Hofjes in Haarlem
Van de meer dan 40 hofjes die Haarlem ooit telde, zijn er nog ruim 20 over. De hofjes zijn te vinden in het centrum van Haarlem. Hofjes werden gebouwd van de 12e tot en met de 19e eeuw. Er waren van oorsprong drie soorten hofjes: kerkelijke hofjes, stichtingshofjes en gildehofjes. Kerkelijke hofjes - voor de begijnen van de kerk - ontstonden in de 12e eeuw. Later werden door de kerkenraden ook hofjes gesticht voor armen omdat de raden zich verplicht voelden de armen aan huisvesting te helpen. Rijkere families stichtten  in de 17e en 18e eeuw hofjes om hun familienaam te laten voortbestaan in de naam van een hofje. Deze hofjes werden veelal beheerd door een daartoe
in het leven geroepen stichting, de stichtingshofjes. Ook door de gilden werden hofjes gesticht voor mensen die binnen het gilde werkzaam waren geweest. De armen werden gehuisvest in kleine woningen die aan een binnenhof lagen. De toegang werd meestal gevormd door een aan de straatzijde gelegen poort. 

In Haarlem is een groot aantal hofjes verdwenen, soms markeert alleen een poort nog waar ooit een hofje was. Een voorbeeld van zo'n poort is te zien in de Janstraat, tegenover de oude rechtbank.

Lijst van hofjes 
Hieronder een chronologische lijst van de Haarlemse hofjes.
 1262: Begijnhof (nu de rosse buurt).
 1395: Hofje van Bakenes 
 1440: Vrouwe- en Antonie Gasthuys
 1472: Brouwershofje 
 1489: Hofje van Loo
 1554 - 1964: Hofje van Gratie (opgeheven)
 1563 - 1800: Deymanshofje (verdwenen)
 1582 - 1969: Hofje van Oud Alkemade of der Twaalf Apostelen
 1593: Verwershofje 
 1605 - 1965: Guurt Burretshofje (opgeheven, restanten aanwezig)
 1607: Frans Loenenhofje 
 1609: Hofje Codde en Van Beresteijn 
 1610: Bruiningshofje 
 1613 - 1854: Coomanshofje (verdwenen, toegangspoort aanwezig)
 1615: Luthers Hofje 
 1616: Hofje In den Groenen Tuin 
 1616: Hofje van Guurtje de Waal 
 1640: Zuiderhofje 
 1650: Hofje van Willem Heythuijsen 
 1657 - 1970: Blokhofje
 1659 - 1774: Sint Annahofje
 1662: Wijnbergshofje 
 1730: Hofje van Staats 
 1760: Hofje van Noblet 
 1769: Hofje van Oorschot 
 1773: Remonstrants Hofje 
 1787: Teylers Hofje
 >1850: Essenhof (tweede helft 19e eeuw)
 1866: Proveniershof (voormalig Proveniershuis)
 2001: Gravinnehof
 2007: Johan Enschedé Hof

Externe links 
Wandel met de VVV-stadsgidsen langs de hofjes