title: Ferdinand Van de Putte
text: Ferdinand Van de Putte (Rumbeke, 18 maart 1807 – Kortrijk, 8 februari 1882) was een Belgisch rooms-katholiek priester en historicus.
  
  Levensloop 
  Ferdinand Van de Putte begon zijn humaniora in het college van Ieper en maakte ze af in het pensionaat Morel-Danheel van Pierre Morel-Danheel in Diksmuide, dat geleid werd door een oom van hem en waar hij als studiemeester-onderwijzer een eerste bezoldigde activiteit kreeg (1826-1830). Een van zijn leerlingen was Johan Joseph Faict, de latere bisschop van Brugge.
  
  In 1830 liet hij zich inlijven bij de Burgerwacht van Ingelmunster en werd er prompt luitenant. Hij werkte tevens als leraar in de kostschool in die gemeente. In 1831 trad hij in het seminarie van Gent in. Toen in 1834 het Duinencollege geopend werd in Brugge, werd hij er als studiemeester aangesteld en werd tot priester gewijd. Weldra werd hij leraar voor de wetenschappen en in 1838 kreeg hij de leiding van de school, die de voorloper was van het Sint-Lodewijkscollege.
  
  In 1843 werd hij pastoor van Boezinge en in 1858 pastoor-deken van Sint-Bertinus in Poperinge. In 1866 werd hij pastoor-deken van Onze-Lieve-Vrouwkerk in Kortrijk en in 1872 van de Sint-Martinuskerk in Kortrijk.
  
  Van de Putte was medestichter van het Genootschap voor Geschiedenis te Brugge en was er bestuurslid vanaf 1839 tot aan zijn dood. Vanaf 1863 was hij ondervoorzitter. De gunstige reputatie van de Brugse vereniging was snel gemaakt. Historicus Jules de Saint-Genois schreef in 1843: Bruges est en quelque sorte, aujourd'hui, le foyer où s'élaborent les principales publications d'histoire du pays; la Société d'Emulation fait rude concurrence à la Commission royale d'histoire.
  
  Van de Putte leverde hierin een aanzienlijke bijdrage, vooral in de eerste jaren van het genootschap. Zijn ambten in het zuiden van de provincie verhinderden wel een volgehouden activiteit maar beletten hem niet om regelmatig bijdragen aan de 'Handelingen' van het genootschap te leveren, over een grote variëteit van onderwerpen. Zowel voor zijn eigen artikels als voor de vele publicaties van oude teksten die hij benaarstigde, werd hem achteraf een zekere overhaast en gebrek aan accuraatheid verweten. Het belet niet dat hij, naast zijn vele andere activiteiten, op het vlak van de geschiedenis een merkwaardige veelheid aan geschriften, vaak primeurs over het behandelde onderwerp, heeft nagelaten.
  
  Het was deken Van de Putte die Guido Gezelle liefderijk ontving en opving, toen hij, na de Brugse mislukking, in 1872 in het voor hem onbekende Kortrijk aankwam en die voor hem de weg bereidde die maakte dat hij er zich weldra thuis zou bevinden en er bijna dertig jaar tevreden zou leven en er zich als dichter ontplooien.
  
  Publicaties 
  Uitgave van oude teksten
   Cronica abbatum monasterii de Dunis, per fratrum Adrianum But, Brugge, 1839
   Histoire des Gueux-des-bois écrite par Charles Winckius, prieur des Dominicains à Ipres, Brugge, 1841
   Chroniques de l'abbaye de S.-Pierre à Gand, Gent, 1842
   Histoire du couvent de Saint-Sixte, Brugge, 1842
   Histoire de la Flandre depuis 1566 jusqu'à la paix de Munster. Ouvrage posthume de Jean-Pierre Van Male. - Geschiedenis van Vlaenderen van Petrus van Male, pastoor van Vladsloo, thans voor de eerste maal uitgegeven, Brugge, 1842
   Geschiedenis van Vlaenderen, van het jaer 1566 tot de Vrede van Munster, Brugge, 1843 (nieuwe aangepaste uitgave)
   Histoire de Notre-Dame de la Potterie, Brugge, 1843
   (samen met Charles Carton, Joseph-Octave Delepierre & Jacques De Mersseman) Biographie des hommes remarquables de la Flandre occidentale, 4 delen, 1843-1849
   Chronique du monastère d'Oudenburg, de l'ordre de S. Benoît, publiée pour la première fois, d'après un manuscrit du XVe siècle, Gent, 1843
   (samen met Charles Carton) Chronique de l'abbaye de Ter Doest, Brugge, 1845
   (samen met Charles Carton) Chronicon Vormeselense, Brugge, 1847
   (samen met Charles Carton) Chronicon et cartularium abbatiae Sancti Nicolai Furnensis (...), Brugge, 1849
   (samen met Charles Carton) Historia episcopatus Iprensis ex autographis Dni. Gerardi De Meester (...), Brugge, 1851
   (samen met Charles Carton) Chronicon monasterii Evershamis (...), Brugge, 1852
   (samen met Charles Carton) Chronique et cartulaire de l'abbaye de Hemelsdaele, Brugge, 1858
   (samen met Désiré Van de Casteele) Cronica et cartularium monasterii de Dunis, Brugge, 1864
   Chronique de Flandres, Brugge, 1864
   Speculum Beatae Mariae Virginis, ou chronique et cartulaire de l'abbaye de Groeninghe à Courtrai (...), Brugge, 1872
  
  Artikels in de Handelingen van het Genootschap voor Geschiedenis
  Van de Putte publiceerde bijna 100 bijdragen in de 'Handelingen'. We vermelden hierna alleen de bijzonderste.
   Sur les keuren de Furnes et du village de ter Piet, 1839
   Recherches historiques sur l'origine et la nature de la société dite Confrérie de l'Ours Blanc à Bruges, 1839
   Notice sur la bibliographie de la Flandre Occidentale au Moyen-âge, 1839
   Lois anciennes de Bruges, 1839
   Histoire de la baronie d'Ingelmunster, 1840
   Notice sur les bibliothèques modernes de la Flandre Occidentale (...), 1840
   Objets trouvés sur le champ de bataille de Groeninghe, 1840
   Les confiscations de Maximilien d'Autriche, 1840
   Antiquités d'Harlebeke, 1840
   Biographie de Mr. Jean-Jacques Lambin, 1841
   J. B. Gramaye, historiographe des Pays-Bas, 1841
   Histoire de la ville de Dixmude et de ses châtelains, 1841
   Chronique de la ville de Dixmude, 1842
   Biographie de M. Pycke, 1842
   Histoire du couvent de Saint-Sixte, 1842
   L'architecte Louis van Boghem, 1842
   Biographie de Charles de Visch, 1842
   Pierre et Louis Lootyns, 1843
   Langemark, 1843
   Mémoire sur la ville d'Ypres, 1843
   Chronique des rues d'Ypres, 1844
   Petite chronique d'Harlebeke, d'après un ms. écriture du XVIe siècle, 1844
   Inventaire des archives de l'église collegiale d'Harlebeke, 1844
   Règlement de police d'Harlebeke du XIVe siècle, 1844
   Histoire de l'abbaye de Notre-Dame du Mont d'Or à Wevelghem, 1844
   Merckemensia, 1844
   Généalogie des comtes de Flandre, 1845
   Eglise de Saint Martin à Ypres, 1845
   Inscriptions sépulchrales, 1845
   Pêche du hareng sur les côtes de Flandre au moyen-âge, 1845
   La seigneurie de la Clite, 1845
   Histoire de Boesinghe et de sa seigneurie, 1846
   Pierre sépulchrale d'un Courtraisien, trouvée à Harlebeke, 1846
   Fonts baptismaux de Zillebeke près d'Ypres, 1847
   West-Vleteren, 1847
   Winendale, 1848
   Cabinet de tableaux de l'abbaye des Dunes, 1848
   Notes et analectes devant servir à une histoire complète de Neuve-Église, 1850
   Notice sur la commune de Lampernesse, 1851-1854
   Sur un manuscrit sauvé du sac de Térouanne, 1862-1863
   (samen met Charles Carton) La collégiale de Ste-Walburge à Furnes et la relique de la Ste Croix, 1862-1863
   Quand publiera-t-on l'inventaire des archives de la ville de Bruges?, 1862-1863
   Notes sur quelques cloches de la Flandre, 1862-1863
   Inventaires du trésor de la collégiale de Notre-Dame à Courtrai, 1864-1865
   La vallée de l'Iser. Ses églises, ses objets d'art, 1867
   La seigneurie de Guise dite Couthy ou Coucy à Bixchote, 1867
   Siège de Menin en 1794, lors de l'invasion des armées républicaines en Belgique, 1868
   Jubé de 1463 et orgues de 1529 à Notre-Dame à Courtrai, 1868
   Analectes concernant la ville de Courtrai. Documents pour l'histoire militaire, I., 1868, II., 1870, III., 1871
   De la grammaire latine de Paschase de Zouter, recteur des études latines à Ypres et de quelques auteurs classiques, 1870
   Epitaphes copiées en 1623 par Christophe van Huerne, seigneur de Schiervelde, 1871
   Biographie de Jacques Petyt, professeur de l'Académie des Beaux-Arts à Bruges, 1871
   Analectes pour servir à l'histoire des troubles de la Flandre Occidentale au XVIe siècle, 1872
   Collection des keuren ou statuts de la ville de Comines, 1872
   Siège de Menin en 1744, 1873
   Etudes sur la littérature latine dans la West-Flandre au XVIe siècle, I., 1875, II, 1876-1877
   La chapelle des comtes de Flandre â Courtrai, 1875
   Droits et gages des dignitaires et employés à la cour de Philippe-le-Bon, 1876-1877
   Dignitaires et employés à la cour de Charles le Téméraire, duc de Bourgogne, 1876-1877
   Recherches sur les sires de Lichtervelde, 1879
   Analectes cominois (...), 1879
  
   Studies gewijd aan de geschiedenis van de landbouw in Vlaanderen en de grondontginning
   Esquisse sur la mise en culture de la Flandre occidentale, 1841
   Mémoire sur le dessèchement des moéres de Fumes, 1843
  
   Van de Putte nam ook deel aan archeologische opgravingen, waar hij vervolgens over publiceerde
   Fonts baptismaux de Zillebeke, 1847
   Collégiale de Sainte-Walburge (à Fumes), 1850 en 1862.
   Notice sur le mausolée de la famille de Gros avec des données historiques sur cette famille., Brugge, 1860
   Loo, son église et sa tour, 1863
   Nieuport, ses églises, sa halle, son phare et sa maison de ville, 1864
  
   Uitgave door de Maatschappy der Vlaamsche bibliophielen
   Nederlandsche historie 1572-1591 door Augustijn van Hermelghem, Gent, 1864-1867
  
   Vele notities door Van de Putte zijn verschenen in
   Almanach der bisdommen van Brugge en Gent.
   De Ieperling
   Le Propagateur d'Ypres
  
   Volkskundige werkjes door Van de Putte
   Oorsprong der devotie tot O. L. V. ter Hulpe... in de kapel te Eessen, 1843
   Beschryving der feesten...van O. L. V. van Thuyne, patrones der stad ïperen, 1854
   Leven van den Ζ. E. Heer Grimminck, 1849
   Levensbeschryving van den eerw. P. Franciscus-Maria in de wereld Andreas van Langendonck, 1874, etc.
   Ballingschap van den Eerw. Heer Petrus Franciscus Heindryckx en van verscheide andere priesters, naer de eilanden Oléron en Ré, ten jaere 1798, gevolgd door de naemlijst der bannelingen, 1860
   Ballingschap der belgische priesters naer de fransche Guyane, in 1798
   De geloofbelyders of levens van de vlaemsche priesters die tydens de fransche omwenteling vervolging hebben onderstaen
  
   Van de Putte was actief in de verspreiding van het algemeen Nederlands
   sprak op het Eerste Nederlandsch letterkundig Congres,
   werkte mee aan het Algemeen Nederlandsch Woordenboek van de Vries en aan het Algemeen Vlaamsch Idioticon,
   verkoos de zogenaamd 'Hollandse' spelling van J. F. De Bal boven de meer particularistisch West-Vlaamse spelling van Desroches, die o. m. door bisschop Boussen geprefereerd werd.
  
   Als archeoloog en monumentenzorger werkte hij mee aan restauraties of nieuwbouw
   de kerk van Boezinge
   de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Kortrijk
   de herstellingswerken aan de drie kerken van Poperinge
   de Broeltorens van Kortrijk
   de meubilering en decoratie van de Sint-Martinuskerk in Kortrijk
   de meubilering en decoratie van de schepenzaal in Kortrijk
   de bouw van de kerk van de Passionisten in Kortrijk
   de bouw van de kerk in Bissegem
  
  Literatuur 
   A. DE LEYN, Esquisse biographique de monsieur Ferdinand Van de Putte, vice-président de la Société d'Emulation, in: Handelingen van het Genootschap voor Geschiedenis te Brugge, T. XXXIV, 1884, blz. 269-394.
   Bibliographie Nationale, T. IV, blz. 78
   Joseph DE BETHUNE, Ferdinand Van de Putte, in: Biographie nationale de Belgique, T. XVIII, 1905, col. 347-352.
   Jozef GELDHOF, 150 jaar Sint-Lodewijkscollege te Brugge, Brugge, 1986.
  
  Externe link 
   Ferdinand Van de Putte, korte biografie
   Correspondentie tussen Van de Putte en Gezelle
  
  Belgisch historicus
  Belgisch rooms-katholiek priester
  Putte, Ferdinand van de
  Guido Gezelle
  Putte, Ferdinand vande