title: Maria Rutgers-Hoitsema
text: Maria Wilhelmina Hendrika (Mietje) Rutgers-Hoitsema (Britsum, 10 juli 1847 – Rijswijk, 26 oktober 1934) was een Nederlandse feministe, onderwijzeres en sociaal hervormster.
  
  Leven en werk
  Rutgers-Hoitsema werd in 1847 in Britsum geboren als Maria Wilhelmina Hendrika Hoitsema, dochter van de predikant Synco Hoitsema en Rika van Bolhuis, kleindochter van de predikant en taalkundige Lambertus van Bolhuis. In 1865 haalde ze haar onderwijsdiploma en in 1870 begon ze met anderen een meisjesschool te Leiden. In 1873 werd Hoitsema hoofd van de openbare meisjesschool voor uitgebreid lager onderwijs te Rotterdam. 
  
  Zij was een feministe, (mede-)oprichtster van onder meer de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht, de Rotterdamsche Buurtvereeniging ter Ontwikkeling van Vrouwen en Kinderen en Gezinnen uit de Arbeidersklasse en de Vereeniging ter Behartiging van de Belangen der Vrouw. Ze nam ook deel aan de bijeenkomsten rond de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid 1898 en in 1898 werd Rutgers-Hoitsema vice-voorzitster van de Nationale Vrouwenraad. Eveneens was ze nauw betrokken bij de oprichting van de Amsterdamse School voor Maatschappelijk Werk en ook was zij bestuurslid van de Nieuw-Malthusiaanse Bond. Aan het begin van de twintigste eeuw werd ze SDAP-lid. Ze was tevens betrokken bij de oprichting van de Vereeniging Onderlinge Vrouwenbescherming, samen met onder andere Annette Versluys-Poelman.
  
  Maria Hoitsema trouwde te Rotterdam op 3 augustus 1885 met de vooruitstrevende arts Jan Rutgers. Uit dit huwelijk werden geen kinderen geboren. Rutgers-Hoitsema overleed op 87-jarige leeftijd te Rijswijk in 1934.
  
  Er zijn straten naar haar vernoemd in onder andere Maassluis, Zutphen, Spijkenisse, Hoofddorp en de Leidse wijk de Stevenshof.
  
  Bibliografie
   1901 - De prostitutie te Rotterdam en de strijd tegen de reglementeering in den gemeenteraad. Op verzoek van de vereeniging ter behartiging van de belangen der vrouw, opgericht 16 jan. 1895, als rechtspersoon erkend 3 febr. 1896. Rotterdam, Bredée
   1903 - Arbeidswetgeving en bizondere bescherming van vrouwenarbeid. Rotterdam, Masereeuw & Bouten
   1903 - Voordracht, gehouden dor Mevrouw Rutgers-Hoitsema op de Algemeene Vergadering van den Nationalen Vrouwenraad van Nederland, in het Gebouw van Kunsten en Wetenschappen te Utrecht, op 15 april 1903. Rotterdam, Nationale Vrouwenraad van Nederland
   1903 - Henriëtte Roland Holst. De vrouw, de arbeidswetgeving en de sociaaldemokratie (een antwoord aan Mevrouw Rutgers-Hoitsema). Rotterdam, Wakker
   1904 - Nogeens: Arbeidswetgeving en biezondere bescherming van vrouwenarbeid. Antwoord aan Henriëtte Roland Holst. Rotterdam, Masereeuw en Bouten
   1905 - Mode dwaasheden. Amsterdam, Van Looy
   1910 - Bescherming van vrouwenarbeid of algemene arbeidsbescherming ?. 's-Gravenhage, Nat. Comité in zake Wettelijke Regeling van Vrouwenarbeid
   1911 - Wetsartikelen en Kon. Besluiten waaruit blijkt, dat de vrouw reden heeft over achterstelling te klagen en op herziening of intrekking daarvan aan te dringen. Amsterdam
  
  Nederlands feminist
  Nederlands onderwijzer
  SDAP
  Eerste feministische golf