Oxford (Verenigd Koninkrijk)
Oxford is een universiteitsstad en een district met de officiële titel van city, in het Engelse shire-graafschap (non-metropolitan county OF county) Oxfordshire, met 154.000 inwoners (2018). In tegenstelling tot de rivaal, Cambridge, is Oxford een stad met veel industrie, in het bijzonder autoproductie in de voorstad Cowley. In de stad (city) staat de prestigieuze Universiteit van Oxford en de nieuwere Oxford Brookes University.

Oxford wordt wel de "stad der dromerige spitsen" genoemd, een term die is gemunt door Matthew Arnold wegens de harmonische architectuur van de universiteitsgebouwen.

De naam Oxford betekent hetzelfde als Coevorden, Ochsenfurt en Bosporus: een voorde ("ford"), een doorwaadbare plaats in een rivier (in dit geval de Theems) waar boeren hun ossen ("oxen") konden laten oversteken.

Geschiedenis 
Oxford is ontstaan in de tijd van de Angelsaksen, en stond aanvankelijk bekend als Oxanforda. Het begin was de stichting van het Sint Frideswide nonnenklooster in de 8e eeuw. Oxford werd voor het eerst in schriftelijke bronnen vermeld in Angelsaksische kronieken van het jaar 912.

Oxford had vanaf 1075 een van de eerste joodse gemeenschappen in Engeland. Zij kwamen vanuit Normandië in het kielzog van Willem de Veroveraar, die de handel tussen zijn beide landen wilde stimuleren. Tussen 1170 en 1220 was de joodse gemeenschap uitgegroeid tot zo'n honderd mensen op een stadsbevolking van tweeduizend.

De Universiteit van Oxford is de oudste universiteit van Engeland; voor het eerst vermeld in de 12e eeuw. De eerste colleges van Oxford waren University College (1249), Balliol (1263), en Merton (1264).

De soms ongemakkelijke verhouding tussen town and gown (stad en toga) leidde in 1355 tot een vechtpartij waarin verscheidene universitaire studenten werden gedood (de Saint Scholastica Day Riot).

Hoewel in Oxford tijdens de Engelse Burgeroorlog in de 17e eeuw veel steun bestond voor de aanhangers van het parlement, werd de stad in 1642 het hoofdkwartier van koning Karel I van Engeland en zijn hof, nadat de koning uit Londen was verdreven. In 1646 gaf de stad echter toe aan de troepen van de Parliamentarians onder generaal Thomas Fairfax.

Vroeg in de 20e eeuw nam in Oxford zowel de industrie als de bevolking snel toe. Drukkerijen en uitgeverijen hadden zich in de jaren twintig een goede positie verworven. Ook begon in dat decennium de autoproductie door Morris Motor Company in Cowley ten zuidoosten van de stad, hetgeen voor werkgelegenheid zorgde waar veel jonge mannen uit met name Wales op af kwamen, waar voedselschaarste heerste door een reeks van misoogsten. In 1929 werden de plaatsen Headington en Risinghurst in het oosten geannexeerd door de gemeente.

De Oxford English Dictionary wordt uitgegeven door de Oxford University Press, de grootste universiteitsuitgeverij ter wereld, dat zich tegenover Somerville College bevindt.

Civil parishes in district Oxford

Blackbird Leys, Littlemore, Old Marston, Risinghurst and Sandhills.

Bezienswaardigheden 
 Ashmolean Museum
 Bodleian Library
 Carfax Tower
 Kathedraal van Oxford
 Kerk van de Heilige Maagd Maria
 Clarendon gebouw (meermaals gebruikt als set voor film of televisie)
 The Oxford Story (thema rit)
 Oxford University Press
 De Theems (die in Oxford de Isis wordt genoemd) en de Cherwell
 Pitt Rivers Museum
 Radcliffe Camera (een van de gebouwen die naar John Radcliffe zijn vernoemd)
 Sheldonian theater
 Somerville College
 University of Oxford Botanic Garden
 Universiteitsparken (tegenover Somerville College)
 New College (met een kapel en een tuin die werd gebruikt als filmlocatie in de Harry Potter-films)

Literatuur in Oxford 
Colin Dexter schreef de Inspector Morse en Lewis (televisieserie) detectiveverhalen afspelende in het befaamde decor van Oxford.

Beroemde auteurs uit Oxford zijn onder meer:

 C.S. Lewis (fellow van Magdalen College)
 Philip Pullman
 J.R.R. Tolkien (hoogleraar in Oxford)
 Dorothy L. Sayers, werd geboren in Oxford en studeerde aan Somerville College

Sport 
 Oxford United FC is de betaaldvoetbalclub van de stad en speelt haar wedstrijden in het Kassam Stadium.
 Oxford City FC, voetbalclub
 Oxford University AFC, voetbalclub van de universiteit
 Talloze roeiverenigingen, waaronder Jesus College Boat Club en Brasenose College Boat Club, de twee oudste ter wereld.

Stedenbanden 
  Bonn (Duitsland)
  Grenoble (Frankrijk)
  Leiden (Nederland)
  León (Nicaragua)
  Perm (Rusland)
Dit zijn allemaal universiteitssteden.

Bekende inwoners van Oxford

Geboren in Oxford 

 Richard I van Engeland (Beaumont Palace, 1157-1199), koning van Engeland (1189-1199)
 Jan zonder Land (Beaumont Palace, 1166/1167-1216), koning van Engeland (1199-1216)
 Thomas Harriot (±1560-1621), astronoom, wiskundige, etnograaf en vertaler
 William Davenant (1606-1668), dichter en toneelschrijver
 Jane Burden (1839-1914), vrouw van William Morris en muze en model van Dante Gabriel Rossetti
 Dorothy L. Sayers (1893-1957), schrijfster, dichteres en vertaalster
 Jan Bussell (1909-1984/85), poppenspeler, schrijver en televisiemaker
 John Kendrew (1917-1997), biochemicus, kristallograaf en Nobelprijswinnaar (1962)
 P.D. James (1920-2014), (detective)schrijfster
 Piers Anthony (1934), Amerikaans schrijver
 James Bowman (1941-2023), contratenor
 Stephen Hawking (1942-2018), natuurkundige en kosmoloog
 Pete Dello (1942), singer-songwriter (Honeybus) en muziekleraar
 Barbara Thompson (1944-2022), jazzmuzikante
 Jacqueline du Pré (1945-1987), celliste
 Martin Amis (1949-2023), schrijver
 Miquel Strubell i Trueta (1949-2022), sociolingüist en hoogleraar
 Julian Richings (1955), acteur
 Hugh Laurie (1959), acteur, stemacteur, komiek, scenarioschrijver, televisieproducent, televisieregisseur en muzikant
 Ben Macintyre (1963), auteur, historicus en columnist
 Martin Keown (1966), voetballer
 Dominic Rowan (1971), acteur 
 Mara Yamauchi (1973), langeafstandsloopster
 Tim Henman (1974), tennisser
 Flávio Canto (1975), Braziliaans judoka
 Liz Truss (1975), conservatief politica
 David Oyelowo (1976), acteur
 Matthew Taylor (1981), voetballer
 Theo James (1984), acteur
 Annabelle Wallis (1984), actrice
 William Satch (1989), roeier
 Florence Pugh (1996), actrice

Overleden 
 Ethelweard (ca.902-924), koning van Wessex (924)
 Harold I van Engeland (ca.1016-1040), koning van Engeland (1035-1040)
 C.S. Lewis (1898-1963), schrijver, letterkundige en christelijk apologeet
 Roald Dahl (1916-1990), schrijver

Zie ook 
 Wapen van Oxford

Externe links 
  Website van de gemeente Oxford
  Mushroom Guide to Oxford

 
Hoofdstad van een Engels graafschap
District in Engeland