Kabelspoorweg
Een kabelspoorweg is een spoorweg, geschikt voor een kabeltrein, d.i. een trein die over een steile baan door een kabel wordt voortgetrokken. In het Engels en Frans wordt deze respectievelijk funicular en funiculaire genoemd. In het Duits spreekt men van een Standseilbahn.

Een kabelspoorweg wordt aangelegd in gebieden met groot hoogteverschil. De baan van een kabelspoorweg is meestal kaarsrecht. Is de helling erg steil, dan is de werking van een kabelspoorweg gelijk aan een lift; er zijn zelfs kabelspoorwegen die door de gebruikers zelf worden bediend door op knoppen te drukken.

Kabelspoorwegen maken over het algemeen gebruik van spoorrails. Vrijwel altijd rijden er twee kabeltreinen (twee banen naast elkaar of een baan met passeermogelijkheden) die elkaars contragewicht zijn. Bij enkelsporige kabelspoorbanen met twee kabeltreinen wordt gebruik gemaakt van de Abtse wissel, die geen bediening nodig heeft, om het kruisen mogelijk te maken.

In Nederland komt de kabelspoorweg niet voor. In België is een 'funiculaire' aangelegd in Spa. Deze kabelspoorweg wordt geëxploiteerd door de Waalse vervoermaatschappij Transport en commun (TEC). De kabelspoorweg is bedoeld om bezoekers en hotelgasten van een nabijgelegen hotel naar de thermen van Spa te brengen die zich vlak bij het eindstation bevinden.

In landen als Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland komen meer kabelspoorwegen voor. Het Oostenrijkse skioord Serfaus heeft sinds 1985 een ondergrondse kabelspoorweg. Er worden geen rails gebruikt; de voertuigen zweven met behulp van luchtkussens.

In Triëst in het noordoosten van Italië is er de 'Tram van Opicina', een tram die op een zeer steil gedeelte van het traject door een kabeltrein omhooggeduwd of tegengehouden wordt, volgens het principe van een kabelspoorweg. Deze tram is de enige in zijn soort.

Lijst van kabelspoorwegen
België
 Spa, tussen het centrum en een hoger gelegen kuuroord

Duitsland
 Standseilbahn Stuttgart
 Standseilbahn Dresden
 Standseilbahn Erdmannsdorf-Augustusburg
 Heidelberger Bergbahn
 Merkurbergbahn Baden-Baden
 Oberweißbacher Bergbahn
 Malbergbahn Bad Ems
 Kurwaldbahn Bad Ems
 Bergbahn Heidelberg
 Turmbergbahn Karlsruhe-Durlach
 Nerobergbahn, Wiesbaden, is een waterballastbaan
 Bergbahn Künzelsau
 Sommerbergbahn Bad Wildbad
 Standseilbahn Bad-Herrenalb (vervoer naar een kliniek)
 Aufzug Burgberg in Meißen

Chili
 Santiago
 Viña del Mar

Frankrijk
 Kabelspoorwegen van Lyon
 Funiculaire de Montmartre in Parijs
 Funiculaire Hôtel du Cap Ferrat in Saint-Jean-Cap-Ferrat (particulier)
 Funiculaire de Saint-Hilaire-du-Touvat
 Funival in La Daille/Val-d'Isère
 Funiculaire du Perce Neige in Tignes
 Funiculaire de Bourg Saint Maurice - Les Arcs
 Kabelspoorweg van Le Tréport
 Funiculaire van Évian-les-Bains
 Poma 2000 van Laon

Griekenland
 Athene, van de Ploutárchou-straat naar de top van de Lykavittós

Hongarije
 Sikló, in Boedapest, tussen de Donau-oever en de Burchtwijk.

Italië
 Mendelbahn Kaltern / Mendelpass.
 Funicolare Vesuviana, Napels (de aanleg van deze baan was de inspiratie voor het lied Funiculì Funiculà)
 Funicolare van Marina Grande naar de Piazza Umberto I in Capri
 Funicolare al Castellaccio, Zecca-Righi, Genua
 Funicolare di Monte Galletto, Genua (moderne combinatie van kabeltrein en lift)
 Funicolare Campo dei Fiori, Varese
 Funicolare naar de oude stad van Bergamo
 Tram van Opicina in Triëst
 Funicolare Montecatini Alto
 Kabelspoorweg Como-Brunate
 Funicolare di Mondovì

Japan
 Otokoyama-kabelbaan in de stad Yawata (Kyoto)

Litouwen
 Kaunas, twee kabeltreinen

Luxemburg
 Luxemburg (stad) tussen het spoorwegstation Station Pfaffenthal-Kirchberg en het trameindpunt Rout Bréck-Pafendall

Nieuw-Zeeland
 Wellington, Kelburn Cable Car

Noorwegen
 Fløibanen in Bergen

Oekraïne
 Kiev, tussen de wijk Podil en de bovenstad (zie: Kabelspoorweg van Kiev)
 Odessa, Potjomkin Funicular langs de Potjomkin trappen

Oostenrijk
 Axamer Lizum, Olympiabahn
 Badhofgastein, Schlossalmbahn
 Ellmau, Hartkaiserbahn, gesloten en vervangen door een gondel.
 Graz, Schlossbergbahn
 Güssing, Burg Güssing
 Heiligenblut, Großglockner Gletscherbahn
 Hochosterwitz, Burg Hochosterwitz
 Innerfragant, Mölltaler Gletscher Express
 Innsbruck, Berg Isel Skisprung-Stadion
 Innsbruck, Hungerburgbahn
 Kaprun, Gletscherbahn 2, gesloten sinds een zwaar ongeval in 2000
 Kaprun, Gletscher-Shuttle
 Kolbnitz, Kreuzeckbahn
 Kolbnitz, Reisseckbahnen
 Pitztal, PitzExpress, Pitztaler Gletscherbahnen
 Salzburg, Festungsbahn
 Seefeld in Tirol, Bergbahnen Rosshütte
 Serfaus, Dorfbahn Serfaus
 Sölden, Zentrum Shuttle
 Spital am Phyrn, Wurzeralmbahn
 Zauchensee, Weltcup Express

Portugal
 Braga, Elevador do Bom Jesus
 Lissabon, Ascensor da Bica, kabelspoorweg die als een tram op straat rijdt
 Lissabon, Ascensor da Glória, kabelspoorweg die als een tram op straat rijdt
 Lissabon, Ascensor da Lavra, kabelspoorweg die als een tram op straat rijdt
 Nazaré tussen de plaats en de heuveltop O Sitio
 Porto, Funicular dos Guindais
 Viana do Castelo (stad), Elevador de Santa Luzia

Rusland
 Sotsji
 Vladivostok

Slovenië
 Grajska Tirna Vzpenjaca Ljubljana

Slowakije
 Stary Smokovec - Hrebienok (Vysoké Tatry)

Spanje
 Funicular del Tibidabo (Barcelona)
 Funicular de Vallvidrera (Barcelona)
 Funicular del Montjuic (Barcelona)
 Funicular de Gelida (tussen Barcelona en Tarragona)
 Funicular de Larreineta (Baskenland)
 Funicular de San Sebastian
 Funicular de Bulnes (Asturië)

Tsjechië
 Kabelspoorweg van Petřín (Praag)
 Diana (Karlsbad)

Turkije
 Kabataş - Taksim Füniküler Hattı (Istanbul)
 Rumeli Hisarüstü - Aşiyan Füniküler Hattı (Istanbul)
 Tünel (Istanbul)

Verenigd Koninkrijk
 Cain Gorm, in de Schotse Hooglanden
 Great Orme Tramway Llandudnos, gedeeltelijk een Kabeltram
 Lynton-Lynmouth Cliff Railway, een van de laatste waterballastbanen ter wereld
 Kabelspoorweg in Bridgnorth
 Great Orme Tramway in Wales
 De Shipley Glen Tramway bij Saltaire (eigenlijk een kabeltram, maar niet op de weg) Waarschijnlijk de enige kabelbaan met 508 mm. spoorbreedte. 

Verenigde Staten
 Kabeltram van San Francisco
 Kabelspoorweg naast de Royal Gorge Bridge van de rand naar de bodem van de kloof, Cañon City, Colorado

Zwitserland
 Bergbahn Lauterbrunnen-Mürren BLM
 Bergbahn Rheineck–Walzenhausen RhW
 Braunwaldbahn BrB
 Drahtseilbahn Interlaken-Heimwehfluh DIH
 Drahtseilbahn Marzili-Stadt Bern DMB
 Harderbahn HB
 Metro Alpin Saas-Fee in Saas-Fee
 Chemin de fer Les Avants - Sonloup LAS
 Niesenbahn NB
 Reichenbachfall-Bahn RfB
 Seilbahn Mürren-Allmendhubel SMA
 Stanserhorn-Bahn SthB
 Chemin de fer funiculaire Territet-Glion TG
 Chemin de fer funiculaire Vevey-Chardonne-Mont-Pèlerin VCP
 Polybahn VBZ
 Seilbahn Rigiblick VBZ

Zie ook
Kabeltram
Kabelbaan
Tandradspoorweg
Waterballastbaan
People mover
Gondel (cabine)

Externe links
 www.standseilbahn.de Standseilbahn   
 www.funimag.com Funimag 
 www.funicolarecomo.it Funicolare Como-Brunate  
 Meißen
 Japanse kabeltrein met uitleg van speciale wissel, Japans, vanaf ~23 minuten

 Kabelspoorweg
Liftsysteem