title: Overijse
text: Overijse is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Vlaams-Brabant en het arrondissement  Halle-Vilvoorde. De gemeente ligt in het hart van de Druivenstreek en maakt deel uit van het Regionaal Landschap Dijleland.  Overijse is een taalgrensgemeente, maar niet  in de betekenis van faciliteitengemeente.
  
  Geografie 
  Overijse ligt in de geografische regio Brabantse Ardennen. Sinds het vastleggen van de taalgrens in 1963  is de  publicitaire indeling bij de toeristische regio Brabantse Ardennen - Ardennes brabançonnes in onbruik geraakt. In het zuiden van de gemeente ligt het Meer van Genval waarvan de noordelijke en oostelijke oevers de grens met de Waals-Brabantse gemeente Rixensart vormen.    
  
  Hoewel de gemeente Overijse aan het Brussels Hoofdstedelijk Gewest grenst, wordt alleen Jezus-Eik tot  de Brusselse Rand  gerekend. meer specifiek de Brusselse oostrand. Overijse telt ruim 25.000 inwoners. Naast Overijse-centrum bestaat de gemeente uit de gehuchten Maleizen, Terlanen, Jezus-Eik, Tombeek en Eizer. Overijse is in 1976 niet gefuseerd met buurgemeenten, waardoor het geen deelgemeenten heeft. Met het oog op een eventuele, volgende fusie-operatie in Vlaanderen werd in 2023 aarzelend de aanzet gegeven voor een nauwere samenwerking met de aangrenzende gemeente Tervuren .    
  
  Overijse en buurgemeente Hoeilaart vormen het hart van de Druivenstreek. Jaarlijks worden er in augustus druivenfeesten georganiseerd en enkele sportwedstrijden waaronder de Druivenkoers, Brabantse Pijl en de Druivencross. 
  
  De naam van de gemeente is terug te voeren op de ligging van  het dorp Overijse  aan de bovenloop van de IJse. De toponymische tegenhanger is het Huldenbergse dorp Neerijse, gelegen aan de de samenvloeiing met de Dijle. 
  
  Zeer beeldbepalend voor de dorpskern van Overijse is de zgn. S-bocht die in een steile afdaling rondom de Sint-Martinuskerk slingert en  deel uitmaakt van de N4 - gewestweg. Deze laatste vormde  vroeger, voor de aanleg van de A4 / E411, de hoofverbindingsweg van Brussel met de Ardennen en Luxemburg.
  
  Demografische ontwikkeling
  
  Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
  
  Bezienswaardigheden 
   De Sint-Martinuskerk, een laat-gotische kerk met als belangrijkste bezienswaardigheden het schip (1489), het koor (1520), en gedeeltelijk romaanse toren uit de 12e eeuw.
   Kasteel van IJse (17e eeuw) met hoofdgevels (16e eeuw) en jachtpaviljoen uit de 15e eeuw; tegen de kasteelmuur Kellebron uit de 13e eeuw.
   Gemeentehuis (1503-1505), gerestaureerd in 1963.
   Bij het begijnhof (1264), een gotische kapel uit de 15e eeuw.
   In het bijbehorende dorp Tombeek kasteel Bisdom (16e eeuw) met toren uit de 12e eeuw.
   Eveneens in Tombeek ligt het Sanatorium Joseph Lemaire (1937), een modernistisch gebouw van architect Maxime Brunfaut.
   In  Jezus-Eik staat de barokke Onze Lieve Vrouwekerk met koor (1650) en schip uit 1667, gerestaureerd in 2007.
  
  Buurtspoorweg
  Van 1894 tot 1966 was er een NMVB-stoomtramlijn tussen Groenendaal en Overijse. Deze lijn 293 was een van de weinige lijnen die geen connectie hadden met andere 'boerentram'-lijnen, en een van de slechts vier NMVB--lijnen met normaalspoor. De oude baan is nu deels fietspad. Het tramstation met remise is nog aanwezig en als brasserie in gebruik.
  
  Sport 
  Tempo Overijse is een voetbalclub uit Overijse en komt uit in de nationale reeksen. De club voetbalt in het Begijnhofstadion gelegen in het Begijnhof van Overijse. BC Terlanen-Overijse of kortweg BCTO is een basketbalclub die uitkomt in de provinciale reeksen van het basketbal. Tennis Panorama heeft met de Panorama Tennis Academie (PTA) een toptennisschool en is de enige Vlaams-Brabantse club die naast een Kids Development Training Center (7-12 jaar) ook over een Junior Development Training Center (12-18 jaar) beschikt.
  
  Jaarlijks vinden in Overijse de Druivenkoers (wielerwedstrijd) en de Druivencross (veldrit) plaats.
  
  Politiek
  
  Burgemeesters 
   1972-1983: Renaat Brankaer (CVP)
   1984-1994: Jozef Depré (CVP)
   1994-2000: Eric Schamp (CD&V)
   2001-2017: Dirk Brankaer (OV2002-N-VA-CD&V)
   2017-2018 Inge Lenseclaes (OV2002-N-VA-CD&V)
  2019-heden Inge Lenseclaes (OV2002-N-VA)
  
  Bestuur 2013-2018 
  Burgemeester is Inge Lenseclaes (OV2002-N-VA-CD&V). Zij leidt een coalitie bestaande uit OV2002-N-VA-CD&V en Open Vld. Samen vormen ze de meerderheid met 18 op 27 zetels.
  
  Bestuur 2019-2024
  
  Burgemeester is Inge Lenseclaes (OV2002-N-VA). Zij leidt een coalitie bestaande uit OV2002-N-VA, Open Vld-Groen. Samen vormen ze de meerderheid met 19 op 29 zetels.
  
  Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 
  
  De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij staat in kleur.
  De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
  (*) 1982: ECOVER / 1994: SPIL
  
  Bekende personen uit Overijse 
   Gerard Alsteens (GAL) (1940), politiek cartoonist, kunstschilder, illustrator
   Walter Baele (1964), acteur
   Veerle Baetens (1978), actrice
   Johan Bakayoko (2003), voetballer
   Kris Bosmans (1980), wielrenner
   Dion Cools (1996), voetballer
   Vanina Ickx (1975), rallycoureur
   Justus Lipsius (1547-1606), humanistisch filosoof
   Hector-Jan Loreis (1930-2005), romancier
   Bart Mesotten (1923-2012), auteur, promotor in het Nederlandse taalgebied van de haiku
   Brigitte Raskin (1947), journaliste, schrijfster
   Nina Rey (2001), actrice
   Iwein Segers (1980), komiek
   Daan Stuyven  (1969), zanger, muzikant
   Lucien Theys (1927-1996), atleet
   Michaël Van Droogenbroeck (1978), journalist en verslaggever
   Annelies Van Herck (1975), journaliste
   Robert Van Impe (1992), comedian en youtuber
   William van Laeken (1945), televisiepresentator
   Ine Van Wymersch (1980), juriste, auteur en procureur des Konings Halle-Vilvoorde
  
  Partnersteden 
    Bacharach, in Duitsland
    Bruttig-Fankel, in Duitsland
    Lecco, in Italië
    Mâcon, in Frankrijk
    Modra, in Slowakije
  
  Trivia 
  
   Overijse wordt uitgesproken met de klemtoon op de eerste lettergreep (vergelijk met de Nederlandse provincie Overijssel waarbij de klemtoon op de derde lettergreep ligt). Franstaligen leggen het accent meestal op de derde lettergreep en spreken de eind-'e' doorgaans niet uit. De Franse uitspraak 'Overisse', gebaseerd op de toenmalige Franse schrijfwijze 'Overyssche', is bij Franstaligen in onbruik geraakt.
   De schrijfwijze in oude spelling 'Overijssche' verdween door de Nederlandse spellinghervorming in 1946, maar is bijvoorbeeld nog steeds terug te vinden op het oude tramstation aan het Stationsplein. In tegenstelling tot bijvoorbeeld 'Ottembourg' voor Ottenburg is de officiële Franse schrijfwijze op verkeersborden in Wallonië ook 'Overijse' geworden en niet langer 'Overyssche'.
  
  Afbeeldingen
  
  Verleden
  
  Heden
  
  Zie ook 
   Lijst van onroerend erfgoed in Overijse
   VRT/RTBF-zendstation Waver
  
  Externe link
   Website van de gemeente
  
  Plaats in Vlaams-Brabant
   
  Onroerend erfgoed in Overijse
  Beschermd dorpsgezicht in Vlaanderen