Adriaan van Well
Adrianus Johannes Maria (Adriaan) van Well (Zegwaart, 24 december 1898 – Den Haag, 19 augustus 1967) was een Nederlands ondernemer, bekend als oprichter van de supermarktketen Spar in 1932.

Levensloop en de Spar
In 1880 was zijn grootvader Antonius van Well in Zegwaart een winkel begonnen met alcoholische drank en kruidenierswaren die zijn vader Louis later overnam en die als grossier dergelijke goederen ook aan kruideniers in de regio verkocht.

Van Well nam die handel in de jaren dertig over in een periode toen er een economische crisis heerste (zie crisisjaren). Naar Amerikaans voorbeeld kwam hij met een plan waarbij winkeliers niet alleen samen inkopen maar ook bij de verkoop en reclame samenwerken; een plan dat tot dan in Europa niet of nauwelijks was geprobeerd. Hij was op dit idee gekomen, door een artikel van Johan Frederik ten Doesschate in een vakblad voor grossiers. Ten Doesschate stelde dat "door samen in te kopen en reclame te maken de kosten daalden. En met minder vertegenwoordigers in de winkel was er meer tijd voor verkoop. De grossiers zouden minder last hebben van kleine orders."

In juni 1932 besloten 16 Zuid-Hollandse winkeliers om deel te nemen aan dat plan waarvoor Van Well de spar als symbool heeft gekozen omdat die boom het hele jaar door groen blijft. Later werd er een motto bij gekozen: "Door Eendrachtig Samenwerken Profiteren Allen Regelmatig": de Spar. Het concept van het vrijwillig filiaalbedrijf sloeg aan en in 1934 werd een gemeenschappelijk hoofdkantoor geopend, vanaf 1947 kwamen er ook in België vestigingen waarna Spar-winkels in West-Duitsland en andere landen volgden. Voor de grap werd in het bedrijf soms opgemerkt dat het motto ook had kunnen luiden: Door Eendrachtig Samenwerken Profiteert Adriaan Regelmatig.

Van Well richtte Spar International op in 1953 te Amsterdam. Tijdens het 25 jarig bestaan van de Spar in 1957, werd Adriaan van Well benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. Enkele jaren later werd hij benoemd tot Ridder in de Kroonorde van Belgie.

De Spar na van Well's overlijden 
Toen hij in 1967 op 68-jarige leeftijd overleed waren er in 15 landen Spar-winkels met een totale omzet van 8 miljard gulden. Adriaan van Well liet zijn vrouw Huberta van Well-Wubben, zes zonen en twee dochters achter. Zijn vier oudste zonen hebben Spar Zuid-Holland voortgezet onder de naam Koninklijke A.J.M. van Well BV. In 1987 werd het bedrijf overgenomen door Schuitema NV.

In 2007 krijgen Sperwer en Sligro Food Group allebei 45% van de aandelen in de Nederlandse Spar Holding in handen. De resterende 10% is in handen van de Spar-ondernemers. In 2022 heeft Spar International een omzet gehaald van 43,5 miljard euro met ruim 14.000 winkels in 48 landen, waarvan in Nederland 453 winkels.

In 2011 werd er een borstbeeld onthuld van Adriaan Van Well ter gelegenheid van de opening van het nieuwe gebouw van de Spar Holding te Waalwijk. Het borstbeeld werd vervaardigd door de bekende beeldhouwster Lia Krol.

Op 24 Juni 2016, bijna 50 jaar na zijn overlijden, is er in Zoetermeer een straat vernoemd naar Adriaan van Well.

Referenties 

Nederlands ondernemer