title: Borsbeek
text: Borsbeek is een plaats en gemeente in de provincie Antwerpen. De gemeente telt ruim 11.000 inwoners. Als verstedelijkte randgemeente van Antwerpen is het na buurgemeente Mortsel de dichtbevolkste gemeente in Vlaanderen.
  
  Borsbeek behoort tot het kieskanton Kontich en het gerechtelijk kanton Schilde. Borsbeek is van plan tegen 2025 met Antwerpen samen te gaan; Borsbeek zou dan het tiende district worden.
  
  Geschiedenis
  In 1264 werd Borsbeek afgescheiden van Deurne, waar het tot dan toe behoorde. Tot 1505 was Borsbeek een onverleende heerlijkheid. Maar in dat jaar verleende Filips de Schone het aan Jan van Halen. Van 1559 tot 1606 werd Borsbeek meermaals overgeërfd door familieleden van de heer van Cantincrode.
  
  François d'Orselay de Granvelle, de laatste bezitter van de burcht Cantincrode verkocht in 1610 de heerlijkheden Borsbeek, Hove en Boechout aan de Leuvense edelman P. Peckius. Die was sinds 1614 kanselier van Brabant en werd later de vertrouwensman van aartshertog Albrecht. Hij werd nu heer van Borsbeek, Hove en Boechout en stelde de drie gemeenten onder één schepenbank op het kasteel Vredeberg te Boechout.
  
  In 1617 en 1618 heerste de pest. Uit andere gemeenten kwam men op bedevaart om van de heilige Lucia genezing af te smeken.
  
  Om zich tegen de plunderzucht van de Hollanders te beschermen, waren de inwoners van Borsbeek in de jaren 1634-1635 met meubelen en oogst in de kerk binnengevlucht. Pas in 1643 konden de mensen ervan worden overtuigd dat ze hun goederen uit de kerk moesten verwijderen en terug naar huis brengen. In 1648 werd in Münster (Westfalen) een vredestraktaat getekend tussen de regering van koning Filips IV van Spanje en de opstandige Noordelijke provinciën. Meteen kwamen de rust en veiligheid terug.
  
  Borsbeek bleef tot aan de aanvang van de Spaanse Successieoorlog (1701-1713) betrekkelijk ver van de fronten. In 1746 namen Franse legers Borsbeek in en rukten van daaruit op naar Mechelen, Lier en Antwerpen.
  
  In 1760 werden stenen palen geplaatst om de grenzen af te bakenen met de naburige dorpen.
  
  In 1794 overleed Louis de Villegas, de laatste heer van de heerlijkheid Borsbeek. Van 1794 tot 1814 kwam Borsbeek opnieuw onder Franse overheersing. Het dorp behoorde eerst tot het kanton Wilrijk en daarna tot het kanton Berchem.
  
  Op 24 april 1800 werd de gemeentelijke administratie van het kanton Berchem afgeschaft. Hierdoor werd Borsbeek weer een zelfstandige gemeente, die door een maire zou worden bestuurd.
  
  Op 13 november 1830 werd de eerste Belgische gemeenteraad te Borsbeek verkozen. De verkiezing was nogal woelig geweest en werd afgebroken. Op 17 maart 1831 werden nieuwe verkiezingen gehouden.
  
  In februari 1883 besloot de gemeenteraad een complex op te trekken, bestaande uit een gemeentehuis en een pastorie. Het complex werd in 1893 in gebruik genomen.
  
  In het begin van de 20e eeuw vestigden zich steeds meer Borsbekenaars en inwijkelingen zich ten westen van de Frans Beirenslaan. In 1938 werd de kapelanie Sint-Jan Berchmans aan het Tirolerhof opgericht dat later tot een aparte parochie aan de Koudebeek uitgroeide.
  
  Bij de grote landelijke fusieoperatie van 1977 en de Antwerpse fusieoperatie van 1983 werd Borsbeek niet gefuseerd met de andere Antwerpse gemeenten (Berchem en het aangrenzende Deurne fuseerden wel). Hierdoor werd Borsbeek de kleinste gemeente van de provincie Antwerpen. Vandaag is Borsbeek een sterk verstedelijkte gemeente binnen de Antwerpse agglomeratie.
  
  Het Mortselse gedeelte van het voormalige militair domein Fort 3 werd door Mortsel afgestaan en bij de gemeente Borsbeek gevoegd dat hierbij in oppervlakte groeide zodat de afsluiting van het militair domein aan de Zoomweg en de Fortstraat tussen de Fortloop en de Koudebeek nu de gemeentegrens vormt tussen beide gemeenten.
  
  Op 28 januari 2022 werd aangekondigd dat Borsbeek voor 2025 zal fuseren met de stad Antwerpen, en daardoor het 10de district van Antwerpen zal worden.
  
  Geografie
  
  Aangrenzende gemeenten
  
  Bezienswaardigheden
  
   Fort 3, een deel van de fortengordel rond Antwerpen
   De Sint-Jacobuskerk, met zijn beschermd orgel
   De Sint-Jan Berchmanskerk
   Drie schansen (1, 2 en 3) nabij de Schanslaan, gebouwd van 1906-1912, onderdeel van 18 kleine identieke schansen die de vesting Antwerpen moesten beschermen.
  
  Natuur en landschap 
  Borsbeek ligt in een vlak landschap met een hoogte van 7 tot 11 meter. Het dorp is vergroeid met de Antwerpse agglomeratie en verstedelijkt.
  
  Demografie
  
  Demografische ontwikkeling 
  
  Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
  
  Politiek
  
  Structuur 
  De gemeente Borsbeek ligt in het kieskanton Kontich, het provinciedistrict Boom, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.
  
  Gemeentebestuur 
  Désiré Van Berckelaer (Iedereen Borsbeek) volgde in 2013 Leo Vlaeymans (CD&V) op als burgemeester. Hij leidt een coalitie bestaande uit Iedereen Borsbeek en N-VA. Samen vormen ze de meerderheid met 19 op 21 zetels.
  
  Geschiedenis
  
  (Voormalige) Burgemeesters
  
  Legislatuur 2013 - 2018 
  Allereerst was er nieuwkomer H-ALT (voluit Het Alternatief) bij de verkiezingen van 2012. Ondanks een goede score van 4,51%, was dit onvoldoende voor een vertegenwoordiging in de gemeenteraad. Lijsttrekster was ex-N-VA'ster Geertruida Dieltjens (ze had de partij verlaten omwille van het vrouwonvriendelijke karakter), tevens de enige vrouwelijke lijsttrekster. sp.a trok deze verkiezingen onder de naam 'Pro Borsbeek' naar de kiezer. De partij moest 0,68% inleveren ten overstaan van de verkiezingsdeelname van 2006 (toen in kartel met Spirit) en strandde op 8,55%.
  
  Grote winnaars waren N-VA (31,33%) en Groen dat een winst boekte van bijna 3% (10,14%). Verliezers waren, Open Vld (−6,25%), CD&V (−8,13%) en Vlaams Belang (−18,9%). Ook de lokale partij 'Borsbeek Boven Alles' (BbA) moest een verlies van 4,77% incasseren. Open Vld strandde op 5,91% (geen vertegenwoordiger meer), CD&V op 14,49% (−2 zetels), Vlaams Belang op 9,83% (−3 zetels) en BbA op 15,23% (−1 zetel). Lijsttrekkers waren respectievelijk uittredend burgemeester Leo Vlaeymans (CD&V), Dis Van Berckelaer (BbA), Walter Kiebooms (N-VA), Dirk Coens (Open Vld), Tom Verboven (Groen), Roby Legendre (Pro Borsbeek) en Resy Beets (Vl.Belang). Het mobiliteitsvraagstuk vormde het belangrijkste onderwerp van de verkiezingen.
  
  De bestuursmeerderheid werd gevormd tussen N-VA, Groen en BbA. Dis Van Berckelaer (BbA) werd de nieuwe burgemeester, voorts bestaat de ploeg uit 3 N-VA-schepenen (en de OCMW-voorzitter) en 1 schepen voor zowel Groen als BbA.
  
  Legislatuur 2019 - 2024 
  Burgemeester is Dis Van Berckelaer van Iedereen Borsbeek een politieke beweging die gevormd werd door BbA (Borsbeek Boven Alles), CD&V en Groen. Zijn partij vormt met 10 zetels samen met de N-VA van Walter Kiebooms een bestuursmeerderheid van 19 op 21 zetels. Op vrijdagmiddag 28 januari 2022 werd bekendgemaakt dat na de lokale verkiezingen op zondag 14 oktober 2024 Borsbeek een district van de stad Antwerpen wil worden.
  
  Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 
  
  De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
  De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij staat in kleur.
  (*) 1994: PROBO (3,29%) / 2000: Vivant (1,91%), GEMBEL (1,77%) / 2012: H-ALT (4,51%)
  
  Mobiliteit 
  Borsbeek wordt bediend door tram- en buslijnen van De Lijn. Het tramstation Borsbeek was gelegen op de Herentalsebaan op de hoek met de Jozef Reusenslei.
  
  De Frans Beirenslaan, die deel uitmaakt van de R11 (de grote ring rond Antwerpen), en de Herentalsebaan, als deel van de N116, vormen belangrijke invalswegen naar de stad.
  
  De Frans Beirenslaan vormt ook de grens tussen het nauw bij het Antwerpse district Deurne aansluitende West-Borsbeek en het meer landelijke Oost-Borsbeek.
  
  Onderwijs 
  
   Sint-Jozefinstituut
   Gemeenteschool De Klinker
  
  Sport 
   Gymnastiek Turnkring Relax Borsbeek
   voetbalclub Koninklijk Borsbeek Sport
   Basketbalcub De Kleppers
   Atletiekvereniging Brabo Atletiek
   Tafeltennisclub TTK Borsbeek
   Volleybalclub VK Borsbeek en VK Sloep
   DVV Borsbekia
   Op Pinkstermaandag wordt de Stan Ockers Classic verreden.
  
  Bekende Borsbekenaren
  
   Frans Van Immerseel (1909 - 1978), kunstenaar
   Hugo Schiltz (1927 - 2006), advocaat en politicus
   Lode Bertels (1933), dierenarts en politicus
   Lea Couzin (1934), actrice
   Gustaaf Staes, burgemeester van Borsbeek
   Leo Govaerts (1912-1996), burgemeester van Borsbeek
   Modest Vereycken (1932), burgemeester van Borsbeek
   Leo Vlaeymans (1952), burgemeester van Borsbeek
   Dis Van Berckelaer (1960), burgemeester van Borsbeek
   Senne Lynen (1999), voetballer
  
  Nabijgelegen kernen
  Deurne, Wommelgem, Vremde, Boechout, Mortsel
  
  Externe links
   Officiële website van de gemeente Borsbeek
   Documentatiecentrum van Borsbeek
   Inventaris Onroerend Erfgoed
  
  Plaats in Antwerpen (provincie)