title: Grijpstaartapen
text: De grijpstaartapen (Atelidae) is een familie van de orde primaten (Primates). Deze Latijns-Amerikaanse familie behoort tot de grootste apen van de Nieuwe Wereld, namelijk de brulapen, slingerapen, spinapen en wolapen. Het zijn de enige apensoorten met een volledige grijpstaart, die als vijfde ledemaat dient. Voorheen werd deze familie ingedeeld bij de Cebidae.
  
  Alle volwassen grijpstaartapen zijn groter dan andere apen van de Nieuwe Wereld. De staart van de soorten zijn lang en harig. De onderzijde van de staart is kaal aan de top en gevoelig. Grijpstaartapen kunnen met het volle gewicht aan hun staart hangen. Ze gebruiken het om objecten vast te pakken, aan takken te hangen en naar andere takken te slingeren.
  
  Grijpstaartapen komen voor in de regenwouden van Midden- & Zuid-Amerika, van Tamaulipas, Noordoost-Mexico tot Centraal-Bolivia en Noord-Argentinië. Het zijn sociale, boombewonende dagdieren.
  
  Taxonomie 
  De familie bestaat uit vijf levende en drie fossiele geslachten in twee onderfamilies. In oudere, nog steeds gebruikte indelingen wordt de familie als een onderfamilie van de Cebidae beschouwd, samen met onder andere de saki's, de springaapjes, de kapucijnapen, de doodshoofdaapjes en de nachtaapjes.
  
  Morfologische en genetische studies hebben echter aangetoond dat de kapucijnapen en doodshoofdaapjes nauwer verwant zijn aan de klauwaapjes. De overige apen van de Nieuwe Wereld worden of in één familie geplaatst, de Atelidae, of in meerdere aparte families: de grijpstaartapen (Atelidae), met de hier behandelde soorten, en de saki's en verwanten (Pitheciidae), met de overige soorten. De plaats van de nachtapen (Aotus) is onduidelijk, maar mogelijk zijn ze het nauwst verwant met de springaapjes (Callicebus), hoewel veel indelingen ze als een aparte familie beschouwen.
  
   Familie: Atelidae (Grijpstaartapen) (25 soorten)
   Onderfamilie: Alouattinae (Brulapen) (12 soorten)
   Geslacht: Alouatta (Brulapen) (12 soorten)
   Soort: Alouatta arctoidea
   Soort: Alouatta belzebul (Roodhandbrulaap)
   Soort: Alouatta caraya (Zwarte brulaap)
   Soort: Alouatta discolor
   Soort: Alouatta guariba (Bruine brulaap)
   Soort: Alouatta macconnelli (Guyanabrulaap)
   Soort: Alouatta nigerrima (Amazonebrulaap)
   Soort: Alouatta palliata (Mantelbrulaap)
   Soort: Alouatta pigra (Mexicaanse brulaap)
   Soort: Alouatta sara (Boliviaanse rode brulaap)
   Soort: Alouatta seniculus (Rode brulaap)
    Soort: Alouatta ululata
   Geslacht: Protopithecus †
    Geslacht: Stirtonia †
    Onderfamilie: Atelinae (Slingerapen en wolapen) (14 soorten)
   Geslacht: Ateles (Slingerapen) (7 soorten)
   Soort: Ateles belzebuth (Witbuikslingeraap)
   Soort: Ateles chamek (Zwartgezichtslingeraap)
   Soort: Ateles fusciceps (Bruinkopslingeraap)
   Soort: Ateles geoffroyi (Zwarthandslingeraap)
   Soort: Ateles hybridus (Bruine slingeraap)
   Soort: Ateles marginatus (Witbrauwslingeraap)
    Soort: Ateles paniscus (Zwarte slingeraap of bosduivel)
   Geslacht: Brachyteles (Spinapen) (2 soorten)
   Soort: Brachyteles arachnoides (Zuidelijke spinaap)
    Soort: Brachyteles hypoxanthus (Noordelijke spinaap)
   Geslacht: Caipora †
   Geslacht: Lagothrix (Wolapen) (4 soorten)
   Soort: Lagothrix cana (Grijze wolaap)
   Soort: Lagothrix lagotricha (Gewone wolaap)
   Soort: Lagothrix lugens (Colombiaanse wolaap)
    Soort: Lagothrix poeppigii (Bruine wolaap of zilvergrijze wolaap) 
    Geslacht: Oreonax (Geelstaartwolapen) (1 soort)
    Soort: Oreonax flavicauda (Geelstaartwolaap)