Presentatie Sarah Voss en Esther Pullen Zorgsalon 8 oktober 2020 Tranzo
Allemaal Sarah Vos samen met mijn collega Esther Pülle hier. Wij zijn de wijkggd's van een aantal gemeentes hier in Brabant. Als wijkggd in Van Geen, als de schakel tussen zorg, openbare orde en veiligheid. Het is hartnodig in de wijk tegenwoordig. Wij zijn al in deze maand 6 jaar geleden begonnen om de twee werelden met elkaar te verbinden. Het is eigenlijk een aanleiding in gemeente waarvoor wij werken, vonden we dat 25% van de tijd van de politie, ja, geconsumeerd werd door mensen die, zoals wij het noemen, eigenlijk gedoe. Ik vind het verwacht, vind ik een vervelend woord. Maar mensen die gedoe veroorzaken in de wijk. We wilden graag daar wat verandering in, dat het meer zorg zich bezig ging houden met deze doelgroep. Uiteindelijk is het geen politiewerk. Tegelijkertijd dat wij begonnen, was er natuurlijk ook landelijk veel te doen met het AIAG-team, schakelteam, de aanleiding van een paar grote incidenten. En er is ook een definitie gemaakt over mensen met onbegep gedrag. Dat gaat wij dan niet allemaal opnoemen, maar het is denk ik wel voor iedereen te lezen. Ja, over wie hebben we het nou eigenlijk? We hebben het over mensen die eigenlijk de grip op hun leven verliezen. En wij verwacht, wordt vaak gedacht aan mensen met een GGZ-problematiek. Wij zijn ondertussen wel achtergekomen dat het om een hele andere doelgroep gaat. Het is maar een gedeelte, is GGZ. En er zijn een heel hoop andere oorzaken die ik nou eventjes aanklik. Zoals je ziet mensen met verstandelijke beperking, maar ook een steeds grotere groep mensen die ouderdoms gerediteerde problemen hebben, zoals de mensiekoognitieve problemen. Maar ook mensen met ziektes die wat gedoe met zich mee kunnen brengen. Mensen met Parkinson's, mensen met schildkleerproblemen. Die tijdelijk even uit balans kunnen zijn en overlast of gedoe kunnen veroorzaken in de wijk. Wat je dan heel vaak ziet, is dat dus de politie in beeld komt om met deze mensen contacten gaan maken. Terwijl wij juist zeggen van, nee dit zijn geen mensen die bij de politie thuis horen thuis. Binnen de hulpverlening. Wij zijn vooral heel belangrijk omdat je ziet heel vaak dat er meldingen binnenkomen bij de politie over mensen die, wij noemen het dus gedoe veroorzaken in de wijk. Dat gedoe is heel erg moeilijk te definiëren voor heel veel mensen.  Met zeggen van, je geeft heel veel overlast of je geeft heel veel problemen in de straat. Het moet nu afgelopen zijn. Maar ja, bij wie kun je dat melden? Vroeger werd gezegd van, ja, bellen naar de huisarts. Maar wij weten heel vaak niet wie een huisarts is van iemand. En er is eigenlijk niemand bij wie je echt daadwerkelijk je meldingen kwijt kunt. Dus dan wordt toch vaak de politie ingeschakeld. Nou, wij zijn dus vijf jaar geleden, ondertussen bijna zes jaar geleden, begonnen. We zijn begonnen in de gemeente Vught. En wat we eigenlijk hebben gedaan is, meteen heel sterk gaan investeren in het netwerk. Waar werken we voor? We werken voor de gemeente, we werken toen voor de gemeente. Zorgen dat je bekend bent in de gemeente. Dat kan niet alleen maar bij hulpverleningsorganisaties, maar juist de ogen en oren van de wijk. Zoals bijvoorbeeld de manager van de supermarkt. Maar ook huisarts, praktijkondersteuners van huisarts. Een elektronicazaak die al 40 jaar in een dorp zit. De kerk, de pastoor, noem het maar op. En daar zijn wij vooral in gaan investeren. Want wij vinden, als je mensen in een wijk hebt wonen, dan zul je dus ook moeten zorgen dat de wijk onderdeel wordt van de problematiek die speelt. Dus dat is voor ons, denk ik, het allerbelangrijkste. Dus het gaat ons niet over degene die het gedoe geeft. Dat is voor ons niet, per definitie, degene die de aandacht krijgt. Nee, het gedoe staat centraal. Dus het kan ook zijn dat we de buren of een hele wijk of een heel flat gebouw dat we daar de aandacht aan besteden. Zodat iemand ook een kans krijgt om goed te wonen in een wijk. Nou, wat houdt het nou in? Dan krijg je dus signalen. En in het beginfase waren dat vooral signalen vanuit de politie. Omdat die natuurlijk als eerste vaak gebeld worden. Maar in de tussentijd zijn wij zo bekend in de wijk dat iedereen ons kan benaderen. En dan gaat het erom dat mensen dus gewoon kunnen melden van, nou, er is iemand die veroorzaakt heel veel gedoe. En dat gedoe moet niet opgelost worden door de politie. Daar heeft iemand zorg voor nodig. En wat je dan doet is vooral zoeken naar goede balans, zeg maar, wat speelt er, wat is nodig, wat is noodzakelijk.  Dus je gaat goed triëren, wat is hier al bekend. Soms zijn mensen al uitgebreid bekend bij een hele verleening. Maar weet bijvoorbeeld de woningcooperatie niet eens dat iemand al jarenlang in behandeling is bij een instelling. En dat is natuurlijk heel belangrijk. Wil je iemand een goede kans geven om in een wijk te wonen? Dat je ook zorgt dat het netwerk eromheen goed sterk is. En dat mensen weten van elkaar van, oké, als er hier gedoe is, dan kunnen we die of die bellen. En zo zie je dat wij ook met, zoals Estraal zei, met heel veel mensen samenwerken. En juist al die samenwerkingspartners bij elkaar, dat is je kracht. Wat in mijn ogen vaak te veel gedaan wordt, is dat er gezegd, dat is voor die, of dat is voor die. Juist het samenwerken, het samenplan maken, met kaas expertise gebruiken, dat is heel erg belangrijk. En je kunt ook niet verwachten dat sommige problematiek op een iemand schouders rusten. Het zijn vaak waar wij tegenaan lopen, dingen die jaren en jaar uit al spelen, conflicten, en dat kost heel veel tijd en energie om echt tot de kern om te komen en dat ook weer in goede banen te lijnen. We hebben elkaar heel erg hard nodig. En ons doel is natuurlijk altijd om crisisituaties te voorkomen. Je ziet hoe soms een crisis uit de hand kan lopen als je dan zo'n crisis gaat terugkijken en wat er dan allemaal al gemeld is. Ik zie vaak dat er al heel veel signalen overal zijn dat er iets niet goed gaat, maar dat niemand het opgepakt heeft. En dat pas als de vlammen letterlijk uit de dak komen dat dan pas de hulpverlening ingeschakeld wordt. Terwijl wij denken, juist in dat voorstadium is daar al heel veel te halen. Als je een manager hebt van de supermarkt die mij beeldt en die zegt Esther, dan loopt hier een vrouw al voor de derde keer vandaag dezelfde boodschappen te doen. Ik maak me zorgen, want ik zie dat de boodschappen nochtend nog in haar mandje liggen. Ik denk dat het niet goed gaat. Dan is het fijn dat wij zo'n signal snel krijgen zodat we snel contact kunnen gaan leggen met zo'n vrouw. En dat kan dus ook heel laag drempelen gewoon in die supermarkt waar die vrouw op dat moment loopt.  En dat zijn vaak wel de winsten die wij halen als een assistente van een dierenarts mij beeldt van Esther staat iemand voor de deur met een kat, maar ze ziet er helemaal niet goed uit. Ze ziet het hartstikke verwaarloosd uit. Ze laat er in Rienen lopen hier in de wachtkamer. Zou jij eens kunnen komen. Dan kun je heel snel dus acteren op situaties die normaal sproken. Misschien helemaal niet bij hulpverlening terechtkomen omdat je gewoon niet weet waar je het moet melden. Ja, vaak mensen ook zelf geen goede hulpvraag kunnen stellen. Dat speelt ook een grote rol. Mensen komen zelf niet aan bij de huisarts of bij een maatschappelijk werk, dat is een hulpvraag omdat ze eigenlijk vindt dat ze niks nodig hebben. En dat is natuurlijk wel wat ik heel erg belangrijk vind dat steeds meer mensen kennen ons in de wijk. In het begin is het eigenlijk alleen maar de woningcooperatie en de politie en hoe langer je dat rondloopt en al twee, drie jaren ergens bent dan zijn er steeds meer mensen die gewoon denken oh ja, als ik haar weer zie, ik zal het eens even tegen haar zeggen. En ik denk dat je daardoor ook heel veel dingen heel vroegtijdig en ook op de provinciegebied kunt opvangen. Alles valt of staat natuurlijk met goede backup in je eigen gemeente. Nou, we hebben gelukkig een vuchtenwethouder die zegt we gaan maar anders slag je, die zijn de experts. Ik hoor wel wat nodig is en dat geeft natuurlijk heel veel vertrouwen. Het is ook heel erg fijn als je zo op deze manier kan beginnen. En wij zijn begonnen met heel veel, waarin ze proberden heel veel protocolen, maar we hebben gezegd van nou, laten we alsjeblieft gewoon beginnen met een telefoon en een fiets en de rest kunnen wij wel. En het vertrouwen is wel heel belangrijk dat je dat krijgt en dat je dus ook onafhankelijk kan zijn. Dat ik niet gebonden ben aan een instelling die bedden moet vullen of DBC's moet invullen. Wij zijn natuurlijk vanuit de GGD heel erg onafhankelijke partij die dus heel breed. We zijn allebei verpleegkundigen. Al onze collega's zijn overigens verpleegkundigen. Want ook heel vaak is er sprake van legamelijke problematiek denk aan diabetes of allerlei andere situaties waardoor mensen ook in de war kunnen raken en die wordt heel vaak vergeten. 