Kapitein (rang)
Een kapitein, soms ook  ritmeester (cavalerie) genoemd of hopman (burgerwacht), is in het leger van oudsher de bevelhebber van een militaire eenheid. De kapitein is een officier en wordt terzijde gestaan door één of twee plaatsvervangende officieren, de luitenants.

Tegenwoordig is de kapitein de hoogste subalterne officiersrang in Nederland. Daarboven staan de hoofd- en opperofficieren. België kent nog één hogere officiersrang, namelijk kapitein-commandant.

Zowel de Nederlandse Koninklijke Landmacht, Koninklijke Luchtmacht en Koninklijke Marechaussee kennen de kapitein. De overeenkomstige rang bij de Koninklijke Marine is luitenant-ter-zee der tweede klasse oudste categorie, maar het Korps Mariniers gebruikt wel de rang van kapitein. De bij de marine bekende kapitein-ter-zee is een hogere rang en is gelijkwaardig aan de kolonel bij land- en luchtmacht.
 
Bij de cavalerie, het tank- en verkenningsonderdeel van de Nederlandse Koninklijke Landmacht, heet de rang ritmeester. In België wordt ook bij de cavalerie de rang van kapitein gebruikt.

Rangonderscheidingstekens bij de Nederlandse krijgsmacht

Rangonderscheidingstekens bij de Belgische krijgsmacht

Officiersrangen bij de Nederlandse Krijgsmacht (van hoog naar laag)
generaal
luitenant-generaal
generaal-majoor
brigadegeneraal (bij de luchtmacht: commodore)
kolonel
luitenant-kolonel (overste)
majoor
kapitein / ritmeester
eerste luitenant
tweede luitenant
vaandrig / kornet

Zie ook 
Lijst van militaire rangen van de Nederlandse krijgsmacht
Lijst van militaire rangen van de Belgische strijdkrachten

 20
Krijgsmacht van Nederland
Krijgswezen van België