Van Oude Menschen de Dingen, die Voorbij Gaan | Louis Couperus | Literary Fiction | Dutch | 4/5
zei klagen en steenden en de poesjoeg zijn met beide armen in de lucht terug naar de keuk omdat de gang al vol genoeg was Ina Der Boerck was namelijk gekomen met haar dochter Lily van Wely en met twee kinderwagentjes de ene duwde het vrouwtje de andere de kindermijd en Lily en de meid stuurden de wagentjes nu in de voorkamer die stook de Anna goed om de familie te ontvangen en terwijl Lily en de meid bezig waren sprak Ina met oude Anna over de dood van de oude heer en Anna zei dat mevrouw niet het minste idee nog had maar dat het toch niet altijd kon duren wat een lievertjes ach wat een lekkere dotjes ze Anna de handen in elkaar en wat zal mevrouw dat een plezier doen dat mevrouw Lily de kindertjes is ik zal de oude mevrouw waarschuwen Lily zei Ina ga jij eerst met Steffje dan kom ik later met kleine Netta Lily uit het wagentje had het kind genomen dat een beetje drensten en een beetje krijden en lief zilverblond moedertje met haar heel jonge lachje van moederlijkheid ging zij het trap mee op Anna hield de deur al open en de oude vrouw keek al uit zij zat recht op haar hoge stoel die was als een troonzetel recht in de rug het kussen het middaglicht dat filtreerde door tuule vitrage langs rode overdijnen over de vel werd tochtlap heen scheen zij nog brozen geworden was haar in verwachting glimlach opgeloken gelaten als een witte porcelijnige vlak rimpel gekrackeleerd maar zo vaak onder de even hard zwart aangetekende lijn van de puik en het kante kapje tijds zij als niet scheen van het gewone leven de ruime zwarte japon plooide in soepelenlijn voldoevouwen met schampvegen van heller licht en nu Lili met het kindje binnenkwam hief de oude vrouw bevende uit de diepe schoot de miterne handen met staafjes slanke vingers op tot een stijf en moeilijk gebaar van liefkozing en verwellekomst vele malen gebars er klonkte stem nog rondmolig van indisch accent welkin, dat is een lief idee met de kleine jongen is te brengen dat is een lief idee dat is een lief idee en nu eens zien, oh wat een lekker kindje Lili, om over over groot mama goed het kindje te laten zien was negen knielt op een voet te kussen en hield het kindje zo op het week een beetje verschrikt voor het broze rimpel gezicht dat onwerkelijk vlakte uit rode geschemer maar zijn moedertje wist hem te sussen en hij helde niet, staarde alleen ja, o mama, zei Lili want zo noemden ze haar over grootmoeder dat is nu uw achter achter klein kind ja, ja, zei de oude vrouw de handen altijd nog bevenden in de hoogte in vagebaar van liefkozing die aarzelden ik ben over over groot mama ja, kleine jongen, ja ik ben je over over grootmoeder en beneden heb ik net daar ook meegebracht zei Lili oh, je kleine baby, is die er ook ja, wilt u die straks eens zien ja, allebei wil ik ze zien allebei, te samen, te samen het kleine kindje gesust, zag het rimpel gelaad nu schierig ernstig aan met een wijvelende blik van nadenken en verwondering maar hij helde niet en zelfs toen de stafjes slanken vinger hem tikte tegen zijn wangetje wist Lili hem te sussen en niet te doen huilen een afleiding was ook dat Ina boven kwam, met nette op de arm een pakje wit en een roze vlakje als gezicht en twee druppjes van turquoise ogen met een vochtig mummelmondje en Lili was bang dat de kleine jongen het op hun gillen zou zetten gaf hem aan de deur over aan de kindermijd gelukkig, want in de gang zette hij zijn keel flink open in zijn babyhersteltjes heel ontroerd door de oude dom die hij voor het eerst aanschoud had maar het pakje wit en het roze vlakje met de twee durpjes turquoise mummelde tevreden met het vochtig mondje en was nog zoeter dan Stefje geweest was zo zoet zelfs dat de oude vrouw het een ogenblik mocht nemen in de diepe schoot toch in Lili's handen die op haar hoede bleef dat heeft me heel gelukkig gemaakt kindzijde oude vrouw, dat ik mijn achter kleintjes eens gezien heb ja, Stefje is groot geworden en Netta is een schatje Netta is een schatje nu was het afscheid en Lili bracht het roze vlakke gepakje wit weer jong moedelijk lachend heen de kinderen moesten naar huis Ina was gaan zitten het heeft me heus gelukkig gemaakt er haalde de oude vrouw dat jonge levertje te hebben gezien want ik ben de laatste dagen wel treurig Ina dat is nu al zeker 10 dagen nee groot mama, zo lang is het niet hoe lang is hij dan al ziek 6, 7 dagen misschien ik dacht dat het al 10 dagen was en dokter Roulofs komt ook al zo weinig ja, die stoel aan het raam die staat nu al een hele week leeg ik dacht dat het 10 dagen was het is ook koud en grueur weer niet waar ik voel er hier niets van maar ach, zelfs al wordt die beter dan zal het heel lang duren en dan komt meneer Tak maar niet meer van de winter haar droge oude ogen weinde niet maar haar gebarsenstem weinde Ina wist niet veel meer te zeggen maar ze wilde niet weg aan nog ze was gekomen met de kindertjes mee om misschien wat te horen bij groot mama ze wist nog altijd niet ze wist nog altijd niets en er was zoveel te weten er was te weten ten eerste het grote iets dat wat er 60 jaren geleden gebeurd was groot mama moest het weten maar zij dochst bij groot mama het iets niet aanroeren bang het verleden zelf aan te tasten was het iets dan zou de oude vrouw erom zieken kunnen worden plotseling dood vallen nee, Ina wacht er vooral op wie je die middag misschien zouden komen op gesprek in de voorkamer beneden want er was nog meer te weten hoeveel elley geerft had en of dan de hotelie ook had meegeerft dat zweefde alles in het vagen zij kon er niet achter komen ze moest er vanmiddag zien achter te komen en de oude vrouw die niet van eenzaamheid hield vond het prettig dat zij nu een woord zijde maar toen het te lang duurde eer iemand anders kwam stond zij op, nam afscheid, ging naar beneden kletste nog een beetje bij Anna ging nog niet heen zette zich in de voorkamer en zij gaat toch ook zitten Anna en de oude meid, eerbiedig zette zich op de punt van de stoel en zij spraken over de oude heer mevrouw elley is nu rijk weet jij niet Anna ze heeft nagerlaten maar Anna wist niets, dacht alleen zij dat met een knip oogje dat mevrouw elley zeker ook wel wat zou krijgen maar er werd gebeld en het was Stephanie de laders, heel zenuwachtig aantripende weet mama nog niets zijde zij fluisterend Anna was terug naar de keuken nee, zei Inna, groot mama weet niets maar zij zit zo terug te kijken naar de leegstoel van de oude heer is dat niemand bij haar? nee, alleen de jevrouw ze heeft een groot nieuws, zei Stephanie Inna zijn hele wezen spitste op wat Tante? verbeeldje, ik heb een brief van Teresa van Tante Teresa uit Parijs? ja, van Tante van der Staf ze komt in Den Haag ze schrijft me dat ze een impulsie heeft ontvangen in het gebet nou, die roomse gebeden om naar Den Haag te komen en mama te zien ze heeft mama in jaren niet gezien ze is in jaren niet in Den Haag geweest dat was helemaal niet als het behoorde het moet ze nu ineens komen en met mama met haar papisme misschien nog bestoken op haar oude dag het was een heel groot nieuws en Inna's anders moe voorname ogen flickerde ah, komt Tante Teresa over? het was een heel belangrijk nieuws zou die iets weten voor Inna? waarvan? wel, u weet wel waar wij het verleden over hadden dat wat papa al 60 jaar weet en omdaan had een herhaaldelijk afwerende beweging dat weet ik niet of Tante Teresa daar iets van weet maar wel weet ik Inna dat ik mijn ziel vrij wil houden van wat er ook vroeger gebeurd kan zijn voor zonde en dingen die niet behoorden het is al moeilijk genoeg om je voor de hele dagse zonde te vrij waren nee, kind, nee, daar wil ik niets meer over horen ze sloot de pittige vogelogjes en schudde het bibberend vogelhoofd zodat het oude dames kapotje scheefdans op het Dunne Haar en voor de poes heest hij zich met schokjes en stampjes de trap op om naar moeder te gaan besluitenloos bleef Inna ze ging naar de keuken, Anna zei oh, mevrouw, u blijft nog wat ja, misschien komt mevrouw Otterly wel die zou ik wel willen spreken het kon wel zijn, dacht Anna dat mevrouw Otterly vandaag komen zou maar toen er gebeld werd keek ze uit het raam en riep nee, daar is meneer Daan de spoedig spak Daan Derk de veus langs de deur van de voorkamer en toen hij Inna zag, zei hij ik breng slecht nieuws slecht nieuws riep Inna en zij spitste op wat dan, oom? Dr. Roulofs is dood ach nee, zei Inna ja, zei oom Daan en om hem stonden verschrikt Inna en Anna de poestenzaar roken Dr.  Roulofs is dood, een beroerte ze hebben het mij eerst laten weten omdat mijn passion het dichtst bij was hij heeft zich de dood van Takma zo aangetrokken hoe? het is verschrikkelijk zei Inna hoe het aan groot mama te zeggen het zal haar zo treffen en ze weet nog niet eens de dood van meneer Takma ja, het is heel moeilijk ik heb een woordje aan papa gezonden en ik wacht hem hier dan kunnen wij hier bespreken wat wij zullen doen en zeggen misschien komen er anderen ook nog vandaag god, god, god, zucht de Anna ze zag naar de kachel die flauw stond en bedenkende dat het die middag misschien veel gebruik zou worden gemaakt schudden zij aan de trekker achter het Mika begonnen te gloeien ach, riep Inna, nu zal groot mama hen wel niet lang overleven oom, weet u dat Tante Tereze komt in Den Haag? Tante Stefanie had een brief ach, als u groot mama nog maar ziet ach, wat een akelig winter en papa is ook zo gedrukt oom, zeiden zij Anna was klaar gestöderende terug naar de keuken gegaan, struikel strompelend over de poes oom, zeg mij, waarom is papa zo gedrukt ik weet dat u in Holland is zei dat ik in Holland ben, kind ja, er is iets oom waarom u in Holland gekomen is en er is iets waarom papa zo gedukt is ik weet het niet, ik weet het niet kind jawel, u weet het wel ik vraag het niet uit nu schierigheid ik vraag het op papa om hem te helpen om hem bij te staan als er zorgen is misschien geldzaken nee kind, geldzaken zijn het niet nu, wat zijn het dan maar kind, het is niets het is niets, je wel oom dan het is wel wat maar kind vraagt dan aan je vader papa willen niet over spreken maar waarom zou ik er dan over spreken Riepdaan Derks op zijn hoede naar Ina's overval waarom zou ik er dan over spreken Ina er is misschien iets met geldzaken, maar alles komt weer terecht ja, heus hoor, maak je niet bang alles komt terecht hij verschool zich achter een geveinste vrontwaardiging en deed of hij haar vond, naar die geldzaken en hij krabbelde achter zijn haren Ina trokte ogen, moe en voornaam oh, geldzaken van een ander zijn lemoenderen mesousie maar ik vroeg u alleen enig opheldering, uit liefde voor mijn vader je bent de goede dochter voor hem dat weten we alle dat weten we alle, daar zie ik hem daar, hij belt en voor Anna nog kon open doen was hij naar de voordeur toe en liet Harold Derks binnen dood, vroeg Harold, hij had het briefje vandaan ontvangen, nadat Ina was uitgegaan om met de kindertjes van Lilina over overgroot moeder te gaan ja, zei dan, hij is dood Harold Derks smartelijk te neer op een stoel papa, is u niet wel, grib Ina je wel kind, ik heb alleen maar wat meer pijn dan anders, het is niets het is niets is Dr. Roulofs dood voor zich zag hij de daverregenende noodlot nacht een ventje van 13 jaar en hij zag de groep, de drie mensen die droegen het lijk, en hij hoorde zijn moeder die riep, oh god, nee niet in de rivier die volgende dag had Dr. Roulofs het lijk van zijn vader geschouwd en de dood door verdrinking geconstateerd is Dr.  Roulofs dood mama weet nog niets nee, zei dan Derks Harold, jij moet het mama zeggen ik, schrik de Harold Derks ik, ik kan niet zou zijn mijn moeder vermoorden en ik kan niet mijn moeder vermoorden en hij staarde hij zag het ding, het ging voorbij spookende in slepende sluiers van mis die nevelde rondom zijn langzaam langzaam voortbeweegende gestalten de bladere ritselde en achter de stille bomen dreigde schimmel tevoorschijn te treden om het ding tegen te houden want zijn moeder dood zou het ding storten in de afgrond ik kan niet mijn moeder vermoorden hij gehaalde Harold Derks en zijn smart gezicht trok in vringende pijn hij klamte in elkaar de handen het kan toch niet ongezicht blijven mompelde Ina tegen Anna die stond erbij mummelend sprekende in zichzelfige heel oversteur maar hij werd gebeld zij deed open, het was Anton het was zijn dag, eens in de week dat hij zijn moeder bezoeken kwam is er iemand bij mama Tante Stefanie, zei Ina wat is er gebeurd? mij, zien daar ontsteltenis dokter Roulofs is dood is dood dan Derks zei het hem, kort we gaan allemaal dood, mompelde hij maar het zal mama wel treffen we spreken erover om zei Ina, wie het aan mama zal zeggen zou u het willen doen lieve niet, zij Anton Derks zonder nee, dat moesten ze maar onder elkaar uitmaken hij was er de man niet naar zich te steken in lastige dingen die hem niet aangingen wat kon het hem allemaal schelen hij kwam eens in de week naar zijn moeder zien dat was nog een kinderlijke plicht wat kon hem verder de heleboel schelen Stefanie gaf hem al meer dan genoeg last hem de laatste tijd bewerkend zijn geld na te laten aan zijn petenkind de kleine netten van de von Velis en hij had daar niet de minste lust in hij gooide zijn geld liever in de gracht met Harald en Dani samen indische zaken hadden en dus met elkaar in team waren had hij zich altijd weinig bemoeid zij waren net vreemde voor hem Ina kon hij niet uitstaan Zetert der Boerck hem inderdaad geholpen had op een moeilijk ogenblik in de historie van het kleine wasmeisje hij trok zich van de hele kluit geen zier aan het liefst zat hij thuis en te lezen en zich te verbeelden in een gewiste fantasie van cerebraal onanisme prettige en ophitzende dingen die zouden geweest zijn in verre verledens maar daar wist niemand iets van dat waren zijn geheime tuinen waarin hij alleen gehult in rookwalm die de kamer vervaagde, genoot onzichtbare zin geheimen zeer dat hij zo heel oud werd dat hij zich tot nutteloze en onvoorzichtige dingen zoals dat van het wasmeisje verleid liet hielte zich maar liefst til in zijn wolken van rook en riep hij de tuinen van lust op die hij niet verklapte en waar niemand hem zoeken zou daarom sneukerde hij stilletjes blij in zijn meer en meer verbroeiende gedacht want hij werd heel oud maar hij zeide alleen, herhaalde nee, lieve niet, het is heel treurig is Stephanie alleen boven dan zal ik ook maar even gaan Anna hij ging de trap op zou om Anton iets weten, dacht Inna in velle nieuwsgierigheid hij kon zo somber zijn, stil in zich hij verborgen zeker wat hij wist zou ook zij met hem spreken en terwijl haar vader smakelijk op zijn stoel en om daar nog samen bespraken wie het zeggen zou, wie nadat de Inna in de gang snel oom en zij fluisterde, Anna terug naar de keuken oom, zeg me, wat is er gebeurd? wat, wanneer, vroeg Anton wat is er gebeurd, 60 jaar geleden u was toen een jongen van 15 jaar er is toen iets gebeurd dat hij zag haar gehebeteerd aan waar heb je het over, vroeg hij er is iets gebeurd, haalde zij u moet het zich herinneren iets dat iets dat papa en Omdaan weten iets dat papa altijd geweten heeft iets waarom Omdaan naar Holland is gekomen 60 jaar geleden, zei Anton Derks hij keek haar in de ogen de plotsheid van haar gevraag had hem zo geschokt in zijn eeuwwist broeiende hersenen dat hij plotseling zag het verleden van 60 jaren heren en zich scherp herinnerde dat hij altijd gedacht had er moest tussen zijn moeder en takma iets zijn dat zij samen verborgen, tussen hen in altijd had hij dat gevoeld als hij vol ontzacht zijn moeder bijna aarslend genaderd was, eens in de week en hij had tegenover haar gezeten oude takma ontmoet met de tik van zijn halspier en scheen te luisteren 60 jaren geleden er moest er moest iets gebeurd zijn en in zijn momentele scherpte van visie zag hij bijna het ding, raden hij het voelde hij aan de dood van zijn vader 60 jaar geleden zweemde hij de waarheid bijna onbewust tegemoet met de sensitieve heldenziendheid 1 seconde lang van een oud man die hoe verbestelijk het ook in zijn verbestelijking gescherpt had cerebrale vermogens en dikwijls juist zag in het verleden 60 jaren geleden herhaald hij en zag Ina aan met zijn vertroevelde ogen en wat Ina wat zou dat zijn kan u zich niet z'n herinneren zij spitste voor hem op van uw scherigheid haar ogen brandde in de zijnen hij herkende haar niet weg haar in voorname moeheid van blik en zij was hem heel onuitstaanbaar en hij haterder boerk en zijde of ik me iets herinneren kan ja wel als ik goed denk misschien wel iets je hebt gelijk ik was toen een jongen van 15 jaren herinnert u zich Ina zag in de gang om zich heen zag naar de opene deur van de voorkamer zag de rug van haar vader gezakt met een moedeloze lijn herinnert u zich de baboe van groot mama ja wel zeker zij Anton Ders die herinner ik me wel maar Boete het kan wel zijn dat ze zo heette wist die iets of die iets wist dat zal wel, dat zal wel geweest zijn ja die zal wel hebben geweten wat, wat was het oom papa is zo gedrukt ik vraag het niet uit nu scherigheid hij grinnigte hij wist niet hij had alleen een seconden lang iets geraden en hij had altijd tussen zijn moeder een tak maar iets vermoed iets dat zij samen verborgen maar hij grinnigte van plezier omdat Ina weten wilde en omdat zij niet zou weten tenminste niet van hem hoe ze ook veronderstelde dat hij wist hij grinnigte en hij zeiden kind er zijn dingen die beter zijn niet te weten we moeten niet alles weten wat gebeurd is 60 jaren geleden en hij liet haar, ging langzaam de trap op bedenkenen dat Harald en Daan wisten wat het verborgenen iets was het iets dat mama en takma jaren lang had verborgen tussen zijn in de dokter had ook het geweten waarschijnlijk de dokter was dood takma was dood, maar dat wist mama nog niet en het verborgenen ding mama had het nu alleen maar Harald wist waar het lag en Daan wist ook waar het lag en Ina zocht daarnaar hij grinnigde boven aan de deur voor hij binnen bij zijn moeder zou gaan de stem van Stephanie hoorde hij al knarts in de piepen mij dacht hij kan de hele kluid geen zieerschelen zolang ze mij later met mijn pijpen mijn boeken uit mij geen spier schelen al kom ik ook eens in de week bij mijn moeder en wat ze verbergt en met takma heeft gedaan 60 jaar geleden dat kan mij ook geen snarts schelen dat is haar zaak, misschien hun zaak maar mijn zaak is het niet hij traat binnen en toen hij zijn moeder zag onweeselijk oud en broos in de rode schemer de gordijnen aarzelde hij en naderde hij, vol ontzag einde van hoofdstuk 9 van deel 2 van Karola Jansen Rotterdam 16 oktober 2007 www.karolajansen.nl hoofdstuk 10 van deel 2 van van oude mensen de dingen die voorbij gaan dit is een opname voor LibriVox alle LibriVox opname zijn vrij van noteursrechten ga voor meer informatie of om mee te doen naar LibriVox.org voorgelezen door Karola Jansen van oude mensen de dingen die voorbij gaan van Louis Coupérez deel 2, hoofdstuk 10 weer was er gebeld en Anna, oog, god, oog, steunende had open gemaakt geheel van streek door de dood en het waren Otto die steinde weerd en Adèle Tacma die binnenkwamen Ina ging haar tegemoet in de vestibule ze wisten de dood van de dokter nog niet en toen zij het hoorde en in de voorkamer Daan en Harrod zagen waren het uitroepen, getemd om mama boven, vragen een treurige ontsteltnis en een verwarring een raadplegen van Alkander wat te doen om mama zeggen of het verzwegen we kunnen het niet altijd verzwegen zij Otto Liestijn mama weet van meneer Tacma al niets en nu dat er nog bij, oh, het is vreselijk het is vreselijk, Adèle, ga jij naar boven nee, zij Adèle Tacma en zij huiverde hier in huis sedert zij wist nee, Otto die, ik moet naar huis mama zal er meer dan genoeg bezoek hebben zij huiverde de oude verrouw te zien sedert zij wist en was zij ook meegelopen, binnengelopen en bovengaan zou zij niet Ottili, zij daanderk, stond zijn zuster jij moet het maar zeggen, van Dr. Roulofs ik schrikte Ottili Stijn maar op dit ogenblik verscheen op straat voor het raam iemand die keek naar binnen dat is Stijn, ze haar al het moedeloos er werd gebeld, het was Stijn hij was zo driftig als niemand hem ooit had gezien hij goedte niet en ging dadelijk toe op zijn vrouw ik dacht wel dat je hier was bast hij diep hard toe ik heb je zoon gezien die met je mee is gekomen van Londen mama Ottili schokte op en wat zou dat? waarom moet de overkomst van dat heerschap een surprise vormen zijn op straat waarom moet ik het jou vertellen dat human mee is gekomen en wat is de reden van zijn komst wat kan jou dat schelen vraagt hemzelf als hij verschijnt dan is het om geld nu, dan is het om geld in alle geval niet jouw geld ze keken elkaar in de ogen maar Stijn wilde over geld niet ver te spreken omdat Ottili erverde van de oude heer Hugh Tevelli rook het geld als het er was en niet dat Stijn het geld van zijn vrouw als het zijnen beschouwde maar bezig in de nalatenschap van oude takma zou hij het jammer vinden als de zoon van zijn vrouw daarna al uit zag hij zweeg alleen uit zijn ogen sprak zijn haat maar Harald nam zijn hand ten zijde Frans Dr. Roulofs is dood is dood schrik de Stijn Ina staarde spitst op waarlijk het was een middag volnews volnews ook al wist zij niet dat ze hoorde andere dingen ze had de plotse dood van de dokter gehoord ze had gehoord dat Tante Therese kwam uit Parijs ze had gehoord dat Hugh Tevelli was in Den Haag en bijna had zij gehoord over het geld van de oude heer hij moest Tante Ottili hebben nagelaten maar hoeveel en was het legaat van belang ja het was werkelijk een middag volnews en haar ogen vergaten moet te zien zij glinselde op als twee basiliske die loerde maar de broers raad pleeg de stein wat of hij dacht door Dr.  Roulofs dood aan mama te zeggen of te verzweigen er was een stilte van nadenken buiten stortregende het eensklaps een griselige regen de wind woei de wolken donkerde binnen was de rode brand van de vulk kachel zacht knetterend achter de micadeurtjes en doorgroeide de zinkende schemering onderwijl ging het ding voorbij en het zag Harald aan in zijn ogen bijna toegeknepen van pijn het ding Harald wist het van kleine jongen af dan wist het zeer dat enkele maanden en was er om uit Indië naar zijn broer gekomen boven om de oude vrouw die het wist raden het Stefanie en Anton maar wilde het geen van beide weten om niet een egoisme gestort te worden maar beneden wisten het ook Adèle en Stein uit de in 2, 4, 8 verscheurde brief die welke de oude heer niet had kunnen verscheuren in Parijs wist het Therese die over zou komen in Indië wist het de mantrie maar niemand sprak over het ding dat voorbij ging en niet wisten Harald en Daan dat Adèle en Stein het wisten en niemand van hen wist dat in Parijs Therese het wist en niet wisten Stein en Adèle dat in Indië de mantrie het wist dat Daan het wist en dat Harald het zo lang al geweten had maar Ina wist van de mantrie en dat er iets was zij wist niets van Adèle en Stein nooit vermoeden zij één ogenblik dat die wisten dat die wisten niemand sprak over het ding en toch was de schim van de ding om hen heen en sleepte zijn sluier van mist maar geheel onwetende en nietser van radende was Otelie Stein zij geheel verzonken en treurig in de weemoed om haar eigen voorbij gaande leven het leven van adulatie en lieve bewondering en passie van de mannen mooi liedje was zij altijd geweest nu was zij een oude vrouw maar Stein hadden zij het meest en of het kwam omdat zij zo buiten de sfeer was van het ding maar Harald nam zacht haar hand en zijde onbewust die impulsie ja Otelie, jij jij moet het zeggen aan mama dat Dr. 