title: André Derain
text: André Derain (Chatou, 10 juni 1880 – Garches, 8 september 1954) was een Frans kunstschilder en beeldhouwer, die ook actief was als sieraadontwerper.
  
  Biografie 
  Derain volgde de kunstacademie, waar hij bevriend raakte met Henri Matisse. In 1900 huurde hij een studio met Maurice de Vlaminck en begon hij met het schilderen van zijn eerste landschappen. Matisse, Derain en De Vlaminck worden beschouwd als de grondleggers van het fauvisme.
  
  In 1920 won Derain de prestigieuze Carnegieprijs en lag de wereld voor hem open. Hij exposeerde onder meer in Berlijn, Düsseldorf, Frankfurt, Londen en New York.
  
  In 1941 accepteerde Derain een uitnodiging van Duitsland voor een bezoek aan dat land, wat door de Duitse oorlogspropaganda werd uitgebuit. In 1944 sloeg hij een uitnodiging af van de regering-Pétain tot benoeming als directeur van de École des Beaux Arts. Na de bevrijding werd Derain in Frankrijk gezien als collaborateur en viel hij in ongenade. Zijn werk werd niet langer op exposities getoond, wat zijn relatieve onbekendheid verklaart. Zijn werken brengen tegenwoordig echter vele miljoenen euro's op.
  
  Derain overleed op 74-jarige leeftijd.
  
  Werk 
  Derain werd bekend met zijn landschappen en, in zijn Londense periode, met zijn bruggen over de Theems en zijn schilderingen van Hyde Park. Nadat hij Picasso had leren kennen, kregen zijn landschappen gaandeweg een geometrische abstractie. Later maakte hij ook stillevens. Na de Eerste Wereldoorlog schilderde hij veel landschappen in Zuid-Frankrijk, daartoe geïnspireerd door Paul Cézanne.
  
  Derain illustreerde daarnaast met houtsneden boeken van Guillaume Apollinaire, Max Jacob en André Breton. Vanaf 1907 vervaardigde hij sculpturen uit steen. Derain schilderde eveneens theaterdecors. Dit na zijn grote succes in 1919 met zijn decors voor het ballet 'La Boutique fantasque' van Serge Diaghilev.
  
  Vroege werken 
   Zelfportret, tussen 1895-1899, olieverf op doek, verzameling Ambroise Vollard, Parijs
   De weg naar Carrières (La Route de Carrières), 1899, olieverf op doek, 48 × 64 cm, particuliere collectie, Parijs
   De begrafenis (L'Enterrement), 1899, olieverf op doek, verzameling Madame Matisse, Parijs
   Soldatenfeest in Suresnes (Le Bal des soldats à Suresnes), 1903, olieverf op doek, 176 x 168 cm, City Art Museum, Saint Louis, USA 
   Sneeuwlandschap bij Chatou (Paysage de neige à Chatou), circa 1904, olieverf op doek, 81 x 61 cm, privébezit, Parijs
   De brug van Le Pecq (Le Pont du Le Pecq), 1904, olieverf op doek, 81 x 116 cm, privébezit, Parijs
   Portret van Bartolomeo Savona, olieverf op doek, Barber Institute of Fine Arts, Birmingham 
   Wijngaard in het voorjaar (Les vignes au printemps), circa 1904–1905, olieverf op doek, Kunstmuseum Basel
  
  Fauvistische jaren
   Portret van Henri Matisse, 1905, olieverf op doek, Tate Gallery, Londen
   Collioure, 1905, olieverf op doek, 72 x 91 cm, Musée d'art moderne de Troyes
   Vissersboten bij Collioure, 1905, olieverf op doek, The Philip L. Goodwin Collection, Museum of Modern Art, New York 
   De Seine bij Chatou, 1906, olieverf op doek, The William S. Paley Collection, MoMa, New York
   L'Estaque, 1906, olieverf op doek, Museum of Modern Art, New York
   De gouden eeuw (L'Age d'Or), circa 1905, olieverf op doek, 190 x 180 cm, privébezit, New York
   De dans (La Danse), circa 1905-1906, olieverf op doek, 185,4 x 228,2 cm, privébezit, New York 
   De tafel, 1906, olieverf op doek, collectie Emil Bührle
  
  Londen
   De Big Ben (Le Big Ben), 1905-1906, olieverf op doek, 79 x 98 cm, Musée d'Art moderne, Troyes
   Charing Cross Bridge, London, 1905-1906, olieverf op doek, Museum of Modern Art, New York 
   Charing Cross Bridge, London, 1906, olieverf op doek, John Hay Whitney Collectie
   View of the Thames, 1906, olieverf op doek, Mr. and Mrs. Paul Mellon Collectie
   London Bridge, 1906, olieverf op doek, Museum of Modern Art, New York
   Hyde Park, circa 1906, olieverf op doek, 66 x 99 cm, Musée d'Art moderne, Troyes
   Regent Street, London, 1906, olieverf op doek, 66 x 99,1 cm, Jacques en Natasha Gelman Collectie
   De haven van Londen (Le port de Londres), 1906, olieverf op doek
  
  Kubistische fase
   Landschap bij Cassis (Paysage à Cassis), circa 1907, olieverf op doek, 73 x 92 cm, privébezit, Parijs
   De zwemmers (Les Baigneurs), 1908, olieverf op doek, 180 x 225 cm, verblijfplaats onbekend
   De oude brug in Cagnes (Le Vieux Pont à Cagnes), 1910, olieverf op doek, 81,3 x 99,6 cm, National Gallery of Art, Washington D.C. (Chester Dale Collection)
   Cadaquès, 1910, olieverf op doek, 60,5 x 73 cm, Kunstmuseum, Basel
   Cagnes, 1910, olieverf op doek
   Stilleven (Nature morte), 1910, olieverf op doek, 92 x 71 cm, privébezit, Parijs
   Stilleven (Still Life with Earthenware Jug and White Napkin), 1912, olieverf op doek, Hermitage, Sint-Petersburg 
   Huizen aan de kade (Houses on the waterfront), 1910, olieverf op doek, Hermitage, Sint-Petersburg 
   Tafel met stoelen (Table and chairs), 1912, olieverf op doek, Hermitage, Sint-Petersburg
  
  Gotische periode
   Weg in Camiers (La route de Camiers), 1911, olieverf op doek, 72,3 x 91,5 cm, verblijfplaats onbekend
   Kerk in Vers (L'Eglise de Vers), 1912, olieverf op doek, 66 x 94 cm, privébezit, Oxford
   Het dal van de Lot in Vers, 1912, olieverf op doek, Abby Aldrich Rockefeller Fund
   Het bos (La Forêt), 1912, olieverf op doek, 40 x 47 cm, privébezit, Bern
   De Kalvarieberg (Le Calvaire), 1912, olieverf op doek, 65 x 57,5 cm, Kunstmuseum, Basel
   Jongedame (La jeune fille), 1914, olieverf op doek, 65 x 50 cm, bezit Pablo Picasso, Parijs
   Portret van Iturrino, 1914, olieverf op doek, 92 x 65 cm, privébezit, Alpes-Maritimes
   Jachtstilleven (La Gibecière), 1913, olieverf op doek, 116 x 81 cm, Musée de l'Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume
   Gezicht op Martigues (Martigues), 1913, olieverf op doek, 141 x 90 cm, Hermitage, Sint-Petersburg
   Stilleven (Nature morte), 1913, olieverf op doek, Hermitage, Sint-Petersburg
   De gezusters (Les Deux Soeurs), 1914, olieverf op doek, 195,5 x 130,5 cm, Statens Museum, Kopenhagen
   Het laatste avondmaal (La Cène), 1913, olieverf op doek, 220 x 280 cm, Art Institute, Chicago
   De Zaterdag (Le Samedi), 1911-1914, olieverf op doek, 181 x 228 cm, voormalige Sowjetverzameling
   Chevalier X., 1914, olieverf op doek, 163 x 97 cm, Hermitage, Sint-Petersburg 
   Stilleven voor het raam (Nature morte devant la fenêtre), 1913, olieverf op doek, 128 x 79 cm, voormalige Sowjetverzameling
  
  Latere jaren
   Landschap in Zuid-Frankrijk (Landscape in southern france), tussen 1917-1923, olieverf op doek, Museum of Fine Arts (Boston)
   De kunstenaar en zijn familie (L'Artiste et sa famille), 1920-1921, olieverf op doek, 116 x 89 cm, Pierre Matisse Gallery, New York
   Weg in Albano (La Route d'Albano), 1921, olieverf op doek, 62 x 50 cm, privébezit, Parijs 
   Stilleven, 1923, olieverf op doek, Art Gallery of New South Wales 
   Bloemstuk (Un Vase de Fleurs), circa 1924, olieverf op doek, 61 x 93 cm, privébezit, Zürich
   De versierde tafel (La Table Garnie), 1921-1922, olieverf op doek, 97,1 x 163,2 cm, privébezit, Londen
   Stilleven met rozen, borden en pijpen (Vase de roses, assiette et pipe), circa 1923-1925, olieverf op doek, 18 x 24 cm, privébezit, Basel
   Het knappe model (Le Beau Modèle), 1923, olieverf op doek, 114 x 91 cm, Musée de l'Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume 
   Harlekijn (Arléquin), circa 1924, olieverf op doek, 73,6 x 61 cm, National Gallery of Art, Washington, D.C. (Chester Dale Collection)
   Naakt met kat (Nu au chat), 1921-1923, olieverf op doek, 166 x 88 cm, privébezit, Parijs
   Pierrot en harlekijn (Pierrot et Harléquin), 1924, olieverf op doek, 176 x 176 cm, Musée de l'Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume
   De Keukentafel (La Table de Cuisine), 1925, olieverf op doek, 120 x 120 cm, Musée de l'Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume 
   Landschap, circa 1928, olieverf op doek, Art Gallery of New South Wales 
   Stilleven: De jacht (Nature morte: La Chasse), circa 1928, olieverf op doek, 196 x 132 cm, Carnegie Institute, Pittsburgh
   Groot naakt (Grand Nu), 1928-1929, olieverf op doek, 92 x 73 cm, privébezit, Genève
   Stilleven: Meloenen en vruchten, circa 1927, olieverf op doek, Musée de l’Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume
   De grote boom (Le gros arbre), 1929-1930, olieverf op doek, Musée de l’Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume 
   Portret van een dame met een knot, circa 1930, olieverf op doek, Indiana University Art Museum, Bloomington
   Geneviève, 1931, olieverf op doek, 110 x 76 cm, Musée de l'Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume
   De basiliek van Sint Maximin (La Basilique de St. Maximin), 1930, olieverf op doek, 60 x 73 cm, Musée National d'Art Moderne, Parijs
   Stilleven met sinaasappels (Nature morte aux oranges), 1931, olieverf op doek, Centre Georges Pompidou, Parijs 
   Stilleven met vruchten en mes (Nature morte aux fruits et couteau), olieverf op doek 
   De open plek (La Clairière), 1931, olieverf op doek, 50 x 62 cm, Musée de l'Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume
   Portret van Paul Guillaume, 1919-1920, olieverf op doek, Musée de l'Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume
   Portet van Madame Paul Guillaume, 1928-1929, olieverf op doek, Musée de l’Orangerie, Parijs, collectie Jean Walter en Paul Guillaume
   Vaas met bloemen (Fleurs dans un Vase), 1932, 75 x 95,3 cm, National Gallery of Art, Washington, D.C. (Chester Dale Collection)
   De verrassing (La Surprise), 1938, 140 x 306 cm, privébezit, New York
   Hertenjacht (La Chasse aux Cerfs), circa 1938, olieverf op doek, 198 x 161 cm, van 1938 tot 1957 in de Winterbotham Collectie, Chicago Art Institute
   Stilleven met konijn, 1938, olieverf op doek, Centre Georges Pompidou, Parijs
   De kunstenaar en zijn familie (Le Peintre et sa Famille), circa 1939, olieverf op doek, 174 x 124 cm, privébezit, Parijs
   Vrouw met fruit (Femme épluchant des fruits), 1938-1939, olieverf op doek, 92 x 74 cm 
   Stilleven (Nature morte), 1938-1939, olieverf op doek, 95 x 130 cm, Musée d'Art moderne, Troyes
   Stilleven met vruchten en bloemen (Nature morte aux fruits et feuillages), circa 1945, olieverf op doek, 114 x 143 cm, Musée d'Art moderne, Troyes
   Landschap bij Donnemarie (Paysage de Donnemarie), circa 1940, olieverf op doek
   Stilleven op zwarte ondergrond (Nature morte fond noir), circa 1945, olieverf op doek, 97 x 130 cm, Musée d'Art moderne, Troyes
   Landschap aan de Loire (Paysage sur les bords de la Loire, à Ousson), circa 1942, olieverf op doek, 65 x 92 cm, Musée d'Art moderne, Troyes
   Amiens, circa 1946, olieverf op doek, 90 x 109 cm, Musée d'Art moderne, Troyes
   Donker landschap (Paysage Triste), circa 1946, olieverf op doek, 36 x 40 cm, Musée d'Art moderne, Troyes
   De Bacchantes (Les Bacchantes), olieverf op doek, 50 x 61 cm, circa 1945, Musée d'Art moderne, Troyes
  
  Werk in openbare collecties (selectie) 
   Centre Georges Pompidou, Parijs
   Fine Arts Museums of San Francisco, San Francisco
   Hermitage, Sint-Petersburg
   LaM, Villeneuve d'Ascq
   Metropolitan Museum of Art, New York
   Rijksmuseum Amsterdam
   Stedelijk Museum 's-Hertogenbosch
   Museum de Fundatie in Zwolle
   Singer Museum, Laren
  
  Tentoonstellingen (selectie) 
   Zijn werken waren te zien op de documenta (1955), de documenta II (1959) en de documenta III in 1964 in Kassel
   Cézanne, Aufbruch in die Moderne van 18 september 2004 t/m 16 januari 2005 in het Museum Folkwang in Essen
  
  Bibliografie (selectie) 
   Besten, L. den (2011) On Jewellery, A Compendium of international contemporary art jewellery. Stuttgart: Arnoldsche Art Publishers. ISBN 9783897903494
  
  Zie ook 
   Lijst van deelnemers aan Documenta
  
  Frans kunstschilder
  Fauvisme
  Frans sieraadontwerper