title: Hamme (Oost-Vlaanderen)
text: Hamme is een gemeente in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. De gemeente telt ruim 25.000 inwoners, die Ammeneirs worden genoemd.
  
  Hamme ligt aan de monding van de Durme in de Beneden-Schelde en heeft een nagenoeg vlak landschap (Polder). De Mirabrug, een in 2003 gerenoveerde draaibrug, kreeg haar naam van de film Mira uit 1971 van Fons Rademakers naar het boek van Stijn Streuvels uit 1927: De Teleurgang van de Waterhoek.
  
  Etymologie 
  De naam van de plaats zou afkomstig zijn van "ham", een gebied dat steeds op het water werd herwonnen.
  
  Geschiedenis 
  Pre-Romeinse en Romeinse vondsten wijzen op oude nederzettingen uit deze perioden.
  
  Reeds rond de 7de eeuw ontstond het dorp als een Frankische nederzetting, na een schenking door Reinhilde van Kontich aan de Benedictijnen van de abdij van Lobbes.
  
  In de middeleeuwen kwam het gebied onder de Graaf van Vlaanderen en later de Spaanse Kroon. Het bleef een grafelijk domein tot 1560, toen het als heerlijkheid werd uitgegeven aan Pieter van Overloop. De heerlijkheid bleef bestaan tot 1795 en was achtereenvolgens in bezit van de families Verreycken, de Silva, de markies van Montfort, de l'Escornet en De Vos.
  
  Het dorp had te lijden onder verwoestingen in de periode van de godsdiensttwisten, toen de streek bijna volledig protestants was geworden. Het Spaanse gezag werd tijdens de Tachtigjarige Oorlog door oorlogsgeweld hersteld. De "Schansse van Dry-goten" werd ingenomen en het gebied onder water gezet. Tijdens de Franse overheersing op het eind van de 18de eeuw kwam de bevolking in opstand tegen de conscriptie en de antikerkelijke maatregelen. Zo werden in het geheim missen opgedragen in het Spaans Hof.
  
  Vanaf de 18e eeuw werd touw geproduceerd uit plaatselijk verbouwd hennep en vlas. De touwen werden onder meer voor de scheepvaart gebruikt, waarbij de nabijheid van de Haven van Antwerpen een belangrijk voordeel was. Omstreeks 1900 werkten er duizenden mensen in deze nijverheid, maar vanaf 1950 sloten de betreffende bedrijven. Ook de productie van staalkabel verdween, omdat ze tijdens de jaren '80 van de 20e eeuw naar Portugal werd overgebracht.
  
  Vanaf 1904 tot 1952 reed hier ook tramlijn H van Hamme naar Antwerpen-Linkeroever en eveneens tramlijn 387 van Hamme naar Wetteren.
  
  In 1977 fuseerde Hamme met Moerzeke tot de fusiegemeente Hamme.
  
  In 2002 werd Hamme het strijdtoneel voor het veldrijden in de Bollekescross, die in 2014 werd hernoemd tot Flandriencross.
  
  Kernen 
  De huidige gemeente Hamme omvat ook de deelgemeente Moerzeke. In Hamme-Centrum liggen naast de eigenlijke dorpskern ook de dorpen Sint-Anna en Zogge. In Moerzeke ligt het kerkdorp Kastel. Hamme heeft naast de oudste parochie Sint-Pietersbanden nog de parochie Heilige Familie in de wijk Drie Goten en de parochie Heilig Hart.
  
  Bron: www.hamme.be - website gemeente Hamme
  
  Bezienswaardigheden 
   De driebeukige classicistische Sint-Pieters-Bandenkerk aan de Markt werd in 1740 volledig herbouwd. Enkel de 12e-eeuwse westertoren met laatromaanse galmgaten bleef bewaard.
   Het Spaans Huis met de tuin.
   De oude Mirabrug, een draaibrug over de Durme.
   Het gemeentehuis.
   De pastorie.
   De Grote Napoleon, de enige resterende windmolen in Hamme.
   De Groten Dorst, een windmolen waarvan alleen nog een afgeknotte romp rest.
   De beschermde Kapel Tweebruggen.
   De Getijdenmolen aan de Oude Durme.
   In deelgemeente Moerzeke rust in de Pius X-kapel het stoffelijk overschot van priester Edward Poppe.
   Aan de monding van de Durme herinnert een monument aan Filip De Pillecyn, de illustere Hamse schrijver.
   Het Archeologisch Museum Van Bogaert-Wauters, met meer dan 5000 voorwerpen van de prehistorie tot de 17de eeuw.
  
  Natuur en landschap
  Hamme ligt nabij de samenvloeiing van Durme en Schelde en het hoogste punt is 6 meter. Natuurgebieden liggen aan de oevers van beide rivieren, zoals Lippenbroek, Noubroek, de Gemene schoren van Hamme en het recreatiegebied Akkershoofd. Van belang is dat de invloed van de getijden hier nog merkbaar is.
  
  Demografie
  
  Demografische evolutie voor de fusie 
  
  Bronnen:NIS, Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen;1976=inwonertal op 31 december
  
  Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente
  Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
  
  Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
  
  Politiek
  
  Lijst van burgemeesters
  Burgemeesters van Hamme waren:
   1830 - 1839 : Carolus (Charles) van Driessche
   1839 - 1859 : Theodore Vermeire
   1861 - 1888 : Jacques Felicien Vertongen
   ? - 1895: Ludovicus Lambrechts
   1896 - 1897 : Philippe De Kepper (Katholieke Partij)
   Ludovicus Lambrechts
   1900 - 1907 : Eduard Van Overstraeten
   Edmond De Geyter
  1921 - 1958 : Joseph van Driessche
   1959 - 1970 : Adolf Rosschaert (CVP),
   1971 - 1976 : Gustaaf Boeykens (BSP)
   1977 - 1994 : Louis Baert (CVP)
   1995 - 2010 : Paul Van de Casteele (CVP/CD&V)
   2010 - .... : Herman Vijt (CD&V)
  
  Geschiedenis
  
  2013-2018 
  Burgemeester is Herman Vijt (CD&V HammeMoerzeke). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V HammeMoerzeke en Open VLD. Samen vormen ze een meerderheid met 15 van de 27 zetels.
  
  Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 
  
  De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur. Bronnen: 1976-2000: Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken // 2006-2012: gva.be
  
  (*) 1976: OPA (1,36%), PVDA (0,61%) / 1982: PVDA / 1988: (PVDA (0,42%), KP (0,25%) / 2006: gans-anders / 2012: PuurHams12 / 2018: Lijst Naudts
  
  Onderstaande grafiek toont de evolutie van de zetelaantallen binnen de Hamse gemeenteraad.
  
  Bekende personen 
  
   Amaat Joos (1855-1937), volkskundige
   Frans Van Damme (1858-1925), schilder
   Jules De Brouwer (1872-1950), politicus
   Petrus Vertenten (1884-1946), missionaris
   Filip De Pillecyn (1891-1962), auteur
   Joseph Mariën (1900-1958), atleet
   Eduard Dehandschutter (1901-1996), politicus
   Ferdinand Bracke (1939), wielrenner
   Frank Grillaert (1946-2023), atleet
   Lut de Block (1952), dichter
   Etienne De Beule (1953-2023), wielrenner
   Herman Brusselmans (1957), auteur
   Aimé Van Hecke (1959), uitgever en oud-directeur VRT
   Hilde Van Cauteren (1967), auteur
   Gino Van Geyte (1967), atleet
   Geena Lisa Peeters (1972), presentatrice
   Kristel Verbeke (1975), zangeres/actrice
   Linde Merckpoel (1984), radiopresentatrice
   Emmanuel Waegemans (1951), slavist
   Rik Tammenaers (1969), Ondernemer
   Olivier Wauters (1986), kindervanger
  
  Nabijgelegen kernen 
  Elversele, Tielrode (voetveer), Moerzeke, Zogge, Grembergen
  
  Zie ook 
   Lijst van onroerend erfgoed in Hamme
   Inventaris Onroerend Erfgoed