title: Ninove
text: Ninove is een stad in de Vlaamse provincie Oost-Vlaanderen in België. De stad, lokaal bekend als Nienof, is gelegen aan de rivier de Dender en maakt deel uit van de Denderstreek. De inwoners van Ninove worden Ninovieters genoemd. De gemeente bestaat uit de stad Ninove zelf en sinds de fusie van 1976 uit de deelgemeenten Appelterre-Eichem, Aspelare, Denderwindeke, Lieferinge, Meerbeke, Nederhasselt, Neigem, Okegem, Outer, Pollare en Voorde. Op 1 januari 2023 had Ninove een totale bevolking van 40.093 inwoners. De totale oppervlakte bedraagt 72,57 km², wat resulteert in een bevolkingsdichtheid van 553 inwoners per km².
  
  Geschiedenis
  
  De oudste versie van de naam "Ninove", Neonifus, dateert uit de 9e eeuw. Latere versies van de stadsnaam waren Ninive en Nineve. De huidige versie van de stadsnaam stamt uit de 14e eeuw. De oorsprong van de stadsnaam is niet duidelijk. Er zijn twee theorieën over de herkomst: één stelt dat de naam van Romeinse oorsprong is, de andere dat het Frankische oorsprong heeft. De betekenis van de naam is echter bekend: Ninove betekent "nieuw weiland".
  
  Tijdens de Romeinse overheersing was Ninove een kleine nederzetting gelegen in het huidige "Nederwijk". Met de komst van de Franken in de 4e eeuw na Christus groeide de nederzetting uit tot een klein landbouwdorp. Het gebied waarop Ninove is gelegen, maakte vanaf 843 deel uit van het Heilige Roomse Rijk. In de 11e eeuw werd dit gebied veroverd door de graaf van Vlaanderen, Boudewijn V, en het hele gebied tussen de rivieren Schelde en Dender werd onderdeel van Vlaanderen.
  
  Vanaf de 11e eeuw werd het middeleeuwse castrum versterkt tot een kasteelburcht. Omdat het op een handelsroute tussen Boulogne-sur-mer en Keulen lag, de heirbaan Boulogne-Kassel-Keulen, bloeide het dorp op en groeide uit tot een stad. In 1137 stichtten Norbertijner monniken uit de Parkabdij de Sint-Corneliusabdij (Abdij van Onze-Lieve-Vrouw en SS. Cornelius en Cyprianus), grenzend aan de stad. In 1295 kocht de graaf van Vlaanderen, Gwijde van Dampierre, de stad en de omliggende landen. Zijn kleinzoon Hendrik verleende de stad in 1339 stadsrechten. 
  
  De 15e tot 17e eeuw waren moeilijke tijden voor de stad, omdat de regio werd geteisterd door oorlog en religieuze en politieke twisten. De abdij werd geplunderd door de Fransen in 1578 tijdens de reformatie. In 1658 werd Ninove bezet door het Franse leger. Na het Verdrag van de Pyreneeën gaven de Fransen het gebied terug aan Spanje, maar het gebied zou nog vele malen van hand wisselen tijdens de oorlogen van Lodewijk XIV en Lodewijk XV van Frankrijk.
  
  In de 17e eeuw werd Ninove zwaar getroffen door de schadeloosstellingen die door de strijdende partijen werden opgelegd en de stad kreeg te maken met een grote economische crisis toen de lakenindustrie in verval raakte. De grote abdij werd in 1796 door de Fransen gesloten, nadat Vlaanderen bij Frankrijk werd ingelijfd. De stad diende als hoofdkwartier voor de cavalerie tijdens de Waterloo-campagne van 1815.
  
  In de 19e eeuw werd Ninove getransformeerd door de opkomst van de industriële revolutie. De textielindustrie bloeide op en er ontstonden tal van fabrieken in de stad, waardoor de economie en de werkgelegenheid sterk verbeterden. De spoorlijn tussen Aalst en Geraardsbergen, die in 1868 werd geopend, speelde een belangrijke rol in de economische groei van de stad.
  
  In de 20e eeuw veranderde Ninove verder door de komst van moderne technologieën en infrastructuur. De stad werd een belangrijk regionaal centrum en bleef groeien in bevolking en economie. Tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog werd Ninove, net als veel andere Belgische steden, getroffen door de oorlogshandelingen en de bezetting door vreemde troepen. Na de Tweede Wereldoorlog kende de stad echter een periode van wederopbouw en groei.
  
  In de afgelopen decennia heeft Ninove een transformatie ondergaan van een industriële stad naar een stad die zich meer richt op dienstverlening en toerisme. De oude fabrieken zijn in veel gevallen omgebouwd tot moderne kantoor- en woonruimtes, en de stad heeft geïnvesteerd in het verbeteren van haar infrastructuur en voorzieningen.
  
  Tegenwoordig is Ninove een levendige stad met een rijke geschiedenis en een mooie mix van historische en moderne architectuur. Het heeft een scala aan winkels, restaurants en culturele bezienswaardigheden, waaronder de prachtige Onze-Lieve-Vrouwkerk, het stadhuis en de overblijfselen van de Sint-Corneliusabdij. Bovendien is Ninove door zijn ligging aan de Dender en in de nabijheid van het Pajottenland een ideaal vertrekpunt voor fiets- en wandeltochten in de prachtige natuurlijke omgeving.
  
  In de loop der jaren heeft Ninove zich ontwikkeld van een kleine Romeinse nederzetting tot een bruisende stad in Vlaanderen. De geschiedenis van Ninove is er één van groei, verval en wederopbouw, die heeft geresulteerd in een stad die zowel trots is op haar verleden als vooruitkijkt naar de toekomst.
  
  De Oudste, de Stoutste en de Wijste der Steden 
  Ninove wordt door geschiedschrijver Antonius Sanderus in zijn werk "Flandria Illustrata" uit 1644 treffend beschreven als "de Oudste, de Stoutste en de Wijste der Steden". Sanderus baseert deze benamingen op enkele unieke kenmerken van de stad.
  
  Ten eerste wordt Ninove de "oudste" stad genoemd omdat haar naam sterk lijkt op die van de Assyrische en Bijbelse stad Ninive. Deze gelijkenis benadrukt de historische betekenis van de stad. Ten tweede krijgt Ninove de titel "stoutste" stad vanwege de moed die haar inwoners toonden toen ze de aanvallende Aalstenaars met open poorten tegemoet gingen. Dit toont aan dat de Ninovieters niet bang waren om de confrontatie aan te gaan. Tot slot wordt Ninove de "wijste" stad genoemd, omdat het een van de weinige steden was die geen stadsnar in dienst had of betaalde. Dit illustreert de focus van de stad op wijsheid en verstand boven louter amusement.
  
  Deze bijnamen zijn zo kenmerkend voor Ninove dat ze zelfs op borden bij de ingangen van de stad te vinden zijn. Sanderus' beschrijving van Ninove als "de Oudste, de Stoutste en de Wijste der Steden" benadrukt de unieke en trotse geschiedenis van deze stad, die tot op de dag van vandaag voortleeft.
  
  Abdij van Sint-Cornelius en Sint-Cyprianus 
  
  De abdij van Sint-Cornelius en Sint-Cyprianus was een klooster van de Premonstratenzer Orde in het centrum van Ninove, in de provincie Oost-Vlaanderen, België. Alleen de abdijkerk is nu nog over.
  
  De parochiekerk van Ninove werd in 1137 omgevormd tot een Premonstratenzer Abdij door Gerard I, heer van Ninove, ter nagedachtenis aan zijn vrouw Gisela en zichzelf. De abdij was een dochterstichting van de Parkabdij buiten Leuven.
  
  In de 16e en 17e eeuw waren het moeilijke tijden door politieke onrust en de gevolgen van de Tachtigjarige Oorlog. De 18e eeuw bracht een periode van rust en voorspoed. Alle abdijgebouwen werden herbouwd naar de plannen van Gentse architecten Jan Baptist Simoens en Frans Drieghe, onder advies van Laurent-Benoît Dewez.
  
  De Abdij werd opgeheven op 1 februari 1796 tijdens de Franse periode. Op verzoek van de lokale bevolking werd de abdijkerk in 1813 omgebouwd tot parochiekerk, gewijd aan de Tenhemelopneming van Maria. De meeste abdijgebouwen werden gesloopt in de jaren 1820, met als voornaamste overblijfsel een monumentale poort.
  
  De huidige barokke kerk werd gebouwd vanaf 1640, maar door financieringsproblemen duurde het tot 1716 voordat de bouw hervat werd. De kerk werd ingewijd op 27 april 1727. Het orgel werd in 1728 vervaardigd door de beroemde orgelbouwer Jean-Baptiste Forceville.
  
  De abdij van Sint-Cornelius en Sint-Cyprianus speelde een belangrijke rol in de lokale gemeenschap en de geschiedenis van Ninove. Hoewel de meeste abdijgebouwen zijn verdwenen, blijft de abdijkerk een belangrijk monument en getuige van het rijke verleden van de stad.
  
  Bijnamen van Ninovieters
  
  Wortelkrabbers, Wortels 
  Ninovieters kregen de bijnaam wortelkrabbers toen ze een wortel gebruikten om de stadspoort af te sluiten tijdens een aanval van Aalst. Een ontsnapte ezel trok de wortel uit het slot en at het op, waardoor de stad toegankelijk werd voor de Aalstenaars. Sindsdien is de wortel het symbool van de stad.
  
  Kaffeegieters 
  Deze bijnaam komt van de gewoonte van Ninovieters om tijdens de pinksterdagen koffie aan te bieden aan bedevaarders op weg naar Halle.
  
  Stekskesmannen 
  Deze bijnaam verwijst naar de luciferindustrie die lange tijd veel werkgelegenheid bood in Ninove. In 1974 sloot het laatste lucifersbedrijf, Ninove Match, zijn deuren.
  
  Voddenmarchands, Voddenmannen 
  In de eerste helft van de 20e eeuw waren er veel opkopers van vodden en oud ijzer in Ninove en omgeving. Kinderen werden soms bang gemaakt met de uitspraak: "Ik zal u verkopen aan de voddenmarchand van Nienof!"
  
  Samenvatting 
  De stad Ninove kent een rijke geschiedenis en cultuur, met verschillende bijnamen voor haar inwoners, zoals Wortelkrabbers, Kaffeegieters, Stekskesmannen en Voddenmarchands. De stad werd ook wel "De Oudste, de Stoutste en de Wijste der Steden" genoemd vanwege haar geschiedenis en unieke kenmerken. De Abdij van Sint-Cornelius en Sint-Cyprianus is een belangrijk historisch monument in Ninove, waarvan nu alleen de abdijkerk nog over is.
  
  Kernen
  Ninove bestaat naast het stadscentrum nog uit de deelgemeenten Appelterre-Eichem, Aspelare, Denderwindeke, Lieferinge, Meerbeke, Nederhasselt, Neigem, Okegem, Outer, Pollare en Voorde. De wijk Lebeke heeft een eigen kerk op de grens van Outer en Denderhoutem. Herlinkhove is een verdwenen gemeente tussen Ninove en Outer.
  
  Bron: ninove.be
  
  Demografie
  
  Demografische evolutie voor de fusie
  
  Bron:NIS - Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; 1976= inwonertal per 31 december
  
  Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente
  
  Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
  
  Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
  
  Bezienswaardigheden
  
   De decanale barokke Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaartkerk is een beschermd monument
   De archeologische site achter de Onze-Lieve-Vrouwekerk (de grondvesten van de Premonstratenzer- of Norbertijnenabdij van Sint-Cyprianus en Sint-Cornelius die hier stond van 1137 tot 1823-1825)
   De Sint-Corneliuspoort (beschermd monument)
   De dekenij (beschermd monument)
   De gotische Koepoort (beschermd monument) is een restant van de middeleeuwse stadswallen en dateert uit de 14e eeuw
   De abdijpoort maakte eveneens deel uit van de stadswallen
   Het neoclassicistische Oud-Stadhuis (beschermd monument)
   Het Stadsmuseum
   Heemkundig Museum Pollare
  Het beeld 'de lange weg' voor het oud stadhuis
   De kapel van het Onze-Lieve-Vrouwehospitaal, de 'hospitaalkerk' (beschermd monument)
   Het Huis Doremont op de Graanmarkt (beschermd monument)
   Het beeld van de Twijnster aan de Graanmarkt
   Het beeld van het 'Wortelmanneken' op de Centrumlaan voor winkelcentrum Ninia naar het ontwerp van Wilfried Willems
   het beeld van de marathonlopers op het plein voor het winkelcentrum Ninia
   Het Neigembos, natuurgebied Dendervallei Ninove en natuurgebied Beverbeekvallei
   De Dender en de ijzeren voetgangersbrug over de Dender, tussen Pollare en Eichem
   De 19e-eeuwse molen Ter Zeven Wegen
   Dingsken, een monument voor een overleden carnavalist aan de Koepoort
  
  Vervoer 
  Op 1 december 1855 werd de spoorlijn Denderleeuw - Aat geopend met een station in Ninove. Hiermee was echter de hoofdstad Brussel vanuit Ninove alleen via een omweg en met overstap te bereiken. De buurtspoorwegen legden een rechtstreekse tramlijn van Brussel naar Ninove langs de huidige N8, vanaf 3 november 1898 tot de Burchtdam en vanaf 19 februari 1913 uitgebreid tot de Denderkaai. De tramlijn werd geëlektrificeerd tot aan de Burchtdam op 16 april 1927 en tot de Denderkaai op 31 december 1933. Vanaf 22 mei 1907 was er een tramlijn naar Leerbeek. Op 28 juni 1968 reed de elektrische tram voor het laatst naar Ninove en werd deze vervangen door een busdienst. De dieseltram naar Leerbeek reed op het laatst op 28 maart 1959. De plannen om een nieuwe tramlijn aan te leggen tussen Brussel en Ninove, langs de N8, zijn opgeborgen.
  
  Ninove ligt ook aan de volgende gewestwegen
  
   N28 Ninove-Halle-Nijvel
   N8 Koksijde-Oudenaarde-Ninove-Brussel
   N405 Ninove-Denderleeuw-Aalst
   N45 Aalst-Ninove-Geraardsbergen (Idegem)
   N460 Aalst-Aspelare-Schendelbeke
   N255 Ninove-Herne-Edingen 
   N207 Ninove-Roosdaal-Liedekerke
  
  In Ninove stoppen verschillende buslijnen naar omliggende gemeenten en naar Brussel. Hieronder de buslijnen in Oost-Vlaanderen. Alle buslijnen passeren de halte Ninove-Centrum (nabij het Ninia Shopping Centrum). De meeste hebben hier hun eindhalte. Enkele lijnen eindigen aan het station.
  
  Hieronder de buslijnen naar Vlaams-Brabant en Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
  
  Gezondheidszorg 
  
  In Ninove ligt een van de drie campussen van het Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis: het Medisch Centrum Onze-Lieve-Vrouw Ninove. Voor de fusie op 31 december 2001 was het al, samen met de campus Asse, het Fusieziekenhuis Heilig Hart Asse/Ninove. Daarvoor was dit het aparte Nieuw Ziekenhuis Ninove. Sinds de fusie in 2001 is de campus Ninove geen algemeen ziekenhuis meer. In het Medisch Centrum Ninove zijn er wel nog steeds raadplegingen, een dagziekenhuis, een operatiekwartier, een revalidatiecentrum, een dialysecentrum en een dienst voor medische beeldvorming.
  
  Toerisme 
  Door de stad loopt onder meer de Denderroute zuid en Denderende steden.
  
  Media 
   Het regionale radiostation MIG zendt sinds 2018 via 106,2 MHz ook hits en regionale informatie uit ten behoeve van de inwoners van Ninove.
   Ninofmedia is een digitale krant waar regionaal nieuws wordt geplaatst.
  
  Evenementen 
   De zondag na Aswoensdag: Carnaval
   De maandag na Aswoensdag: Wettelmonjdag
   Eind november: plechtige intrede van Sinterklaas met de stoomboot
  
  Carnaval 
  Het carnaval in Ninove werd gesticht in 1960. In Ninove zijn verschillende carnavalsinstanties zoals de Koninklijke Karnavalraad VZW, De Stedelijke Feestcommissie, De Prinsencaemere en de Ridders in de Wortelorde. Opvallend is ook dat de jongensscouts van Ninove "De Skoeten"  het meeste aantal carnavalsdeelnames heeft (sinds 1963). Deze jeugdbeweging heeft ook een eigen officiële prins VT en start reeds op vrijdag met Carnaval, vandaar de bijnaam "De Vrijdagstarters".
  
  Politiek
  
  Structuur 
  De gemeente Ninove ligt in het kieskanton Ninove in het provinciedistrict Geraardsbergen, het kiesarrondissement Aalst-Oudenaarde en de kieskring Oost-Vlaanderen.
  
  College van burgemeester en schepenen
  
  Burgemeesters
  
  Gemeenteraad 
  In 2019 vormen Open Vld, Samen en 1 onafhankelijk lid een bestuursmeerderheid met 17 van de 33 zetels. 
  
  De huidige zetelverdeling (tot 31/12/2024):
   Forza Ninove (Vlaams Belang): 15 zetels
   Open VLD: 9 zetels
   Samen (CD&V, Vooruit en Groen): 7 zetels
   N-VA: 1 zetel
   1 onafhankelijke
  
  Ninove was bij de lokale verkiezingen van 2012 een vreemde eend in de bijt, omdat de lijst van Vlaams Belanger Guy D'haeseleer hier de grootste werd. Overal elders in Vlaanderen verloor deze partij sterk.
  Op 17 december 2012 verklaarde de Kiescommissie de gemeenteraadsverkiezingen van de stad ongeldig. Aanleiding was een Facebookbericht van Guy D'haeseleer waarin hij zijn kiezers opriep om hem een foto te zenden van elke uitgebrachte stem op zijn naam. Elke foto zou dan vergoed worden door een bierconsumptie. Op 14 februari 2013 oordeelde de Raad van State echter dat herverkiezingen niet nodig waren.
  Ook bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 werd Forza Ninove de grootste partij, nu met ruim 40% van de stemmen. Dit bemoeilijkt de coalitievorming omdat de andere partijen weigeren met Guy D'Haeseleer samen te werken. Tegenover de 15 zetels van Forza Ninove was er een verdeelde oppositie van 18 zetels. Als die oppositie besluit samen te werken vormt zij de meerderheid. De N-VA wachtte nog af waar ze mee de meerderheid ging vormen, maar raakte verdeeld. Joost Arents van de N-VA besloot mee te stappen in een monsterverbond van 17 zetels meerderheid tegen een minderheid van 16 zetels waaronder de 15 zetels van Forza Ninove en de overblijvende zetel van de verdeelde N-VA.
  
  Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 
  De zetels die de meerderheidscoalitie vormen zijn vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.Bronnen: 1976-2000: Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken2006-2012: www.nieuwsblad.be: Verkiezingsuitslagen 2012 en www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 2012(*) 1976: PVDA / 1988: KPB / 2012: Wij-Partij voor gehandicapten / 2018: Uw Alternatief (1,4%), Anders+PVG (0,8%)(**) De zetelverdeling voor dit jaar ontbreekt of is onvolledig op de verkiezingsdatabase.
  
  Onderstaande grafiek toont de evolutie van de zetelaantallen binnen de Ninoofse gemeenteraad.
  
  Sport 
  Voetbalclub KVK Ninove is aangesloten bij de KBVB en speelde er meer dan drie decennia in de nationale reeksen, waaronder tien jaar in Derde Klasse. Verder spelen ook K Eendracht Appelterre-Eichem, SK Lebeke-Aalst, VC Osta Meerbeke, VK Nederhasselt, VK Jong Neigem, FC Panters Okegem, SV Voorde en KV Eendracht Winnik in de Ninoofse deelgemeenten.
  
  Ninove heeft ook een rijk volleybalverleden. Momenteel kan je hiervoor nog terecht bij volleybalclub Mevoc Meerbeke, beachvolleybalclub NinoBeach en volleybalclub Vokajap.
  
  Dender Hockey is de enige actieve hockeyclub in Ninove en is de grootste sportclub van Ninove.
  
  Stedenbanden 
    Deszk (Hongarije), sinds 2003
  
  Bekende Ninovieters
  
  Geboren en/of opgegroeid in Ninove
  
   Johannes Despauterius (1480-1520), schreef een Latijnse grammatica
   Léon Moeremans (1861-1937), componist en muziekpedagoog
   Paul de Mont (1895-1950), toneelschrijver (staatsprijswinnaar), politicus en journalist
   Frans Hemerijckx (1902-1969), geneesheer, 'dokter der melaatsen'
   Luc De Decker (1907-1982), kunstschilder
   Gustaaf De Ville (1914-1979), politicus
   Fernand De Mont (1926-1991), dirigent
   Arthur Luysterman (1932), 29e bisschop van het bisdom Gent (1991-2003)
   Willy Roggeman (1934-2023), schrijver (staatsprijswinnaar) en jazzmusicus
   Rina Pia (1935-2023), zangeres
   Harold Van de Perre (1937), kunstenaar en kunsthistoricus
   Theo Vanderpoorten (1941-2016), componist en dirigent
   Jan Van Der Smissen (1944-1995), kunstschilder
   Rudi Simon (1945), atleet
  Jacques Timmermans (1945-2021), politicus
   Jean Dufaux (1949), stripscenarist
   Marijn Devalck (1951), zanger, presentator, acteur
   Herman Mignon (1951), atleet
   Hilde Nijs (1951), beeldend kunstenares
   Roel Richelieu Van Londersele (1952), auteur
   Rudy De Leeuw (1953), syndicalist
   Marc De Blander (1959), atleet
   Jo Van Damme (1959), tv-presentator en schrijver
   Franky Van Der Elst (1961), voetballer
   Johan Evenepoel (1965), componist
   Bart Maris (1965), jazzmuzikant, trompettist
   Annemie Turtelboom (1967), politica
   Catherine De Bolle (Aalst, 1970), sedert 2 mei 2018 Directeur van Europol ( voorheen:Commissaris-generaal van de Federale Politie van 1 maart 2012)
   Werner De Smedt (1970), acteur
   Barbara De Jonge (1974), actrice 
   Christoff De Bolle (1976), charmezanger en radiopresentator
   Lindsay De Bolle (1978), charmezangeres
   Wesley Sonck (1978), voetballer
   Kevin Van der Perren (1982), kunstschaatser
   Laurens De Plus (1995), wielrenner
   Siebe Van der Heyden (1998), voetballer
  
  Ereburgers
  
   Frans Hemerijckx (1902-1969), geneesheer, ereburger sinds 28 augustus 1953
   Arthur Luysterman (1932), bisschop van Gent, ereburger sinds 24 november 1990
   August Liessens (1894-1954), componist en musicus, ereburger sinds 28 augustus 1953
   Hendrik Vangassen (1896-1968), taalkundige en auteur, beschreef de geschiedenis van Ninove, ereburger sinds 14 februari 1960
   Rudy Van Snick (1956), bergbeklimmer, ereburger sinds 28 juni 1990
   Hans Van Laethem (1960), belleman van de stad Ninove, ereburger sinds 27 oktober 2005, nadat hij werd verkozen tot wereldbelleman
   Catherine De Bolle (Aalst, 1970), Ex-korpchef van de stad Ninove, ereburger sinds 28 april 2018, nadat ze verkozen werd tot topvrouw van Europol
   Wesley Sonck
  Kevin Van der Perren
  
  Foto's
  
  Zie ook
   Station Ninove
   Lijst van onroerend erfgoed in Ninove
  
  Bibliografie 
   , Geschiedenis van Ninove, Ninove, Uitgeverij De Toren/ Drukkerij Anneessens, 1949.
  
  Externe links 
   Website van de stad
   Dender Hockey
   KVK Ninove
   Ninofmedia
  
   
  Plaats in Oost-Vlaanderen