title: Harrison Ford
text: Harrison Ford (Chicago, 13 juli 1942) is een Amerikaans filmacteur. Hij is gespecialiseerd in het spelen van heldenrollen in filmreeksen. Hij speelde onder andere Han Solo in de Star Wars-franchise, archeoloog Indiana Jones in een reeks van vijf avonturenfilms en hij was als geheim agent Jack Ryan te zien in Patriot Games en Clear and Present Danger.
  
  Door deze filmrollen is hij een van de succesvolste acteurs van Hollywood geworden. Bij elkaar hebben zijn films in de Verenigde Staten zo'n 3,4 miljard dollar opgebracht.
  
  Biografie 
  Harrison Ford wilde eerst als dj bij de radio gaan werken en vertrok naar Californië om daar te gaan werken bij een grote landelijke radiozender. Het lukte hem niet om aan werk te komen en om in zijn levensbehoeften te voorzien accepteerde hij een baantje als timmerman. Zo werkte hij o.a. aan de verbouwing van de keuken van Roger McGuinn, oprichter van The Byrds.
  Een ander bijbaantje was het afnemen van audities, hierbij moest hij tekst voorlezen die de tegenspeler zou zeggen tegen een acteur die auditie deed voor een bepaalde rol. Harrison deed dit zo goed dat het hem werd aangeraden om te gaan acteren. Ook was hij korte tijd roadie van rockgroep The Doors. Vanaf 1968 speelde Ford met enige regelmaat bijrolletjes in films.
  
  Zijn eerste grote rol was in de film American Graffiti in 1973. Deze film werd geregisseerd door George Lucas. Ford raakte met Lucas bevriend en hij maakte samen met hem een aantal films: in 1974 maakte hij samen met Lucas en met Francis Ford Coppola The Conversation (1974) een film waardoor Ford bekendheid kreeg.
  
  Harrison Ford brak door met zijn rol als Han Solo in de Star Wars-saga van George Lucas. Ford speelde in Star Wars: Episode IV: A New Hope (1977), Star Wars: Episode V: The Empire Strikes Back (1980), Star Wars: Episode VI: Return of the Jedi (1983), Star Wars: Episode VII: The Force Awakens (2015), Star Wars: Episode IX: The Rise of Skywalker (2019).
  
  In 1979 had Ford een bijrol in Apocalypse Now, een film die mede geproduceerd werd door George Lucas.
  
  Ook maakte Ford wederom samen met George Lucas en Steven Spielberg het succesvolle avonturenvierluik Indiana Jones. Deze filmreeks is waarschijnlijk het succesvolste optreden van Ford, omdat hij daar tot de hoofdpersoon van de serie werd gemaakt.
  
  Tussen alle succesvolle filmreeksen door, speelde Ford ook nog zeer gewaagde rollen in kunstzinniger films. In 1981 speelde hij de rol van eenzame depressieve detective in de sciencefiction-/cultfilm Blade Runner, in 1986 was hij te zien als huisvader in de The Mosquito Coast en in 1985 kreeg hij een Oscarnominatie voor Beste mannelijke hoofdrol voor de film Witness. In 1988 speelde hij een wanhopige man die zijn ontvoerde vrouw zoekt in Roman Polański's Frantic. Verder speelde hij een onterecht van moord beschuldigde gevangene in The Fugitive (1993), speelde hij de hoofdrol in de film Patriot Games 1992 en de Amerikaanse president in de blockbuster Air Force One (1997).
  
  Tegen de eeuwwisseling nam zijn succes wat af en speelde hij mee in films zoals Six Days Seven Nights (1998) en Random Hearts (1999). Wel speelde hij een paar bijzondere rollen: zo was hij te zien als moordenaar in What Lies Beneath (2000) en als Russische onderzeebootkapitein in K-19: The Widowmaker (2002). In 2008 nam zijn bekendheid echter weer toe door zijn rol weer op te pakken als Indiana Jones in Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull. In 2003 kreeg hij een ster in de Hollywood Walk of Fame.
  
  Privéleven 
  Van 1964 tot 1979 was Ford getrouwd met Mary Marquardt, een huwelijk waaruit twee kinderen werden geboren. Van 1983 tot 2003 was hij getrouwd met Melissa Mathison, uit dit huwelijk werden nog twee kinderen geboren. Hij trouwde op 15 juni 2010 met actrice Calista Flockhart, die bekendheid kreeg door haar rol in de televisieserie Ally McBeal.
  
  Ford is naast acteur ook een ervaren piloot van zowel vliegtuigen als helikopters. Hij bezit een ranch in Jackson Hole (Wyoming).
  
  Ford overleefde drie vliegtuigongelukken van vliegtuigen die hij zelf bestuurde. Het meest recente ongeval vond plaats in 2015, toen hij met een Ryan PT-22 Recruit een motorstoring kreeg en een noodlanding maakte op een golfbaan. Ford hield onder andere gebroken bekken en enkel over aan dit laatste ongeval.
  
  Ford is een natuuractivist en is voorzitter van Conservation International.
  
  Filmografie 
  
   A Time for Killing (1967) - Lt. Shaffer
   Journey to Shiloh (1968) - Willie Bill Bearden
   The Intruders (1970) (televisiefilm) - Carl
   Getting Straight (1970) - Jake
   American Graffiti (1973) - Bob Falfa
   The Conversation (1974) - Martin Stett
   Judgement: The Court Martial of Lt William Calley (1975) (televisiefilm) - Frank Crowder
   Dynasty (1976) (televisiefilm) - Mark Blackwood
   Heroes (1977) - Ken Boyd
   The Possessed (1977) (televisiefilm) - Paul Winjam
   Star Wars: Episode IV: A New Hope (1977)- Han Solo
   Force 10 from Navarone (1978) - Lieutenant Colonel Mike Barnsby
   The Star Wars Holiday Special (1978) (televisiefilm) - Han Solo
   The Frisco Kid (1979) - Tommy Lillard
   Apocalypse Now (1979) - Colonel Lucas
   Hanover Street (1979) - David Halloran
   Star Wars: Episode V: The Empire Strikes Back (1980) - Han Solo
   Raiders of the Lost Ark (1981) - Indiana Jones
   Blade Runner (1982) - Rick Deckard
   Star Wars: Episode VI: Return of the Jedi (1983) - Han Solo
   Indiana Jones and the Temple of Doom (1984) - Indiana Jones
   Witness (1985) - Det. Capt. John Book
   The Mosquito Coast (1986) - Allie Fox
   Working Girl (1988) - Jack Trainer
   Frantic (1988) - Dr. Richard Walker
   Indiana Jones and the Last Crusade (1989) - Indiana Jones
   Presumed Innocent (1990) - Rusty Sabich
   Regarding Henry (1991) - Henry Turner
   The Secret World of Spying (1992) (televisiefilm) - Jack Ryan
   L'Envers du décor: Portrait de Pierre Guffroy (1992) (documentaire)
   Patriot Games (1992) - Jack Ryan
   The Fugitive (1993) - Dr. Richard David Kimble
   Clear and Present Danger (1994) - Jack Ryan
   Sabrina (1995) - Linus Larrabee
   The Devil's Own (1997) - Tom O'Meara
   Air Force One (1997) - President James Marshall
   Six Days Seven Nights (1998) - Quinn Harris
   Random Hearts (1999) - Sergeant William 'Dutch' Van Den Broeck
   What Lies Beneath (2000) - Dr. Norman Spencer
   K-19: The Widowmaker (2002) - Alexei Vostrikov
   Hollywood Homicide (2003) - Sgt. Joe Gavilan
   Water to Wine (2004) (korte film) - Jethro the Bus Driver
   Firewall (2006) - Jack Stanfield
   Dalai Lama Renaissance (2007) (documentaire) - Verteller
   Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull (2008) - Indiana Jones
   Crossing Over (2009) - Max Brogan
   Extraordinary Measures (2010) - Dr. Robert Stonehill
   Morning Glory (2010) - Mike Pomeroy
   Cowboys & Aliens (2011) - Woodrow Dolarhyde
   42 (2013) - Branch Rickey
   Ender's Game (2013) - Colonel Hyrum Graff
   Paranoia (2013) - Jock Goddard
   Anchorman 2: The Legend Continues (2013) - Mack Tannen
   The Expendables 3 (2014) - Drummer
   The Age of Adaline (2015) - William Jones
   Star Wars: Episode VII: The Force Awakens (2015) - Han Solo
   Blade Runner 2049 (2017) - Rick Deckard
   Star Wars: Episode IX: The Rise of Skywalker (2019) - Han Solo
   The Call of the Wild (2020) - John Thornton
   Indiana Jones and the Dial of Destiny (2023) - Indiana Jones
  
  Dierennamen 
  Harrison Fords naam werd driemaal gebruikt in de binomiale naam van diersoorten: een mier (Pheidole harrisonfordi, 2003), een spin (Calponia harrisonfordi, 1993) en een slang (Tachymenoides harrisonfordi, 2023).
  
  Amerikaans acteur
  Amerikaans filmacteur