title: Karabach (gebied)
text: Karabach (Azerbeidzjaans: Qarabağ; Armeens: Ղարաբաղ) is een geografische en historische regio gelegen in het westen van Azerbeidzjan en het zuidoosten van Armenië, die zich uitstrekt van de hooglanden van de Kleine Kaukasus naar de laaglanden tussen de Koera en de Aras. Het is van west naar oost onderverdeeld in drie regio's: Sjoenik, Nagorno-Karabach (of Opper Karabach) en het laagland van Karabach (de zuidelijke Koera-steppes). Nagorno-Karabach is overwegend bergachtig en bebost en beslaat het zuidoostelijke bereik van de bergen van de Kleine Kaukasus. 
  
  Van oudsher had de regio een gemengde bevolking van zowel Armeniërs, Azerbeidzjanen als Koerden. Later ontstond een kleine Russische minderheid. In Sovjet-tijden bestond de grotendeels Armeense Nagorno-Karabachse Autonome Oblast (NKAO) in de Azerbeidzjaanse SSR. De internationaal niet-erkende Armeense staat Nagorno-Karabach was in het gebied gelegen tussen 1991 en 2023. Het grootste deel ervan werd na de eerste oorlog in Nagorno-Karabach bestuurd door de niet-erkende Republiek Nagorno-Karabach (ook bekend als de Republiek Artsach). Sinds het einde van de oorlog in 1994 voerden vertegenwoordigers van de regeringen van Armenië en Azerbeidzjan vredesbesprekingen met bemiddeling van de Minsk-groep van de OVSE over de betwiste status van de regio. Op 27 september 2020 brak een nieuwe oorlog uit in Nagorno Karabach. Azerbeidzjan boekte aanzienlijke winsten tijdens de oorlog en heroverde het grootste deel van de bezette gebieden rond de voormalige autonome oblast en grote delen van de voormalige oblast zelf, inclusief de cultureel belangrijke stad Şuşa. De oorlog eindigde op 10 november 2020, toen een trilaterale wapenstilstand werd ondertekend tussen Azerbeidzjan, Armenië en bemiddelaar Rusland, waardoor Armenië gedwongen werd naast het in dit conflict verloren terrein alle resterende, eerder gecontroleerde gebieden rond de voormalige autonome oblast terug te geven. In september 2023 viel Azerbeidzjan de resterende gebieden van Nagorno-Karabach aan. Na 24 uur vechten capituleerden de Karabachse vertegenwoordigers. De lokale Armeense bevolking ontvluchtte het gebied massaal en Azerbeidzjaanse troepen kregen het gehele gebied onder controle.
  
  Zie ook 
  Lijst van betwiste gebieden
  
  Gebied in de Kaukasus
  Geografie van Armenië
  Geografie van Azerbeidzjan
  Grensoverschrijdend gebied