogenblik lagen de weinige kledingstukken die hij droeg aan de voet van een reuzachtige eucalyptus. Wat wil je nu doen? voeg knol verwonderd. Daar kom je nooit in, die boom om spannen vijf mannen nog niet. Checkie, Kamen maak, antwoordde de Blackboy op zijn gewone geheimzinnige toon. Checkie knap zwarte man. Inderdaad, Checkie wist overal raad op. Met zijn tommehok sloeg hij een vingerdikke bamboeestengel dicht bij de grond af.  Ook de pluim kapte hij weg en boog daarop het 10 meter lange riet in tweeën tot het kraakte. De beide einden maakte hij evenins buikzamer door ze te doen kraken. Daarna maakte hij met veel moeite een lus van het dunste eind. Stak er de linker arm in, sloeg toen na een paar vergeefse pogingen de bamboe om de boom heen, greep het losse eind met de rechterhand en draai het enige keren om zijn rechter arm. Nu plaatste hij de rechtervoet tegen de grond, trok de bamboe aan en liet zijn lichaam zover mogelijk achter overhellen. Eindelijk trok hij ook zijn linkerbeen op zodat hij tegen de boom stond als een vlieg tegen de wand. Met schokken steeg het daaië riet langs de gladde stam op en met elke schok plaatste de zwarte de ene voet boven de andere. In korte tijd had hij de onderste tak bereikt en klom als een eekhoorn verder. Met behulp van zijn kamin kwam hij op dezelfde wijzer weder beneden. Majals berichte hij. Prairie achter het bos in brand. Wallabies jagen. Held Jacky, zet je daarom zo'n benoud gezicht? We hebben immers onze geweren. De wilden zullen ons wel met rust laten als ze zien dat we goed gewapend zijn. Nee, Majals 40, 50, wij 3, in de boomen. In de boomen. Als jij maar zegt hoe wij in die dikke stammel moeten klimmen, ik zie geen kans met jouw kamin te doen. Ik heb ook weinig lust mijn nek te breken. Wel nu, Jacky, dan zullen wij hier je broertjes afwachten. Toch daarin had Jacky weinig lust. Hij schee je niet op een ontmoeting met zijn rastgenoten gesteld te zijn. Meegaal, witte mannen Jacky nakruipen, paarden meentrekken naar de zoom. Majals ons niet zien kan. Weder, vloog on Wallabie voorbij. Zet er onder het springen de voorpoot tegen de met jongen gevulde buidel. In de rechter hand er al volvig in de linker de teugel van het paard haal. In de linker de teugel van het paard houdend vochten Willem en Knoll de zwarte door het keupelhout. Aan de zoom van het bos hield Jacky stand, ging op de knieën liggen en beduidde Hollanders dat zij hetzelfde moesten doen. Een grasvlakte strekte zich voor een uit. Enige naakte wilden, ruizachtige keros, liepen met brandende gomtakken rond en staken het gras op verschillende plaatsen in brand.  De wind dreefde rook van de verborgen reizigers af zodat ze er geen last van had en ze de vlakte in haar geheel konden overzien. Langs de hoge rand van het bos stonden, met hun rug naar hen toegekeerd, een tiental met lange speren gewapende wilden. Aan het tegenovergestelde zijde der vlakte wachten een twintig tal, eveneens gewapend, de wallebi's en buitenratten op die voor de naderende vlammen vluchten. Ze wierpen hun speren naar de vluchtendieren, toch bleken niets hier behendig te zijn. De meeste wallebi's ontkwamen, slechts drie, vielen in de handen der wilden. Deze dromen met de buiten het bos in, niet verre van de plaats waar de drie mannen bij hun paarden verschoden lagen. In de volgende dagen ontmoeten de ruiters wild in overvloed. Bij elke maaltijd aatten ze gekookt of gebrade kengroeflees dat de Nederlanders steeds beter smaakten. Jackie evenwel bleef hardnekkig de voorke geven aan ongekochte spijzen. De voortreffelijke gids wist steeds een ontmoeting met de wilden te vermijden, het als werkelijk of haar zij ruiken kon zoals deliebeweerde. Eenslechts kwam aan het dichterbij dan gewoonlijk. Om ongemerkt voorbij te komen stegen de ruiters af en omwondende hoeven der paarden met gras. Jackie is geen door een geheim zinnige oorzaak aangetrokken en de gelijk afgestoten te worden. Telkins als hij een 10 of 15 schreden gedaan had, bleef hij staan en boog het hoofd naar de zijde van het kamp der wilden. Dan zwoegte zijn borst en huiverde hij over het gehele lichaam. Karapori, fluisterde hij met bevende lippen, mag als dansen en zingen. Een dof gebrom als werd er in de naarbijheid op onvloers de trommen geslagen trofde oren naar Nederlanders die ingespannen luisterden. Borra, zei Jackie nauwelijks hoerbaar, vanbij gelovige angst peuilden hem de ogen uit het hoofd. Met geweld zich ontrukkend aan de betovering die hij naar de plaats trok van waar het geluid kwam vluchtte hij met grote sprongen in tegenovergestelde richting. Willem en Knol moest hem wel volgen hoe garnen ze in zo'n concert een wal daar wilden hadden bijgewond. Jackie was niet te bewegen terug te keren, zelfs een rondstukje goud had geen uitwerking. Borra, Borra, zeiden hij nog zitterend van angst. Marjos, Jackie doodstek, op eet. Maar wat is dat dan voor een vreselijk en gevaarlijk ding zo'n Borra? Is het soms een Borra? Een slang, vroeg Willem. Nee, schoorde Jackie, niet slang, Borra.  De zwarte liet zijn schitterend witte tanden zien. Eens nijdt dan in de bovenkaak ontbak. Begrijp je er wat van, Kees? Geen steek, of het moest zijn aardigheid van de wilden zijn, ook kan er bij zo'n gelegenheid de tanden uit te slaan. Kees, als we op de terugweg met ons drieën zijn, moest we er eens op wagen, zo'n indrukwekkende plechtigheid af te kijken. Ja, als we met ons drieën zijn, je schijnt daar niet aan te twijfelen, Herman Borgers te zullen vinden. Als je op de goudvelden rondgezorven had, zoals ik, zou je nog zo zeker niet van zijn. Einde van eerste deel van Hoogstuk 17. Laatste deel van Hoogstuk 17 van Willem Roden. Deze liever volksopname behoort het publieke domein, opname door Anna Simon. Willem Roden van Edie Heimans. Hoogstuk 17. Vervolg. De hitte werd op de middag zo drukkend dat Willem en Knoll na de maaltijd besloten in de schade van een mimosa-bosje een paar uur te gaan slapen. Ze sloten gerust de ogen, daar ze wisten dat Jackie de wacht hield en met een palm tak hen voor de beten de gevaarlijke insecten beveiligde. Willem werd wakker, vreesigde ogen en bemerkte met schrik dat er gids verdwenen was. Kees wordt wakker, Jackie is weg. Wat blieft? Rip Knoll die versrikt opsprong. Maar daar liggen zijn kleren, zijn broek en zijn hemd. Alleen zijn beil zie ik niet. En ginsgrazen drie paarden. Maak je niet ongerust Willem, hij is niet weg. Maar waar zit hij dan? Ik zie hem nergens. Jawel, daar ligt hij op de buik aan de plas te drinken. Hij is de vent gek geworden. Hij heeft pas een gehele Keteltee leeggedronken. Willem en Knoll liepen naar de plas. Jackie, wat doe je daar? Maar Jackie gaf geen antwoord. Door een teken gaf hij de Nederlanders te verstaan dat ze naast hem moesten gaan liggen. Ik mag een kraai zijn als ik er wat van snap, zei Knoll. Hij heeft zijn mond vol water. Laat u een vredesnaam maar gaan liggen, Kees. Ik ben toch ook nu gierig wat voor kunsten hij nu weer zal vertonen. Meen dan een half uur lagen we drie mannen op die wijze aan de plas. Begin met de verveling, Kees. Hij mei niet minder, Willem. Stelte, geboot Jackie, met een duidelijk gebaar en wees op een insect dat over de plas grondste. 