title: Staden
text: Staden is een plaats en gemeente in de Belgische provincie West-Vlaanderen, ten noordwesten van de stad Roeselare. De gemeente telt iets meer dan 11.000 inwoners.
  
  In het plaatselijke dialect (West-Vlaams) wordt de 'd' niet uitgesproken en wordt het dus Staen.
  
  Geschiedenis 
  Op het grondgebied van Staden werden voorwerpen uit het neolithicum aangetroffen, wijzend op een nederzetting uit dit tijdvak.
  
  In 1115 werd Staden voor het eerst vermeld, als Stathen. In de 12e of 13e eeuw zou er al een kerk hebben gestaan. Bestuurlijk was het Hof ter Staden de belangrijkste heerlijkheid, toebehorend aan de families Van Gistel (1280), Van Moorslede (midden 14e eeuw), Van Lichtervelde (vanaf eind 14e eeuw) en Van Noyelles (vanaf 1472). De heren van deze familie lieten een nieuw kasteel bouwen, dat in 1546 voor het eerst werd vermeld. In 1648 volgde verkoop aan Claudius de Carnin. Onder Frans bestuur werd de heerlijkheid in 1712 verheven tot Graafschap van Carnin en Staden.
  
  In 1566 werden kerk en kasteel geplunderd door de geuzen.
  
  Omstreeks 1870 was er bedrijvigheid van handel in boter en konijnen, vlas, guano, suikerbieten en oliekoeken. Ook ontwikkelden zich olieslagerijen. Begin 20e eeuw was er sprake van teelt en verwerking van cichorei.
  
  De Eerste Wereldoorlog leidde, vanaf eind 1917, tot volledige verwoesting van het dorp, vooral door Britse offensieven. Vanaf oktober 1918 kwamen de geëvacueerden terug, voorlopig gehuisvest in noodwoningen. Vanaf 1920 vond de wederopbouw plaats. Het kasteel van Staden werd echter niet herbouwd, maar in de Kasteeldreve staat vlak bij de plek waar ooit het kasteel van deze adellijke geslachten stond, een in 1975 gemetselde gedenkbank met stenen van de kasteelruïne. In 1943 vond een Brits bombardement op de dorpskom plaats, waarbij de kerk wederom werd verwoest. In 1955 werd het Duitse oorlogskerkhof van de Eerste Wereldoorlog ontgraven en de stoffelijke overschotten werden verplaatst naar het Deutscher Soldatenfriedhof Menen te Menen.
  
  Na de Tweede Wereldoorlog gebeurde er een omschakeling van de landbouw naar groenteteelt met onder meer serreculturen, met daaraan gekoppeld de opkomst van talrijke 'diepvriesbedrijven'.
  
  Bezienswaardigheden 
  De Sint-Jan-Baptistkerk
  Het Kunstwerk 1+1=3 van de Stadense kunstenaar Luc Lapere (Marktplaats) symboliseert de drie deelgemeenten.
  Het Eugène Dermautpark
  Het AC/DC, sinds 30 november 2018 het nieuwe gemeentehuis
  
  Natuur en landschap 
  Staden ligt in Zandlemig Vlaanderen op een hoogte van ongeveer 25 meter. Ten westen van de kom ligt de Midden-West-Vlaamse Heuvelrug met hoogten die hier tot ruim 40 meter reiken.
  
  Kernen 
  De gemeente bestaat naast Staden-centrum nog uit de deelgemeenten Oostnieuwkerke en Westrozebeke, beide ten zuiden van Staden zelf. Staden zelf is goed voor ongeveer de helft van de totale bevolking van de gemeente. Op de grens van Staden, Westrozebeke en het naburige Poelkapelle ligt het gehucht en parochie Vijfwegen. Op de grens tussen Oostnieuwkerke en Hooglede ligt het gehucht Sleihage, dat ook tegen en op de grens met Staden ligt. Verder liggen in de gemeente nog een aantal kleinere gehuchtjes verspreid, zoals Stadenberg.
  
  Bron: Website gemeente Staden
  
  De gemeente Staden grenst aan de volgende dorpen en gemeenten:
  
  Kaart
  
  Demografische ontwikkeling
  
  Demografische evolutie voor de fusie
  
  Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december
  
  Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente
  Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
  
  Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
  
  Politiek
  
  Structuur
  
  Geschiedenis 
  De gemeente stond sinds mensenheugenis bekend als een christendemoraten-gemeente. De CVP en later CD&V haalden telkens absolute meerderheden. Maar sinds de verkiezingen van 2012 is het tij gekeerd. Door de opkomst van drie oppositiepartijen (in plaats van het vroegere SAMEN) behaalde de CD&V slechts 10 van de 21 zetels in Staden.
  
  Na korte onderhandelingen werd er een nieuwe coalitie gevormd van N-VA (6 zetels), Open Vld (4 zetels) en sp.a (1 zetel). Deze coalitie haalt een nipte meerderheid met 11 van de 21 zetels. De burgemeester werd geleverd door Open Vld: Francesco Vanderjeugd. Dirk Demeulenaere van CD&V haalde het meeste voorkeurstemmen.
  
  In 2004 werd een verbroederingsovereenkomst getekend met de Duitse plaats Florstadt.
  
  Burgemeesters 
   1793-1794: Emmanuel De Simpel
   1794-?: Carolus-Jacobus De Leghere
   ?-1808: Jean Vanbesien
   1808-1830: Charles De Simpel
   1830-1836: Philippus-Carolus Swaenebergh
   1836-1848: ?
   1848-1866: Karel-Ludovicus De Leghere (°1799-1870)
   1866-1879: François Degraeve
   1879-1903: Gustaaf De Simpel
   1903-1907: Clement Delaey (°1838-1907)
   1908-1935: Charles Ampe (°1852-1935)
   1935-1962: Renaat Desmedt, Katholieke Partij  (°1880-1962)
   1962-1965: Camiel Verhaest, CVP
   1965-1982: Eugene Dermaut, CVP (°1921-1988)
   1983-1992: Godfried De Tavernier, CVP
   1992-2012: Josiane Lowie, CD&V (°1947-...)
   2013-2024: Francesco Vanderjeugd, Open Vld (°1988-...)
  
  2013-2018 
  Burgemeester is Francesco Vanderjeugd (Open Vld). Hij leidt een coalitie bestaande uit Open Vld, N-VA en sp.a. Samen vormen ze de meerderheid met 11 op 21 zetels. In januari 2016 scheurde gemeenteraadslid Koen Demonie zich af van de N-VA en zetelde sindsdien als onafhankelijke. Hierdoor had de meerderheid geen meerderheid meer en zat de gemeente Staden sinds begin 2016 in een politieke impasse. Tijdens deze periode werkte de gemeente met voorlopige twaalfden voor de begroting.
  
  Na negen maanden politieke impasse vond de gemeente bij Gwendolyn Vandermeersch een oplossing. Deze oud-CD&V-voorzitster zal voortaan als onafhankelijk raadslid zetelen en deze coalitie steunen. De coalitie heeft met de stem van Vandermeersch opnieuw de meerderheid.
  
  2019-2024 
  Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 behaalde de Open Vld 13 van de 21 zetels en dus de absolute meerderheid. Francesco Vanderjeugd blijft de burgemeester.
  
  Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 
  
  De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
  De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
  (*) 2006: V.V.D.S. / 2018: Lijst Neutraal
  
  Partnersteden 
    Florstadt (met een deelgemeente Staden) (Duitsland, sinds 1956)
  
  Bekende inwoners
   David De Simpel (1778 - 1851), dichter
   Eduard Van den Bussche, vroeg overleden leerling van Guido Gezelle, bezongen in Kerkhofblommen, herdacht op een grote gedenkplaat in de kerk van Staden..
   Renaat Desmedt (1880), burgemeester (1935-1962), senator (1936-1939) en Belgisch volksvertegenwoordiger (1939-1961)
   Gaston Bouckaert (1907 - 1988), leraar
   Philemon Sabbe (15 februari 1901 - 19 maart 1994) Amerikaans advocaat 
   Roger Noyze (1927-2015), tekenaar, schilder, bekend van zijn filmaffiches.
   Willy Spillebeen (1932), auteur, ereburger
   Johan Depoortere (1944), VRT-journalist, ereburger
  
  Nabijgelegen kernen
  De Geite, Zarren, Houthulst, Vijfwegen, Westrozebeke, Sleihage, Hooglede
  
  Externe links 
   Website gemeente Staden
   Inventaris Onroerend Erfgoed
  
  Plaats in West-Vlaanderen