title: Pieter d'Hont
text: Pieter Hermanus d'Hont (Hilversum, 24 april 1917 - Utrecht, 12 juni 1997) was een Nederlands beeldend kunstenaar, vooral bekend als beeldhouwer. Hij was de officieuze stadsbeeldhouwer van Utrecht en heeft daar vele beelden achtergelaten, waaronder het beeld van Anne Frank, waar nog iedere dag bloemen bij gelegd worden.
  
  De meeste bekendheid verwierf hij met het beeldje Edison, dat ieder jaar wordt uitgereikt tijdens de Edison Music Awards (vroeger bekend als het Grand Gala du Disque). Andere hoogtepunten uit zijn werk zijn de fontein in Zwijndrecht en het enorme reliëf in het RIVM in Bilthoven dat hij samen met Arie Teeuwisse maakte. Daarnaast portretteerde hij vele bekende Nederlanders, onder wie koningin Beatrix.
  
  Zijn werk is figuratief en hevig beïnvloed door zijn leraar Jan Bronner en diens opvatting over "kunst in dienst van de samenleving". Vroeg werk was dan ook vooral beeldhouwwerk als ornament aan gebouwen, met duidelijke Amsterdamse School invloeden. Later concentreerde d'Hont zich meer op het vrijstaand ruimtelijke beeld. Waarbij hij de beelden niet langer polijst, maar de structuur van de klei tot onderdeel maakt van de expressieve kracht van het beeld.
  
  Biografie 
  Pieter d'Hont werd geboren in een gezin van vijf kinderen. Zijn vader was timmerman en bracht Pieter de liefde bij voor ambachtelijk handwerk, daarnaast was zijn vader ook begenadigd tekenaar. Zijn moeder was de dochter van een boerenfamilie en heeft nog enige tijd geposeerd voor schilder Jacobus van Looy. Na Hilversum verhuisde het gezin naar Tilburg en aantal jaren later weer naar Utrecht.
  
  Pieter ging op aandringen van zijn ouders in de leer bij Willem van Leusden, Willem van Kuilenburg en Jan van Uffelen. Toen Pieter aangaf naar de kunstacademie te willen, stonden zijn ouders dan ook niet direct negatief tegenover deze wens. Hij werd aangenomen bij de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam en kreeg les van Jan Bronner, met wie hij een lange vriendschapsband opbouwde. Hij behaalde de zilveren Prix de Rome in 1940 en dit leidde tot zijn eerste opdracht, van de gemeente Utrecht. Het werd het beeld Wijsheid, dat geheel in de traditie van de Amsterdamse School, de Spinozabrug moest bekronen. Om het beeld te maken mocht Pieter d'Hont gebruikmaken van het bolwerk Manenburg aan de Stadsbuitengracht. Dit zou zijn verdere leven zijn atelier blijven.
  
  Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren er maar weinig opdrachten en hield hij zich bezig met portretten. Ook had hij Marius van Beek als onderduiker in zijn atelier opgenomen. Na de oorlog kreeg hij veel kleine toegepaste opdrachten zoals gevelstenen en grafmonumenten. In 1948 trouwde hij met schilderes Anneke Jansen (zij scheidden in 1956). Hij werd lid van het Utrechtse Genootschap Kunstliefde en van de Nederlandse Kring van Beeldhouwers. Rond die tijd kwam hij ook in contact met grotere opdrachtgevers uit het bedrijfsleven, zoals Bernard Johan Kerkhof en Jan M. Fentener van Vlissingen, en werd hij lid van de Rotary. Andere grote opdrachten volgden, zoals voor de Jaarbeurs (inmiddels gesloopt), het fronton aan het stadhuis en de reliëfs aan het kantoor van de SHV, met als hoogtepunt de reliëfs voor het RIVM. Dit was zo'n enorm project dat hij de hulp inriep van Arie Teeuwisse. Een samenwerking die geheel geïnspireerd was op het "kunst voor de samenleving"-principe en Pieters liefde voor het ambachtswerk, zoals in de middeleeuwen, toen meerdere beeldhouwers werkten aan één opdracht.
  
  Na dit werk kwam Pieter onder invloed te staan van een nieuw gezichtspunt in de beeldhouwkunst: het vrijstaande beeld dat niet per se opging in zijn omgeving. Voorbeelden hiervan zijn Vrouw met de stola en Anne Frank. De portretkunst bleef een andere bron van inkomsten, waarmee hij bijna landelijke bekendheid verwierf: in eerste instantie vooral mensen uit het bedrijfsleven, maar later ook uit de wetenschappelijke wereld, nadat hij was hertrouwd met Silvie Kögl, dochter van chemicus Fritz Kögl. In de jaren zestig kreeg hij zijn eerste solotentoonstelling en internationale erkenning doordat hij in opdracht van uitgeverij Bruna een beeld van de fictieve commissaris Maigret mocht maken. Dit wekte Franse interesse  en hierdoor kon hij in 1967 in Parijs exposeren. Tevens heeft hij in deze jaren het beroemde beeldje van Thomas Alva Edison voor het Grand Gala du Disque gecreëerd, de fontein in Zwijndrecht en de enorme, massieve Bizon voor Koninklijke Wegenbouw Stevin.
  
  Zo voorspoedig als de jaren zestig waren, zo moeizaam verliep het daaropvolgende decennium. Hij moest zich terugtrekken uit verschillende verenigingen omdat hij er geen tijd meer in kon steken en zijn huwelijk met Silvie Kögl liep ook op de klippen. In de jaren tachtig maakte hij nog enkele monumentale werken, zoals Jan Pieterszoon Koppelstock in Brielle. Op 24 april 1997 werd er een overzichtstentoonstelling geopend van zijn werk van de laatste tien jaar - zijn laatste tentoonstelling -, waar ook koningin Beatrix aanwezig was. Bij deze gelegenheid werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Enkele maanden later overleed hij.
  
  Werk in de openbare ruimte 
  
  Alphen aan den Rijn
   Stier (1986), Prins Bernardlaan
  Amersfoort
   Het paard en de ezel (1957), Stadhuisplein, Gemeentelijke Dienst Sociale Zaken
   Jan van Gulik (1980), voormalige locatie Lichtenberg - onderdeel van Meander Medisch Centrum
  Amstelveen
   Concentratie (1964), William Boothlaan
  Amsterdam
   Gerrit Rietveld (1965), Keizersgracht, Bond van Nederlandse Architecten
   Vrouw met stola (basis 1966; tweede serie 1976), Spui
   Krantenlezende man, beter bekend als Beursmannetje (1966), Prins Bernhardplein, Het Financieele Dagblad
   Leo Jaller (1968), Rokin, Arti et Amicitiae
   Henri A.H. Sijthoff (1981), Weesperstraat, Het Financieele Dagblad
  Apeldoorn
   Manenschaap (1969), J.F. Kennedylaan, Pensioen- en Verzekeringskamer; verhuisde na de fusie met DNB naar Amsterdam
  Assen
   Marskramer (1983), Gedempte Singel
  Baarn
   N. Janssen (1957), Medisch Centrum Molendael - onderdeel van Meander Medisch Centrum
   Drinkend Paard (1984), Brink
  Bergen op Zoom
   Koningin Beatrix (1981), Raadhuis
  Bilthoven
   Geschiedenis van de westerse gezondheidszorg (ism Arie Teeuwisse) (1979), RIVM
   Vrouw met stola (1966), RIVM
   Europa en de stier (1992), EFBQ aan de Wagnerlaan
  Brielle
   Jan Pieterszoon Coppelstock (1987), Slagveld
  Burgh-Haamstede
   Ingang Nederlandse Hervormende Kerk (1949)
  Bussum
   Jongen met hoed of De Flierefluiter (1982), Vlietlaan/Eslaan
  Dalfsen
   Manenschaap (1978), Tempelhof
  De Bilt
   Grondwerker (1955), De Holle Bilt, Grondmij
  De Glind
   R.W.J. Rudolph (±1952), Rotonde
  Delfzijl
  
   Maigret (1966), tegenover het station
  Den Dolder
   Vrouw met stola (1966), Willem Arntz Stichting
  Den Haag
   Stadsplanning, Sport, Kunst, Gezondheid (1968), Vijverberg, Aan de gevel van de Bank voor Nederlandsche Gemeenten
   J.H. van Royen, Bezuidenhoutseweg, Ministerie van Buitenlandse Zaken
  Deventer
   Europa en de stier (1963), Rijsterborgherpark
  Doorn
   Simon Vestdijk (1972), Gemeentehuis
  Gouda
   Kinderfiguurtje (1958), n.a.v. 100-jarig bestaan van de Stearine Kaarsenfabriek
  Groningen
   Europa en de stier (1964), Laan van Corpus den Hoorn, Nederlandse Gasunie
  Haarlem
   Beteugeling van het verkeer (1962), Delftlaan/Jan Campertstraat
  Heemstede
   Kind met lam en kat (1957), De Cruquishoeve, Inst, van Epilepsiebestrijding Meer en Bosch
  's-Hertogenbosch
   Koningin Juliana (1969), Brabantlaan 1, Provinciehuis Noord-Brabant
  Hilversum
   Gezin (1964), Johan Gerardsweg
   Mens en dier (1969), Bisonlaan, Comenius College
   Drinkend paard (1983), Violenschool
  Hoofddorp
   Koningin Beatrix (1981), Raadhuis
  Houten
   H.M. Bruna (1963), Meidoornkade, Bruna BV
   Dartelend Stiertje (1988), Bejaardentehuis aan de Kloostergaarde
  IJsselstein
   Jonas in de walvis (1963), Verzorgingstehuis Mariënstein aan de Benschopperweg
  Kerkrade
   Man en kind (1982), Schaesbergerstraat
   Drinkend paard (1984), Kasteel Erenstein
   Gesprek (1980), Sint Hubertuslaan
   Kind op kermispaard (1986), Kapellaan
  Koog aan de Zaan
   Vrouw met Stola (1966), Koogerpark
  Landgraaf
   Os (1986), Tunnelweg
  Leiden
  
   Minerva die de domheid afweert (1965), Breestraat, Sociëteit Minerva
   Zwemster (1967), Zwembad de Vliet aan de Voorschoterweg
  Maarsbergen
   Golfer (1989), Golfclub Anderstein
  Nieuwegein
   prof. dr. J. Swieringa (1977), St. Antoniusziekenhuis
  Nijmegen
   Gedenksteen gevallen politiefunctionarissen '40-'45 (1946), Politiebureau Mariënburg
   De barmhartige Samaritaan (1949), Mathonsingel, Ned. Herv. Gemeenten
   W.F.W. van der Wagt (1959), Bejaardenhuis Doddendaal aan de Parkdwarsstraat
   Prof. dr. H.J.G. Wijers (1965), Inst. v. Pathologische Anatomie aan het Geert Grooteplein
   Gesprek (1966), Archipelstraat/Molukkenstraat
   Vrouw met stola (1966), Stadsschouwburg
   Ponyrijden (1967), Mariënburg
  Oegstgeest
   Tiener (1969), Marelaan
  Olst
   Figuur met vogel (1989), Kerkplein
  Renkum
   Koningin Beatrix (1982), Raadhuis
  Rhoon
   Vrouw met stola (1966), Lijsterlaan/Zwaluwlaan
  Rotterdam
   de versieringen aan de wijzerplaat van de klok van het voormalige SHV-gebouw aan de Westerkade
  Terwinselen
   Gesprek (1966), Dr. Nolensstraat/Piusstraat
  Tilburg
  
   Madame Robert (1972), Koningsvoorde
   Ochtend (1973), Katholieke Hogeschool
   Mr. J.H. de Pont (1975), Museum De Pont in het Wilhelminapark
  
  Utrecht
   Doopvonten in de Geertekerk (1952), Jacobikerk (1960), Marcuskerk (1956)
   Koeslachting (1948), Reliëf aan muur van voormalige slager aan de Adriaen van Ostadelaan
   Boris Pasternak (1962), A.W. Bruna en Zns aan de Atoomweg
   Maigret (1965), A.W. Bruna en Zns aan de Atoomweg
   Bizon (1968), Kon. Wegenbouw Stevin aan de Beneluxlaan
   Dr. M.L. Muller (1977), Diakonessenhuis aan de Bosboomstraat
   H. van Wessem (1952), Hoofdkantoor Van Gend en Loos aan de Catharijnesingel
   Jhr. dr. Marie Louis van Holthe tot Echten (1959), Academiegebouw aan het Domplein
   Mr. C.Th.E. Graaf van Lynden van Sandenburg (1972), Academiegebouw aan het Domplein
   Kind met lam (1952), Basisschool De Notenboom aan de Notebomenlaan (Sterrenwijk)
   Bizon (1968), Bestuursgeb. Universiteit Utrecht aan de Heidelberglaan
   De oogchirurg prof. drs. R.W.J.N. Hoppenbrouwers (1989), in opdracht van zijn oud-leerlingen uit het Ooglijdersgasthuis te Utrecht, thans Universitair Medisch Centrum Utrecht aan de Heidelberglaan
   Drs. J.W. Janssen (1980), Crediet- en Effectenbank aan het Herculesplein
   Prins Willem-Alexander (1994), Prins van Oranjehal (Jaarbeurs Utrecht) aan het Jaarbeursplein
   wapen prinses Beatrix (1949), Beatrixhal (Jaarbeurs Utrecht) aan het Jaarbeursplein
   Anne Frank (1960), Janskerkhof
   Herdenkingsreliëf School voor de Grafische vakken (1947), Vaktechnisch Lyceum aan de Jutfaseweg
   Meisje met schooltas (1958), Jongen met hockeystick (1958), Symbolen van de vier evangelisten (Mattheüs, Marcus, Lucas en Johannes) (1958), ingang van de Dr. F.H. de Bruijnelyceum aan de Koningsbergerstraat
   Wijsheid (1943), Spinozabrug
   Schilderes en beeldhouwer (1946), woonhuis Manenburg
   Ridder op wacht (1946), woonhuis Manenburg
   G.A. Wellen (1989), St. Kerkelijk kunstbezit in Nederland aan het Mariahoek
   Energiewinning, Rijnvaart, Mijnbouw (1960), reliëfs aan de zijkant van het SHV-kantoor aan de Mariaplaats
   400 jaar Unie van Utrecht: Verleden en Heden (1979), ABN AMRO-gebouw aan de Neude. Het middenstuk is van Arie Teeuwisse
   Koningin Wilhelmina (1948), Wilhelmina Kinderziekenhuis
   Prof. dr. A. Ten Bokkel Huinink (1955), Wilhelmina Kinderziekenhuis
   Prof. dr. H.A. Weijers (1973), Wilhelmina Kinderziekenhuis
   Ir. F.E.D. Enschedé (1973), Wilhelmina Kinderziekenhuis
   Gevelsteen Den Gulde Coppe (1948), Oudegracht 157
   Het ambacht van de smid (1948), Smeebrug
   Trijn van Leemput (1955), Zandbrug (tot 1995 aan de Bakkerbrug)
   Prof. dr. Fritz Kögl, Padualaan 8
   Prof. dr. Hugo R. Kruyt (1995), hal van het H.R. Kruytgebouw, Padualaan 8
   Ochtend (1971), Jan van Lingtuin bij de Lauwerechtbrug
   Man en kind (1985), Park Transwijk
   Koningin Beatrix (1981), Provinciehuis
   J.M Fentener van Vlissingen (1972), SHV kantoor aan de Rijnkade
   Merrie met veulen (1970), Sint Jacobsstraat
   C. Houttuin (1954), Allweiler Houttuin pompen aan de Sophialaan
   Dame met waterkruik (1969), Allweiler Houttuin pompen aan de Sophialaan
   Meisje op draaimolenpaard (1986), Stadhuisbrug
   Drs. M.W.M. Vos-van Gortel (1993), Stadhuis
   Fronton (1957), Stadhuis
   Wapen van de stad Utrecht (1950), Stadhuis
   Koningin Juliana (1950), Stadhuis
   Prof. dr. J. Jongbloed (1965), Fysiologisch lab. aan de Vondellaan
   Sluitsteen (1948), Voorstraat 52 (voormalig Reisbureau)
   Peter Schat (1981), Muziekcentrum Vredenburg
   Gedenksteen Tweede Wereldoorlog (1949), Kamer van Koophandel in de Waterstraat
   Gedenksteen Edelsmidse Brom, Drift 15
  Vianen
   Paard (1988), Voorstraat
  Yerseke
   dr. J.G. van Klinkenberg (1947), Groene Kruisvereniging "Ziekenzorg" aan de Bernardstraat
   Moeder en kind (1947), Groene Kruisvereniging "Ziekenzorg" aan de Bernardstraat
   Baby op weegschaal (1947), Groene Kruisvereniging "Ziekenzorg" aan de Bernardstraat
  Zeist
   Persephone (1952), Gerolaan
   dr. M. van Eekelen (1967), TNO aan de Utrechtseweg
   Kardinaal Alfrink (1976), Diocesaan pastoraal centrum De Dijnselburg
  Zoetermeer
   Drie directeuren (±1954), Van Kempen & Begeer
  Zwolle
   Koningin Beatrix (1981), Provinciehuis Overijssel
  Zwijndrecht
   Planten, Wieden, Oogsten (1960), Willem van Oranjelaan
   Arbeid, Geloof, Kunst, Wetenschap, Leven (1967), fontein op de rotonde Koninginneweg
   Gesprek (1966), Develpark
   Bizon (1968), Zwanendrift
   Jongen (of Sebastiaan) met hoed (1980), Maaspad
  
  Zie ook 
   Lijst van Nederlandse beeldhouwers
  
  Nederlands beeldhouwer