title: MS80
text: De MS80 en de vervolgseries MS82 en MS83, ook wel Break genoemd, zijn elektrische treinstellen van de Belgische spoorwegmaatschappij NMBS die tussen 1981 en 1985 in dienst zijn gekomen. De verouderde benaming MS verwijst naar motorstel; de NMBS gebruikt ondertussen al jaren de benaming MR (motorrijtuig), in het Frans is AM hiervoor gebruikelijk (van "automotrice"). Ze waren oorspronkelijk tweedelig, maar zijn tussen 1992 en 1995 verlengd tot driedelige stellen door er een extra rijtuig tussen te bouwen. Tussen 2009 en 2020 werden deze stellen gemoderniseerd, waarbij ze in de grijze "New Look"-livrei werden geschilderd en een nieuw interieur kregen. In 2020 werden 106 stellen uitgerust met ETCS, deze stellen werden ook voorzien van een nieuw deurlussysteem.
  
  Geschiedenis 
  
  Deze reeks werd oorspronkelijk in de bordeauxrode NMBS-kleurstelling geleverd, later werd dit de zogenaamde Memling-kleurstelling (zoals op de foto te zien is). Tussen 2009 en 2020 werden de Breaks gemoderniseerd in de zogeheten "New Look"-stijl van de NMBS.
  
  Oorspronkelijk is de Break gebouwd om als snelle stoptrein te worden gebruikt, maar vanaf het begin is hij vooral ingezet op lange IC-verbindingen. Voor deze verbindingen was het vermogen wat overdreven, want dat diende vooral om snel te accelereren. Mede daarom is later besloten om een tussenrijtuig te laten bouwen. Het vermogen van het stel was daarvoor groot genoeg, terwijl de acceleratie voor IC- en IR-diensten acceptabel blijft. Dit tussenrijtuig heeft stoelen, die comfortabeler zijn dan de banken in de stuurstandrijtuigen. Ook na de modernisering is dit onderscheid gebleven.
  
  Kort na de laatste levering van deze stellen zijn door BN nog 16 stellen geleverd aan de Marokkaanse spoorwegen.
  
  Stel 412 raakte onherstelbaar beschadigd bij een ongeval in Sclaigneaux op 27 december 1997.
  
  In 1998 werden op het middelste rijtuig van enkele treinstellen de woorden "Brussels Airport Express" aangebracht. De specifieke materieelpool voor de luchthaven Brussels Airport is, mede door de Sabena-crisis, nooit van de grond gekomen. Hierdoor reden deze treinstellen overal rond en reden er andere treintypes naar de luchthaven.
  
  De Chemins de fer luxembourgeois (CFL) kocht twee treinen (325 + 326) uit deze reeks en verkocht de treinen in 2008 aan de NMBS.
  
  Met de komst van de M7-rijtuigen zullen de breaks vanaf 2023 de meeste diensten van de series MS66 en MS73 gaan vervangen.
  
  Inzet 
  Ze worden voornamelijk ingezet op IC-diensten:
   IC-06: Doornik - Brussel - Brussels Airport (1× per dag in beide richtingen)
   IC-06A: Bergen - Brussel - Brussels Airport (1× per dag in beide richtingen)
   IC-09: Antwerpen-Centraal - Aarschot - Leuven
   IC-12: Kortrijk - Gent-Sint-Pieters - Brussel - Leuven
   IC-13: Kortrijk - Oudenaarde - Zottegem - Brussel - Schaarbeek
   IC-14: Quievrain - Brussel - Borgworm - Luik-Guillemins
   IC-15: Antwerpen-Centraal - Lier - Hasselt
   IC-18: Brussel - Namen - Luik-Sint-Lambertus (1× per dag in beide richtingen)
   IC-20: Gent-Sint-Pieters - Aalst - Brussel - Tongeren
   IC-23: Oostende - Kortrijk - Zottegem - Brussel - Brussels Airport
   IC-23A: Knokke - Brussel - Brussels Airport
   IC-26: Kortrijk - Doornik - Brussel - Dendermonde - Sint-Niklaas (2x per dag in beide richtingen, laatste rit maar tot Dendermonde)
   IC-28: Antwerpen-Centraal - Gent-Sint-Pieters - De Panne
   IC-29: Gent-Sint-Pieters - Aalst - Brussel - Brussels Airport - Landen
  
  De MS80 wordt ook gebruikt voor S-treinen rond Luik en een aantal L-diensten, hoewel ze voor stoptreinen minder geschikt zijn sinds de inbouw van het derde rijtuig:
   L-03: Leuven - Aarschot - Hasselt
   L-23: Antwerpen-Centraal - Aarschot - Leuven
   S41: Luik-Sint-Lambertus - Verviers-Centraal
   S42: Liers - Luik-Guillemins - Flémalle-Haute
   S43: Hasselt - Luik-Guillemins - Maastricht
   S44: Borgworm - Luik-Guillemins - Flémalle-Haute
   S53: Gent-Sint-Pieters - Sint-Niklaas - Antwerpen-Centraal (in de weekends, 50% MS80 en 50% MR08)
  Daarnaast rijden ze ook nog een aantal P-diensten.
  
  Techniek 
  De Breaks zijn de eerste stellen met een volautomatische GF-koppeling. Daardoor kan deze niet gekoppeld worden met zijn voorgangers, het klassiek motorstel en de MS75. Die hebben enkel de mechanische Henricot-koppeling waarbij het elektrisch en pneumatisch koppelen nog door de rangeerder/schouwer met de hand moet gebeuren. De Breaks kunnen alleen met elkaar in treinschakeling rijden, niet met andere materieeltypen. Enkel met de MS86 zou het kunnen, maar wordt dit niet gedaan, omdat er bij sommige koppelingen van deze verschillende motorstellen de opening van de deuren niet correct bediend wordt. De pantograaf staat op het derde rijtuig. Dit is het stuurrijtuig waar ook de eersteklasseafdeling is. Deze treinen zijn niet voorzien van airconditioning (behalve voor de bestuurder). Daarom wordt dit treinstel bij voorkeur niet meer voor IC-diensten gebruikt.
  
  Interieur
  
  Multifunctioneel rijtuig 
  Na de renovatie is telkens het middenste van de drie rijtuigen voorzien van een multifunctionele ruimte, met plaats voor een tiental fietsen, kinderwagen of rolstoel. De opstap van de trein is echter nog altijd hoog.
  
  Foto's 
  
  Belgisch treinstel
  MS80
  MS80