Annemarie Jorritsma
Annemarie Jorritsma-Lebbink (Hengelo (Gelderland), 1 juni 1950) is een Nederlandse politica. Ze was van 2015 tot en met 2023 voorzitter van de fractie van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) in de Eerste Kamer. Eerder was ze minister van Verkeer en Waterstaat, minister van Economische Zaken, vicepremier en burgemeester van Almere.

Levensloop

Opleiding 
Jorritsma werd geboren als dochter van een molenaar. Na haar eindexamen middelbare meisjesschool in 1967 aan het Baudartius College te Zutphen volgden de School voor Toeristische Vorming in Breda, 
de lerarenopleiding voor Frans (die zij niet afmaakte) en verschillende politiek georiënteerde cursussen.

Gemeenteraadslid en minister 
In Bolsward was ze van 5 september 1978 tot 1988 lid van de gemeenteraad voor de VVD. Voor de partij was ze sinds 1982 lid van de Tweede Kamer. In 1994 werd ze minister van Verkeer en Waterstaat in het eerste kabinet-Kok (veelal Paars I genoemd), en vanaf 1998 was Jorritsma minister van Economische Zaken en vicepremier in het kabinet-Kok II.

Bouwfraude 
In 2002 raakte ze in opspraak door te innige relaties met het bouwbedrijf Koop Tjuchem. Later bleek dat haar naam voorkwam in een zogeheten schaduwboekhouding. In 2003 ergerde ze de parlementaire enquêtecommissie Bouwnijverheid door haar terughoudendheid bij het beantwoorden van vragen van de commissie. Het bedrijf Jorritsma Bouw van Jorritsma en haar man werd beboet voor fraude, mede 'op basis van de schaduwboekhouding van [Floor] Dorst'.

Burgemeester 
Op 18 augustus 2003 werd ze burgemeester van Almere, na korte tijd interim-burgemeester van Delfzijl te zijn geweest.

Commissaris bij Interpay 
Per 1 januari 2004 werd ze commissaris bij Interpay en vanaf 1 juli dat jaar voorzitter van de raad van commissarissen. Ze was de eerste president-commissaris bij Interpay die niet in de bankenwereld gewerkt had. Begin mei 2006 nam ze na onenigheid met de aandeelhouders over de te varen koers ontslag als president-commissaris van het in januari 2006 opgerichte Currence, een zelfstandige afsplitsing van Interpay.

VNG 
Van 2008 tot 2015 was zij voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

Grondwateraffaire 
In december 2006 raakte Jorritsma opnieuw in opspraak, ditmaal vanwege het middels een warmtepomp oppompen van grondwater voor de koelings-/verwarmingsinstallatie van de drie woningen die zij en haar kinderen in Almere bewoonden. De daartoe benodigde vergunning en ontheffing bleken niet aangevraagd te zijn. Het oppompen zou water onttrekken aan een waterlaag van drinkwaterkwaliteit en daarvoor werd een beschermende kleilaag doorboord. Agrariërs in de buurt die voor soortgelijke activiteiten wel een vergunning hadden aangevraagd, hadden deze niet gekregen. Jorritsma bleek door de commissaris van de Koningin gewaarschuwd te zijn over de noodzaak van de vergunning en de ontheffing. Zij had de gemeenteraad en het college van B en W niet ingelicht.

De gemeenteraad liet een onafhankelijk onderzoek uitvoeren, vooral naar de vraag waarom geen vergunning was aangevraagd. Het op 7 februari 2007 verschenen rapport was kritisch over het gebrek aan openheid van Jorritsma (ze had volgens de gemeentelijke integriteitscode de problemen moeten melden aan college en fractievoorzitters) en over de manier waarop ze als burgemeester betrokken was bij handhaving van regelgeving die haar persoonlijk trof. Tijdens de raadsvergadering op 8 februari dienden de oppositiepartijen een motie van wantrouwen in, maar de coalitiepartijen lieten weten nog wel vertrouwen te hebben in de burgemeester. Jorritsma droeg haar portefeuille Handhaving tijdelijk over aan een wethouder, om verdere belangenverstrengeling te voorkomen.

Los van het raadsonderzoek zette de provincie in januari 2007 een handhavingstraject in: de procedure die gebruikelijk is na constatering van het ontbreken van vergunningen. Op 27 februari werd bekend dat Jorritsma definitief geen ontheffing kreeg voor het oppompen, waar ze zich bij neerlegde.

Televisie 
Najaar van 2009 en voorjaar van 2010 presenteerde ze het wekelijkse tv-zakenprogramma Jorritsma Blikt Vooruit voor RTL7. Daarnaast deed ze als burgemeester van Almere samen met Dieuwertje Blok en Jeroen Kramer het tv-verslag van de landelijke Sinterklaasintocht van 2008, die in Almere plaatsvond.

Opnieuw burgemeester 
Jorritsma werd per 18 augustus 2009 opnieuw voor een periode van zes jaar benoemd als burgemeester van Almere. Zij solliciteerde in 2010 naar het burgemeesterschap van Amsterdam. Door de vertrouwenscommissie werd zij voorgedragen als eerste keuze, maar de gemeenteraad koos uiteindelijk voor de PvdA'er Eberhard van der Laan als opvolger van Job Cohen. Vanuit Almere kreeg Jorritsma kritiek van oppositiepartijen dat zij door de sollicitatie liet zien niet genoeg betrokken te zijn bij Almere.

Eerste Kamer 
Op 9 juni 2015 werd Jorritsma lid van de Eerste Kamer en gaf aan na twee ambtstermijnen (twee keer zes jaar) het burgemeesterschap van Almere te beëindigen. 24 november dat jaar volgde ze Loek Hermans op als VVD-fractievoorzitter in de Eerste Kamer. Beide rollen zou ze in de Eerste Kamer tot 13 juni 2023 blijven vervullen. Het burgemeesterschap van Almere eindigde 15 augustus 2015. Van 16 augustus tot en met 8 september 2015 was zij waarnemend burgemeester van Almere, totdat Franc Weerwind het burgemeesterschap overnam.

Floriade 2022 
Op 4 september 2018 werd Jorritsma door de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit benoemd tot algemene tentoonstellingscommissaris en algemene afdelingscommissaris voor de in de gemeente Almere te houden internationale tentoonstelling Floriade 2022. Als algemene tentoonstellingscommissaris kreeg ze de taak om Nederland te vertegenwoordigen met betrekking tot de organisatie van de Floriade. Als algemene afdelingscommissaris werd ze verantwoordelijk voor de organisatie van de Nederlandse inzending. Hiervoor zou ze van 1 januari 2022 tot en met 31 oktober 2022 recht hebben op een bezoldiging in schaal 18 (CAO Rijksoverheid). In september 2021 werd de vergoedingsregeling ingetrokken, nadat Jorritsma daarvan afzag.

Verkenner 
Op 18 maart 2021 werd ze samen met Kajsa Ollongren aangesteld als verkenner van de kabinetsformatie in 2021 en 2022. Nadat op 25 maart een deel van de aantekeningen van Ollongren uitlekte via een persfoto, gaven Jorritsma en Ollongren hun opdracht terug omdat ze naar eigen zeggen hun werk niet meer onbevangen en onbevooroordeeld konden doen. Later bleek dat vooral Jorritsma de positie van Kamerlid Pieter Omtzigt van begin af aan als een probleem zag voor het CDA om deel te nemen aan een coalitie. Bovendien verzwegen Ollongren en Jorritsma in zowel het eindverslag van de verkenning als in het er op volgende Kamerdebat dat de positie van Omtzigt uitgebreid was besproken tijdens de verkenning.

Onderscheidingen 
Op 7 oktober 1997 kreeg ze de Jacoba van Beierenprijs, vanwege de slagvaardige aanpak van de verbetering van de rivierdijken.
Op 3 juni 2015, bij haar afscheid als voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is Jorritsma bevorderd tot Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, vanwege haar bijzondere diensten voor de stad Almere en het lokale veiligheidsbeleid.

Privé 
Jorritsma woont in Almere en is getrouwd met Gerlof Jorritsma. Het echtpaar heeft twee dochters. Jorritsma is belijdend lid van de Doopsgezinde Kerk.

Treinstel 'Annemarie Jorritsma' 
 Arriva rijdt in de Achterhoek met treinstel 10366, dat de naam 'Annemarie Jorritsma' draagt.

Burgemeester van Almere
Burgemeester van Delfzijl
Eerste Kamerlid
Nederlands minister van Economische Zaken
Nederlands minister van Verkeer en Waterstaat
Tweede Kamerlid
VVD-politicus