title: Thé Tjong-Khing
text: Thé Tjong-Khing (Purworejo, 4 augustus 1933) is een Nederlandse striptekenaar en illustrator.
  
  Leven en werk 
  Thé werd geboren te Purworejo in het toenmalige Nederlands-Indië in een westers georiënteerde Chinese familie. Als kind tekende hij met krijtjes op een schoolbord in het ouderlijk huis en hij las graag de Tarzan-boeken van Edgar Rice Burroughs. Thé volgde het lyceum en studeerde daarna aan de Seni Rupa-kunstacademie te Bandung. Hij ging in 1956 naar Nederland en begon al snel als tekenaar bij Toonder Studio's, aanvankelijk als volontair en later in vaste dienst. Hij tekende strips, zoals Iris en Arman en Ilva, Storende verhalen voor De Vrije Balloen (waarvan hij medeoprichter was) en enkele strips voor het weekblad Tina. In 1997 kreeg Thé Tjong-Khing voor zijn gehele oeuvre de Trentenaire, een eenmalige prijs ter gelegenheid van het dertigjarig jubileum van het Stripschap.
  
  In 1970 werd hem door kinderboekenschrijfster Miep Diekmann gevraagd illustraties te maken bij haar boek Total loss, weet je wel, juist omdat hij striptekenaar was. Dit leidde ertoe dat Thé Tjong-Khing halverwege de jaren zeventig stopte met het tekenen van strips. Hij werd freelance illustrator en illustreerde vele kinderboeken, onder andere boeken van Guus Kuijer, Els Pelgrom, Sylvia Vanden Heede en Dolf Verroen.
  
  Thé won driemaal het Gouden Penseel en won in 2005 de Woutertje Pieterse Prijs voor zijn boek Waar is de taart?, een prentenboek zonder tekst; het eerste boek dat hij geheel zelf zowel schreef als tekende. Hiervoor won hij in 2005 ook het Zilveren Penseel.
  
  Vanwege de herwaardering voor zijn werk worden vanaf 2006 zijn Arman en Ilva-strips opnieuw uitgegeven in een luxueuze hardcoveruitvoering met extra achtergrondinformatie over de auteurs en de strip.
  
  In 2010 kreeg hij de Max Velthuijs-prijs voor zijn gehele oeuvre. Er was een bedrag van 60.000 euro aan verbonden.
  
  Op latere leeftijd is hij nog heel actief. Zo maakte hij in 2019, toen hij 86 was, het ontwerp van de eerste officiële stripmuur van Haarlem. Hij werkte ook mee aan het beschilderen van de muren.
  
  Prijzen 
  
   1978 – Gouden Penseel voor Wiele wiele stap (auteur: Miep Diekmann)
   1985 – Gouden Penseel voor Kleine Sofie en Lange Wapper (auteur: Els Pelgrom)
   1986 – Duitse Jeugdliteratuurprijs voor Kleine Sofie en Lange Wapper (auteur: Els Pelgrom)
   1997 - De Trentenaire, een eenmalige oeuvreprijs van Het Stripschap
   2003 – Gouden Penseel voor Het woordenboek van vos en haas (auteur: Sylvia Vanden Heede)
   2005 – Zilveren Penseel voor Waar is de taart?
   2005 – Woutertje Pieterse Prijs voor Waar is de taart?
   2010 – Max Velthuijs-prijs, oeuvreprijs voor illustratoren
  
  Over de naam
  De familienaam luidt Thé, en Tjong-Khing is zijn voornaam. Tjong is een zogeheten generatienaam die de familie aan alle zoons uit zijn generatie heeft gegeven.
  
  Trivia
  Thé is een groot filmkenner. In de jaren zeventig won hij talloze malen de filmquiz Voor een briefkaart op de eerste rang bij de KRO-televisie. Deze prestatie leidde zelfs tot een persiflage van Gerard Cox en Frans Halsema, geschreven door Michel van der Plas.
  Zijn korte strip Zuster Lydia zoekt het Geluk werd in 1984 verfilmd door cineast Frank Herrebout. De korte film draaide in de bioscoop en werd geselecteerd voor de Berlinale, het internationale filmfestival van Berlijn.
  Omdat Thé Tjong-Khing in 1977 is gestopt met striptekenen, heeft hij nooit de Stripschapprijs ontvangen. Daarom werd zijn werk in 1997 tijdens De Stripdagen in Breda door Het Stripschap, Nederlands centrum voor belangstellenden in strips, bekroond met de Trentenaire, ter gelegenheid van het dertigjarig jubileum van deze vereniging.
  De strip Arman en Ilva is opnieuw uitgegeven door Uitgeverij Sherpa.
  In het najaar van 2011 werd in het Letterkundig Museum in Den Haag een tentoonstelling gehouden die een overzicht geeft van het werk van Thé Tjong-Khing.
  Van 23 september t/m 4 november 2018 was er een tentoonstelling over het werk van Thé Tjong-Khing en Peter van Dongen in het Groningse dorpje Thesinge.
  Van 15 december 2020 t/m 3 oktober 2021 werd de tentoonstelling 'Thé Tjong-Khing: in het atelier van de meesterillustrator' gehouden in het Museum Kranenburgh in Bergen (Noord-Holland).
  Ter gelegenheid van Thé’s negentigste verjaardag is er van 7 april tot en met 11 september 2023 de tentoonstelling 'Thé Tjong-Khing: 90 jaar jong' in het Verwey Museum Haarlem.
  
  Externe links
  Interview bij VPRO-radioprogramma Nooit meer slapen, 29 augustus 2017
  
   
  
  Nederlands stripauteur
  Nederlands illustrator
  Marten Toonder