title: Het testament (roman)
text: Het Testament is een juridische thriller van John Grisham. Het boek gaat over het testament van een oude miljardair waarin hij zijn kinderen vanuit het graf genadeloos een hak zet. Het geld wordt tot ieders verrassing nagelaten aan een dochter die in Brazilië als zendelinge werkt, en waar niemand wat van wist. Terwijl een advocaat deze erfgename gaat zoeken, slijpen de onterfde kinderen hun juridische messen.
  
  Naast het juridische gevecht over het testament en het vraagstuk of het ethisch is je eigen familie te onterven of zelfs middels een testament zo een hak te zetten, zijn onderliggende thema´s de schade die de mens aan de natuur (en de Pantanal in het bijzonder) toebrengt, en de moeilijke positie van de inheemse volkeren in Brazilië. Een ander thema is de prijs van succes: Troy sterft eenzaam en vervreeemd van zijn familie; Nate is door zijn succes als advocaat in aanraking gekomen met alcohol en drugs, en twee keer gescheiden.
  
  Het verhaal
  
  Troy Phelan, goed voor 11 miljard, is het leven beu. Hij wil echter niet zijn geld nalaten aan zijn vrouwen en kinderen, want hij verafschuwt hen. Los daarvan zit het meeste vermogen in Troy's onderneming, hij is bang dat de kinderen deze ten gronde zullen richten. De meeste kinderen zitten in de schulden en wachten op de erfenis. Dit zijn:
   Lillian, de eerste vrouw van Troy, met wie hij Troy Junior, Rex, Mary Ross en Libbigail kreeg.
   Troy Junior, Troy's oudste zoon, een alcoholist die verscheidene malen met zijn ondernemingen failliet is gegaan. Hij probeerde pas een echte baan te krijgen toen de 5 miljoen die hij voor zijn 21e kreeg op waren gegaan aan feesten en een lui leven. Troy heeft hem echter meermalen moeten ontslaan omdat hij telkens bleek te disfunctioneren;
   Rex, wiens ondernemingen en banen bij Troys bedrijf ook steevast mislukten. Hij is getrouwd met de stripteasedanseres Amber, en staat onder verdenking van belastingfraude;
   Libbigail, de oudste dochter, die eens een wild leven met drugs had geleid maar nu haar leven enigszins op orde heeft en getrouwd is met een motorrijder;
   Mary Ross, de jongste dochter van Lillian, getrouwd met een arts. Zij is de evenwichtigste van de vier kinderen van Troy en Lillian maar zit ook zwaar in de schulden;
   Janie, de tweede vrouw, en moeder van Geena. Ze was oorspronkelijk een secretaresse van Troy met wie hij zijn eerste vrouw bedroog;
   Geena, de dochter van Janie, die getrouwd is met de snobistische Cody wiens ondernemingen voortdurend mislukken. Omdat hier een groot deel van Geena´s 5 miljoen in is gaan zitten, zijn ook Geena en Cody er financieel niet best aan toe;
   Er was een tweede kind, Rocky, dat was omgekomen bij een auto-ongeluk;
   Tira, de derde vrouw, ook oorspronkelijk een van Troy's secretaressen;
   Ramble, de jongste zoon van Troy, zesenzestig jaar jonger dan zijn vader. Hij is gefascineerd door hardrock, draagt ringen in zijn oren, verft zijn haar, en gaat zelden naar school.
  
  Hij laat het geld na aan zijn buitenechtelijke dochter Rachel Lane, waar niemand van heeft gehoord, en die als zendelinge in Brazilië werkt bij een indianenstam in de Pantanal. Deze dochter is volgens Troy de enige die hem tenminste niet heeft beschaamd, en die niet als een likkebaardende hond op diens dood zat te wachten. Troy pleegt ten slotte zelfmoord door van zijn kantoorflat te springen. Zijn advocaat Josh Stafford stuurt Nate Riley, een partner, eropuit om Rachel te vinden.
  
  Nate Riley is een alcoholist, die net uit een ontwenningskliniek komt. In zijn hoogtijdagen was hij de ster van het kantoor, maar met de werkdruk gecombineerd met rijkdom leidden hem tot alcoholisme en drugsverslaving. Hij is twee keer gescheiden en er hangt hem een belastingstrafzaak boven het hoofd. Het kantoor wil eigenlijk van hem af, want hij is een last geworden en Josh is bang dat Nate de volgende terugval niet zal overleven. Het reisje naar Brezilië lijkt echter een ideaal klusje voor Nate, want niemand anders heeft tijd om het te doen. Hij krijgt de taak Rachel te zoeken. Dit is niet eenvoudig: de Pantanal is een enorm moerasgebied van rivieren, kreken en oerwoud. Nate overleeft een vliegtuigongeluk, krijgt een terugval, en drinkt zichzelf bijna dood op Kerstavond.
  
  Na vele omzwervingen lukt vindt hij Rachel Lane, maar ze weigert in eerste instantie. Op de terugweg loopt hij dengue op. Nate komt hierdoor en door Rachels standvastige geloof tot inkeer, en zweert zijn leven te beteren en de drank en de advocatuur vaarwel te zeggen. Nate haalt troost en energie uit het geloof.
  
  De andere kinderen krijgen het testament pas na enkele maanden te horen, en in deze tijd maken ze enthousiast schulden, erop vertrouwend dat ze die met hun erfdeel lachend kunnen betalen. De een koopt alvast een huis, de ander een auto, en met Kerst geven ze elkaar de mooiste geschenken. Het blijkt een misrekening, en de kinderen wacht een grote deceptie als het testament eindelijk wordt voorgelezen. Ze krijgen een som geld om alle schulden reeds bestaand op de sterfdatum van Troy te betalen, en verder niks. Latere schulden vallen hierbuiten. Het testament was er duidelijk op gericht de kinderen zichzelf in een laatste aanval van koopwoede financieel te gronde te richten. Verbitterd beginnen de kinderen een procedure, terwijl ze ondertussen elkaar (en elkaars partners) sterk wantrouwen. Maar niet alleen de kinderen zijn in een strijd verwikkeld, ook de advocaten werken maar moeilijk samen en proberen klanten van elkaar te stelen.
  
  De eerste rondes in de procedure verlopen niet goed voor de kinderen. Het testament aanvechten is niet eenvoudig. De enige juridisch valide reden is geestelijke onbekwaamheid, maar Phelan was net door drie toppsychiaters onderzocht en geestelijk in goede gezondheid verklaard. Hun getuige blijkt onbetrouwbaar en Nate Riley weet ze voor de rechter te presenteren als hebzuchtige graaiers, die nog geen dag in hun leven fatsoenlijk hebben gewerkt. De zwakke plek is echter het feit dat Rachel nog steeds het geld niet wil en ook niets heeft getekend. Mocht ze de nalatenschap verwerpen, dan gaat het geld alsnog naar de andere kinderen.
  
  Het boek laat echter, bij monde van advocaat Hark Gettys, ook doorschemeren dat het gedrag van de kinderen mede te danken was aan het voorbeeld dat Troy stelde. Hij was er nooit als een vader voor zijn kinderen, maar liet ze aan de hoede van kindermeisjes en privé-leraren terwijl hij overuren maakte op kantoor of met zijn zoveelste secretaresse sliep. Hij gaf ze ieder 5 miljoen op een leeftijd waarop ze daar nog niet mee om konden gaan, en dacht hiermee zijn vaderschap te kunnen afkopen. De vrouwen hadden bovendien allemaal ook een rotleven gehad bij Troy. Diep in zijn hart beseft ook Nate dat, wetende hoezeer hij zelf net als Troy zijn eigen ex-vrouwen en kinderen gekwetst heeft. Uiteindelijk wordt de zaak geschikt, en krijgen de kinderen ieder $ 50 miljoen.
  
  Wanneer Nate terugkeert naar Brazilië met de formulieren die Rachel moet tekenen blijkt dat Rachel is overleden, maar toch de erfenis heeft geaccepteerd om er een trustfonds mee op te zetten. Nate zweert zijn leven te beteren en zich in te zetten voor de bescherming van de Pantanal.
  
  Legal thriller
  Werk van John Grisham