Gerrit Kouwenaar
Gerrit Kouwenaar (Amsterdam, 9 augustus 1923 – aldaar, 4 september 2014) was een Nederlands dichter, prozaschrijver, vertaler en  journalist. Hij maakte deel uit van de Vijftigers.

Biografie
Kouwenaar debuteerde in de Tweede Wereldoorlog met een aantal clandestiene uitgaven, waaronder Vroege voorjaarsdag, en met bijdragen in illegale bladen als Parade der Profeten. Hij kreeg daarvoor een half jaar gevangenisstraf. Van 1945 tot 1950 was hij kunstredacteur van dagblad De Waarheid, toen de grootste krant van Nederland. Daarna was hij freelancer voor Vrij Nederland en redacteur van het literaire blad Podium. Later recenseerde hij beeldende kunst voor Het Vrije Volk en werd redacteur van het toonaangevende culturele tijdschrift De Gids.

Hij was ook verbonden aan het tijdschrift Reflex en kwam in contact met de Experimentele Groep in Holland en later met het experimentele, internationale kunstenaarsgezelschap Cobra. In 1949 publiceerde hij samen met de Cobra-schilder Constant Goede morgen haan, een combinatie van gedichten en tekeningen (Peinture-mots). Was hij aanvankelijk nog vooral een sociaal en politiek bewogen experimentele dichter, later was zijn werk meer gericht op het taalgebruik in de poëzie. Kouwenaar streefde naar poëzie die autonoom is en voor zichzelf spreekt. Een gedicht beginnend met "Ik lig als een schip op de rede" is in baksteen vereeuwigd aan de Panamalaan, Amsterdam.  

Hij maakte ook talrijke vertalingen van toneelstukken, onder meer van Brecht, Dürrenmatt, Hochhuth, Weiss, Kroetz, Sartre, Tennessee Williams, Stoppard, Osborne en Pinter. Hij verzorgde onder meer de Nederlandse vertaling van Sprung ins Leben van Ludwig Kunz, Der Himmel zahlt keine Zinsen van  Richard Kaufmann en ook van De Kaukasische Krijtkring, De weerstaanbare opkomst van Arturo Ui en Leven van Galilei van Brecht. 

De schilder en dichter David Kouwenaar (1921-2011) was een oudere broer van hem. Gerrit was van 1948 tot 1954 getrouwd met illustratrice en dichteres Tientje Louw.

Kouwenaar overleed op 91-jarige leeftijd en werd begraven op Zorgvlied.

Prijzen
 1958 - Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam voor De mensen zijn geen goden
 1961 - Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam voor Zou een hand
 1962 - Jan Campert-prijs voor De stem op de 3e etage
 1963 - Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam voor Zonder namen
 1967 - Henriette Roland Holst-prijs voor zijn gehele oeuvre
 1967 - Martinus Nijhoff Prijs voor zijn toneelvertalingen
 1970 - P.C. Hooft-prijs voor zijn gehele oeuvre
 1989 - Prijs der Nederlandse Letteren voor zijn gehele oeuvre
 1997 - VSB Poëzieprijs voor De tijd staat open
 2004 - Karel van de Woestijneprijs voor Totaal witte kamer
 2005 - KANTL-prijs voor poëzie voor Totaal witte kamer
 2009 - Prijs voor Meesterschap van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde

Bibliografie

 1941 - Vroege voorjaarsdag
 1946 - Uren en sigaretten (twee novellen)
 1949 - Goede morgen haan (gedichten met tekeningen van Constant Nieuwenhuijs)
 1950 - Negentien-nu (roman)
 1951 - Ik was geen soldaat (roman)
 1953 - Achter een woord (gedichten)
 1955 - Vijf 5-tigers (bloemlezing)
 1956 - Hand o.a. (gedichten)
 1956 - Val, bom (proza) (herziene versie in 1963)
 1957 - De ondoordringbare landkaart
 1958 - Het gebruik van woorden
 1960 - De stem op de 3e etage (gedichten)
 1960 - Gedichten 1960 (gedichten)
 1961 - Weg verdwenen (gedichten)
 1962 - Zonder kleuren (gedichten)
 1962 - Zonder namen (gedichten) (herziene versie in 1965)
 1964 - Sinaia (gedichten)
 1964 - St. Helena komt later
 1965 - Autopsie/anoniem (gedichten)
 1969 - Honderd gedichten (gedichten)
 1971 - Data/decors (gedichten)
 1974 - Landschappen en andere gebeurtenissen (gedichten)
 1978 - Volledig volmaakte oneetbare perzik (gedichten)
 1980 - Mijn ervaring met kleine kinderen
 1982 - Gedichten 1948-1978 (gedichten)
 1982 - Het blindst van de vlek
 1987 - Het ogenblik: terwijl
 1989 - Een eter in het najaar (Een keuze uit eigen werk)
 1991 - Een geur van verbrande veren
 1993 - Er is geen elders waar het anders is
 1996 - De tijd staat open
 1998 - Een glas om te breken
 1998 - Helder maar grijzer
 2002 - Totaal witte kamer
 2005 - Het bezit van een ruïne
 2008 - Vallende stilte (een keuze uit eigen werk)
 2014 - Mijn dood
 2023 - Verzamelde gedichten (samenstelling Mirjam van Hengel)

Literatuur
 Kusters, Wiel (2023). Morgen wordt het voor iedereen maandag; de oorlog van Gerrit Kouwenaar
 Fortuin, Arjen (2023). Men moet: biografie van Gerrit Kouwenaar. Querido.
 Franssen, Gaston (2008). Gerrit Kouwenaar en de politiek van het lezen. Vantilt, Nijmegen. . Ook versch. als proefschrift Utrecht. Over de ontvangst van zijn werk.
 Sötemann, A.L. (1998). Verzen als leeftocht: over Gerrit Kouwenaar. Historische Uitgeverij, Groningen. .
 Kusters, Wiel (1986). De killer: over poëzie en poëtica van Gerrit Kouwenaar. Querido, Amsterdam.  en  (geb.). Ook verschenen als proefschrift (Utrecht, 1986).

Externe link
 

Cobra
Nederlands dichter
Nederlands schrijver
Nederlands vertaler
Vertaler naar het Nederlands
Nederlands verzetsstrijder in de Tweede Wereldoorlog
Nederlands kunstcriticus