Roermond (gemeente)
Roermond () (Limburgs: Remunj) is een gemeente in het midden van de Nederlandse provincie Limburg. Zij telt  inwoners (, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 74,19 km². De gemeente kent twee Oost-Limburgse dialecten: het Roermonds en het Swalms.

Bestuurlijke indeling

Kernen

Indeling 
 Roermond
 'Stadsdeel' Roermond (stad)
 Centrum
 Binnenstad
 Roerzicht-Voorstad
 Roerzicht
 Voorstad
 Hammerveld
 Voorstad Sint Jacob
 Roer-Zuid
 Maas en Maashaven
 Hatenboer (Buurtschap)
 De Weerd (Buurtschap)
 Roermond-Oost
 Roermondse Veld
 Vrijveld
 Roermond-Zuid
 Kapel-Muggenbroek
 Kapel in 't Zand
 Gulickerweijde
 De Kemp
 Kitskensberg en omgeving
 Kitskensdal
 Kitskensberg/heide
 Donderberg en Roosendael
 Componistenbuurt
 Vliegeniersbuurt
 Kastelenbuurt
 Donderberg en Hoogvonderen
 Sterrenberg
 Hoogvonderen
 'Stadsdeel' Maasniel (zelfstandige gemeente tot 1959)
 Maasniel
 Kern Maasniel
 Leeuwen (dorp)
 Tegelarijeveld-Broekhin
 De Wijher en omgeving
 Asenray
 Moethagen-Hertenpaal
 Spik (buurtschap)
 Straat (buurtschap)
 Asenray en buitengebied
 Maalbroek (buurtschap)
 Asenray (dorp)
 Thuserhof (buurtschap)
 'Stadsdeel' Herten (zelfstandige gemeente tot 1991)
 Herten
 Ool (Buurtschap)
 Herten (dorp/wijk)
 Mussenberg
 Merum (dorp/wijk)
 Oolderveste
 Molenveld
 Aan de Rijksweg (Buurtschap)
 'Stadsdeel' Swalmen (zelfstandige gemeente tot 2007)
 Swalmen
 Swalmen-centrum
 Swalmen en Heistraat en Kroppestraat
 Heide
 Asselt (buurtschap)
 Martin Giessen-Bosstraat (buurtschap)
 Boukoul (dorp)
 Verspreidde huizen Swalmen
 Einde (buurtschap)
 Wieler (buurtschap)

Herindeling Midden-Limburg 
Roermond speelde een belangrijke rol in de gemeentelijke herindeling in Midden-Limburg in 2007. Aanvankelijk zou de gemeente worden uitgebreid met Swalmen. Roermond vreesde dat uitbreiding met alleen Swalmen onvoldoende bestuurskracht zou opleveren. Swalmen beoogde een fusie met Beesel. De behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer (op 13 juni 2006) en de Eerste Kamer (op 13 september 2006) leidde tot het uitvoeren van het oorspronkelijke, door de provincie gedane voorstel, waardoor per 1 januari 2007 een centrumgemeente van ca. 54.000 inwoners is ontstaan.

Roermond is daarmee qua inwonertal de vijfde gemeente van Limburg geworden. Deze positie werd overgenomen van Kerkrade en Weert. De getalsmatige afstand tot de vier grotere gemeenten, Maastricht, Sittard-Geleen, Venlo en Heerlen, blijft vrij aanzienlijk.

Inwoneraantal

Het inwoneraantal van de gemeente Roermond groeide in de periode 1998-2006 met zo'n 1.300 inwoners tot ruim 45.000. Het jaar 2003 gaf op de jaarlijkse groei echter een opvallende uitzondering te zien. In het jaar 2007 was de bevolkingstoename beduidend groter. De samenvoeging met Swalmen op 1 januari 2007 zorgde voor een groei naar ruim 54.000 inwoners en sindsdien groeit het inwoneraantal van de gemeente jaarlijks. Dit in tegenstelling tot de meeste gemeenten in Limburg, die sinds enkele jaren een daling vertonen; in Roermond zal deze daling later inzetten.

In onderstaande tabellen staan voor de periode 1998-2006 de inwoneraantallen van de gemeenten Roermond en Swalmen en voor de jaren vanaf 2007 die van de samengevoegde gemeente Roermond. De cijfers zijn steeds van 1 januari van het desbetreffende jaar. Cijfers gemarkeerd met een asterisk (*) zijn voorlopig.

Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

Stadsbestuur

Gemeenteraad 
De gemeenteraad heeft 31 zetels te verdelen. De verdeling bij de gemeenteraadsverkiezingen sinds 1986 is als volgt:

Algemene opmerkingen:
 In verband met de herindeling met Swalmen, liep de raadsperiode van 2007 tot 2010, in plaats vanaf 2006.
 Omdat het inwoneraantal van de gemeente Roermond na de samenvoeging van Swalmen groeide tot meer dan 50.000, steeg het aantal zetels in de gemeenteraad van 29 naar 31. De samenvoeging met Herten in 1991 zorgde eveneens voor twee extra te verdelen zetels.
 GroenLinks nam in 1986 deel als Roermond Links.
 Stadspartij Roermond nam in 2002 deel als Fractie Coenen.

Wijzigingen in de zetelverdeling:
 (*) Fractielid Mijntje van Beers besloot na een meningsverschil in september 2011 (raadsperiode 2010-2014) om de SP-fractie te verlaten en verder te gaan in de door haar opgerichte partij Roermond Sociaal. In oktober 2013 stapte Petra Beeren, het enige overgebleven SP-raadslid in de fractie, op nadat de landelijke SP het vertrouwen in de Roermondse SP had opgezegd. Beeren behield haar zetel en maakte de raadsperiode in eerste instantie af onder de naam Fractie PeeT!, later als OPA (Ouderen Politiek Actief) i.v.m. opstap naar de gemeenteraadsverkiezingen.
 (**) De VVD had aan het begin van de raadsperiode 11 zetels. In september 2013 stapten zeven fractieleden na een ruzie met het landelijk partijbestuur over de kandidatuur van Jos van Rey uit de VVD-fractie en gingen zij verder onder de naam Liberale Volkspartij Roermond. De VVD-fractie bestond daarna uit vier fractieleden.
 (***) In 2021 vertrok Erwin Leenheer uit de GL-fractie.

College van B en W 
Henk van Beers (CDA) was sinds 2002 burgemeester van Roermond, maar legde deze functie in verband met zijn pensioen per februari 2012 neer. Mede vanwege het feit dat er rond die periode een onderzoek liep naar mogelijke belangenverstrengeling van VVD-wethouder Jos van Rey, werd hij benoemd tot waarnemend burgemeester. Op 23 oktober 2012 stapte de VVD uit de coalitie naar aanleiding van een onderzoek naar de van corruptie verdachte VVD-wethouder Jos van Rey, die een dag eerder vanwege dit onderzoek was teruggetreden. Als gevolg van het VVD-fractiebesluit stapten ook de overige 2 VVD-wethouders uit het college. Van Beers nam op 1 februari 2013 afscheid van de gemeente Roermond. Peter Cammaert (CDA) volgde hem op als waarnemend burgemeester. De plek van de VVD in de coalitie werd overgenomen door GroenLinks, D66, Stadspartij, Democraten Swalmen en Roermond Sociaal, die samen met CDA en PvdA de huidige coalitie vormen (16 zetels). De plek van de vertrokken VVD-wethouders werd op 17 januari 2013 ingenomen door Marianne Smitsmans-Burhenne (GroenLinks) en Ferdinand Pleyte (D66), die samen met de zittende wethouders Wim Kemp (CDA) en Gerard IJff (PvdA) het huidige college van B&W completeren. Op 30 januari 2015 werd Rianne Donders-de Leest geïnstalleerd als de nieuwe burgemeester. Op 1 november 2022 is Donders-de Leest gestopt als burgemeester van Roermond. Met ingang van 15 november 2022 werd Onno Hoes benoemd tot waarnemend burgemeester van Roermond. Sinds 20 september 2023 is Yolanda Hoogtanders burgemeester van Roermond.

 Yolanda Hoogtanders, burgemeester
 Dirk Franssen, locoburgemeester, LVR-wethouder
 Marianne Smitsmans-Burhenne, GL-wethouder
 Vincent Zwijnenberg, VVD-wethouder
 Felix van Ballegooij, PvdA-wethouder
 Jos van Rey, LVR-wethouder

Structuur

Lokale omroep
Jarenlang was Omroep VOX de lokale omroep in de gemeente Roermond. De omroep, die voor een groot deel draait op vrijwilligers en door de gemeente wordt gesubsidieerd, miste echter de kwaliteit die de gemeente voor ogen had. Op 1 december 2011 werd de naam van de omroep omgedoopt tot RTV Roermond en sindsdien wordt gewerkt aan verdere professionalisering van de omroep, waarbij het doel is om op termijn ook doordeweeks meer televisie-uitzendingen te programmeren. Op dit moment worden uitsluitend in het weekend verschillende fragmenten uitgezonden over actualiteiten in de regio.

Millennium Gemeente
Roermond is een Millennium Gemeente.

Aangrenzende gemeenten

Erfgoed, monumenten 
Binnen de gemeente Roermond bevinden zich een beschermd stadsgezicht en een beschermd dorpsgezicht. Verder telt de gemeente 302 rijksmonumenten en zijn er een aantal oorlogsmonumenten, zie:
 Rijksbeschermd gezicht Roermond
 Rijksbeschermd gezicht Asselt
 Lijst van rijksmonumenten in Roermond (gemeente)
 Lijst van oorlogsmonumenten in Roermond

Geboren in Roermond 
 Joop M. Joosten (1926-2017), kunsthistoricus

Zie ook
 Roermond (stad), voor niet-bestuurlijke gegevens over de stad Roermond
 Swalmen
 Herten
 Midden-Limburg
 Gemeentelijke herindeling in Limburg 2007
 Lijst van burgemeesters van Roermond