Saksen (provincie)
Saksen was een provincie van Pruisen die bestond van 1815 tot 1944 en in 1945.

Geschiedenis
In de vrede van Tilsit van 1807 moest Pruisen al zijn gebieden ten westen van de Elbe, waaronder de Brandenburgse regio Altmark, de gebieden die verkregen waren van het Keurvorstendom Mainz en het Hertogdom Mainz,  afstaan. Hierdoor bleven van de latere provincie Saksen slechts de twee districten Jerichow voor Pruisen behouden. Deze districten maakten oorspronkelijk deel uit van het hertogdom Maagdenburg en werden na 1807 vanuit Potsdam bestuurd. De door Pruisen afgestane gebieden gingen deel uitmaken van het koninkrijk Westfalen dat in 1813 ontbonden werd waarna de gebieden aan Pruisen teruggegeven werden. Op het Congres van Wenen van 1815 werd Pruisen hersteld. Het kreeg zijn verloren gebieden terug, inclusief de gebieden die het in 1803 door de Reichsdeputationshauptschluss had verworven. Het koninkrijk Saksen moest boeten voor zijn trouw aan Napoleon: het verloor vrijwel de helft van zijn gebied aan Pruisen. Het Pruisische bestuur vormde drie regeringen in de nieuwe gebieden, die weinig samenhang bezaten:
 de regering in Thüringen te Erfurt
 de regering in Nedersaksen te Maagdenburg (niet te verwarren met het huidige Nedersaksen!)
 de regering in het hertogdom Saksen te Merseburg.

Maagdenburg werd de hoofdstad van de nieuwe provincie, maar de provinciale staten kwamen bijeen in Merseburg. Ook in Naumburg zetelden provinciale diensten en de universiteit bleef in Halle.

De provincie werd min of meer in twee stukken verdeeld door het Hertogdom Anhalt en had meerdere exclaves.
Saksen was de rijkste provincie van Pruisen en vooral van belang vanwege de landbouw en later de chemische industrie.

De provincie werd in 1932 uitgebreid met de gebieden rond Ilfeld en Elbingerode die tot Hannover hadden behoord. In 1944 werd Saksen verdeeld in de provincies Maagdenburg en Halle-Merseburg, terwijl het Regierungsbezirk Erfurt onder gezag van de Rijksstadhouder in Thüringen werd gesteld.

Op 9 juli 1945 werden de Regierungsbezirken Maagdenburg en Merseburg en het land Anhalt door het Sovjet-bestuur samengevoegd. Het provinciale bestuur begon 23 juli 1945 in de provincie Saksen-Anhalt. Op 21 juli 1947 werd de provincie Saksen-Anhalt verheven tot Land Saksen-Anhalt. Reeds op 1 april 1945 was de Thüringse enclave Allstedt weer herenigd met de provincie Saksen. Op 1 februari 1946 werden de delen van het land Brunswijk, die binnen de Sovjet-zone vielen verbonden met Saksen-Anhalt: het oostelijk deel van het district Blankenburg in de Harz en de exclave Calvörde. Het Regierungsbezirk Erfurt bleef deel uitmaken van Thüringen. Op 25 juli 1952 werd het land Saksen-Anhalt opgeheven.

Bestuurlijke indeling

Regierungsbezirk Maagdenburg
Stadsdistricten (Stadtkreise)
Aschersleben (1901-1950)
Burg (1924-1950)
Halberstadt (1817-1825 en 1891-1950)
Maagdenburg
Quedlinburg (1911-1950)
Stendal (1909-1950)

Districten (Landkreise)
Calbe
Gardelegen
Haldensleben
Jerichow I
Jerichow II
Oschersleben
Osterburg
Quedlinburg
Salzwedel
Stendal
Wanzleben
Wernigerode
Wolmirstedt

Regierungsbezirk Merseburg
Stadsdistricten (Stadtkreise)
Eisleben (1908-1950)
Halle a. d. Saale
Merseburg (1921-1950)
Naumburg a. d. Saale (1914-1950)
Weißenfels (1899-1950)
Wittenberg (Lutherstadt)
Zeitz (1901-1950)

Districten (Landkreise)
Bitterfeld
Delitzsch
Eckartsberga
Liebenwerda
Mansfelder Gebirgskreis
Mansfelder Seekreis
Merseburg
Querfurt
Saalkreis
Sangerhausen
Schweinitz
Torgau
Weißenfels
Wittenberg
Zeitz

Regierungsbezirk Erfurt
Stadsdistricten (Stadtkreise)
Erfurt (1816-1818 en 1872-heden)
Mühlhausen (1892-1950)
Nordhausen (1882-1950)

Districten (Landkreise)
Hohenstein
Heiligenstadt
Langensalza
Mühlhausen
Schleusingen
Weißensee
Worbis
Ziegenrück

Eerste presidenten (Oberpräsidenten)
 1816-1821: Friedrich Wilhelm August Werner von Bülow
 1821-1825: Friedrich Christian Adolf von Motz
 1825-1837: Wilhelm Anton von Klewitz
 1838-1840: Anton zu Stolberg-Wernigerode
 1840-1844: Eduard Heinrich von Flottwell
 1844-1845: Wilhelm Felix Heinrich Magnus von Wedell
 1845-1850: Gustav von Bonin
 1850-1872: Hartmann Erasmus von Witzleben
 1873-1881: Erasmus Robert von Patow
 1881-1890: Arthur Paul Ferdinand von Wolff
 1890-1897: Albert Reinhold von Pommer-Esche
 1898-1906: Karl Heinrich von Bötticher
 1906-1908: Kurt von Wilmowski
 1908-1917: Eduard Wilhelm Hegel
 1917-1919: Rudolf von der Schulenburg
 1920-1927: Otto Hörsing
 1927-1930: Heinrich Waentig
 1930-1932: Carl Falck
 1933: Kurt Melcher
 1933-1934: Friedrich Carl Ludwig von Velsen
 1934-1944: Kurt Albert Paul von Ulrich

Provincie van Pruisen
Geschiedenis van Saksen-Anhalt
Nazigouw