Vooroordelen: Definiëren en meten | dr. Tila Pronk | Tilburg University | #13.1
Dit is college 13. In dit allerlaatste college bespreken we een van de meest schadelijke sociaalpsychologische fenomenen, vooroordelen. We zullen eerst beginnen met het geef van een definitie van vooroordelen zodat je een goed beeld hebt van wat vooroordelen eigenlijk zijn en we zullen ook praten over hoe je vooroordelen kan meten. Nou, vooroordelen, wat zijn dat nou eigenlijk? Nou, vooroordelen zijn een houding, een attitude, ten opzichte van mensen van een groep, puur en alleen omdat ze lid zijn van die groep. En het zijn vaak negatieve beelden van mensen over een bepaalde groep. Nou, vooroordelen is dus een attitude, een voordeel is een attitude. En zoals jullie hopelijk nog je herinneren van college 7, attitudes bestaan uit drie verschillende componenten. Je hebt cognitie, effect en gedrag. En cognitie betekent eigenlijk hoeveel wat weet je ervan? Wat is jouw kennis hierover, over dit onderwerp? Effect wil zeggen wat is jouw gevoel bij er in het algemeen positief of negatief over en gedrag. Dat spreekt voor zich dus hoe gedrag je het ten opzichte van dit attitude object heb je de neiging om er naartoe te gaan, om het te benaderen of juist om het uit te weg te gaan. Nou, voor vooroordelen ziet dit schema er zo uit. De cognitieve component van vooroordelen worden ook wel stereotypisch genoemd, jullie waarschijnlijk wel bekend. De affectieve component zijn emoties en de gedragskomponent is discriminatie. En ik zal deze één voor één met jullie gaan bespreken. En zoals jullie weten zijn attitudes bestaan ook sommigen zijn meer geladen op cognitie, andere zijn meer geladen op effect. En tot slot zijn sommigen ook geladen op gedrag. Nou die vooroordelen zijn vaak heel erg geladen op effect, dus op emoties. En daar zullen we het zo meteen ook verder over hebben. Maar eerst is iets meer over stereotypen. Stereotypen zijn eigenlijk gegeneraliseerde ideeën die wij hebben over bepaalde groepen. Dus hoe wij denken dat mensen uit die groep zijn, hoe ze in elkaar zitten, welke kenmerken ze hebben. En die stereotypen, dat zijn eigenlijk heuristieken. En zoals zoals we weten, zijn heuristieken een soort van mentale short cuts, snelwegen die we kunnen gebruiken in onze brein om heel snel en efficiënt een beslissing te nemen. Dus dat is heel prettig. Bijvoorbeeld als jij in een restaurant aan het wachten bent om bestelling door te geven.  Je hebt best wel honger en je wil heel graag wat bestellen, dan kijk je om je heen. En dan gebruik je jouw stereotypen om op zoek te gaan naar iemand die er zo ongeveer uitziet. En als je dan zo'n persoon ziet die er ongeveer zo uitziet, dan gebruik je sociale categorisatie. Dat doen we trouwens dag in dag uit. Zijn we bezig met sociale categorisatie. Je ziet iemand en je deelt die persoon in een hokje. Dat doe je niet zo bewust als ik het nu laat overkomen. Maar je ziet iemand die denkt, oh man of vrouw, deze achtergrond, deze leeftijd en je plaatsen op die manier in een sociale categorie. En als je zo iemand ziet, dan kan je denken, nou dat is misschien wel de over. Dus daar kan ik een bestelling doorgeven. En als je dat doet, dan is dat meestal een goed idee. Dus in die zin kunnen stereotypen ons helpen om snel beslissingen te nemen en logisch gedrag te vertonen. Bijvoorbeeld een bestelling doorgeven aan iemand die daarvoor opgeleid is en dat werk doet. Het probleem met stereotypen is dat wij net als al die andere juristieken die we eerder hebben besproken. Ze zijn vaak best wel gegeneraliseerd en ze bevatten heel vaak onjuiste informatie. Zo delen we mensen heel snel in bepaalde categorieën waar ze misschien helemaal niet thuis horen. En dan is het ook nog zo dat die categorieën, die kennis die we daarover hebben, heel vaak helemaal niet kloppen. Dus dat is wel een probleem. Als die stereotypen informatie onjuist is, dan lijkt dat dus ook tot verkeerde oordelen. En dat kan heel veel negatieve gevolgen hebben. En dat zal ik in dit college uitgebreid met jullie gaan bespreken. Nu is het wel belangrijk om op te merken dat niet alle stereotypen negatief zijn. We hebben het eerder in college 4 gehad over het halo effect. Dat betekent eigenlijk zoiets als wat mooi is, is goed. Dus aantrekkelijke mensen hebben wij een heel erg positief stereotyp beeld bij. Dus dat positieve mooie mensen ook allemaal andere positieve kenmerken hebben. Dat klinkt eigenlijk heel fijn, toch? Als je lid bent van die groep. Nou ja en nee, want het probleem is nog steeds is dat een stereotype beeld. En het is een generalisatie van hoe jij bent. En dat geldt ook voor deze groepen, bijvoorbeeld het stereotype beeld.  Dat zwarte mensen heel aardeletisch zijn en goed zijn in sport. En dat vrouwen super goed zijn in huishoudelijke taken en kinderen verzorgen. En dat asiatische mensen heel slim zijn en heel goed zijn in wiskunde. Nou, ook al zijn dat allemaal positieve kwaliteiten. Het is toch beledigend. Het zijn toch over generalisaties die de individuele kwaliteit ontkennen. Dus je ontkent eigenlijk dat iemand een individu is en niet zomaar alleen maar lid van een bepaalde groep. En als jij als vrouw te horen krijgt van, oh, je kan je vast heel goed koken omdat je een vrouw bent. Het is toch een belediging. Ook al geeft iemand eigenlijk een compliment dat je denkt dat je goed kan koken. En ja, maar ik ben meer dan alleen maar een vrouw en ik wil niet gezien worden als iemand die exceleert in huishoudelijke taken. Want ik ben een individu met mijn eigen kwaliteiten. Dus dat zijn al steeds beledigingen. En daarbij weten we ook dat mensen die deze positieve stereotypen hebben. Dus bijvoorbeeld denken dat vrouwen heel goed zijn in het huishouden. Dat die vaak ook hele negatieve beelden hebben bij vrouwen en leden van andere stereotypen groepen. Dus in het algemeen ook al zijn er positieve aspecten aan zo'n stereotypen. Ja, is het nog steeds een negatief verschijnsel en een negatief fenomeen? Het probleem is dat die stereotypen heel erg hardnekkig zijn. En dat komt door processen die we eerder hebben besproken. Bijvoorbeeld in college drie hebben we het gehad over confirmation bias. En dat wil zeggen dat wij als we een bepaald idee hebben dat we op zoek gaan naar informatie in onze omgeving. Waaruit blijkt dat we gelijk hebben. Dus als wij een bepaald beeld hebben bijvoorbeeld dat Marokkaanse jongeren heel erg crimineel zijn. Als je dat hoort bij jouw stereotypen, dan ga je op zoek onbewust vaak naar bevestering van dat beeld. Dus als je in de krant dat lezen bent en je ziet Marokkaanse jongen heeft de supermarkt overvallen. Dan denk je, zie je wel, dat klopt. Dat past helemaal bij mijn beeld van Marokkaanse jongeren zijn gewelddadig of zijn agressief. Terwijl als je misschien een ander verhaal leest over een Marokkaanse jongen die heel erg veel vrijwilligerswerk heeft gedaan. Of zich heeft ingezet voor de buurt om heel veel op te ruimen. Bijvoorbeeld dat neger je een beetje. Daar heb je geen aandacht voor.  Dus door confirmation bias en dat perseveratie effect, dat we ook al eerder hebben besproken, blijft zo'n stereotypen bestaan. Het is super hardnekkig. En dat heeft er ook mee te maken dat heel veel stereotypen, dus heel veel emoties oproepen. Dat geldt niet voor alle stereotypen, maar er zijn van die groepen. Zoals zeker na 9-11 zijn dat dus ook jonge mannen met een moslim achtergrond. Daar bestaat een heel hardnekkige stereotypen beeld bij dat ze agressief zijn, dat ze gewelddadig zijn en gevaarlijk zelfs. Dus de emoties die die groep oproepen zijn vaak angst of boosheid. En als dat zo is, dan worden ze nog hardnekkiger. Dus het blijft eigenlijk heel erg in stand gehouden door die psychologische processen. Het allergrootste probleem van die stereotypen is natuurlijk dat ze waarschijnlijk en bijna altijd ook terug te zien zijn in gedrag. En het moment dat dat gebeurt, dus het moment dat stereotypen zichtbaar worden in je gedrag, jou gedrag gaan veranderen, dan spreken we van discriminatie. Dus discriminatie is schadelijke, onrechtvaardige acties ten opzichte van de leden van een groep, alleen maar omdat ze lid zijn van een bepaalde groep. En heel lang was discriminatie gewoon normaal. Aan de oorde van de dag, hier zie je wat voorbeelden van dingen die je gewoon kon zien in de Verenigde Staten bijvoorbeeld rond 1950, dat een restaurant bijvoorbeeld alleen maar witte mensen mochten plaatsnemen, geen zwarte mensen, geen mensen die Spaanse-Mexicaans waren of Asiatisch, discriminatie was doodnormaal. Iedereen was ook heel veel segregatie, dus dat betekent dat zwarte mensen hun eigen waterkaantje hadden en hun eigen plek om bijvoorbeeld op de bus te wachten of in de bus te zitten. En dat was gewoon normaal gedrag. Gelukkig bestaan deze vormen van discriminatie op basis van kleur niet meer, maar er bestaan nog steeds heel veel andere vormen van discriminatie. En vormen die je elke dag nog steeds kan zien in de wereld om je heen. Deze vormen zijn vaak subtieler. Denk bijvoorbeeld eens aan een moment dat jij een trein binnenstapt en je gaat op zoek naar een plek om te zitten. En er zijn wat plekjes vrij. Waarschijnlijk ga je dan onbewust op zoek naar een plek om te zitten naast iemand die een beetje op jou lijkt. We houden van mensen die op ons lijken en die associeren we met onze eigen groep.  Dat voelt veilig en daarom gaan we daarnaast zitten. Klinkt allemaal heel onschuldig, maar dat betekent dat als je lip bent van een minderheidsgroep, dat mens, dat je merkt dat de stoel naast jou heel vaak leeg blijft. Dat mensen zich distanciëren van jou, de sociale afstand houden. En dat zien we op heel veel vlakken van, ja, in de maatschappij bijvoorbeeld, dat mensen niet willen samenwerken met mensen van een andere groep van een minderheidsgroep. Niet ze niet als buren willen, maar dus ook niet eens naast ze willen zitten bijvoorbeeld in de bus of in de trein. Een andere vorm van moderne discriminatie, wat nog steeds aan de orde van de dag is, zijn microagressies. Uitspraken zoals, you're the widest black person I know. Of, so, who's the man in the relationship, als jij in een homosexuelle relatie zit. Dat klinkt allemaal heel onschuldig en misschien is zelfs degene die het vraag bedoelt iets aardigs te zeggen. Bijvoorbeeld van, oh, je bent echt the widest person I know, je bent net zoals ik. Dus die wil eigenlijk een compliment geven, maar natuurlijk is het nog steeds hartstikke beledigend. Want je suggereert hiermee dat zwart zijn iets negatiefs is. En als je zegt wie is de man in de relatie, dan suggerer je dat er toch altijd een man of een vrouw moet zijn in de relatie. Dus dit zijn hele subtiele, maar hele pijnlijke vormen van discriminatie, waarvan denk ik belangrijk is dat je daar bewust van bent. Vooral als je lid bent van een meerderheidsgroep en hier zelf nooit zoveel mee te maken hebt gehad. Nou, heel vaak zijn vormen van discriminatie niet subtiel, helemaal niet subtiel te noemen. En soms zelfs schadelijk tot aan het dodelijke toe. En dat is het geval als je gaat kijken naar politie geweld tegen mensen met een zwarte of donkere huidskleur. Hier zie je een grafiek, grafiek met de Amerikaanse cijfers van de manier waarop mensen benaderd zijn door de politie. En hier zie je het percentage mensen die bij het laatste contact met de politie geweld hebben ervaren of een bedreiging tot geweld. En je ziet dat witte mensen daar verreweg het minst mee te maken hebben gehad.  En als je niet wit bent en vooral als je zwart bent, dan is er de allergrootste kans dat jij te maken hebt gehad met bedreiging of daadwerkelijk geweld tegen jou als je benaderd wordt door de politie. Met soms hele heftige gevolgen natuurlijk. En je zou misschien kunnen denken, ja, dat is misschien zo omdat mensen in Amerika die politieagenten allemaal super racistisch zijn. En die zijn er gewoon op uit om zwarte mensen te pakken. Dat lijkt niet het geval, want we weten dat ook het grote publiek behandelt mensen anders op basis van hun huidskleur. En vooral als ze dubbelzinnig gedrag vertonen. Kijk maar eens mee naar het volgende filmpje. Als dat niet werkt, pulls out an industrial sized bolt cutter en when he's asked, he fesses up. You lost him a lock? Uh, not exactly. But he's not a real thief, Justin Kelly is an actor and our hidden cameras are rolling. What happened? Uh, nothing I just can't get through the lock. I mean, I know it's weird but you wouldn't happen to know who's bike this is. Perfect. Yeah. All right, good. Thank you. It was odd that somebody had all that equipment. But you didn't do anything. No. That's true. That's the bottom line. Lots of people stop and stare, a few even question the actor. You don't have to ask, is that your bike? I guess technically no. Okay. Okay. Bye. In over an hour about a hundred people pass by. We had to stop. Some tell us they plan to call the police later. Others say they're scared, keep moving. This woman and her friends give our thief the benefit of the doubt. When we ask why, Bisa Washington tells us, first impressions matter. I remember thinking young white men don't usually carry burglar tools. So we all make assumptions, huh? I'm thinking maybe he works for the park. We replace our white thief with this young man, Matlock. Remember both actors dress in a similar way and are about the same age. Is that your bike? Nah. What do you cut the chain for? Right away. Right away somebody yelled. Wow. Within seconds another person confronts our thief. Is that your bike? Technically is not, but it's going to be mine. Your people converge.  Is that your bike? Is this your bike? Is this your bike? No, but whatever it is. It belongs to someone. To who? Well, not to you. And sure enough, one man whips out a cell phone to call 911. Our actor triggers more reactions. Some people are even snapping pictures for evidence. These racial stereotypes are infused in all of us. I mean, it's part of our culture. So whether you're black or white, you associate crime with blacks and you associate whites with being good. Jack Devidio, psychology professor at Yale University. Whether we believe it, whether we notice it, whether we acknowledge it, race is affecting what I see, what I think, what I do. Het probleem wat in deze videoclip wordt gedemonstreerd is dat zwarte vaak geassocieerd wordt met geweld. Dus er is een associatie tussen zwarte mensen en gewelddadig gedrag. En dit stuurt dan vervolgens onze sociale cognitie. Dus de manier waarop wij de wereld zien en gebeurtenissen interpreteren. En dit blijkt ook uit heel veel ander onderzoek. Bijvoorbeeld het onderzoek waarin deelnemers verschillende foto's te zien kregen. En dit waren foto's van witte mannen of zwarte mannen. En die mannen hadden altijd iets in hun hand. Soms was dit een geweer en soms was dit iets anders, bijvoorbeeld een stuk gereedschap. En de deelnemers kregen de optracht om een soort van video spel te spelen. En in dit video spel konden ze gaan schieten. En de bedoeling was dat ze iemand ging neerschieten die een geweer vast had. Dus schiet op de boef, eigenlijk een soort van simpele regel van heel veel video spelletjes natuurlijk. Dus ze moesten iemand neerschieten die een geweer vast had. En als iemand geen geweer vast had, dan moesten ze die natuurlijk laten leven. En dan was er dus sommige van die mensen in de foto's waren zwart, andere wit. En de onderzoekers waren geïnteresseerd in het aantal fouten dat mensen maakten. Dus hoe vaak de eigenlijk onterrecht iemand neerschoten. En hier zie je de resultaten. Je ziet dat als het gaat om iemand die wit is, dat er eigenlijk nauwelijks fout worden gemaakt. En dat mensen eigenlijk ook niet vaak werden neergeschoten. Maar als minder mensen van kleur waren, dan zag je twee dingen. Je zag eigenlijk vooral dat mensen heel snel in staat waren om iemand die gewapend was neer te schieten.  Maar je zag ook vooral dat ze heel veel fouten maken. Dus dat ze heel vaak ten onrechte iemand neerschoten. Heel erg in lijn dus met wat we weten van geweld van politieagenten tegen zwarte mensen. Dat dat eigenlijk oneverredig vaak gepaard gaat met geweld. En een verkeerde oordeel op basis van het soort van ambigueer gedrag van zwarte, vooral zwarte jonge mannen. Nou, we weten dus dat die associatie tussen zwarte mensen, donkere huidskleur en geweld. Ja, dat is iets wat bij ons allemaal in zekere zin door stereotype informatie is opgedrongen. Maar er zijn wel degelijk verschillen. Sommige mensen hebben die associatie wat meer dan de rest. En psychologen zijn natuurlijk altijd heel erg geïnteresseerd in het meten van attitudes. En ze zijn ook heel erg geïnteresseerd in het meten van voorordelen. Nou, als je wilt weten of iemand heel erg bevoorordeeld is, dan kan je dat natuurlijk vragen. Je kan bijvoorbeeld de vraag stellen van, zeg, wat vind je eigenlijk van Marokkanen? Ben je daar heel erg positief over of ben je daar heel negatief over? En sommige mensen zullen dan eerlijk zeggen wat ze daarvan vinden. Maar er zijn ook heel veel mensen die toch wat sociaal wenselijk gaan antwoorden. En misschien eigenlijk niks van Marokkaanse jongeren moet hebben. Maar dan zegt, oh, ja, ik vind het prima, hoor. Dus met vragenlijsten is het soms lastig om een goed en volledig beeld te krijgen van voorordelen. Dus daar hebben onderzoekers iets voor bedacht. Ze hebben een implicite associatie test ontwikkeld. En deze test was dus ontworpen om te kijken of je op die manier soort van verborgen voorordelen kan opsporen. En kijk maar eens even mee hoe die test precies in z'n werk gaat. En een klasische versie van de IAT, onderzoekers zijn geïnteresseerd om twee soorten judgements te maken. De eerste is, of een vis die ze op de computer schrijven, is uit een zwarte of witte persoon. En de tweede is, of een woord die ze op de schrijven is een goede woord of een bad woord. Een goede woord zou zijn als liefde, gelukkig of ongebruik. En een bad woord zou zijn als volledig, agonisch test. De vijfels met de vijfels, zwarte of zwarte, zijn intermixed met de vijfels met de woord. Goed of bad. En de participants moeten gebruiken dezelfde twee klanten op de computer voor beide judgements.  Dus in een deel van de test, de participants gebruiken één klant om te indikeren of een zwarte oorlog is gezegd. En gebruiken datzelfde klant om te indikeren goed als een goede woord is gezegd. Dan zal een verschillende klant worden gebruikt voor witte, voor vijfsel en bad voor woord-trail. In een verschillende deel van de test, zijn dingen verschillend. Nu zijn de participants een klant om te indikeren zwarte en bad. En de andere klant om te indikeren witte en goede woord is gezegd. Deze experiment zegt hoe makkelijk de participants de linken kunnen veranderen. Doen ze een makkelijker tijd hebben om witte en goed samen te zetten? En dus gebruiken ze dezelfde klant om te indikeren van beide dan om witte en bad samen te zetten? Het turns out dat de tweede combinatie is makkelijker voor witte participants en veel Afrika-Americaan participants ook. Dit lijkt om te suggestieven dat de participants bij de experiment al prime te veranderen en dat de participants bij de experiment al prime te veranderen en dat de participants de linken met een bevolking veranderen en die veranderen meer langs als de experiment moet veranderen om die verandering te veranderen. Eerst dachten de onderzoekers dat de uitkomst van die test iets vertelde over verborgen discriminatie. Dus als je een hele sterke associatie hebt tussen zwart en slecht, dan zou je dan ook zwarte mensen veel meer discrimineren. Dus dat dat ook te zien zou zijn in gedrag. En er zijn wel wat aanwijzingen dat uitkomsten van de IET dat dat ook gedrag voorspelt, maar er zijn ook heel veel aanwijzingen dat dat helemaal niet het geval is. Dus nu is de consensus eigenlijk meer dat die IET en de sterkte van een associatie mee. Dus hoe sterk associeer jij twee concepten met elkaar. Net zoals dat je de concepten brood en boter heel makkelijk met elkaar combineert of Bert en Ernie. En dat verschilt een beetje van persoon tot persoon. Dus als jij heel vaak ben blootgesteld aan Seesamstraat, zoals ik bijvoorbeeld, nog steeds elke dag Seesamstraat, dan heb je een hele sterke associatie tussen Bert en Ernie. Dus als iemand Bert zegt dan Ernie, dat is een hele sterk verband. En op diezelfde manier kan je ook een hele sterke associatie hebben gekregen tussen bijvoorbeeld zwarte en geweld. 