Rijnprovincie
De Rijnprovincie was een provincie van Pruisen die het Rijnland omvatte en bestond van 22 juni 1822 tot 23 augustus 1946.

Geschiedenis
De Rijnprovincie ontstond op 22 juni 1822 door samenvoeging van de in 1815 in het leven geroepen provincies Gulik-Kleef-Berg en Groothertogdom Beneden-Rijn. Deze provincie verschilde sterk van de rest van het voornamelijk agrarische en hiërarchisch-aristocratische Pruisen in de zin dat ze economisch zeer modern was met een zelfbewuste burgerij en bovendien grotendeels katholiek. Ze was verdeeld in vijf Regierungsbezirke en omvatte onder meer de steden Aken, Keulen, Duisburg, Düsseldorf en Koblenz.

In 1834 werd de provincie uitgebreid met het van Saksen-Coburg en Gotha gekochte vorstendom Lichtenberg. Na de inlijving van de vorstendommen Hohenzollern-Sigmaringen en Hohenzollern-Hechingen kwam in 1850 het daaruit samengestelde Regierungsbezirk Sigmaringen bij de Rijnprovincie, dat behalve in militair opzicht alle bevoegdheden van een provincie had. Een derde uitbreiding volgde met het Groß-Hamburg-Gesetz in 1937 toen het district Birkenfeld - voorheen een exclave van Oldenburg - op Pruisen overging.

Na de Eerste Wereldoorlog werd de provincie door geallieerde troepen bezet. Het Verdrag van Versailles bepaalde dat het Rijnland gedemilitariseerd moest worden als buffer tussen Duitsland enerzijds en Frankrijk, België, Luxemburg en in mindere mate Nederland anderzijds. In 1920 werd het Saarland met een mandaat van de Volkenbond voor 15 jaar onder Frans bestuur gesteld en kwamen de districten Eupen en Malmedy in Belgische handen.

Adolf Hitler begon in 1936 met de remilitarisering van het Rijnland, waartegen door de overheersende appeasementpolitiek niet werd opgetreden. Van 1940 tot 1945 behoorden de opnieuw ingelijfde districten Eupen en Malmedy weer tot de provincie. Na de Tweede Wereldoorlog viel het noordelijke deel van de Rijnprovincie, de Regierungsbezirke Aken, Düsseldorf en Keulen, als Noord-Rijnland onder de Britse bezettingszone, het zuidelijke deel met Koblenz en Trier onder de Franse bezettingszone. Eerstgenoemde werd in 1946 met de provincie Westfalen verenigd tot de deelstaat Noordrijn-Westfalen, laatstgenoemde met de Beierse Palts, Rijn-Hessen en delen van Hessen-Nassau tot Rijnland-Palts.

Bestuurlijke indeling (1946)

Regierungsbezirk Aken
Stadsdistrict (Stadtkreis)
Aken

Districten (Landkreise)
Aken
Düren
Erkelenz
Geilenkirchen-Heinsberg
Jülich
Monschau
Schleiden
Eupen (tot 1919 en 1940-1945, daartussen en daarna deel van België)
Malmedy(tot 1919 en 1940-1945, daartussen en daarna deel van België)

Regierungsbezirk Düsseldorf
Stadsdistricten (Stadtkreise)
Barmen (sinds 1929 stadsdeel van Wuppertal)
Duisburg
Düsseldorf
Elberfeld (sinds 1929 stadsdeel van Wuppertal)
Essen
Hamborn (sinds 1929 stadsdeel van Duisburg)
Krefeld
Mülheim am Rhein (sinds 1914 stadsdeel van Keulen)
Mülheim an der Ruhr
München-Gladbach (tot 1929 München-Gladbach, tot 1933 Gladbach-Rheydt, sinds 1960 Mönchengladbach)
Neuss
Oberhausen
Remscheid
Rheydt (1929-1933 stadsdeel van Gladbach-Rheydt)
Solingen
Viersen
Wuppertal (sinds 1930, 1929 Barmen-Elberfeld)

Districten (Landkreise)
Dinslaken
Düsseldorf-Mettmann
Geldern
Grevenbroich-Neuss
Kempen-Krefeld
Kleef
Moers
Rees
Rhein-Wupper

Regierungsbezirk Koblenz

Stadsdistrict (Stadtkreis)
Koblenz

Districten (Landkreise)
Ahrweiler
Altenkirchen
Birkenfeld
Koblenz
Cochem
Bad Kreuznach
Maye]
Neuwied
Sankt Goar
Simmern
Zell

Regierungsbezirk Keulen
Stadsdistricten (Stadtkreise)
Bonn
Keulen

Districten (Landkreise)
Bergheim
Bonn
Euskirche
Keulen
Oberbergisch
Rheinisch-Bergisch
Siegkreis

Regierungsbezirk Trier
Stadsdistrict (Stadtkreis)
Trier

Districten (Landkreise)
Bernkastel
Bitburg
Daun
Merzig-Wadern
Prüm
Saarburg
Trier
Wittlich

Eerste presidenten (Oberpräsidenten)
 1822-1831: Karl Heinrich Ludwig von Ingersleben
 1831-1834: Philipp von Pestel
 1834-1842: Ernst von Bodelschwingh-Velmede
 1842-1845: Justus Wilhelm Eduard von Schaper
 1845-1848: Franz August Eichmann
 1848: Eduard von Möller (a.i.)
 1848-1850: Franz August Eichmann
 1850-1851: Rudolf von Auerswald
 1851-1858: Hans Hugo von Kleist-Retzow
 1858-1871: Adolph von Pommer-Esche
 1872-1889: Moritz Heinrich Albrecht von Bardeleben
 1889-1890: Hans Hermann von Berlepsch
 1890-1905: Berthold Johann Marcellus Edmund Nasse
 1905-1910: Clemens August von Schorlemer-Lieser
 1910-1918: Georg von Rheinbaben
 1918-1922: Rudolf Felix Joseph von Groote
 1922-1933: Johannes Fuchs
 1933-1935: Hermann von Lüninck
 1935-1945: Josef Terboven

Provincie van Pruisen
Geschiedenis van Noordrijn-Westfalen
Geschiedenis van Rijnland-Palts