title: Frits Sano
text: Frits Benedictus J. Th. Sano (Antwerpen, 8 februari 1871 - Geel, 4 september 1946) was een Belgische dokter in de geneeskunde en psychiater.
  
  Leven 
  Frits Sano werd geboren op 8 februari 1871 in een geneesherenfamilie. Hij studeerde af als doctor in de geneeskunde aan de Universiteit Brussel in 1895 waarna hij neurologie ging studeren bij Oppenheim in Berlijn en in Salpêtrière in Parijs. Na zijn studies werd hij werkzaam als arts in Antwerpen en als geneesheer in de gastziekenhuizen. In 1902 was hij medestichter van de school voor ziekenverpleging in het Stuivenberggasthuis, waar hij een aantal jaren leraar en rector was. Een paar jaar later in 1907 werd hij hoofdgeneesheer van de afdeling voor geestesziekten. Tijdens het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914 verhuisde hij naar Londen waar hij werkte in het histopathologisch laboratorium van het Clayburg Asylum en als consulterend neuroloog in het Mauley Hospitaal. Na de oorlog keerde hij terug in 1919 en werd aangesteld als hoofdgeneesheer en directeur van de Rijkskolonie voor geesteszieken in Geel. De Tweede Wereldoorlog zorgde ervoor dat zijn activiteiten bijna volledig onderbroken werden en zowel zijn woonst als bibliotheek ontnomen werden. Sano bracht talrijke publicaties uit over het histologisch onderzoek van zenuwen en hersenen en over voorgestelde vernieuwingen en verbeteringen in de gezondheidszorg die gepubliceerd werden in nationale en internationale tijdschriften en op congressen in België, Frankrijk, Nederland, Duitsland en de Verenigde Staten. Hij was ook een van de stichters van het Tijdschrift voor verpleegkunde en van de congressen voor verpleegkunde en sociale geneeskunde die tussen 1920 en 1940 enkele keren vergaderden. Daarnaast was Sano lid van het comité dat in 1905 begon met de uitgave van de Geneeskundige en Heelkundige Bladen, die de voorloper was van het Vlaams Geneeskundig Tijdschrift. In 1938 maakte hij deel uit van de 15 leden die door Leopold III benoemd werden als stichters van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Geneeskunde van België. Sano was ook lid van de Nederlandse vereniging voor Psychiatrie en Neurologie, van de Société de Neurologie, van de Société Médico-Psychologique van Parijs, van de Medico-Psychological Association of Great Britain and Ireland, secretaris van de Journal de Neurologie et de Psychiatrie, redactielid van de Archives Internationales de Neurologie, de Médecine Mentale et des Maladies Héréditaires en medestichter van de "Société Belge de Neurologie". Sano was getrouwd met Edith Maertens.
  
  Werken 
  Een aantal van zijn werken zijn:
  
   Een algemeen plan van het zenuwstelsel, 1898
   Amyotrophie progressive primitive, 1897
   Les amyotrophies progressives, 1897
   Anastomoses et plexus radiculaires, 1898
   Bau, Einrichtung und Organisation psychiatrischer Stadtasyle von A. Dannemann: analyse, 1901
   De behandeling van minderwaardige misdrijf-plegers, 1910
   Bewegingskernen in het ruggemerg der werveldieren, 1905
   Un cas d'amyotrophie progressive d'origine traumatique, 1899
   Un cas de catatonie, 1901
   Un cas de méningite syphilitique frontale, 1899
   Un cas de paralysie d'origine scarlatineuse, 1898
   Un cas de paralysie postdiphtéritique avec autopsie, 1896
   Un cas de rage humaine suivi d'autopsie, 1900
   Un cas de spina bifida avec agénésie radiculaire et cordonale, 1900
   Un cas de tuberculose de la protubérance annulaire, 1899
   Cellules nerveuses à deux noyaux: contribution à l'étude des réactions inflammatoires dans le tissu nerveux, 1901
   Cerveau atrophique, 1908
   La collation des aliénés indigents à Schaerbeek, 1901
   La collocation des aliénés indigents à Schaerbeek, 1901
   Congrès international de l'assistance des aliénés et spécialement de leur assistance familiale, tenu à Anvers du 1 au 7 septembre 1902 : rapports et compte-rendu des séances, 1903
   Considération sur les noyaux moteurs médullaires innervant les muscles, 1901
   Contribution à l'étude de l'aphasie sensorielle, 1897
   Contribution à l'étude de la pathologie de la cellule pyramidale et des localisations motrices dans le télencéphale, 1900
   Contribution à l'étude du réflexe cutané du pied, 1901
   De l'indépendance fonctionnelle des centres corticaux du langage, 1897
   De l'organisation des asiles-dépôts en Belgique, 1899
   De la constitution des noyaux moteurs médullaires: localisation médullaires motrices et sensitives, 1898
   De la durée du séjour des aliénés dans les établissements provisoires, 1901
   De la langue des sciences en général et de l'emploi de la langue nationale en particulier, 1899
   De la pédologie, 1899
   De nieuwe afdeeling voor geestesziekten op Stuivenberggasthuis te Antwerpen, 1907
   Des hémiplégies infantiles, 1899
   Des localisations des fonctions motrices de la moëlle épinière: résumé et discussion du rapport sur cette question, 1905
   Du régime des aliénés à Anvers, 1899
   Infantilisme myxoedémateux, 1898
   Inleiding tot de lessen voor ziekenverpleging aan de burgerlijke gasthuizen te Antwerpen, 1902
   Inleiding tot de studie van het vijfde halssegment bij den mensch, 1901    
   James Henry Pullen, the genius of Earlswood, 1918
   Lésions anatomo-pathologiques de la rage chez l'homme et chez les animaux, 1899 - 1900
   Lessen over krankzinnigenverpleging, 1911
   Les localisations des fonctions motrices de la moelle épinière, 1898
   Les localisations motrices dans la moelle lombo-sacrée, 1897
   La loi sur le régime des aliénés, 1899
   Le mécanisme des réflexes: abolition du réflexe rotulien malgré l'intégrité relative de la moelle lombo-sacré, 1898
   Morphological investigations upon the convolutional pattern of relative brains in man, 1917
   Myélite aiguë d'origine blennorrhagique suivie d'autopsie, 1900
   Nucleus diaphragmae: étude sur l'origine réelle du nerf diaphragmatique, 1898
   Over krankzinnigen-verpleging in groote steden, 1900
   Pachymeningitis cervicalis hypertrophica, 1898
   Paralysie labio-glosso-laryngée (atrophie chronique des noyaux moteurs de la protubérance et du bulbe), 1900
   Quelques faits constatés à l'autopsie d'aliénés: allocution présidentielle, 1908
   Quelques remarques d'expérience clinique personnelle concernant l'alcool en thérapeutique, 1900
   Réponse à la communication du Dr. R. Ley: Quelques cas de chirurgie chez les aliénés, 1911
   Revue des aphasies (Bastian, Pitres, Dejerine et Sérieux), 1898
   La riforma dell'internamento degli alienati nel Belgio, 1899
   Section ancienne du nerf médian-suture-prétendu retour immédiat de la sensibilité, 1898
   Section partielle du nerf médian suture-restauration fonctionnelle, 1899
   Spasme bilatéral de la face et du cou, 1898
   La statistique des aliénés à Anvers, 1899
   Syndrôme syringomyélique étendu uni-latéral, 1901
   Van dolende kinderen, 1900
   Une visite à l'hôpital de Rotterdam, 1905
   Vlaamsche geneeskundige literatuur vóór de 19e eeuw, 1898
   Voor en tegen de neuronenleer, 1899
   Voorposten van krankzinnigenverpleging: met een ontwerp van stadsasiel, 1902
   Het zenuwstelsel en de onderlinge betrekkingen der organen, 1897
   Het zenuwstelsel van den mensch, 1899
   Het zenuwstelsel van den mensch: lessen gegeven aan de leden van den onderwijzerskring De Amicis, 1901-1902, 1902
  
  Externe link 
  
   Collectie van Frits Sano bewaard in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience
  
  Belgisch psychiater