Logische disjunctie
In de logica en de wiskunde is de logische disjunctie (symbool: , OF of OR) een logische operator, waarvan de betekenis min of meer overeenkomt met het Nederlandse woord "of".

Definitie 
Met de logische disjunctie wordt uit twee uitspraken  en  de samengestelde uitspraak  gevormd; hierin worden  en  de disjuncten genoemd. De samengestelde uitspraak is waar dan en slechts dan als ten minste een van de samenstellende uitspraken waar is, dat wil zeggen als ófwel  waar is, ófwel  waar is, ófwel beide waar zijn. Anders gezegd is de disjunctie  onwaar als zowel  als  onwaar zijn, en waar in alle andere gevallen. De disjunctie heeft de volgende waarheidstabel:

{| class="wikitable" style="text-align:center; width:30%"
! style="width:30%"| 
! style="width:30%"|  
! style="width:1%; background:#e0e0f8"| 
! style="width:30%"| 
|-
| T || T || style="background:#e0e0f8"| || T
|-
| T || style="background:papayawhip"| F || style="background:#e0e0f8"|  || T
|-
| style="background:papayawhip"| F || T || style="background:#e0e0f8"| || T
|-style="background:papayawhip"
| F || F || style="background:#e0e0f8"| || F
|}

Een voorbeeld van een disjunctie is:
Jan zwemt of Clara fietst.
In het alledaags taalgebruik van "A of B" zit min of meer de suggestie dat het niet allebei is. Als die mogelijkheid wel bestaat kan dat expliciet gemaakt worden met de toevoeging "of allebei", of met de formulering "A en/of B". Het tegendeel kan expliciet gemaakt worden met de toevoeging "maar niet allebei". In de logica wordt dit laatste een "exclusieve disjunctie" of "exclusieve or" (XOR) genoemd. Formeel gesproken kan "of" ook betekenen dat beide kanten waar zijn, en wordt daarom ook inclusieve disjunctie genoemd. 

Het equivalente begrip in de verzamelingenleer is de vereniging.

Associativiteit en commutativiteit 
Logische disjunctie is associatief en commutatief. Dat wil zeggen dat  logisch equivalent is met  (associativiteit) — de haakjes kunnen dus zonder ambiguïteit te veroorzaken weggelaten worden — en dat  logisch equivalent is aan  (commutativiteit).

Bitsgewijze bewerking 
Disjunctie wordt vaak gebruikt voor bitsgewijze bewerkingen. Voorbeelden:

 0 or 0 = 0
 0 or 1 = 1
 1 or 0 = 1
 1 or 1 = 1
 1010 or 1110 = 1110

Merk op dat in computerwetenschappen de OF-operator gebruikt kan worden om een bit op 1 te zetten door een OF-bewerking met een 1 bit.

Zie ook 
 Booleaanse algebra 
 OR-poort
 Logische conjunctie
 Exclusieve disjunctie

Externe links 
 Stanford Encyclopedia of Philosophy entry
 Eric W. Weisstein. "Disjunction." From MathWorld--A Wolfram Web Resource

Logica
Booleaanse algebra