title: Vade retro satana
text: VADE RETRO SATANA ("Ga terug, Satan", "Gaat heen, Satan") is een middeleeuwse katholieke formule voor duiveluitdrijving, voor het eerst geattesteerd in een manuscript uit 1414 in de benedictijnenabdij van Metten.
  
  Oorsprong
  Christus doet in het Evangelie van Marcus een uitspraak die sterk lijkt op "vade retro satana". Daar zegt hij namelijk, in gesprek met Petrus, de volgende woorden: "vade retro me satana" ("ga achter mij, Satan").
  
  Tekst
  De Latijnse tekst luidt als volgt:
  
  CRUX SACRA SIT MIHI LUX / NON DRACO SIT MIHI DUX
  VADE RETRO SATANA / NUMQUAM SUADE MIHI VANA
  SUNT MALA QUAE LIBAS / IPSE VENENA BIBAS
  
  Met als vertaling in het Nederlands:
  
  "Het Heilig Kruis zij mijn licht / Opdat ik mij niet laat leiden door de draak
  Gaat heen, Satan / Verleid mij nooit met ijdele dingen
  Het zijn kwade dingen die gij aanbiedt / Moge gijzelf uw vergif drinken."
  
  Sacramentalia in de katholieke kerk
  Demon
  Latijnse uitdrukking