Rudolphe Kreutzer
Rudolphe (Rodolphe) Kreutzer (Versailles, Frankrijk, 15 november 1766 - Genève, Zwitserland, 6 januari 1831) was een Franse componist, violist, dirigent en muziekpedagoog.

Levensloop 
Als zoon van een Duitse hofviolist kreeg hij zijn eerste muzieklessen van zijn vader. Hij was een leerling van Anton Stamitz. Later werd hij intensief beïnvloed door Giovanni Battista Viotti (1755-1824), bij wie hij eveneens studeerde. Op 16-jarige leeftijd werd hij, op aanvraag van koningin Marie Antoinette, eerste violist in het Koninklijke orkest van koning Lodewijk XVI in Versailles. In 1784 verzorgde hij een solo-optreden op de bekende Concerts Spirituels. Later was hij ook solo-violist in het orkest van het Italiaanse Theater in Parijs.

In 1798 ging hij naar Wenen, waar hij kennis maakte met Ludwig van Beethoven en zij spoedig vrienden werden. Beethoven heeft in een brief aan zijn uitgever Simrock geschreven: "Dieser Kreutzer ist ein guter, lieber Mensch, der mir bei seinem hiesigen Aufenthalte sehr viel Vergnügen gemacht, seine Anspruchslosigkeit und Natürlichkeit ist mir lieber als alles Extérieur und Intérieur der meisten Virtuosen". Beethoven heeft hem voor eeuwig beroemd gemaakt, doordat hij de Sonate No. 9 für Klavier und Violine A-Dur, op. 47 uit 1803, die als hulde aan zijn vriend Kreutzer Sonate genoemd werd en oorspronkelijk opgedragen was aan de mulattische violist George Augustus Polgreen Bridgetower (1779-1860). Maar de beroemde en virtuoze violist bestempelde het werk als onspeelbaar. Bekend is ook, dat Kreutzer een in 1727 gebouwde, originele Stradivarius-viool bespeelde, die in 1998 op een veiling in Londen werd aangeboden.

In 1793 werd hij leraar aan het Institut national de musique, de "voorloper" van het latere conservatorium.
Aan het Parijse Conservatoire national supérieur de musique werd hij 1797 professor voor viool. Samen met zijn collega’s Pierre Rode (1774-1830) en Pierre Marie François Baillot (1771-1842) publiceerde hij de vioolmethode van het conservatorium in 1799. Rond 30 jaar tot 1827 heeft hij deze functie uitgeoefend. Tot zijn leerlingen behoren Lambert Joseph Massart (1811-1892), Charles-Philippe Lafont (1781-1839) en Antonio Joseph Bazzini (1818-1897).

In 1801 was hij soloviolist en lid van het orkest van consul Napoleon en in 1802 werd hij lid van het privé-orkest van keizer Napoleon.

Hij was ook dirigent van het Parijse operaorkest.

Als componist heeft hij negentien vioolconcerten en ongeveer 40 opera's geschreven. Ook is hij bekend als componist van werken voor de feesten van de Franse revolutie, meestal werken voor harmonieorkest. Vooral is hij bekend door zijn pedagogisch werk 42 études ou caprices uit 1796.

Hij is de broer van de violist en componist Jean Nicolas Auguste Kreutzer (1778-1832) en een oom van een muziekredacteur Léon Charles François Kreutzer (1817-1868).

Composities

Werken voor orkest 
 1783-1784: - Concert nr. 1 in G majeur voor viool en orkest, op. 1
 1784-1785: - Concert nr. 2 in A majeur voor viool en orkest, op. 2
 1785: - Concert nr. 3 in E majeur, voor viool en orkest, op. 3
 1786: - Concert nr. 4 in C majeur, voor viool en orkest, op. 4
 1787: - Concert nr. 5 in A majeur, voor viool en orkest, op. 5
 1788: - Concert nr. 6 in e mineur, voor viool en orkest, op. 6
 1790: - Concert nr. 7 in A majeur, voor viool en orkest, op. 7
 1793: - Sinfonie Concertante nr. 1 in F majeur, voor 2 violen en orkest
 1794: - Sinfonie Concertante nr. 2 in F majeur, voor 2 violen, cello en orkest
 1795: - Concert nr. 8 in d mineur, voor viool en orkest, op. 8
 1802: - Concert nr. 9 in e mineur, voor viool en orkest, op. 9
 1802: - Concert nr. 10 in d mineur, voor viool en orkest, op. 10
 1802: - Concert nr. 11 in C majeur, voor viool en orkest, op. 11
 1802-1803: - Concert nr. 12 in A majeur, voor viool en orkest, op. 12
 1803: - Concert nr. 13 in D majeur, voor viool en orkest, op. A
 1803: - Sinfonie Concertante nr. 3 in E-groot, voor 2 violen en orkest
 1803-1804: - Concert nr. 14 in E majeur, voor viool en orkest, op. B
 1804: - Concert nr. 15 in A majeur, voor viool en orkest, op. C
 1804: - Concert nr. 16 in e mineur over thema's van Joseph Haydn, voor viool en orkest, op. D
 1805: - Concert nr. 17 in G majeur, voor viool en orkest, op. E
 1805-1809: - Concert nr. 18 in e mineur, voor viool en orkest, op. F
 1805-1810: - Concert nr. 19 in d mineur, voor viool en orkest, op. G
 Concerto nr. 1 voor hobo en kamerorkest (2 hobo’s, 2 hoorns, 2 violen, altviool en contrabas)
 Sinfonia in F-groot voor orkest

Werken voor harmonieorkest 
 1794: - Ouverture "Journée de Marathon", voor harmonieorkest

Muziektheater

Opera's

Balletten

Kamermuziek 
 1790-1799: - 3 Sonates, voor viool en basso continuo, op. 1
 1790-1799: - 3 Sonates, voor viool en basso continuo, op. B 
 1790: - Trios d'Airs Variés voor hobo, altviool en fagot
 1799: - Grande Sonate voor piano en viool
 1803: - Trio voor hobo, altviool en fagot
 1806: - 3me Quintetto en pot-pourri voor hobo, 2 violen, altviool en cello
 Grand Quintet in C-groot voor hobo en strijkkwartet
 Allegro moderato - Andantino - Allegro moderato
 Adagio
 Presto non troppo
 Six duo dialogues voor viool en altviool, op. 2
 Trio voor fluit, altviool en gitaar, op.16

Pedagogische werken 
 1796: - 42 Etudes ou Caprices voor viool, op. 20
 1815: - 19 Etudes ou Caprices voor viool
 Douce etudes voor viool

Bibliografie 
 Richard Macnutt: Early Acquisitions for the Paris Conservatoire Library: Rudolphe Kreuzer's Role in Obtaining Materials from Italy, 1796-1802.

Externe links 
 

18e-eeuws componist
19e-eeuws componist
Frans componist
Frans dirigent
Frans muziekpedagoog
Frans violist
Klassiek componist