title: René Matthes
text: René Matthes (Bazel, 20 mei 1897 – Zürich, 23 april 1967) was een Zwitsers componist, muziekpedagoog, dirigent, slagwerker en pianist.
  
  Levensloop 
  Matthes studeerde van 1913 tot 1915 bij Charlotte Schrameck, Hans Huber en Karl Heinrich David aan het conservatorium van Bazal (de huidige Muziekacademie Bazel). Verder studeerde hij musicologie aan de Universiteit Zürich. Al gedurende zijn studietijd was hij als correpetitor en slagwerker verbonden aan het orkest van het stedelijk theater te Bazel. In de jaren 1919 en 1920 werkte hij als pianist, slagwerker en kamermusicus aan het Orchestre de la Suisse Romande (OSR) in Genève. In de jaren 1922 tot 1924 was hij als correpetitor en kapelmeester verbonden aan het stedelijk theater in Zürich. In de jaren 1924 en 1925 was hij dirigent van het orkest van Erich Fischers musikalische Komödien in Berlijn. In het volgende jaar studeerde hij bij Siegfried Ochs aan de Universiteit van de Kunsten in Berlijn, toen nog Staatliche Hochschule für Musik Berlin geheten. 
  
  Van 1931 tot aan zijn dood leefde Matthes als componist, muziekpedagoog en dirigent in Zürich. Hij was medeoprichter van de Zürcher Kantorei waarmee hij in 1944 de première van de Matthäuspassion van Heinrich Schütz in Zürich tot gehore bracht. Hij was eveneens dirigent van de eerste uitvoering in Zwitserland van de 4e symfonie van Anton Bruckner in de oorspronkelijke versie. 
  
  Matthes was voorzitter van de Zwitserse muziekfederatie (Schweizerischer Musikverband) en de Zwitserse federatie van beroepsdirigenten. In 1940 werd hem de muziekprijs van de C.-F.-Meyer-stichting toegekend.
  
  Composities
  
  Werken voor harmonieorkest 
   1950 Konzertante Burleske
   1953 Feldlager-Suite, op. 66
   1953 Passacaglia
   1957 Konzert-Ouvertüre
   Festlicher Aufzug
  
  Missen en andere kerkmuziek 
   1933-1934 Von ewiger Weisheit und Schönheit, voor driestemmig vrouwen- of mannenkoor - tekst: Angelus Silesius 
   1940 Partita über den Choral - wie schön leuchtet der Morgenstern, voor vijfstemmig gemengd koor (SSATB) en orgel
   1941 Die Erde ist des Herrn - Psalm auf den Dank-, Buss- und Bettag, voor gemengd koor en orgel
   1941 Missa brevis, voor driestemmig koor (SAB) en orgel
   1944 Choral : erhöre mich, o Herre Christ, voor gemengd koor 
   1945 Es ist ein Gott und ein Mittler, voor gemengd koor en orgel
   1948 Wir glauben allʹ an einen Gott, voor tweestemmig koor en orgel - tekst: Maarten Luther
   1948 Ehre sei dem Vater - Die kleine Doxologie, voor vierstemmig mannenkoor
   1949 Der Herr ist König - uit Psalm 97 en 99, voor gemengd koor en orgel
   1950 O Gott, sieh uns versammelt hier - koraal uit het feestspel "Jahr der Besinnung", voor gemengd koor en orgel - tekst: Emil Wächter
   1951 Selig sind die Toten, voor vierstemmig mannenkoor - tekst: Openbaring van Johannes 14, 13
   1951 Zwei alte Weihnachtslieder (Twee oude kerstliederen), voor gemengd koor 
   1954 Zwei lateinische Hymnen (Twee Latijnse hymnen), voor vier- tot zesstemmig gemengd koor
   1955 Verheissung : selig sind die Toten, voor 3 gelijke stemmen - tekst: Openbaring van Johannes 
   1955 Wohl dem, der nicht wandelt im Rat der Gottlosen, motet over Psalm 1 voor gemengd koor
   1956 Gott, dein Weg ist heilig : Gott, Gott, dein Weg ist heilig, motet naar Psalm 77, 14 - 16, 21. Jes. 52, 10 voor vrouwenkoor
   1956 Herr, auf dich traue ich, motet over Psalm 31, 1-3 voor gemengd koor
   1956 Ist Gott is für uns, motet voor gemengd koor
   1957 Und du, Bethlehem..., motet voor advent voor driestemmig vrouwenkoor (SAA) en orgel
   1965 Deutsche Messe (Duitse mis), voor gemengd koor, 2 trompetten, 2 trombones en orgel
   Danket dem Herrn, voor vrouwenkoor en orgel
  
  Vocale muziek
  
  Cantates 
   1938 Gezeiten des Lebens : nächtlich wandern alle Flüsse, cantate voor spreker, sopraan, vierstemmig mannenkoor, koperensemble en orgel
   1949 Gottes Lamm - siehe, das ist Gottes Lamm!, passiecantate voor alt, driestemmig vrouwenkoor en orgel
   1956 Cantate Domino canticum (uit Psalm 149), cantate voor vrouwenkoor (SSA) en orgel
   1956 Psalmen-Kantate : Herr, unser Herrscher..., cantate voor 2 solozangers, gemengd koor, orkest en orgel 
   Meditation, cantate voor tenor, gemengd koor en kamerorkest
  
  Werken voor koor 
   1948 Zechergesang - sie stellten Tische, mischten Wein, voor vierstemmig mannenkoor (verplicht werk tijdens het "Eidgenössisches Sängerfest Bern 1948")
   1950 Schneiderjahrstag - "und als die Schneider Jahrstag hattʹn", voor vrouwenkoor en piano
   1952 Wach auf, mein Herz und singe!, voor vierstemmig mannenkoor
   1953 Tanzlied ohne Worte : Lallal..., voor driestemmig vrouwenkoor 
   1954 September, voor unisonokoor - tekst: Hermann Hesse
   1955 Elegie : Heerwagen, mächtig Sternbild ..., voor gemengd koor en orkest - tekst: Gottfried Keller
   1957 Liebesflämmchen - die Mutter mahnt mich abends, voor gemengd koor - tekst: Conrad Ferdinand Meyer
   1960 Triptychon : Sprüche, voor gemengd koor
   Drie liederen, voor gemengd koor, piano en blazers
   Beim Tanze
   Jungenlied
   Vom Sinn
   O userwelte Eidgenoss-schaft, voor gemengd koor en orgel
   Twee liederen, voor vierstemmig mannenkoor, blazers en orgel
   Lob des Schaffens
   Im Alter
   Twee liederen, voor sopraan, alt, kinderkoor, koperblazers en piano
   Schulfrei 
   Abendlied
  
  Liederen 
   1943 Vom Himmel hoch, kerstliederen voor zangstem en piano
  
  Kamermuziek 
   1935-1936 Suite, voor blokfluittrio of -kwartet 
   1950 Aus einem Spielbuch von 1740, voor 2 blokfluiten en slagwerk
   1950 Miteinander, voor drie blokfluiten
  
  Werken voor orgel 
   1943 Partita über "O Heiland, reiß den Himmel auf" 
   1951 Fantasie in a mineur
   Ricercar
  
  Publicaties 
   Schweizer Blockflöten-Fibel, Basel: Bärenreiter-Verlag, 1950.
   Elementare Musikerziehung, Basel: Bärenreiter-Verlag, 1951.
   Motorik, Metrik, Takt, Rhythmus in der Musikpraxis, Zürich, 1952.
  
  Bibliografie 
   Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, ISBN 3-923058-07-1
   Siegmund Helms: Neues Lexikon der Musikpädagogik : Personteil, Kassel: Gustav Bosse, 1994, 272 p.
   Paul E. Bierley, William H. Rehrig: The heritage encyclopedia of band music : composers and their music, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, ISBN 0-918048-08-7
   Joseph  Willimann: Pro Musica: Der neuen Musik zulieb: 50 Jahre Pro Musica, Ortsgruppe Zürich der Internationalen Gesellschaft für neue Musik (IGNM), Zürich: Atlantis Musikbuch Verlag, 1988, 216 p. ISBN 978-3-254-00148-1
   Jacques Burdet: La musique dans le pays de Vaud 1904-1939,  'Bibliothèque historique vaudoise', 72. reliure en toile originale, Lausanne: Payot, 1983, 431 p. 
   Dorothea Baumann: Musik-Theater : Theatre Musicale. Zum Schaffen von Schweizer Komponisten des 20. Jahrhunderts; L'oeuvre de Compositeurs Suisse du 20e Siècle, Zürich: Theaterkultur-Verlag, 1983, 336 p.
   Willi Schuh: Schweizer Musikbuch - Musikerlexikon, Zürich, Atlantis Verlag, 1979.
   Heinrich Lindlar: Schweizer Komponisten - Bericht und Bekenntnis, Bonn: Verlag Boosey & Hawkes, 1953. 87 p. - ook in: Themenheft Nr. 10 von "Musik der Zeit - Eine Schriftenreihe zur zeitgenössischen Musik"
  
  Externe links 
    Biografie op de internetpagina van de Zentralbibliothek Zürich - Kantons-, Stadt- und Universitätsbibliothek
  
  Zwitsers componist
  Zwitsers dirigent
  Zwitsers muziekpedagoog
  Zwitsers pianist
  Slagwerker
  20e-eeuws componist