title: De ondergrondse pers 1940-1945
text: De ondergrondse pers 1940-1945 ("De Winkel" of "DOP") is een overzichtswerk van Lydia Winkel, waarin bijna alle bekende illegale bladen in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog beschreven worden.
  
  Beschrijving 
  Behalve bladen zijn ook pamfletten in het overzicht opgenomen. In totaal heeft Winkel 1176 uitgaven kunnen documenteren - al kwamen daar in de aanloop naar het boek nog eens 14 titels bij. In de tweede, door Hans de Vries herziene en uitgebreide, uitgave van 1989 is het aantal illegale uitgaven tot bijna 1300 gestegen.
  
  Het boek van Winkel gaat vanzelfsprekend uitgebreid in op de geschiedenis van de groepen achter de grote verzetsbladen. Hiervan zijn te noemen: Trouw, Het Parool, Vrij Nederland en De Waarheid. Maar ook de kleine of eenmalige verzetskranten of -pamfletten komen aan bod. Winkel (of De Vries) schuwen, naast de aandacht voor vasthoudend en gevaarlijk werk, de petite histoire niet. Aan de orde komen de verzetskranten uit de categorie 'Humor en Satire', alsook de namaak door het Duitse propaganda-apparaat van verzetskranten (Vrij Nederland) en de namaak door het verzet van half-geloofwaardige satirische collaboratiekranten, zoals De Gil. Orgaan voor nuchter Nederland (nr. 206 in het boek).
  
  Waar mogelijk heeft Winkel ook gegevens verzameld over het verspreidingsgebied van elke ondergrondse uitgave. Dit is niet altijd eenvoudig, omdat uitgaven vaak werden overgeschreven en doorgegeven.
  
  Gegevens 
  Per uitgave hebben auteur of bewerker de volgende gegevens vermeld:
   Titel, ondertitel en/of leuze
   Plaats van uitgave
   Tijd van uitgave
   Frequentie
   Vorm
   Inhoud
   Oplage
   Legale voortzetting na de bevrijding
   Aanwezigheid in de collectie van het NIOD
   Voornaamste historische bijzonderheden
  
  Externe links 
  
   Complete tekst van de derde druk (1989) van het boek bij het NIOD
    Complete tekst van de eerste druk, 1954
   Monumentale geschiedschrijving van ondergrondse pers, Algemeen Handelsblad, Amsterdam, 30-04-1954. Geraadpleegd op Delpher op 08-09-2017
  
  Non-fictieboek
  Nederlandse illegale pers in de Tweede Wereldoorlog
  Boek over de Tweede Wereldoorlog