Gedenkbank J.A. de Jongh
Gedenkbank J.A de Jongh is een monument annex kunstwerk in de Nederlandse plaats Den Helder.

Geschiedenis 
Het betreft een kunstwerk ter nagedachtenis van Johan August de Jongh. Hij was luitenant ter zee aan boord van de Hr. Ms. Pangrango, die op 4 oktober 1917 uit Den Helder vertrok. Tussen het Westgat en Schulpengat sloeg een matroos overboord. De Jongh bedacht zich geen moment, sprong overboord en redde de matroos met reddingsboei en reddingslijn. Die reddingsactie moest hij zelf met de dood bekopen doordat hij onvoldoende kracht had zich vast te klampen aan de lijn, schoot onder het schip door en zou later aan de zuidpunt van Texel uit het water gevist worden. In november 1917 werd te Willemsoord in het Koninklijk Instituut voor de Marine een gedenkplaat onthuld. De gedenkplaat was van marmer en bevatte in gouden letters de tekst: "Ter nagedachtenis aan de moedige daad van wilskracht en zelfopoffering van Johan August de Jongh, luit. Ter zee 2de kl. Geboren 19 juli 1891, overleden 4 october 1917. Hij zag, dat een zijner mannen buitenboord was geslagen en zonder hulp verloren zou zijn: zonder aarzelen, ondanks de hooge zee, sprong hij den drenkeling na, wist hem te redden, doch liet zelf daarbij het leven. Zijn jaargenooten".

Anderhalf jaar later werd op 10 juli 1919 een gedenkbank onthuld ter nagedachtenis voor dezelfde daad. Dit kunstwerk werd aangeboden door de Koninklijke Nederlandsche Vereeniging Onze Vloot en de Koninklijke Marine. Het ging toen om een bank in de vorm van een bakstenen kunstwerk met daarop een muschelkalksteen balk met de inscriptie "Gedenkt den Luitenant ter Zee Johan August de John die, om één zijner manschappen van een wissen dood te redden den 4en October 1917 in het Westgat te water sprong en na diens redding zelf door uitputting verdronk". Het ontwerp van de bank was afkomstig van Herman Ambrosius Jan Baanders en Jan Baanders (1864-1966, broer van Herman), die later hun sporen verdiend hebben met bouwwerken in de Amsterdamse Schoolstijl. Het lag in de bedoeling het “monument” te plaatsen nabij De Jonghs graf op de begraafplaats in Amersfoort, doch het zag er toen naar uit dat dat in de volgende jaren geruimd zou worden. Onthulling vond plaats in de aanwezigheid van De Jonghs vader en weduwe. De plaats was de Buitenhaven aan het Nieuwediep, alwaar aannemer Arie Krijnen (bekend in Den Helder van woningbouw) het neerzette. Het hield het daar vijftig jaar uit, maar moest toen wijken voor een dijkverzwaring. De bakstenen bank werd afgebroken, de muschelkalkstenen balk werd geplaatst op een jaren 70 bank (wel van baksteen) bij het Marinemuseum, Den Helder. Daar stond het vervolgens jaren te verpieteren en af te brokkelen. Een inwoonster van Den Helder zag het gebeuren en wees rond 2000 de toenmalige directeur op de teloorgang van het monument. Er werd besloten op zoek te gaan naar de originele tekeningen, die teruggevonden werden in het gemeentelijk archief in Amsterdam (het archief van de Gebr. Baanders bevindt zich daar). De bank werd in originele staat herbouwd en in 2013 opnieuw onthuld op het gedenkplein van het Marinemuseum.

Uiterlijk 
Het is een halfronde bank, grotendeels uitgevoerd in rood en afgewisseld met donkerder baksteen Het geheel heeft een kleine terrasvormige opstap; de opbouw laat de voor de Amsterdamse Stijl typische horizontale en verticale metseltechniek zien. Het zitelement is van natuursteen. Daarboven is geplaatst de muschelkalkstenen balk, met van voren gezien links een onklaar anker en rechts het wapen van Vereniging Onze Vloot. Het gebruikte lettertype in de tekst is volgende de Amsterdamse Schoolstijl uitgefreesd.

Bouwwerk in Den Helder
Beeld in Noord-Holland
Amsterdamse Schoolbouwwerk