Vorst (Brussel)
|
|-
|
|-
|
|-
|
|}
Vorst (Frans: Forest) is een plaats en gemeente in het zuidwesten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De gemeente ligt op de oostelijke helling van de Zennevallei, is tegelijk woon- en industriegemeente en telt ruim 55.000 inwoners .

De gemeente grenst met de klok mee aan Anderlecht, Sint-Gillis, Elsene, Ukkel en de Vlaamse faciliteitengemeente Drogenbos.

Vorst heeft twee spoorwegstations. Station Vorst-Zuid ligt aan spoorlijn 96 en Station Vorst-Oost ligt aan spoorlijn 124.

Geschiedenis

Etymologie
De naam Vorst gaat terug naar de Latijnse termen foris en forestum die een terrein aanduidden dat uitsluitend door de adel mocht worden gebruikt en niet voor het publiek toegankelijk was. Deze benaming werd overgenomen in de Nederlandse taal van de eerste bewoners van de gemeente: Vorstbosch betekent immers bos (bosch) van de prins (vorst).

Ontstaan 
Vorst ontstond in de 7e eeuw, rond het Sint-Denijsplein, aan de oevers van de – nu ondergrondse – Geleytsbeek. Het oude dorp bevindt aan de oostelijke zijde van de drassige Zenne-vallei. Een eerste kerk, op de plaats van de huidige Sint-Denijskerk, werd gewijd aan Sint Dionysios de Areopagiet, die door Sint Paulus bekeerd werd en de eerste bisschop van Athene werd.

Vorst groeide uit dankzij de voormalige benedictinessenabdij rond het huidige Sint-Denijsplein. In de middeleeuwen was Vorst door een weg verbonden met Brussel via Sint-Gillis. Ten zuidoosten van het dorp was er een brug waar de Zenne overgestoken kon worden richting de naburige gemeente Ruisbroek.

Sociaal-economische ontwikkeling 
Door de vestiging van industrie en daarmee gepaard gaande de komst van arbeiders, ambtenaren en gegoede burgerij, evolueerde het centrum van Vorst tussen 1830 en 1870 van landelijk dorp tot verstedelijkte gemeente. Tussen 1875 en 1900 werden nieuwe, grote lanen aangelegd (onder meer de Fonsny-, Van Volxem-, Brugmann-, en Albertlaan), alsook verschillende nieuwe woonwijken, waardoor de industrialisering en verstedelijking nog toenam. Tussen de beide wereldoorlogen raakte het volledige centrum bebouwd. In 1926 vestigde Citroën in de Sint-Denijsstraat haar eerste autofabriek buiten Frankrijk. Op een naburig terrein opende Volkswagen in 1948 een nog grotere fabriek. Citroën sloot in 1980 en de gebouwen werden zeven jaar later ingenomen door Volkswagen.

Politiek

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 
(*) 1976: VIVO (4,03%) / 1982: VIVO (2,46%), Volksunie (1,75%), MSN (1,17%) / 1988: AF (0,69%), EVA (1,59%), IC_GB (1,86%) / 1994: Vlaams Blok (1,66%), PLUS (0,5%) / 2000: FNB (2,78%), P.H. (0,19%) / 2006: Alternative Forestoise (3,55%), MCCF (2,75%) / 2012: Forest PLUS (3,92%), N-VA (2,23%), Nation (1,24%) / 2018: Forest En Mieux (3,80%), Chrétien (0,79%) De grootste partij staat in kleur.

Representativiteit 
Voor Vorst, net zoals voor de andere gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, geldt dat het aantal kiezers in verhouding tot het aantal inwoners erg laag ligt, zowel absoluut als in vergelijking met de rest van het land. Dit is het gevolg van het hoge aandeel niet Belgische inwoners (ook al kunnen deze onder bepaalde voorwaarden over gemeentelijk stemrecht beschikken). Daarnaast ligt ook het aantal kiezers dat niet komt opdagen, ondanks de stemplicht, erg hoog zodat het totaal aantal uitgebrachte stemmen, inclusief ongeldige en blanco, in de 19 gemeenten van het gewest slechts 44,66% van het aantal inwoners bedraagt. Vorst scoort nauwelijks beter met een verhouding van 45,07% uitgebrachte stemmen/inwoners.

Verhouding kiezers/inwoners en absenteïsme bij de gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober 2012 
Vorst: 54,21% (kiezers/inw.) – 16,86% (absenteïsme)
Totaal Brussels Gewest : 53,89% (kiezers/inw.) – 17,14% (absenteïsme)

Ter vergelijking:
Vlaamse provinciehoofdsteden: 69,30% (kiezers/inw.) – 12,12% (absenteïsme)
Waalse provinciehoofdsteden: 69,04% (kiezers/inw.) – 17,31% (absenteïsme)

Burgemeesters van Vorst 
 1903–1904 Auguste Heene
 1946/7–1958/9 Henri Dulieu
 1958/9–1970/1 Léon Wielemans (1889–1972), bierbrouwer
 1971–1976 Jacques Lepaffe (FDF)
 1977–1988 André Degroeve (PS)
 1989–2000 Magda De Galan (PS)
 2001–2007 Corinne De Permentier (MR)
 2007–2012 Magda De Galan (PS)
 2012–2018 Marc-Jean Ghyssels (PS)
 2018-2022 Stéphane Roberti (Ecolo)
 2020-heden: Mariam El Hamidine (Ecolo) (waarnemend)

Demografische ontwikkeling

Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Bezienswaardigheden 
 In het oude centrum:
 het opmerkelijke gemeentehuis van Vorst van architect Jean-Baptiste Dewin in art-decostijl (ingehuldigd in 1938), met zijn imposante voorgevel (56 m lang) en toren (48m hoog).
 aan de overkant van de straat de in oorsprong 13e-eeuwse, maar diverse malen herbouwde en uitgebreide Sint-Dionysiuskerk of Sint-Denijskerk, met 15e-eeuwse kapel van Sint-Alena en interessant interieur.
 daarbij aansluitend de 18e-eeuwse gebouwen van de Abdij van Vorst (gesticht in 1106 en opgeheven in 1796), die nu dienstdoen als (Franstalig) cultureel centrum.
 de Sint-Dionysiusfontein.

 Buiten het centrum:
het schilderachtige Dudenpark (23 ha) en het ernaast gelegen Park van Vorst (13 ha).
 op het Hoogte Honderdplein (= geodetisch punt van 100 m hoogte boven de zeespiegel) staat de Sint-Augustinuskerk (1927-1935), in art-decostijl.
 Vorst Nationaal (1969-1970), een uitgestrekte evenementenhal, goed bekend in de wereld van amusement, kunst en cultuur, onder meer voor de talrijke optredens van allerlei internationale beroemdheden.
 het Nederlandstalig cultureel centrum Ten Weyngaert, dat plaats biedt voor theater- en kindervoorstellingen, muziek, cursussen en vorming en een bioscoopzaal
 de gerestaureerde gebouwen van de oude bierbrouwerij Wielemans-Ceuppens, bekend van het biermerk Wiels. Het gebouw Blomme is nu het kunstencentrum WIELS. In het Brassgebouw zijn het Forest Centre Culturel en bli:b, de Nederlandstalige openbare bibliotheek van Vorst gevestigd.
 de moskee in de Berthelotstraat, een voormalig zwembad in art deco.
 de eigen woning van architect Arthur Nelissen in de Kemmelbergstraat, een voorbeeld van geometrische art nouveau.
 Pius X-kerk
 Heilige Maria Moeder Godskerk
 Sint-Antonius van Paduakerk

Beschermd erfgoed
 Lijst van beschermd onroerend erfgoed in Vorst

Geboren in Vorst 
 Antoine Vriens (1902-1987), beeldhouwer, medailleur en tekenaar
 Paul Vanden Boeynants (1919-2001), politicus en premier, bijgenaamd "VDB"
 Raymond Goethals (1921-2004), voetballer en trainer
 Daniël Buyle (1951), journalist
 Guy Moreau (1954), atleet

Overleden in Vorst 
 Eberhard van Arenberg (1892-1969), Lid Belgische adel
 Auguste Heene (1858-1934), politicus, burgemeester van Vorst

Bekende Vorstenaren
 Jean-Baptiste Dumonceau (1760-1821), graaf van Bergendael
 Eugène Ysaÿe, (1858-1931), violist, dirigent en componist
 Victor Rousseau (1865-1954), kunstschilder en beeldhouwer
 Jean Preckher (1866-1939), componist
 Louise De Hem (1866-1922), kunstschilderes
 Jean Delville (1867-1953), kunstschilder
 Marguerite Bervoets (1914-1944), verzetsstrijdster
 Paul Vanden Boeynants (1919-2001), politicus, premier van België
 Raymond Goethals (1921-2004), voetbaltrainer.
 Jacques Lepaffe (1923-2010), politicus, burgemeester van Vorst
 Corinne De Permentier (1960), politica, burgemeester van Vorst

Stedenbanden
  Courbevoie (Frankrijk)

Externe link 
 Website van de Gemeente Vorst
 archief van de gemeente Vorst

 
Plaats in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest