Kinder- und Hausmärchen
Kinder- und Hausmärchen (KHM) is de verzameling van 201 sprookjes en 10 kinderlegenden aangelegd door de gebroeders Grimm en uitgegeven vanaf 1812.

De sprookjes zijn genummerd van KHM1 tot en met KHM200 en worden als zodanig aangeduid. Zo heeft Sneeuwwitje de aanduiding KHM53. Er is één a-nummer, KHM151a (De twaalf luie knechten), en de verzameling bevat sinds de laatste editie dus 201 verhalen. De kinderlegenden hebben geen nummer gekregen, maar worden soms aangeduid met KHM(201) t/m KHM(210).

Sinds 2005 staat de sprookjesverzameling op de Werelderfgoedlijst voor documenten van UNESCO.

Verhalen 
In de verschillende edities van Kinder- und Hausmärchen kwamen in de loop van de tijd verscheidene verhalen te vervallen en andere verhalen werden toegevoegd. Ze werden soms ook aangepast. De Nederlandse vertaling is gebaseerd op de laatste editie. De edities zijn:
 156 verhalen in 1815 (de twee delen samen, deel 1 verscheen in 1812)
 161 verhalen in 1819
 168 verhalen in 1837
 178 verhalen in 1840
 194 verhalen in 1843
 200 verhalen in 1850
 201 verhalen in 1857

De volledige lijst van KHM-nummers
{{Kolommen lijst | breedte=26 | aantal=2 | inhoud=
De kikkerkoning of IJzeren HendrikHet huishouden van kat en muis of Kat en muis samen thuis 
Het kind van MariaSprookje van iemand die erop uittrok om te leren griezelen
De wolf en de zeven geitjesDe trouwe Johannes
De goede ruilDe wonderlijke speelman
De twaalf broeders Het gespuis
Broertje en zusjeRaponsje
De drie mannetjes in het bosDe drie spinsters
Hans en GrietjeDe drie slangenbladeren
De witte slangStrohalm, kooltje vuur en boontje of Strohalm, kooltje en boon
Van de visser en zijn vrouwHet dappere snijdertje of Het dappere kleermakertje
AssepoesterHet raadsel
Van het muisje, het vogeltje en de braadworstVrouw Holle
De zeven ravenRoodkapje
De Bremer straatmuzikanten
Het zingende botjeDe duivel met de drie gouden haren
Luisje en VlootjeHet meisje zonder handen
Slimme Hans of Snuggere HansDe drie talen
Knappe Elsje of Pientere ElsjeDe kleermaker in de hemel
Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zakDuimendikDe bruiloft van vrouw Vos
De kaboutersDe roversbruidegom 
Meneer Korbes of BoemanDe peetoom
Vrouw Trui
De dood als peet of Peetoom DoodDuimpje de wereld in of Duimpje op reis
Vleerken vogel
Van de wachtelboom of De jeneverboomDe oude Sultan
De zes zwanenDoornroosje
VondevogelKoning Lijsterbaard
SneeuwwitjeDe ransel, het hoedje en het hoorntje
RepelsteeltjeVrijer Roland of Geliefde Roland
De gouden vogelDe hond en de mus
Frieder en Katherliesje
De twee gebroeders
Het boerke
De bijenkoninginDe drie veren
De gouden gansBontepels
Hazekebruid
De twaalf jagersDe gauwdief en zijn meester
Jorinde en JoringelDe drie gelukskinderen
Met z'n zessen de hele wereld rondDe wolf en de mens
De wolf en de vosDe vos en de moeder van zijn petekind of De vos en vrouw Wolf
De vos en de katDe anjer
Slimme GrietjeDe oude grootvader en zijn kleinzoon
De waternimfDe dood van het hennetje
Vrolijke FransSpeelhans
Gelukkige HansHans viert bruiloft of De bruiloft van Hans
De goudkinderen of De gouden kinderenDe vos en de ganzen
De arme en de rijkeDe zingende springende leeuwerikDe ganzenhoedster
De jonge reusHet aardmannekeDe koning van de gouden berg
De raafDe verstandige boerendochterDe oude Hildebrand of Boer Hildebrand
De drie vogeltjesHet water des levensDokter Alwetend of Dokter Weetal
De geest in de flesDe roetzwarte broer van de duivel
BerenpelsHet winterkoninkje en de beer
De zoete papDe verstandige lieden of Slimme mensen
Sprookje van de slang of SlangensprookjeDe arme molenaarsknecht en het katje
De twee reisgezellen of De twee reizigersHans-mijn-egel
Het doodshemdjeDe jood in de doornstruikDe volleerde jager of De jagersgezel
De dorsvlegel uit de hemelDe twee koningskinderen
Het snuggere snijdertje of Het schrandere kleermakertjeDe heldere zon brengt het aan het licht
Het blauwe lichtHet eigenzinnige kind of Het koppige kind
De drie heelmeestersDe zeven Zwaben
De drie handwerksgezellen of De drie reizende gezellenDe koningszoon die nergens bang voor was
De groente-ezelDe oude vrouw in het bos
De drie broersDe duivel en zijn grootmoeder
Fernand getrouw en Fernand ontrouw
De ijzeren kachelDe luie spinster
De vier kunstvaardige broers of De vier vakkundige broersEenoogje, tweeoogje en drieoogje
Het mooie Katrinelletje en Pief Paf Poltrie
De vos en het paardDe stukgedanste schoentjes
De zes dienarenDe witte en de zwarte bruid
IJzeren Hans of IJzerhansDe drie zwarte prinsessen
Knoest en zijn drie zonenHet meiske van Brakel
De huishouding
Het lammetje en het visjeSimeliberg
Op reis gaan of Op reisHet ezeltje
De ondankbare zoonDe raap
Het mannetje dat jong gegloeid werd of Het mannetje dat verjongd werd in het vuurHet gedierte van de Heer en de Duivel of De dieren van de Heer en de dieren van de duivel
De hanenbalkDe oude bedelares
''De drie luiaards
De twaalf luie knechtenHet herdersjongetje
De sterrendaaldersDe gestolen duit
Bruidskeuze
Klitten of De plukkenDe mus en zijn vier kinderen
Het sprookje van LuilekkerlandHet leugensprookje uit Ditmar
RaadselsprookjeSneeuwwitje en Rozerood
De schrandere knecht of De slimme knechtDe glazen doodskist of De glazen kist
Luie HeinVogel Grijp
Sterke HansHet boerke in de hemelMagere LiesjeHet boshuis
Lief en leed samen delenHet winterkoninkje
De scholDe roerdomp en de hop
De uilDe maan
De duur van het leven of De levensduurDe boden van de doodMeester PriemDe ganzenhoedster aan de bronEva's ongelijke kinderenDe waternimf in de vijver of De nimf in de vijver
De geschenken van het kleine volkjeDe reus en de kleermaker
De hoefnagelDe arme jongen in het graf
De ware bruidDe haas en de egel
Het klosje, de schietspoel en de naald
De boer en de duivelDe broodkruimels op de tafel of De kruimels van de tafel
Het zeehaasjeDe meesterdief
De trommelslager of De tamboerDe korenaar
De grafheuvelDe oude RinkrankDe kristallen bol
Jonkvrouw MaleenDe laars van buffelleerDe gouden sleutel
}}

Kinderlegenden
De kinderlegenden worden meestal aangeduid met een nummer tussen haakjes vanaf 201:
(201). De heilige Jozef in het bos
(202). De twaalf apostelen
(203). De Roos
(204). Armoe en deemoed leide ten hemel
(205). De spijze Gods
(206). De drie groene twijgen
(207). Onze-Lieve-Vrouwenglaasje
(208). Het oude moedertje
(209). De hemelse bruiloft
(210). De hazelaar

Verdwenen sprookjes 
Enkele sprookjes uit eerdere edities komen niet terug.

Zie ook 
 Romantiek
 Sprookje
 Volksverhaal

Nederlandse vertalingen 
Sprookjes-boek voor Kinderen. Uit de Nalatenschap van Moeder de Gans, bijeenverzameld en uitgegeven door de Gebroeders Grimm, 1820Geïllustreerde collectie van twintig sprookjes, vermoedelijk naar de tweede editie van 1819
Volkssprookjes, 1866Negenenveertig sprookjes met zwart-witplaten
De sprookjes van Grimm, vertaald door M.M. de Vries-Vogel, 1942Populaire volledige uitgave met illustraties van Anton Pieck, laatst herdrukt in 1984
Sprookjes voor kind en gezin, 1974Complete uitgave van de 200 sprookjes en 10 legenden uit de editie van 1857, met zwart-witprenten, aantekeningen en register, samengesteld door diverse vertalers, illustratoren en onderzoekers
De ongeschminkte Grimm, vertaald en toegelicht door Patricia van Reet, 1983Editie van de 45 sprookjes uit het Ölenbergse handschrift, teruggevonden in 1920
Alle sprookjes van Grimm, vertaald door M.M. de Vries-Vogel en Mariska Hammerstein, 2001Selectie van 50 sprookjes uit de complete uitgave van 1942, overeenstemmend met de Kleine Uitgave. Vertaling van M.M. de Vries-Vogel bewerkt door Mariska Hammerstein en kleurenillustraties van Philip Hopman
Grimm. Volledige uitgave van de 200 sprookjes verzameld door de gebroeders Grimm, vertaald door Ria van Hengel, 2005Complete uitgave van de 200 sprookjes uit de editie van 1857, zonder de 10 legenden, met kleurenillustraties van Charlotte Dematons

 
Volksverhaal
Documentair werelderfgoed in Duitsland