Delftsche Wonderdokter | A. L. G. Bosboom-Toussaint | Historical Fiction | Dutch | 8/14
Deerde deel van Hoogstuk 12 van de Delserwonderdokter. Deze liep je volksopname boord tot de publieke domein, opname door Anna Simon, de Delserwonderdokter, door ALG Bosbom Tussen. Hoogstuk 12, derde deel. Geheb niet te schreeuwen over onraad waren, Hendrik. Hij mag komen. Hij is ontboden. Spaks goud, gerrit, kalm, maar luid en met gezag, zodat de baron, die Hendrik werkelijk op de voet was gevolgd, het zeer goed kon verstaan. Ook trat hij onverweld binnen, zoals hem de ingang niet meer versperkt werd door de bediende, die op een wenk van zijn meester, terugwek. Ik had gemeen dat een heer van uw kwaliteit beter de gewoonte had van antishambren te houden, spaks goud, gerrit, zijn hoffelijke buiging alleen met een stijve hoofdknik beantwoordend. Wat zal ik u zeggen, meneer de schoud? Ik vreeste dat er op mij gewacht werd, en daar men aan de oorders van de magistraat met stiptheid moet voldoen, wilde ik door wat haast het onwillekeurig verzuim goed maken, antwoorde Dujizel. Op die toon van voorname welwillendheid, die zich, ondanks alle zelfgevoel, schikt naar de eis van het ogenblik, en ziende dat de schoud niet was opgestaan om hem te ontvangen, ging hij ook zitten, zonder de uitnodiging daartoe af te wachten, op de eerste stoel de beste die hem in het oog viel. Ongelukkig die, waarop poes, zich hadden ternier gevleid, na het echek bij haar meester. Die onzachte stoornis van haar rust werd er ook niet in het vriendelijke opgenomen, maar gestraft met een vinnig blazen, het uitslaan van de scherpe nagels daar vilpen poot, het opzetten van de rug en het schuint lopen langs haar vijand heen, die een grimme gezicht trok en een gebaar maakte of hij door de violetszijde kousen heen de scherpte van zijn aanvallers klau gevoelde. Poes, poes, knoerde schout Gerrit op de goeilijke toon waarmee zekere moeders, haren, bedorven, kinderen bekijven, maar de ironieke glimlach om zijn mond werd met kennelijke moeite bedwongen toen hij sprak. Verschooning Baron, zo hij gewacht had, totdat ik u een stoel had geboden, zou het gegeen in last hebben geleden van de slechte gewoonte mijner Poes. Toen ik mij laatst bij de geheime zending van mijn koning, de Venetie, bevond, en in het kabinet van de dogen ontvangen werd, stond er een armstoel voor mij gereed, meneer de schout, gaf de Giselle een antwoord op vieren en laat dunke de toon.  De dogen van Venetie is meester in zijn kabinet, de schout van Delft in het Zijnen, Baron de Giselle, en zoiets hapert aan de ferme uur ontvangst, wijt dat allereerst aan de wijze waarop hij zeid binnengetreden, die mij de gelegenheid benam tot een gulle verwelkoming. En, nu, even opstaande, rijk de schout hert hem de hand, het ging de Baron verplichten, zijnerzijds, weer op te reizen, om de beleefdheid te beantwoorden, maar de twee machten hadden elkaar leren schatten, de uiterlijke pest was getroffen, waarmee nog niet is gezegd, dat er geen heimelijke vokwart verbloemd. Jakob Jans, die bij het binnetreden van de Baron was opgestaan en alleen tegen zijn hooggeruchte stoel bleef leunen, ergerde zich over het gewicht dat die beide mannen hechten aan deze kleine uiterlijkheden, waar aan niets hing dan de voldoening hun persoonlijke eidelheid, en over de tijd die zij verloren door het elkaar daarmee lastig te maken. Hij, die gewoon was, elke seconde te waarderen en de tijd uit te kopen, met het oog op de eeuwigheid. Toch, gebruikte hij deze oog om blikken, om de gissel scherp op te nemen, en een huivering liep hem door de leden, bij de gedachte hoe deze man van een gelijkenis, door de natuur hem verleent, gebruik maakte, om in zijn broeders rechten te treden, en deze ten bloede toe te verdrukken en te vervolgen. Hij nam hem op met het zekere afgerijzen dat ons aangrijpt bij het zien van een monster, van een verscheuren dier, maar hij voelde dat hij die gewaarwoording moest bekampen en zich in deze volkomenlijk moest beheersen, zou hij de diepten ook van dit mensenhard kunnen peilen, en een pogingwagen om zelfs hier het kwaaderen te overwinnen door het goede. Schout Gerrit daar aan tegen, slechts na het uiterlijk aanzien oordelende, moest erkennen dat die man, die zich beroemde met farsten op gelijke voet om te gaan, een voorkomen had, dat ging twijfel lied omtrend de waarheid van zijn beweren.  In zijn statiekleding van violette fleweel, met de riddelijke keten om de hals en de degen opzijde, wiens kostbare greep met goud en niveau was gesierd, de witgepluimde hoed in de ene hand houdende, terwijl de andere met een sierlijk geboorduurde handschoen speelde, wekte hij bij de Hollandse burger magistraat een heimelijke bewondering, waar zekere benijding onder gemengd was, bij de losse gemakkelijkheid waarmee hij zich bewoog, hoewel Schout Gerrit zijn particuliere redenen had om te geloven dat hij toch niet voorkomen op zijn gemak moest zijn. Jaak op Jans daar aan tegen, die met andere ogen zag, vergeleek in gedachten die vermetelen booswicht, die met een stale voorhoofd en triënferende blik te midden de gruwelijke ongerichtigheid leefde als in zijn element, bij de diep gevallen, maar ook diep verslagen jullie aan, die zijn zonde als zonde had erkent, en voor hem, die met andere matematte dan Schout Gerrit, was dat laatste de meest benijdbare, zelfs al zouden list en geweld over hem segenvieren. Het zal niet nodig zijn u te zeggen, baronder Giselle, begon Schout Gerrit met zekere plechtigheid, uit welke oorzaak ik u termijnend heb laten ontbieden. Volstrek niet, heer Schout, ik heb de advocaat van Holland de meest mogelijke inlichtingen willen geven om treppenbewust te complot, maar deze verklaarde dat hij niet bevoegd was van de zaak kennis te nemen. De advocaat was dan wel in een luim van zondelingen discreetie, hernam Schout Gerrit glimlachend, in kas van urgentie zou zijn edelachtbare zichzelf zonder omstandigheden competent verklaren, daar ben ik zeker van. Al voor ons tot hem te gaan, had ik mij redestot zijn excelentie gewend, dan deze wilde mij niet aanhoren en van het hele complot geen woord geloven, en ik zou waarlijk niet weten aan wie mijn mededelingen te doen, zo de advocaat mij niet verwittigd had, dat ik bij u een verhoor zou te hebben ondergaan. De heer advocaat heeft u de zaak iets wat verzwaard voorgesteld, een formel verhoor is dan onzend geen kleinigheid, en met een heer van uw kwaliteit neemt men het zo pot niet op, hernaam Schout Gerrit Meermann, win de glimlach niet van de lippenweek. De mening is alleen, u in het vriendelijke uit te nodigen, zekere vragen te beantwoorden, die ik aan u, aan het halve, heb te richten.  Ik heb u daartoe bij mij moeten ontbieden, omdat mijn komst en uw logies zeker opzien kon wekken, dat wenselijk is, te vermijden. Gij gelooft mogelijk ook niet aan het complot, viel dus je cel in. Ter contrari, Baron. Ik geloof eraan, en ik acht mij competent om haar kennis van te nemen. Maar, om u de waarheid te zeggen, is er maar iets alles van bekend wat ik weten wil, en zelfs wat ik liever niet wist. Die woorden schene Schout Meermann te ontvallen, zonder bedoeling, en hij zag de Baron maar even van der zijde aan. Toch ontweek deze die blik, hij moest zijn handschoen oprapen, waarmee hij speelde, en die hem ontvallen was. Zo heeft hij zeker jullie aan zijn confessie gedaan, vroeg hij, met schijnbare achterloosheid, zijn speel met handschoen hervatten. Ik heb hem nog niet ondervraagd, repliceerde Schout Meermann Koeltjes. Maar de justitie wordt hier gemeenlijk nogal goed geadverteerd, van het geen zij begeert te weten. En behalve onze ordinaire aanbrengers van nieuws waren, hebben het soldenier Bernard, domineer Blommers en anderen in deze hun te waar gedaan. Zo zie ik niet waar toe ik u van nut kan zijn, spakt er zichzelf stout weg. Dat is juist wat ik wel zie, waar de Baron. Het is, om mij enige inlichtingen te geven, omtrendt hij zeker jullie aan, zoals jij hem daar even noemde. Maar hij draagt of aan een andere naam, die u bekend moet zijn, niet waar. Hij zal er mogelijk meer dan één opgeven. Gergelijk avonturiërs voeren meestal hun streken uit onder een nande ger, die zij verwisselen naar gelang van omstandigheden. Deze hier verkieest geen andere te noemen dan zijn doopnaam. Maar jij weet toch zeker meer van hem, Baron. Waarom onderstelt hij dat hier schout? Hij moet u immers bekend zijn. Hoe had hij hem anders zo ter stond konden aanwijzen voor het geen hij was? Het is zo, meneer Schout, waar toe het u te ontfijn zijn, al is de verklaring mij tegen. Zij blijft toch zeker hier, haar namij, rondziende, en even de blik op graswinkel vestigend, als sloot hij deze mee in. Ik ken die persoon voor het geen hij is, en al sinds lang. Hij is afkomst eruit een goede familie, die hij schande aandoet en die hem uitgeworpen heeft.  Hij is enigszins aan mij verwandt, en zal wel licht zeggen dat hij een jonker van Echmont is, maar hij heeft eigenlijk geen recht op die naam. Hij heeft zoveel recht op die naam als een zoon heeft op de naam zijn haar moedig, viel hier graswinkel in, opzachte, maar na drukkelijke toon en tot Meermann gewend. Het is waar ook, hij zei het met hem bekend. Ik had het u konden vragen, sprak deze. En is hij dan werkelijk, zoveel als een edelman? Mag tot van Echmont is zijn moedig. Mag tot van Echmont. Heer Hendrik van Kenenburg dochter toch niet, voeg schoudt Meermann, in zichtbare spanning graswinkel aanziende. Dezelfde. Dat minnelijke meiske dat eenmaal onze voormalige speelnote, ja, viel graswinkel in, nu zelf even geemlachend. Het verblijdt mij dat u die dagen nog geheugen. Alleen herinner u dat het minnelijke meiske in de vijftig moet zijn, en dat zij nu een zoon heeft waarmee wij ons moeten bezighouden. Maar de jongvrouw van Kenenburg is immers met haar volgd naar Vlaanderen getrokken, en, na het mij voorstaat, daar gehuulukt met een aanzienlijk edelman. De naam wil mij nu niet invallen. De baron de Giselle is geen geen lust te hebben het geheugen van de schoud in deze te helpen te komen. En vestert de geheel zijn aandacht op de man die daarnevens de stoel naast de schoud was blijven staan, die hij eerst voor een klerk of enig ander ongeschikt beantwoord gehouden, maar die, sinds hij zich in het gesprek had gemengd, en toon de hoe zeer hij met de antecedente van Julia bekend was, voor hem een zondelingen belangrijkheid verkreeg. Die man kon hem zeer gevaarlijk zijn, tenzij hij er in een slaagde hem op zijn handen krijgen. Maar het middelder toe was nog niet gevonden. Hij moest dus zwijgen en opletten, en zijn voordeel trachten te doen met zijn waarnemmingen. Zij huwelijkte de baron de Giselle, sprak gaswinkel, zich tot schoud meer man richtende. Maar ik moet u waarschuwen, dat die naam hier niets ter zaken doet, want de vader heeft zijn zoon verstoten en verboden die te dragen. Wel, wel, heeft de zoon van machtel het zo bondgemaakt, hij nam de schoud hoofdschuddend, maar op groeelijke toon, toen zich op eens tot de Giselle wendende. Wat hoore ik daar, baron de Giselle, die verstoteling zouden... Mijn aanverwand zijn, viel de baron in.  Gaswinkel veel beduidend aanziende, of hij hem door zijn blik het zwijgen wilde opleggen. Deze scheen aan de zwijgende beden gehoord te geven, toen hij voortging te zeggen. Hij is zijn vader ongehoord aan het geweest op een voornaam punt, en is op zijn eenzame zwerftocht door het leven al dieper en dieper gevallen. Totdat hij ten laatste zich vinden liet, om het instrument te worden van een afschuwelijke misdaad, voegde de Giselle er nu met levendigheid bij, overtuigd tot hij in de invoudige grijzaart een bondgenoot had gevonden, of voor het minst een tegenpartij die lichte misleiden, lichte te overstemmen zou zijn. En zo was het dan om deze misdaad te voorkomen, dat jij je gehaast hebt deze bloedverwand van u in hechtenis te laten nemen, voeg hem Gaswinkel, op zijn eigenaardig kalmen, maar na het drukkelijke toon. Zo is het waardige man, hoewel ik er niet op verdacht had kunnen zijn, hem zore als uit te vinden, acht ik het toch van mijn plicht, hem niet op vrije voeten te laten, om erger te voorkomen, te eer, daar het stadhouder zelf mij het bevel had gegeven, hem in hechtenis te nemen, waar ik hem ook vond. Dat luid wat vreemd, Baron, viel nu schout Gerrit in. Gij hebt mij zo even verklaard, dat de stadhouder niet aan het complot wilde geloven. Ja, uw mededeling daaraf, zelfs niet heeft willen aanhoren. Hoe heeft zijne excelentie jullies ondanks het bevel kunnen geven tot in hechtenis nemen van een persoon in dat complot betrokken? De inhechtenis nemen was mij niet opgedraagend ter oorzaken van de aanslag waarover ik zijne excelentie kwam spreken, hervatte dus jezelf. Maar ik kon er niet van spreken zonder die jullie aan van Egmond te noemen, die u was aangewezen als de omgekochte moordig, en toen de graaf die naam hoorde, en verstond dat deze het gewaag had tot delf te komen, en er zijn gewone mistragingen pleegde, namelijk straatschenderij en allerlei baldadigheden, in gezelschap van een hoop gecasseerde soldaten, ontstak zijne excelentie in heft getoorn, en betuigde mij hoe zeer het hem ergerden dat die onbezonne lichtmis een edele naam door het slijk sleepte van de ene provincie tot de andere. Daarom gaf de graaf mij, die hem kende, de last om mij van zijn persoon te verzekeren, waar ik hem ook mocht aantreffen.  Dat bevel werd alleen mondeling gegeven omdat zijn excelentie nog de bed lag, toen ik, gedreven door mijn ijver, en in mijn hoge verontwaardiging over het schandelijk complot diverse ontdekking kwam overleveren. Zijn excelentie was mij gans niet dankbaar, maar alleen wat vertoorn over de gestoorde rusten, en beval mij over dat gewaand complot dat foca te gaan spreken, die zeker wel weten zou wat er waarsvan was, daar deze van alles altijd beter geadverteerd was dan hijzelf. Na die uitval dook zijn excelentie weer in de kussens, en ik spoede mij naar de advocaat, waar ik wel geen ongeloof vond, maar zoals Reeds gezegd is, onweel om mij aan te horen. Voor de aanvang van de gemaskerde optocht begaf ik mij nogmaals zijn hoofd om zijn excelentie opnieuw tot behoedzaamheid aan te manen, maar werd als ieder ander verrast door het bericht dat de prins al in de vroegte was vertrokken. Hoe zeer onstemt over dit gebrek aan vertrouwen, achte ik mij toch gehouden, de gegeven last te volbrengen. Toen ik mij onverwacht, in de gelegenheid zag gesteld, daar aan te voldoen. Het is mogelijk dat Graf Maurit nu Reeds vergeten is, wat hij mij optroeg, of het volbrengen daarvan niet eens meer dankelijk opneemt. Toch, dat zij zo, wil men de verdachte woestelling loslaten, maar hij is het wel. Ik ben daarvoor niet verantwoordelijk. Voor waar nee, heer Baron? Ik begrijp nu heel goed dat advocaat zijn reden had om te zeggen dat er gans geen haast was bij zijn loslating, zelfs al bleek zijn onschuld, viel schout Gerrit in. Daar is altijd haast bij de loslating van een onschuldige, en deze hier is onschuldig op het punt waarmee men hem bezwaart, sprak gaswinkel. Ej, lieve, maar goede vriend, dat zal u zwaarstaan te bewijzen, viel Nudysel in, oplaat dunke de toon en uit de hoogte op hem neerziende, nu herbleek geen bondgenoot te willen zijn. Lichter, voorzeker, dan het u vallen moet hem in deze van schuld te overtuigen. Zou ik hem verklaagd hebben zou ik niet de volle verzekerdheid had gehad van zijn schuldige voornemens. Maar gij zei Theriositzi rekenschapsschuldig van de grond waarop deze uw verzekerdheid rust spakt nu schout Meerman. Theriositzi, dat is mogelijk, maar ik weet niet wie deze man is en ik laat mij niet ondervragen over zo kieze punten door een vreemde die daartoe geen bevoegdheid heeft.  Dokte Graswinkel is de vriend en voorspraak van de revan. Zijn enige, zover ik weet, Dys mag hij kennis nemen van het genemen tegen hem inbrengt. Wel nu, hij heeft honderd pistolen aangenomen van de hoofdaanleger van het complot. Die al lang over de grenzen is, Montpelde Schoutgert. Hoe weet gij dat hij ze aangenomen heeft, anders dan ze met verachtingen het water te werpen, zoals hij mij heeft vertrouwd ? Hij heeft u wat op de mau gespeld, me goede man. Hij is dat zulke een delige staat vervallen dat hij naar een goed maal hunkert en naar een paar ducaten zou opspringen. Op de dag van de spelen had hij geen penning in zijn zak om een boete te betalen die hij belopen had door zijn woestgedrag. Zijn soldaten moesten voor hem steven om hem voor de hoornood te bewaren. Dat een zulke honderd pistolen versmaden zou als ze hem geboden worden, is dat natuurlijk dat vraag ik u, heer Schout. Nee, natuurlijk is het niet. Dat moet ik u toestemmen. Maar, mits hij van edele afkomst is en het hier een gruwelijke misdaadgold waarmee de holst kan gemoed zijn, is het toch mogelijk dat hij niet voor de verzoeking bezueken is. Iedere losbol, die door mijn gedragingen zijn familie ondeert en zijn eigen voortuin met voeten treed is daarom nog niet bekwaamd tot vorste moord, antwoordde Schoutgert, graswinkel aanzienen, als wilde hij hem uitlocken om hier in te stemmen. Maar Jacob Jans bewaarde het stilswijgen. Einde van het derde deel van Hoogstuk 12. Vierde deel van Hoogstuk 12 van de Deltse Wonderochter. Deze liep in Vox opname bordelt publieke domain, opname door Anna Simon, de Deltse Wonderochter door ALG-Pospomtussen. Hoogstuk 12, Vierde deel. Zich in de betekenis van het zwijgend vergissend praten de baron met meer stoutheid. Tot mijn spijt moet ik daartoe zeggen dat het zijn eerste misdrijf niet zou geweest zijn. Ongelukkig zijn er paden waar langs men al heel snel tot uiterste diepte afgelijkt. Zulke paden zijn er werkelijk, baron de Giselle. Die ze gaan, mogen wel toezien weerwaard ze heen voeren. Viel nu opeens de Wonderochter in op een toon zo doorboerend gestreng of die tot de binnenste gedicht zo van dat mensen harte wilde doordringen, terwijl de klaren, diepe blik als een elektrieke vonk uitschoot om het stalen voorhoofd te treffen. De baron kon die blik niet uitstaan.  Zijn erloentse ogen wenden zich af en naar de grond. Een schok trilde door zijn leden, maar zijn vaste wil om deze kamp te zegenvieren verharde hem om niet toe te geven aan die indruk. De vermetelheid klom met het bewustzijn van een nakend gevaar. Wel mocht hij dat zeg eenwaardige man, hernam hij, en het bewijst daarvoor leverd Julian maar al te klaarig. Hij bezit een groot gemak om de leugen met één zwaai tot waarheid om te scheppen. En zo hij u, goeilijke grijzaart, heeft wijs gemaakt dat hij dat bewuste goud in het water heeft geworpen, is hij in zekere zin bij de waarheid gebleven, want hij heeft die som in een enkele nacht verprast en verdobbelt in de taveren. Hij heeft de goud gerred met levendigheid. De plaats waar zo grof, geslampampd en gedobbelt werd, heeft niet aan de opmerksamheid van mijn volk konden ontgaan, en mij is niet was daarvan wel bekend. Partieu heer schoud, hoe kan ik dat weten? Ik was die nacht op de bruinlotspartij van de Gravin van Soms, en nog onkundig van alles. Was het van mij te vergen dat ik die woestelling na zou lopen om zijn wegen te bespieden? Sinds jij u zelf die moeite niet gegeven had parom, kunnen we doen, uw onkunde in deze te beleiden, dan aan zijn gedragingen een uitlegging te geven eventier in de strijd met de waarheid als met de broederliefde. Spakt nu graswinkel weer op die nacht drukkelijke toon, die de toeleg had, de in slaapgewicht de conscientie wakker te schudden, en de bestrafende blik werd hij even minder gespaard. Maar de gysel was er nu op verdacht, en waagde zich daar aan niet meer. Hij hield de ogen gestadigd neergeslagen, als trok de slapende poes, die zich neergevluid al zijn aandacht. Hij streelde het dier met de handschoen, terwijl hij met een smadelijk lachje antwoorden. Wat revalkalt gevan broederliefde, die juliaan is toch mijn eigen broeder niet, en al waren hij het verschoonlijkheid voor de schuldigen in een geval als dit zou laakbare zwakheid zijn. Maar een onnozelen, valsele petichten is zonde, baronder gysel. Wat ik u binnen mag, ja, kopians, sprak goud, gert, deze ras en vluisteren toe. Houdt ons niet op met sermoenen, die man hoort tot de romse kerk, ze zouden toch geen vat op hem hebben.  En wat mij belangt, ik ga alles zondagen ter kerk, als een magistraat past, die het exemplen moet geven. En na dit aparte wend hij zich weer met volle magistrale wichtigheid tot de baron, zegende. Laat het nu uit zijn met onwegen en uitwijkingen. Mijn beticht geen man van goede geboorte, geen bloedverwand, geen hele intentsvin zonder degelijke grond en zonder duchtige bewijzen voor zijn schuld aan te voeren. Dat laatste hebt hij beloofd en zijt hij schuldig te doen. Daartoe zijt hij hier. Maar ik zie nog niets komen van die toezegging. Met vermoedens en aantijgingen van Wienoch, laat de justitie zich niet afschepen. Leef er stukken uit die ze bewijzen. Zie daar wat alleen gelden kan. Ik kan die bewijzen niet leveren, tenzij de justitie allereerst aan de door mij gestelde voorwaarden voldoet. Namelijk, dat zij het verblijf weet uit te vinden, maar de ramsalige de laatste nacht van zijn vrijheid heeft doorgebracht. Hij moet daarvan kleding gewisseld, en de papieren die van zijn schuldige voornemensgetuigen verborgen hebben. Daartoe is alle vleid gedaan toch ter vergeefs. Hij is niet geweest in de tabakskrog, waar zijn soldaten tot aan de morgen vertoefd hebben. Gij zelf beweert, dat hij de nacht met drinken en spelen verbracht. Zo is daar nu om hier de justitie in te lichten, niet om van haar inlichtingen te vragen. Vermoedelijk is hij van het ene taphuis naar het andere geslingerd, om ten laatste in wie weet welk holdes verderfst aan te landen waar men hem van zijn laatste goudstuks zal hebben beroefd. Hij nam de gissel, laat dunkend, de schouders ophadend, maar in de grond zijn zarten verheugd over dit onvruchtbare onderzoek. Toen gaswinkel die hem voortdurend met zijn volhardende merkte mij dat gaardigslagen zich opeens tot schoud geretkeerde, zeggende. De baronder gissel geeft wat al te ruim spel aan liefdeloze vermoedens, waar het zijn ongelukkige bloedverwand geldt. Ik kan ze op goede grond valst verklaren. Julian heeft die bewuste nacht in mijn woning doorgebracht. De harmerdorommel, dan heeft hij niet op dons geslapen, merkte schoud geret lachend aan. Blijkbaar was hij in goede luim geraakt, in de blinde behoefte rontetasten op dit belangrijke punt. Maar gaswinkel antwoordde met plecht geernst. Het is de mens goed niet in wilde weg te dommelen, meest de geret Frans.  De nacht is zwaar geweest voor Julian van Egmond, dat herken ik, en die was voor mij niet licht, maar met de hulp van God zal hij geen verloren zijn in zijn leven, nog in het mijne. Dat leidt geen twijfel, gevaar erboot, viel schoud geret in. Maar de consequentie die uur verklaring trek is deze, dat gij dan zult weten waar hij die papieren gelaten heeft, waaruit, naar het gevoelen van de baron, zijn schuld moet blijken. Hoe is het daarmee? De chicel hoorde hen spreken, maar vond geen woord te zeggen. Hij knabbelde op zijn mistasten, en gebruikte zijn geparfermeerde handschoen bij wijze van waaig om zich te verkoelen. Als mocht de reuk van de ambig hem te sterk, dat hij hem wat onpasselijk maakte, zodat hij doodsbleek werd, de blik die de schoud op hem vestigde, toen graswinkel antwoorde. Julian had belangrijke documenten onder zijn berusting, dat is waar. Maar de baron vergist zich in hun betekenis. Een brief van zijn vader, onder anderen, die een grievend familiegeheim zouden prijsgeven, zodat de jonger er zich van wilde bedienen om zijn onschuld te bewijzen. Een ogenblik had hij dat voornemen, maar tot beter paraat gekomen heeft hij ze in mijn handen gesteld. Om ze aan het licht te brengen, voegde Baron, zichzelf niet meer meestig, met een stem die schrill klonk van inlijke angst. Om ze te vernietigen, hervat de graswinkel, die de Edelman opnieuw bleef gade slaan, opdat ze hem niet weer in verzoeking mochten brengen, om met de enige tijd onkristelijke veraakzucht mee te boeten. Wie had dat van hem kunnen verwachten, rippte Giselle, zo verrast en verblijd, en heb gij de onvoorzichtigheid begaan aan het verland toetegeven, ripschoud Gert, terwijl de Giselle in zichtbare spanning vraagend het oog op gaswinkel vestigde, zonder een woord te kunnen uitbrengen. Ik kurde de Edelmoedige beweging zijn hart en goed, maar ik achte het roekeloosheid eraan toetegeven. Ze zijn bij mij wel vertrouwd en wel bewaard ook. Maar gij zout ze de justitie toch wel overleveren om te dienen tot illucidatie van deze causa. Dat zou op het uiterst zijn, heerschoud, en alleen dan als de beschuldiging tegen Julian op geen andere wijze weer lecht kon worden. Maar ik heb wel hopen dat het daartoe niet zal behoeven te komen.  Meneer Giselle die bewijst dat hij zijn dierniswaardige bloedverwand niet dan zeer oppervlakkig kent, daar hij hem zo hard beoordeelt en zich zo zeer verrast toont over een trek van Edelmoedigheid die van goedheid en vergevens gezindheid getuigd. Meneer Giselle zal deze zaak nu beter inzien en vrijwillig bekennen dat hij zich in de persoonlijkheid van Julian heeft vergist. En deze, in zekere overeiling valselijk heeft beticht bij gevolg zijn aanklacht terugnemen die alleen gegrond was op losse vermoedens en op de kwaarde opinie die hij zich gevormd had van dienst karakter. Maar heer Dokter stamelde Giselle wie het bloed weer naar het hoofd steeg hoe kunt hij wachten dat ik mijzelf zal onteren en op een leugenaar verklaren door te bekennen dat ik zulke overeiling heb begaan. 