Opening academisch jaar - Speech Koen Becking - Tilburg University
Meneer director, excelenties, vrienden, studenten en collega's, de regio een wereld te winnen. Dat is het thema van deze opening van het academiesjaar. Een gedenkwaardige editie, omdat we haar combineren met het afscheid van de voorzitter van ons tichtingsbestuur, Ruth Lubbers en drie collega-toezichthouders. Het thema van deze bijeenkomst is Ruth Lubbers op het lijf geschreven. Hij is een grondlegger van globaliseringstudies. Daarbij wees hij meteen op de keerzijde, een hernieuwde hechting van mensen aan het nabijen, zoals Ernestius Bellin zojuist terecht opmerkte. Van de toenemende internationalisering hoef ik u niet te overtuigen. Tilburg University heeft in die zin de afgelopen decennia een sterke ontwikkeling doorgemaakt. En dat gaat gestaagd door. Kijkt u maar om zich heen. Wie op onze groene kampen zond loopt, koffie drinkt, bij de nieuwe Starbucks of sport in het nieuwe sportscentrum, ziet hoe snel de wereld in een global challenge veranderd. In tien jaar is het aantal internationale studenten aan Tilburg University ver tienvoudigd. In 2004 studeerden hier nog vijftig internationale alumnie af. Nu zitten we ruim boven de vijfhonderd nieuwe internationale alumnie per jaar. In de medezeggenschap is afgelopen jaar een internationale fractie gekozen. Bijna iedereen ziet de mooie mogelijkheden die internationalisering biedt. Zoals grensoverschrijdende uitwisseling van kennis en talent en de inbreng van geheel andere culturen in de Hollandse academische gemeenschap. Maar we worstelen met z'n allen ook met dit fenomeen. Dat is te merken tijdens actuele maatschappelijke debatten, zoals die over de Europese politiek. Economisch ongelijkheid in de wereld, pickety en duurzaamheid. Tegenbewegingen zetten vraagtekens bij globalisering een vrije marktdenken. Zij herwaarderen de voordelen en de verdiensten van het regionale. Mensen put de kracht uit de verbinding met het lokale. De twee hoeven niet tegengesteld te zijn, maar kunnen in combinatie ook verrijking opleveren. Hoe om te gaan met internationalisering kwam ook ter sprake bij een debat tussen honderd leiders en aankomende leiders in de Nederlandse kennis economie. Zij bogen zich voor de zomer over vier toekomstscenario's voor de Nederlandse universiteit. De namen van deze scenario spraken boekdelen. Nationale vertrouwtheid, regionale kracht, internationale selectie en Europese variatie. De dilemmas in deze scenario zijn waarschijnlijk voor iedereen hier herkenbaar. Domineert straks de internationale hiperconcurenci of komt er een herwaardering voor publieke waarde in combinatie met bijvoorbeeld de herwaardering van de nabijheid in de eigen regio.  Het is goed dat Vollop wordt gedebateerd en de rector weest daar al op over de toekomst van de universiteit ook bij ons. Het is moeilijk te voorspellen welke kant het precies opgaat. Van scenario's weet je vrijwel zeker dat ze niet uitkomen. Dat ontslaat universiteiten echter niet van de plicht om zelf een visie te vormen over hoe zij zich verhouden tot toekomstige ontwikkelingen. En vervolgens lijnen uit te zetten. Tilburg University heeft dat gedaan door een strategisch plan voor de komende jaren op te stellen. De conclusie daarvan was helder. Wij moeten durven kiezen om ons te blijven onderscheiden in de toenemende internationale concurrentie. Die keuzes moeten allereerst gericht zijn op een blijvend hoge kwaliteit van onderwijs en onderzoek. We vinden niet dat we hoe verkiezen tussen of het internationale of het regionale. In onze strategie benadrukken we juist het belang van een goede balans en de noodzaak bij de ontwikkelingen met elkaar te verbinden. Zo geloven wij in regionale krachtabundeling om internationaal te kunnen concurreren. We willen samenwerken met collega-onderwijsinstellingen, bedrijven en overheden in, maar vanzelfsprekend ook buiten onze directe regionale omgeving. Tilburg University heeft het geluk ondersdeelte zijn van een kansrijke en innovatieve regio met wereldwijd vermaarde ondernemingen en kennisinstellingen. Met de hoge onderwijsinstellingen en de BOM in Brabant hebben we onlangs een gezamenlijke agenda opgesteld. Die zal leiden tot concrete initiatieven die de regio verder zullen versterken in de verwachting dat we samen blijven optrekken met de lokale en de provinciale overheid. De eerste tekenen daarvan zijn al merkbaar. Zoals hier Sballyna vertelde, werken we samen met de TU Eindhoven aan de oprichting van het Brabant Center for Transformation and Regional Law and Governance. Hoe succesfull regionale krachtabundeling kan zijn, bewijst Silicon Valley. Deze vermaarde regio is vooral bekend als kraamkamer van ICT-innovaties. Maar dat is niet lauter toe te schrijven aan bedrijven. Volgens professor Edward Cleazer, hoofdgast bij onze Kopenhaag gesummelt, dit voorjaar is kwalitatief hoogstaand onderwijs de wortel van dit succes. The Valley, zei hij, achieved its status by making its luck with education. It has superb educational institutions and continues to invest in its schools and universities. Volgens de Harvard Hoogleraar is onderwijs de aanjager voor succesvolle regio's. The single best way to create a smart city is to create schools that attract and train able people.  Het begint dus met talent binnen je grenzenhalen en daarna voor je regio te behouden. Talent kiest er alleen voor om in de regio te blijven als het arbeidsklimaat en sociale infrastructuur waar ook de mogelijkheden voor permanente educatie aantrekkelijk zijn. Onze vernieuwde business school, TIAS, heeft in dit laatste een unieke positie. Uit een dergelijke omgeving kunnen mooie dingen groeien, zoals Facebook ontsproot op de campus van Harvard University. In aanwezigheid van onze koningin sloten we dit voorjaar met de bedrijfsleven en de kennisinstellingen de Alliantie van Brabant. Het koninklijk bezoek is een mooie markering geweest voor nieuwe initiatieven in regionale samenwerking. Het is mij dan ook een bijzonder genoegen om vandaag nog een initiatief te kunnen presenteren. Samen met de Universiteit Technische Universiteit Eindhoven hebben we de intentie om een graduate school in Den Bosch te starten. De burgemeester is hier vandaag aanwezig. We gaan de krachten bundelen over de voor onze samenleving zo cruciaal ontwikkeling van data science. Sommigen noemen het big data, verder te brengen. Onze universiteit heeft afgelopen jaren een stevige positie opgebouwd in onderzoek en onderwijs over de maatschappelijk implicaties van big data. Dat zelt de geld op het terrein van ondernemerschap. In Eindhoven zijn deze thema's vanuit de technische disciplines daarhand genomen. Ik doe vandaag de aankondiging van onze krachtenbundeling tegelijkertijd met de rectomagnificus van de TU Eindhoven Hans van Duin. Hij presenteert hetzelfde idee bij de opening van hun academisch jaar. Samen willen we een graduate school opzetten, gericht op data science in relatie tot vraagstuk over ondernemerschap, recht, overheid en economie. Vanuit Tilburg dooseren we in master- en phd-programma's de kant van het recht, overheid en economisch aspecten en brengen wij onze expertise in over ondernemerschap. Vanuit de TU E doosiert men de IT-kant van data science en hun ervaring met ondernemerschap. De school wordt gehuisvest in het prachtige klooster Marienburg. Een paar minuten lopen van het station. Met steun van de gemeente Den Bosch, de gemeeste noemdik al, en de provincie Noord-Brabant, commissaris, gedeputeerde Paulie, willen de beide universiteit deze graduate school tot een groot internationaal succes maken. Een plek waar slimme en ambitieuse jonge mensen worden voorbereid op een toekomst waarin data in al zijn facetten van grote betekenis zal zijn. Een plek ook waar wij hen zullen faciliteren de verworvenkennes in de praktijk te brengen als zij bijvoorbeeld hun eigen onderneming willen beginnen.  Een haalbaarheidstudie gesteund door de founding fathers Den Bosch, Noord-Brabant, Eindhoven en Tilburg gaat snel van start en zal einde van dit jaar tot een finale beslissing leiden. Tot welke mooie dingen regionale samenwerking kan leiden, laat ook het Econasium zien. Dit initiatief van Tilburg University is gestart als een pilot met het Odulfus Lyceum. Het komende onderwijsseizoen doen maar liefst 13 Brabantse middelbare scholen mee. Het Econasium daagt getalenteren, leerlingen in het VWO, extra uit en bereidt zich voor op een studie economie. Zo wordt de kwekvijver voor economisch talent nog groter. De droom is een regio die meer dan ooit een kwekvijver is voor talent. Zij kiezen hier te blijven of te komen vanwege het hoogstaande onderwijs dat we bieden. En vanwege de veelzijdige vorming met het oog voor, zeker bij onze universiteit, het morele compas van de toekomstighoog opgeleiden. Een omgeving die onafhankelijke geesten en ruimte geeft om samen te komen, kennis uit te wisselen en nieuwe initiatieven te ontplooien. Dit is geen gegeven. We moeten blijven investeren in goed en innovatief onderwijs. We willen verder met onze kwaliteitsverbeteringen in het onderwijs. Voor nieuwe generaties, voor u en mijn kinderen, die brood op de plank willen, een droom willen verwezenlijken of een mooie carrière naast treven. Tilburg University werkt zelf hard aan de kwaliteit van haar onderwijs. We moeten innoveren, zoals bijvoorbeeld, een van de vele voorbeelden, met de prijswinnende website www.nederlandrechtstaat.nl, die wetenschappelijk commentaar op de grondwet ontsluit. En doordat we het elk jaar weer beter willen doen dan het jaar daarvoor. Dat de inspanningen van onze docenten niet onopgemerkt blijven, blijkt wel uit de resultaten van de nationale studentenanketten. Studenten van Tilburg University beoordelen in 2014 alle aspecten van hun opleiding beter dan in 2013. We scoren hoger dan het landelijk gemiddelde en stijgen landelijk van de tiende naar de zesde plek. Ook op het gebied van onderzoek willen we blijven investeren in innoveren. We hebben vele onderzoekers die gemakkelijk meekomen in de Europese of zelfs wereldtop. We halen al jaren goede resultaten bij het toekennen van onderzoeksubsidies, zoals de centelijk nog vijf gehonoreerde veniesubsidies. En dan heb ik het nog niet gehad over ons multidisciplinaire met de boeksinstitut Tilec, dat vorig jaar de status van Centre of Excellence verkreeg. Dat zijn mooie dingen, maar we realiseerden ons tegelijkertijd dat we een tandje bij moeten zetten.  Het wordt moeilijker om te concurreren op salarisniveau, zeker met de aanstaande nieuwe salariswetgeving. Uit evaluaties van onze facultijt en onderzoeksgroepen blijkt dat we stevig moeten blijven inzetten op juist dat aantrekkelijke internationale onderzoeks- en vestigingsklimaat. Het stemt vreugdevol dat ook de gemeente Tilburg ons daarin meer dan ooit wil steunen. Bij het investeren en inoveren in de kwaliteit van onderwijs en onderzoek vinden we bedrijven, en zeker die uit de regio, steeds vaker aan onze zijde. Een voorbeeld is het DAF Technology Lab. Max Lauer zo zag ik zitten, geestelijk vader van het DAF Technology Lab. Dit Augmented Reality Lab maakt onderzoek en onderwijs mogelijk voor Europa unieke manier. Het lab krijgt een plaats in ons nieuwe onderwijsgebouw en is beschikbaar voor alle facultijten. Het lab is ook illustratief voor de manier waarop internationalisering, DAF is een wereldwijd concern, en de regio, een belangrijke economische motor, elkaar kunnen versterken. Ook onze alumnie dragen meer dan ooit hun steentje bij met het steunen van het outreachingprogramma voor excelente studenten. Dat doen ze doordat ze nu de helft van de kosten voor eigen rekening nemen. Onze agenda voor onderwijsonderzoek en valorisatie maakt dat we klaar zijn voor de toekomst. Ons bijzondere profiel met understanding society krijgt steeds meer vorm, maar zal verder moeten worden aangescherpt. Met schappelijke vraagstukken onderzoeken we vanuit vele disciplines. We geven daarin uitstekend onderwijs en helpen met hulp van technologische innovaties tot concrete oplossingen te komen. En we investeren in een omgeving die dit mogelijk maakt. We versterken ook onze eigen organisatie. Per 1 oktober start de nieuwe decaan voor de Tilburg School of Humanities. Professor Wim Drees is hier vandaag aanwezig, van harte welkom. Met het bestprogramma willen we ook de kwaliteit van de dienstverleding omhoog brengen en onderwijs en onderzoek nog meer centraal stellen. En waar mogelijk zullen we met dit programma ook extra geld vrijmaken voor onderwijs en onderzoek. Jan Homme is op 1 juni aangetreden als nieuwe voorzitter van het Stichtingsbestuur. Dat op korte termijn met academische expertise zal worden versterkt. We doen dit alles in goede harmonie met de medezeggerschap en het lokaal overleg van de vakbonden. De landelijke studentenvakbond kende ons de eerste Toffe Peer Award toe. Ik constateer met dankbaarheid en plezier dat we over de hele linie goed op koers liggen. Het is nog wel werk aan de winkel, maar toch. 