title: Platte tonderzwam
text: De platte tonderzwam (Ganoderma applanatum, synoniem: Ganoderma lipsiense) is een schimmel uit de familie Ganodermataceae. De soort leeft eerst als parasiet op een levende boom, waar hij intensieve witrot kan veroorzaken. Wanneer de boom is gestorven leeft de zwam verder als saprofyt. Het waardplantenspectrum van de soort is aanzienlijk, naast diverse loofbomen kan hij (zij het veel minder vaak) op naaldhout groeien. De belangrijkste waardplant in West-Europa is de beuk.
  
  Uiterlijk
  De waaiervormige hoed is 10 tot 40 centimeter groot, kaneelkleurig tot roestbruin met een witte rand. Aan de bovenzijde is de hoed tijdens de sporulatie vaak bedekt met een laag bruine sporen. De zeer fijne poriën aan de onderkant zijn wit en rond. Hier vindt men soms ook tepelgallen, cilindrische tonnetjes gemaakt door vliegen voor hun larven.
  
  De platte tonderzwam heeft ongeveer 5 tot 6 poriën per mm, ze zijn erg klein, meestal rond. Omdat het over meerdere jaren groeit, kunnen de buisjes van de poriën zich in meerdere lagen vormen. De lengte van de buizen varieert tussen ongeveer 5 en 20 mm. Het vruchtvlees heeft een taaie, houtachtige consistentie. De trama is donkerbruin met witachtige strepen. De sporen zijn roestbruin met een fijn wratachtig oppervlak dat glad lijkt onder de lichtmicroscoop. Hun vorm is ellipsvormig met een grootte van 5,5-8,5 µm.
  
  Ecologie & levenswijze 
  De platte tonderzwam is een (zwakte)parasiet en saprobiont die vooral voorkomt op loofbomen. Het is in staat om de dode gastheerboom te gebruiken tot de laatste fase van ontbinding en kan daarom verse vruchtlichamen of porielagen vormen op zowel geschorst als schorsloos hout dat nog stevig is, evenals op zeer sterk verrot hout. Het waardplantenspectrum van de soort is aanzienlijk, naast verschillende loofbomen kan hij (zij het veel minder vaak) op naaldhout groeien. De belangrijkste waardplant is de gewone beuk. Krieglsteiner beschrijft echter een andere voorkeur voor verschillende gastheersoorten, afhankelijk van de hoogte: met name populierensoorten vestigen zich op lagere hoogten, samen met aanzienlijk minder wilgen en eiken, beuken komen hier slechts zeer zelden voor. Met toenemende hoogte neemt het belang van de gewone beuk als substraat toe, terwijl op grote hoogte de gewone esdoorn wordt toegevoegd. 
  
  Meerjarige vruchtlichamen zijn het hele jaar door te vinden, de sporenvorming begint in het voorjaar zodra de gemiddelde temperatuur hoger is dan 6 °C, duurt het hele warme seizoen en eindigt met de eerste nachtvorst. De sporenproductie vindt voornamelijk 's nachts plaats en heeft rond het middaguur een minimum.
  
  Toepassingen
  In vroeger tijden werd van de platte tonderzwam poeder gemaakt voor gebruik in tondeldozen. Het is een houtige zwam, die niet eetbaar is.
  
  Verwarring 
  Bij kneuzing van de poriën kleurt hij bruin in tegenstelling tot de Roodgerande houtzwam die bij kneuzing geel kleurt.
  
  Foto's
  
  Externe link
  SoortenBank.nl beschrijving en afbeeldingen
  
  Ganodermataceae
  Boomziekte
  Schimmelsoort