Tomás Bretón
Tomás Bretón Hernández (Salamanca, 29 december 1850 – Madrid, 2 december 1923) was een Spaans componist, muziekpedagoog en dirigent.

Levensloop 
In 1864 ging hij naar Madrid, om opgeleid te worden tot violist, pianist en componist aan het Real Conservatorio Superior de Música de Madrid, bij Pascual Emilio Arrieta y Corera en Felipe Pedrell.
Terzelfder tijd was hij in functie als dirigent en componist, van het orkest van het Circo Ecuestre del Price.
In 1872 won hij, samen, met Ruperto Chapi y Lorenta de eerste prijs voor compositie, in een competitie uitgaande van het Real Conservatorio Superior de Música de Madrid.

Vervolgens was hij ook werkzaam als violist in het orkest van de Sociedad de Conciertos, opgericht in 1866 door Francisco Asenjo Barbieri en het Teatro de la Zarzuela.
Hij richtte een orkest op genaamd Unión Artistico Musical, al gauw omgedoopt in Los Macabres, vanwege de Danse Macabre van Camille Saint-Saëns die bij het eerste optreden uitgevoerd werd. Al doende maakte hij zich de nodige ervaring eigen, die hem later als dirigent van pas zou komen.
Zijn eerste opera Guzman el bueno (Madrid, 1875) en ook zijn volgende Los amantes de Teruel (Madrid, 1889) werden weinig enthousiast ontvangen, maar ten slotte kreeg hij erkenning met zijn zarzuela La verbena de la paloma (Madrid, 17 februari 1894).

Uiteindelijk werd hij professor en directeur van het Real Conservatorio Superior de Música de Madrid en directeur van het Orquestra de la Sociedad de Conciertos.

Composities

Werken voor orkest 
 Symfonie nr. 1
 Symfonie nr. 2 in es klein
 1905 Música del lenguaje del Quijote prologo del conferencia leída en el salón teatro del conservatorio de música y declamación el día 18 de Mayo de 1905 professor José María Fernández de Valderrama
 Seis poesias de Gustavo A. Becquer
 1916 Salamanca, symfonisch gedicht
 1917 Eligia y Añoranza
 Concert in a klein, voor viool en orkest (opgedragen aan: Pablo de Sarasate)
 Escenas andaluzas, Saeta religiosa-saeta
 Escenas andaluzas Polo gitanto (2e versie)

Werken voor banda (harmonieorkest) 
 Fantasia uit «La Verbena de la Paloma»
 Escenas andaluzas
 Prozeción
 Zapateado
 Jota uit «La Dolores»
 En la Alhambra - Serenata

Oratoria 
 El Apocalipsis, oratorium

Muziektheater

Zarzuelas

Opera's

Operette

Musical

Kamermuziek 
 1900 Cuarteto en Re mayor (D groot), voor strijkkwartet
 2 verdere strijkkwartetten
 Pianotrio in e mineur
 Solo de trompeta, voor trompet in c en piano

Werken voor piano 
 En la Alhambra, serenade
 La odalisca - capricho oriental
 Marcha fúnebre a la memoria del Rey D. Alfonso XII, voor twee piano's (vierhandig)

Publicaties 
 Jacinto Torres Mulas: Diario (1881-1888) van Tomás Bretón edición, estudio e índice de Jacinto Torres Mulas Madrid. Acento, Fundación Caja de Madrid, 1995. 847 p.
 Víctor Sánchez: Tomás Bretón - un músico de la Restauración. Madrid. ICCMU, 2002. 525 p.
 Isabel Lozano, Susana Rodríguez, Jacinto Torres Mulas: Tomás Bretón - archivo personal, inventario. Madrid. Biblioteca Nacional, 2001. 83 p.
 José Miguel Barberá Soler: Tomás Bretón y los conciertos de la Alhambra, En la cub., además: La música en el Corpus granadino (1887-1914), Granada : Comares, 1999. 269 p.

19e-eeuws componist
20e-eeuws componist
Spaans componist
Spaans dirigent
Spaans muziekpedagoog