title: Oblast Transkarpatië
text: De oblast Transkarpatië (Oekraïens: Закарпатська область, Zakarpats'ka oblast, Hongaars: Kárpátalja) is een oblast in het westen van Oekraïne, grenzend aan de landen Polen, Slowakije, Hongarije en Roemenië. De oblast valt nagenoeg samen met de historische landstreek Karpato-Roethenië. De hoofdstad van Transkarpatië is het tegen de Slowaakse grens gelegen Oezjhorod. De oblast heeft 1.250.129 inwoners (2021), ruim 12% behoort tot de Hongaarse minderheid in Oekraïne.
  
  Geografie
  De naam duidt aan dat de oblast ten opzichte van de rest van Oekraïne aan de andere kant van de Karpaten ligt, om precies te zijn in de Woudkarpaten of Beskiden. Dit gebergte is voor een groot deel begroeid met bos.
  
  In het zuidwesten van Transkarpatië bevinden zich de valleien van de rivieren de Latorica en vooral de Tisa. Hier woont het grootste deel van de bevolking en wordt hoofdzakelijk landbouw bedreven.
  
  Geschiedenis
  
  Transkarpatië maakte deel uit van Oostenrijk-Hongarije, totdat dat aan het einde van de Eerste Wereldoorlog uiteenviel. Op het huidige gebied lagen delen van vier Hongaarse comitaten: Ung, Bereg, Ugocsa en Máramaros.
  Vanaf 1920 werd het een onderdeel van de nieuw gevormde staat Tsjecho-Slowakije, waarin het naast Bohemen, Moravië en Slowakije, een van de regio's vormde. Op 15 en 16 maart 1939 bestond er op een deel van het grondgebied voor 24 uur de republiek Karpato-Oekraïne, vaak als de kortst levende onafhankelijke staat gezien. Gedurende de Tweede Wereldoorlog was de regio onderdeel van Hongarije als uitvloeisel van de Eerste Scheidsrechterlijke Uitspraak van Wenen. Na de Tweede Wereldoorlog werd Transkarpatië geannexeerd door de Sovjet-Unie en werd het een onderdeel van de Oekraïense SSR. Nadat de Sovjet-Unie uiteenviel in 1991, werd het automatisch een oblast van het onafhankelijke Oekraïne.
  
  Bevolking
  De bevolking van het oblast is divers. Naast  Oekraïners vormen de Hongaren (zie Hongaarse minderheid in Oekraïne) en Roemenen belangrijke minderheden.
  Volgens de volkstelling van 2001 is de bevolking van Transkarpatië over de volgende bevolkingsgroepen verdeeld:
   Oekraïners - 80,5%
  Dit is inclusief de Roethenen en de Hoetsoelen. Deze worden in Oekraïne namelijk niet gezien als aparte volken, maar als onderdeel van het Oekraïense volk.
   Hongaren - 12,1%
   Roemenen - 2,6%
   Russen - 2,5%
   Zigeuners - 1,1%
   Slowaken - 0,5%
   Duitsers - 0,3%
  
  De verschillende talen en culturen hebben onder andere recht op onderwijs in hun eigen taal en eigen verenigingen. De eerste Hongaarse college (Hogeschool) in Oekraïne, genaamd II. Rákoczi Ferenc College bevindt zich in Berehove.
  
  De zigeunerbevolking (Roma) van Transkarpatië (14.000) is de grootste van Oekraïne.
  
  Historische bevolkingssamenstelling Transkarpatië 
  Het huidige oblast ontstond in 1944 als onderdeel van de Sovjet-Unie. In 1921 was het onderdeel van het nieuw gevormde land Tsjecho-Slowakije. Daarvoor was het gebied ingedeeld in comitaten en onderdeel van Hongarije (dat weer onderdeel was van de Habsburgse Oostenrijks-Hongaarse monarchie).
  
  In 1910 had het gebied 605.942 inwoners, waarvan 54,5% Oekraïner/Roetheen/Rus was en 30,6% Hongaarstalig (ook Joden en Zigeuners).
  
  In 1921 had het gebied 606.568 inwoners, waarvan 372.884 Russen (Roethenen) (61,47%), 102.144 Hongaren (16,83%), 80.059 Joden (13,19%), 19.737 Tsjechoslowaken (3,25%).
  
  In 1959 had het gebied 920.173 inwoners, waarvan 686.464 Oekraïners (Roethenen) (74,6%), 146.247 Hongaren (15,89%).
  
  In 1989 had het gebied 1.245.618 inwoners, waarvan 976.749 Oekraïners (78,41%) en 155.711 Hongaren (12,5%).
  
  In 2001 had het gebied 1.010.100 Oekraïners (80,5%)  en 151.500 Hongaren (12,1%).  
  
  Volgens schattingen is het aantal Hongaren in 2011 gedaald tot circa 140.000 en is hun aantal nu gezakt tot rond 130.000.
  
  Religie 
  De grootste kerk in Transkarpatië is de Orthodoxe kerk van Oekraïne. De Hongaarse minderheid behoort tot de Hongaarse Gereformeerde Kerk en de Rooms Katholieke kerk.
  Verder is de historische Roetheense Grieks-Katholieke Kerk aanwezig. Dit is een kerk van de byzantijnse ritus die de paus van Rome erkent en door de Habsburgse overheersers werd ingesteld om de macht van de Orthodoxe Kerk te verminderen.
  
  Economie
  De economie van Transkarpatië is vooral afhankelijk van de grenshandel, wijnbouw en bosbouw.
  
  Bestuur
  Het bestuur van Transkarpatië wordt gevormd door de raad van het Oblast die 64 zetels telt.
  Tijdens de verkiezingen van 25 oktober 2020 werden de volgende partijen gekozen:
   Onze geboortegrond Transkarpatië - 12 zetels
   In dienst van het volk - 11 zetels
   Thuis - 8 zetels
   Oekraïens Hongaarse Partij - 8 zetels
   Groep Andrij Baloga - 7 zetels
   Europese solidariteit - 6 zetels
   Voor de Toekomst - 6 zetels
   Oppositie Platform - Voor het leven - 6 zetels
  
  Bestuurlijke indeling
  De oblast is sinds 2020 onderverdeeld in 6 rajons. Elke rajon heeft zijn eigen gekozen raad.
  
  Berehove
  Moekatsjevo
  Rachiv
  Choest
  Tjatsjiv
  Oezjhorod
  
  Plaatsen in de oblast Transkarpatië
   Rachiv
   Serednje
   Solotvyno
   Tjatsjiv
   Vynohradiv
   Vylok
   Vysjkovo
  
  Externe link 
    &  Officiële website van de oblast
  
   
  Hongaarse minderheid