title: Max Havelaar (film)
text: Max Havelaar of de koffieveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappij is een Nederlands-Indonesische speelfilm uit 1976 van Fons Rademakers, naar de gelijknamige roman van Multatuli.
  
  De hoofdrollen worden gespeeld door Peter Faber (Max Havelaar) en Sacha Bulthuis (Tine). Rutger Hauer, die de hoofdrol had willen spelen, vervult een bijrol als Duclari; Krijn ter Braak speelt de controleur Verbrugge en Adendu Soesilaningrat speelt de rol van inlandse regent. Het camerawerk is van Jan de Bont. Het scenario van Gerard Soeteman is gebaseerd op de roman, maar vooral aan het einde van de film krijgt de geschiedenis van Saïdjah en Adinda meer nadruk. Dharmaya W. Sarjana schreef een eerste scenario voor de film, onder de titel Saïdjah en Adinda. 
  
  De film is grotendeels in Indonesië gedraaid, aanvankelijk met steun van de Indonesische regering. De film werd echter tot 1987 door de Indonesische censuurcommissie verboden, omdat de positie van het Indonesische volk erin als ontoereikend werd geacht. Later eisten de Indonesische autoriteiten drie aanvullende scènes die het Indonesisch verzet beter in beeld brachten. Een reden voor het verbod kan ook geweest zijn dat het Soeharto-regime moeite had met de scènes over onderdrukking door een inlandse regent. Het einde van de film bevat enkele scènes met gewelddadig optreden door het KNIL.
  
  In Nederland was de film met 727.000 bezoekers een succes. Ook in de Sovjet-Unie, de Verenigde Staten, Spanje, Denemarken en andere Europese landen deed de film het goed. Max Havelaar won de speciale juryprijs op het filmfestival van Teheran, een ereprijs op het filmfestival van Napels, en de Deense "Bodil" voor de beste niet-Engelstalige film. De film werd in 2003 door A-Films en het Nederlands Filmmuseum op dvd uitgebracht, als onderdeel van een box met 11 Rademakers-films.
  
  Rolverdeling
  Peter Faber - Max Havelaar
  Sacha Bulthuis - Tine
  Rutger Hauer - Duclari
  Krijn ter Braak - Verbrugge
  Adendu Soesilaningrat - Inlands regent
  Maruli Sitompul - Demang
  Carl van der Plas - Resident
  Rima Melati - Mevrouw Slotering
  Joop Admiraal - Slotering
  Herry Lantho - Saïdjah
  Nenny Zulaini - Adinda
  Frans Vorstman - Gouverneur-generaal
  Dolf de Vries - Hendrickx
  Leo Beyers - Droogstoppel
  Trees van der Donck - Mevrouw Droogstoppel
  Hugo Koolschijn - Luitenant
  Helmert Woudenberg - Planter
  
  Nederlandse film
  Film uit 1976
  Historische film
  Dramafilm
  Boekverfilming
  Film van Fons Rademakers
  Multatuli
  Indonesische film