title: Geschiedkundige atlas van Nederland
text: De Geschiedkundige atlas van Nederland is een wetenschappelijke verzameling kaarten met bijbehorende boekwerken die de geschiedenis van Nederland op kaarten weergeeft. 
  
  De serie is in de periode 1909-1938 uitgegeven door uitgeverij Martinus Nijhoff, Den Haag, in opdracht van een commissie onder voorzitterschap van prof. dr. P.J. Blok Het kaartmateriaal is grotendeels van de hand van dr. A.A. Beekman. De commissie bestond verder uit dr. W.A.F Bannier, dr. H. Blink, F.A. Hoefer, mr. S. Muller, mr. dr. J.C. Overvoorde en ir. J.C. Ramaer. 
  
  Beekman heeft ook een groot aantal delen geschreven van de”Geschiedkundige atlas van Nederland” De kaarten hiervan zijn vaak niet digitaal beschikbaar, de teksten wel. De atlas bestaat uit ongeveer 30 delen. 
  
  In het voorbericht geeft de commissie aan dat een specifiek probleem bij de kartering van Nederland in de geschiedenis is, dat de vormen van het land, zowel door natuurlijke processen (verleggen van rivieren, overstromingen) als menselijk ingrijpen (afdammingen, inpolderingen) in de loop der eeuwen aanzienlijk veranderd zijn. In de meeste andere landen is dat niet het geval.
  
  Beekman geeft aan dat bij alle kaarten de waterlijn de hoogwaterlijn is, en alleen in die gevallen waar er informatie beschikbaar was, ook de laagwaterlijn is ingetekend. Verder is nadrukkelijk een verschil aangebracht tussen binnendijkse (zwart) en buitendijkse (blauw) wateren.
  
  De links in onderstaande lijst leden naar scans van de beschrijvingen van de kaart. De omvang van de afzonderlijke delen varieert sterk, sommige deeltjes zijn maar een paar bladzijden maar er zijn ook delen van een paar honderd bladzijden. De nummering is een later aangebrachte archiefnummering; de afzonderlijke delen waren bij uitgave niet genummerd. De papieren originelen zijn in een aantal bibliotheken en archieven ter inzag (maar worden meestal niet uitgeleend), Zij zijn o.a. te vinden in de Koninklijke Bibliotheek, daar zijn ook een aantal delen digitaal te bekijken (en te kopiëren), maar alleen in de leeszaal van de bibliotheek)
  
  De afzonderlijke delen van de atlas en de schrijvers
  
  Kaarten 
  Kaartbladen waarvan nog geen scan gelokaliseerd is (de papieren versies zijn ter inzage bij de Koninklijke Bibliotheek)
   Marken in Gelderland, Overijsel, Utrecht, enz.
  
  Kaartbladen online in hoge resolutie 
  
  Via onderstaande link kunnen in Wikimedia Commons scans in een wat lagere resolutie bekeken (en gedownload) worden.
  
  Atlas (naslagwerk)
  Geografie van Nederland
  Atlas
  Atlas