Schout-bij-nacht
De schout-bij-nacht (of in vroeger eeuwen achteradmiraal) is bij de Koninklijke Marine een vlagofficier de derde in rang na luitenant-admiraal en viceadmiraal.

Functie
De equivalente term bij andere marines is bijvoorbeeld rear admiral (VS en VK), contre-amiral (Frankrijk), kontreadmiral  (Denemarken, Noorwegen) en Konteradmiral (Duitsland).

De schout-bij-nacht was oorspronkelijk de bevelvoerder die, bij afwezigheid van de admiraal, in de nachtelijke uren toezicht hield op de vloot. Dit deed hij door achteraan de vloot te varen. Schepen hadden in die tijd een lamp bij de spiegel hangen die van achteren duidelijk zichtbaar was. Vandaar de naam rear admiral, of arrière-amiral. Vanaf de zeventiende eeuw is de term in gebruik gekomen voor een hoge plaatsvervangende officier, onder de viceadmiraal.

De Belgische marine kent de divisieadmiraal.

Etymologie
De naam is een verbastering van Schouwt bij nacht, wat zijn oorspronkelijke taak beschrijft. De meningen zijn echter verdeeld, volgens Philippa is dit "zeer onwaarschijnlijk" en is de naam ontleend aan de politiebeambte die 's nachts de schout verving, nachtschout, kapitein bij nacht of schout-bij-nacht genoemd. Het meervoud is schouten-bij-nacht of schout-bij-nachts.

Bekende schout-bij-nachts

Duitsland 
 Eberhard Godt
 Reinhard Scheer
 Maximilian von Spee

Frankrijk 
Martin Fourichon

Japan 
 Heihachiro Togo

Nederland 
 Adriaen Banckert
 Engelbertus Batavus van den Bosch
 Pieter Bindt
 Jan van Brakel
 Ludger Brummelaar
 Paulus Roelof Cantz'laar
 Karel Doorman
 James Enslie
 Cornelis Evertsen de Oude
 Jan van Galen
 Robbert Louis de Haes
 Ernst Lodewijk van Heeckeren van Waliën
 Jacob Laurens den Hollander
 Abraham van der Hulst
 Hoyte Jolles
 Theodoor Louis Kruys
 Johan de Liefde
 Hendrik van Mecklenburg-Schwerin
 Pieter Melvill van Carnbee
 Christoffel Middaghten
 Aert Jansse van Nes
 Jan Jansse van Nes
 Michiel de Ruyter
 Jacobus Gijsbertus Snethlage
 Hendrik-Jan van der Stad
 Isaac Sweers
 Cornelis Tromp
 Wilhelm Johannes Gerrit Umbgrove
 Carel Hendrik Ver Huell
 Hidde Sjoerds de Vries
 Constantijn Johan Wolterbeek
 Willem van der Zaen
 Johan Zoutman

Spanje 
 Patricio Montojo

Verenigd Koninkrijk 
 John Franklin
 David Milne
 Sandy Woodward
Francis Beaufort

Verenigde Staten 
 Richard E. Byrd
 George Dewey
 Aubrey Fitch
 Frank Jack Fletcher
 Raymond Spruance
 Charles Stewart
 Henry A. Walke

Fictie 
 M, Sir Miles Messervy, het diensthoofd van James Bond

Zie ook
 Admiraal
 Lijst van militaire rangen van de Nederlandse krijgsmacht

 41
Nederlandse marine
Schout