title: Hermes (vervoerbedrijf)
text: Hermes (voluit: Hermes Groep NV) is een Nederlands vervoerbedrijf dat het stads- en streekvervoer verzorgt in het Samenwerkingsverband Regio Eindhoven (SRE) en in de Stadsregio Arnhem Nijmegen. In de laatste regio rijdt Hermes onder de merknaam Breng. Naast busdiensten in de genoemde regio's verzorgt Hermes in de Stadsregio Arnhem Nijmegen tevens een treindienst, onder de merknaam Brengdirect. Sinds 11 december 2016 rijden alle bussen in de provincie Noord-Brabant onder de merknaam Bravo (Brabant vervoert ons).
  
  Geschiedenis 
  Het bedrijf is in 1995 ontstaan uit een fusie van Zuidooster (ZO) uit Gennep en Verenigd Streekvervoer Limburg (VSL) uit Heerlen. De nieuwe onderneming werd genoemd naar de Griekse god Hermes die de beschermheer van de wegen, reizigers en koophandelaren was. Het hoofdkantoor van Hermes was in Weert, gekozen omdat Weert centraal in het nieuwe vervoergebied lag en geen historische binding met Zuidooster of VSL had. Bij ontstaan had Hermes een groot vervoergebied, bestaande uit het Gelderse Rivierenland, het streekvervoer rond Nijmegen (in samenwerking met CVD en later Novio), streekvervoer in het noordoosten van Noord-Brabant ten oosten van de lijn Eindhoven-Veghel-Uden-Oss, inclusief stadsdiensten in Helmond en Eindhoven, en de gehele provincie Limburg. Het noorden van Limburg was vroeger in handen van Zuidooster en de rest van Limburg, met uitzondering van de stadsdienst van Maastricht die gereden werd door SBM, was het gebied van VSL. De aandelen waren voor een groot deel in handen van de VSN-Groep.
  
  Hermes werd onderverdeeld in vijf Business Units (BU): BU Vervoer Eindhoven (met onder andere rayons Eindhoven, Helmond), BU Vervoer Nijmegen (met onder andere rayons Nijmegen, Gennep, Tiel en Uden), BU Vervoer Noord- en Midden-Limburg (met onder andere rayons Venlo, Weert en Roermond), BU Vervoer Zuid-Limburg (met onder andere rayons Sittard, Maastricht en Heerlen) en BU Techniek.
  
  In 1998 werd Hermes ingedeeld bij de VSN-2 Groep en bestemd voor verkoop. Hermes werd uiteindelijk niet verkocht en werd een dochteronderneming van Connexxion, een fusie van de bedrijven uit de VSN-1 Groep.
  
  Tegenwoordig is het hoofdkantoor in Eindhoven gevestigd, zodat het kantoor weer in het concessiegebied van Hermes staat.
  
  Openbare aanbestedingen 
  Hermes is sinds zijn ontstaan een aantal concessies kwijtgeraakt. Vervoer in de Zuid-Limburgse concessie Heuvelland ging in mei 1995 naar het Amerikaanse Vancom, welke in 1998 werd overgenomen door Arriva. Arriva verkocht de Limburgse tak aan Connex (nu Veolia) en deze reed hier onder de naam Limex wat in 2006 werd ingelijfd bij Veolia Transport. Het busvervoer in het Gelderse Rivierenland ging over naar Arriva.
  
  In 2002 raakte Hermes de concessie Noordoost Brabant kwijt aan BBA en werd het vervoer in Noord-Brabant beperkt tot het gebied van de SRE. Hierdoor werden vanaf 5 januari 2003 bestaande lijnen naar Nijmegen geknipt in Cuijk (lijn 91 Uden-Cuijk-Nijmegen tot 91 en 55), Grave (lijn 90 's-Hertogenbosch-Nijmegen en lijn 92 Sint Anthonis–Nijmegen tot 90/92 en 54) en Uden (lijn 21/121 Eindhoven–Uden–Grave–Nijmegen in 21/121 tot 99/199). Hermes voerde de ritten vanaf Cuijk en Grave uit, BBA de ritten naar Cuijk en Grave. BBA voerde sommige lijnen in samenwerking met Hermes uit, lijn 23 Boxmeer–Helmond (werd compleet door Hermes gereden), lijn 25 Veghel–Helmond (Hermes verzorgde alle ritten in het weekend van Helmond tot aan Boekel, het einde van het SRE gebied), lijn 99/199 Uden–Nijmegen (werd compleet door Hermes gereden) en lijn 21/121 Uden–Eindhoven. In december 2003 werd lijn 21 ingekort tot Beek en Donk–Eindhoven en ging geheel naar Hermes. Sneldienst 199 werd opgeheven en sneldienst 121 verloor het sneldienst karakter door delen van de route van lijn 21 over te nemen. Lijn 121 bleef in samenwerking met BBA uitgevoerd worden, BBA reed grootste deel van de ritten, op maandag t/m vrijdag reed Hermes tot 19.00 een deel van de ritten.
  
  Vanaf 5 januari 2003 ging de concessie voor het Gelderse Rivierenland van Hermes over naar Arriva. Doorgaande lijnen van Nijmegen via Druten werden geknipt in Druten.
  
  In 2005 kreeg Hermes te horen dat het bij de openbare aanbesteding de concessies Meierij en Oost-Brabant in Noord-Brabant had gewonnen. De provincie bleek echter een rekenfout gemaakt te hebben en de lijn ging naar Arriva. BBA tekende protest aan en de aanbesteding werd ongeldig verklaard en moest opnieuw gebeuren.
  
  Op 10 december 2006 heeft Veolia Transport Limburg de concessies Zuid-, Midden- en Noord-Limburg, omvattende al het busvervoer en de regionale spoorlijnen in de Provincie Limburg, overgenomen. Hierdoor verdween Hermes uit Limburg.
  
  Op 10 december 2006 zou Hermes de concessies in het oosten van Brabant overnemen van BBA/Veolia, welke de voormalige concessie Noord-Oost en Meierij (stadsvervoer in 's-Hertogenbosch en het omliggende streekvervoer) omvat. Hierdoor zou Hermes weer terug in het oosten van Noord-Brabant komen. Connexxion gaf in oktober 2006 te kennen zich geheel terug te willen trekken door een administratieve fout in de offerte. De Provincie Noord-Brabant ging hiermee niet akkoord en beide partijen spanden een rechtszaak aan. Na verschillende stakingen door BBA personeel kwam er een nieuw akkoord waarin Arriva de concessies van Hermes zou overnemen per 1 januari 2007. De samenwerking die met BBA opgezet was op de geknipte lijnen bleef in stand.
  
  Hiermee werd het gebied waarin Hermes reed beperkt tot Eindhoven, Helmond, de omliggende streekdiensten in SRE/De Peel en Nijmegen, waar het de streekdiensten van KAN-Zuid voor haar rekening nam.
  
  Op 28 januari 2008 werd bekendgemaakt dat Hermes de aanbesteding van het gehele SRE-gebied heeft gewonnen. De nieuwe concessie ging in op 14 december 2008 en duurt maximaal 8 jaar. Hermes behield hiermee zijn eigen concessies in dit gebied en won de concessie De Kempen (tot dan toe verzorgd door BBA).
  
  De ingang van de nieuwe concessie werd gevierd met een dag gratis busvervoer, samenvallend met een koopzondag in Eindhoven. Vanaf die dag keerde ook lijn 121 terug naar Hermes, welke sinds 2002 in gezamenlijke exploitatie met eerst BBA en daarna Arriva is uitgevoerd.
  
  In 2009 werd de nieuwe concessie voor het vervoersgebied van de Stadsregio Arnhem Nijmegen (nieuwe naam voor het KAN) gewonnen door Novio. Novio, Hermes en Connexxion gingen vanaf 13 december 2009 in deze regio verder onder de naam Breng. Hiermee verdween Hermes ook uit Nijmegen.
  
  Op 17 mei 2011 maakte de Stadsregio Arnhem Nijmegen bekend dat Hermes zich als een van twee vervoerders had ingeschreven voor de nieuwe concessie met ingang van 9 december 2012. Keolis was de andere inschrijver. Deze lang lopende concessie van 10 jaar omvat behalve de busdiensten in de regio Arnhem-Nijmegen ook de treindienst Arnhem-Doetinchem. Bij winst zou Hermes de productnaam van Breng moeten gaan verder voeren. Op 14 juni 2011 werd door de Stadsregio bekendgemaakt dat de concessie aan Hermes gegund is. Vanaf 9 december 2012 verzorgt Hermes voor 10 jaar het openbaar vervoer in de Stadsregio Arnhem-Nijmegen en keerde daarmee terug naar een deel van haar oude vervoersgebied. Aangezien deze aanbesteding ook de regionale treindienst Arnhem – Doetinchem omvat, is Hermes sinds 9 december 2012 ook actief op het spoor.
  
  De nieuwe busconcessie in Zuidoost-Brabant – die op 15 december 2015 toegekend werd aan Hermes – ging op 11 december 2016 in. Dat hing samen met de aanschaf van 43 nieuwe elektrische bussen en de laadinfrastructuur die nodig is om deze bussen te kunnen laten rijden.
  
  Experimenten met vormen van openbaar vervoer 
  Hermes heeft in Nederland een aantal revolutionaire experimenten gedaan met diverse vormen van openbaar vervoer. Omdat Hermes reed/rijdt in dunbevolkte gebieden zijn onder andere Ho & Go en de Lijntaxi ontwikkeld.
  
  Hermes was ook de eerste in Nederland dat experimenteerde met dynamische reisinformatie aan bushalten in dunbevolkte gebieden. In de zomer van 2005 verrezen in Sittard en omgeving de zogenaamde Infotins. Deze Infotins verdwenen weer na het verlies van de concessie. De Infotins verrezen later weer in het gebied van het Samenwerkingsverband Regio Eindhoven waar ook al een ander systeem van dynamische reisinformatie in werking was.
  
  Materieel 
  
  Zowel van Zuidooster als VSL kwamen vele DAF/Den Oudsten MB200 standaardstreekbussen, DAF SB220/Den Oudsten B88 en DAF SB220/Den Oudsten B89 Alliance bussen naar Hermes. Vanuit Zuidooster kwamen ook gelede B89 Alliance bussen op een DAF SBG220 chassis en DAF SB220/Berkhof ST2000 stadsbussen en van VSL gelede bussen van Berkhof op een SBG220 chassis. De streekbussen behielden hun gele kleuren en kregen blauwe schortplaten.
  
  Hermes investeerde in een nieuwe generatie van Alliance bussen, de B95 integraal bus. Deze bussen werden geleverd in de nieuwe Hermes huisstijl, wit met schuine verticale blauwe en gele strepen. Er werden meer dan tachtig van dit soort aangeschaft om de verouderde standaardstreekbussen te kunnen vervangen. Voor de stadsdienst in Eindhoven schafte Hermes onder meer B96 Alliance stadsbussen, Berkhof Premier bussen en later de nieuwe Jonckheer stadsbus van Berkhof. Sinds 2003 schafte Hermes geleidelijk de nieuwe Berkhof Ambassador aan. De eerste bussen gingen grotendeels naar Limburg en een enkele naar Nijmegen om de laatste standaardstreekbussen te vervangen. Hermes schafte meer dan honderd van deze bussen aan.
  
  Met het verlies van de concessies in Limburg zat Hermes opeens met een bussenoverschot. Een deel van de busvloot is in het weekend van 9 en 10 december 2006 overgebracht uit Limburg naar Friesland. Connexxion had aldaar de concessies Noord- en Zuidwest-Friesland overgenomen van Arriva. Het betrof de B95 Alliance bussen en de eerste generatie Ambassador bussen (1700 serie), op drie bussen na die in Eindhoven de oudste stadsbussen vervangen hadden. Ook waren enkele bussen naar andere concessies van Connexxion gegaan. Doordat Hermes een groot deel van de vloot niet meer nodig had, konden deze bussen instromen bij Connexxion. Het was de bedoeling dat een groot deel van de moderne bussen de oudere bussen in Eindhoven ging vervangen zodra Connexxion kon beschikken over nieuwe bussen voor Friesland.
  
  Bijna alle Ambassador bussen van de 1800 serie uit Limburg zijn naar Eindhoven/Helmond en Nijmegen gegaan waar ze de B88 en B89 Alliance bussen gingen vervangen. Hierdoor reden er op de streekdiensten van Hermes vanaf dat moment alleen nog Ambassador en B95 Alliance bussen.
  
  In februari 2007 werd een deel van het wagenpark van Arriva in Noord-Brabant afgekeurd. Als tijdelijk vervangende bussen had Arriva onder andere terzijde gestelde B88, B89 Alliance en B95 Alliance van Hermes gehuurd.
  
  In september 2007 werden een aantal Alliance bussen van stalling Nijmegen voorzien van stickers met de opdruk "Waalsprinter". Dit is een snelle busverbinding tussen transferium Ressen met het centrum van Nijmegen en de universiteitswijk Heijendaal.
  
  Vanaf november 2008 werd het wagenpark in de regio Eindhoven vernieuwd. Het wagenpark moest volgens de nieuwe concessie-eisen worden vernieuwd. Voor de streekdiensten kwamen nieuwe Ambassador bussen. Voor de stadsdienst van Eindhoven kwamen bussen van het type MAN Lion's City in dienst. De huisstijl werd voor deze bussen gemoderniseerd. Op 14 december 2008, de ingang van de nieuwe concessie, waren alle nieuwe bussen in dienst genomen. Verder maakte Hermes ook gebruik van Phileas voertuigen. Deze voertuigen waren eigendom van het SRE. De Jonckheer stadsbussen gingen voor een korte periode naar Novio in Nijmegen. De Ambassadors werden door Connexxion naar andere gebieden doorgeschoven. De rest van het materieel ging buiten dienst. Later kwamen enkele Ambassadors terug naar Eindhoven om te dienen als reservebussen. Deze bussen werden in de nieuwe huisstijl gespoten.
  
  Vanaf december 2009 verdwenen de laatste Hermes bussen in Nijmegen. Enkele bussen werden omgestickerd naar Breng kleuren, andere bussen werden door Connexxion buiten dienst gesteld of ontdaan van hun Hermes strepen en doorgeschoven naar andere gebieden.
  
  Voor de nieuwe concessie Arnhem Nijmegen werden enkele bussen van de vorige concessie overgenomen, zoals trolleybussen in Arnhem en de Citaro stadsbussen op aardgas uit Nijmegen. Per 9 december 2012 kwam een nieuwe vloot in dienst voor de streekdiensten. Hiervoor schafte Hermes bussen van het type MAN Lion's City aan. Voor HOV lijnen werd voor een luxere uitvoering van deze bus gekozen. Alle bussen in de regio Arnhem Nijmegen rijden in de kleuren en naam van Breng. De logo's en de naam van Hermes zijn niet zichtbaar.
  
  Vanaf half april 2016 werden de Hermes bussen omgebouwd naar de huiskleuren van de provincie Noord-Brabant (rood-wit). De bussen met een EURO5 motor werden niet omgebouwd, en gingen in december 2016 uit dienst. Alle bussen in heel de provincie gingen vanaf 11 december 2016 rijden onder de formule 'BRAbant Vervoert Ons' oftewel "Bravo".
  
  Sinds januari 2017 zijn ex-Amsterdamse waterstofbussen 007 en 008 in gebruik genomen naast de vele VDL Citea SLFA-181 Electric bussen. Deze Phileas voertuigen hebben de nummers 1291 en 1290 en reden tot en met 2019 dagelijks nog een rondje door Eindhoven.
  
  Overzicht wagenpark
  
  Overzicht treinmaterieel
  
  Bedrijfssituatie 
  In 2002 had het bedrijf een omzet van 101,7 miljoen euro. Bij het bedrijf werkten toen zo'n 1350 mensen. De reizigers werden in 2002 vervoerd met 454 grote en kleine bussen. Het bedrijf was tot juni 2007 voor 76% eigendom van Connexxion Holding NV. De overige 24% van de aandelen waren tot juni 2007 in handen van de provincie Limburg (11,5%) en enkele Limburgse gemeenten verenigd in Gebaltram ("Vereniging van Gemeenten Gemeenschappelijk bezit van aandelen in de LTM"), teruggaande op het tijdperk van de Limburgsche Tramweg-Maatschappij (LTM), een van de voorlopers van VSL. In juni 2007 heeft Connexxion alle aandelen van de provincie en Gebaltram voor 10 miljoen euro overgenomen en was sindsdien 100% eigenaar van Hermes.
  
  Externe link 
   Officiële website
  
  Connexxion
  Openbaar vervoer in Gelderland
  Openbaar vervoer in Limburg (Nederland)
  Openbaar vervoer in Noord-Brabant