Zandeweer
Zandeweer (Gronings: Zanneweer) is een dorp in de gemeente Het Hogeland in de provincie Groningen in Nederland. Het ligt even ten zuiden van Uithuizen. Tot de gemeentelijke herindeling van 1990 hoorde het bij de voormalige gemeente Kantens. Tussen 1991 en 2019 maakte het dorp deel uit van de gemeente Eemsmond. 

Zandeweer heeft ongeveer  inwoners. Het dorp is ontstaan op een kwelderwal. De bebouwing concentreerde zich in eerste instantie langs de Hoofdstraat, vanaf 1850 ook langs de huidige Veilingweg en de Molenhorn. Direct ten zuidoosten van het dorp ligt de buurtschap Zevenhuizen.

Een van de oudste straten is de Poelweg, waarschijnlijk genoemd naar een of meer lage wierden of pollen.

Kerk
De kerk van Zandeweer stamt oorspronkelijk uit de dertiende eeuw. De losse zadeldaktoren stamt uit de vijftiende eeuw. De kerk beschikt over een orgel uit 1731 gebouwd door Albertus Antoni Hinsz, een leerling van Arp Schnitger. In 1931-32 is de kerk gerestaureerd onder toezicht van A.R. Wittop Koning.

Molen
De korenmolen Windlust stamt uit 1818. In 1975-76 is de molen gerestaureerd. Ook voor 1818 heeft er in Zandeweer een molen gestaan. De sarrieshut die daarbij hoorde is nog aanwezig.

Voorzieningen
In de omgeving van Zandeweer komt veel glastuinbouw voor. Mede daarom kreeg het dorp in 1906 een groenteveiling welke tot 1974 heeft gefunctioneerd. Het veilinggebouw werd nadien dorpshuis.  Verder heeft Zandeweer zeer weinig voorzieningen. Behalve het dorpshuis is er alleen een openbare basisschool. Er is wel een actief verenigingsleven. Bekend is de folkloristische dansgroep de Grunneger Daansers. Aan de noordkant van het dorp ligt een hoogholtje over het Meedstermaar. Bijzonder is dat het niet van holt is maar van gewapend beton.

Borgen
In en om Zandeweer hebben ten minste twee en misschien drie borgen gestaan. De borg Onnema is eigendom geweest van Haio Addinga uit Westerwolde. Deze lag aan de zuidkant van het dorp, ter plaatse loopt nu de Onnemaweg. Ten oosten van het dorp heeft de borg Scheltkema-Nijenstein gestaan, welke onder meer in het bezit is geweest van Edzard Jacob Clant. Daarnaast is er eind 14e eeuw nog sprake van een steenhuis Eelkama, maar dit wordt nadien niet meer vermeld.

Geboren 
 Derk Jacob Clant (1638-1700), landjonker
 Siert Triezenberg (1870-1931), burgemeester en jurist
 Berend Jager (1884-1945), architect
 Hendrik de Wit (1888-?), politicus
 Aldert van der Ziel (1910-1991), natuurkundige en schrijver met vele internationale prijzen

Rijksmonumenten
 Lijst van rijksmonumenten in Zandeweer

Geografie van Het Hogeland
Plaats in Groningen