title: Floralia (vereniging)
text: Floralia heten de plaatselijke verenigingen, die in Nederland vanaf 1873 het houden en verzorgen van kamerplanten bevorderden, oorspronkelijk voor de arbeidende klasse. De naam komt van de Romeinse bloemenfeesten ter ere van Flora, de godin van bloemen en planten. In de besturen zaten destijds notabelen als dominees, advocaten, artsen en kunstenaars, zoals Bas Veth in Dordrecht. De oorspronkelijke opzet maakte deel uit van een negentiende-eeuws beschavingsoffensief, om arbeiders op te voeden tot zorgzame burgers, in dit geval door de verzorging van kamerplanten. De Floralia organiseerden wedstrijden en bloemententoonstellingen in september. Deze tentoonstellingen werden ook Floralia, Floralie of De Floor genoemd. In Voorthuizen bestaat een vereniging Floralia met een jaarlijks gelijknamig bloemencorso op de derde zaterdag in september met bloemenkoninginnen.
  
  Geschiedenis
  Een van de oorsprongen van de Nederlandse Floraliaverenigingen was een initiatief in Zwolle van bloemist R. Wind, die in 1871 1300 pakjes bloemzaden uitdeelde aan enkele honderden minvermogenden. Een adellijke dame, de douairière Backer, betaalde. Als verdere stimulans werd gevraagd het resultaat te tonen op een tentoonstelling met prijzen, die in samenwerking met de gemeente Zwolle gehouden werd in de manege. 
  Maar een initiatief in Amsterdam in 1872 leidde pas tot landelijke navolging. In september 1872 vergaderen daar afgevaardigden van de Vereeniging tot veredeling van het volksvermaak en van de Tuinbouw-Maatschappij Linnaeus over een tentoonstelling van planten "gekweekt door den ambachtsman" te houden in 1873. 325 inzenders kwamen met 1450 planten en er waren 6000 bezoekers en "volks-vermaaklijkheden" voor de kinderen van de inzenders. 
  
  Na afloop van de tentoonstelling werd de commissie ontbonden, maar men vormde een vereniging, die op voorstel van dominee Marie Adrien Perk, de vader van de dichter Jacques Perk, de naam kreeg: Floralia. Vereeniging tot volksontwikkeling door het kweeken van planten. Het gelijknamige Romeinse liederlijke feest was een lentefeest geweest, maar de moderne tentoonstellingen waren voorzien voor de herfst en uiterst fatsoenlijk. De Amsterdamse oprichting werd landelijk gevolgd door tientallen soortgelijke verenigingen.
  
  In een jaarverslag van de Amsterdamse vereniging Floralia werd het doel in 1881 als volgt verwoord:
  
  Soms werden de tentoonstellingen gecombineerd met de viering van de verjaardag van prinses Wilhelmina op 31 augustus. In 1876 bezocht koningin Emma de Floralia-tentoonstelling in Den Haag. De Floralia worden in verband gebracht met de viering van Koninginnedag door de opkomende Oranjebeweging. Koningin Emma en prinses Sophie van Oranje-Nassau waren beschermvrouwen van Floralia.
  
  Campagnes
  De jaarlijkse campagnes van Floralia-verenigingen bestonden uit drie stappen. Eerst kon men stekjes aanvragen bij de vereniging om ze in mei/juni af te halen tegen verlaagde prijzen. Eventueel kon het bestuur van een vereniging bij deelnemers thuis komen kijken hoe het de planten verging. In de tweede helft van augustus of september volgde een tentoonstelling met wedstrijd, die vaak meerdaags was inclusief een zondag. Soms opende de plaatselijke burgemeester de tentoonstelling en werd er muziek gemaakt. Inzendingen buiten mededinging waren welkom ter opluistering. Een onpartijdige jury koos de winnaars die prijzen uitreikten als getuigschriften, medailles of gedenkpenningen, geld (fl 0,25 tot fl 10,00 op een spaarbankboekje) of voorwerpen als medailles. Een lijst van bekroonden haalde vaak de plaatselijke krant. Soms kregen alle deelnemers een gratis lot van een tombola.
  
  Zusterverenigingen
  Door het hele land behalve in Limburg waren er zelfstandige verenigingen - sommige bestaan nog steeds - onder meer in
   Drenthe (3 afdelingen): Assen, Meppel, Vledder
   Friesland (10+): Akkrum, Drachten, Grouw, Harlingen, Heerenveen, Irnsum, Joure, Langezwaag, Sneek, Winsum, Workum
   Gelderland (14):  Aalten, Apeldoorn, Arnhem, Bennekom (sinds rond 1921?), Culemborg, Doesburg, Doetinchem, Neede, Nijkerk, Nijmegen, Oosterbeek, Tiel, Velp, Voorthuizen (sinds 1933, nu gemeente Barneveld), Wageningen, Winterswijk 
   Groningen (5): Appingedam, Groningen, Noordhorn (of Zuidhorn?), Veendam, Wildervank
   Noord-Brabant (4+): Bergen op Zoom, Breda, Eindhoven, 's Hertogenbosch, Zundert?    
   Noord-Holland (31, onder meer): Alkmaar, Amsterdam (opgericht in 1873), Bussum, Den Helder, Diemen, Edam, Enkhuizen, Haarlem, Heerhugowaard, Hilversum, Hoorn, Ilpendam, Kortenhoef (sinds 1907), Krommenie, Landsmeer, Naarden, Purmerend, Schermerhorn, Venhuizen, Wijdenes, Zaandam
   Overijssel (7): Almelo, Deventer, Enschede, Hasselt, Kampen, Vollenhove, Zwolle    
   Utrecht (5): Maarssen, Rhenen, Utrecht, Vianen, Veenendaal
   Zeeland (11): Domburg, Goes, Kortgene, Middelburg, Sluis, Stavenisse, Tholen, Vlissingen, IJzendijke, Zuiddorpe?, Zierikzee
   Zuid-Holland (16): Alblasserdam?, Den Haag, Delft, Dordrecht, Gouda, Gorinchem, Haastrecht, Hillegom, Leiden, Rotterdam, Sassenheim, Schiedam, Schoonhoven, Vlaardingen, Voorburg, Werkendam
  
  Vernoemd
   Floralia Park met monument in de wijk Oosterheide, Oosterhout
   Floralialaan, lanen in Peize en Bussum
  
  Externe links
  
  Geschiedenis 
  historamarond1900.nl Anne-Claire Verham: Floralia-verenigingen in de 19de eeuw. Beschaving door kamerplant in Nederland. Geraadpleegd 1 maart 2020.
  natuurtijdschriften.nl John Helsloot: De wortels van Floralia, Het Peperhuis nr 10, maart 2005. Geraadpleegd 1 maart 2020.
  
  Recent 
  corsozundert.nl De Corso Zundert, opgericht in 1936, komt voort een uit Floralia Vereniging of niet?. Geraadpleegd 2 maart 2020.
  afdeling.groei.nl Groei & Bloei Afdeling Enschede-Losser Fotoalbums 2018 Floralia Borne Donderdag 23 augustus 2018: avondexcursie naar Borne. Geraadpleegd 1 maart 2020.
  floorschermerhorn.nl Floor Schermerhorn (tweede weekend van september). Geraadpleegd 1 maart 2020.
  floralia-bennekom.nl Floralia-Bennekom Vereniging. Met onder meer tuinkeuringen en prijzen, en Bloemblad, het 3-maandelijkse orgaan van de vereniging. Geraadpleegd 2 maart 2020.
   Geblokkeerd door spamfilter: jouwweb.nl floralia.jouwweb.nl Floralia Kortenhoef?. Sinds 1907. Geraadpleegd 2 maart 2020.
  floralia-nieuweniedorp.nl Floralia Nieuwe Niedorp 19-20 september (2020) met dahliamozaïeken in Nieuwe Niedorp. Tevens Dahlia Days, een popfestival door jongeren sinds 2016. Geraadpleegd 4 maart 2020. 
  floraliavereniging.nl Floralia Vereniging Voorthuizen. Geraadpleegd 2 maart 2020.
  
  Literatuur
   Helsloot, John, Floralia in Nederland in het laatste kwart van de negentiende eeuw, Cahiers van het P.J. Meertens-instituut, Amsterdam, nr. 2, 1990, www.meertens.knaw.nl pdf. Geraadpleegd 1 maart 2020.
   Helsloot J., Bloemen en planten als wapen in het 19de-eeuwse beschavingsoffensief, in Spiegel Historiael (voorloper van Geschiedenis Magazine), jaargang 27, nummer 2, februari 1992
   Krusemeijer J. en anderen: Tussen opvoeding en liefhebberij. De ontwikkeling van de kamerplantcultuur in Nederland (1850-1940), in I. Stroucken red.: Geschiedenis van de kamerplant, Utrecht 1991
  
  Galerij
  
  Historisch
  
  Recent
  
  Nederlandse hobbyorganisatie