title: Dierenarts
text: Een dierenarts behandelt zieke of gewonde dieren. Ook kan een dierenarts hulp bieden bij het voorkomen dat dieren ziek worden. Sommige dierenartsen behandelen uitsluitend of voornamelijk gezelschapsdieren (zoals honden, katten, vogels, konijnen), andere dierenartsen behandelen uitsluitend of voornamelijk paarden of landbouwhuisdieren (zoals koeien, varkens en kippen). Deze artsen worden gewoonlijk veearts genoemd.
  
  In de landbouwsector speelt de dierenarts een belangrijke rol door het bieden van bedrijfsbegeleiding in de veehouderij. Het behandelen van een specifieke diersoort of groep diersoorten noemt men differentiatie. Voor een aantal diersoorten bestaan officiële certificeringen voor dierenartsen, zo zijn er gecertificeerde rundveedierenartsen en gecertificeerde varkensdierenartsen. Elke dierenarts is echter wettelijk bevoegd om elke diersoort (behalve de mens) te behandelen. Daarnaast kent de diergeneeskunde een aantal officieel erkende specialisaties, zoals veterinaire radiologie, veterinaire chirurgie, pathologie. Men mag zich slechts specialist noemen indien men is opgenomen in het officiële specialistenregister.
  
  Er zijn ook dierenartsen die geen dieren behandelen (niet-praktiserend). Zij hebben bijvoorbeeld een bestuur- en beleidsfunctie, een wetenschappelijke of onderwijsfunctie, of werken in de industrie, bijvoorbeeld bij een farmaceutisch bedrijf.
  
  Dierenartsen zijn in belangrijke mate betrokken bij de zorg voor de veiligheid van voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong. Dit vakgebied noemt men veterinaire volksgezondheid.
  
  Cijfers Nederland en België
  In Nederland werken ongeveer 4.400 dierenartsen en in België zo'n 6.300. Samen zorgen zij voor de gezondheid van onder andere 1,3 miljoen konijnen, 1,5 miljoen honden, 2,6 miljoen katten, 450.000 paarden, 1 miljoen schapen, 1 miljoen pelsdieren, 4 miljoen runderen, 12 miljoen varkens en 100 miljoen kippen. Sommige dierenartsen werken in het onderwijs, het bedrijfsleven of bij de overheid.
  
  Differentiatie en specialisatie
  
  Elke dierenarts mag volgens de wet alle dieren onderzoeken en behandelen, alleen behandeling van de mens is verboden. Steeds meer dierenartsen leggen zich toe op de behandeling van een beperkt aantal diersoorten. Een koe heeft immers andere aandoeningen dan een kat, een paard andere ziekten dan een kip. Dat verschillende dierenartsen verschillende werkzaamheden hebben wordt differentiatie genoemd. Differentiatie start al tijdens de opleiding.
  
  Een dierenartsspecialist heeft, na de opleiding tot dierenarts, een aanvullende opleiding van 4 jaar gevolgd. Voorbeelden van veterinaire specialisten zijn de oogarts, dermatoloog, orthopeed, patholoog, microbioloog, specialist laboratoriumdieren en specialist veterinaire volksgezondheid.
  
  Taken dierenarts
  
  Diergezondheid
  Een van de taken van de dierenarts is het genezen van dieren. Een andere taak van de dierenarts is ziektepreventie: vaccinatie, ontworming, tekenbestrijding, gezonde voeding en goede huisvesting. Bij gezelschapsdieren en paarden ligt de nadruk op het behandelen van individuele dieren. In de landbouwdierensector ligt de nadruk op bedrijfsbegeleiding: optimaliseren van de gezondheid van het hele koppel, preventie van potentiële problemen en koppelbehandeling.
  
  Dierenwelzijn
  Een dierenarts geeft adviezen om pijn, dorst, honger, overgewicht, stress, verveling en angst bij dieren te voorkomen. Dierenartsen controleren of veetransport aan de regels voldoet. Als een dier niet kan genezen, mag een dierenarts het dier euthanaseren om uitzichtloos lijden te voorkomen.
  
  Volksgezondheid
  Ziekten die van dier op mens kunnen overgaan, worden zoönosen genoemd. Ringworm, papegaaienziekte, kattenkrabziekte, hondsdolheid, ziekte van Weil en Q-koorts zijn voorbeelden van zoönosen. De samenwerking tussen dierenarts en mensenarts wordt "One Health" genoemd. Daarnaast werken dierenartsen als beroepsgroep samen om antibioticumresistentie terug te dringen. Er wordt gestuurd op het voorkomen van infecties zodat minder antibiotica nodig zijn. Wanneer een antibioticum toch nodig is, wordt er kritisch gekeken naar welk type antibioticum en de behandelduur om de kans op resistentie zo klein mogelijk te maken. Het afgelopen decennium is het antibioticumgebruik hierdoor flink gedaald.
  
  Voedselveiligheid
  Dierenartsen hebben ook een taak in het veilig houden van producten van dierlijke oorsprong (melk, vlees, eieren). Ze letten op dat ziekmakende bacteriën, parasieten en/of medicijnrestanten niet in deze producten terechtkomen.
  
  24 uur per dag, 7 dagen per week
  Meerdere dierenklinieken in een regio werken vaak samen om 24 uur per dag, 7 dagen in de week zorg aan te bieden. In verschillende steden zijn spoedklinieken opgericht, onder andere in Amsterdam, Utrecht, Rijswijk, Dordrecht, Arnhem, Waalwijk en Geldrop. Deze zijn vergelijkbaar met een ziekenhuis in de humane gezondheidszorg, maar hebben ook verschillende specialisten in huis voor doorverwijzingen.
  
  Regelgeving
  De taken en plichten van de dierenarts zijn wettelijk vastgelegd (in Nederland in de Wet dieren, geldend van 01-02-2015 t/m 30-06-2018). Sinds 2012 is elke boerderij verplicht een bedrijfsgezondheidsplan op te stellen. In het plan moet onder meer het antibioticumgebruik, een bedrijfsbehandelplan en samenwerking met een geborgde dierenarts vermeld staan. Ook bemoeit de overheid zich actief met het verminderen van erfelijke aandoeningen bij gezelschapsdieren.
  
  Opleiding en nascholing in Nederland en België
  De studie diergeneeskunde duurt 6 jaar. Het is een universitaire studie. In Nederland kan de studie gevolgd worden in Utrecht. In Vlaanderen in Antwerpen (enkel de bachelor) en Gent.
  
  Nederlandse dierenartsen die voldoende nascholing volgen, kunnen zich laten registreren bij het Centraal Kwaliteitsregister Dierenartsen (CKRD). Voor bepaalde dierenartsen is bijscholing verplicht. Dit geldt onder andere voor dierenartsspecialisten, keuringsdierenartsen en geborgde dierenartsen.
  
  Kosten dierenarts
  Dierenartsen worden betaald per consult, onderzoek en/of ingreep. Veel dierenartsen verkopen ook diervoeding. In Nederland en België mogen dierenartsen ook medicijnen verstrekken.
  Prijzen kunnen per dierenarts verschillen. In tegenstelling tot artsen in de humane zorg zijn dierenartsen btw-plichtig.
  
  Eigenaren kunnen hun huisdier tegen ziektekosten verzekeren. Mensen die de basale zorg voor hun huisdier niet kunnen betalen, kunnen een verzoek voor financiële steun indienen bij speciaal daarvoor opgerichte stichtingen.
  
  Dierenartspraktijk, dierenkliniek, dierenziekenhuis of specialistenkliniek
  Dierenartsen zijn vrij in de naamgeving van hun dierenartsenpraktijk. De ereraad van de KNMvD heeft bepaald dat een dierenkliniek zich specialistenkliniek mag noemen als minimaal de helft van de werkzame dierenartsen specialist is. De andere namen zijn niet beschermd.
  
  Ketenvorming
  Dierenartsen werken steeds vaker parttime en in loondienst. Schaalvergroting in de vorm van meermanspraktijken en ketenvorming neemt toe. Voorbeelden van dierenartsenketens zijn Dierendokters, IVC Evidensia, AniCura en het Britse CVS. In 2022 waren naar schatting ongeveer 20% tot 25% van de dierenartspraktijken onderdeel van een keten. De belangrijkste ketens zijn AniCura (met ca. 107 dierenklinieken en ziekenhuizen in 2022) en Evidensia (met ca.307 dierenklinieken en ziekenhuizen in 2022). Net zoals in de dentale sector zoeken grote (internationale) investeerders ook in de veterinaire sector naar investeringsmogelijkheden.
  
  Beroepsvereniging
  Er zijn verschillende beroepsverenigingen voor dierenartsen. In Nederland zijn dit de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD), het Collectief Praktiserende Dierenartsen (CPD) en de Vakgroep Praktijkhoudende Dierenartsen (VPhD). In Vlaanderen is dit sinds 2019 de VeDa Verenigde Dierenartsen.
  
  Zie ook 
   Dierenartsassistent
   Dierenartsspecialist
   Diergeneeskunde
   Doctor of Veterinary Medicine (DVM)
   Huisdieren
  
  Agrarisch beroep