Duisburg
Duisburg (uitspraak:  (Nederlands) /  (Duits)) is een kreisfreie Stadt in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen. De stad telt  inwoners () op een oppervlakte van  km². Op  had  van de inwoners een niet-Duits staatsburgerschap ( niet-Duitsers) en hadden  inwoners het Nederlandse staatsburgerschap.

Duisburg ligt op het punt waar de Ruhr en de Rijn samenvloeien. De stad ligt in het sterk geïndustrialiseerde en dichtbevolkte Ruhrgebied.

Geschiedenis

IJzertijd en Romeinse Rijk 
Een omvangrijke grafheuvel in het Duisburgse stadsdeel Wedau toont aan dat het gebied rond Duisburg al in de ijzertijd werd bewoond.

Vanaf de 1e eeuw vormde de Rijn de grens van het Romeinse Rijk. Het gebied ten westen van de Rijn viel onder de provincie Germania Inferior, met als hoofdstad Colonia Claudia Ara Agrippinensium, het huidige Keulen. Hoewel de Rijn officieel de grens van Romeinse Rijk was, oefenden de Romeinen ook in een brede strook ten oosten van de rivier veel invloed uit. Pas vanaf de 3e eeuw ontstonden ten oosten van de Rijn weer versterkte Germaanse nederzettingen.

Middeleeuwen 
In het midden van de 5e eeuw kregen de Franken het Rijngebied in handen. Bisschop Gregorius van Tours beschrijft in zijn geschiedenis van de Franken, de Decem libri historiarum, een koning Chlodio die in het midden van de vijfde eeuw vanuit zijn kasteel Dispargum regeerde. De locatie van Dispargum is niet bekend. In Duisburg bevond zich in die tijd, binnen de latere middeleeuwse stadsmuren, een Frankische nederzetting, en daarom wordt Dispargum vaak met Duisburg geïdentificeerd.

In 883 werd Duisburg door de Vikingen ingenomen. Pas het volgende voorjaar vertrokken die weer, nadat ze de stad hadden geplunderd en in brand gestoken. De stad werd daarna weer opgebouwd.

In de 10de eeuw werd het reeds bestaande paleis uitgebreid tot een Koningspalts en in 1120 werd een stadsmuur gebouwd. Door haar gunstige ligging op de plek waar de Ruhr in de Rijn stroomt, aan het begin van de Westfaalse hellweg, een belangrijke oost-westelijke handelsroute, groeide de stad sterk. Tot 1290 was Duisburg een vrije rijksstad, maar toen werd ze door koning Rudolf I aan het Graafschap Kleef verpand, dat later een hertogdom werd.

Rond het begin van de 11e eeuw veranderde de loop van de Rijn, waardoor Duisburg niet meer direct aan de rivier lag. Toch kon de Duisburgse haven nog enkele eeuwen over de oude rivierarm bereikt worden. In 1407 werd de stad lid van de Hanze. Naarmate de dode rivierarm meer en meer verzandde, trokken de handelaars echter meer en meer weg en werd Duisburg in plaats van een handelsstad een stad van boeren en monniken. Door de werken van de cartograaf Gerardus Mercator, die in Duisburg woonde en werkte, en het oprichten van een universiteit kreeg Duisburg in de 17e eeuw bekendheid als wetenschapsstad (Duisburg Doctum, geleerd Duisburg).

In 1666 kwam Duisburg, samen met de rest van het Hertogdom Kleef, in handen van Pruisen.

Industrialisering 
Aan het einde van de 17e en het begin van 18e eeuw bloeiden de tabak- en textielindustrie in Duisburg op, die het startsein gaven aan de ontwikkeling van Duisburg tot industriestad. In 1824 werd de eerste grote fabriek gebouwd, een zwavelzuurfabriek. In 1831 werd er een kanaal naar de Rijn gegraven, waardoor er weer een bevaarbare verbinding met de rivier ontstond. In de jaren 50 van de 19e eeuw werden de eerste kolenmijnen in Duisburg geopend, die de ijzer- en staalindustrie naar de stad trokken. Rheinstahl had er een grote staalfabriek. Deze is uitgegroeid tot het grootste staalproductiecomplex van ThyssenKrupp Steel.

In 1905 werden Ruhrort en Meiderich bij Duisburg gevoegd, waardoor er een einde kwam aan de concurrentie tussen de havens van Ruhrort en Duisburg. Samen zouden deze havens uitgroeien tot de grootste binnenhaven van Europa.

Interbellum en Tweede Wereldoorlog 
Tussen 1921 en 1925 werd Duisburg door Franse en Belgische troepen bezet om Duitsland te dwingen de herstelbetalingen voor de Eerste Wereldoorlog te betalen.

In 1929 fuseerde de gemeente Duisburg met Hamborn tot Duisburg-Hamborn, maar zes jaar later werd die naam weer gewijzigd in Duisburg.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Duisburg, als belangrijke industrie- en transportstad, veelvuldig door de geallieerden gebombardeerd. Aan het einde van de oorlog was 80% van de woningen geheel of gedeeltelijk verwoest, en waren 96.000 mensen dakloos geworden.

Na de Tweede Wereldoorlog 
Na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde Duisburg zich opnieuw als industrie- en havenstad, met onder andere kolenmijnen, ijzer- en staalindustrie.

De haven van Duisburg groeide tot de grootste binnenhaven ter wereld.

In de tweede helft van de 20ste eeuw liep de industrieactiviteit terug, onder andere door productieverplaatsingen naar lagelonenlanden. De laatste kolenmijn werd op 26 juni 2008 gesloten.

Echter, het sluiten van grote industrieën eind 20ste eeuw opende de mogelijkheid de fabrieken af te breken en de vrijgekomen terreinen tot nog meer havengebied om te bouwen. Begin 21ste eeuw leidde dit ertoe dat Duisburg een belangrijke schakel werd in het overladen van goederen. met zelfs treinen uit China die de Nieuwe Zijderoute rijden van en naar Duisburg.

Drama tijdens de Love Parade in Duisburg 
Tijdens de Love Parade in Duisburg op 24 juli 2010 deed zich een drama voor, toen honderden bezoekers van het dancefestival bij de ingang van het feestterrein in de verdrukking kwamen. In het gedrang vielen 21 doden en 509 gewonden. De organisatie van de Love Parade besloot het evenement in de toekomst niet meer te organiseren. Zie ook Drama tijdens Love Parade in Duisburg.

Stadswijken 
Inwoneraantal per wijk 31 december 2006.

Warmterecord 
Op 25 juli 2019 boekte Duitsland een nieuw hitterecord: in Duisburg-Baerl en in Tönisvorst werd het +41,2° (de +42,6° in Lingen/Emsland die dag werd in december 2020 alsnog ongeldig verklaard).

Kunst en cultuur

Bezienswaardigheden 
 Salvatorkerk, gebouwd tussen 1415 en 1513 in de stijl gotiek
 Laatgotische kerk in het stadsdeel Hamborn met toren in romaanse stijl
 Laatromaanse kerk in het stadsdeel Mündelheim, daterend uit de 13de eeuw
 Jüdisches Gemeindezentrum, nieuwbouw van Zvi Hecker aan de Innenhafen Duisburg
 Het Landschaftspark Duisburg-Nord, een openbaar park met als middelpunt een oud hoogovencomplex
 Zoo Duisburg, de dierentuin van Duisburg

Musea 

 Lehmbruck-Museum
 Cubus Kunsthalle
 Museum Küppersmühle für Moderne Kunst
 Museum der Deutschen Binnenschifffahrt

Kunst in de openbare ruimte 
 Brunnenmeile Duisburg, een beeldenroute bestaande uit fonteinen in de Königsstraße, waaronder de beroemde Lifesaver-brunnen van Niki de Saint Phalle en Jean Tinguely en de fontein, bijgenaamd de wasmachine, van André Volten
 Beeldenpark van het Lehmbruck-Museum met 40 beelden in het Kant-Park
 Veel kunstwerken langs de Düsseldorfer Straße, van Berto Lardera en van Joan Miró, in het stadscentrum van Bernar Venet, Gerhard Marcks en Marcello Mascherini), in de Berta-See van Marta Pan en in de Innenhafen Duisburg van Menashe Kadishman en de Garten der Erinnerungen van Dani Karavan
 Kunstwerken in 6 metrostations in het stadscentrum, zogenaamde U-Bahn-Kunst, onder andere van Isa Genzken en Gerhard Richter
 Tiger & Turtle – Magic Mountain, een begaanbare achtbaan, kunst uit staal.

Sport 
In het stadsdeel Wedau ligt een uitgebreid sportpark, waarin zich verschillende sportfaciliteiten bevinden onder andere een roeibaan, een voetbalstadion en een ijshal en waar verschillende sportverenigingen hun thuisbasis hebben.

In 2005 vonden in Duisburg de Wereldspelen plaats.

In de begindagen van het voetbal was Duisburg thuishaven van een van de grotere clubs uit Duitsland. Duisburger SpV nam in totaal dertien keer deel aan de eindronde om de landstitel en werd één keer vicekampioen. Nadat de club in verval raakte eind jaren twintig deden andere clubs als SV Hamborn 07, Duisburger FV 08 en Duisburger TSV 1899 het beter, al keerde SpV na de oorlog terug naar het topvoetbal. In 1964 ging het licht definitief uit voor de legendarische club die fuseerde tot Eintracht Duisburg, echter kon de fusieclub de verwachtingen niet inlossen en verdween in de anonimiteit. Intussen was subtopper Meidericher SpV 02 de beste club van de stad geworden en hierdoor oefende de stad druk uit op de club om de clubnaam te wijzigen in MSV Duisburg, dit gebeurde in 1967. Intussen speelde de club al 28 seizoenen in de Bundesliga, de laatste keer was dat in 2008.

De bekende sportverenigingen van Duisburg tegenwoordig zijn:
 MSV Duisburg (voetbal)
 FCR 2001 Duisburg (vrouwenvoetbal)
 EV Duisburg, bijgenaamd de Füchse (ijshockey)
 Eintracht Duisburg 1848 (verschillende sporten)

Stedenbanden 
  Calais (Frankrijk), sinds 1964
  Gaziantep (Turkije), sinds 2005
  Lomé (Togo), sinds 1973
  Perm (Rusland), sinds 2007
  Portsmouth (Verenigd Koninkrijk), sinds 1950
  Rotterdam (Nederland), sinds 1950
  San Pedro Sula (Honduras), sinds 2008
  Vilnius (Litouwen), sinds 1985
  Wuhan (China), sinds 1982

Bekende Duisburgers

Geboren 
 Theodor Curtius (1857-1928), scheikundige
 Wilhelm Lehmbruck (1881-1919), expressionistisch beeldhouwer
 Albert Funke Küpper (1894-1934), politiek tekenaar
 Ernst Pepping (1901-1981), componist van kerkmuziek
 Bruno Wüstenberg (1912-1984), aartsbisschop, was o.a. nuntius in Nederland
 Gerard Héman (1914-1992), beeldhouwer
 Rudolf Schock (1915-1986), lyrisch operatenor
 Toni Turek (1919-1984), voetballer
 Werner Krämer (1940-2010), voetballer
 Cosmic Hoffmann (1951-2017), toetsenist
 Andreas Mand (1959), schrijver en een singer-songwriter
 Carsten Fischer (1961), hockeyer
 Frank Zimmermann (1965), violist
 Nicole Uphoff (1967), amazone
 Martina Voss (1967), voetbalster en voetbalcoach
 Ramin Djawadi (1974), componist van filmmuziek
 Yvonne Frank (1980), hockeyster
 Christoph Meschenmoser (1983), wielrenner
 Jeremy Dudziak (1995), voetballer

Overleden 
 Gerardus Mercator (1512-1594), Vlaams cartograaf, woonde en werkte van 1552 tot aan zijn dood in Duisburg en ligt er ook begraven

Woonachtig (geweest) 
 Wilhelm Canaris (1887-1945), admiraal tijdens de Tweede Wereldoorlog
 Joachim Kroll (1933-1991), seriemoordenaar

Personages 
 Horst Schimanski, gespeeld door Götz George, politiecommissaris in de Duitse politieserie Tatort, met als standplaats Duisburg-Ruhrort

Galerij

Externe links 
  Website van de gemeente Duisburg
  Toeristische informatie

Panorama 

 
NUTS-3-regio