Conformisme & Gehoorzaamheid: Gehoorzaamheid | dr. Tila Pronk | Tilburg University | #8.3
Dit is deel drie van college acht. Nou, we hebben tot nu toe gezien dat mensen naar anderen kijken als ze gaan beslissen wat ze moeten doen. Ze kijken naar andere voor informatie of ze kijken naar anderen om te begrijpen hoe ik bij deze groep gaan horen. Maar soms vertellen mensen ons expliciet wat we moeten doen. En als dat gebeurt door een autoriteitsfiguur, dan noemen we dat gehoorzaamheid. Gehoorzaamheid is dus eigenlijk een verandering in iemands gedrag. Door de directe invloed van een gezaghebbende iemands die autoriteit heeft. En gehoorzaamheid is een sociale norm. Eigenlijk iets wat in elke cultuur gewaardeerd is, ook in elke cultuur belangrijk wordt gevonden. Dus waar je ook komt, wordt er eigenlijk verwacht dat je luistert naar autoriteitsfiguren. Die al vertellen wat je moet doen. En we zijn ook gesocialiseerd van jongs af aan, van kind af aan, om autoriteitsfiguren te gehoorzamen. Dat begint natuurlijk bij de opvoeding. Als ouders hoop je te winst dat je inrigt naar je luisteren. Dat doen ze lang niet altijd uit ervaring. Maar je probeert natuurlijk dat ze naar je luisteren. En later als ze groter worden, moeten ze ook luisteren naar de juffen en meestens in de klas. Naar hun gitaarleraar of hun voetballeraar. Nou noem maar op. En die gehoorzaamheid is verschrikkelijk belangrijk. En het is echt nuttig en noodzakelijk. Want als mensen niet zouden gehoorzamen aan de regels die opgesteld zijn door autoriteitsfiguren. Dan zou de samenleving een complete chaos zijn. Denk bijvoorbeeld aan de volgende regels die we, die ons eigenlijk opgelegd worden door autoriteitsfiguren. Stoplichten, instructies om bijvoorbeeld niet op je telefoon te zitten terwijl je aan het rijden bent. En om gezichtsmaskers te dragen als er een pandemie is. Nou, dat zijn allemaal voorbeelden van instructies die we krijgen van autoriteiten die wij opvolgen. Of die de meeste mensen opvolgen. En die neiging om te gehoorzamen zit zo diep in ons. Dat we dit zelfs doen als er geen autoriteitsfiguren aanwezig zijn. Dus de meeste mensen stoppen voor stoplichten als ze rood zijn. Zelfs als er geen politieagent naast de stoplicht staat te wachten. Omdat we dat gewoon geinternaliseerd hebben om die normen die regels te volgen die ons worden opgelegd. Dus gehoorzaamheid is heel erg nuttig. Maar als voor alle automaatische sociale gedragingen zijn er natuurlijk grenzen. Want tot nu toe heb ik gesproken over autoriteitsfiguren.  Gezaghebbers die in principe besten met ons voor hebben. Maar dat is niet altijd zo. Gezaghebbers hebben niet altijd het beste met ons voor. Ze behandelen ons niet altijd goed. En soms geven ze ons ook bevelen om ons op een manier te gedragen die andere pijn te brengt. Of echt schade te brengt. En daar hebben we natuurlijk heel veel voorbeelden van in de geschiedenis. Maar ook actuele voorbeelden van gezaghebbers die gewoon geen goede intenties hebben. Die intenties hebben om schade toe te brengen aan de vijand, aan andere groepen. Aan leden, minderheidsgroepen in de samenleving. Om die buiten te sluiten, om die uit de samenleving te verwijderen. Om macht te krijgen over gebieden waar zij nog niet de macht hebben. En dit soort figuren zou natuurlijk heel mooi zijn als we daar niet naar zouden luisteren. Als wij op zouden staan voor de rechten van zwakkere mensen en geen kwaad doen aan anderen. Maar dat is verschrikkelijk moeilijk. Ten eerste natuurlijk omdat er vaak consequenties zijn. Als jij niet luistert naar een autoriteitsfiguur dan word je zelf de vijand en dan kan je naar de gevangenis gaan of erger. Maar het is ook heel erg moeilijk omdat wij dus zulke diepgewortelde eigenlijk neigingen hebben om gehoorzaam te zijn. En dit is iets wat onderzocht is in een hele beroemde REIC-studies uitgevoerd door Stanley Milgram. De Milgram studies naar gehoorzaamheid. En deze studies misschien ken je ze wel want ze zijn heel erg beroemd. Dit zijn onderzoeken waarbij deelnemers naar Yale University kwamen. Dus een heel gerenomeerd onderzoeks instituut. En er werd aan die deelnemers verteld dat dit een studie was naar de effecten van straf opgeheugen. En zeiden nou jij doet mee samen met een andere deelnemer. Die deelnemer was eigenlijk in werkelijkheid helemaal geen echte deelnemer. Dat was een acteur, iemand die meewerkt om het experiment. En daar werd ze verteld dat er van tevoren was bepaald willekeurig dat eentje de leraar was, de teacher. Die schokken moest toebrengen aan de learner, de student. Degenen die een bepaalde taak moest uitvoeren waarbij het dus gestraft zou worden door de teacher. Als ie het verkeerde antwoord gaf op de geheugen taak. Nou, er werden in deze taak helemaal nooit echte schokken uitgedeeld. Maar die illusie werd wel gewerkt. En er werd gekeken in hoeveer deelnemers instructies zouden opvolgen om schokken toe te brengen.  Bij pijnlijke schokken, soms zelfs op het punt van gevaarlijke, leefgevaarlijke bedreigende schokken, aan een andere deelnemer, omdat er iemand bij zit, een autoriteit die instructies geeft. Kijk maar even mee wat er gebeurt. En daar zijn er wat studies in mijn discipline en sociale psychologie die het een kloed voor deze vraag seemen te geven. Het probleem... Ik wilde het studies een beetje anders, maar een beetje verder. Het was het issueen van autoriteit. Onder wat condities zou een persoonlijke autoriteit obeiden, die aandachtigde acties gingen tegen de consciousness. Deze zijn exact de vragen die ik wilde investigeren op Yale University. Het is May 1962. Een experiment is in de elegant interactie-libratorie in Yale University. De subjecten zijn 40 maillen tussen de jaren van 20 en 50, residing in de grote Nieuwe-Haven-regio. Psychologen ontdekken verschillende theorieën om hoe mensen leren. Een theorie is dat mensen dingen correctaar leren wanneer ze vervangen te maken. 40 jaar later, Milgram's infamacicexperiment, Obedias, is stil gehaald in classrooms rond de wereld. Would you open those and tell me which review is which, please? All right, now the next thing we'll have to do is set the runner-ups so that he can get some sort of punishment. When inspired Milgram, I would say there were a number of factors. One of them is he was very ambitious. He wanted to make a mark in social psychology. And he wanted, as he wrote to one friend, he wanted to come up with the boldest experiment that he could think of. Would you roll up your right sleeve, please? This electrode is connected to the shock generator in the next room. En dit elektro-paste is om een goede contact te geven, om er geen blister van te brengen. Heb je nu vragen voor de volgende ronde? Twee jaar geleden was ik in de veteran'shospital in Westhaven. En wanneer daar de hartkonditionen ontdekten. Er is niets serieus. Maar hoewel ik deze schaks heb, hoe sterk zijn ze? Hoe dangerous zijn ze? Nou, hoewel ze may bepijnlijk, dan zijn ze niet dangerlijk. Is er iets anders? Nee, dat is het. Alright, teacher, would you take the test and you see it in front of the shock generator, please, in the next room? But the experiment was rigged. The victim was in accomplice of the experiment. The victim, according to plan, provided many wrong answers.  His verbal responses were standardised on tape, and each protest was coordinated to a particular voltage level on the shock generator. Now, as teacher, you are seated in front of this impressive looking instrument, the shock generator. Its essential feature is a line of switches that goes from 15 volts to 450 volts. And a set of verbal designations that goes from slight shock to moderate shock, strong shock, very strong shock, intense shock, extreme intensity shock. And finally, XXX, danger-severe shock. Your job, the experimenter explains to you, is to do a word pair test. If he gets each answer correctly fine, you move on to the next pair. But if he makes a mistake, you were instructed to give an electric shock, starting with 15 volts. And you increase the shock one step on each error. Incorrect. You'll now get a shock of 105. Hard hit. Just how far can you go in this thing? As far as it's necessary. I mean, as far as it's necessary. Milgram was very much aware that obedience is a necessary ingredient for society to function. But he focused on the darker side of obedience. Incorrect. 150 volts. Sad face. That's all. Get me out of here. I told you I had heart trouble. My heart's starting to bother me now. It's absolutely essential that you continue. You got no other choice, teacher. Oh, I have a lot of choices. My number one choice is that I wouldn't go on if I thought he was being harmed. Now, this man makes disobedience seem a very rational and simple deed. Now, other subjects respond quite differently to the experiment's authority. Wrong. It's a hair. 75 volts. Please continue. Some psychologists were troubled by the ethics of it. Many, if not most subjects, found it a highly stressful, conflicted experience. People are stammering, stuttering, laughing hysterically and appropriately. 150 volts. Experiment. That's all. Get me out of here. I told my heart's starting to bother me now. Get me out of here, please. Let me out of here. You have no right to keep me here. Let me out. Let me out of here. Let me out. Continue, please. Let me out of here. My heart's bothering me. Go on. Clearly, when we say people went to the top of the shockboard, it wasn't like they were going blithely, sadistically.  People went stop and go, stop and go. They were in a state of conflict which created a tremendous amount of stress. So that was the main critique. This will be at 3.30. As his voice began to show increasing frustration, so did I. And I was really in a state of real conflict and agitation. One of Stanley Mowen's basic contributions was that you don't ask people what they would do given this hypothetical situation. You put them in the situation. You're wrong. Please continue, teacher. 180 volts. Can't stand it. I'm not going to kill that man. Concorde Milgram, one of the things that's a prerequisite for carrying out acts that are evil is to shed responsibility from your shoulders and hand it over to the person in charge. Who's going to take responsibility if anything happens to that gentleman? I'm responsible for anything that happens here. Continue. We hebben dus gezien dat heel veel mensen uiteindelijk die instructies maar blijven opvolgen. Het was zelfs zo dat 80% van de deelnemers schokken bleef geven zelfs nadat de leerling het uitschreeuwen van de pijn en ook zei dat die last had van zijn hart. 80% van de mensen ging gewoon door met het uitdelen van die schokken. Dit was totaal niet de verwachting. De verwachting ook van Stanley Milgram was misschien dat 1% of zo van de mensen doorgaat met het experiment tot het eind. In werkelijkheid was dat 63%. 63% van de deelnemers ging helemaal door tot het eind tot eigenlijk een deadly severe shock uitdelen aan een andere proefpersoon. Tenminste, daar dachten ze dat het een andere proefpersoon was. De vraag is natuurlijk waarom? Hoe kan het dat deze deelnemers allemaal gehoorzaamde? Nou, er zijn verschillende redenen voor. De eerste reden is dat zij eigenlijk een beetje in de war werden gebracht. Dit is natuurlijk een ambigue situatie. We hebben eerder gezien in dit college dat op het moment dat de situatie onduidelijk is, dan zoeken we eigenlijk naar wat moeten we nou doen. Nou, dat doen we bijvoorbeeld door te kijken naar het gedrag van anderen. Nou, er waren geen andere mensen aanwezig die ook die taak aan doen waren. Dus kijk je naar de persoon die naast je zit. De autoriteitsfiguur. En je probeert een norm te vinden om te bepalen wat moet ik doen. En die norm is gehoorzaam aan de autoriteit.  Tegelijkertijd hebben wij allemaal ook interne normen. We hebben namelijk allemaal als interne norm doe anderen geen pijn. Doe anderen geen kwaad en zorgen voor dat andere mensen veilig blijven. Dat is ook een norm die we hebben. Maar die wordt eigenlijk overschreeuwd, overruld door die norm tot gehoorzaamheid. Dus mensen zijn vergaan voldoen aan de verkeerde norm. Een tweede reden is zelfrechtvaardiging. Dat heeft ermee te maken met hoe het experiment was opgebouwd. Die shock generator begon eigenlijk met een hele lage milde schok. En die schokjes werden steeds een heel klein groter. En het langzaam opbouwen van die schokjes heeft er ook voor gezorgd dat mensen eigenlijk op een gegeven moment gevoel van je kan niet meer verder gaan. Want je kan hier voor jezelf moeilijk of je moet doorgaan. Ik heb de vorige schok ook uitgedeeld dus waarom zou ik de volgende niet opnieuw ook uitdelen. Mensen willen consistent zijn. Iets wat we in college 7 ook hebben besproken. We hebben een hele grote drang om consistent gedrag te vertonen. Het is best moeilijk om op een gegeven moment te zeggen dat ze wel om het 15 volt, dat doe ik niet meer. Het is moeilijk. Dus je probeert voor jezelf de rechtvaardige ja ik ben dit nu helemaal aan het doen dan zal ik maar gewoon doorgaan. En tot slot, wat ook heel erg belangrijk is misschien wel het allerbelangrijkste heeft het ermee te maken dat mensen zich niet meer verantwoordelijk voelden. Ze kwamen als het ware in aegentic state zo wordt dat ook wel genoemd. Je wordt een agent, een uitvoerder. Je hebt niet meer het gevoel dat jij degene bent die verantwoordelijk is die toegebracht wordt aan de ander. Er is namelijk iemand boven jou een hoogere macht die heeft besloten dat die pijn moet worden toegebracht. En jij, jij bent gewoon alleen maar degene die op het knopje drukt. En dat is natuurlijk uiteindelijk het meest voor ontrustende aan dit experiment. En het geeft ook het meeste inzicht in bijvoorbeeld het gedrag van soldaten in oorlogssituaties ook in gevangenissen, gevangenisbewaarders die ook zich niet meer verantwoordelijk voelen voor de gevolgen van hun gedrag.  Nou, dit Milgram experiment is heel vaak herhaald heel vaak gerepliceerd het is ook weer een van die kernonderzoeken in de sociale psychologie en er zijn verschillende versies van dit experiment hier zie je aan de hoogste bar is eigenlijk de standaardversie dan zagen we dus dat 63% van de mensen helemaal het experiment uitspeelden tot het laatst. En natuurlijk is er gekeken naar is er een manier om die gehoorzaamheid te verminderen Nou, en dat was er. 