Ernest Borgnine
Ermes Effron Borgnino (Hamden (Connecticut), 24 januari 1917 – Los Angeles, 8 juli 2012) was een Amerikaans acteur.

Biografie 
Borgnine werd geboren als de zoon van Carlo Borgnino en Anna Boselli die uit Italië naar Amerika waren geëmigreerd. Op tweejarige leeftijd scheidden zijn ouders waarna hij vijf jaar lang met zijn moeder in Italië verbleef alvorens zij naar Hamden terugkeerden. Na zijn schoolperiode in deze plaats besloot hij op achttienjarige leeftijd zich voor de marine op te geven. Hij bleef tien jaar onder de wapenen en nam in 1945 afscheid. Vervolgens ging hij aan de slag in enkele fabrieken. Op een dag vond zijn moeder dat hij het eens moest proberen als acteur, aangezien hij volgens haar een grote uitstraling had.

Hij begon acteerlessen te volgen en speelde in verscheidene toneelstukken. In 1949 kwam zijn doorbraak: hij schitterde in het Broadway-toneelstuk Harvey. Enkele jaren later trok hij naar Los Angeles en begon er te werken aan zijn filmcarrière. Zijn eerste rol kwam in 1951, hij speelde Bill Street in The Whistle at Eaton Falls. Na rollen in grote producties als From Here to Eternity en Vera Cruz, kreeg hij in 1955 de rol van Marty Piletti in de film Marty. Hij kreeg voor die vertolking de Academy Award in 1956 voor beste mannelijke hoofdrol – ook regisseur Delbert Mann en scenarist Paddy Chayefski kregen een Oscar – en dat terwijl de andere genomineerden dat jaar James Dean, James Cagney, Frank Sinatra en Spencer Tracy waren. Borgnine schitterde in The Dirty Dozen (1967), vooral in The Wild Bunch (1969) en in The Poseidon Adventure (1972). Ook in de film Convoy uit (1978) had hij een rol. Als één der weinigen speelde hij in alle drie matig succesvolle tv-opvolgers van The Dirty Dozen in de jaren tachtig.
Naarmate hij ouder werd, speelde Borgnine vaker rollen in tv-series of -films. Tot op hoge leeftijd was hij nog steeds in films te zien. Hij speelde 'Dominic Santini' in Airwolf en speelde gastrollen in onder meer Magnum, P.I., The Love Boat, Jake and the Fatman, JAG,  Het kleine huis op de prairie en 7th Heaven.

Borgnine bleef als acteur actief tot bijna aan het eind van zijn leven. Op 92-jarige leeftijd werd hij nog genomineerd voor een Emmy Award voor zijn rol in het tv-drama ER.

In april 2012 kreeg hij voor zijn laatste rol in de film The Man Who Shook the Hand of Vicente Fernandez de prijs voor Beste Acteur, tijdens het Newport Beach Film Festival waar voornoemde film in première ging.

Borgnine overleed op 95-jarige leeftijd aan nierfalen.

Filmografie 
China Corsair (1951) – Hu Chang
The Whistle at Eaton Falls (1951) – Bill Street
Captain Video and His Video Rangers (televisieserie) – Nargola (afl. "The Power of Leonis" en "The Space Hawk", 1951)
The Mob (1951) – Joe Castro
Goodyear Television Playhouse (televisieserie) – rol onbekend (afl. "The Copper", 1951)
From Here to Eternity (1953) – sgt. James R. 'Fatso' Judson
Johnny Guitar (1954) – Bart Lonergan
Demetrius and the Gladiators (1954) – Strabo
Waterfront (televisieserie) – rol onbekend (afl. "Sunken Treasure" en "Cap'n Long John", 1954)
The Bounty Hunter (1954) – Bill Rachin
Vera Cruz (1954) – Donnegan
The Lone Wolf (televisieserie) – Saks (afl. "The Reno Story", 1955)
Bad Day at Black Rock (1955) – Coley Trimble
Fireside Theatre (televisieserie) – rol onbekend (afl. "The Poachers", 1955)
Marty (1955) – Marty Piletti
Run for Cover (1955) – Morgan
Violent Saturday (1955) – Stadt, Amish-boer
The Last Command (1955) – Mike Radin
The Square Jungle (1955) – Bernie Browne
Jubal (1956) – Shep Horgan
The Catered Affair (1956) – Tom Hurley
The Best Things in Life Are Free (1956) – Lew Brown
Three Brave Men (1956) – Bernie Goldsmith
The O. Henry Playhouse (televisieserie) – rol onbekend (afl. "The Reformation of Calliope", 1957)
Make Room for Daddy (televisieserie) – politieagent (afl. "The Flashback Show", 1957)
Zane Grey Theater (televisieserie) – Jim Morrison (afl. "Black Creek Encounter", 1957)
Navy Log (televisieserie) – presentator (afl. "Human Bomb", 1957)
Schlitz Playhouse of Stars (televisieserie) – Hully Brown (afl. "Two Lives Have I", 1958)
The Vikings (1958) – Ragnar
The Badlanders (1958) – John McBain
Torpedo Run (1958) – lt. Archer 'Archie' Sloan
Wagon Train (televisieserie) – Willy Moran (afl. "The Willy Moran Story", 1957; "Around the Horn", 1958)
Summer of the Seventeenth Doll (1959) – Roo
The Rabbit Trap (1959) – Eddie Colt
Frontier Justice (televisieserie) – Jim Morrison (afl. "Black Creek Encounter", 1959)
Wagon Train (televisieserie) – Estaban Zamora (afl. "The Estaban Zamora Story", 1959)
Laramie (televisieserie) – Majoor Prescott (afl. "Circle of Fire", 1959)
Man on a String (1960) – Boris Mitrov
Pay or Die (1960) – politie-luitenant Joseph Petrosino
Zane Grey Theater (televisieserie) – Willie (afl. "A Gun for Willie", 1960)
Laramie (televisieserie) – Boone Caudie (afl. "Ride the Wild Wind", 1960)
Il re di Poggioreale (1961) – Peppino Navarra
Go Naked in the World (1961) – Pete Stratton
The Blue Angels (televisieserie) – rol onbekend (afl. "The Blue Leaders", 1961)
Il giudizio universale (1961) – zakkenroller
Wagon Train (televisieserie) – Earl Packer (afl. "The Earl Packer Story", 1961)
Barabbas (1961) – Lucius
General Electric Theater (televisieserie) – Matty Moran (afl. "The Legend That Walks Like a Man", 1961)
Alcoa Premiere (televisieserie) – MacHale (afl. "Seven Against the Sea", 1962)
General Electric Theater (televisieserie) – Majoor David Orlovsky (afl. "The Bar Mitzvah of Major Orlovsky", 1962)
I briganti italiani (1962) – Sante Carbone
McHale's Navy (1964) – Lt. Cmdr. Quinton McHale
Wagon Train (televisieserie) – Indiaan (afl. "The Indian Girl Story", 1965)
The Flight of the Phoenix (1965) – Trucker Cobb
McHale's Navy (televisieserie) – Lt. Cmdr. Quinton McHale (38 afl., 1962–1966)
The Oscar (1966) – Barney Yale
Bob Hope Presents the Chrysler Theatre (televisieserie) – Melvin Freebie (afl. "The Blue-Eyed Horse", 1966)
Run for Your Life (televisieserie) – Harry (afl. "Time and a Half on Christmas Eve", 1966)
The Dirty Dozen (1967) – Generaal Worden
Chuka (1967) – Sgt. Otto Hahnsbach
Get Smart (televisieserie) – tv-kijker (afl. "The Little Black Book: Part 2", 1968, niet op aftiteling)
The Legend of Lylah Clare (1968) – Barney Sheean
Ice Station Zebra (1968) – Boris Vaslov
The Split (1968) – Bert Clinger
The Wild Bunch (1969) – Dutch Engstrom
Los desesperados (1969) – Don Pedro Sandoval
The Adventurers (1970) – Fat Cat
Suppose They Gave a War and Nobody Came? (1970) – Sheriff Harve
Rain for a Dusty Summer (1971) – de generaal
Sam Hill: Who Killed Mr. Foster? (televisiefilm, 1971) – hulpsheriff Sam Hill
Willard (1971) – Al Martin
Bunny O'Hare (1971) – Bill Green (Greenwald)
The Trackers (televisiefilm, 1971) – Sam Paxton
Hannie Caulder (1971) – Emmett Clemens
Un uomo dalla pelle dura (1972) – Kapitein Perkins
The Revengers (1972) – Hoop
The Poseidon Adventure (1972) – Det. Lt. Mike Rogo
Emperor of the North (1973) – Shack
The Neptune Factor (1973) – hoofdduiker Don MacKay
Legend in Granite (televisiefilm, 1973) – Vince Lombardi
Twice in a Lifetime (televisiefilm, 1974) – Vince Boselli
Law and Disorder (1974) – Cy
Vengeance Is Mine (1974) – Adam Smith
Little House on the Prairie (televisieserie) – Jonathan (afl. "The Lord Is My Shepherd: Part 2", 1974)
The Devil's Rain (1975) – Jonathan Corbis
Hustle (1975) – Santuro
Natale in casa d'appuntamento (televisiefilm, 1976) – rol onbekend
Future Cop (televisiefilm, 1976) – Joe Cleaver
Shoot (1976) – Lou
Jesus of Nazareth (miniserie, 1977) – The Centurion
Fire! (televisiefilm, 1977) – Sam Brisbane
The Greatest (1977) – Angelo Dundee
Crossed Swords (1977) – John Canty
The Ghost of Flight 401 (televisiefilm, 1978) – Dom Cimoli
Future Cop (televisieserie) – Joe Cleaver (6 afl., 1977–1978)
Cops and Robin (televisiefilm, 1978) – Joe Cleaver
Convoy (1978) – Sheriff Lyle Wallace aka Cottonmouth
Ravagers (1979) – Rann
The Double McGuffin (1979) – Firat
All Quiet on the Western Front (televisiefilm, 1979) – Stanislaus Katczinsky
The Black Hole (1979) – Harry Booth
When Time Ran Out... (1980) – Tom Conti
Poliziotto superpiù (1980) – Willy Dunlop
High Risk (1981) – Clint
Escape from New York (1981) – taxichauffeur
Deadly Blessing (1981) – Isaiah Schmidt
The Love Boat (televisieserie) – Dominic Rosselli (afl. "Venetian Love Song/The Arrangement/Arrividerci, Gopher/The Gigolo: Part 1 & 2", 1982)
Magnum, P.I. (televisieserie) – Earl Gianelli/'Mr. White Death' (afl. "Mr. White Death", 1982)
Matt Houston (televisieserie) – Buster Ryan (afl. "Here's Another Fine Mess", 1983)
Blood Feud (televisiefilm, 1983) – J. Edgar Hoover
Young Warriors (1983) – Lt. Bob Carrigan
Carpool (televisiefilm, 1983) – Mickey Doyle
Masquerade (televisiefilm, 1983) – Jerry
Airwolf (televisiefilm, 1984) – Dominic Santini
The Last Days of Pompeii (miniserie, 1984) – Marcus
Love Leads the Way: A True Story (televisiefilm, 1984) – Sen. Brighton
Geheimcode: Wildgänse (1984) – Fletcher
Cane arrabbiato (1985) – Ben Robeson
The Dirty Dozen: The Next Mission (televisiefilm, 1985) – generaal Worden
Alice in Wonderland (televisiefilm, 1985) – Leeuw
Airwolf (televisieserie) – Dominic Santini (56 afl., 1984–1986)
Highway to Heaven (televisieserie) – Guido Liggo (afl. "Another Kind of War, Another Kind of Peace", 1986)
Qualcuno pagherà? (1987) – Victor
Skeleton Coast (1987) – kolonel Smith
l'Isola del tesoro (Mini-serie, 1987) – Billy Bones
Murder, She Wrote (televisieserie) – Cosmo Ponzini (afl. "Death Takes a Dive", 1987)
The Dirty Dozen: The Deadly Mission (televisiefilm, 1987) – generaal Worden
Any Man's Death (1988) – Herr Gantz
Bersaglio sull'autostrada (1988) – kapitein Morrison
The Big Turnaround (1988) – rol onbekend
The Dirty Dozen: The Fatal Mission (televisiefilm, 1988) – generaal Worden
Spike of Bensonhurst (1988) – Baldo Cacetti
Oceano (miniserie, 1989) – Pedro El Triste
Gummibärchen küßt man nicht (1989) – Bisschop
Jake Spanner, Private Eye (televisiefilm, 1989) – Sal
Jake and the Fatman (televisieserie) – kolonel Tom Cody (afl. "My Shining Hour", 1989)
Tides of War (1990) – Dokter
l'Ultima partita (1990) – Coach
Laser Mission (1990) – Prof. Braun
Appearances (televisiefilm, 1990) – Emil Danzig
Mountain of Diamonds (televisiefilm, 1991) – Ernie
Home Improvement (televisieserie) – Eddie Phillips (afl. "Birds of Feather Flock to Taylor", 1992)
Der blaue Diamant (televisiefilm, 1993) – Hans Kroger
Tierärztin Christine (televisiefilm, 1993) – Dr. Gustav Gruber
The Outlaws: Legend of O.B. Taggart (1994) – Sheriff Laughton
Spirit of the Season (video, 1994) – grootvader
The Commish (televisieserie) – Frank Nardino (afl. "Rising Sun", 1993; "A Christmas Story", 1994)
Captive Island (1995) – Arty
Tierärtzin Christine II: Die Versuchung (televisiefilm, 1995) – Dr. Gustav Gruber
Merlin's Shop of Mystical Wonders (1996) – grootvader
All Dogs Go to Heaven 2 (1996) – Carface (stem)
Pinky and the Brain (televisieserie) – vader (afl. "The Third Mouse/The Visit", 1996, stem)
The Single Guy (televisieserie) – Manny (afl. "Vegas Finale", 1997)
McHale's Navy (1997) – Cobra
Gattaca (1997) – Caesar
All Dogs Go to Heaven: The Series (televisieserie) – Carface (stem; afl. "La Doggie Vita", "The Big Fetch" en "Dog eat Dog", 1997)
12 Bucks (1998) – Lucky
JAG (televisieserie) – Artemus Sullivan (afl. "Yesterday's Heroes", 1998)
Small Soldiers (1998) – Kip Killigan (stem)
BASEketball (1998) – Ted Denslow
Mel (1998) – grootvader
An All Dogs Christmas Carol (1998) – Carface (stem)
The Last Great Ride (1999) – Franklin Lyle
Early Edition (televisieserie) – Antonio Birelli (afl. "The Last Untouchable", 1999)
Abilene (1999) – Hotis Brown
Castle Rock (2000) – Nate
The Lost Treasure of Sawtooth Island (2000) – Ben Quinn
The Kiss of Debt (2000) – Peetoom Mariano
Chicken Soup for the Soul (televisieserie) – Lawrence Yaeger (afl. "Footprints on My Heart; Legacy; Elopement", 2000)
Walker, Texas Ranger (televisieserie) – Eddie Ryan (afl. "The Avenging Angel", 2000)
Hoover (2000) – J. Edgar Hoover
SpongeBob SquarePants: SuperSponge (computerspel, 2001) – Mermaid Man (stem)
Whiplash (2002) – rechter DuPont
Touched by an Angel (televisieserie) – Max (afl. "The Blue Angel", 2002)
7th Heaven (televisieserie) – Joe (afl. "The Known Soldier", 2002)
Family Law (televisieserie) – Frank Collero (afl. "Alienation of Affection", 2002)
11"09"01 - September 11 (2002) – rol onbekend (segment "USA")
The District (televisieserie) – Mike Murphy (afl. "Last Waltz", 2003)
The Long Ride Home (2003) – Lucas Moat
The Blue Light (televisiefilm, 2004) – The Faerie King
Barn Red (2004) – Michael Bolini
Blueberry (2004) – Rolling Star
The Trail to Hope Rose (televisiefilm, 2004) – Eugene
That One Summer (video, 2005) – Otis Garner
3 Below (video, 2005) – grootvader
Rail Kings (video, 2005) – Steamtrain
Frozen Stupid (2006) – Frank Norgard
La cura del gorilla (2006) – Jerry Warden
Chinaman's Chance (2007) – Rechter Holliday
Strange Wilderness (2007) – Milas
SpongeBob SquarePants (televisieserie) – Mermaid Man (8 afl., 1999–2010, stem)
Oliviero Rising (2007) – Bill
A Grandpa for Christmas (televisiefilm, 2007) – Bert O'Riley
Chinaman's Chance (2008) – rechter Holliday
Strange Wilderness (2008) – Milas
Aces 'N Eights (televisiefilm, 2008) – Thurmond Prescott
Red (2010) – man in de kluis
The Genesis Code (2010) – Carl Taylor
Another Harvest Moon (2010) – Frank
Snatched (2011) – Big Frank Baum
The Lion of Judah (2011) – Slink
Love's Christmas Journey (2011) – Nicolas
The Man Who Shook the Hand of Vicente Fernandez (2012) – Rex Page

Trivia 
Ernest Borgnine wordt door Bob Dylan genoemd in het nummer 'I Shall Be Free' op het album The Freewheelin' Bob Dylan (1963).

Externe links 
 
 The life and career of Ernest Borgnine (Washington Post)

Amerikaans filmacteur