title: Sojoez TMA-11M
text: Sojoez TMA-11M (Russisch: Союз ТМА-11M) was een bemande ruimtevlucht naar het internationale ruimtestation ISS met aan boord drie leden van ISS Expeditie 38. Sojoez TMA-11M werd gelanceerd om 04:14 UTC op 7 november 2013 vanaf de lanceerbasis Bajkonoer met een Sojoez-FG-draagraket. Met deze lancering was het de eerste keer sinds het afschaffen van de Space Shuttle dat er 9 mensen in de ruimte verbleven.
  
  Bemanning
  De driekoppige bemanning bestond uit:
  
  Mikhail Tyurin ( Rusland), bevelvoerder; 3e ruimtevlucht
  Richard Mastracchio ( Verenigde Staten), eerste boordwerktuigkundige; 4e ruimtevlucht
  Koichi Wakata ( Japan), tweede boordwerktuigkundige, 4e ruimtevlucht
  
  Olympische fakkel
  Tussen de aankomst van Sojoez TMA-11M en het vertrek van Sojoez TMA-09M waren er drie Sojoez-capsules gekoppeld aan het ISS. De bemanning van TMA-11M bracht de olympische fakkel mee naar het ISS in aanloop naar de Olympische Winterspelen 2014 in Sotsji. Op 9 november 2013 maakten Kotov en Rjazanski een ruimtewandeling waarbij ze de fakkel - uiteraard gedoofd - mee naar buiten namen. De fakkel keerde naar de aarde terug met Sojoez TMA-09M.
  
  Terugkeer
  Sojoez TMA-11M met de drie astronauten aan boord werd losgekoppeld van het ISS op 13 mei 2014 om 22:36 UTC. De capsule landde de volgende dag in Kazachstan om 01:58 UTC.
  
  Back-up-bemanning
  De reservebemanning bestond uit:
   Maksim Surajev, bevelvoerder (Rusland/Roskosmos)
   Gregory R. Wiseman, boordwerktuigkundige (USA/NASA)
   Alexander Gerst, boordwerktuigkundige (Duitsland/ESA).
  
  TMA-11M
  Bemand ruimtevaartuig