Fedaiapas
De Fedaiapas (Italiaans: Passo di Fedaia) verbindt het Valle di Fassa in de Italiaanse provincie Trente met in het dal van de rivier de Cordevole in de provincie Belluno. De pashoogte ligt onder aan de voet van de hoogste berg van de Dolomieten: de 3342 meter hoge Marmolada. De pas is het gehele jaar berijdbaar.

Vanuit Caprile voert een goede weg door het ruige Valle Pettorina waar eerst de Sottogudakloof gepasseerd moet worden. Na negen kilometer bereikt de weg Malga Ciapella. Dit is een klein wintersportcentrum met een skiverhuur, skischool, souvenirwinkel en enkele hotels. Een bergbaan gaat van hier naar de Marmoladagletscher op 3269 meter hoogte Na Malga Ciapella volgen de steilste drie kilometers van het traject over de pas (16%).

De pashoogte is een vier kilometer lange hoogvlakte die voor het grootste deel in beslag wordt genomen door het stuwmeer Lago di Fedaia waarin het smeltwater van de Marmoladagletscher verzameld wordt. Aan de oostzijde van de pashoogte ligt nog een klein natuurlijk meer dat eveneens Lago di Fedaia heet. De Fedaiapas is een belangrijk uitgangspunt voor bergwandelingen naar bijvoorbeeld de Marmoladagletsjer en over de Vial del Pian naar de Pordoipas. Op de pas is ook het oorlogsmuseum Museo della Grande Guerra 1914-18 gevestigd dat van eind mei tot eind september geopend is.

De afdaling richting Canazei in het Valle di Fassa voert door het groene Valle dell'Avisio. Onderweg heeft men een goed uitzicht op het massief van de Marmolada in het zuiden. Via het plaatsje Penia wordt na veertien kilometer Canazei bereikt. Het is een belangrijke wintersportplaats met de nodige ski- en cabineliften. Canazei is ook het beginpunt voor de routes naar de Pordoi- en Sellapas.

Sport
De Fedaiapas geldt als een van de zwaarste beklimmingen voor wielrenners in de Dolomieten. De Fedaiapas is meermaals opgenomen in het parcours van wielerkoers Ronde van Italië. Dit was het geval in de volgende edities waarbij de top als eerste werd gepasseerd door de genoemde wielrenner.
 1975 :  Giancarlo Polidori
 1987 :  Johan van der Velde
 1989 :  Stefano Tomasini
 1990 :  Maurizio Vandelli
 1991 :  Marco Giovannetti
 1993 :  Claudio Chiappucci
 1996 :  Enrico Zaina
 1998 :  José Jaime González Pico
 2000 :  Francesco Casagrande
 2001 :  Carlos Alberto Contreras
 2002 :  Daniele De Paoli
 2006 :  Fortunato Baliani
 2008 :  Emanuele Sella
 2011 :  Stefano Garzelli
 2021 : de pas wordt net als de Passo Pordoi uit de 16de rit geschrapt omwille van het slechte weer.
 2022 :  Alessandro Covi

Externe links
 Valle di Fassa
 Caprile

Afbeeldingen

Bergpas in Trentino-Zuid-Tirol
Geografie van Trentino