Gevangenbewaarder
Een gevangenbewaarder of cipier is een functionaris binnen het gevangeniswezen.

België 
In België heten  cipiers officieel penitentiair bewakingsassistent (een gallicisme) en hebben een ambtenarenstatuut binnen de federale overheid, federale overheidsdienst Justitie, directoraat-generaal Penitentiaire Inrichtingen (EPI).

De bewaarder werkt met gedetineerden en bewoners die zijn ingesloten in gevangenissen, detentiecentra en uitzetcentra. Dit betekent bijvoorbeeld het uitvoeren van toegang- en uitgangscontroles, legitimatiedocumenten registreren en risicovolle goederen opsporen door gebruik te maken van detectiepoorten en doorlichtingapparatuur of door te fouilleren. Ook het signaleren van onveilige situaties met camera’s en vaststellen of de afsluitingen goed verlopen hoort bij het werk. De bewaarder zorgt voor het beheer van sleutels, piepers en portofoons. Verder houdt hij het toezicht tijdens het bezoek, sport en arbeid.

In België zijn er diplomavereisten om te solliciteren voor de functie van cipier: het bezit van een diploma hoger secundair onderwijs. Na een centraal georganiseerd selectie-examen krijgen de aspiranten 1 jaar interne opleiding, die het midden houdt tussen die van opvoeder en politieagent.

Nederland 
De officiële naam binnen de Nederlandse Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) is penitentiair inrichtingswerker (piw'er). Deze functionaris begeleidt gedetineerden tijdens hun detentie. Een Bewaarder (Bewa) is een functionaris die belast is met toegangscontrole, uitgangscontrole, controleren en registreren van legitimatiebewijzen, het zoeken naar  contrabande bij bezoekers, verdachten aanhouden en overgeven aan de politie, signaleren van en alarmeren bij onveilige en verdachte situaties, toezicht houden op het transport van gevangenen van en naar bezoek-, werk- of sportzalen, en het beheer van sleutels en portofoons.

Een aspirant-bewaarder loopt gemiddeld zes weken mee met een mentor die hem de eerste beginselen van de functie bijbrengt. Daarna volgt een basisberoepsopleiding waarbij het behalen van het diploma een pre is om voor een vaste aanstelling in aanmerking te komen.

Veiligheidsberoep
Gevangenis