Naar het Middelpunt der Aarde | Jules Verne | Action & Adventure Fiction | Audio Book | Dutch | 4/5
Hofstuk 34 van naar het middelpunt der Aarde. Deze LibriVox-opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart de Leel. Naar het middelpunt der Aarde door Zulverne. Hofstuk 34. Nieuw gevaar. Iets gezien. Een eiland. De Gijsig. Woensdag 19 augustus. Gelukkig heeft de hevige wind ons in staat gesteld om snel het toneel van de strijd te ontvluchten. Hans staat nog altijd aan het roeg. Mijn oom, die door de wisselingen van de strijd uit zijn alles overheersende overpijnzingen was wakker geschut, vervalt weer in zijn ongeduldige beschouwing van de zee. De reis wordt weer even een tonigas te voren. Het geel ik niet meer verlang te zien afbreken ten koste van de gevaren van gisteren. Donderdag 20 augustus. Een vrij onbestendige noordnoordweste wind. Warm weer. We voorderen drie en een halve mei per uur. Tegen de middag doet zich in de verte een geraas horen. Ik stip hier het feit aan zonder een verklaring van te kunnen geven. Het is een aanhoudend gelooi. De zee breekt in de verte op een rots of een eilandje, zegt professor. Hans klaaut het in de top van de mast, maar zijn geen clip. De oceaan is even tot aan de gezichtseinder. Drie uren verlopen. Het gelooi schijnt voortekomen uit een verwijderde waterval. Ik maak er mijn oma op en merk samen op, die het hoofd schut. Toch ben ik overtaagd dat ik mij niet bedrieg. Het is mogelijk dat die manier van te dalen de professor zal bevallen omdat zij dichter bij het loodrechten komt, maar ik voor mij? In alle gevallen moet er enige uren verder onder de wind een geraasmakend natuurverschijnst op plaats hebben, want het gelooi laat zich nu met grote hevigheid horen. Komt het uit de lucht of uit de oceaan? Ik wend mijn blik naar de in de dampkring zwevende dampen en tracht hun hoogte te peilen. De lucht is stil, de wolken die naar het hoogste punt van het gewelfwoorden gevoerd schijnen onbeweeglijk en verliezen zich in de sterke straalenschietting van het licht. Dus moet ik de oorzaak van het verschijn zo ergens anders zoeken. Ik onderzoek nu de zuiveren en onbenevelde gezichtseindig.  Zijn voorkomen is niet veranderd, maar als dat geraas voortkomt uit een val, een waterval, als deze gehele oceaan in een lager bekken stort, als dat gelooi wordt voortgebracht door een vallende watermassen, dan moet de stroom versnellen en zijn toenemende stelheid kan mij een maats aangeven van het gevaar dat ons bedreigt. Ik onderzoek de stroomstelheid, ze is gelijk nul. Een ledige fles die ik in zee werp blijft onder de wind. Tegen vier uur staat Hans op, klemt zich aan de mast en klaaut het naar de top. Vandaar loopt zijn oog de cirkelboog die de oceaan voor het vlot beschrijft en blijft op één punt rusten. Zijn gelaten druk geen verrassing uit, maar zijn oog blijft in dezelfde richting staren. Hij heeft iets gezien, zegt mijn oom. Ik geloof het ook. Hans komt weer beneden, streekt de arm naar het zuiden uit en zegt Dernair, gins, antwoordt mijn oom. En zijn kijker neemende ziet hij oplettend een minuut die mij wel een eeuwtoeschijn voor zich uit en roept ja, ja. Wat ziet hij? Een verbazende waterzuil die zich boven de golven verheft. Weer het ene van de zee-dier? Misschien. Laten we dan de steven naar het westen wenden, want we hebben reeds kennis gemaakt met het gevaar van die voorwereldelijke monsters te ontmoeten. We zullen niet van koers veranderen, antwoordt mijn oom. Ik wend mij naar Hans. Deze bestuurt het roer met vaste Hans. En toch moet het, als wij op de afstand die ons van dit deers schijt en die wij gerust op 12 uur gaans kunnen schatten, de waterzuil kunnen zien die het uit zijn neus gaat gespaard van een bovennatuurlijke grote zijn. Vluchten zou dus niet anders zijn, dan zich gedragen volgens de wetten, de meest gewone voorzichtigheid. Maar we zijn niet hier gekomen om voorzichtig te zijn. We gaan dus vooruit. Hoe dichterbij wij komen, hoe groter de zuil wordt. Welk monster kan zich met zulke hoeveel het water opvullen en het zo zonder tussen pose uitblazen? Te acht uur de avond zijn we er geen twee uur gaans meer vanaf. Zijn zwartachtig ontzagelijk en heuvelachtig lichaam strikt zich als een eilandje in zee uit. Is het verbilding? Is het angst? Zijn lengte schijnt met toe meer dan duizend vadem te bedragen.  Wat is dat dan voor een walvisaardig dier, welk bestaande kuviees nog de bloemenbachs hebben kunnen vermoeden? Het is onbeweegelijk en schijnt te slapen. De zee schijnt het niet te kunnen optillen en de baren de golven langs zijn zijden. De waterzuil, die vijfhonderd voet hoog opgewopen wordt, valt weer met een oorverdovend geraas als regen neer. We houden als kankzinnige op die ontzachtelijke klomp aan die honderd walvissen ook slechts voor één dag niet zouden verzadigen. De schrik bevangt mij. Ik wil niet verder gaan. Ik zal als het nodig is de val van het zuil doorsnijden. Ik verzet mij tegen de professor, die mij geen antwoord geeft. Eensklapp staat Hans op en met de vinger het dreigende punt aanwijzende, zegt hij, Holme, een eiland, roept mijn oom. Een eiland, zeg ik, op mijn beurt de schouders ophalende, zeker antwoordde professor Schadrenbe van Lachen. Maar die waterzuil? Gijzer, zegt Hans. Zonder twijfel in Gijzer, antwoordt mijn oom, een gijzer gelijk aan die op IJsland. Ik wilde eerst niet toegeven dat ik mijn zo lomp vergist had, een eilandje aangezien te hebben voor een zeemonstig. Maar het wordt duidelijk dat het zo is en het moet eindelijk mijn dwaling erkennen. Het was slechts een gewoon verschijnsel. Daarmaaten wij naderen, worden de afmetingen de waterzuil grootstig. Het eiland stelt met een betriegelijke juistheid een walfisaardig dier voor, welks kop tien fanen boven de golven uitstekt. De gijzer, een woord dat woede betekend, verheft zich statig aan het uiteinden. Van tijd tot tijd hebben er doffe ontploffingen plaats en de verbazende waterstraal door hevige toren aangegrepen, schut zijn vederbos van dampen en stijgt hier tot de eerste wolkenlaag. Hij staat op zichzelf. Zwaveldampen, nog heette bronnen omringen hem en al de vulkanische kracht verenigd zich in hem. De stralen van het elektrisch licht vermenen zich met die verblindende waterzuil waarvan elke droppel geschakkeerd wordt met de prismatische kleuren. Aan de wogaan bevalt de professor. Maar we moeten zorgvuldig die waterhuis vermijden die het vlot in een ogenblik zou doen zinken. Aan de sturende brengt Hansons aan het uiteinde van het eilandje. Ik spring op de rots, mijn ogen voort mij gezwind, terwijl de jager op zijn post blijft als iemand die boven zo'n verwondering verheven is. De bodem bestaat uit graniet vermenk met kiezelachtige tuffsteen. Hij beeft onder onze voeten gelijk de wanden van een stoomketel waar tegenover verhitte stoombonst.  Hij is brandend heet. We komen in het gezicht van een klein bekken in het midden van de verheft. Ik dompel een termometer in het kokende water die in hitte van 163 graden tekent. Dit water komt dus uit een vuurhaard. Dat is lijnrechtingsstrijd met de theorieën van professor Liedenbrock. Ik kan niet nalaten het op te merken. Wel nu antwoord hij, want bewijst dit tegen mijn leeg. Niets, zeg ik op een droge toon, zien er dat ik stoot op een ongeneselijke stijf hoofdigheid. We kennen dat wij tot nu toe buitengewoon begunsterd zijn en dat deze reis door een mij onbekende oorzaak voorbracht wordt onder bijzondere warmte toestanden. Maar het is dunt mij stellig zeker dat wij vroeger of later in die streken zullen komen waar de inwendige warmte de uiterste grenzen bereikt en alle graadverdelingen der termometers overtreft. We zullen wel zien. Zo spankt de professor die na het vulkaniseilandje na zijn neef vernoemd te hebben het zijn geeft om ons weer in te schepen. Ik blijf nog enige minuten de geizer beschouwen. Ik merk op dat de toevoel van zijn straal onregelmatig is dat hij somtijds in kracht vermindert dan weer nieuwe sterkte krijgt het genik toeschrijf aan het verschil in drukking van de dampen die in zijn vergaderbak opgehoopt zijn. Eindelijk vertrekken wij een varen om de zeer steile rotsen aan de zuidseide. Hans heeft van dit openthoud gebruik gemaakt om het vlot te herstellen. Bijvoor wij van landstaken doe ik enige waarnemingen om de afgelegde afstand te berekenen en teken ze aan in mijn journaal. We hebben 217 zeemeilen van Kooipenhaven af doorlopen en bevinden ons 620 uur gans van IJsland af onder Engeland. Het einde van half stuk 34. Half stuk 35 van naar het middelpunt der aarde. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart De Leel. Naar het middelpunt der aarde door Jules Verne. Half stuk 35, naderend onweer, de rotsen van de oever, een orkaan, werking de elektriciteit, hevigheid van de orkaan, de elektrische kogel, altijd op zee. Vrijdag 21 augustus. De volgende dag is de prachtige geizer verdwenen. De wind is opgestoken en heeft ontsnel van het eilandje Akso afgedreven. Het geloei heeft langzamerhand opgehouden. Het weer zal, als ik het zo eens mag uitdrukken, binnenkort veranderen.  De dampking wordt bezwangend met dampen die de elektriciteit meevoeren welke ontstaan is uit de verdamping van het zouten water. De wolken dalen merkbaar en nemen een gelijke olijfkleurige tint aan. De elektrische lichtstralen kunnen nauwelijks door die onderscheidende gordijn heenboren die neergelaten is voor het toneel wel op het treurspel der stormen zou gespeeld worden. Ik gevoel me bijzonder ernstig gestemd zoals op aarde ieder schepsel is bij de nadering enig omkering. De in het zuiden opgehoopte stapelwolken leveren een droevig gezicht op. Ze hebben dat onmedogende voorkomen dat ik dik was opgemerkt heb bij de nadering der stormen. De lucht is drukkend. De zee kalm. In de 40 gelijke de wolken op grote kartoenbalen in een schilderachtige wanoorde op 1 gestapelt. Allengs zwellen zij op en verliezen in aantal wat zij in omvang winnen. Ze zijn zo zwaar dat zij zich niet van de gezichteinde los kunnen maken. Maar op de adem der hoge luchtstromingen vermenken zij zich langzamerhand, worden donker en vertonen weldraa steg zijn laag van een geducht aanzien. Sometijd springt een kluwe van dampen nog enigszins van licht over dat grauwe tapijt en verdwijnt weldraa in de onderzichtige massa. Het is teller dat de dampkring verzaaligd is met elektriciteit. Ik ben er geheel door door trokken. Mijn haren richten zich overeind als in de nabijheid ener elektriseermachine. Me dukt dat mijn makkers, zoals mijn tans aanraakte, een geweldige schok zouden ondervinden. Desmorgenste 10 uur zijn de voortekenden van de storm nog beslissendig. Mijn zou zeggen dat de wind gaat liggen om beter adem te scheppen. De wolk gelijkt op een verbazende zak waarin de orkanen opgezameld worden. Ik wil geen geloof hechten aan de bedreigingen de zebels en toch kan ik niet naar laten te zeggen dat is slecht weer in aantocht. De professor antwoorden niet. Hij heeft een onuitstaanbaar humeur omdat hij de oceaan zich eindeloos voor zich ziet uitstrekken. Hij haalt op mijn woorden de schouders op. We krijgen storm, zeg ik, de hand naar de gezichteinde uitstekende. Die wolken dalen op de zee neer als om haar te verpletteren. Algemeen is stilte. De wind zwijgt. De natuur ziet er uit als een dode en ademt niet meer. Het slappenzijd valt in grote plooien tegen de mast waarop ik reeds een klein centelme spuur zie schitteren. Het vlot ligt onbewegenlijk in een dikke zee zonder golfslag.  Maar als we toch niet voorderen, naartoe moeten we dan dat zuid behouden dat ons bij de eerste schok van de storm in het verdref kan storten. We moesten het zuidstrijken, zeg ik, en onze mastkappen, dat zou voorzichtig zijn. Nee, voor de duivel, riep mijn oom, hondendmeld nee, laat de wind ons aangrijpen, de storm was meevoeren, maar laat ik toch eindelijk de rotsen van de oever zien al moest ons flotter in duizend stukken op verbrijzeld worden. Die woorden zijn nog niet gesproken of de gezichtseinden veranderd in het zuideeensklaps van aanzien. De opeen gehoopt dampen lossen zich op in water en de lucht die met kracht toesnelt om de ledige plaatsen door de verdichting ontstaan te vullen, wordt in orkaan. Hij komt uit de verste hoek van het hol. De duisterdist neemt toe. Nou, dus kan ik enige onvolledige aantekeningen maken. Het vlot wordt opgelicht en geslingerd. Mijn oom wordt van zijn zijde afgewopen. Ik sleep me naar hem toe. Hij heeft zich stevig vast geklemd aan een kabeltouw en schijnt met genoegen dat schouwspel daar losgelaten elementen te aanschouwen. Hans beweegt zich niet. Zijn lange haren door de orkaan opgewijt en op zijn onbewegelijke gelaad neervallende geven hem een vreemd voorkomen, want in uiteinden zijn bedekt met lichtgevende elektrische straalbindels. Zijn schrik inboezement aangezicht is dat van een voorwereldelijke mens. De tijdgenoot ter ichthiozorien en megateriums. Toch houdt de mast zich goed. Het zijde wordt gespannen als een blaas die op het punt is van te besten. Het vlot drijft voort met een drift die ik niet schatten kan, maar toch minder snel dan de waterdoppels die hieronder verplaatst worden en zuiveren, rechte lijnen beschrijven. Het zeil, het zeil zeg ik, een tekengevende om het te strijken. Nee, antwoord mijn oom. Nee, zegt Hans, zacht is het hoofd schuddende. Intussen vormt de regen een bruisende waterval voor de gezichtseindig waarop wij als sinneloze aan houden. Maar vooreen ons bereik schurt de wolkensluig. De zee begint te koken en de elektriciteit voortgebracht door een sterk schijkundige werking die in de bovenste lage plaats heeft, komt in het spel. Schitterende bliksemstralen vermenken zich met de donderslagen. Talloze weer ligt de kruisenlokander te midden van de losbastingen. De dampenmassen wordt witgroeiend. De hagerstenen die het metaal onze gereedschappen en wapenen treffen worden lichtgevend.  De hoge golven schijnen zoveel een vuursmuur de heuvelen te zijn waaronder een invender vuur blaakt en waarvan iedere top een veerbos van vlammen draagt. Mijn ogen zijn verblind door de sterkte van het licht. Mijn oren verdoofd door het geraas van de donder. Ik moet mij aan de mast vasthouden die buigt als een riet onder het geweld van de orkaan. Hier worden mijn aantekeningen zeer overledig. Ik heb nog steeds enige vluchtigen om zo te zeggen werktuigelijk gedaan en de waarnemingen terug gevonden. Maar door haar kortheid zelfs dragen zij de stempel van de ontroering die mij beheersten en beter dan mijn geheugen geven zij mij een besef van onze toestand. Zondag 23 augustus daar zijn wij wanneer zijn wij met een onmeetbare snelheid gevoerd. De nacht is vreselijk geweest. De storm bedaard niet. We leven te midden van geraas en onophouderlijke losbastingen. Het bloed komt uit onze oren. We gaan de oort wisselen. Het weerlicht is niet van de hemel. Ik zie terugkeren de zichtzaklijnen die naar een snelle vaart weer van beneden naar boven gaan. En het gaat niet gewelftreffen. Als het is instorten andere blikselstralen verdelen zich of nemen de vorm van vuurbollen aan die als bommen springen. Het algemene geraas schijnt er niet door te vermeerderen. Het heeft de grens van sterkte die het menselijk oort kan waarnemen over scheden en als alle buskruidmagazijnen in de wereld tegelijk spongen zouden we er niets van kunnen horen. Er heeft een gestaande uitvloeien van licht aan de oppervlakte de wolkenplaats. De elektrische stof maakt zich onophouderlijk uit haar deeltjeslos. Onttulbare watersuilen verheffen zich in de damkring en vallen schuimende neer. Waar gaan we heen? Mijn oom ligt zolang hij is op het uiteinde van het vlot. De warmte neemt toe. Hij wist. Het cijfer is uitgewist. Maandag 24 augustus. Zal het haar nooit ophouden? Waarom zou de toestand van deze zo dichte damkring eens gewijzigd zijn niet bestendigd zijn? Wij zijn uitgeput van vermoeienis. Hans blijft dezelfde. Het vlot drijft onveranderlijk naar het Zuid-Oosten. Wij zijn reed meer dan 200 uur gaans van het eilandje aksel verwijderd. Mijn oom is dichter bij mij gekomen. Hij heeft enige woorden uit. Ik geloof van de oorkaan. Wij moeten al de voorwerpen de lading stevig vastmaken. Wij zorren ons ook vast. De golven slaan over ons hoofd.  Drie dagen lang is het onmogelijk een woord met elkaar te spreken. Wij openen de mond, bewegen onze lippen, maar kunnen geen verstaanbaar geluid voortbrengen. Zelfs al brengen wij de mond het enige woordig uit. Ik geloof dat hij gezegd heeft. We zijn verloren, maar ik ben er niet zeker van. Ik kom op de inval om deze woorden te schrijven. Laten wij het zijt strijken. Hij geeft mij een teken van toestemming. Hij heeft nog de tijd niet gehad om zijn hoofd op te lichten of een vuurige schijf verschijnt op de rand van het vlot. De mast en de zijt worden tegelijk weggeslagen en ik heb ze tot in verbazende hoogtes in Slingeren gelijk aan de pterodactylus een volkachtige vogel uit de allereerste tijden. We zijn verstijfd van schrik. De half witte, half blauwe bol, zo groot als een bom van 10 duim rond langzaam voort en draait met een verbazende snelheid rond onder de stoot van de orkaan. Hij komt hier, daar, stijgt op enig balken van het vlot, springt over de zak met levensmiddelen, daalt weer, springt op, gaat strijken links langs de kruidkist. We zullen in de lucht springen. Nee, de verblinnende schijf verwijdert zich. Zijn na de hand die haar rustig aanziet. Mijn oom die neerkneelt om haar te ontwijken. Mij die verbleek en ril onder de glans van het licht en de warmte. Ze draait rond bij mijn voet, die ik kracht terug te trekken. Het mag me niet gelukken. De lucht van Salpeter ik gas vervult de damkring. Ze drinkt in de keel. De longen. Wij stikken. Waarom kan ik mijn voet niet terugtrekken? Is hij misschien aan het vlot vastreklonken? Ach! De val van de elektrische kogel heeft al het ijzer aan boord magnetisch gemaakt. De werktuigen, de gereedschappen, de wapenden raken in beweging en rammen er met een schel geluid tegen een okandig. De speikers bij mijn schoenen houden stevig vast aan een ijzeren plaat, die in het hout zit. Ik kan mijn voet niet terugtrekken. Door een geweldige krachtinspanning ruik ik hem eindelijk los op het ogenblik dat de ballen in zijn ronddrij in de beweging grijpen en mezelf een meeslepen zou. Indien? Oh! Welk een fel ligt. De bos springt. We zijn met fonken vuur bedekt. Vervolgens wordt alles uitgedoogd.  Ik heb even de tijd gehad om te zien dat mijn oom op het vlot ligt uitgestrekt dat Hans nog altijd aan het roer staat. Vuur speelt onder de invloed de elektriciteit die hem doordringt. Wij gaan weer heen. Dinsdag 25 augustus. Ik kom bij uit een langdurige bezwijming. De bliksemstralen worden ontketend gelijk in broedselslangen die in de dampkring geslingerd worden. Zijn we nog altijd op zee? Ja, en we worden met een onberekenbare snelheid meegevoegd. We zijn onder Engeland, het kanaal, Frankrijk onder heel Europa misschien doorgegaan. Een nieuw garaas doet zich horen. Het is zeker de zee die op de rotsen breekt. Maar dan? Het einde van hoofdstuk 35 hoofdstuk 36 van naar het middelpunt der aarde. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart De Leel. Naar het middelpunt der aarde door Jules Verne hoofdstuk 36 vreugde van de professor toebereidselen voor de terugreis werktaugende geret de professor denkt aan zijn collega's op welke hoogte. Hier eindigt wat ik het reisjournaal heb genoemd dat ik gelukkig uit de schipreuk heb geret. Ik vat de draad van mijn verhaal weer op. Ik kan niet zeggen wat er voor wil toen het vlot stiet tegen de clippen der kust. Ik voelde dat ik in de golven stortte en dat ik aan de dood ontkwam dat mijn lichaam niet verbrijs opweeg tegen de scherpe rotsen had ik alleen te danken aan de gespirende arm van Hans die mij uit de afgrond redde. De moedige ijstlander bracht mij buiten het bereik der golven op brandend heet sand waar ik naast mijn oom lag. Daarna keerde hij naar die rotsen terug waar tegen de woedige golven beukten om enige overblijfselen uit de schipreuk te redden. Ik kon niet spreken. Ik was afgemat door aandoeningen en vermoeienis. Ik had ruim een uur nodig om wat te herstellen. Intussen viel er bij voortduring een zware stortregen met die hevigheid die het einde de stormen aankondigt. Enige op eengestapelde rotsblokken boden ons een schuilplaats aan de stroom tegen de plasregens. Hans bereidde spijzen die ik niet kon aanraken en wij alle vielen door drie slaaploze lachten uitgeput in een onrustige slaap. De volgende dag was het prachtig weer. Elk spoor van de storm was verdwenen. De opgeruimde woorden van de professor begoedte mij bij mijn ontwaken. Hij was vreselijk vrolijk.  Hoe is het, m'n jonger, Ripij? Heb je goed geslapen? Zou mij niet gezegd hebben in de Koningstraat waren dat ik bedaard beneden kwam om te ontbijten en dat mijn huurlijk met de arme grooi ben diezelfde dag voor trokken zou worden? Helaas. Als de storm het flot met een weinig Oostenlijk had geslagen dan zouden wij onder Duitsland onder mijn gediefde stad, Hamburg onder die straat waarin alles woonde wat ik het liefste op aarde had doorgegaan zijn. Nu scheiden mij er nauwelijks 40 uur gans van. Maar een 40 uur langer loodlijn van gaan niet. Het geen inderdaad van meer dan 1000 uur gans neerkwam. Al die smachtelijke overdenkingen door kruisde snel mijn hoofd voorde ik de vraag van mijn oom beantwoorden. Hoe is het, herhaalde hij? Wil ik in het zeggen of je goed geslapen hebt? Zeer goed, antwoordde ik. Ik ben nog wel zeer afgemat, maar dat zou wel terecht komen. Wel zeker. Het is slechts vermoeidheid anders niet. Maar met u, dat jij deze morgen bijzonder vrolijk zeid oom. Ik ben in de wolken, m'n jongen. We zijn er! Aan het einde van onze tocht? Nee, maar aan het einde van die zee die niet scheen te eindigen. We zullen nu weer over land gaan en inderdaad in de ingewande de aarde afdalen. Om veroorloofd bij één vraag met genoeg actie en de terugreis. De terugreis. Denkt geen reeds aan de terugreis, terwijl we nog niet eens aangekomen zijn. Nee, ik wilde alleen vragen wie zullen bewerkstelligen. Op de eenvoudigste manier van de wereld. Als we eerst maar in het middelpunt van de bol gekomen zijn, zullen we of een nieuwe weg vinden om weer aan de oppervlakte te komen of we zullen heel bedaard langs dezelfde weg terugkeren. Ik vertrouw dat hij zich niet achter ontsluit is al. Daar moet het flot weer in oorde gebracht worden. Dat spreekt vanzelf. Maar zijn er genoeg levensmiddelen over om al die grote plannen te volbrengen? Ja, zeker. Hans is een knapper kerel. En zeker dat hij het grootste gedeelte van de lading geret heeft. We zullen het echter eens gaan onderzoeken. Wij verlieten deze grot die voor alle winden open lag. Ik koestelde een hoop die tegelijk een vrees was. Het was, dacht mij, onmogelijk dat de verschrikkelijke stranding van het flot niet alles vernietigd zou hebben wat er op was. Ik bedroog mij.  Op de overkomende zag ik Hans onder een menigte, ordelijk gerangschikte voorwerp bestaan. Mijn oom drukte hem de hand in een herkentelijkheid. Die man wins boven menselijke zelfopoffering bijna zonder voorbeeld was, had gewerkt terwijl wij sliepen en met levensgevaar de kostbare voorwerpen geret. Wel hadden wij vrij gevoelig een verliezen geleden. Onze wabens onder andere. Maar we konden ze missen. De voorraadkruid was onbeschadigd gebleven nadat het gedurende de storm bijna in de lucht was gesprongen. Wel nu, riep de professor. Als de geweren ons ontbreken zijn we vrij van jagen. Goed. Met de werktuigen. Hier is de luchttichtheidsmeter het niddigste van alle en waarvoor ik de andere garene missen wil. Met dit werktuig kan ik de diepte berekenen en weten wanneer wij het middelpunt bereikt hebben. Zonder hetzelfde zouden wij gevaar lopen en voorbij te gaan en bij de tegenvoeters uit te komen. Die scherz was vreed. Maar het kompas, vraagde ik. Hier ligt het op deze rots uit de werktuorden. Even als de termometers en de tijdmeters die jager is een onwaardeerbare man. Ik moest er kennen dat er op het punt van de werktuigen niets ontbrak. Wat de gereedschappen betreft zag ik op het zand ladders, touwen, breekijzers, houwelen enzovoort verstrooit liggen. Toch moest de zaak van de levensmiddelen nog opgehelden worden. En de voorraad zei ik dat de kisten die hem bevatten lagen in een lijn op het strand in een ongeschonden staat. De zee had ze grotendeels gespaard en aan beschuit. Gezoute vlees, je never en gedroogde vis konden we nog op vier maanden levensmiddelen rekenen. Vier maanden, riep de professor, dan hebben we tijd om te gaan en terug te komen en van het overschot welk een grote maaltijd aanrichten voor al mijn collega's op het Johanéum. En toch wekte die man nog altijd mijn verwondering op. Nu, zei hij, zullen we onze watervoorraad vernieuwen, met de regen die het onweer in al die bekens van greniet heeft gestocht. Bij gevolg, hoeven we het niet te vrezen dat we dorst zouden leiden. Wat het vlot aan gaat, zal ik Hans aan bevelen om het zo goed mogelijk te herstellen hoewel wij er, denk ik, geen gebraak meer van zullen maken. Hoezo, riep ik? Dat is zomaar een gedachte van mij mijn jongen. Ik geloof niet dat we uit zullen gaan waar wij ingekomen zijn.  Ik zag de professor met een zeker wantrouwen aan. Ik vraagde mijzelf of hij soms gek was geworden. En toch, hij kan het zo niet zeggen. Laten we gaan ontbijten, hernam hij. Ik volgde hem op een hoogte, nadat hij zijn bevelen aan de jagen had gegeven. Daar hielden wij, met gedroogd vlees, beskout en thee, een heerlijk maal, één der beste, ik herken het die ik in mijn leven had bijgewoond. De behoefte. De vrije lucht. De kampte na de ontsteltenis. Alles werkte mee om mijn eetlust op te wekken. Onder het ontbijt legde ik mijn oom de vraag voor waar wij op dit oogblik waren. Dat is, denk mij, moeilijk te berekenen. Het nauwkeurig te doen ja, antwoorden hij, het is zelfs onmogelijk omdat ik gedurende die 3daagse storm geen aantekeningen heb kunnen houden van de snelheid en richting van het vlot. Maar we kunnen het toch wel bij gissing de laatste waarnemming is gedaan op het eilandje van de Gijzig. Op het eilandje Akzo, mijn jongen, acht die eer niet gering van uw naam geschonken te hebben aan het eerste eilandje dat in het middelpunt de aardmassa is ontdekt. Het zij zo, op het eilandje Akzo hadden wij omtrend 270 cm afgelegd en bevonden we ons meer dan 600 uurig gaans van IJsland af. Goed, dan zullen we van dat punt uitgaan en vier dagen storm rekenen, gedurende welke onze snelheid niet minder dan 80 uur per dag heeft kunnen bedragen. Dat geloof ik ook, dan zouden er nog 300 uur gaans bijkomen. Ja, en de Liedemokse zou ten naast erbij 600 uur gaans van de ene oever tot de andere meter. Weet je wel, Akzo, dat zij dan in grote met de Middellandse zee kan wetteiveren? Ja, vooral als maar alleen in de brede overgestoken zijn. Dat is zeer licht mogelijk. En het eilest is, vroegte ik erbij, dat als onze berekening juist is, wij nu de Middellandse zee boven ons hoofd hebben. Is het waar? Ja, we zijn immers 900 uur gaans van Rijkjevik af. Dat is een aardig eind, me jongen, maar dat we juist onder de Middellandse zee en niet onder Turkije of de Atlantische Oceaan zijn, kan alleen plaats hebben in geval onze richting niet veranderd is. Nee, de winst geen in dezelfde hoek te blijven, ik denk dus dat deze oever ten zuidooster van verzicht.  We kunnen ons er licht van verzekeren door het Kompas te raadplegen, we zullen eens op het Kompas zien. De professor begaf zich naar de rots, waarop Hans de weektuigen had neergelegd. Hij was vrolijk, opgeruimd, vreef zich in de handen, nam allerlei houdingen aan als waren hij nog in jongeling. Ik volgde hem, nieuwsgierig om te weten of ik mij in mijn berekeningen ook bedroog. Bij de rots gekomen na mijn oom die naar enige slingeringen een vaste stand aannam onder de invloed der magneetkracht. Mijn oom beschouwdaag, reef zich toen de ogen uit en zag nog eens. Eindelijk wend hij zich geheel ontsteld tot mij. Wat is er graande, vraagde ik. Hij wenkte mij om het werkdaag te onderzoeken. Een kreeg van verbazing ontsnapt me. De punt aan Naald wees naar het Noorden, waar wij het zuiden zochten. Hij heeft de oom uitgebreid in plaats van de volle zee aan te wijzen. Ik schudde het kompas. Ik onderzocht het. Het was vol maakt in orde. In welke stand men de Naald ook bracht zijn hem hardnekkig weer die onverwachte richting aan. Er viel dus niet meer aan te twijfelen. Gedurende de storm was de wind omgelopen zonder dat wij het bemerkte en had het flot teruggedreven naar de oevers die mijn oom meende achter zich te de oon. Houdt stuk 37 van naar het middelpunt der aarde. Deze Librivox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart de Leeuw Naar het middelpunt der aarde door Jules Verne, hoofdstuk 37 Verloorn reis, landverkenning, verbastering der schildpad, de beeneren vlakte. Het zal mij onmogelijk zijn de opeenvolgende gevoelens te schetsen die professor Liedebrok bezielden. zijn ontsteltenis, zijn ongeloof, zijn toren, nooit zag ik iemand eerst zo verlegen, daarna zo verbitterd. De vermoeienissen van de overtocht, de doorgestaanen gevaren, alles moest dus weer opnieuw beginnen. We waren achteruit in plaats van vooruit gegaan. Maar mijn oom was wel draaist zichzelf weer meestig. Oh, het noodlot speelt bij zulke pachter gp uit. De elementen spannen tegen mij samen. De lucht, het vuur en het water verenigen hun pogingen om zich tegen mijn reis te verzetten. Wel nu. Mijn zal zien wat mijn wil vermag. Ik zal het niet opgeven. Ik zal geen streep achteruit gaan en we zullen zien wie het winnen zal. De mens of de natuur.  Op de rotstaande, verbitterd, dreigend, scheen Otto Lidenbrock gelijk de woeste Ajax de grote uit te dagen. Maar ik oordeelde het doodig om tussen beide te komen en die zinneloze drift te betomen. Hoor mij aan, zei ik hem op een vaste toon. Er is hier beneden een grens voor iedere eerzucht. Wij moeten tegen het onmogelijke niet kampen. We zijn slecht uitgerust voor een zeereis. Wij vol het urgaans kan mij niet afleggen op een slecht samenraamsel van balken met een dekend tofseil. Een stok tot mast en dan nog tegen de ontketende winden. We kunnen niet sturen. We zijn de speelbalder stormen en we zouden als dwaarze handelen zowijd ten tweede malen die onmogelijke overtocht beproefden. Tien minuten lang kon ik zonder in de reden gevallen te worden die onwederlegbare redenen opzommen. Maar dat kwam alleen door de onoplettendheid van de professor die ging woord van mijn bewijsvoering verstoond. Naar het flot riep hij. Hij antwoorde verder niets. De vergeefs smeekte ik. Werd ik driftig. Ik studeet hoofd tegen de wil die vaste was, dan ga niet. Hans was juist gereed met de herstelling van het flot. Men zou gezegd hebben dat dit zondeling wezen de plannen mens ooms riet. Met enige stukken Satu Brandoog had hij het vaartag weer in orde gebracht. Een zeil verrieverde zich op en de wind speelde in zijn plooien. De professor zei enige woorden tot de gids en ter stond bracht deze de bagage weer aan boord en maakte alles voor het vertrek gereed. De damkring was tamelijk zuiver en de noordwesten wind hield aan. Wat kon ik doen? Mij alleen tegen twee verzetten? Onmogelijk. Als Hans nog maar mijn zijde gekozen had, maar nee, het scheen dat de ijstlanders een eigen wil ter zijde gesteld en de gelofte van zelfverlogening afgelegd had. Ik kon niets verkrijgen van een dinaar die zo blindelings aan zijn heer overgegeven was. Ik boest vooruit. Ik wilde dus op het flot bij gewone plaats in nemen toen mijn oom mij met de hand tegenhield. We zullen eerst mooi gevertrekken, zei hij. Ik baakte een gebaren als iemand die zich aan de alles onderwerpt. Ik moet niets verzuiben, hernam hij, en nu het noodloopt mij op dit gedeelte der kust heeft geworpen zal ik het niet verlaten voordat ik het verkend heb.  Men zal deze opmerking begrijpen als men bedenkt dat wij wel op de noordelijke oever waren teruggekomen, maar niet op ons vroeger uitgangspunt. Groebenhaven moest westerlijker liggen. Niets was derhalve natuurlijker dan zorgvuldig de omtrek deze nieuwe landingsplaats te onderzoeken. Laten we op ontdekking uitgaan. En Hans aan zijn werk laten de vertrokken wij. De ruimte tussen het zee strand en de voeten der lage voorgebergden was zeer groot. We hadden een half uur te lopen voor wij de rotsbuur bereikten. Wij vertrapten onthulbare schelpen van allerlei gedaante en grote waarin de dieren der allererste tijden leefden. Ik bemerkte ook verbazende schalen wie een middelijn dik was groter was dan vijftien voets. Ze hadden toegehoord aan die reuzachtige eglip door Dons van het Pliocenische Tijdvak waarvan de hedendaagse schildpad slecht een onbeduidende vertegenwoordigster is. Bovendien was de grond bezijd met een menigste steenachtige overblijfselen, een soort van strandkijtjes door de golven afgerond en een opeenvolig in de rijen gerang schikt. Ik kwam dus tot de opmerking dat de zee voorheen die ruimte had bedekt. Op de verstrooi de rotsen die nu buiten in haar bereik waren, hadden de golven duidelijke sporen van haar overgang achtergelaten. Dit kan enigszins het bestaan van die oceaan 40 uur graans onder de oppervlakte van de aardbol verklaren. Bij meis insins moest die watermassa al langs wegsinken in de ingewandende aarde en was het duidelijk dat zij voortkwam uit het water van de oceaan die zich in werbaande door een of andere scheur. Evenwel moest ik aannemen dat die scheurtans verstoppt was want dit gehele bhol of die onmetelijke vergaarbak zou anders in korte tijd voorgelopen zijn. Misschien ook was dit water, tegen het onderaardse vuur moeten de strijden gedeeltelijk verdampt. Daaruit kon ik dan ook de wolken verklaren die boven ons zweefden en de vrijwoording van die elektriciteit die stormend deed ontstaan in het midden der aarde. Deze theorie van de natuurverschijnselen die wij bijgewoond hadden scheen mij voldoende toe, want hoe grote natuurwonderen ook zijn mogen, toch kunnen zij altijd uit natuurkundige redenen verklaard worden. We liepen dus over een soort van aangespoelde grond door het water gevormd, gelijk al de gronden van dat tijdbeek die zo kwistig over de oppervlakte van de aardboven sprijt zijn. De professor onderzocht opletend iedere kleine ruimte in de rotsen.  Bestond er ergens een opening, dan was het van belang voor hem om er de diepte van te peilen. Een mijlver hadden wij het langs de oevers der Liedenbrokzee gehouden toen het voorkomen van de grondplotseling veranderde. Het scheen alsof alles omgewoeld was door een hevige reizing der beneden lagen. Op verschillende plaatsen toon de hoogte en diepte een geweldige verplaatsing van de bodem aan. Met moeite klauterden wij over deze verwarde massa granietstukken, kijsteden, kwartblokken en aangespoelde gronden. Toen zich een laag, meer dan een laag, een gehele vlakte voor beeneren aan onze blikken vertonen. Men zou gezegd hebben dat het een onmetelijk kerkhof was waar het gebeenten de geslachten van twintige eeuwen nederlag. In de verte vertonen zich hoge stapels van degelijke overblijfselen zich uitstrekken de zover het oog rijkte en die zich in de nevel verloren. Daar, op drie vierkantemijnen misschien, lag de gehele geschiedenis van alle dierlijk leven op één gestapelt. Een geschiedenis slechts met flauwe trekken beschreven in de nieuwe aardlagen ter bewoonde wereld. Een ongeduldige nieuwsgierigheid overmeesterde ons. Met een dofgeluid kraakte onder onze voeten de overblijfselen die overhistorische gedierden, welke in de musea de grote steden als kostbare voorwerpen, worden ten toon gesteld. Duizend cuviers zouden niet toereikend geweest zijn om die verbazende beenderen hopen tot volledige geraamten bijeen te voegen. Ik stond verbaasd. Mijn oom had zijn lange armen opgeheven naar het dikke gewelf dat boven onze hoofden was uitgespannen. Zijn gehele voorkomen kenteekende een onbegrenste verbazing. Zijn gapende mond, zijn achter de brilleglazen schitterende ogen, zijn hoofd dan op en neer, rechts en links, heen en weer getrokken werd. Hij stond voor een onschatbaar verzameling leptoterien, miricoterien, lovo dions, anoploterien, megaterien, mastodonten, protopiteken, pterodactilen. In een woord van allerlei voorwereldlijke monsterdieren, hier als voor zijn vermaak opeen gestapelt. Mijn stellen zich een opgewonde boekenliefhebber voor, plotseling verplaatst in de beroemde boekkerij van Alexandrieë, door een wonder uit haar as herrezen na de oomar verbrand te zijn. In zulke stemming stond daar mijn oom, professor Liedenbrock. Maar van een geel andere aard werd zijn gewaarwoording toen hij, over de beenderen stappende, een schedel opnam en met een trillende stem uitgrip, aksel, aksel, een mensenhoofd. En mensenhoofd oom antwoorden ik met geen mindere verbazing. Ja, neef, ach, Melny Edward, ach, de kwaterfage, waarom zijt geen niet hier, waar ik ben, ik, Otto Liedenbrock. Het einde van hoofdstuk 37.  Hofstuk 38 van naar het middelpunt der aarde. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart de Leeuw. Naar het middelpunt der aarde door Jules Verne, hoofdstuk 38, voorwereldlijke overblijfselen, een menselijk lichaam, de russ van Palermo, onderzoek van een lijk, een onmetelijk knekelhaas. Om het aardroepen van de naamendier twee Franse geleerden door mijn oom wel te begrijpen, moet men weten dat een allerbelangrijkst verschensel op het gebied der voorwereldlijke overblijfselen enige tijd voor ons vertrek had plaatsgegrepen. De arts de maart 1863 vonden W. Lieden onder bestuur van Boucher de Perth in de steengroeven de Boulain-Quillon bij Aweville, in het Franse departement La Somme arbeidende, en mensen de kaakbeen op een diepte van 14 voet beneden de begane gronds. Het was het eerste voorwerp van die aard dat tevoorschijn kwam. In de daarbijheid lag het bijlen van bewerkte vuursteen door de tijd met een verweerd huidje bedekt. Veel gerucht ging van deze ontdekking uit, niet alleen in Frankrijk, maar ook in Engeland en Duitsland. Onder scheidende leden van het Franse instituut, waaronder de heer en Milne-Edwards en Katrefage, lieten zich aan de zaak gelegen liggen. Ze bewezen de onbetwistbare echtheid van het voorwerp en betonen zich krachtige verdedigers in het geding ter zaken van het kaakbeen, gelijk de Engelsen zich uitrukken. Bij de geologen van het Verenigd Koninkrijk, die het feit als zeker beschouwden, zoals Valkener, Bush, Carpenter enzovoort, voegden zich duitse geleerden en daaronder als de ijverigste, de opgewonnendste, mijn oom Liedenbrock. De echtheid van het menselijk overblijf zo uit het quaternere tijdpeek schende dus onwederlegbaar bewezen. Die echtheid had niet min in ijverig tegenstander in Elia de Bommel. Deze hooggeschatten geleerden bewaerden dat de grond van Boulain Cuinol niet diluviaans maar uit latere tijden was, en even min als QVE wilde hij iets weten van de bewering dat het mensdom gelijk tijdig met de dieren uit het quaternere tijdpeek zou bestaan hebben. Mijn oom Liedenbrock had in overeenstemming met de grootste meerderheid de geologen staande gehouden, getwist en geridineerd, terwijl de Bommel met zijn mening genoegzaam alleen was blijven staan. We kennen deze zaken in al haar bijzonderheden, maar wisten niet dat het onderwerp na ons vertrek opnieuw te sprake was gekomen.  Andere dergelijke kaakbeenderen, schoon dan afkomstig van andere stammen en dus van afwijkende vormen, waren in sommige grotten van Frankrijk, Zwitserland en België gevonden, menevens Wapenun, huisraad, gereedschappen, beenderen van kinderen, jonge mensen, volwassenen, grijzaarts. Het bevestelde zich met elke dag meer dat de mens inderdaad in het quaternere tijdpeek geleefd heeft. En dit was nog niet alles. Nieuwe opgraven uit het terciërpilosenisch tijdpeek hadden voorwerpen doen ontdekken uit welke de stoutste geleerde en nog veel hoger opklimmende oudheid aan het mensdom hadden toegekend. Deze overblijfselen waren wel geen beenderen van mensen, maar toch voortbrengselen zijn er kunstvleid, namelijk scheen- en dijbeneren van uitgestofend dieren besneden met regelmatige figuren, die het kenmerk van mens in hand drogen. Daardoor klom het bestaan van de mens plotseling de ladder ene lange reeks van eerwen op. Er leefde reeds vroeger dan de mastodont. Hij was een tijdgenoot van die voorwereldlijke olifanten welke ben Elifas Myredionalis noemt. Hij was reeds voor honderdduizend jaren een bewoner deze aarde. Immers op die autodom begroten de meest vermaarde geleerden de Pliocenische Formatie. Op dat standpunt stond destijds de wetenschap de voorwereldelijke dieren. Het geen wij hiervan wisten was genoeg om ons aandacht op die beenderen hopen in de Linenbrocksee te spannen. Mijn kanser dus voorstellen hoe opgetogen mijn oom was, vooral toen hij, twintig schreden verder, zich in de onmiddellijke naarbijheid van een menselijk overblijfsel uit het quaternere tijdperk bevolkt. Het was een menselijk lichaam, duidelijk als zodanig herkenbaar, had een bijzondere gesteldheid van de grond, gelijk aan die van het kerkhof van Semichau de Bordeaux, dat lichaam zoveel eeuwen bewaard. Ik weet het niet, maar dat lijk, met zijn perkamentachtige huid en nog weken ledematen, op het oog althans, met zijn gaaf gebied, met zijn overvloedige hoofdhaar, met zijn verbazend uitgegroeidig nagels, aan vingers en tenen, dat lijk vertonen en wezen, zoals het geleefd had. Ik stond als tom tegenover deze verschijning uit lang vervlogen eeuwen. Mijn oom, anders zo woordelijk van aard, sprak insgelijks geen woord. We hadden het voorwerp opgenomen en overeind gezet, het schen ons met zijn holle oogkassen aan te staren. Na enige ogenblikken zwijgend ging de oom op in de professor. Otto Liedembrock vergrad in zijn opgewondenheid en omstandigheden van onze tocht, de plaats waar wij waren, de onmetelijke spelonk in welke wij stonden. Zonder twijfel stond hij met zijn gedachte in het college, bezig zijn leerlingen te onderwijzen.  Immers hij nam een geleerde toon aan en richtte tot het denkbeelde gehoor op deze wijze het woord. Mijne heren, ik heb de eru een mens uit een quaternere tijdperk voor te stellen. Grote geleerden hebben zijn bestaan ontkend. Anderen, niet minder groot, het verzekerd. Deze ongelovige toonmassen, de wetenschap, zouden, indien ze hier waren, hem met de vinger kunnen aanraken en wel genoodzaakt zijn hun dwaling te herroepen. Ik weet zeer wel dat de wetenschap op haar hoeder moet zijn tegen over zulke ontdekkingen. Het is mij niet onbekend wat er van de voorwereldelijke mens geworden is onder de handen van hun barren en andere soortgelijke kwaksovers. Ik ken de geschiedenis van de knieschij van Ajax, van het zogenaamde lijk van Orestes, dat door de Spartanen zou teruggevonden zijn. En van dat van Asterius, tien ellenbogen lang, waarvan Pausania spreekt. Gelezen heb ik de berichten aangaan dat het in de 14e eeuw gevonden geruimte van Trapani, waarin men polyphemus heeft menen te vinden. Bekend is mij de geschiedenis van een reus die in de 16e eeuw in de ontdek van Palermo is opgegraven. Evengoed als ik weet jij, mijn heren, hoe de beneren, te loedsterren in 1577 gevonden, door de vermijde genesier Felix Plater, verklaard zijn voor gedeelten van een reus van 19 voet lengte. Gelezen, ik mag wel zeggen verslonden, heb ik de verhandelingen van Cassanion, benevens alde geschiften en tegenschiften ter gelegenheid van het geraamte de 11e januari 1613 op het landgoed van de heer de Lango bij het kasteel van Chamol in Dauphiné opgegraven, dat na meweerd en met twist werd dat van Teutoboggers, koning van Simren, zou geweest zijn. Had ik in de vorige eeuw geleefd, ik zou met P. Campet geplukhaard hebben over het bestaan van de voorwereldelijke mens van Schoetser. Ik heb het geschift in handen gehad, getiteld Gigan. Hier bleek het natuurlijke gebrek van mijn alm, die in het openbaar geen moeilijke woorden kon uitspreken. Het geschift getiteld Gigan, hij kon het niet verder brengen. Giganteo, onmogelijk, het moeilijke woord wilde er niet uit. Wat zouden hem op het college hebben uitgelachen? Eindelijk vond hij tussen een paar vloeken in, uit de keel, gigantostiologie. Op vluggetoon ging hij voort. Ja, meneer Hiren, ik weet er alles van. Ik weet ook dat Kuvier en Bloemenbach die benen hebben gehouden voor overblijfselen van mammoes en andere dieren van het quaternere tijdperk.  Maar hier zou elke twijfeling een belediging der wetenschap zijn. Zie daar het lijk, jij kunt het zien, jij kunt het aanraken. Het is geen geraamte, het is een volledig lichaam. Uit sluiten bewaard als bijdrage tot de natuurkunnige geschiedenis van de mens. Ik had geen lust om die bewering tegen te spreken. Indien ik het in oplossing van zwaarvolzuur kon leggen, ging mijn oom voort, zou ik er alle aardachtige aanhangselen en schulpen afweken. Maar ik heb hier geen zwaarvolzuur. Intussen het zij zo, als het wil, het lijk zou ons zijn eigen geschiedenis verhalen. De professor nam het lijk en ging er mee om als de handigste vertoner van zeldzaamheden. Geziet, hernam hij, het haalt geen zes voetlengte en we zijn dus ver van de voorgewende reuzen. Van het ras betreft, waardoor het behoort, dit is buiten alle twijfel het kalkaasische, het blanke, het onze. De schedel is regelmatig eivormig, zonder vooruitstekende oogbeenderen of verlengende kaakbeenderen. Het vertoont geen spoor van prognatismus, dat de gelaadshoek wijzigt. Metiehoek, hij is bijna 90 graden. Maar ik zal nog verder gaan op de weg tegen volgtrekkingen en dus zeggen dat dit voorwerk behoort tot het ras van Jafet, de Indo-Germanse stam, van Indië tot aan de westelijke streken van Europa verspreidt. Lacht niet, mijn heren. Niemand vertrok een mond tot lachen, maar de professor was gewoon ongelovige lachjes te zien verschijnen op het gelaad zijn er toehooiders, de midden van het uitkramen zijn er geleerdheid. Voor zeker begon hij met nieuwe krachtweer. We hebben daar een voorwereldlijke mens, tijdgenoot van de Mastodonten. Wie gebeend daar in de omtrek verspreid liggen. Maar u zegt hoe hij daar gekomen is, hoe de lachen in welke hij is begraven geweest tot deze geweldige holte in de ingewandede aarde zijn geschookt, dat is iets waar ik mij niet aan wagen zal. Ongetwijfeld hadden gedurende het quaternere tijdvak nog verbazende omwentelingen in de aardschors plaats. De voordurende afkoening des aardbols veroorzaakte scheuren, spleten, kloven, waarin waarschijnlijk een gedeelte van de bovengrond wegzakte. Ik zal me daarover niet uit laten, hoe het zij, het menselijk overblijfsel is daar, omringd door het werk zijn er handen, die bijlen en beweek de vuurstenen die het steentijdpak gevormd hebben. Misschien is zij hier gekomen gelijk ik, als reiziger, als ontsteker van het licht de beschaving. Maar aan de opgegeven oudheid van zijn bestaan kan ik niet twijfelen.  De professor zweeg en ik deed als enig man luide toejuigingen horen. Overigens, mijn oom had gelijk, geleerdere mannen dan zijn neef zouden veel moeite gehad hebben hem te weerleggen. Iets anders nog ten bewijze, het gevonden overblijfsel was niet het enige in zijn zorg in dit onmetelijke knekohuis. Andere voorwerpen vertonen zich bij elke schreden die wij deden en mijn oom had slechts het merkwaardigste uit te zoeken om het aan ongeloovigen ter overtuiging voort te leggen. In waarheid, die bonte verzameling overblijfselen van mensen en dieren op dit uitgestrekte kerkhof dooreenliggende leefden een eigenaardig schouwspel op. Maar er rees een belangrijke vraag op die wij niet waardemt te beantwoorden. Waren de overblijfselen herwaarts gedreven nadat de mensen en dieren tot welke zij eenmaal hadden behoogd rees hadden opgehouden te leven of leefden en woonden zij eenmaal in deze onderhaartse wereld. Tot dus wereld hadden we er alleen zeemonsters en vissen in leven gezien. Zwieref nog enig onderaars mens rond op deze woestenvlakte? Het einde van hoofdstuk 38. Hofstuk 39 van naar het middelpunt der aarde. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. Naar het middelpunt der aarde door Zulverne. Hofstuk 39. Voorbeeldelijke planten en dieren, mosplanten, mastodonten, de aapmens, niet op het uitgangspunt terug, een dook, een echte dagge. Nog gedurende een half uur kraakte deze beende lagen onder onze voeten. We stapten voorwaard, voortgedreven door een brandende nieuwsgierigheid. Welke andere wonderen bevatte deze spelong? Welke schatten voor de wetenschap? Mijn blik was voorbereid op allerlei verrassingen. Mijn verbeelding op allerlei merkwaardigheden. Het zeerstand was iets lang achter de heuvels in het peendendal verdwenen. De onvoorzichtige professor gaf er weinig om of hij van de weg geraakte en sneerde mij met zich voort. Zonder een woord te spreken en badende in de elektrieke golven schreiden wij voorwaard. Tegenvolgen van een voor mij onverklaarbaar verschensel verspreiden zich het licht zodanig dat het gelijkelijk op al de delen der voorwerpen viel. Het ging niet van een bepaald punt uit en vertoonde ook geen de minste schaduw. Het was even als of men zich op de volle middag in het midden van de zomer onder de loodrechtheden vallen de zonnestralen tussen de keerkriegen bevond. Vandaan ging het minst de spoor. De rotsen, de verwijderde bergen, de nog verder afgelegen bossen, het had alles een zondeling voorkomen onder de gelijkmatige verdeling van de lichtende vloeistof.  Wij geleken naar de man van Hofman, die geen schaduw had. Na een wandeling van een mijl vertoonden zich de zom van een onmetelijk woud, maar geen enkele de championbalmen in de nabijheid van Groybenhaven. Het was de plantenwereld van het tertiëren tijdberg in alle herheerlijkheid, ruizachtige palmbalmen in soorten die tegenwoordig niet meer bestaan, prachtige dennen, cipressen en levensbomen vertegenwoordigden de kegeldragende bomen en waren onderling verbonden door een netwerk van slingerplanten. De grond was bedekt door een mollig tapijt van mosplanten en levermossen. Enige beekjes murmonden onder het gebomte, dat echte geen schaduw van zich gaf. Langs de kanten van het water wiesen bomenvarens, gelijkende naar die welke men aantreft in de broeikassen der bewoonende aarde. Door kleur hadden de bomen en heesters en planten niet omdat zij het zondicht misten. Alles was als met een flauwe bruinachtige tint overtogen. De bladeren misten hun groen, en de bloemen zelfen, zo talrijk in het tertiëren tijdberg, hadden kleur nog geur. Het was alsof zij vervaarderd waren van papier, verkleurd onder de invloed van de dampkring. Mijn omliddenbroek waagde zich onder die ruizachtige takken. Ik volgde hem, niet zonder zekere angst. Had de natuur daar gezorgd voor overvloed van plantenvoedsel, waarom zag men er geen dieruizachtige zoogdieren. Ik ontwaarde op de opene plek, ontstaan door het omvallen van dode bomen, kruiden, die tot de legumineusen, de ascerinen en de rubiacean behoorden. En voort duizendenlij eetbare struikgewassen op welke de herkouwende dieren van aller tijden zozeer aasten. Verder vertonen zich, van alles door één, bomen zoals mensen in de verschillende streken de airboos aantreft, eiken naast palmbomen, australische myrten naast noyweerse dennen, noordse berken hun takken slingerende tussen tropische tamarinden. Het was een verzameling om de schanderste plantenkenners tot wanhoop te brengen. Opeens bleef ik stilstaan, met de hand hield ik mijn oom terug. Het gelijkmatig verspreide licht liet ook de kleinste voorwerpen op de grond onder het geboom te waarnemen. Ik geloofde te zien, nee, inderdaad, ik zag er wezenlijk met mijn ogen een dierenwereld in beweging. Inderdaad, het waren reuzachtige dieren, een gehele kudde mastodonten, nu geen geraamten maar levende dieren, gelijkende op die waarvan de overblijfstelen in 1801 in de morassen van Ohio gevonden zijn. Ik zag die grote olifanten welke snuiten onder de bomen kronkelden als een menigde slangen. Ik hoorde hun ivore slachttanden tegen de oude stammenslaan.  De takken braken af en de bladeren verdwenen in de open mui der wan gedrochten. Zo was dan eindelijk de droom verwezenlijkt in welke ik die gehele voorhistorische wereld had zien herleven in de tertiëren en de quartenaire tijd. En we stonden daar alleen in de ingewandende aarde ter proei aan het woestige dierten. Mijn oom zag nou lettend om zich heen. Kom, zij hij, bij bij de arm nemerde, voorwaart, voorwaart. Nee, riep ik uit, dat niet, we zijn ongewapend, wat zouden we doen in het midden deze menig te reuzeachtige dieren, kom om kom, geen menselijk wezen is in staat om ongestraft de woede die je gediertend te tergen. Geen menselijk wezen, antwoordde mijn oom met zachte stem, dat heb geen mis-axel, zie daarom laag, bij dunkt ik zie een wezen als wij zijn, een mens. Met opgetrokken schouders zag ik toe, vastbesloten om de ongelovigheid tot het uiterste te drijven. Maar ik was wel genootzaakt voor het klaarblijkelijke te zwichten. Inderdaad, op minstens een vierde mei afstand zat, leudende tegen een reuzeachtige boom, een menselijk wezen, een prothuis in deze onderaartige westen, een nieuwe zoon van aptudes, de wachtenhouden over die onttellbare kudde mastodonten, hoeder van een reuze kudde, maar toch zelf nog groter reus. Ja, zelf nog groter reus, het was nu niet het menselijk overblijfseld dat we hadden opgenomen te midden die onmetelijke been der wereld, maar een reus in staat om gebied te voeren over die monsterdieren. Zijn grootte ging de 12 voeten boven. Zijn hoofd, zo groot als dat van een buffel, verschoond zich onder een kreupelbos van verwarde haren. Het schene manen gelijkende naar die van de voorwereldelijke olifans. Hij slingende met de hand een reuzeachtige tak, waardige staf van deze voorwereldelijke herder. Onbeweegelijk en in verbazing waren we blijven staan, maar we konden opgemerkt worden, het was tijd het hazenpattekiezen. Kom, kom, riep ik uit, mijn oom voortrekkende, die zich voor het eerst liet meetrekken. Een kwartier later waren we uit het oog van deze gevrees de vijand. En nu ik heb bedaagd over nadenk, nu mijn geest tot kant is teruggekeerd, nu er maanden zijn verlopen naar deze vreemde en bovennatuurlijke ontmoeting, wat moet ik nu vandenken? Wat ervan geloven? Nee, het is onmogelijk. Onze zintuigen hebben ons bedrogen, ons ogen hebben niet gezien het geen wijwaanden dat zij zagen. Hij leeft geen menselijk wezen in die onderaardse wereld.  Geen menselige slacht bewoont die onderaardse spelonken, buitengemeenschappen met het buiten wereld. Dat is onzinig, voorkomen onzinig. Ik wil liever denken aan een of andere dier dat min of meer iets van de gedaante des mensen, aan een soort van aap, aan een protopiteek of mesopiteek, ontrennt zoals er dachter de overblijfselen van aantrop in de benen en laag van sansan. Maar deze aapmens overscheedt ver elke afmeting van de tans bekende wezens uit de voortijd. Op het even. Een aap. Ja, een aap. Hoe onwaarschijnlijk het dan ook mogen wezen. Maar een mens, een levend mens en met hem een geheel menselige slacht begraven in de ingewanderd der aarde? Nimmer. Intussen. We hadden het helderen lichtvolle bos verlaten, stom van verwondering, overstelp door een verbazing die ons als wezenloos maakte. We liepen snel in weerwill van onszelfen. Het was een ware vlucht gelijk zochtig aan een geweldere angst die men bij de zogenaamde nachtmerrie gevoeld. Als onder de invloed van een geheime aandrift keden wij terug naar de Liedenbroksee en ik weet niet welke voorstellingen mijn ziel al door kruist zouden hebben, paren het niet dat ik op andere wijze naar meer gewone gedachten werd heen geluid. Hoewel ik zeker was, een geheel andere bodem te betreden, bemerkte ik toch menig wel gemengde rotsen wie gedaan te mij aan Groebenhaven deden denken. Men zou als ik soms in bedrogen hebben. Beken en water vallen storten bij honderden van de uitstekende rotsen af. Ik verbeelde mij de laag zuchter brandoeg. Onze getrouwe Hansbeek en de god waarin ik in het leven teruggekeerd was weer te zien. Iets verder brachten de schikking der voorgebergten, de verschijning enigbek, het verrassen de voorkomen in een rots, mij weer aan het twijfelen. De professor was even besluitenloos als ik. Hij kon de weg niet vinden in dat eenvormige panorama. Ik maakte het op uit enige woorden die hem ontvielen. Het is zeker, zei ik hem, dat wij niet op ons uitgangspunt teruggekomen zijn. Maar als wij de oeven langs waren, komen we steller weer bij Groebenhaven terug. Als dat zo is, antwoorden mijn oom, is het nodigloos om dit onderzoek voor te zetten en het beste is naar het flot terug te keren. Maar vergist jij u niet, Aksel. Het is moeilijk die langaande iets te beslissen, want al die rotsen gelijken lop alkandig.  Bedunkt echter dat ik het voorgebergte herken aan welks voet Hans zijn vaartuig heeft gebouwd. We moeten dicht bij de kleine haven zijn. Misschien is deze het wel, voegde ik erbij een kleine streekonderzoekende die ik meende te herkennen. Wel nee, Aksel, dan zouden we tenminste onze eigen sporen terugvinden. Ik zie niets. Maar ik zie wat, riep ik, naar een voorwerp toelopende dat op het zandblank. Wat is het dan? Ziet daar, antwoorden ik, en toden mijn oom een dolk die ik had opgeraapt. Had jij dan dat wapen meegenomen, zei hij? Ik, in het geheel niet. Maar gij veronderstel ik? Zoveel ik weet niet, ik heb dat voorwerp nooit in mijn bezit gehad. En ik nog minder oom? Dat is vreemd. Wel nee, het is zeer eenvoudig. De ijstlanders hebben dik wel zokere wapenen en Hans, wie dit toe behoort, heeft het op deze oever verloren. Hans zijn mijn oom het hoofdschuddende. Vervolgens onderzocht hij oplettend het wapen. Axel, zei hij mij, op ernstige toon. Deze dolk is een wapen uit de zestiende eeuw. Een echte dag er. Zoals de ene die er is aan hun voordel droegen om de genade stout te geven. Hij is van Spaanse oorsprong. Hij behoort u nog mij, nog de jager. Durft gij zeggen? Zie, die schaarden zijn niet ingekomen door hem mensen in de keel te duren. Dit lemmet is met een laag roest bedekt dat die dag tekent van één dag, van één jaar, nog van één eeuw. De professor werd naar gewoonte opgewonnen, terwijl hij zich door zijn verbeelding liet meeslepen. Axel, hernam hij, we zijn op de goede weg van de grote ontdekking. Dit lemmet is sederd in twee, driehonderd jaar op het zand blijven liggen en is geschaard op de rotsen deze onderaartse zee. Maar het is hier niet vanzelf gekomen, riep ik uit. Het is niet vanzelf geschaard, iemand is ons voor geweest. Ja, een man. En die man. Die man heeft zijn naam met deze dolk gegrift. Die man heeft nog eens eigen handig de weg naar het middelpunt willen aanwijzen. Laten we zoeken. Laten we zoeken. En vol belangstellingen gaan wij de hoge muur langs en onderzoeken de geringste scheuren die in een gallerij konden overgaan. Zo kwamen wij op een plaats waar de oever smaller werd. De zee bespeelde beide de voeten der voorgebergte.  Een pad van ter namernood en vader breed overlatende. Tussen twee vooruitstekende rotsen bemerkte men de ingang van een duisteren tunnel. Daar stonden op een garnietblok twee geheimzinnige, half uitgewiste letters. De beide voorletters van de stoudmoedige, avontuurlijke, reiziger. A, S, riep mijn oom, arne, zaknoesem. Altijd arne, zaknoesem. Het einde van half stuk 39. Half stuk 40 van naar het middelpunt der aarde. Deze LibriVox-opname is vrij van auteursrechten. Opname door Bart De Leel. Naar het middelpunt der aarde door Jules Verne, half stuk 40. Arne, zaknoesem. Altijd dalen. De schepen verbranden. Een weg voor de lava. De mijne moet springen. Sinds de aanvang van de reis had ik mij over veel verwonderd. Ik mocht dus mede dat ik op mijn hoede was tegen verrassingen en gewapend tegen elke verbaasdheid. Op het gezicht echter van die beide letters, die daar reeds voor 200 jaar gegrift waren, stond ik bijna zo onnozel te kijken als een dommel. Niet alleen las ik de naamtekening van de geleerde goudsoeker op de rots, maar ook de stift waarmee zij gegrift was bevond zich in mijn handen. Zonder in het ooglopen van trouwend te zijn, kon ik niet langer twijfelen aan het bestaan van de reiziger en de echtheid zijn een reis. Terwijl de gedachte die mij opkwamen, heeft professor Lidenbrok een min of meer gezolle lied aan ter ere van Arne Zaknoesem. Wonderlijke gerstrepe uit. Jij hebt niets over het hoofd gezien wat anderen sterven dingen de weg door de aardschorskambanen. En zij die u gelijken, kunnen u de sporen terugvinden die uw voeten voor drie eeuwen op de bodem deze duisteren onderaardse gewelven hebben achtergelaten. Voor andere blikken dan de uwen, heb jij de beschouwing deze gewonderen bespaard. Uw op iedere rustplaatsgegifte naam, geleid de reiziger, die staat moedigenoegers om u te volgen, recht op het doel aan. En in het middelpunt onze planeet zal hij ook staan met uw eigen handgegrift. Wel nu, ook ik zal deze laatste blodzijde van graniet met mijn naam tekenen, maar dat van nu af deze door u gezienen kaap bij deze door u ontdekte zee voor altijd kaap Zaknoesem heetig. Dit, of iets dergelijks, hoorde ik en ik voelde mij aangrijpen door de geestrift welke deze woorden ademden. Een inwendig vuur werd ik mijn boezem aangeblazen. Ik verhaal alles, de gevaren der reis en die van de terugreis.  Als dit ander gedaan had, wilde ik ook doen en niets wat menselijk was, scheen mij onmogelijk toe. Voorwaarts, voorwaarts, riep ik. Ik snelde reeds naar de donkere galerij, toen de professor mij tegenhield en hij, de driftige man, mij geduld en koelbloedigheid aanrit. Laat me eerst naar handstruk kering, spak hij en het flot hier brengen. Ik gehoorzaamde niet zonder tegenzin en liep snel tussen de rotsen aan de oven door. Weet je wel oom, zei ik, onder het lopen, dat de omstandigheden ons tot nu toe bijzonder begunsterd hebben? Zo, vind je dat, Axel? Zonder twijfel, of heeft zelfs de storm ons niet op de rechten weer teruggebracht. Gezegend zei je het onweer. Het heeft ons teruggevoerd op die kust, waarvan het schone weer ons had verwijderd. Voor onderstelling is dat wij met onze steven, de steven van een vlots, de zuidelijke kustel de Liedembroksee hadden bereikt. Wat zou er dan van ons geworden zijn? De naam van Saknoesum zal ons niet onder de ogen gekomen zijn en we zouden nu verlaten zijn op een strand zonder uitweg. Ja, Axel, het is het bestuur der voorziedigheid dat wij naar het zuidenvarende, juist in het noorden en bij Kaap Saknoesum terechtgekomen zijn. Ik moet zeggen dat dit meer dan vreemd is en dat het een feit is waarvoor ik volstrekt geen verklaring kan vinden. Wat komt er dat op aan? Het is niet de vraag om feiten te verklaren, maar er ons voordeel mee te doen. Zonder twijfel, me jong en maag, maar we zullen weer de weg naar het noorden insnaan onder de noordelijke landen van Europa, Zweden, Rusland, Siberië weet ik het, doorgaan in plaats van af te dalen onder de woestijnen van Afrika of de golven van de Oceaan. En verder wil ik van niets weten. Ja, Axel, je hebt gelijk en alles is heel goed en die waterpassen zeven laten die tot niets kon leiden. We gaan dalen, nog eens dalen, altijd dalen. Weet jij wel dat wij, om het binnenpunt van de aardbol te bereiken, nog mijn 1500 uur gaansproeven af te leggen? Pah, ribekuit, dat is waardelijk de moeite niet waard om ervan te spreken. Op weg, op weg! Deze zineloze gesprekken duurde nog voort toen wij bij de jager aankwamen. Alles was gereed om onmiddellijk af te reizen. Geen kist of ze was aan boord.  We nam een plaats op het vlot en zodra het zijl was gehesen, richten Hans de steven naar de kaap Zakloosem, steeds de kushoudende. De wind was niet gunster voor een vaartuig gelijk het onze dat niets scherp bij de wind kon houden. Ook moesten wij het op menige plaats met onze met ijzerbeslagen stokken voortuwen. Dik was dwongen ons de rotsen die zich in de waterlijn verlenkden om vrij lange omwegen te maken. Eindelijk na een vaart van drie uur, dat is te zeggen tegen zes uur des avonds, bereikten wij een geschikte landingsplaats. Ik spoor een land gevolgd door mijn oom en de ijslander. Die overtocht had mij niet tot bedaren gebracht, in tegendeel. Ik stelde zelfs voor om onze schepen te verbranden ten einde onszelf de terugtocht af te snijden. Maar mijn oom verzette zich er tegen. Ik vond dat hij bijzonder koal was. Laten we dan tenminste zonder tijdverlies vertrekken, zei ik. Ja, maar jongen, maar een vooraf zullen we deze duurgalerij onderzoeken om te weten of we onze ladders gereed moeten maken. Mijn oom bracht de toestel van Roemkorf in werking. Het vlot werd aan de oever vastgemaakt. Alleen gelaten. De opening de galerij was er dan ook geen 20 pas af en onze kleine troep ging er stond heen met mij aan het hoofd. De bijna cirkelvormige opening had een middelijn van omtrend 5 voet. De duisteren tunnel was in de harderots uitgehouden en netjes gepolyst door de uitgebraakte stoffen waar aan hij vroeger tot weg diende. Zijn laagste gedeelte lag met de grond in hetzelfde vlak zodat we er zonder enige moeite in konden doordringen. We volgden een bijna waterpasse bodem. Toen, nadat we zes gereden ver waren, onze tocht werd gestuid door een daarliggend verbazend groot rotsblok. We vloek blok-repectoren eruit toen ik mij zo plotseling zag ophouden door een onoverkabelijke hinderpaal. We zochten de vergeefs links en rechts boven en beneden en bestond geen doorgang, geen splitsing. Ik was diepteleur gesteld en wilde de wezenlijkheid van die hinderpaal niet aannemen. Ik bukte. Ik zag onder het blok. Geen tussenruimte. Over, dezelfde granite slagpaal. Hans hield het licht van de lamp bij ieder punt van de wand maar hij was nergens afgebroken. Wij moesten alle hoop opgeven om er door te komen. Ik was op de grond gaan zitten. Mijn oon liep met grote scheden de gang op en neer.  Mijn zak noes hem dan, griep ik. Ja, zei mijn oon, is hij dan door deze steenendeur tegengehouden? Nee, nee, hernam ik driftig. De volksblok heeft tegen volgen van één of andere schok of van een die magnetische verschijnselen die de aardschok schudden plots in deze doorgang versloten. Er zijn vele jaren verlopen tussen de terugkeer van zak noes hem en de val van dit blok. Is het niet duidelijk dat deze galerij voorheen en weg voor de lava is geweest en dat de uitgebraakte stof van echt toen onbelemmer doorstroomt? Zie, dit granite dak vertoont nog jorgen schuren. Het bestaat uit samengevoegde stukken uit verbazend grote steenen als of een reuze hand aan deze onderbouw had gewerkt. Maar eens is de schok heviger geweest en dit blok dat gelijkt op een onbrekende sleutel van het gewelf is op de grond gegneden en heeft de doordochter versperkt. Het is een toevallige hinderpaal die zak noes hem niet heeft aangetroffen en als we hem niet omverwerpen dan zijn we niet waard het middelpunter aarde te bereiken. Zo sprak ik. De zieldesprofessors was geheel in bijover gegaan. De zucht tot opdekkingen bezielde mij. Ik vergat het verleden, ik verachte de toekomst en bestond voor mij niets meer op de oppervlakte van de poel in welks binnenste ik begraven was. Steden nog velden, nog Hamburg, nog Koningsstraat nog mijn armen groeiben die mij voor althoos verloren moest wanen in de ingewanden der aarde. Wel nu, hernam en oom laten we ons met het ouweel en het breekeizig een wegbaanen en die muren omverwerpen. Het is de hart voor het breekeizer, riep ik. Dan het ouweel. Met het ouweel zal het te lang duren. Maar, wel nu, het kruid de mein. Laten we een mein aanleggen en de hinderpaal in de lucht toe springen. Het kruid. Ja, het is maar een rosblok dat verbrijzeld moet worden. Hans aan het werk, riep mijn oom. De eislander keerde naar het flot terug en kwam spoedig met een breekeizer weer waarvan hij zich bediende om in mijn kamer te graven. Het was geen gemakkelijk werk. Er moest de gat gemaakt worden groot genoeg om 50 polschietkantoen te bevatten welks uitzendend vermogen viermaat groter is dan van het buskruid. Ik was verbazend opgewonden. Terwijl Hans werkte, hielp ik vleitig mijn oom om een lange lond te verwaaligen van natgemaakt kruid gewikkeld in een linnebuis.  We zullen erdoor komen, zei ik. We zullen erdoor komen, herhaalde mijn oom. Tegen middennacht was onze mijn arbeid geheel voltooid. De lading schietkantoen was in de kamer gestopt en de lond door de galerij heen gelegd zodat zij daar buiten uit kwam. Een vronk was genoeg om dit geduchte vernielingsweek daarin werking te brengen. Tot morgen, zei de professor. Ik moest me wel onderwerpen en nog zes lange uren wachten. Het einde van hoofdstuk 40 Hofdstuk 41 van naar het middelpunt der aarde. Deze LibriVox-opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart De Leel. Naar het middelpunt der aarde door Jules Verne, hoofdstuk 41, de mijngesprongen, de ontploffing, snelle vaart van het vlot, de woede van de stortvloed, onverwachten over straming. De volgende dag. Tondendag, 27 augustus, was een merkwaardig tijdstip onze onderaardse reis. Ik had er niet aan denken zonder dat de schrik met hart doet kloppen. Van dit ogenblik af hebben onze reden, ons oordeel, onze vindingrijkheid, geen stem meer in de raad en worden wij de speelbal der natuurverschijnselen. Te zes uur waren wij op de been. Het ogenblik naderde wel op het kruid ons het doortocht moest banen voor de schors van granit. Ik verzocht om de eer de mijn te ontsteken. Als dat gedaan was, moest ik mij bij mijn makkersvoegen op het vlot dat niet ontladen was. Dan zouden wij van wal steken om de gevaar en de ontploffing te ontwijken welke uitwekselen zich wellicht niet tot het inwendige de vaste massa zouden bepalen. De lot moest naar onze berekening 10 minuten branden al voor als het vuur de kruidkamer kon bereiken. Weer op het vlot te komen. Niet zonder een zekere ontroering maakte ik mij gereed om mijn taak te vervullen. Na een korte maaltijd gingen mijn oom en de jager scheep terwijl ik op de oever achterbleef. Ik was voorzien van een bandende lantaren die mij dienen moest om de lot aan te steken. Ga mijn jongen, sprak mijn oom en kom dadelijk weer bij ons. Wees gerust, antwoorde ik, ik zou onderweg niet lopen spelen. Daar stond begaf ik mij naar de opening de gallerij. Ik maakte mijn lantaren open en greep het uiteinde der lot. De professor hield zijn tijdmeter in de hand. Zij het krijgt gereed, liep hij mij toe. Ik ben gereed. Wel aan dan, vuur mijn jongen. 