title: Wegenmonument van Patara
text: Het wegenmonument van Patara (Stadiasmus Patarensis) is een Romeinse erezuil uit 45/46 na Christus en 's werelds oudst bekende wegenkaart. De ruim zes meter hoge zuil stond op de kade van de voormalige haven van Patara, een antieke stad aan de Middellandse Zee in het huidige Turkije. Het heeft bijgedragen aan een zeer gedetailleerd geografisch beeld van Lycië, dat toen een provincie van het Romeinse Rijk was.
  
  Terwijl het op het eerste gezicht als wegenkaart van Lycië leek te dienen, wordt thans vermoed dat het meer waarschijnlijk een monument was die de Romeinse heerschappij over dit land symboliseerde. Deze in 1993 ontdekte "vondst van de [20e] eeuw" (aldus epigrafen) is voorgedragen voor de UNESCO-werelderfgoedlijst. Het staat thans in het archeologisch museum van Antalya.
  
  Geschiedenis 
  Lycië werd in 167 voor Christus van Rhodos' overheersing verlost door het Romeinse Rijk. Rome vergrootte vervolgens haar invloed over het land middels een verdrag getekend door Julius Caesar in 46 voor Christus. 
  
  In 41 na Christus werd Claudius I keizer van het Romeinse Rijk en hij stuurde Quintus Veranus naar Lycië om de orde in dat land te herstellen. Romeinse belangen werden er namelijk bedreigd door nepotisme, een burgeroorlog en wetteloosheidheid. Met een militaire campagne sloeg Veranus onder meer een opstand van rebellen neer aan de noordelijke grens van Lycië met Kibyra. Lycië werd tenslotte in 43 na Christus door Rome geannexeerd. Veranus, die door Claudius als gouverneur van deze nieuwe Romeinse provincie was aangewezen, droeg de macht over aan geselecteerde nobelen van het Lycische volk. In die periode werd door Rome tientallen wegen gebouwd die de Lycische steden met elkander verbonden. Deze wegen droegen bij aan de opleving van de handel en veiligheid van het bergzame land en daarmee werd tevens de Romeinse heerschappij geconsolideerd. 
  
  De bouw van de zuil in 47 na Christus representeerde de voltooiing van het twee eeuwen eerder begonnen inlijvingsproces van het land. Het monument was gebouwd onder toezicht van Quintus Veranius en gewijd aan keizer Claudius.
  
  De zuil stond op de kade van de haven van Patara, toen de hoofdstad van Lycië. Arriverende zeevaarders konden zich op basis van de informatie op deze zuil orienteren, hoewel thans vermoed wordt dat de zuil vooral een symbool van Romeinse heerschappij was.
  
  De zuil is in de loop van de tijd in de vergetelheid geraakt en verdween in de binnenhaven van Patara. Van het bestaan ervan was niets meer bekend tot in 1993 door brandstichting een tussen de ruïnes van Patara ontoegankelijk geworden gebied blootgelegd werd en de restanten van het ingestorte monument ontdekt werden. De brokstukken werden uit het moeras gevist en weer samengesteld.
  
  Thans staat de zuil in het archeologische museum van Antalya.
  
  Beschrijving 
  Het monument is een 6,04 meter hoge natuurstenen zuil vervaardigd uit tien rijen blokken op een sokkel en met een rechthoekige doorsnede van 2,35 bij 1,60 meter. Zeer waarschijnlijk heeft er een standbeeld van keizer Claudius te paard op gestaan.
  
  De zuil is aa drie zijden gebeiteld met inscripties. Een brede zijde is gewijd aan Claudius, met een beschrijving van de historische context:
  
  Tegen de klok in, op de korte zijde van de zuil, volgt een presentatie van de Romeinse wegenbouw in Lycië: 
  
  Waarna een inventarisatie volgt van Lycische steden en 67 afstanden, uitgedrukt in stadia, een Romeinse lengtemaat. Deze afstanden waren voor het merendeel door Romeinen gebouwde Lycische wegen die de steden verbonden.  
  
  Deze inventarisatie loopt verder op de volgende lange zijde van de zuil. De kortzijdige achterkant van de zuil is blanco gelaten.
  
  Betekenis 
  
  Aanvankelijk werd gedacht dat de zuil als wegenkaart c.q. wegwijzer functioneerde. Maar dit zou zo onpraktisch geweest zijn, dat van deze hypothese is afgestapt en thans is het vermoeden dat het om een erezuil gaat, dat vooral als propaganda van Romeinse heerschappij over Lycië functioneerde.Vanuit hedendaags perspectief hebben de inscripties op de zuil grote waarde omdat het een stuk geschiedenis van het Romeinse Rijk in Lycië geeft. Ook kan op basis van de weergegeven plaatsnamen en onderlinge afstanden, de geografische kaart van Lycië uitgetekend worden. Deze was tot de ontdekking van deze zuil verre van compleet.
  
  Externe links 
   , 3D render van de Stadiasmus Patarensis op Youtube.
   Het wegenmonument in de Overzicht culturele Inventarisatie van de monumenten in Patara en andere archeologische artefacten in Turkije.
   Officiële website van Patara archeologische opgravingen
  
  Romeins bouwwerk in Turkije
  Bouwwerk in de Middellandse Zeeregio
  Antalya
  Erezuil