title: Franz Koglmann
text: Franz Koglmann (Mödling, 22 mei 1947) is een Oostenrijkse jazztrompettist en -bugelist.
  
  Biografie 
  Na zijn studie in New York en Philadelphia (Pennsylvania) en samenwerking met Weense avant-garde jazzmuzikanten als Walter M. Malli, Harun Barrabas, Toni Michlmayr, richtte Koglmann in 1973 het label Pipe Records op, waarbij hij drie platen opnam met o.a. Steve Lacy en Bill Dixon. Van 1978 tot 1981 was hij muzikaal adviseur van de galerij naast St. Stephan, voordat hij (1982) samen met zijn partner Ingrid Karl de Wiener Musik Galerie oprichtte, die tal van internationale festivals en workshops hield. In 1984 formeerde hij ensemble Franz Koglmann Pipetet, waartoe internationaal bekende muzikanten behoorden als Tony Coe, Tom Varner en Peter Herbert. Van 1986 tot 1996 werden de cd's van Koglmann uitgebracht door het Zwitserse label HatHut Records, van 1999 tot 2004 was hij artistiek leider van het Frankfurtse cd-label between the lines, dat werd opgericht in 1998 op initiatief van de fondsbeheerder Paul Steinhardt in Frankfurt en waarbij third stream-muzikanten als Ran Blake werden uitgebracht.
  
  Toen Pipetet werd opgericht, strookte de moeilijke balans tussen compositie en improvisatie voor het eerst met zijn ideeën en op basis hiervan ontwikkelde hij grotere cycli als The Use of Memory (in première op het Donaueschingen Music Festival in 1990). Dit wordt gevolgd door grootschalige werken in opdracht voor de Wiener Festwochen (Ein schöner, heller, lichter Tag onder Dennis Russell Davies, 1997), voor het Klangforum Wien (Don't Play, Just Be onder Sylvain Cambreling, 1998) en de opera Fear Death by Water volgens The Waste Land van T.S. Eliot (libretto: Christian Baier, onder muzikale leiding van Peter Burwik en geregisseerd door Michael Scheidl, in première in 2003 in MUQUA Wenen). In 2007 realiseerde hij namens de culturele hoofdstad Sibiu (Roemenië) de suite Nocturnal Walks, gebaseerd op Joseph Haydns Symfonie nr. 27 met de stem van Emil Cioran. (cd op col legno).
  
  De meeste werken van Koglmann hebben genre-verwijzingen, bijvoorbeeld naar de beeldende kunst, literatuur (tekstinstellingen) naar film (bijvoorbeeld een stilstaand beeld van L'Année dernière à Marienbad van Alain Resnais werd gebruikt als cover voor de cd L'heure bleue) en naar het theater (de cd Venus in Transit was oorspronkelijk een podiummuziek voor Beverly Blankenship). Koglmann heeft gewerkt met muzikanten als Lee Konitz (We Thought About Duke), Paul Bley, Gary Peacock en Misha Mengelberg. Samen met saxofonist Tony Coe formeerde hij het Monoblue Quartet (huidige bezetting met Ed Renshaw en Peter Herbert) en het Pipe Trio met Rudolf Ruschel en Raoul Herget. Er zijn ook speciale bezettingen (bijvoorbeeld een duo met pianist Oskar Aichinger, dat af en toe wordt uitgebreid met drummer Wolfgang Reisinger). Met de ensembles maakte hij gastoptredens tijdens internationale festivals.
  
  Onderscheidingen en prijzen 
  Koglmann ontving de volgende prijzen: Hans Koller-prijs - cd van het jaar voor Don’t Play, Just Be (2003), de waarderingsprijs voor muziek van de deelstaat Neder-Oostenrijk (2003), de prijs van de stad Wenen voor muziek (2001) en de compositieprijs van de First Austrian Savings Bank (1997). In 2008 ontving hij de Ernst Krenekprijs voor zijn werk Nocturnal Walks. Ö1- Pasticcio-prijs voor G(ood) luck (2015). In 2019 werd hij geëerd met de Oostenrijkse eremedaille voor wetenschap en kunst. Hij ontving ook een promotieprijs van het muziekdepartement van de deelstaat Neder-Oostenrijk in 1992, staatsbeurzen voor compositie in 1989 en 1995, en een promotieprijs voor muziek uit de Republiek Oostenrijk in 1987, evenals 1972 en 1976 promotieprijzen van het Kunstfond der Stadt Wien.
  
  Discografie
  
  Podiumwerken 
   2003: Fear Death by Water – A Beach Opera. Libretto: Christian Baier met Morenike Fadayomi, Walter Raffeiner, Birgit Doll, Alexander Waechter, Nikolaus Kinsky, het Monoblue Quartet en het exxj…ensemble XX. eeuw, o.l.v. Peter Burwik. CD BTL 034
   2011: Identities – Ballet volgens de roman L'identité van Milan Kundera. scenario: Christian Baier. choreographie: Xin Peng Wang (Ballett Dortmund)
   2013: Join! – Opera in 3 akten. Libretto: Alfred Zellinger, regie: Michael Scheidl, met Katja Reichert, Wolfgang Gratschmaier, Anthony Heidweiller, Annette Schönmüller, Sebastien Soulès, Max Niemeyer, Dennis Kozeluh, orkest: Ensemble „die Reihe“, dirigent: Carsten Paap (netwerktijd in coöperatie met de Wiener Festwochen). ORF cd 3177 / Cracked Anegg Records
   2017: Liebe Sophie – een correspondentiethriller voor jazztrio, spreker en orkest. compositie: Franz Koglmann; tekst: David Schalko; visualisering: Jakob Kirchmayr; ORF Radio-Symphonieorchester Wien; Altsaxofoon: Christian Maurer; jazztrio: Koglmann/Arcari/Pasztor; dirigent: Carsten Paap; spreker: Markus Hering; regie en opnameleiding: Julian Pölsler. ORF-dvd van de première van september 2017
  
  Franz Koglmann Pipetet (dirigent Gustav Bauer) 
   1984: Schlaf Schlemmer, Schlaf Magritte met Theo Jörgensmann
   1986: Ich, Franz Koglmann
   1988: Orte der Geometrie - speciale gast: Ran Blake
   1989: A White Line - speciale gast: Paul Bley
   1990: The Use of Memory
   1993: Cantos I – IV
   2001: O Moon My Pin-Up - Libretto: Christian Baier
   2005: Let's Make Love – An Imaginary Play In 12 Scenes Libretto: Christian Baier
  
  Monoblue Quartet 
   1991: L' Heure Bleue met Misha Mengelberg
   1994: We Thought About Duke met Lee Konitz en het Pipe Trio
   1999: Make Believe met Tom Varner en Brad Shepik
   2000: An Affair With Strauss
   2009: Lo-lee-ta, Music on Nabokov met Wolfgang Mitterer
  
  Verdere formaties 
   1973: Flaps met Steve Lacy
   1977: Franz Koglmann/Bill Dixon: Opium/For Franz (Pipe Records) met Josef Traindl, Steve Lacy, Cesarius Alvim, Aldo Romano resp. Steve Horenstein, Gerd Geier, Alan Silva, Toni Michlmayr, Walter Malli
   1976: Opium/For Franz met Steve Lacy en Bill Dixon
   1985: Good Night
   1987: About Yesterdays Ezzthetics met Steve Lacy
   1992: Annette met Paul Bley en Gary Peacock
   2001: Venus In Transit
   2002: Don't Play, Just Be met het Klangforum Wien
   2004: The Bridal Suite met Oskar Aichinger
   2007: Nocturnal Walks met het Ensemble exxj, dirigent Peter Burwik
   2015: G(ood)luck met Mario Arcari en Attila Pasztor
   2019: Franz Koglmann Septet (met Clark / Arcari / D'Agaro / Turkovic / Pasztor / Herbert): Fruits Of Soli (HatHut Ezz-Thetics)
  
  Literatuur 
   Robert Bilek und Bernhard Kraller im Gespräch mit Franz Koglmann, in: Atypical Jazz – 25 Jahre Wiener Musik Galerie (Hrsg. Ingrid Karl, Bernhard Kraller), Wenen 2007
   Thomas Loewner: Franz Koglmann, in Peter Niklas Wilson (Hrsg.),Jazz-klassieker. Reclam 2005
   Bill Shoemaker, Viennese Cool – Franz Koglmann, in: Jazz Times, America’s Jazz Magazine, Juni 2001
   Angel Gómez Aparicio, Franz K. – Un geómetra vienés, in: Cuadernos de Jazz, No. 52 / mayo – juni 1999
   Franz Koglmann. O Moon My Pin-Up in: Wespennest Sonderheft 02 / 1998, Hrsg. Bernhard Kraller
   Robert Bilek, Bernhard Kraller, Walter Famler: Wiener Porträt XII – Ansichten eines Außenseiters – Twee gesprekken met de Weense componist Franz Koglmann, in: Wespennest Nr. 105 / 1996
  
  Oostenrijks trompettist
  Oostenrijks bugelist