title: Irena Szewińska
text: Irena Szewińska-Kirszenstein (Leningrad, 24 mei 1946 - Warschau, 29 juni 2018) was een Poolse atlete, die was gespecialiseerd in de sprint en het verspringen. Ze werd driemaal olympisch kampioene, zevenmaal Europees kampioene en meervoudig Pools kampioene in deze disciplines. Ze nam vijfmaal deel aan de Olympische Spelen en won hierbij in totaal zeven medailles.
  
  Biografie
  
  Goud op OS van 1964... 
  De in Rusland geboren Szewińska was een legende in de Poolse sport en behoorde tot de populairste sprintsters van haar land. Zij was een zeer gracieuze atlete, die algemeen wordt beschouwd als een van de beste atletes ooit.In 1964 won ze op de Olympische Spelen van Tokio met haar teamgenotes Teresa Ciepły, Halina Górecka en Ewa Kłobukowska een gouden medaille op de 4 x 100 m estafette. Met een verbetering van het wereldrecord tot 43,6 s bleven ze de estafetteploegen uit de Verenigde Staten (zilver) en Groot-Brittannië (brons) voor. Individueel behaalde ze een zilveren medaille bij het verspringen en op de 200 m.
  
  ... en goud op OS van 1968 en 1976 
  In 1967 trouwde ze met Janusz Szewiński en nam op de Olympische Spelen van 1968 in Mexico-Stad deel onder de naam Szewińska. Hier won ze een gouden medaille op de 200 m en een bronzen medaille op de 100 m. In 1972 won ze in München een bronzen medaille op de 200 m. Vier jaar later stapte ze over op de 400 m, waarop ze tijdens de Olympische Spelen van 1976 in Montreal een gouden medaille veroverde. Met een tijd van 49,28 versloeg ze de Oost-Duitsers Christina Brehmer (zilver; 50,51) en Ellen Streidt (brons; 50,55).
  
  Ook op de Europese kampioenschappen was ze uiterst succesvol. In 1966 won ze driemaal goud (200 m, verspringen, 4 x 100 m estafette) en werd tweede op de 100 m. In 1974 won ze twee achtereenvolgende Europese titels op de 100 m en de 200 m en brons op de 4 x 100 m estafette. In 1978 werd ze op zowel de 400 m als de 4 x 400 m estafette derde. In 1982 won ze bij het afsluiten van haar atletiekcarrière nogmaals brons op de 400 m en de 4 x 400 m estafette.
  
  Lid IOC 
  Sinds 1998 was Irena Szewińska lid van het Internationaal Olympisch Comité. Op 3 augustus 2005 werd ze tijdens de 45e IAAF-congres in Helsinki verkozen als derde vrouw in het bestuur van de IAAF.
  
  In 2012 werd ze opgenomen in de IAAF Hall of Fame.
  
  Overlijden 
  Na een lang ziekbed overleed Irena Szewińska op 29 juni 2018 in Warschau aan de gevolgen van kanker.
  
  Titels 
  Olympisch kampioene 200 m - 1968
  Olympisch kampioene 400 m - 1976
  Olympisch kampioene 4 x 100 m - 1964
  Europees indoorkampioene 50 m - 1969
  Europees kampioene 100 m - 1974
  Europees kampioene 200 m - 1966, 1974
  Europees indoorkampioene verspringen - 1971
  Europees kampioene verspringen - 1964
  Europees kampioene 4 x 100 m - 1966
  Pools indoorkampioene 60 m - 1974, 1976, 1977
  Pools kampioene 100 m - 1966, 1967, 1968, 1972, 1973, 1974, 1979
  Pools kampioene 200 m - 1966, 1968, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1979
  Pools kampioene 400 m - 1978
  Pools kampioene verspringen - 1965, 1967, 1971
  Europees jeugdkampioene 200 m - 1964
  Europees jeugdkampioene verspringen - 1964
  
  Persoonlijke records 
  100 m - 11,1 (1965)
  200 m - 22,21 (1974)
  400 m - 49,29 (1976)
  4 x 100 m - 43,6 s (1964)
  verspringen - 6,67 m (1968)
  
  Wereldrecords
  
  100 m 
  9 juli 1965 - 11,1 s (Praag)
  14 oktober 1968 - 11,1 s (Mexico-Stad)
  
  200 m 
  8 augustus 1965 - 22,7 s (Warschau)
  1 juli 1967 - 22,7 s
  18 oktober 1968 - 22,5 s (Mexico-Stad)
  13 juni 1974 - 22,21 s (Potsdam)
  
  400 m 
  22 juli 1974 - 49,9 s (Warschau)
  22 juni 1976 - 49,75 s (Bydgoszcz)
  29 juli 1976 - 49,28 s (Montreal)
  
  Palmares
  
  50 m 
  1969:  EK indoor - 6,4 s
  
  60 m 
  1974:  EK indoor - 7,20 s
  1975:  EK indoor - 7,26 s
  
  100 m 
  1965:  Universiade - 11,3 (wind)
  1966:  EK - 11,5 s
  1967:  Europacup - 11,2 s
  1968:  OS - 11,19 s
  1974:  EK - 11,13 s
  1975:  Europacup - 11,41 s
  1977:  Europacup - 11,26 s
  1978:  Memorial Van Damme - 11,58 s
  1979:  Memorial Van Damme - 11,41 s
  
  200 m 
  1964:  EJK - 23,5 s
  1964:  OS - 23,13 s
  1965:  Universiade - 23,5 s
  1966:  EK - 23,1 s
  1967:  Europacup - 23,0 s
  1968:  OS - 22,58 s (WR)
  1971:  EK - 23,32 s
  1972:  OS - 22,74 s
  1974:  EK - 22,51 s
  1975:  Europcaup - 22,84 s
  1977:  Europacup - 22,71 s
  1977:  Wereldbeker - 22,72 s
  1977:  Memorial Van Damme - 23,00 s
  1978:  Memorial Van Damme - 23,07 s
  
  400 m 
  1975:  Europacup - 50,50 s
  1976:  OS - 49,29 s (WR)
  1977:  Wereldbeker - 49,52 s
  1978:  EK - 50,40 s
  1979:  Europacup - 51,27 s
  1979:  Wereldbeker - 51,15 s
  1979:  Memorial Van Damme - 51,47 s
  
  verspringen 
  1964:  EJK - 6,19 m
  1964:  OS - 6,60 m
  1965:  Europacup - 6,33 m
  1966:  EK - 6,55 m
  1969:  EK indoor - 6,38 m
  1971:  EK indoor - 6,56 m
  
  4 x 100 m estafette 
  1964:  OS - 43,6 (WR)
  1966:  EK - 44,49 s
  1974:  EK - 43,48 s
  
  4 x 400 m estafette 
  1978:  EK - 3.26,76
  
  Onderscheidingen 
   IAAF Hall of Fame - 2012
  
  IOC-bestuurder
  Pools atleet
  Pools olympisch kampioen
  Sprinter (atletiek)
  Verspringer