Adorp
Adorp (Gronings: Oadörp) is een dorp gelegen in de gemeente Het Hogeland in de provincie Groningen. Het dorp telt  inwoners (CBS ) binnen de dorpskom en 300 in het buitengebied.

Beschrijving 
Adorp is een wierdedorp, gelegen op de uitloper van de Hondsrug en gelegen aan een voormalige bocht (meander) van de Hunze, plaatselijk het Selwerderdiepje genoemd. Voor de naam Adorp zijn diverse verklaringen geopperd: dorp in het bouwland (arth), dorp van Arn (een persoonsnaam) of -als waarschijnlijkste- dorp aan de Aa dat rivier of beek betekent. Hiermee wordt dan de Hunze bedoeld, ook al zal men (vanwege de naam) geneigd zijn aan de Drentsche Aa te denken die in de late Middeleeuwen ten zuiden van Adorp nabij Harssensbosch uitmondde in de Hunze.

Op de wierde staat de kerk uit de 13e eeuw, die in 1667 van binnen en van buiten grondig is gemoderniseerd. De vrijstaande kerktoren verdween in 1794. Sinds 2005 wordt deze kerk ook gebruikt door de enige Groningse kerk van het kerkgenootschap Gereformeerde Kerken in Nederland. Het dorp heeft verder een molen uit 1851, Aeolus genaamd, die toe is aan restauratie.

Adorp is ook de naam van de voormalige gemeente die in 1990 is opgegaan in Winsum. Deze bestond naast het dorp zelf uit de dorpen, buurtschappen en gehuchten: Arwerd, Groot Wetsinge, Harssens, Hekkum, Klein Wetsinge, Sauwerd en Wierum. Het gemeentehuis stond in Sauwerd.

Ten oosten van Adorp loopt de spoorlijn Groningen - Delfzijl. In de periode 15 juni 1884 tot 15 mei 1938 had Adorp een spoorweghalte, de stopplaats Adorp. De exploitant Arriva kondigde in september 2012 aan te willen onderzoeken of hier weer een halte kon worden geopend, maar tot heropening leidde dit niet.

Opgravingen 
In 2021 werden er tussen Adorp en Sauwerd opgravingen gedaan in een oude wierde naast de spoorlijn ter hoogte van de Munnikeweg, bij de aanleg van een fietssnelweg tussen Groningen en Winsum. Dat leverde vele bijzondere archeologische vondsten op, van de Romeinse Tijd tot zelfs aan de IJzertijd (tot ongeveer 500 v. Chr).

Geboren 
 Sibrandus Stratingh (1785-1841), scheikundige en uitvinder
 Gozewinus Acker Stratingh (1804-1876), medicus en historicus
 Ekke Fransema (1864-1928), jurist en boekenverzamelaar
 Jan Hendrik Herman Piccardt (1866-1956), bestuurder (onder meer burgemeester van Adorp 1893-1897)
 Derk Bolhuis (1876-1953), architect
 Meindert Veldman (1901-1945), landbouwer en verzetsstrijder

Zie ook 
 Lijst van burgemeesters van Adorp
 Lijst van rijksmonumenten in Adorp

Externe links 
 Info Adorp van de historische kring Ubbega
 Archief Dagblad van het Noorden
 Archief Contactblad voor Adorp, Sauwerd, Wetsinge e.o. 

Plaats in Groningen
Geografie van Het Hogeland
Voormalige gemeente in Groningen