title: Nitril
text: Een nitril is een organische verbinding met de functionele groep -C≡N. De functionele groep -C≡N heet een nitrilgroep.  In de -CN-groep zijn het koolstof- en het stikstofatoom met een drievoudige binding aan elkaar gebonden. Het voorzetsel cyano wordt in de chemische nomenclatuur gebruikt voor het aanduiden van een nitrilgroep in een molecuul. Een cyanide-ion is een negatief geladen ion met de formule CN−. De -CN-groep wordt soms, hoewel niet geheel juist, aangeduid als een cyanidegroep of cyanogroep en stoffen met deze groep soms als cyaniden.
  
  Uit nitrilen ontstaat soms het zeer toxische CN−-cyanide-ion. In planten komen cyanogene glycosides voor.  Zij vormen een onderdeel van het chemische arsenaal tegen vraat.
  
  Synthese van nitrilen 
  Nitrilen kunnen in de organische chemie gevormd worden door: 
   Ammoxidatie van koolwaterstoffen met ammoniak en zuurstof
   Nucleofiele alifatische substitutiereacties van halogeenalkanen met metaal-cyaniden
   Dehydratie van primaire amiden
   Dehydratie van secundaire amiden (Von Braun-amidedegradatie)
   Dehydratie van aldoximen met tri-ethylamine/zwaveldioxide, zeoliet of sulfurylchloride
   Dehydrogenering van primaire amines
   In eenreactorsynthese (one-pot synthese) vanuit een aldehyde met hydroxylamine en natriumsulfaat.
  
  Stofklasse