Verhalen van Sherlock Holmes | Sir Arthur Conan Doyle | Detective Fiction | Dutch | 2/6
De klerk en de effectehandelaar. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen behoren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden, dat is vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Bart De Leel. De klerk van de effectehandelaar door Arthur Conan Doyle. Korte tijd daar mijn huwelijk had ik een praktijk in de district Paddington gekort. De ouder Dr. Farquhar, van wie ik die overdam, had in zijn tijd in uitgebreide praktijk gehad, toch op gevoorderte leeftijd was die zeer verminderd, hoofdzakelijk tegenvolge van een kwal, waaraan hij leed, een soort synfitesdans. Het publiek denkt gewonek dat iemand die een anders kwal wil genezen, zelf gezond moet zijn, en het wand houdt de geneseer die geen geneesmiddelen kent voor zijn eigen ziekte. Zo was ook daarmate mijn voorgangers wakker werd, het aantal zijn er patiënten afgenomen, tot het in het laatst gestonken was van ongeveer 1200 tot weinig meer dan 300 in dit jaar. Ik vertrouwde even wel op mijn jeugd- en geestkracht en was overtuigd in weinig jaren wel een bloeiende praktijk te kunnen krijgen. Gedurende de eerste drie maanden nadat ik mij in Paddington gevestigd had, zag ik weinig van mijn vriend Sherlock Holmes, want ik had het te druk om hem in Beekestrie te bezoeken, en hij zelf ging selder anders uit dan waar zijn behoep hem riep. Ik was daarom verrast op zekere morgen in juni, terwijl ik na het ontbijt het British Medical Journal zat te lezen, de deurschel te horen overgaan en korte na de luidestem van mijn vriend in de gang te vernemen. – Hé, mijn beste Wotsen, – zei hij – de kamer binnenkomende, – het doet mij recht veel genoeg uur te zien, – – mevrouw Wotsen is zeker wel varend. – Dank u, we zijn beide zeer wel, – zei ik – hem met warmte de hand drukkend. En ik mag al zo hopen vervolgde hij nadat hij in de schommelstoel was gaan zitten, dat de beslommeringen van uw geneeskundige praktijk, de belangstelling die jij vroeger in onze kleine problemen stelde, niet geel uitgedoofd hebben. – In tegendeel, nog gisterenavond zag ik mijn oude aantekeningen in en was ik bezig enkele van onze laatste oplossingen te rang schikken, – gaf ik tel antwoord. – Ik vertrouw dat jij uw verzameling nog niet als gesloten beschoudt.  – Volstrek niet, niet zou ik liever wensen dan ze nog met een paar verhalen aan te vullen. – Vandaar bijvoorbeeld? – Ja, vandaar als gewild. – En zou je er zelf voor naar Birmingham willen reizen? – Zeker, als je dat wensst. – En uw praktijk? – Ik neem die van mijn buurman waar, als hij op reis is, hij is dus ook altijd bereid de mijne waar te nemen. – Beter kan het die treffen, zijn holm sinds een stoel achteroverleunende en mij van onder zijn half gesloten oogdelen scherp aanzienden. Ik merk dat jij de laatste dagen ongesteld waard, een verkoudheid in de zomer, grijpt iemand altijd erregaan. – Ik moest de vorige week een paar dagen om een zeer erg verkoudheid te huis blijven, maar ik dacht dat mij nu niets meer aan mij kon zien. – Dat is zo, je ziet er nu weer erg sterk uit. – Hoe wist jij je dan? – Wij waren vriend, gekend mijn methode. – Geleid het dus af uit het geeld jij ziet? – Zeker. – En waaruit dan? – Uit uw muilen. Ik keek naar de nieuwe patentlederen die ik droeg. – Hoe in SEMO's naam begon ik, door Groms voor kwam mijn vraag. – Mijn muilen zijn nieuw, zei hij, je kunt ze niet langer dan een paar weken gehad hebben. De zolen die jij mij op dit ogenblik toekeert zijn licht geschoeid. Een ogenblik dacht ik dat ze nat geweest konden zijn en bij het drogen te dicht bij het vuur gehouden. Maar bij de vreef zit een klein rond papierje met het merk van de winkelieren erop. Vochtigheid zou dit papierje natuurlijk hebben losgemaakt. Je hebt dus met uw voeten naar het vuur uitgestrekt gezeten, wat een man zelfs in zulke de vochtige juni maand als wij nu hebben, niet zou doen als hij volkomen gezond was. Als al de riddeneringen van Hooms was de zaak nu ze eerst verklaard werd, zeer invoudig. Hij las mijn gedachte op mijn geluid en zijn genimmelag was niet vrij van bitterheid. Ik ben bang dat ik mijzelf bij dat verklaar een beetje weggooien, zei hij. Gevolgen te noemen zonder oorzaken maakt veel meer indruk. Zijd jij gereed mee naar Birmingham te gaan? Zekerlijk. Wat is er aan de hand? Hij zult alles in de trein horen. Mijn klient wacht mij buiten in een rijtaag.  Kun jij daar stond mee gaan? Wacht nog steeds een ogenblik. Ik schreef een briefje aan mijn buurman, ging de trap op om mijn vrouw de zaak te vertellen en vroegde mij op de stoep weer bij Hooms. Uw buurman is een dokter niet waar, zei hij op de kopere deurplaatwijzenden. Ja, hij nam de praktijk van een gevestigde geneesheer over, even als ik. Een oude zaak? Even, ouders die van mij, beide waren een gevestigd zelle tehuizen gebouwd zijn. Dan heb jij de drugst beklanten gekocht. Dat geloof ik ook, maar hoe weet jij dat? Dat zie ik aan de stoep treden, mijn vriend. Die ogen zijn drie duimdieper uitgesleten. Die heer daar in de kep is mijn klient, Mr. Ho Baikroft. We kunnen mij u aan hem voor te stellen. Lert dus weep over Koetsier, want we moeten ons haasten, willen we op tijd aan de trein wezen. De man aan wie ik werd voorgesteld, was een gezonde, flink gebouwde jongeman met een eerlijk open gelaad en een dunne gedreide rosse kneevel. Hij droeg een glantzige zijde hoed en een mooi envoude zwart kostum. Het ging hem in voorkomen gaf van een jonge schandere cityman, wat hij inderdaad was en wel behorende tot hen die met de naam Kachnis wordt aangeduikt. Dit neemt niet weer dat zij onze vertreffelijkste vrijwilligersregimenten vormen en de krachtigste jonge mannen en de beste sportlui van geheel Engeland zijn. Zijn rond, bloosend gelaad, had veel natuurlijke vrietelijkheid. Doch de hoeken van zijn mond vertonen een trek van droefgeestigheid. Eerst toen wij in onze coupé eerst de klassen zaten en goed in wel op reis naar Birmingham waren, vanaam ik om welke moeilijkheid hij de hulp van Schirlijk Holmes had ingeroppen. We rijden nu in 70 minuten aan één stuk door. Gezoud bedoels in genoegen doen, met aan mijn vriend uw belangwekkende geschiedenis te vertellen, zei Holmes. Liefst even alkeur als ik eens mij heb verteld en zo mogelijk nog meer in bijzonderheden. Dat zal mij ook nuttig zijn de verschillende feiten nog eens te horen. Het is een geval Watson waarin veel kan zitten en dat evenees niets kan betekenen, toch in elk geval die ongewone trekken vertoont waarvan geen evenveel houdt als ik. De jonge man zag mij aan met een onrustige flickering in zijn ogen. Het eerste van de geschiedenis is, zei hij, dat ik mij zeer dwars heb gedragen.  Natuurlijk kan alles nog goed aflopen en ik zie niet in dat ik anders had kunnen handelen. Ik moet niet uit in de kunst van vertellen, meneer Watson, maar hij zult het daarmee zeker zo nou niet nemen. Ik had een betrekking met de firma Coxen en het Woodhouse van Drebbers Gardens, maar vroeg in het voorjaar gingen zij, zoals u ooggetwijfeld herinnert, van Jid. Ik was vijf jaar bij hen geweest en de oude Coxen gaf mij, toen de slag kwam, een goed getuidsschrift. Maar natuurlijk werden wij, clerken, 27 in getal aan de dijk gezet. Ik probeerde hier en probeerde daar, maar tal van andere clerken melden zich voor dezelfde betrekkingen aan en ik zat een lange tijd op zwart zaad. Op Coxen's kantoor had ik drie polt per week verdiend en er ongeveer zeventig bespaard, maar spoedig waren die opgeteerd. Ik wist op het laatst geen raad meer en kon nauwelijks de postzeegers betalen om op advertentie in te schrijven of de enveloppen waarop ze moest plakken. Mijn schoenen had ik versleten door het vele opkleemmen van kantoortrappen en ik scheen nog even ver van de betrekking als ooit. Eindelijk hoorde ik dat er een plaatsvakant was op het kantoor van Molson & Williams, de groot effectemakelaars in Lombard Street. Ik kan nu zeggen dat dit één de rijkste huizen in Londen is. De advertentie behoefte slechts met een brief beantwoord te worden. Ik zond mijn getuigschrift en sollicitatiebrief in, zonder evenwel de minste hoop de koesteren de betrekking te krijgen. Tot mijn verrassing echter ontving ik een antwoord waarin mij werd vermeld dat ik de volgende maandag in functie contreden zomaar mijn voorgekomen mocht bevallen. Niemand weet hoe het met zulke dingen gaat. Sommige lieden zeggen dat de directeur de hand in de hoop sollicitatiebrieven steekt en er maar één op goed geluk uitneemt. De getrokkenen krijgde de betrekking. Maar wat hiervan mogen zijn, ik had nu het buitenkantje en was zo gelukkig als het maar kom. De betrekking gaf mij nog een pond per week meer dan die ik had gehad en mijn werkzaamheden waren dezelfde. En nu kom ik tot het wonderlijkste gedeelte van de geschiedenis. Ik had mijn kamers in Hampstead. Nummer 17, pottersterres, was het adres.  Ik zat dezelfde avond nadat mij de betrekking was beloofd op mijn kamer te roken toen mijn hospita met een visitekaartje binnenkwam waarop ik Arthur Pinner, financieel agent, las. Ik had die naam nooit de vorige gehoord en kon mij niet voorstellen wat de bezitter daarvan van mij kon wensen. Maar natuurlijk verzocht ik haar hem boven te laten komen. Hij kwam binnen. Het was een man van middermate gelengte met donkere haren, donkere ogen en zwarte baard en een iets glimmende neus. Hij had levendige manieren en sprak vlug als iemand die de waarde van de tijd kent. Meneer Hope Pycroft, geloof ik, zei hij. Ja, meneer, was mijn antwoord en ik schoof hem een stoel toe. De laatste tijd in betrekking bij de firma Crockstone Woodhouse was niet waar? Ja, meneer. En nu op de lijst van Molson's personeel. Precies. Wel, ik moet u iets meedelen. Mijn hef bij enige buiten gewone staaltjes van uw bekwaamheid op financieel gebied vertelt. Geg herinnerd u zeker de heer Parker, die een tijdlang directeur bij de firma Crockstone en Woodhouse was. Hij rijdt nooit over u uitgepraat. Natuurlijk verheurde het mij dit te horen. Ik was altijd nog als schander in kantoorzaken geweest, maar had nooit gedroomd dat men er in de city over zou spreken. Heb jij een goed geheugen, vroeg hij? Zo tabelijk, gaf ik neerdericht een antwoord. Zij had geenig sinds op de hoogte gebleven van de beurs, terwijl geen buiten betrekking waard. Ja, ik lees elke morgen de effectenlijst. Nu dat bewijst dat jij wezenlijk hard voor uw vak hebt. Dat is de weg om vooruit te komen. Gees ook me niet kwalijk nemen als ik u op de proef stel. Laten we in zien. Hoe staan de Ice Shire aandelen? Honderd zes en een kwart tot honderd vijf en zeven achtste, antwoorden ik. En de geconsolideerde nieuw zenandobligatieën? Honderd en vier. Wonderlijk, wonderlijk riepe je uit, de handen in elkaar slaanden. Dat komt over een met wat ik gehoord heb. Jommige zet veel te goed voor kleik op het kantoor van Molson. Deze worden verbaasde mij, zoals jij kunt denken. Andere lieden hebben niet zo'n hoge dunk van mij als jij, meneer Pinner. Ik had een harde kamp genoeg deze betrekking te krijgen en ben wat blij dat ik ze heb. Welvriend, jij zei dat er goed voor. Jij zei niet in uw ware omgeving.  Nu zal ik u zeggen hoe de zaken staan. Want wat ik u heb aan te bieden is weinig in vergelijking met uw grote bekwaamheden. Maar vergeleken met de betrekking bij Molson is het licht tegen donker. Laten we eens zien. Wanneer je gaat naar Molson? Maandag. Haha, ik zou durven wedder dat je daar niet heen gaat. Niet bij Molson op het kantoor gaan? Nee meneer, want maandag zult geen directeur wezen van de Franco-Middland-Eisenware maatschappij met 134 depots in de steden en dorpen van Frankrijk, zonder nog die te Brussel en San Remo mee te rekenen. Ik stond geheel verbijsterd. Ik heb nooit van die maatschappij gehoord, zei ik. Zeer waarschijnlijk niet. Het is met de oprichting zeer stil in zijn werk gegaan. Want voor het kapitaal was onderhands ingetekend en de maatschappij beloofd te grote voordelen om het grote publiek erin te betrekken. Mijn broer, Harry Pinner, is president commissaris en verbindt zich met de Raad van Beheer, omdat een besturend directeur is aangesteld. Hij wist dat mijn werk hierheen voorde en verzorgt mij in flinke man te zoeken. Goed koop en tevens jong, voor het vaarend en met veel handigheid. Parke sprak mij over u en daarom ben ik hier gekomen. We kunnen u slechts in poveren 500 pond aanbieden als een begin. 500 pond in dit jaar, riep ik? Zoveel slechts om mee te beginnen, maar jij ontvangt bovendien nog een commissiloon van 1% van alle zaken welke door uw agenten het worden gedaan en jij kunt mij op mijn woord geloven dat dit nog meer bedraagt dan uw gehele salaris. Maar ik heb in het geel geen verstand van ijzerwaren. Sssssst, jongen, ik heb verstand van cijfers. Het grondste in mijn hoofd. Ik kon ter nauwe nood op mijn stoel zitten. Plots en ingekwam er een kleine twijfel bij mij op. Ik wil openhartig met u spreken, zei ik. Morsen betaalt mensen dert 200 pond, maar Morsen is zeker. En omtrend uw maatschappij weet ik zo weinig. Dat is haar. Zeer schandig gesproken, ripeels in verrukking. Gij bent de rechterman voor ons. Gij laat u niet oopraten en hebt gelijk ook. Ik heb een banknood van 100 pond bij mij en als jij denkt dat wij zaken kunnen doen, mocht je die beschouwen als een voorschot op uw salaris. Dat is heel mooi. Wanneer kan ik mijn nieuwe betrekking aanvaarden? Antwoorden ik.  Kom morgen om 1 uur in Burmren. Ik heb een briefje in mijn zak. Dat jij voor mijn broer al daar kunt meenemen. Gij zult hem vinden in Corporation Street 129 B waar de kantoorware van de maatschappij tijdelijk zijn gevestigd. Natuurlijk moet hij uw aanstelling bekrachtigen maar tussen ons beide is alles in orde. Waarlijk, ik weet niet hoe ik u mijn dankbaarheid zal betuigen, meneer Pinnen, zei ik. Volstrekt onnodig, mijn jongen. Gij krijgt slechts enkel wat jij verdient. Er zijn nog slechts een paar kleine zaakjes. Blote formaliteiten die ik met u moet regenen. Gij hebt daar een stukje papier naast u liggen. Weer zo vriendelijk daarop te schrijven, ik ben volkomen bereid als directeur op de treden van de Franco-Midt- en IJseware maatschappij op een minumum salaris van vijfhonderd pondsteuring, Schaars. Ik deed wat hij vroeg en hij stak het stukje papier in zijn zak. Nog iets wat zijt gij nu voornemens te doen in zaken de betrekking bij Morsen? Ik had in mijn vreugde in het geheel niet meer aan Morsen gedacht. Ik zal schrijven dat ik van de betrekking af zie, gaf ik een antwoord. Dat zou ik juist niet willen hebben. Ik heb twist over u gehad met de directeur van de firma Morsen. Ik had hem naar u gevraagd. Hij was niet meer beledigend in zijn antwoorden en zei dat het mij erom te doen was u van hem weg te trochelen en meer dergelijke dingen. Ten laatste verloor ik mijn geduld. Als jij knapper mensen in uw dienst wilt hebben, moet jij hem goed bezoldigen, zei ik. Hij neemt liever een klein salarizaan van ons dan een groot van u. Ik wet met u dat als hij ons aanbod aaneemt gij nooit meer iets van hem zult horen, zei ik nu. Aangenomen, wij raapten hem van de straat op en hij zal niet zo ondangbaar zijn ons der stond in de steek te laten, antwoorden mijn concurrent. Dat waren zijn laatste woorden. Die onbeschaamde vleegel beulde ik nu. Ik heb hem nooit in m'n leven gezien. Waarom zou ik hem ontzien? Zeer zeker zal ik hem niet schrijven als jij dit liever hebt. Goed, ik houd maar aan die belofte zijn mijn bezoeker van zijn stoel opstaande. Ik ben verrukt, zo ik een flinke man voor mijn broer gevonden te hebben.  Hier is uw voorschot van honderd pond en hier is de brief. Tekken het adres 129B Corporations Street op en onthoud goed dat jij morgen om 1 uur verwacht wordt. En nu wens ik u goedenavond en al het geluk dat jij verdient. Dat is zover ik bij bezin, alles wat er tussen ons is voorgevallen. Je kunt u voorstellen, Dr. Watson, hoe ik met zo'n buitenkantje in m'n schik was. De halve nacht zat ik overreind in mijn bed want ik kon van blijdschap niet slapen en de volgende dag vertrok ik naar Birmingham met een trein die mij lang voor het vastgestelde uur aan het adres moest brengen. Ik bracht mijn reisvalies naar een hotel in Newstreet en ging op weg naar het mij aangeduide adres. Het was nog een kwartier voor de tijd waarop ik werd verwacht. Nr. 129B was in Passage tussen twee winkels die leiden naar een stenen venteltrap en waarin ze verschijt in de kantooren van maatschappijen of particulieren bevonden. De namen waren op de muur geschilderd, maar in de naam van Franko Middland ijzeren waren mijn schappij dat ik nergens. Een paar minuten stond ik geheel verslagen terwijl ik mij zelf afvoeg of de gehele geschiedenis geen bedrog was toen een man de trap opkwam en mij toesprak. Hij zag er precies uit als de heer die ik de vorige avond gesproken had, dezelfde gestalte en stem, maar hij was glad geschoren en had lichter haren. Zij het gegaan meneer Hall Piecroft vroeg hij? Ja, die ben ik, gaf ik tel antwoord. Ha, ik verwacht u, maar je bent een beetje voor uw tijd. Ik ontving deze mooiige een brief van mijn broer, waarin hij uw zeer prijs. Ik zocht juist het kantoor toen u kwam. We hebben onze naam nog niet op de muur, want we hebben ons pas de vorige week hier tijdelijk gevestigd. Ga met mij naar boven, dan zullen we over de zaak spreken. Ik volgde hem naar een zeer hooggelegen verdieping en daar onder de dakpannen waren een paar ledige donkere kamers zonder vloegkleid en zonder gordijnen. Ik kiek wel wat vreemd op toen ik hier werd binnengeleid, want ik had mij een ruim kantoor voorgesteld met glimmende tafels en rijenklerken zoals ik gewend was.  En ik durf zeggen dat ik wel met een beetje verlegen gezicht naar de twee houten stoelen en de kleine ijzer tafelkeek die met een groot boek en een snippermand het enige ameublement uitmaakte. Laat u door het schaamel uiterlijk van dit vertrek niet ontmoedigen meneer Parkhofft zijn mijn nieuwe kennis. Rome is niet in één dag gebouwd. We worden door een hoop geld gesteund of schaamweer op onze kantooren nog niet veel doen. Ga alsjeblieft zitten en geef mij uw brief. Ik gaf hem de brief en hij last die met grote aandacht. Hij schijnt een zeer kunstige indruk op mijn broer Arthur, gemaakt te hebben, zei hij, en ik weet dat hij een zeer schandere beoordelaar is. Hij is weer bij Londen, weet hij, en ik bij Birmingham, maar deze keer zal ik zijn raad volgen. Hij kunt u nu wel voor goed als aangesteld beschouwen. Waarin bestaan mijn werkzaamheden, vroeg ik. Hij zult misschien het grote magazijn ter Parijs besturen, dat hun vloed van Engelse ijzerwerken in de winkels van onze honderd en vier en dertig fideale in Frankrijk zal storten. De koop zal in een werk zijn beslag krijgen en ondertussen kunt jij in bormingen blijven en ons in een en ander van dienst zijn. Op welke manier? Als antwoord dan mij in groot grootboek uit te laden. Dit is het adresboek van Parijs, zei hij, met de beroepen achter de namen. Ik zou u raden het mee naar huis te nemen en al de verkopers van ijzerwaren en hun adressen te noteren. Het is voor mij van veel belang die adressen te kennen. Zeer goed, hier zijn lijsten naar de verschillende beroepen samengesteld, merk ik op. Maar die zijn niet betrouwbaar, dat systeem is verschillend van het onsen. Doe als ik zeg en bezorg mij de lijsten. Maanden gaan staan er om 12 uur. Goedendag meneer Parkhofft, als jij ijver en schanderheid blijft betonen, dan zult jij in de maatschappij een goede patroon vinden. Ik keerde naar mijn hotel terug met het boek onder de arm en vervuld met zeer tegenstrijdige gevoelens. Ik was definitief benoemd en had een honderd pont in de zak, maar aan de andere kant had het niet aanwezig zijn naar maatschappij op de muur, het voorkomen van het kantoor en andere dingen die ter stond een band van zaken opvallen, een ongunstige indruk bij mij achtergelaten.  Er mocht even wel van komen wat wilde, ik had het geld en zette mij aan het werk. De gehele zondag was ik er hard mee bezig en des maners was ik nog maar pas tot de haar gevoordigd. Ik ging mijn nieuwe patroon opzoeken, vond hem in hetzelfde armoedige kantoor getrek en kreeg de opdracht tot woesdag met mijn arbeid voortegaan en dan terug te komen. Smoensdag was ik nog niet gereed en zo werkte ik hard door tot vrijdag. Dat is tot gisteren. Toen bracht ik de lijst naar meneer Harry Pinner. Dank u zeer, zei hij, ik ben bang dat ik het werk wat te licht geschat heb. Deze lijst zal bij zeer te pas komen. Ik had nog een veel tijd nodig om ze in orde te brengen en nu ontving ik nog gijne een lijst van de winkeliers in Meubels, die verkopen ook alle ijzerwerken. Zeer goed. Mooi genavond om zeven uur kunt gebijmen komen om mee te delen hoe het bij het werk staat. Gebroefd u dit te overwerken. Een paar uurt is in deze musical zullen u nou voor brachten dachtaak geen kwaten. Dit zegenden, lachte hij en ik zag dat zijn linker hoektand zeer slecht met goud was geplombeerd. Sherlock Holmes vreef zich van plezier in de handen en ik zag onze klient verbaasd aan. Ik mocht wel verbaast kijken, Dr. Watson, maar het is waar, wat ik zeg. Toen ik de andere kwant in Londen sprak en hij bij de voorspelling lachte dat ik niet naar het kantoor van Morsen zou gaan, merkte ik op dat zijn tand op dezelfde wijze was opgevuld. De glinstving van het goud trok in elk geval mijn aandacht zoals gezien. Toen ik hierover nadacht en daarbij in aanmerking nam dat stem- en houding dezelfde waren en alleen zodanig verschil viel waar te nemen als twee gebracht kan worden met een keermers of bruik twijfelde ik niet meer of ik had beide keren met dezelfde man te doen gehad. Het is natuurlijk niet zo vreemde dat twee broers precies op elkaar gelijken, maar wel dat ze beide dezelfde tand op dezelfde wijze met goud hebben geplombeerd. Hij liet mij uit en op straat gekomen wist ik niet hoe ik het had. Ik stond geheel verbijsterd.  In mijn hotel teruggekomen stak ik mijn hoofd in een komkoud water en probeerde kalm over de zaak na te denken. Waarom had hij mij van Londen naar Birmingham gezonden? Waarom was hij daar naar mij toegekomen? Waarom had hij zichzelf een brief geschreven? Ik kon mezelf op die vragen geen antwoord geven en noem meer ik erover nadacht hoe onbegrijpelijk er mij de geschiedenis voorkwam. En toen schoot het mij plotseling te binnen dat het geen mij onbegrijpelijk toescheen wel eer duidelijk kon zijn voor de heer Sherlock Holmes. Ik had nog juist de tijd met de avontijn naar Londen te komen om mooier te spreken en met u beide naar Birmingham terug te keren. De makelaarsklerk had zijn verrassende geschiedenis verteld en wij alles wegen enige ogen blikken. Toen zag Sherlock Holmes mee aan terwijl hij in de kussens van de coupé achterover leundde met een tevrede en nadenkend gelaad als een kenne van wijn die het eerste teugje van een fijne soort heeft gepoefd. Wel fijn opgezet worden vind je ook niet, sprak hij. Er komen streken in voor die mij bevallen. Ik geloof dat je mij zult toestemmen dat een onderhoud met meneer Arthur Harry Pinner in de tijdelijke kantoren van de Franco-Mittens ijzerweramaatschappij voor ons beide zeer belangwekkend en leersam zou wezen. Maar hoe kunnen wij hem bezoeken? O, dat gaat gemakkelijk genoeg, zij holparkeroft opgeruimt. Geen beide behoort tot mijn vrienden en wilt garen en betrekking hebben. Wat is nu natuurlijker dan dat ik u beide bij de president-commissaris breng? Juist, zeer natuurlijk, zeg ons. Ik zou dat heerschap garen eens zien en onderzoeken of ik iets van dit stelletje kan maken. Welke bekwaamheden hebt jij, mijn vriend, waardoor uw diensten zoveel waard zijn? Of is het mogelijk dat... Hij begon op zijn nagel te buiten en zag pijnzend naar buiten en we hoorde tenoude nog een enkel woord van hem voor wij in Nieuwstreet aankwamen. Am zeven uur avonds wandelden wij drie in door de Corporationsstreet naar de kantoren van de maatschappij. Het is daarin het geel geen gewoonte er voor de tijd te wezen, zei onze cliënt. Hij komt er waarschijnlijk alleen om mij te zien en tot het uur waarop ik door een besteld ben is zijn plaats leeg. Dat is niet zonder betekenis, zij hooms. Bij Jupiter. Ik zei het u net, riep de klek. Daar is hij.  Hij wandelt daar haastig voor ons uit. Hij weest daar een blond man van middelmatige gestalte, goed gekleed, die in snelle tred aan de andere zijde van de weg liep. Toen wij hem in het oog kregen zag hij juist naar een jongen die de laatste editie van het avond blad venten en tussen de huurrijtuigen en omnibus een doorlopende kocht hij een exemplaar van hem. Daarna verdween hij door een deur. Daar gaat hij, Riephol Parkhofft. Hij is daar in het kantoor van de maatschappij gegaan. Ga mee, ik zal het zaakje spoeder opknappen. En volgende kwamen wij op de vijfde verdieping op een kierstaande deur waar onze client klokte. Komen binnen, Riep en stem, en wij traden in de vertrek binnen kou ongemembeleerd zoals Hol Parkhofft het ons had beschreven. Aan een kleine vierkante tafel zat een man die wij op straat hadden gezien met zijn avondblad voor zich op tafel uitgespreid. Toen hij zich gelaten naar mijn toekeerde kwam het mij voor dat ik nooit in gezicht had gezien waarop zoveel diepe smart lag uitgedrukt en behalve die smart een gevoel van angst zoals weinig mensen in hun leven ondervinden. Het zweet parelde op zijn voorhoofd. Zijn wangen waren doodsbleek en zijn ogen staden ons verschrikkt aan. Hij zag zijn klerk aan als of hij hem niet herkende en aan de verbazing op het gezicht van Pikerhofft zag ik dat deze het uiterlijk van zijn patroon bevremde. Dan schijnt het zich meneer Pinnen, zei hij. Ja, ik ben niet geheel wel, antwoorden deze, blijkbaar moeite doen de zich op de been te houden en voor het spreken zijn droge lippen likkende. Wie zijn die heren die jij meegebracht hebt? De ene is meneer Herz van Burmansie en de ander is meneer Preis uit deze stad, zij onze kleren gevatst. Ze zijn beide mijn vrienden en mannen van ondervinding, toch ze hebben korte tijd geleden hun betrekking verloren en nu hoopte zij dat u mogelijk een plaatje voor een had aan de maatschappij. Zeer wel mogelijk, riep de heer Pinner, bitter glimlachende. Ja, ik twijfel niet of we zullen wel iets voor u kunnen vinden. Waarop heb jij u in het bijzonder toegelegd, meneer Herz? Ik ben een accountant, antwoordde Holmes. Ha, zo, zo, iemand zullen we wel nodig hebben en ga je met ie Preis? Ik ben klerk, gaf ik ten antwoord.  Ik heb hoop dat de maatschappij u in dienst kan nemen, zodra we een besluit hebben genomen zal ik het u laten weten. En nu verzoek ik u heen te gaan, laat mij om godswel een ogenblik alleen. Deze laatste woorden ontvielen hem onduis hem zelf, alsof de dwang die hij zich blijkbaar oplegde, plotseling was verbroken. Holmes en ik keken elkaar aan en Hol Pyrcroft deed een stap naar de tafel. Gij vergeet meneer Pinner, zei hij, dat ik hier ben volgens afspraak met u om enige orders te ontvangen. Zeker meneer Pyrcroft, zeker. Je kunt hier een ogenblik wachten en ik zou niet weten waarom uw vrienden hier ook niet zo lang zouden blijven. Over een paar minuten ben ik heel tot uw dienst, als ik althans zoveel van uw geduld mag verigen. Hij stond beleefd, nijgendop, en maakte een buiging voor hij ons verliet door een deur aan het andere eind de kamer die hij daarna achter zich sloot. Hoe nu, vlaars door de Holmes, slaapt hij weg. Ommogelijk, antwoordde Pyrcroft. Waarom? Die deur geeft toegang naar een binnenkamer. En heeft hij geen uitgang naar buiten? Nee, is hij gemoebeld. Gisteren was hij nog leeg. Wat in zemersdaam wil hij daar dan uitvoeren? Daar is iets in deze zaak dat mij duister is. Als er ooit een man voor drie vierde kankzinnig was van angst, dan was het deze pinnen. Wat kan hem zo'n schrik aangejaagd hebben? Hij vermoed geloven ik dat wij detectives zijn. Dat is het, zei Pyrcroft. Holmes schudde het hoofd. Hij werkte niet bleek, hij was bleek toen wij binnenkwamen. Het is best mogelijk dat... Zijn woorden werden onderbroken door een scherpe ratata in de andere kamer. Wat tuivel klopte hij tegen zijn eigen deur, riep de kleek. Nog eens, en luider klonk het gehammer ratata. We zagen een vol verwachting naar de gesloten deur. Na Holmes zinde zag ik zijn geluid rood worden en hem in de grootste spanning met gespitste oren voorovergebogen. Toen hoorde hij plosseling een dofgooigend geluid en een sterk geklopt tegen het houtwerk. Als een waanzinnige Spong Holmes door de kamer en op de deur aan. Zoals van binnen gesloten. Pyrcroft en ik volgden zijn voorbeeld en alle drie hukten wij ons met ons volle gewicht tegen de deur. Een schranierspong los, toen nog heen en kraakend viel de deur neer.  Wij spongen erover en stonden in de binnenkamer. Zij was leeg. Doch slechts in ogenblik verkeerden wij in onzekerheid. In een hoek, dicht bij de kamer waaruit wij gekomen waren, was een tweede deur. Holmes sprong erop toe en rukte ze open. Op de vloer laged in jas ervest en aan de haak achter de deur, met zijn eigen bretels om zijn nek, hing de directeur van de Franco-Mittland-Eisenwaremaatschappij. Zij knieën waren opgetrokken, zijn hoofd hing voorover in een rechte hoek met zijn lichaam en het gerammel van zijn hielen tegen de deur had het geraas veroorzaakt waardoor ons gesprek werd afgebroken. In een oogwek had ik hem om het middel gegrepen en hield hem zo omhoog, terwijl Holmes en Pycroft de elastieke banden losmaakten die half begraven waren tussen de loodkleurige plooien van zijn huid. Daarna brachten we hem in de andere kamer waar hij met leemkleurig gelaad neer lag, bij iedere ademhaling zijn lippen oplaazenden. Wat denkt gevallen, vroeg Holmes? Ik bukte bij en beschouwde hem met aandacht. Zijn pols was zwak en onregelmatig, maar zijn ademhaling werd sterker en dieper en zijn oogleden trillde een weinig zodat een streepje van het wit daaronder te zien kwam. He, je is aan het randje van de dood geweest, maar het gevaar is nu voorbij, zei ik. Doe dat vester open en rijk ben die karaf met water toe. Ik maakte zijn halsboot los, sprenkelde hem het koude water in het gezicht en bracht zijn armen in op en neergaande beweging tot hij natuurlijk adem haalde. Het is nu maar een kwestie van tijd, zei ik, mij van hem afwendende. Holmes stond bij de tafel, zijn handen diep in zijn broekzakken en zijn kin op de bost gezonken. Ik denk dat we nu het best doen met de politie, te roepen, zei hij. En toch bekenn ik dat ik haar garen als zij komt de gehele toestand ter zaak zou willen meedelen. Het is voor mij een vervloek geheim, zei Pycroft, zich het hoofd krammende. Met welke bedoeling hebben ze mij hier laten komen. En dan, oh, dat alles is duidelijk genoeg, zei Holmes ongeduldig. Maar wat ook mij duister is, is dit laatste punt, het ophangen. De gehele zaak draait om twee punten.  Het eerste is dat men Pycroft een verklaring niet schrijven, waarbij hij een betrekking bij deze ongeruide maatschappij aannam, alleen om zijn handschiften te bezitten en dat het enige middel daar toe was, u die schriftelijke verklaring te laten afgeven. En waarvoor? Ja, waarvoor? Daarvoor kan slechts één reden bestaan. De een of ander moest uw schrift leren namaken en reed dadelijk een proef van deze nabootsting leveren. En als wij nu tot het tweede punt overgaan, dan vinden wij dat elk van de twee lichtwerpt op het andere. Dat tweede punt is het verzoek door Pinner gedaan, dat hij niet zou schrijven dat hij van uw betrekking afzaagd. Maar de directeur de firma Morrison & Williams in de mening moest laten dat zekere Holp Pycroft, die hij nooit had gezien, op maandag morgen bij hem een betrekking kwam. Mijn god, wat ben ik een oude skuiker geweest? Riepelse kliënt. Onderstel ging Holmes voort dat er iemand in uw plaats was gekomen die een handschrift leverde dat geheel verschilde van dat van uw sollicitatiebrief. Natuurlijk was het spel dan verloren. Maar in de tussentijd leerde de schelm uw schrift nabootsting en zijn positie was daardoor veilig. Daar waarschijnlijk niemand van het kantoor u ooit heeft gezien. Geen sterveling, probde Holp Pycroft. Zeer goed. Natuurlijk was het van het grootste belang te voorkomen dat jij beter over de zaak ging nadenken en eveneens te verhinderen dat jij met iemand kon in aanraking komen die uw kon vertellen dat een ander persoon onder uw naam op Molstens kantoor aan het werk was. Daarom gaven ze weer een flink voorschot op uw salaris en letten u naar Birmingham komen. Waar zij uw genoeg werk gaven om u te verhinderen naar Londen te gaan waar zij hun bedrog wel eens had kunnen ontdekken. Dat is duidelijk genoeg. Maar waarom zou die man zich voor zijn eigen broer uitgegeven hebben? Wel, dat is ook tamelijk duidelijk. Daar zijn hier klaarblijkelijk twee personen in het spel. De ander vertegenwoordigd u op het kantoor van Morrison en Williams. Deze man hier trot op als degene die u de betrekking moest aanbieden en vond dat hij geen patroon voor u kon vinden zonder nog een derde persoon in de zaak te mengen en dat wilde hij niet gaanen. Daarom moest hij zelf als die patroon optreden.  Wij veranderde zijn voorkomen zoveel mogelijk en vertrouwden dat de overeenkomst in persoon die jij ongetwijfeld zou opmerken door u aan familiegelijkende zou worden toegeschreven en zonder die gelukkige toevalligheid van de met goud opgevulde tand zou jij waarschijnlijk nooit enige argwaan gekoesterd hebben. Hulp Pijkhofft hief raadeloos met een snelle beweging zijn krampachtig gebalde vuist erboven zijn hoofd. Genadige hemel wat heeft die andere Pijkhofft terwijl ik zo misleid ben op het kantoor van Morrison uitgericht? Wat zullen wij doen meneer Holmes? Zeg mij wat we doen moeten. De krant steunde een stem achter ons. De man zat overreind, wit. Met iets spookachters in houding en gelaard terwijl hij in zijn ogen het langzaam terugkeren bewust zijn merkbaar was en zijn handen zenuwachtig tasten naar de brede rode band die nog zijn hals om gaf. De krant, natuurlijk de krant, schreeuwe Holmes opgewonden. Idiotierklas, hoe kon ik die ook vergeten? Daarin vinden we natuurlijk het geheim opgerost. Hij sprijde de krant uit op de tafel en onmiddellijk daarna uiter hij een luide juich kreef. Lees dit eens Watson, Krippij, hier is een londense krant en vroege editie van de eveningsstandard. Dit is wat wij nodig hebben. Misdaad in de city, moord bij Morrison en Williams, grote diefstal, inhegtenisneeming van de misdaadiger. Een brutale diefstal gepaard met moord op één persoon en gevolgd door de inhegtenisneeming van de misdaadiger is heerde naar middag in de city geplicht. Zij had het enige tijd de firma Morrison and Williams, de bekende bankiers, op haar kantoren aanzienlijk bedrag aan fondsen in bewaring te samen een waarde van meer dan een miljoenpondsturling vertegenwoordigend. Het schijnt dat er vorige week een nieuwe cleric met de naam Hol Pajcroft in de firma in dienst is getreden. Deze persoon schijnt niemand anders geweest te zijn dan Beddington, de bekende falsaris en inbreker, die met zijn broeder eerst onlangs uit vijfjarige dwangarbeid is ontslagen. Hij heeft, hoe weet men niet, onder een valsche naam een betrekking bij Morrison and Williams weder te krijgen, die hij zich ten nutte maakte om wasafdrukken van de sloten en nauwkeurige kennis van de inrichting der kamer, waarin de brandkasten met waarde geborgen waren, te verkrijgen. Het is bij de firma Morrison and Williams gewoonte dat de clerikens middags om 12 uur het kantoor verlaten.  De brigadier van politie Tussen was daarom wel wat verwonderd toen hij in twintig minuten overeen een heer met een valis te stoep zag afkomen. Daar dit zijn argwaan opwekte, volgde hij hem en met behulp van de agent Pollock gelukte het hem de man naar een wanhopige tegenstand te arresteren. Daar stond bleek dat er een brutale en grote diefstal was geplicht. Bijna een honderdduizendpond aan Amerikaanse spoorwerkobligatieën en daarin boven nog een aanzienlijk bedrag in aandelen van mijn maatschappijen werden in het valis gevonden. Bij het doorzoeken van het kantoor vond men het lijk van de ongelukkige schildwacht. Zijn lijk was in één der brandkasten geworpen waar het zonder de tussenkomst van de brigadier Tussen niet voor maandagmorgen gevonden zou zijn. De schedel was verbrijzeld door een slag met een pok, hem van achteren toegebracht. Zonder twijfel had Beddington zich toegang weder te verschaffen om de voorgeven dat hij iets vergeten had en na de schildwacht vermoord te hebben, plunderde hij de grote brandkast en maakte zich toen met zijn buit uit de voeten. Zijn broer, die gewonig zijn handlanger is, is, in zover men kan nagaan, bij deze laatste kwijt niet mee deplichtig. Niettemin heeft de politie maatregelen genomen om zijn verblijf op te sporen. Wel, wij kunnen de politie wat dit punt betreft enige moeite besparen, zijn homs, een vluchtige blik werpende op het afzichtelijke wezen met de woestrollende ogen. De menselijke natuur is toch moeilijk te begrijpen, Wotsen. Geziet hier dat een schurk en moordenaar zelfs zoveel ontzacht kan in Boesummen dat zijn broeder zelfmoord pleegt als hij hoort dat zijn nek gevaarlokt. Einde van de clerk van de effecthandelaar. Het Scheepvaartverdrag deel 1. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opname behooren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Marcel Koenders. Het Scheepvaartverdrag deel 1. Door Arthur Konandoyl. De eerste maand juni, na mijn huwelijk, was voor mij merkwaardig door drie belangrijke gevallen waarin ik het voorrecht had, Sherlock Holmes, in zijn naasporigen terzijde te staan en zijn methode van onderzoek te bestuderen. In mijn aantekeningen vindt ik deze drie gevallen vermeld onder de naam van het avontuur van de tweede vlek, het avontuur van het Scheepvaartverdrag, het avontuur van de vermoeide kapitein.  Het eerste, eventueel, heeft betrekking op zo gewichtige belangen en zoveelen van de eerste familie in Deslands zijn erbij betrokken, dat het onmogelijk in de eerste jaren gepubliceerd kan worden. Geen geval eventueel, waarin Holmes betrokken was, heeft de waarde van zijn analytische methode zo schitterend in het licht gesteld en zoveel indruk gemaakt op hen die met hem samenwerkte. Ik bezit nog een bijna woordelijk verslag van zijn onderhoud met de heer Dubuc van de Parijse politie en met de heer Frits von Walbaum, de welbekende politiespecialist van Danzig. Die beiden, al hun geestkracht, vruchteloos hadden aan gewend om enig licht in de zaak te ontsteken. Eerst na verloop van jaren kan de geschiedenis eventueel veilig verteld worden. Intussen zal ik de lezers met de tweede geval op de lijst bezighouden, dat ook in de tijd van nationale betekenis beloofde te worden en zich onderscheiden door verschillende bijzonderheden, die het in het geheel eigen karakter verlenen. In mijn schooljaren had ik vriendschap gesloten met een knap Percy Phelps genaamd, van dezelfde leeftijd als ik. Of schoon hij mij twee klassen voor was. Hij was een zeer schandere jongen die met alle prijzen van de school strijkend ging en tenslotte een beursverweef. Welke hem in staat stelde, zijn studie aan de hoge school te Cambridge voort te zetten. Ik weet ook nog dat hij van zeer goede huizen was en zelfs als kleine jongens, wisten wij reeds dat Lord Holthurst, de grote conservatieve politicus, een oom van moedersijden was. Deze aanzienlijke bloedverwandschap deed hem op school weinig goed. Het werd eventueel geheel anders toen wij de schooljaren achter de rug hadden en een positie in de wereld moesten zoeken. Ik vanaam nog bij geruchten, dat zijn bekwaamheden en protectie hem een betrekking hadden bezorgd aan het ministerie van Buitenlandse Zaken. Na enige tijd was ik hem bijna zo goed als geheel vergeten tot een brief van de volgende inhoud mij weer aan zijn bestaan herinnerde. Bria Bre Woking. Waardewadsen zonder twijfel herinnert gij u nog wel Tatpol Phelps die in de vijfde klassen zat. Toen gij leerling in de derde waard. Mogelijk ook heb gij vernomen dat ik door mijn ooms invloed een goede betrekking aan het ministerie van Buitenlandse Zaken heb gekregen en een post van vertrouwen bekleden tot mijn toekomstplotseling door een noodlottig toevall vernietigd werd.  Het dient nergens toe u de bijzonderheden van deze vreselijke gebeurtenis te verhalen. Stemt gij in mijn verzoek toe, dan zal ik ze u waarschijnlijk vertellen. Ik ben nauwelijks van een ziekte hersteld. Negen weken lang heb ik zenuwkoortsen gehad en nog ben ik zeer zwak. Zou het gedenken dat uw vriend Sherlock Holmes genegen is met u bij mij te komen. Ik zou graag van hem van nemen wat hij van de zaak denkt of schoon de autoriteit in mij verzekeren dat er niets meer aan te doen is. Doe uw best hem hier te brengen en liefst zo spoedig mogelijk. Eerdere minuut schijnt mij een uur toe, zolang ik in deze vreselijke onzekerheid leef. Deel hem mede dat niet geringschatting zijn er talenten oorzaak is, dat ik zijn raad niet eerder gevraagd heb, maar dat ik van het ogenblik af dat de slagviel mijn hoofd kwijt was. Nu is mijn hoofd weer helder of schoon ik uit vrees voor een instorting niet te veel durfdenken. Ik ben nog zo zwak dat ik een ander deze brief heb moeten dikteren. Doe uw best uw vriend mede te brengen. Uw oude schoolmakker Percy Phelps, toen ik deze brief las, was ik enigszins bewogen. Er was iets roerens in dat herhaalde verzoek holms mede te brengen. Ik was zo geroerd dat ik er mijn best toe gedaan zou hebben, al waren het zelfs een moeilijke zaak geweest. Doch natuurlijk wist ik wel dat holms zijn beroep te lief had, om niet altijd bereid te zijn, hulp te bieden, waar die door een client gevraagd mocht worden. Mijn vrouw was het met mee eens dat ik geen minuut mocht laten verloren gaan, eer ik hem, met de zaak in kennis had gesteld, en zo was ik al binnen een uur naar mijn ontbijt, in de bekende oude kamer in Beekerstriep. Holms zat aan een zijtafel, gekleed in zijn huisjas, en was druk bezig met schijkkundige proeven. In een lange gebogen retoord koekte een vloeistof, boven de blauwachtige vlam van een bunsenbrander, en het gedistilleerde vocht bekoelde in een glas van een paar liter inhoud. Mijn vriend keek bij mijn komst nauwelijks op. Ik trat binnen, en daar ik zag dat zijn proeven belangrijk waren, ging ik in een armstoel zitten en wachten.  Hij doopte een glazen buisje dat hij in de hand hield, nu in de ene, dan in de andere fles. Haalde er met zijn pipette paar druppels uit en legde tenslotte één met de oplossing gevulde proefbuisje op de tafel. In zijn rechterhand had hij een stukje lakmoespapier. Hij komt op het ogenblik van een crisiswatson, zeiden hij. Als dit papier blauw blijft, is alles goed. Maar wordt het rood, dan staat een leven van een mens op het spel. Hij doopte het papier in het proefbuisje en het werd op eens karmozijn rood. Hmm, ik dacht het wel, Ripij. Ik ben onmiddellijk tot u dienst, watson. Als hij roken wilde, is het er bak in mijn persiese muil. Hij ging daarna naar zijn lessenaar en schreef lucht verschijnen met telegrammen, die hij daarna aan zijn bediende overhandigde. Toen ging hij tegenover mij zitten en trok zijn knieën op, zodat hij zijn vingers om zijn lange dunne schenen kon slaan. Een heel gewone kleine moordgeschiedenis zei hij. Ik denk dat Gij wil iets beters zult brengen. Uw komst kondigt de misdaad aan, watson, als de stormvogel de orkaan. Wat is het? Ik overhandigde hem de brief, die hij met de grootste aandacht las. Veel zegt dat schrijven ons niet, vindt geweld, zeiden hij, toen hij mij de brief terug gaf, zo goed als niets, en toch is de inhoud van gewicht. Het is eventueel niet zijn eigen handschrift, precies. Het is dat van een vrouw. Nee, ongetwijfeld dat van een man, zei ik. Nee, dat van een vrouw. Van een vrouw met een bijzonder karakter. Bij het begin van een onderzoek is het van belang te weten dat een client in nauwe betrekking staat tot iemand die het zei ten goede of ten kwade ongewonen karakter trekken heeft. Mijn belangstelling is reedschaande gemaakt. Als Gij gereed zei, zullen we ter stond naar wokking vertrekken en de diplomaat die zich in zulke moeilijke omstandigheden bevindt en de dame, wie hij zijn brieven dikteert, een bezoek brengen. Wij waren zo gelukkig de eerste trein naar Waterloo te halen en binnen een uur waren wij te midden der dennebossen en der heidevelden van wokking. Bria Bre was een groot op zichzelfstaand gebouw, een paar minuten gaans van het station. Nadat wij onze kaartjes hadden afgegeven, werden wij in een vrij gemobileerd salon binnengelaten.  Waar wij onmiddellijk werden begroet door een forsgebouwd man die ons zeer beleefd ontving. Het scheen, wat zijn leeftijd aangaat, dichter bij de 40 dan bij de 30. Maar zijn wangen waren zo blozend zijn ogen stonden zo vrolijk dat hij de indruk maakte van een welgedaanende, ondeugende knap. Uw komst doet mij zeer veel genoegen, zeiden hij, ons hartelijk de hand schuddende. Percy heeft de gehele morgen naar u gevraagd. Ach, die arme jongen, hij klant zich aan een strohulm vast. Zijn ouders verzochten mij u te spreken, want het is hun zelfs hoogspijnlijk de zaak aan te roeren. Wij zijn nog in het geheel niet met de bijzonderheden bekend, antwoorden Holmes. Ik veronderstel dat hij niet tot de familie behoort. Onze nieuwe bekende is geen verrast en voor zichziende begon hij te lachen. Natuurlijk heb gijde initiale J.H. op mijn medelje ontgezien. Een ogenblik dacht ik dat hij hier een bewijs van grote schanderheid had gegeven. Mijn naam is Joseph en daar Percy met mijn zuster Annie gaat trouwen. Zal ik tenminste door een huwelijk tot de familie behoor hem. Gij zult mijn zuster in Percy's kamer vinden, want zij heeft hem de voorlopend twee maanden trouw verpleegd. Mogelijk doen wij het beste, maar dadelijk naar binnen te gaan. Want zij is zeer verlangend, u te zien, de kamer waarin wij tans werden binnengelaten... ...was op dezelfde verdieping als het salon. Zij was half als woonkamer, half als slaapkamer gestoffeerd. In alle hoeken waren met smaak bloemen aangebracht. Op een sofa lag een jonge man, bleek en vermoeid bij het geopende venster. Waardoor de geuren van de tuin en de verkwikkende zomerlucht ongehinderd naar binnen stroomden. Naast hem zat een vrouw die opstond toen wij binnenkwamen. Zal ik heen gaan, vroeg zij, hij greep haar hand vast om haar terug te houden. Hoe gaat het, uw wotsen? Sprak hij vriendschappelijk. Ik zou u, met die kneevel, niet herkend hebben... ...en ik geloof dat Gij er ook geen eet op had durven doen dat ik het was. Deze heer is, naar ik vermoed, uw beroemde vriend Sherlock Holmes. Ik stelde mijn vriend aan hem voor en wij gingen bij de zitten. De forsgebouwde jongeman had de kamer verlaten... ...maar zijn zuster was gebleven en liet haar hand nog rusten in die van de zieken. Zij was een vrouw met veel uitdrukking in het gelaat.  Kort en gezet van gestalte. Zij had een mooie bruine tint en grote donkere ogen. Als een Italiaanse en wilderrug zwart haar. Haar donkere tint deed het bleken en afgematten... ...in het voorkomen van haar verlovende des te scherper uitkomen. Ik zal niet teveel van uw tijd vergen, zeiden hij. Zeer op de sofa oprichtende. En zonder verdere inleiding, uw mededelen. Waarom ik uw wens te spreken? Ik was een gelukkig en voorspoedig man, meneer Holmes. En op het punt, in de echte treden, toen een ongelukkig voorval... ...al mijn schone voor uitzichten de bodem insloeg. Zoals Watson, u zal hebben medegedeeld. Was ik werkzaam op het ministerie van Buitenlandse Zaken... ...en door de invloed van mijn oom, Lord Holthurst... ...verkreeg ik wel draa, een aanzienlijke verantwoordelijke betrekking. Toen mijn oom, onder het tegenwoordige bewind minister van Buitenlandse Zaken werd... ...ontving ik meer dan eens een vertrouwelijke opdracht. En daar ik mij daarvan, steeds al zijn genoegen kwijt... ...stelde hij ten laatste een onbeperk vertrouwen in mijn bekwaamheid en takt. Een week of tien geleden, of om mij juist eruit te drukken de 23e mei... ...reep hij mij in zijn spreekamer en na mij een compliment over mijn goed werk te hebben gemaakt... ...deelde hij mij mede dat hij mij opnieuw aan het gewichtige arbeid had op te dragen. Hier heb ik sprak hij een rol grijspapier uit zijn schrijfbureau neemende... ...het origineel van het Geheim Tractaat tussen Engeland en Italië. Waarvan tot mijn spijt het gerucht reeds tot de openbare pers is doorgedrongen. Het Franse of Russische gezandschap zou een onnoemelijke som willen betalen... ...om met de inhoud van deze papieren bekend te worden. Ik zou ze dan ook niet uit handen geven moest ik ze niet noodzakelijk gekopieerd hebben. Heb jij een lessen naar op uw kantoor? Ja meneer, neem het tractaat dan en sluit het goed weg. Ik zal zorgen dragen dat jij op uw bureau kunt blijven als de andere ambtenaren naar huis gaan. En ga je het op uw gemak kunt afschrijven... ...zonder te vrezen dat men u bespiet. Als jij ermee klaar bent, sluit dan bij de stukken het origineel en het afschrift in uw lessen naar... ...en stel ze mij morgenochtend ter hand. Ik nam de papieren en met uw verlof zei de holms... ...was er iemand bij dit gesprek tegenwoordig volstrekt niemand.  Waart jij in een grote kamer? De kamer was 30 voet in het vierkant. Stond jij in het midden? Ja, ongeveer. En spraakt hij zacht? Mijn oom spreekt steeds opmerkelijk zacht. Ik zelf zeiden nauwelijks een woord. Dank u, zeiden holms, zijn oogend sluitende. Ga voor het alsjeblieft. Ik deed precies zoals mij was gezegd... ...en wachten op het bureau tot de andere ambtenaren vertrokken waren. Eén van hen in mijn kantoor, Charles Gorot, had nog enig werk af te maken. Daarom liet ik hem daar blijven en ging eerst eten. Toen ik terugkwam, was hij vertrokken. Ik haaste mij met mijn werk... ...want ik wist dat Joseph Harrison die geëvend gezien hebt in de stad was... ...en dat hij met de trein van elven naar wolking zou reizen. En ik wilde hem zo mogelijk van de trein halen. Toen ik het tractaat in zag, bemerkte ik ter stond... ...dat mijn oom het gewicht daarvan niet overdreven had. Zonder in bijzonderheden te treden, kan ik u zeggen... ...dat er de verhouding van Groot Britannia tot de triplealliantie... ...inwas omschreven en de politieke gedragslijn van het genoemde land vaststelde. Voor het geval de Franse vloot een voorkomen overwicht... ...over die van Italië in de Middellandse Zee verkreeg. De questium in dit tractaat behandeld... ...waren van uitsluitend, maar intieme aard. Aan het slot stonden de namen van de hoge dignitarissen... ...die het hadden ondertekend. Ik zag het vluchtig door en begon het toen af te schrijven. Het tractaat was een lang document... ...geschreven in de Franse taal en bevatte 26 artikels. Ik schreef zo vlug als ik kon. Maar om negen uur had ik toch nog slechts negen artikelen afgeschreven... ...en ik begon het hard te betwijfelen of ik nog de trein zou kunnen halen. Ik gevoelde mij slaperig en suff deels een gevolg van mijn diner... ...deels van mijn lange dachtaak. Een kop koffie dacht ik zou mijn geest opfrissen... ...in een klein kamertje aan de voet van de trap... ...houdt alle nachten een bodende wacht... ...en die zet gewoondelijk op zijn spirituslamp kopie voor de beanten... ...die na de gewone kantoortijd op het kantoor blijven werken. Ik trok daarom aan de schel om hem te roepen. Tot mijn verbazing kwam er een grote, enigszins bejaarde vrouw... ...met een ruw gezicht en een schort voorgen. Ze zeiden dat zij de vrouw was en dat zij schoonmaakte.  Daarna gaf ik haar oorder koffie te zetten. Ik schreef nog twee artikelen af en... ...mij toen nog veel slaperige gevoelenden... ...stond ik op en wandelde de kamer op en neer... ...om mijn benen eens uit te rekken. Mijn koffie was nog niet gekomen en ik werd nieuwsgierig... ...wat de oorzaak van dit uitstel kon zijn. De kamer, waarin ik had zitten werken, kwam uit... ...op een rechte, vloverlichte gang. De enige weg waar langs men zich uit de kamer kon verwijderen. De gang liep uit op een venteltrap... ...aan welk voet het kamertje van de bodewas. Halsweegs, deze trap is een kleine rustplaats... ...waarop een andere gang met een rechthoek uitkomt. Deze tweede gang lijkt langs een tweede kleine trap naar een zijdeur... ...die door de knechts wordt gebruikt... ...en ook als een kortere weg naar hun bureau door de clerken... ...die uit Charles Street komen. Heer had gij in Ruwe onttrekken de plottergrond van de plaats. Dank u. Ik volg uw verhaal met grote aandacht, zei de Sherlock Holmes. Het is van het hoogste belang dat gij hierop let. Ik liep langs de trap naar beneden en kwam in de vestibule... ...waar ik de bodem in zijn kamertje in diepe slaap vond. Terwijl op tafel het water zo hard boven de spiritjeslamp kookte... ...dat het over de vloers patte. Ik stak mijn hand uit om de man wakker te schudden. Toen de schel die boven zijn hoofding luid over ging... ...en hij verschrikt ontwaakte. Meneer Phelps zei de hij mij verbijstrand aanziende. Ik kwam naar beneden om eens te zien of mijn koffie al klaar is. Onder het koken van het water ben ik in slaap gevallen. Meneer, hij keek mij aan en zag toen naar het nog trillende schellenkoord... ...met een steeds sterke uitdrukking van verbazing op zijn gelaapt. Wie kan daar, terwijl u hier waard, aan de schel getrokken hebben, vroeg hij. De schel, zei ik, welke schel was het? Het was de schel in de kamer waarin u hebt zitten werken. Ik kreeg een gevoel of een ijskoude hand mijn hart in elkaar knep. Er was dus iemand in de kamer waar mijn kostbaar tractaat op tafel lag. Als krankzinnig van angst liep ik naar boven en de gang door. Er was niemand in de corridors, meneer Holmes. Er was ook niemand in de kamer.  Alles in de kamer was precies als toen ik ze verlaten had. Behalve dat de papieren die aan mijn zorgen waren toevertrout... ...van mijn lessenaar waren genomen. Het afschrift lag er nog, maar het origineel was verdwenen. Holmes ging recht over rijn zitten en vreef zich in de handen. Ik kon zien dat de zaak een kolfje naar zijn handen was. Vertel mij als teblieft wat getoendeed, zei hij. Ter stond, was het mij duidelijk, dat de dief door de zijdeur... ...de trap op moest gekomen zijn. Want natuurlijk zou ik hem ontmoet hebben... ...als hij van de andere kant was gekomen. Waart hij er zeker van dat hij zich niet al die tijd in de kamer verborgen kon hebben... ...of in de gang, die volgens jouw zeggen, zo flauvelicht was. Het is volstrekt onmogelijk. Zelfs geen rat had zich in de kamer of de gang kunnen verbergen. Dank u. Vertel verder als teblieft. De boden, die aan mijn bleek gezicht zag... ...dat er iets ernstig moest gebeurt zijn, was mij naar boven gevolgd. Nu snelden wij de gang door en de stoep af die op de Charles Street uitkomt. De deur beneden was dicht, maar niet op slot. We stieten de deur open en snelden naar buiten. Zeer duidelijk herinner ik mij... ...dat de klok van een naburige kerk speelde. Het was kwart voor tien. Deze mededeling is van groot gewicht, zei de holms. Een aantekening op de manget van zijn overhemdmakende. Het was zeer donker en er viel een warme motregen. In Charles Street liep geen mens, maar in Weithal. Op het andere eind was het, als gewoondelijk, zeer druk. Wij liepen blootst hoofd door de straat en zagen op de hoek een politieagent staan. Er heeft een diefselplaats gehaald, heigende ik. Uit het ministerie van Buitenlandse Zaken is een document van onschatbare waarden gestolen. Is hier iemand langsgekomen? Ik heb hier een kwartier lang gestaan, zeiden hij. In die tijd is hier slechts één persoon gepasseerd. Een vrouw, lang en van gevoordede leeftijd met een wolredoek om. Haha, dat is mijn vrouw, Riepte Boden. Is hier niemand anders langsgekomen? Niemand. Dan moet de dief de andere weggekozen hebben. Riepte Vendt mij aan de mouw trekkende. Hij was eventueel niet gerustgesteld. En zijn pogingen mij meden te trekken, vermeerden mijn wantrouwen. Welke weg heeft de vrouw genomen? Riepik, ik weet het niet meneer.  Ik zag haar lopen, maar had geen reden haar te volgen. Zij scheen veel haast te hebben, zeiden agent. Hoe lang is het geleden? O, nog maar enige minuten. Nog niet langer dan vijf? Langer dan vijf minuten kan het niet geleden zijn. Gij verspeelt, hier hoeftijd. En elke minuut is nu kostbaar, zeiden Boden. Geloof mij op mijn woord dat mijn vrouwen niets mede te maken heeft. En volg mij naar het andere eind der straat. Als jij niet wilt, dan ga ik alleen. En dit, zegende, liep hij de andere kant uit. Ik volgde hem onmiddellijk en grep hem bij de arm. Waar woont gij, vroeg ik. Numero 16, Ivy Lane Braxton, was het antwoord. Maar laat u niet op een dwaalspoor brengen, meneer Phelps. Kom mee naar het andere eind der straat. En laten wij zien of wij iets kunnen vernemen. Door zijn raad te volgen, was er niets te verliezen. Wij snelden dus beide met de politieagent de straat door... ...waar het zeer druk was en een menig te lieden passeerden. Alleen verlangende in deze regenachtige avond veilig onderdak te komen. Geen enkele wandelaar die ons zeggen kon, wie er langs was gekomen. We keerden naar het ministerie terug en zochten op de trap en in de corridors. Doch zonder enig resultaat. De gang die na de kamers voerde, was met een soort romkleurig linoleum bedekt. Waarop gemakkelijk indrukken achterblijven. Wij onderzochten deze vloerbedekking nauwkeurig... ...maar vond er geen spoor van enige voetstap. Had het de gans avond geregend. Zeer dat ongeveer 7 uur. Hoe is het dan mogelijk? Dat de vrouw die te ongeveer 9 uur in de kamer kwam... ...met haar modderige laarzen geen voetsporen achterliet. Ik ben blij dat jij dit punt te berden brengt. Wat jij daar zegt, trok op mijn aandacht. De werkvrouwen hebben de gewoonte... ...haar laarzen op de bureau de ambtenaren uit te doen... ...en zachte meulen aan te trekken. Dat is dus zeer duidelijk. Er waren geen voetsporen van iemand te zien... ...of schoon het buiten modderig was. De feiten zijn ongetwijfeld, buiten gewoon belangwekkend. Wat deed jij daarnaar? Wij onderzochten eveneens de kamer. Er kon onmogelijk een geheimen deur aanwezig zijn... ...en de vensters bevinden zich wel 30 voet boven de grond. Beiden waren aan de binnenzijde gestoten. Door de aanwezigheid van een vloerkleed... ...is het ondenkbaar dat er een valluik kan zijn...  ...en de kamer heeft een gewoontlavon. Ik durf van mijn leven op te verwedden... ...dat wie ook mijn papieren gestoden mogen hebben... ...door de deur binnengekomen moet zijn. Hoe is de haart gebouwd? Er is geen haart aanwezig. Er brandt een kachel. Het schellenkort hangt... ...van de schellendraad tot aan de rechterzijde van mijn lessenaar. Wie aan het kort trok moet dus tot voor de lessenaar gekomen zijn. Het blijft een onoplosbaar geheim. Zeker was het een ongewoon geval. Wat deed jij nu in de eerste plaats? Naar ik vermoed, onderzocht jij de kamer om te zien... ...of de inbreker enige sporen van zijn verblijf... ...daarin had achtergelaten een eintje sigaar... ...een handschoen, een haarspelt of een ander voorwerp. Ik vond niets van Dienaar. Was er ook geen bijzondere reuk in het vertrek? Wel, daaraan dachten wij volstrekt niet. Een beetje tabakslucht zou bij een onderzoek als dit... ...van veel belang voor ons zijn. Ik zelf rok nooit. En daarom denk ik dat ik het wel gemerkt zou hebben... ...als er een tabaksreuk in de kamer waren geweest. Er was volstrekt niets aanwezig... ...dat ons enige aanwijzing kon geven. Alleen stond het vast dat de vrouw van de boden... ...haar naam is Mrs. Tangy... ...het gebouw haastig had verlaten. Haar man kon als enige reden daarvoor opgeven... ...dat het de tijd was waarop de vrouw gewoonlijk naar huis gaat. De politieagent en ik waren het met elkaar eens... ...dat we moesten trachten de vrouw in handen te krijgen... ...alleer zij zich van de papieren kon ondoen aangenomen... ...dat zij die in bezit had. Het gerucht van het ongeval was reeds tot Scotland Yard doorgedrongen... ...en de heer Forbes, de detective, kwam onmiddellijk... ...en begon met kracht het onderzoek. Wij huurden een hensum en binnen een half uur... ...waren wij aan het ons opgegeven adres. De deur werd geopend door een jonge vrouw... ...die Mrs. Tangies oudste dochter bleek te zijn. Haar moeder was nog niet thuisgekomen... ...en het meisje liet ons in de voorkamer... ...en verzocht ons daar op de komst van haar moeder te wachten. Ongeveer 10 minuten later hoorden wij aan de deur kloppen... ...en nu beginden wij een ernstig mislag. In plaats van zelf de deur te openen lieten wij het meisje die doen. Wij hoorden haar zeggen... ...moeder, er zijn hier twee heren die op u wachten om u te spreken...  ...en een ogenblik later hoorden wij het geluid van voetstappen door de gang. Forbes stied de deur open en allebei liepen we naar de achterkamer of keuken... ...maar de vrouw was er eerder dan wij. Ze staarde ons met tartende blikken aan... ...en toen zij mij plotseling herkenden... ...kwam er een uitdrukking van verbazing op haar gelaten. Hé, als dat niet meneer Phelps van het ministerie is, riep zij... ...kom, kom, wie dacht jij dan wel dat wij waren... ...toen jij voor ons weg liep, vroeg mij met gezell. Ik dacht dat jij de deurwaarders waard. Wij hebben enige moeilijkheden met een leverancier... ...die verklaring komt ons niet waarschijnlijk voor. Wij hebben reden te geloven dat jij een papier van groot gewicht... ...uit het ministerie van Buitenlandse Zaken hebt gestolen... ...en dat het uw plan was dit hier te verbergen. Gemoet ons naar Scotland Yard volgen om gevoeëerd te worden. Haar protesteren en tegenstribelen hield niets. Er kwam een rijt daarvoor en met ons drieën reden we weg. Eerst hadden wij de keuken en, in het bijzonder, het keukenvuur onderzocht... ...om te zien waar zij de papieren kon hebben gelaten... ...in de ogen blikken dat zij alleen was. Er was geen spoor van as of snippers te zien. Toen wij ik de Scotland Yard waarin aangekomen... ...werd zij dadelijk door een vrouwelijke beantige gevoeëerd. In angstige spanning wachten ik de terugkomst van deze af. Er was zelfs geen spoor van de papieren bij de vrouw gevonden. Voor de eerste maal stond nu al het verschrikkelijke van mijn toestand... ...mij klaar voor de ogen. Tot dus verre had ik gehandeld... ...en de handeling had mij geen tijd tot nadenken gelaten. Ik had er zo vast op gerekened het traktaat terug te krijgen... ...dat ik er niet aan had gedacht wat de gevolgen zouden zijn van het tegendeel. Maar nu was er niets meer aan te doen. En ik had overvloed van tijd mij in mijn toestand in te denken. Het was verschrikkelijk. Watson weet ook dat ik een zenuwachtige, gevoelige jongen op school was. Mijn aard is zo. Ik dacht aan mijn o, en aan zijn antgenoten in het ministerie... ...aan de schande die ik over hem had gebracht. Over mijzelf en over iedereen die tot mij in betrekking stond. Weliswaar was ik het slachtoffer van een buitengewoon ongelukkig toevall. Maar bij ongevallen, waarbij diplomatieke belangen op het spel staan...  ...woord geen toegevendheid gebruikt. Ik was geruïneerd. Schanderlijk. Hopeloos geruïneerd. Ik weet niet wat ik deed. Ik geloof dat ik een zenuw oorzaakte. Ik heb nog een flauwe herinnering van een groep beanten die om mij heen stonden... ...en hun best deden om mij tot bedaren te brengen. Eén van hun reed met mij naar het Waterloestation en bracht mij naar de trein verwolking. Hij zou mij geloof ik tot aan huis begeleid hebben. Was Dr. Ferrier, die naast mij woont, niet met dezelfde trein naar huis gereist. De dokter was zo vriendelijk, zich met de zorg voor mij te belasten. En hij deed daar wel aan. Want in het station kreeg ik een zenuwtoevall. En voordat ik nog de huis was aangekomen, was ik razend krankzinnig. Gij kunt u voorstellen hoe ze hier te moeder waren toen de dokter hen wakker schelde... ...en zij mij in zo beklagend zwaardige toestand vonden. De arme Annie en mijn moeder waren geheel verslagen. Dr. Ferrier had aan het station genoeg van de detective gehoord... ...om haar in het kortmede te kunnen delen wat er gebeurd was, daar het duidelijk was... ...dat ik lange tijd ziek zou blijven moest Jozef deze mooie slaapkamer afstaan... ...die voor mij als ziekenkamer werd ingericht. Hier, meneer Holmes, heb ik langer dan negen weken gelegen zonder bewustzijn... ...tend prooi aan slopende zenuwkoortsen. Hadden me vrouw Harrison en de dokter mij niet goed verzorgd, ik zou nu niet met u kunnen spreken. Annie heeft mij overdag verpleegd en een zieke verpleegster paste mij bij nacht op. Want in vlagen van verstandsverbijstering was ik tot alles in staat. Langzamerhand kreeg ik mijn verstand terug... ...maar eerst de laatste drie dagen is mijn geheugen voorkomen teruggekeerd. Zomweilen komt de wens bij mij op dat dit niet zo waren. Het eerste wat ik deed was te telegraferen naar meneer Forbes die de zaak in handen had. Hij kwam over en verzekerde mij dat men, of ze gewoon alles in het werk was gesteld... ...niet ze had gevonden wat de ontdekking van de bedrijvers van de diefstal kon leiden. De boden en zijn vrouw waren nauwkeuren gevoeerd zonder dat iets aan het licht kwam. Toen viel het vermoedelijk der politie op de jonge grot die, zoals zij u herinneren zult... ...op de bewuste avond langer dan gewoonlijk op het bureau bleef. Dit en de omstandigheid dat hij een Franse naandraagt...  ...waar inderdaad de enige redenen die de op hem rustende verdenking konden wettigen. Ik was echter nog niet met mijn werk begonnen. Eer hij vertrok en zijn familie behoort... ...wat de afkomst betreft wel tot de hugenoten... ...maar in sympathieën en traditieën even goed tot de Engelse naatsie als geinig. Er werd niets ontdekt dat hem in de zaak kon betrekken. En zo is nu de stand van zaken. Op u, meneer Holms, is mijn laatste hoop gevestigd. Stelt jij mijn hoopteleur, dan is mijn eer en mijn positie voor altijd verloren. De zieke zonk vermoeit door zijn lang verhaal in zijn kussens terug... ...terwijl zijn verpleegster hem een glas van een opwekkende drank in schonk. Holms bleef steel zitten, het hoofd achterover... ...en zijn ogen gesloten, een houding. Welke iemand die hem niet kende, zeer onverschillig mocht toeschreinen. Maar die mij aanduiden dat hij in gepijns was verdiept. Uw mededelingen zijn zo duidelijk, zei hij ten laatste... ...dat mij zeer weinig de vragen overblijft. Daar is eventueel een zeer gewichtige vraag. Had jij iemand verteld dat u die bijzondere taak was opgedragen? Niemand. Ook niet aan Miss Herzen bijvoorbeeld. Nee, ik ben niet de wokking geweest in de tijd... ...die je verliep tussen het ogenblik dat mij de papieren werden ter hand gesteld... ...en dat waarop ik met het werk begon. En heeft u ook niemand van uw familie bij toeval gezien? Niemand. Was iemand van hen te huis, op het bureau? O ja, allen waren er wel eens geweest. Indien jij eventueel met niemand van hen over het tractaat hebt gesproken... ...bewijs dit natuurlijk niets. Ik zei er niets. Weet jij iets van de portier? Niets. Behalve dat hij een oud soldaat is. Van welk regiement? Ik heb gehoord van de Goldstreamkarde. Dank u. Ik twijfel er niet aan of Forbes zal mij naderen bijzonderheden kunnen mededelen. De autoriteiten munten uit in het vermelden van gegevens... ...of schoonzijk daarvan niet altijd aan goed gebruik weten te maken. Hoe heerlijk schoon is toch een roos. Hij liet zoveel voorbij naar het geopende raam... ...en hield de steel van een mosroos in de hand. Met welgevallen neerziende op de liefdelijke rode en groene kleurenscharkering. Hij openbaarde hier een nieuwe trek in zijn karakter. Want ik had vorige nooit opgemerkt dat hij veel belang stelde in voorwerpen uit de natuur. 