title: Voetbalscheidsrechter
text: Een voetbalscheidsrechter is een persoon die in een voetbalwedstrijd de beide teams controleert op het navolgen van de regels en het overtreden van de regels bestraft. Bij voetbal is er één scheidsrechter, die soms aan de zijlijnen wordt ondersteund door twee assistent-scheidsrechters of lijnrechter (ook wel grensrechter genoemd) en een vierde official buiten het veld. Bij het WK 2006 was er ook een vijfde official. In de Champions League en Europa League wordt gewerkt met een vijfde en een zesde official, die plaatsnemen achter de doellijn. Sinds 2016 wordt er geëxperimenteerd met een video assistant referee (VAR).
  
  Dood element 
  In het veld is de scheidsrechter een zogeheten dood element. Als de scheidsrechter geraakt wordt door de bal, geldt hetzelfde als wanneer de bal tegen de paal of lat, wat ook dode elementen zijn, wordt geschoten: er moet worden doorgespeeld. Als de bal via de scheidsrechter, die zich binnen het speelveld bevindt, over de zij- of achterlijn gaat, krijgt de partij die daaraan voorafgaande de bal het laatste speelde, een inworp of hoekschop tegen, dus weer hetzelfde verhaal als wanneer de bal via de paal of lat over de zij- of achterlijn lijn gaat, de partij die de bal daarvoor het laatst raakte, krijgt een inworp of hoekschop tegen.
  
  Bij aanvang van het seizoen 2019-2020 verandert deze regel. Wanneer de bal de scheidsrechter raakt en er daardoor een beloftevolle aanval ontstaat of de bal op die manier bij de tegenstander komt, wordt er hernomen met een scheidsrechtersbal.
  
  Beginnende scheidsrechters
  
  Nederland 
  In Nederland kan men vanaf twaalf jaar de cursus Pupillenscheidsrechter volgen. 
  Voor de Basisopleiding Scheidsrechter (BOS) veld moeten deelnemers ten minste veertien jaar zijn (eventueel na toelatingsgesprek). Voor de BOS futsal geldt een minimumleeftijd van zestien jaar.
  De cursist van de Basisopleiding Scheidsrechter (BOS) zal 2 "stagewedstrijden" moeten fluiten, en een examen afleggen.
  Indien de cursist slaagt dan zal deze ingedeeld worden in een START-groep, hierin zal hij de eerste paar wedstrijden begeleid worden door een ervaren scheidsrechter. Deze begeleider beoordeelt de beginnend scheidsrechter ook, en zal deze scheidsrechter indelen in een groep die voor hem/haar geschikt is.
  
  België 
  In België kan men scheidsrechter worden vanaf vijftien jaar. Daarvoor moeten de kandidaat-scheidsrechters een cursus volgen en een bijhorend examen afleggen (3 zaterdagen). De geslaagde kandidaten worden dan stagiair. Per provincie is er een cursus, behalve in West-Vlaanderen en Oost-Vlaanderen. Daar is er per gewest een cursus. De stagiairs worden in hun eerste drie wedstrijden opgevolgd door een peter. Deze zorgen voor de begeleiding van de beginnende scheidsrechters. Stagiairs die slagen bij de controle (uitgevoerd door een 'observer'), worden in een categorie geplaatst.
  
  Opvolging van scheidsrechters 
  In België krijgen scheidsrechters regelmatig een nazicht waarbij ze worden beoordeeld. Aan de hand van die beoordeling kan de scheidsrechter aangeduid worden voor wedstrijden uit hogere categorieën. De nazichten bepalen ook in welke categorie de scheidsrechter terechtkomt. De begeleiding van scheidsrechters is afhankelijk van de categorie van de scheidsrechters.
  
  Onderrichtingen 
  In elk land zijn er onderrichtingen opgesteld voor voetbalscheidsrechters. Deze zijn gebaseerd op de algemene onderrichtingen, opgesteld door de FIFA. De onderrichtingen kunnen in elk land verschillen. Een voorbeeld is dat de KBVB in de Belgische onderrichtingen vermeldt dat doelnetten verplicht zijn, terwijl de algemene onderrichtingen van de FIFA vermelden dat doelnetten niet verplicht zijn.
  
  Vriendenkringen/Scheidsrechtersverenigingen 
  In België is er per gewest een vereniging voor scheidsrechters, een vriendenkring of SVK's. In Nederland zijn er scheidsrechtersverenigingen, per stad of regio. De overkoepelende organisatie in Nederland is COVS. De vriendenkringen houden regelmatig een vergadering waarbij onderrichtingen van de provinciale scheidsrechterscommissie worden meegedeeld. De scheidsrechtersverenigingen hebben vergelijkbare clubavonden en trainingsmogelijkheden. De meeste vriendenkringen organiseren regelmatig activiteiten en quizzen om de spelregels bij scheidsrechters op te frissen.
  
  Uitrusting van een voetbalscheidsrechter 
  De scheidsrechter draagt een uitrusting die aangepast is aan de wedstrijd bijvoorbeeld geel, oranje, blauw of rood. Vroeger was het uniform van een scheidsrechter meestal volledig zwart. De kleur wordt nu door de scheidsrechter zelf gekozen door te vergelijken met de tenues van de thuisspelende en uitspelende clubs van de wedstrijd die de scheidsrechter moet leiden.
  
  België 
  In de hogere afdelingen van België dragen de scheidsrechters een uitrusting van het merk Patrick en de daarbij horende schoenen van Patrick, in de lagere afdelingen mogen de scheidsrechters kiezen en worden er ook veel uitrustingen van Erima en adidas gedragen en nu ook van Patrick.
  
  Nederland 
  In Nederland is het officiële tenue van het merk Nike. Per 2013 is het voor iedereen mogelijk dezelfde shirts als de scheidsrechters in het betaald voetbal aan te schaffen. In de zomer van 2013 kreeg iedere KNVB-scheidsrechter gratis een geel scheidsrechterstenue. Dit om eenheid te creëren onder alle scheidsrechters. Om de twee jaar komt er een nieuwe collectie van Nike uit. Dit gebeurde in 2012, 2014, 2016 en 2018. Scheidsrechters en assistent-scheidsrechters in de hoogste regionen van het Nederlandse voetbal zijn verplicht schoenen van Nike te dragen of de strepen van adidas zwart te maken met stift.
  
  Europa 
  In Europese wedstrijden dragen de scheidsrechters een uitrusting van het merk Macron (UEFA) en Adidas (FIFA).
  
  Scheidsrechters in het Nederlandse betaald voetbal - seizoen 2023/2024
  
  Assistent-scheidsrechters in het Nederlandse betaald voetbal - seizoen 2022/2023
  
  Nederlandse scheidsrechters in internationale wedstrijden 
  
  Bijgewerkt t/m 30 juli 2019
  
  Zie ook 
   Lijst van voetbalscheidsrechters
   Scheidsrechter
   Assistent-scheidsrechter
   Vierde official
   Videoscheidsrechter