title: Eeklo
text: Eeklo is een stad in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. Deze stad in het centrum van de regio Meetjesland telt ruim 22.000 inwoners, die Eeklonaars worden genoemd.
  
  Eeklo is de hoofdstad van bestuurlijk arrondissement Eeklo en van de Vlaamse regio Meetjesland. Het kreeg stadsrechten in 1240, onder Johanna van Constantinopel.
  
  Het provinciaal domein Het Leen bevindt zich ook voor een deel op Eekloos grondgebied.
  
  Naam 
  De naam kan gesplitst worden in twee delen: eke en lo. Het eerste deel verwijst naar de eik, terwijl lo een bosje dat op zandgrond gelegen is aanduidt.
  
  De naam Eeklo verwijst dus naar een op zandgrond gelegen eikenbos, of dat gekenmerkt werd door een opvallende eik. Gelegen langs de weg boven op de zandrug die de streek doorkruist van west naar oost, vormde dit een duidelijk herkenningspunt voor de reizigers. Zo werd de benaming eke-lo een plaatsaanduiding.
  
  Oude spellingswijzen waren ‘Ekeloo’ en later ‘Eeckloo’.
  
  Geschiedenis 
  
  In 1240 ontvangt Eeklo stadsrechten. De stad behoort dan toe aan de graven van Vlaanderen, die in Eeklo een jachtdomein hebben. Binnen het graafschap Vlaanderen maakt Eeklo deel uit van het Brugse Vrije. Er zijn eveneens handelsbetrekkingen met Gent. Het is de lakenweverij die het nieuwe stadje in die tijd aanzien geeft. De stadskeure geeft Eeklo een eigen rechtspraak en legt het grondgebied vast. Tot 1626 hoort daar ook Lembeke bij, dan wordt Eeklo in leenpand gegeven aan adellijke families, en dat blijft zo tot einde van het ancien régime (1789).
  
  Tijdens de godsdienstoorlogen van de 16de eeuw belandt Eeklo in de frontlijn tussen het protestantse noorden en het katholieke zuiden en er worden zware verwoestingen aangericht. De bevolking vlucht en een tijdlang ligt Eeklo er zelfs zo goed als verlaten bij. Dit is een van de redenen waarom de stad nog weinig middeleeuwse gebouwen telt.
  
  Na de pacificatie herleeft Eeklo stilaan en wordt de draad van de textielmanufactuur heropgenomen. In de 19de eeuw vormt dit de basis voor een industrialisatieproces, dat gelijkloopt met de promotie van Eeklo tot administratieve en kerkelijke hoofdstad van het Meetjesland, na de scheiding der Nederlanden. Uit deze periode stammen de neogotische gebouwen en rijen van werkmanshuisjes die nog steeds het straatbeeld mee bepalen. Naast de textielindustrie kende Eeklo tussen 1900 en 1970 eveneens een bloeiende meubelindustrie. Het cultuurleven bloeit in dezelfde periode op.
  
  Door de delokalisering van de Vlaamse textielsector naar Azië en de teloorgang van de Eeklose meubelindustrie (maar ook Brouwerij Krüger) is de grote industrie weggetrokken en pas in de jaren 90 deels vervangen door agro-industrie. Eeklo heeft momenteel een functie als subregionaal centrum van tewerkstelling, handel en diensten, met een uitgebreid zorg- en onderwijsaanbod.
  
  Geografie
  
  Kernen 
  Eeklo bestaat uit slechts één deelgemeente (aangeduid met I op de kaart). Hoewel Balgerhoeke een vrij grote kern is, kan het niet als deelgemeente worden gezien omdat het nooit een zelfstandige gemeente geweest is. De kern Balgerhoeke is aangeduid met II op de kaart.
  
  Door de beperkte grootte van het grondgebied telt Eeklo maar weinig verspreide gehuchten. Bus en Pokmoere zijn nog afzonderlijke gehuchten. In het meer landelijke noorden liggen nog een paar kleinere groeperingen van huizen. Naast het centrum van Eeklo hebben ook de wijken Sint-Jozef in het westen en Oostveld in het oosten een eigen parochie. In het westen van Eeklo ligt op de grens met Adegem de oude wijk Raverschoot.
  
  In 1977 werd een deel van de toenmalige gemeente Adegem aangehecht zodat de westgrens nu helemaal het Schipdonkkanaal volgt.
  
  Buurgemeenten 
  De stad Eeklo grenst aan volgende (deel)gemeenten:
  a. Kaprijke
  b. Lembeke (Kaprijke)
  c. Waarschoot (Lievegem)
  d. Oostwinkel (Lievegem)
  e. Adegem (Maldegem)
  f. Sint-Laureins
  
  Bereikbaarheid 
  Eeklo is bereikbaar met het openbaar vervoer. Het Station Eeklo van de NMBS ligt op de lijn Gent-Eeklo. Richting Maldegem wordt de oude spoorlijn nog gebruikt voor stoomtreinen in het kader van het museum Stoomcentrum Maldegem. Busverbindingen worden verzorgd door De Lijn.
  
  De stad ligt ten zuiden van de expresweg E34 Antwerpen-Knokke, en wordt doorkruist door de N9 Brussel-Oostende.
  
  Politiek
  
  Bestuur 2013-2018 
  Burgemeester bleef Koen Loete (CD&V). Hij leidde een coalitie bestaande uit CD&V, sp.a-Groen en Open Vld. Samen vormden ze de meerderheid met 16 op 27 zetels. Het college van burgemeester en schepenen van Eeklo bestond uit de burgemeester, 6 schepenen en de voorzitter van het OCMW als toegevoegde schepen.
  
  Bestuur 2019-2024 
  Burgemeester werd Luc Vandevelde (SMS Eeklo). Hij geeft sinds september 2021 leiding aan een coalitie bestaande uit SMS Eeklo, CD&V en N-VA.
  
  Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 
  
  De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
  De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
  (*) 1976: EDA / 1994: AVE / 2018: EVE
  
  ° Tijdens de legislatuur verlieten één N-VA'er en 2 Groen-raadsleden hun respectievelijke fractie. Ze zetelden verder als onafhankelijken.
  
  Demografische ontwikkeling 
  
  Bron:NIS - Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; vanaf 1977= inwoneraantal per 1 januari
  
  Cultureel
  
  Gebouwen 
  
  De bekendste monumenten op het grondgebied van de stad Eeklo zijn:
   Stadhuis met belfort; het stadhuis in Vlaamse renaissance is uit de zeventiende eeuw, het belfort uit 1932 dat in 1999 werd toegevoegd aan de UNESCO werelderfgoedlijst, Markt 34
   De 93,4 m hoge Sint-Vincentiuskerk gebouwd in 1878-1883 in neogotische stijl, Kerkplein
   Het neogotische vredegerecht uit 1899, Stationstraat 21 (met Toeristische Dienst op gelijkvloers)
   Het Groot Goed of Huysmanhoeve uit de dertiende eeuw, Bus 1
   Kapel van de Heilig-Hartkliniek of kloosterkapel Sint-Vincentius à Paulo uit 1855 in neogotische stijl, Koning Albertstraat 77
   De Minderbroederskerk of Paterskerk is een hallenkerk uit 1866-1888 in neogotische stijl, Markt
   Villa Dageraad of Hotel Shamon uit 1909 in art nouveau (ontwerp van Paul Cauchie), Gentsesteenweg 28
   Watertoren en pompstation daterend uit 1937 in modernistische stijl, Peperstraat en Waaistraat
   De zeventiende-eeuwse kapel van de Zusters van Liefde of kapel van Onze-Lieve-Vrouw Ten Doorn, Zuidmoerstraat 125
   Klooster uit de achttiende eeuw en congregatiekapel Onze-Lieve-Vrouw Ten Doorn uit 1884 met neogotisch interieur, Zuidmoerstraat 125
   Het rootjen, een groep zeventiende-eeuwse huisjes op de Markt
   Sint-Jan-Baptistziekenhuis en psychiatrisch centrum uit 1905 in neogotische stijl met kapel uit 1914, Oostveldstraat 1
   Heilige Grafkapel, van 1898
   Heldenpark met voormalig landhuis Oakland
  
  Overige beschermde monumenten
   Katholieke Werkmanskring uit 1892 in neogotische stijl, Kaaistraat 32
   Classicistisch herenhuis met rococo-elementen uit 1775, Stationsstraat 4 (huidig Kantoor Fortis - enkel de gevel werd bewaard)
   Neoclassicistisch burgerhuis, Koning Albertstraat 15
   Tabakswinkel met originele winkelpui en interieur, Markt 73
   Gebouwen van AZ Alma - Heilig Hartkliniek aan de Koning Albertstraat - beschermde rechthoekige zaalkapel uit 1855 en aanpalend kloostergebouw
   Café Rubens met origineel interieur en art-nouveaugevel, Koningin Astridplein 10
   Meetjeslandse Bouwmaatschappij - imposante, beschermde herenwoning van 1880, Stationsstraat 58
   Begraafplaats van Eeklo met vooral negentiende-eeuwse grafmonumenten, en oorlogsgraven, Molenstraat
   9 Fabriek- Woonhuis met voormalige fietsenfabriek uit 1939 in modernistische stijl, Molenstraat 33
  
  Overige historische gebouwen:
   Klooster Monasterium van de Heilige Drievuldigheid of klooster van de Arme Klaren, gebouwd tussen 1890 en 1902, Tieltsesteenweg 22
   Het Streekhuis - Kasteel Oaklands uit 1894 met opengestelde kasteeltuin het Heldenpark, Oostveldstraat 90
   Villa Pinehurst uit 1904, Sportlaan 7, in art-nouveaustijl
   Art-decowoonhuis, Koning Albertstraat 62
   Classicistische paardenposterij uit 1780, Molenstraat 25
   Neogotische woning uit 1886, Molenstraat 52
   Historische hoeve met bedrijfsgebouwen, Pastoor Bontestraat 19
   Imposant neoclassicistisch herenhuis uit het einde van de negentiende eeuw, Patersstraat 43
   Textielfabriek van 1885 (achter historisch gebouw van rond 1800), Paterstraat 38
   Neoclassicistische woningen in de Stationstraat uit het einde van de negentiende eeuw
   Voormalige fabriek Textiles d'Eecloo, Zuidmoerstraat
   Het Jeneverhuis Van Hoorebeke uit 1740, Van Hoorebekeplein
   Verder nog een moderne kerk: Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk
  
  Natuur en landschap
  
  Eeklo ligt in het Meetjesland op een hoogte van ongeveer 6 meter in zandig Vlaanderen, gedeeltelijk op een dekzandrug. Ten noorden van Eeklo gaat het landschap over in een poldergebied. Hier vindt men waterlopen als de Sleepdammewatergang en de Watergang van de Vlotte. Ten westen van Eeklo loopt het Schipdonkkanaal. Eeklo is sterk verstedelijkt en wordt doorsneden door de drukke N9, terwijl ten noorden van Eeklo de expresweg N49 loopt.
  
  Het provinciaal domein "Het Leen" is een provinciaal domein van 225 hectare groot. Het is een voormalige militair domein en dat is merkbaar aan de typische gebouwen, omwalde munitiedepots en paden. Doorheen het domein zijn educatieve wandelingen uitgezet. Daarnaast kan men in het bosinfocentrum meer informatie vinden over Het Leen en zijn fauna en flora. Het domein bevat ook een arboretum waar op 6 hectare een 4600-tal plantensoorten aanwezig zijn.
  
   Evenementen 
   Helden in het park: Op vier zomerse donderdagavonden treden wereldmuziekgroepen op in een feeërieke verlichting in het Heldenpark.
   De Kaaifeesten - de kermis van de wijk 't Kaaiken met onder andere de grootste rommelmarkt van Vlaanderen.
   Het Herbakkersfestival is een gratis festival dat gehouden wordt halverwege de maand augustus. Zie hieronder voor de herkomst van de naam.
  G.P. Stad Eeklo, een internationale veldrit, die elk jaar plaatsvindt in februari.
  
   De bakker van Eeklo 
  In de eetkamer van het Muiderslot in het Noord-Hollandse Muiden hangt een schilderijtje met een wat merkwaardige voorstelling. Het is getiteld: De bakker van Eeklo. Van dit schilderijtje bestaat een (slechte) kopie. Op deze kopie stond de naam vermeld van Hieronymus Franken. Later is dat veranderd in onbekende schilder. Op het schilderijtje in het Muiderslot staat: Vlaamse school, 2e helft 16e eeuw.
  
  Achter op de hiervoor genoemde kopie vond men een vodje papier met het volgende opschrift: De legende van de bakker van Eelco. Deze bakker was in het bezit van een vocht, waarmee hij de menselijke hoofden kon insmeren en daarna in den oven doen. Ze werden veranderd naar den wensch van degenen die de koppen aanbrachten. Tegelijkertijd veranderden dan ook de karaktereigenschappen, eveneens volgens wensch. Het bloeden ging hij tegen door een groenen kool op den romp te plaatsen. De legende dateert van plusminus 1540.
  
  In de volkstaal van Vlaanderen treffen we af en toe uitdrukkingen aan die in verband zijn te brengen met bovenstaand verhaal. Men kent bijvoorbeeld de uitdrukking:  Naar Eeklo moet men gaan om zich te laten herbakken’’.
  
  Er is ook een rijmpje dat zegt: Ik vond daer eenen Eeckloonaer staen, stookt den oven, stookt den oven, zei de Eecklonaer. De originele schimpnaam van de bewoners van Eeklo is ovenstokers. Eeklo was vroeger bekend om zijn pottenbakkersindustrie. Het rijmpje en de schimpnaam verwijzen daarnaar. Maar het herbakken heeft ergens anders mee te maken.
  
  Vlak bij Eeklo ligt de plaats Maldegem. Sinds lange tijd is er grote rivaliteit tussen beide plaatsen. Deze rivaliteit bereikte in 1458 een vroege climax. In dat jaar doodde een man van Eeklo een man van Maldegem. Er kwam een groot en langdurig proces waarbij beide steden waren betrokken. Maldegem won het proces. Enkele burgers van Eeklo werden opgesloten boven in het kasteel van Maldegem. Men was het in Eeklo niet eens met de uitspraak, want volgens oud gebruik moest een inwoner van Eeklo in Eeklo zelf berecht worden. De Eeklonaren drongen het kasteel van Maldegem binnen en bevrijdden de gevangenen. Hertog Filips de Goede greep daarop in. Hij veroordeelde Eeklo tot een zware geldboete en bovendien bepaalde hij dat de inwoners van Eeklo vergiffenis moesten vragen aan die van Maldegem. Dit geschiedde. Een dubbele nederlaag voor Eeklo dus. Daarom zeiden de mensen van Maldegem dat de Eeclonaers dubbel gebakken waren, een opmerking die men ontleende aan het beroep van vele Eeklonaars: pottenbakker.
  
  Onder invloed van de nog steeds voortdurende rivaliteit zijn de uitdrukkingen blijven bestaan, maar het proces is vergeten. Een schilder met veel fantasie heeft misschien van de uitdrukking gehoord en daar een fraaie fantasie van geschilderd. Het is waarschijnlijk geschilderd rond 1570, juist in een tijd dat er een sfeer van verzet (de hervorming) en sarcasme groeide. Men heeft daarom wel gedacht dat de schilder bepaalde toestanden wilde hekelen, maar daartoe ontbreekt elke nadere aanduiding.
  
  Onderwijs
  Eeklo telt 3 secundaire scholen:
   College O.-L.-V.-ten-Doorn (fusie van het Sint-Vincentiuscollege, het Onze-Lieve-Vrouw ten Doorn instituut en het Sint-Leoinstituut)
   Provinciaal Technisch Instituut
   Atheneum De Tandem
  
  Bekende Eeklonaars 
  
   Joseph Geirnaert (1790-1859), kunstschilder
   Jan Frans Willems (1793-1848) auteur
   Pieter Ecrevisse (1804-1879), leraar, jurist, uitgever en auteur
   Karel Lodewijk Ledeganck (1805-1847), auteur
   Polydoor Lippens (1810-1889), ingenieur
   Lionel Pussemier, (1869-1938), politicus
   Edouard Heene (1872-1947) aannemer, steenhouwer en ontwerper
   Honoré Jozef Coppieters (1874-1947), bisschop
   Rudolf Strnisko, (1881-1952), bierbrouwer
   Richard Minne (1891-1965), dichter en auteur
   Irma Notteboom, (1897-2007), boerin
   Jules-Victor Daem (1902–1993), bisschop
   Willy Druyts (1930-2010), atleet
   Johan Stollz (1930-2018), zanger, pianist en componist
   Noël Foré (1932-1994), wielrenner
   Jo De Meyere (1939), acteur
   Erik De Vlaeminck (1945-2015), wielrenner en wielerploegbaas
   Roger De Vlaeminck (1947), wielrenner
   Guido van Heulendonk (1951), schrijver
   Dirk Braeckman (1958), fotograaf
   Rudy Matthys (1959), wielrenner
   Koen Loete (1967), burgemeester
   Steven Van Watermeulen (1968), acteur, toneelregisseur en schrijver
   Pascale Naessens (1969), fotomodel en presentatrice
   Wim Van Den Driessche (1969), musicalacteur
   Peter Van de Veire (1971), radiomaker en presentator
   Francesca Vanthielen (1972), presentatrice en actrice
   Filip D'haeze (1973), zanger
   Wim Blondeel (1973), atleet
   Veerle Blondeel (1975), atlete
   Olivier De Cock (1975), voetballer
   Roos Van Acker (1976), presentatrice
   Jonathan Sonnst (1976), auteur 
   Frederik Willems (1979), wielrenner
  
   Malika Chaara (1980), auteur
   Kurt Hovelijnck (1981), wielrenner
   Hans Cornelis (1982), voetballer
   Kenny Belaey (1983), atleet
   Bert De Backer (1984), wielrenner
   Maarten Martens (1984), voetballer
   Thalia Van Acker (1986), atleet
   Louis Clincke (1986), wielrenner
   Tom Eeckhout (1989), muzikant
  
  Zustersteden 
    Bagnols-sur-Cèze (Frankrijk)
    Newbury (Verenigd Koninkrijk)
    Braunfels (Duitsland)
    Carcaixent (Spanje)
    Feltre (Italië)
  
  Zie ook 
   Lijst van onroerend erfgoed in Eeklo
   De legende van de Bakker van Eeklo.
  
  Nabijgelegen kernen 
  Balgerhoeke, Kruipuit, Waarschoot, Bentille, Kaprijke
  
  Externe link 
   Officiële website
  
  Plaats in Oost-Vlaanderen