Heinrich Ignaz Franz Biber
Heinrich Ignaz Franz Biber von Bibern (Wartenberg am Roll, sinds 1945 Stráž pod Ralskem, 12 augustus 1644 — Salzburg, 3 mei 1704) was een Oostenrijks componist en violist van Boheemse herkomst.

Levensloop 
Biber werd in Stráž pod Ralskem (toentertijd Wartenberg), Bohemen geboren. Zijn basisopleiding kreeg hij aan het College van de Jezuïeten in Opava, (Duits: Troppau), Moravië, waar hij onder andere bekend werd met Pavel Josef Vejvanovský en Philipp Jacob Rittler. Vermoedelijk heeft hij in Praag, Dresden en Wenen gestudeerd onder andere bij de vioolvirtuoos Johann Heinrich Schmelzer.

In het begin van de jaren zestig van de 17de eeuw was hij als musicus in dienst van Vorst Johann Seyfried Eggenberg in Graz in de Oostenrijkse provincie Stiermarken (Steiermark). Later was hij kapelmeester tot 1670 van de beroemde kapel van de vorst-aartsbisschop van Olomouc (Duits: Olmütz) Karl von Lichtenstein-Kastelkorn, die op de zomerzetel van de bisschop, het kasteel Kroměříž (Duits: Kremsier) (nu: Paleis van de Přemysliden) musiceerden (beide plaatsen in de provincie Moravië). Aansluitend was hij violist en componist, dirigent en rentmeester aan het hof van de aartsbisschop van Salzburg Maximilian Gandolph von Khuenburg.

Op 30 mei 1672 huwde hij met Maria Weiß uit Salzburg. In 1690 werd hij - na een wachttijd van 9 jaar - eindelijk door keizer Leopold I van het Heilige Roomse Rijk met de adelstitel "Biber von Bibern" onderscheiden.

Zijn composities bestaan merendeels uit kerkmuziek, hoewel ook twee opera's van hem bekend zijn. Hij overleed op 59-jarige leeftijd in Salzburg.

Composities

Instrumentale muziek 
 1668 Sonata, voor 6 trompetten, pauken en orgel
 1673 Sonata "La battaglia", suite voor 3 violen, 4 altviolen, 2 violone en basso continuo
 1676 Sonatae, tam aris, quam aulis servientes (12 sonatas en 12 trompet duos) voor 6 tot 8 instrumenten (trompetten, strijkers en basso continuo) in verschillende combinaties
 12 sonates
 "Sonata I" door "Musica Antiqua Köln" o.l.v. Reinhard Goebel en "Gabrieli Consort and Players", o.l.v. Paul McCreesh
 Sonata II
 Sonata III
 Sonata IV
 "Sonata V" door "Musica Antiqua Köln" o.l.v. Reinhard Goebel en "Gabrieli Consort and Players", o.l.v. Paul McCreesh
 Sonata VI
 "Sonata VII" door "Musica Antiqua Köln" o.l.v. Reinhard Goebel en "Gabrieli Consort and Players", o.l.v. Paul McCreesh
 Variatio
 Allegro
 Adagio
 Allegro
 Adagio
 Sonata VIII
 Sonata IX
 Sonata X
 Adagio
 Allegro
 Adagio
 Presto
 Allegro
 Adagio
 Sonata XI
 "Sonata XII" door "Musica Antiqua Köln" o.l.v. Reinhard Goebel en "Gabrieli Consort and Players", o.l.v. Paul McCreesh
 12 trompetduo's
 A Due No. 1
 A Due No. 2
 A Due No. 3
 A Due No. 4
 A Due No. 5
 A Due No. 6
 A Due No. 7
 A Due No. 8
 A Due No. 9
 A Due No. 10
 A Due No. 11
 A Due No. 12
 1680 Mensa sonora, seu Musica instrumentalis, zes suiten voor twee violen, altviool en basso continuo
 Pars I
 Sonata
 Allemanda
 Courante
 Sarabanda
 Gavotte
 Gigue
 Sonatina
 Pars II
 Pars III
 Pars IV
 Sonata
 Allemanda
 Courante
 Balletto
 Sarabanda
 Gigue
 Sonatina (Adagio)
 Pars V
 Pars VI
 1682-1683 Sonatae "Fidicinium Sacro-Profanum", 12 sonates voor 2 violen, 2 altviolen en basso continuo
 Sonata No. 1 in b klein
 Sonata No. 2 in F groot
 Sonata No. 3 in d klein
 Sonata No. 4 in g klein
 Sonata No. 5 in C groot
 Sonata No. 6 in a klein
 Sonata No. 7 in D groot
 Sonata No. 8 in Bes groot
 Sonata No. 9 in G groot
 Sonata No. 10 in E groot
 Sonata No. 11 in c klein
 Sonata No. 12 in A groot
 1696 Harmonia-Artificiosa-Ariosa, zeven suites voor strijkers en basso continuo
 Partia I
 Partia II
 Partia III
 Praeludium
 Allemande
 Amener
 Balletto
 Gigue
 Ciacona
 Partia IV
 Sonata
 Allamande
 Trazza
 Aria
 Canario
 Gigue
 Policinello
 Partia V
 Intrada
 Aria
 Balletto
 Gigue
 Passacaglia
 Partia VI
 Partia VII
 Balletti a 6, voor twee clarintrompetten en strijkers
 Sonata
 Allamanda
 Amener
 Aria
 Balletto
 Trazza
 Gavotte
 Canario
 Amoresca
 Sarabanda
 Gagliarde
 Ciacona
 Balletti Lamentabili
 Lamento
 Allemanda
 Sarabanda
 Gavotte
 Gigue
 Lamento
 Battalia "Die liederliche Gesellschaft von allerley Humor"
 Battalia "Das liederliche Schwärmen der Musquetirer", "Der Mars", "Die Schlacht", "Undt Lamento der Verwundten" mit Arien imitiert Und Vbaccho dedicirt, voor strijkers en basso continuo
 Battalia a 9
 Battalia "Allegro"
 Battalia "Presto"
 Battalia "Aria (Andante)"
 Battalia "Il Giardino Armonico"
 Sonata sancti Polycarpi à 9, voor 8 trompetten, pauken en cello

Missen, cantates en andere gewijde muziek 
 1663 Salve regina à 2, voor sopraan, viool, viola da gamba en orgel
 1673-1674 Missa Christi resurgentis
 "Gloria" door The English Concert o.l.v. Andrew Manze
 1674 Vespers, voor 8 solisten, koor en orkest
 1682 Missa Salzburgensis (Feest-mis voor het 1100-jarig bestaan van het aartsstift Salzburg)
 "Kyrie" door "The Amsterdam Baroque Orquestra and Choir" o.l.v. Ton Koopman
 "Gloria" door "Musica Antiqua Keulen" o.l.v. Reinhard Goebel
 "Sanctus" en "Benedictus" door "Musica Antiqua Keulen" o.l.v. Reinhard Goebel
 "Agnus Dei" door "The Amsterdam Baroque Orquestra and Choir" o.l.v. Ton Koopman
 1682 Plaudite tympana, motet
 1687 Applausi festivi di Giove, cantate
 1687 Li trofei della fede cattolica, cantate
 1687 Requiem à 15 in f klein, voor solisten, gemengd koor en orkest (voor de begrafenismis van de vorst-bisschop Maximilian Gandolph Reichsgraf von Khünberg)
 "I. Marcia Funebre" en "II. Introitus: Requiem Aeternam" door "La Capella Reial de Catalunya" en "Le Concert des Nations" o.l.v. Jordi Savall
 "III. Kyrie eleison" door "La Capella Reial de Catalunya" en "Le Concert des Nations" o.l.v. Jordi Savall
 [https://www.youtube.com/watch?gl=BR&hl=pt&v=JxZsgjunepU&fmt=18 "IV. Sequentia: Dies irae, dies illa door "La Capella Reial de Catalunya" en "Le Concert des Nations" o.l.v. Jordi Savall]
 "V. Offertorium" door "La Capella Reial de Catalunya" en "Le Concert des Nations" o.l.v. Jordi Savall
 "VI. Sanctus" door "La Capella Reial de Catalunya" en "Le Concert des Nations" o.l.v. Jordi Savall
 "VIII. Agnus Dei" en "IX. Communio" door "La Capella Reial de Catalunya" en "Le Concert des Nations" o.l.v. Jordi Savall
 1690 Requiem in A 1693 Vesperae Longiores ac Breviores Unacum Litaniis Lauretanis, voor 4 solisten, koor, strijkers, 2 trombones en orgel
 1693 Vespro della Beata Vergine Antiphon "Dum Esset Rex"
 Dixit Dominus
 Antiphon "Dum Esset Rex"
 Antiphon "Laeva Ejus"
 Laudate Pueri
 Antiphon "Laeva Ejus"
 Antiphon "Jam Hiems"
 Laetatus Sum
 Antiphon "Jam Hiems"
 Antiphon "Nigra Sum"
 Nisi Dominus
 Antiphon "Nigra Sum"
 Antiphon "Speciosa Facta Es"
 Lauda Jerusalem
 Antiphon "Speciosa Facta Es"
 Ad Magnificat "Beatam Me Dicent"
 Magnificat
 Ad Magnificat "Beatam Me Dicent"
 1698 Missa Alleluja, voor 8 solisten, gemengd koor, strijkers, 2 cornetten, 6 trompetten, 3 trombones, pauken en basso continuo
 1700 Missa Bruxellensis "Kyrie" o.l.v. Jordi Savall
 "Sanctus" door "La Capella Reial de Catalunya" en "Le Concert des Nations" o.l.v. Jordi Savall
 "Agnus Dei" door "La Capella Reial de Catalunya" en "Le Concert des Nations" o.l.v. Jordi Savall
 1701 Missa Sancti Henrici (uitgevoerd voor het intreden van zijn dochter Anna-Magdalena in het stift van de benedictijnen te "Nonnberg" Salzburg)
 Alleluja tres reges de Saba veniunt Laetatus Sum à 7 Litaniae Sancto Josepho a 20 Lux perpetua Media Vita In Morte Sumus a 6 Missa catholica Missa ex B a 6 Missa quadragesimalis (Missa in contrapuncto) Missa Scala Aretina Nisi dominus aedificaverit domum - Psalm 126, voor bas, viool en basso continuo
 Peccator Et consolator a 2 Requiem Ex F con terza minore Surrexit Christus, Ciaccona voor viool en basso continuo
 Vesperae à 32, voor gemengd koor en orkest
 Magnificat
 Dixit Dominus
 Victori der Christen a-klein Muziektheater 
 Opera's 

 Andere toneelwerken 
 13 Schooldramas

 Kamermuziek 
 1669 "Sonata representativa", voor viool en basso continuo (met imitatie van dierenstemmen)
 (Allegro)
 Nachtigall
 Cucu
 Fresch
 Die Henn, der Hann
 Die Wachtel
 Die Katz
 Musquetir Mars
 Allemande
 1673 Sonata à 6, voor trompet, 2 violen, 2 altviolen en contrabas
 1676 15 Mysteriensonatas (Rosenkranzsonaten) en Passacaglia, in scordatura met 16 verschillende stemmingen van de viool (opgedragen aan: Vorstaartsbisschop Maximilian Gandolf Graf von Khuenburg)

 Die fünf freudenreichen ...
 Ankündigung der Geburt Christi (d klein) door het duo Maya Homburger (barokviool) en Barry Guy (contrabas) op 15 maart 2007 in de Jazzclub Moods te Zürich en Ankündigung der Geburt Christi (d klein) door Reinhard Goebel (viool), Phoebe Carrai (cello), Konrad Junghänel (luit) en Andreas Spring (klavecimbel en orgel)
 Mariae Besuch bei Elisabeth (A groot)
 Geburt Christi. Anbetung der Hirten (b klein)
 Christi Darstellung im Tempel (d klein)
 Der zwölfjährige Jesus im Tempel (A groot)
 Die fünf schmerzhaften ...
 Leiden Christi am Ölberg. Judas' Verrat (c klein) door het duo Maya Homburger (barokviool) en Barry Guy (contrabas) op 15 maart 2007 in de Jazzclub Moods te Zürich
 Die Geißelung Christi (F groot)
 "Die Dornenkrönung" Christi (Bes groot)
 Christi Kreuztragung. Gang nach Golgatha.
 "Die Kreuzigung Christi" (g klein) door het duo Maya Homburger (barokviool) en Barry Guy (contrabas) op 15 maart 2007 in de Jazzclub Moods te Zürich
 Die fünf glorreichen ...
 Auferstehung Christi (G groot)
 Christi Himmelfahrt (G groot)
 Die Ausgießung des Heiligen Geistes (d klein)
 Mariae Himmelfahrt (D groot)
 Mariae Krönung (C groot)
 Passacaglia (g klein) door Reinhard Goebel, barokviool
 Zonder tempo aangaven
 Adagio
 Allegro
 Adagio
 1681 8 Vioolsonates Pastorella, voor viool en basso continuo
 Serenada à 5 Sonata à 6 in Bes groot "die pauern-Kirchfarth genandt" Adagio - Presto
 -
 Adagio
 Aria (Andante)
 Sonata à 7 Sonate "der Nachtwächterruf" Sonate "La Pastorella", voor viool en basso continuo
 Sonata pro tabula à 10, voor 4 fluiten, 2 violen, 2 altviolen en cello door het "Mid-Penninsula Recorder Orchestra" en het "Palo Alto Chamber Orchestra"
 Trombet- und musikalischer taffeldienst à 4 Publicaties 
 Jiří Sehnal: Die "Sonatae a Violino solo, Salzburg 1681" von Heinrich Ignaz Franz Biber in: Konferenzbericht des Symposiums Pavel Josef Vejvanowsky, Kromeriz 1993, Österreichisches Ost- und Südosteuropa-Institut Brno, 1994.
 Jiří Sehnal: Die Kompositionen Heinrich Bibers in Kremsier (Kroměříž), Sborník prací Filosofické fakulty Brněnské university 19, 1970. pp. 21-39.
 Ernst Kubitschek: Heinrich Ignaz Franz Bibers Instrumentalschaffen in : Österreichische Musikzeitschrift 49. Jahrgang, 2/1994, S. 97-105
 Ernst Kubitschek: Heinrich Ignaz Franz Biber und Georg Muffat - zwei Meister nicht nur der Instrumentalmusik in: Österreichische Musik Zeitung 3-4/2004, S. 5-18.
 Ernst Kubitschek: Die Mysteriensonaten von Heinrich Ignaz Franz Biber in: Schläft ein Lied in allen Dingen, Festschrift für Konrad Ruhland zum 70. Geburtstag, Passau/Schongau 2003; Seite 161-184
 Antonín Breitenbacher: Hudební archiv kolegiátního kostela sv. Mořice v Kroměříži, Olomouc, 1928.
 Petrus Eder, Ernst Hintermaier: Heinrich Franz Biber 1644-1704: Musik und Kultur im hochbarocken Salzburg in: Studien und Quellen Salzburg, 1994.
 Ernst Hintermaier: Heinrich Ignaz Franz Biber (1644-1704) und das Musikleben Salzburgs'', Barockberichte 8 & 9 1994, pp. 265-273.

Externe links 
  Internetpagina
  Achtergrondinformatie voor de Mysteriensonates (Rosenkranzsonates)
 

Oostenrijkse adel
Oostenrijks violist
Oostenrijks componist
Tsjechisch componist
17e-eeuws componist
Barokcomponist