title: Luciano Berio
text: Luciano Berio (Oneglia, 24 oktober 1925 – Rome, 27 mei 2003) was een Italiaans componist. Hij was van 1950 tot 1964 getrouwd met de Amerikaanse sopraan Cathy Berberian, voor wie hij een aantal stukken componeerde, waaronder Circles, Sequenza III, Visage en Récital.
  
  Carrière 
  Berio studeerde compositie aan het conservatorium te Milaan bij Ghedini. Later was hij leerling van Dallapiccola. Hij richtte in 1953 in samenwerking met Bruno Maderna de Studio di Fonologia op, een experimenteel orkest. Later werd hij professor aan de befaamde Juilliard School in New York.
  
  Zijn oeuvre omvat een breed scala aan vormen en vormexperimenten. Hij schreef zowel kamermuziek, composities voor groot orkest en vocalisten als elektronische muziek. Hij werkte zijn leven lang aan een reeks Sequenze voor solo-instrumenten. Het gebruik van muzikale en literaire citaten en het incorporeren van allerlei soorten volksmuziek is kenmerkend voor zijn werk. Onder de auteurs van wie hij teksten gebruikte behoorden James Joyce, Edoardo Sanguineti, e.e.cummings, Italo Calvino, Samuel Beckett en Claude Lévi-Strauss. Grote populariteit won hij met zijn Folk Songs in 1964 en zijn voor de Swingle Singers gecomponeerde Sinfonia in 1968. Berio orkestreerde ook muziek van andere componisten. Rendering is zijn completering en orkestratie van schetsen voor een onvoltooide symfonie (nr 10) van Franz Schubert.
  
  Composities (selectie) 
   1949 Magnificat, voor 2 sopranen solo, gemengd koor en orkest
   1953 Chamber Music, voor stem en kamerensemble
   1954 / 1968 Allez-Hop!, voor mezzosporaan, 8 mimespelers en orkest (ballet)
   1955 Mutazioni, tape (elektronisch)
   1957 Perspectives, tape (elektronisch)
   1958 Thema: Omaggio a Joyce, tape (elektronisch)
   1960 Circles, voor stem, harp en slagwerk
   1960 Momenti, tape (elektronisch)
   1961 Visage, tape (elektronisch)
   1961 / 1970 / 1977 Opera, opera in vier actes
   1963 Traces, voor solo vocalisten, koren en orkest 
   1963 Passagio, voor sopraan, twee acteurs, dubbelkoor en orkest 
   1964 Sincronie, voor strijkkwartet
   1964 / 1973 Folk Songs, voor mezzosopraan en zeven instrumentalisten
   1965 Laborintus II, voor vier stemmen, tape en orkest
   1967 Différénces, voor vijf instrumenten en tape 
   1968 Sinfonia, voor acht stemmen en orkest
   1971 Recital I, voor sopraan en kamerorkest
   1973 Linea, voor twee piano's, vibrafoon en marimba
   1974 Points on the Curve to Find, voor piano en 22 solo-instrumenten
   1975 Chemins IV, voor hobo en 13 strijkinstrumenten
   1976 The Cries of London, voor acht stemmen
   1976 A-Ronne, voor acht stemmen
   1976 Coro, voor veertig stemmen en veertig instrumenten
   1981 Mille Musicians pour la Paix, voor 12 blaasinstrumenten
   1982 La vera storia, opera in twee actes
   1984 Un re in ascolto, opera
   1984 Voci (Folk Songs II), voor altviool, drie slagwerkers en twee instrumentale ensembles
   1985 Naturale, voor altviool, slagwerker en tape
   (1989) "D'Altro Canto Altro", voor 5 stemmen, koor en orkest, creatie op 26 augustus 1989, als slotstuk van het evenement "1000 choristes pour les droits de l'homme" in Cergy-Pontoise (Parijs, F)
   1996 Ekphrasis, voor koor en orkest
   2003 Stanza, voor koor, orkest en bariton (op teksten van o.a. Paul Celan, Alfred Brendel, Dan Pagis e.a.)
  
  Sequenze 
   1958 Sequenza 1, voor dwarsfluit 
   1963 Sequenza 2, voor harp
   1965 Sequenza 3, voor vrouwenstem
   1966 Sequenza 4, voor piano
   1965 Sequenza 5, voor trombone
   1967 Sequenza 6, voor altviool
   1981 Sequenza 6b, voor cello
   1969 Sequenza 7, voor hobo
   1975 Sequenza 7b, voor sopraansaxofoon
   1976 Sequenza 8, voor viool
   1980 Sequenza 9a, voor klarinet
   1981 Sequenza 9b, voor altsaxofoon
   1981 Sequenza 9c, voor basklarinet
   1984 Sequenza 10, voor trompet en pianoklankbord
   1988 Sequenza 11, voor gitaar
   1995 Sequenza 12, voor fagot
   1995 Sequenza 13, voor accordeon 
   2002 Sequenza 14a, voor cello
   2002 Sequenza 14b, voor contrabas
  
  Italiaans componist
  20e-eeuws componist
  Elektronische muziek