title: Herne (België)
text: Herne (Frans, verouderd: Hérinnes) is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Vlaams-Brabant. De gemeente is een van de hoofdplaatsen van het gerechtelijk kanton Herne - Sint-Pieters-Leeuw en maakt deel uit van het administratieve kanton Lennik. De gemeente telt ruim 6500 inwoners. Herne ligt in het Pajottenland. Doorheen Herne stroomt de rivier de Mark.
  
  Geschiedenis 
  Het grondgebied van Herne bevond zich van de Karolingische tijden tot de elfde eeuw in de Brabantgouw. Het maakte deel uit van het Hernegewoud. In de elfde eeuw veroverde de gouwgraaf van de Henegouw, dat ten zuiden van de Hene lag, een deel van de gouw Brabant. Daardoor zou Herne tot het einde van de achttiende eeuw deel uitmaken van het graafschap Henegouwen.
  
  Onder Frans bewind werd Herne een gemeente en de hoofdplaats van het gelijknamige kanton Herne in het Dijledepartement. Dit departement werd nadat de Fransen verdreven waren omgevormd tot de provincie Zuid-Brabant, de latere Belgische provincie Brabant. In 1977 werd Herne met Herfelingen en Sint-Pieters-Kapelle samengevoegd tot een nieuwe fusiegemeente.
  
  De belangrijkste historische site in Herne is die van het oude kartuizerklooster, het eerste klooster dat de orde der kartuizers in de Lage Landen stichtte (1314). Het was ook in dit klooster dat de allereerste echte vertaling van de Vulgaat tot stand kwam, de zogenaamde Hernse Bijbel van de hand van de Bijbelvertaler van 1360 alias (?) Petrus Naghel.
  
  In de directe omgeving van het kartuizerklooster werd ook een veldslag van de Boerenkrijg uitgevochten.
  
  In de Eerste Wereldoorlog kwamen vele vluchtelingen uit de Westhoek naar Herne en omliggende gebieden.
  
  Geografie
  
  Kernen 
  Sinds de gemeentelijke herindeling van 1977 is Herne een fusiegemeente. Groot-Herne bestaat uit vier dorpskernen: hoofdgemeente Herne en de deelgemeentes Herfelingen en Sint-Pieters-Kapelle, en Kokejane, een gehucht van Herne met een eigen parochie (situeert zich tussen de dorpskernen van Herfelingen en Herne).
  
  Tabel 
  
  De gemeente wilt na de verkiezingen van 2024 fuseren met Galmaarden en Gooik.
  
  Demografische ontwikkeling
  
  Demografische evolutie deelgemeente voor de fusie
  
  Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen, 1976= inwonersaantal op 31 december
  
  Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente
  Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
  
  Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
  
  Politiek 
  
  Burgemeesters van Herne waren:
   1958-1976 : Maurice Bombaert (PVV)
   1977-2000 : Pierre Poelaert (CVP)
   2001-... : Kris Poelaert (CD&V)
  
  Bestuur 2013-2018 
  Burgemeester is Kris Poelaert van CD&V. Deze partij heeft de absolute meerderheid met 16 op 17 zetels.
  
  Bestuur 2019-2024 
  Burgemeester is Kris Poelaert van CD&V. Deze partij heeft de absolute meerderheid met 15 op 17 zetels.
  
  Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 
  
  De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij staat in kleur.De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
  De gemeente wilt na de verkiezingen van 2024 fuseren met Galmaarden en Gooik.
  
  Bezienswaardigheden 
  
   Het kartuizerklooster in de Kapellestraat dateert van 1314 en wordt toegeschreven aan Walter II van Edingen. Het was de eerste vestiging van de kartuizerorde in de Nederlanden, en van hieruit zouden alle andere kartuizerkloosters in de Nederlanden worden opgericht. Na het slopen in 1785 (opheffing door de Oostenrijkse Nederlanden) zal van het klooster zelf nog weinig overblijven, enkel de poort met de priorij die dateert van 1710, de schuur uit 1705 en enkele bijgebouwen. De straatnaam Oud Klooster verwijst nog naar de aanwezigheid van het kartuizerklooster. Het is beschermd als monument en als dorpsgezicht.
   In de Kerkstraat staat de Sint-Petrus-en-Pauluskerk, die is ontstaan einde 11e eeuw, begin 12e eeuw. Het huidige gebouw heeft een middenschip en zuidbeuk in romaanse stijl, en een koor en toren uitgevoerd in Brabantse Scheldegotiek. Door grondige verbouwingen (in 1923-'24) kreeg de kerk een asymmetrisch grondplan.
   Het Hof te Schiebeek is een kwadraathoeve, waarvan de oudste vermelding dateert uit 1350. Ooit hoorde deze hoeve bij het kartuizerklooster van Herne. In 1580 werd het complex dan ook samen met het klooster platgebrand. Een gevelsteen met de afbeelding van een vork, een houten schop en een moutkorf (en het jaartal 1652) herinnert aan de brouwactiviteiten die hier hebben plaatsgevonden. Het Hof te Schiebeek vind je terug langs de Ninoofsesteenweg, aan de kruising met de Scheibeekstraat.
   In de kerk van Sint-Pieters-Kapelle hangt een kruisweg van de hand van Constantin Meunier.
   Gelegen langs de Mark, vind je in Herne ook drie oude watermolens: de Boesmolen (1219), de Sint-Waltrudismolen of Hernemolen (1219) en de Molen van Nerom (1335). Op ettelijke van de vroegere en bestaande molens in Herne waren er molenaars Orinx actief die behoorden  tot een in de regio belangrijke molenaarsfamilie.
   Station Herne
  
  Cultuur
  
  Slogan en mascotte 
  De slogan van Herne is: "Herne, het groene kwadrant". Hiermee wordt zowel op de ligging van Herne in het Pajottenland gezinspeeld, als op het landelijke karakter van de gemeente. Hernes mascotte is Jef Kwadrant (vergelijk met het groene kwadrant).
  
  Evenementen 
   Tweemaal per jaar wordt in Herne een kermis georganiseerd:
   de tweede zondag van mei;
   de zondag na 21 september (of 21/09 zelf als dat een zondag is)
   In deelgemeente Kokejane vindt tijdens het laatste weekend van augustus Kokejane Leeft plaats.
   Deelgemeente Herfelingen ondergaat een Waanzinnig Weekend tijdens het derde weekend van juli.
   Ieder jaar op pinkstermaandag wordt er in Herne een jaarmarkt georganiseerd die na 33 jaar is uitgegroeid tot een van de grootste jaarmarkten van België (10.000 bezoekers).
  
  Economie 
   In deelgemeente Herfelingen bevindt zich het zuivelbedrijf Olympia.
   In Herne zelf bevindt zich de ijzersmederij Fondatel, aan de spoorlijn 123. Deze is gesloten sinds 2010,de activiteiten zijn sindsdien verhuisd naar Andenne (gieterij) en Seneffe (logistiek). Momenteel wordt de site omgevormd tot woonwijk met een honderdtal woonentiteiten. 
   Eveneens in Herne vind je camping Green Valley en twee gastenverblijven (bed&breakfast) Wisteria en Hof Hedera.
  
  Sport 
  In de gemeente speelt voetbalclub FC Herne, die is aangesloten bij de KBVB.
  In de gemeentelijke sporthal De Hernekouter zijn tal van andere sportverenigingen actief.
  
  Zie ook 
   Lijst van onroerend erfgoed in Herne
  
  Externe link 
   Gemeente Herne
  
  Plaats in Vlaams-Brabant