title: Verviers
text: Verviers is een stad in de provincie Luik in België. De stad telt ruim 55.000 inwoners. In het Waals, dat ook lokaal gesproken wordt, is de naam van de plaats Vervî.
  
  De stad aan de Vesder is vooral bekend vanwege de (vergane) textielindustrie.
  
  Etymologie
  Verviers komt, evenals andere plaatsnamen eindigend op -viers, mogelijk van een Keltische uitgang -uer, die op water duidt, evenals het woord rivier. Naast deze naamsverklaring zijn er ook diverse geromantiseerde "verklaringen".
  
  Geschiedenis 
  In Verviers werden Romeinse munten gevonden, doch de streek was ook in de prehistorie al bewoond. Een 2e-eeuwse tumulus te Heusy werd in 1862 afgegraven.
  
  Einde 7e eeuw werd door monniken van de Abdij van Stavelot te Verviers een parochie gesticht: de Sint-Remaclusparochie.
  
  Verviers behoorde tijdens het ancien régime tot het prinsbisdom Luik, en wel was het één der Goede Steden van dit prinsbisdom, en wel de 23e en laatste (1651) die deze titel verkreeg. Ook was het de hoofdstad van het Markgraafschap Franchimont, dat in 1014 de facto onderdeel werd van het prinsbisdom Luik. Verder was het de hoofdstad van de ban van Verviers, één der vijf banken van het Markgraafschap.
  
  In het dal van de Vesder ontwikkelde zich al snel enige industriële activiteit. Naast de metaalbewerking werd met name de lakennijverheid belangrijk. Deze profiteerde van het kalkarme water dat van de Hoge Venen afkomstig was en zeer geschikt was voor het wassen van de wol. In een document van 1413 werd melding gemaakt van vier volderijen. In de 17e eeuw verdrong de lakennijverheid die der metaalbewerking vrijwel geheel.
  
  Omstreeks 1652 werd Verviers ommuurd.
  
  In 1692 werd Verviers en omgeving door een aardbeving getroffen.
  
  Industriële revolutie 
  Verviers was vanouds een stad waar de lakenindustrie floreerde. Een van de lakenfabrikanten op het eind van de 18e eeuw was Simonis & Biolley. Toen de machinebouwer (jenny maker) William Cockerill in 1797 uit Engeland vertrok, ontmoette hij in Hamburg een wolhandelaar die hem in contact bracht met Iwan Simonis. Deze nodigde hem uit om machines voor hem te bouwen voor de bewerkingen van wol, zoals het kaarden. In 1799 vestigde hij zich in Verviers.
  
  Allereerst liet Cockerill zijn schoonzoon, de machinebouwer James Hodson, in 1803 overkomen naar Verviers.
  
  Cockerill ging terug naar Engeland, waar hij van 1803-1806 verbleef, en smokkelde van daaruit machineonderdelen, verstopt in kisten textiel, naar het continent. De uitvoer van machines was verboden vanwege de bescherming van de Engelse technologische voorsprong.
  
  Toen William Cockerill samen met James Hodson in 1807 een fabriek voor textielmachines in Luik begon, was de kiem voor de industriële revolutie op het Europese continent gelegd. De stad Verviers was de eerste stad op het continent waar deze omwenteling een aanvang nam..
  
  Door deze ontwikkelingen evolueerde de lakenindustrie zich van een aantal kleinere bedrijfjes tot een veel kleiner aantal grotere, geïndustrialiseerde bedrijven op basis van stoomkracht. Reeds in 1788 was de textielindustrie, die voornamelijk in Verviers was gevestigd, verantwoordelijk voor meer dan 72% van de totale export van het prinsbisdom Luik. Halverwege de 19e eeuw vormde Verviers het zwaartepunt van de Belgische textielindustrie. In deze tijd werden ook bouwwerken geschapen die de grootsheid van de stad tot uitdrukking moesten brengen. In 1873 echter vond een crisis plaats ten gevolge van overproductie. Deze duurde tot 1896. Einde 19e eeuw was een groot deel van de textielfabrieken in Verviers al verouderd ten opzichte van nieuwe en concurrerende industriegebieden. Uiteindelijk zijn er begin 21e eeuw nog slechts twee bedrijven (waaronder Iwan Simonis) actief in de wolindustrie, en het merendeel van de bevolking vindt werk in de dienstensector. In de randgebieden zijn bedrijventerreinen ontstaan met gevarieerde bedrijvigheid.
  
  In 1830 was Verviers een van de eerste gemeenten die na de rellen in Brussel op 25 augustus deelnam aan de Belgische Opstand.
  
  Verviers staat bekend als Ville lainière (wolstad) vanwege de belangrijke wolverwerkende industrie die de stad heeft gekend. Ook als Capitale de l'eau (hoofdstad van het water) wordt de stad wel geduid, vanwege het kalkarme water van de Vesder dat een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de stad heeft gespeeld. Verviers is bovendien, met een agglomeratie van 85.000 inwoners, de op Luik na belangrijkste stad van de provincie Luik.
  
  Incident van 2015 
  Op 15 januari 2015 eindigde een antiterreuractie in de buurt van het station in een schietpartij waarbij twee Syriëgangers werden doodgeschoten. Deze werden verdacht van het beramen van een aanslag op een politiebureau. Een derde persoon probeerde te ontkomen maar werd opgepakt.
  
  Overstroming 2021 
  In de nacht van 14 op 15 juli trad de Vesder buiten haar oevers en richtte een enorme waterschade aan. Er was die nacht een uitzonderlijke extreme regenval en de dam van het stuwmeer te Eupen werd opengezet.  De menselijke en materiële schade was niet te overzien. Men sprak van een grotere schade dan tijdens de Tweede Wereldoorlog.
  
  Kernen
  
  Deelgemeenten
  
  Overige kernen 
  Hodimont
  
  Bezienswaardigheden
  
  Burgerlijke gebouwen
  Stadhuis van Verviers
  Grand-Théâtre de Verviers
  Justitiepaleis
  Hiernaast tal van geklasseerde woonhuizen
  
  Kerken
  Sint-Lambertuskapel
  Onze-Lieve-Vrouw Middelareskerk
  Onze-Lieve-Vrouw-van-de-Recollectenkerk
  Sint-Antoniuskerk
  Sint-Jozefkerk
  Sint-Remacluskerk
  Sint-Julianakerk
  Sint-Annakapel, orthodoxe kerk
  Protestantse kerk van Laoureux
  Onze-Lieve-Vrouw-Onbevlekt-Ontvangenkerk in stadsdeel Heusy
  Sint-Hubertuskerk in het stadsdeel Heusy.
  Protestantse kerk in het stadsdeel Hodimont
  Sint-Jan-de-Doperkerk in het stadsdeel Hodimont
  Sint-Jan-de-Doperkerk, aan de Rue Surdents in stadsdeel Stembert
  Sint-Niklaaskerk in het stadsdeel Stembert
  
  Parken
  Groengebied Place Verte rondom het vernieuwde Canal des Usines
  Parc de Séroule te Heusy
  Parc de l'Harmonie
  Parc de la Tourelle
  Parc du Château des Moines te Stembert
  Parc Fabiola
  
  Fonteinen
  Verviers is beroemd om zijn vele fonteinen. Er zijn er zeker 21 en vele daarvan zijn bezienswaardig en/of van historisch belang. De Fontaine Ortmans is een grote, monumentale fontein; de Fontaine du Perron is gerelateerd aan het Perroen van Verviers; de Fontaine La Grâce toont een gestileerd vrouwenbeeld, en zo zijn er meer fonteinen. Een toeristische route voert langs de fonteinen.
  
  Musea
  Maison de l'Eau
  Museum voor Archeologie en Folklore
  Museum voor Schone Kunsten en Keramiek
  Solvent (textielmachines)
  Documentatiecentrum van de wolindustrie
  Usine Bettonville met Centre Touristique de la Laine et de la Mode
  
  Zie ook
   Lijst van beschermd erfgoed in Verviers
  
  Galerij
  
  Natuur en landschap 
  Verviers bestaat geheel uit verstedelijkt gebied en ligt vrijwel geheel op de linkeroever van de Vesder. Lang heeft, parallel hieraan, het Canal des Usines bestaan, waarvan een klein deel weer werd gereconstrueerd. Ook andere beken die in de Vesder vloeien werden overkluisd. In zuidelijke richting stijgt het land in de richting van de Ardennen.
  
  Verkeer en vervoer 
  Het station van Verviers, station Verviers-Centraal, is een spoorwegknooppunt aan de spoorlijn Luik - Aken. In Verviers en Pepinster kan overgestapt worden op de trein naar Spa Géronstère.
  
  Ten zuidwesten van Verviers ligt het Vliegveld Verviers-Theux.
  
  Aan de westzijde van Verviers ligt de snelweg E42/A27. Verder verbindt de rondweg R61 de snelweg met de stad en lopen er door de stad verschillende gewestwegen: N61, N640, N657 en N672.
  
  Tramnet 
  
  In Verviers hebben van 1884 tot 1969 trams gereden. De eerste trammaatschappij was de TV (Société Anonyme des Tramways Verviétois) die later is opgegaan in de STIV (Société des Transports Intercommunaux de l'Agglomération Verviétoise). De buurtspoorwegen hebben twee elektrische lijnen vanuit Verviers geëxploiteerd. Eén naar Spa en de ander naar Eupen. De laatste stadstrams werden in 1969 opgeheven.
  
  Politiek
  
  Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 
  
  (*) 1976: PCB (3,27%) / 1982: UDRT (3,11%) / 1988: IC (3,86%), PC (1,42%) / 2000: VIVANT (2,54%) / 2006: Vivant (1,2%) / 2018: DéFI (1,42%), La Droite (1,26%). De gevormde meerderheidscoalitie wordt vet aangegeven. De grootste partij is in kleur.
  
  Bekende inwoners
  
  Demografie
  
  Demografische evolutie voor de fusie
  
  Bron: NIS - Opm: 1831 t/m 1970 = volkstellingen op 31 december; 1976 = inwonertal per 31 december
  1930: aanhechting van Hodimont
  
  Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente
  Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
  
  Bronnen: NIS, Opm: 1831 tot en met 1981 = volkstellingen; 1990 en later = inwonertal op 1 januari
  
  Zie ook 
   Aardbeving Verviers 1692
  
  Externe link 
   Officiële website Verviers
  
  Plaats in Luik (provincie)