title: Pascual Marquina Narro
text: Pascual Marquina Narro (Calatayud, Zaragoza, 16 mei 1873 – Madrid, 13 juli 1948) was een Spaans componist en dirigent. Hij is de oudere van de muzikale gebroeders Ernesto Marquina Narro, componist, dirigent en hoornist, en Rafael Marquina Narro, die later trompettist was in de Banda Municipal de Madrid.
  
  Levensloop 
  Hij werd geboren in een muzikale familie. Zijn vader, Santiago Marquina Redrado, was dirigent van verschillende banda's, onder andere van de Banda Musical de la Unión Bilbilitana, de Banda de Música de Tobé, de Banda de música de Maluenda en de Banda de Música de Torrella. Zijn eerste muzieklessen kreeg hij van zijn vader en hij werd op 7-jarige leeftijd al lid van de Coro de Infantes de la Basílica del Santo Sepulcro, die onder leiding stond van Ildefonso Pardos. Op 9-jarige leeftijd speelde hij de dwarsfluit in de Banda Musical de la Unión Bilbilitana. Op 15-jarige leeftijd schreef hij zijn eerste compositie, een werk voor tenor en orgel, getiteld Osarum. Hij werd dirigent van de Banda de Música de Daroca op 17-jarige leeftijd. Op 19-jarige leeftijd werd hij ingelijfd als militair en werd hij lid van de Banda del Regimiento Luchana in Barcelona.
  
  Eveneens studeerde hij aan het Conservatorio Superior Municipal de Música Barcelona compositie en harmonie onder andere bij José María Varela Silvari (1848-1926), Martínez Sorolla en Bonet. In 1901 werd hij dirigent van de Banda de Música del Regimiento de Cazadores de Llerena en later in 1916 van de Banda de Música del Segundo Regimiento de Ingenieros de Zapadores in Madrid en gaf met dit orkest veel concerten in binnen- en buitenland.
  
  In 1904 begon hij toneelwerken te componeren om het muzikale publiek in Madrid te imponeren. In 1914 werd hij dirigent aan het Teatro de la Zarzuela. Hij was ook 18 jaar artistiek leidder van de grammofoonplatenmaatschappij «La Voz de su Amo».
  
  Hem werd het Kruis van de Victoriaanse Orden van het Verenigd Koninkrijk toegekend voor een compositie, waar hij de thema's van de Spaanse Marcha Real en het Engelse volslied  God save the Queen in zijn werk verwerkte ter gelegenheid van de bruiloft van Koning Alfons XIII van Spanje en prinses Victoria Eugénie van Battenberg. Verder werd hij onderscheiden met het Placa y Cruz de San Hermenegildo, Cruz del Mérito Militar en het Cruz del Rif.
  
  Hij is ook de componist van de «rey del pasodoble» (Koning van de paso-doble), de welbekende España cañí, die oorspronkelijk als El patronista Cañí gecomponeerd werd. In Cartagena en Calatayud is een straat naar hem genoemd.
  
  Composities
  
  Werken voor banda (harmonieorkest) 
   1905 Recreo Salamanca, wals
   1906 Bodas reales, marcha militar
   1907 ¡Viva la Jota!, paso-doble
   1909 La toma del Gurugú, marcha militar
   1909 Maricusa, wals
   1909 Cazadores de Llerena, paso-doble
   1910 De guardia, paso-doble
   1913 La regolvedora, jota
   1913 ¿Entre puente y puente?, wals-jota
   1915 La Marcha de la Alegría (Marcha del Batallón Infantil)
   1917 El 2º de Zapadores, marcha militar
   1917 Nacional (dedicado al torero bilbilitano Ricardo Anlló Orrio "Nacional I")
   1918 Gitanazo, paso-doble
   1921 Escena Anduluza, sinfonía
   1922 Rosa de fuego, tango
   1922 Vals en sol mayor 
   1922 Procesión de Semana Santa en Sevilla, marcha procesional
   1924 Rubores (¡Viva Calatuyud!), paso-doble
   1925 Escena andaluza, paso-doble
   1925 Ecos españoles, paso-doble
   1925 España cañí
   1927 Los caracoles, paso-doble
   1927 Lanceros de la reina
   1928 Brisa de Málaga, paso-doble 
   1928 Solera fina, paso-doble
   1928 La canción de España, paso-doble
   1929 Amontillado Fino, paso-doble
   1930 Oviedo, paso-doble
   1931 Joselito Bienvenida 
   1931 Gitana de Albaicín, paso-doble
   1932 Er picaó, paso-doble
   1934 Alegrías, paso-doble 
   1934 Claveles de Granada, paso-doble
   1934 Himno a Daroca, voor zang en banda (harmonieorkest)
   1934 Himno a la Virgen de la Peña, voor zang en banda (harmonieorkest)
   1935 Cortijo sevillano, paso-doble
   1935 Estampa aragonesa, paso-doble
   1935 España y toros, paso-doble
   1936 Civilón, paso-doble
   1936 Cielo español, paso-doble
   1936 Hermanas Palmeño, paso-doble
   1936 Saviñán, paso-doble
   1946 ¡Viva Aragón, que es mi tierra!, paso-doble
   Alegría del vivac, suite
   Cielo Andaluz, paso doble
   Himno a la bandera española 
   La bandera legionaria
   Los de Ricla
  
  Muziektheater 
   1928 El candil del rey, operette - (samen met: Miguel Mihura en Ricardo González)
  
  (Zarzuelas)
   1904 El Tejemaneje
   1904 La última copla,  - libretto: José Jackson Veyan en Jesús de la Plaza
   1905 Academia modelo, (samen met: Luis Foglietti)
   1905 Consueliyo, 1 acte (samen met: Pedro Córdoba) - libretto: Celestino León en Manuel Falcón
   1905 La Marujilla, 1 acte (samen met: Arturo Saco del Valle) - libretto: José Jackson Veyan en Fernandez Cuevas y Sabau
   1905 Perico, el jorobeta,1 acte, (samen met: Eduardo Fuentes) - libretto: Manuel Fernandez Palomero en Antonio Lopez Laredo
   1905 El Trianero,1 acte, (samen met: Pedro Córdoba) - libretto: Juan Tavares en Antonio López
   1906 La Reina del tablao, 1 acte - libretto: Antonio Fernandez Cuevas en José Garcia Ontiveros
   1907 El Barón de  la Chiripa
   1907 Las Siete cabrillas, (samen met: Tomás Borrás)
   1908 Los Gatos
   1909 Los cabezudos, 1 acte (samen met: Luis Foglietti) - libretto: Manuel Mora en José Gamero
   1909 ¡Cuentan de un sabio que un día!, 1 acte (samen met: Tomás Barrera) - libretto: Antonio Soler en Manuel Fernández Palomero
   1909 Los Cabezudos
   1909 La Ola negra
   1910 El dulce himeneo, 1 acte - libretto: Antonio Soler en Manuel Fernández Palomero
   1911 Sangre y Arena, 1 acte (samen met: Pablo Luna) - libretto: Gonzalo Jover en Emilio González del Castillo naar een novell van Vicente Blasco Ibáñez
   1912 El banderín de la cuarta, (samen met: Luis Foglietti) - libretto: Manuel Fernández Palomero
   1913 El tren de lujo, 1 acte, (samen met: Celestino Roig) - libretto: Miguel Mihura en Ricardo González del Toro
   1913 El Niño castizo,  (samen met: Luis Foglietti)
   1914 El chavalillo, 3 scenes (samen met: Enrique Bru) - libretto: Antonio Velasco, Enrique Paradas en Joaquín Jiménez
   1914 Casa del Sultán 
   1914 La Trianera ,(La cantaora de tablao), (samen met: Manuel Faixa) 
   1914 El Soldado de cuota, (samen met: Luis Foglietti) 
   1914 Los Traperos de Madrid, (samen met: Luis Foglietti) 
   1914 El querer de una gitana, 1 acte (samen met: Manuel Quislant) - libretto: Manuel Fernández Palomero
   1915 Las Abejas del amor 
   1915 La Alegría de la casa
   1915 La Giocconda
   1915 Hace falta una mujer
   1915 La Niña curiosa
   1915 El Pañolón de Marina, (samen met: Cayo Vela)
   1916 La Granja   de los amores
   1916 La Triste y escacharrada
   1917 A ver que pasa
   1918 Lo que a usted no le importa, (samen met: José Cabas Quiles) 
   1918 Madrid a oscuras
   1918 Señoras garantizadas
   1920 Palacio de ensueño
   1921 La Alegría de las mujeres
   1924 Lisbeth
   1925 Santa María del Mar, (samen met: Cayo Vela) - libretto: Luis Pascual Frutos en Luis Manegat
   1925 Sol y caireles, (samen met: José Padilla) - libretto: Manuel Fernández Palomero
   1926 La bandera legionaria, - libretto: Manuel Fernández Palomero 
   1928 Madrid Charlestón
   L'hivern,  (samen met: Enrique Morera)
   La Golferancia
  
  Vocale muziek 
   1888 Osarum, voor tenor en orgel
   1920 Amor y olvido, canción
   1927 Pelucona señorona (canción). Estrenada en el "Festival Goya" de Calatayud
   1933 Tongorongo y Palabritas, canciones antillanas
   1934 Ana Rosa, canción - (Dedicada al tenor aragonés Juan García)
   Esperanza Iris 
   Carmen Flores 
   La Goya 
   Pastora Imperio Silverio, voor zang en piano - tekst: Emilio Guillen Pedemonti
  
   Werken voor koor 
   1928 Himno de la Unión de Radioyentes Españoles Los de Ricla Werken voor piano 
   1904 Penas andaluzas (capricho para piano) Publicaties 
   Dean Robert Canty: A study of the pasodobles of Pascual Marquina - including a brief history of the Spanish pasodoble and specific analysis of the pasodobles of Marquina.... University Microfilms International, University of Texas at Austin. 1985.
   A. Sagardía Sagardía: El compositor aragonés Pascual Marquina in: «Cuadernos de Zaragoza» n. 39, Zaragoza. 1979.
   J. Martín Domingo, Enrique García Asensio: Maestros del pasodoble [Grabación sonora] / Pascual Marquina, J. Martín Domingo''. Madrid. Radiotelevisión española, 1995.
  
  Media
  
  Spaans componist
  Spaans dirigent
  19e-eeuws componist
  20e-eeuws componist