title: Koos van Zomeren
text: Peter Jacob (Koos) van Zomeren (Velp, 5 maart 1946) is een Nederlands schrijver. Hij debuteerde als negentienjarige, is een tijdlang actief geweest in de links-radicale politiek en keerde vervolgens terug naar het schrijversvak met thrillers, romans, beschouwingen, interviews, columns. In zijn werk is de natuur een belangrijk thema. Hij is onder andere bekend van de roman Otto's oorlog (1983) en zijn columns in NRC Handelsblad.
  
  Biografie
  Van Zomeren groeide op in de Arnhemse volkswijk Geitenkamp. Hij debuteerde op negentienjarige leeftijd met de dichtbundel De Wielerkoers van Hank (1965). In de jaren 60 schreef hij nog drie romans. Daarna stopte hij - tijdelijk - met het schrijven van literatuur.
  
  Van 1967 tot 1971 werkte hij bij het dagblad Het Vrije Volk. Daarna werd hij actief in de linkse politiek. In 1972 behoorde hij tot de oprichters, samen met Daan Monjé en Hans van Hooft sr., van de Kommunistiese Partij Nederland/Marxisties Leninisties (KPN/ML), de voorloper van de huidige SP. In 1975 brak hij met deze partij. Zijn ervaringen in de vroege SP staan beschreven in De witte prins. Hij heeft zich uitvoerig rekenschap gegeven van zijn links-radicale politieke verleden in het dagboek dat hij bijhield in 1987: Een jaar in scherven (1988).
  
  Van 1975 tot 1985 was Van Zomeren verslaggever bij de Nieuwe Revu. Bijzonder ironisch waren zijn artikelen over het leven van Van Agt onder de titel 'Dagboek van een Zondagskind'. Verder schreef hij vooral natuurreportages. Een aantal van die reportages is gebundeld in De grote droogte in Waterland (1980).
  
  Eind jaren 70 verscheen een aantal thrillers van Van Zomerens hand. In de politieke thriller Haagse lente en het vervolg Minister achter tralies (beide 1981) verwerkte hij zijn eigen politieke verleden. In 1983 keerde hij terug naar de "grote" literatuur met Otto's Oorlog.
  
  Hij heeft gerecenseerd voor Vrij Nederland. Sinds 1992 schrijft Van Zomeren columns in NRC Handelsblad. Delen hiervan zijn in 2011 verschenen in het boek Naar de natuur.
  
  Koos van Zomeren heeft ook enkele dichtbundels geschreven. Op het laatste biljet van fl 1000,= stond een vers van zijn hand:
  
  Daar komt een vogel aan
  met rafelige vleugels
  diepe slagen zwart op wit.
  Hij duikt en dartelt
  laat zijn maffe kuifje zien
  slijpt zijn stem en roept
  zichzelf tot kievit uit.
  
  Zijn werk wordt gekenmerkt door vindingrijkheid, een groot stilistisch vermogen en een als ironie vermomde en soms aan de oppervlakte tredende felheid.
  
  Prijzen
  1995 - Heimans en Thijsse Prijs
  2001 - Groeneveldprijs
  2002 - Prins Bernhard Cultuurfonds Prijs voor Natuurbehoud
  2004 - Sjoerd Leikerprijs
  2017 - Jan Wolkersoeuvreprijs
  
  Bibliografie
  Van Koos van Zomeren werden de volgende werken in boekvorm gepubliceerd:
   1965: De wielerkoers van Hank; gedichten. De Arbeiderspers Amsterdam
   1966: Terloops te water; roman. De Arbeiderspers Amsterdam
   1966: De nodige singels en pleinen; roman. De Arbeiderspers Amsterdam
   1967: De vernieling; roman. De Arbeiderspers Amsterdam
   1977: Collega Vink vermoord; thriller. Bruna Utrecht
   1978: Een eenzame verrader; thriller. Bruna Utrecht
   1978: Een dode prinses; thriller. Bruna Utrecht
   1978: De val van Bas P; thriller. Bruna Utrecht
   1979: Explosie in mei; thriller. Bruna Utrecht
   1980: Oom Adolf; thriller. Bruna Utrecht
   1980: De grote droogte in waterland; een kijk- en leesboek over Nederlandse natuurreservaten. Bruna Utrecht (met foto's van William Reppel)
   1981: Haagse lente; Nederlandse misdaadroman. Bruna Utrecht
   1981: Minister achter tralies; Nederlandse misdaadroman. Bruna Utrecht
   1982: De hangende man; thriller. Bruna Utrecht
   1983: Otto’s oorlog; roman. De Arbeiderspers Amsterdam
   1984: Een gegeven moment; interviews. De Arbeiderspers Amsterdam
   1985: De witte prins; roman. De Arbeiderspers Amsterdam
   1986: Het verkeerde paard; verhalen. De Arbeiderspers Amsterdam
   1986: Het verhaal; roman. De Arbeiderspers Amsterdam
   1987: Een vederlichte wanhoop; Vogelcolumns, met tekeningen van Peter Vos, De Arbeiderspers, Amsterdam, ISBN 90-295-6004-5, 1e druk maart 1987, 2e druk mei 1987, 3e druk oktober 1992 
   1987: Sterk water; roman. De Arbeiderspers, Amsterdam
   1988: Een jaar in scherven; dagboek / autobiografie. De Arbeiderspers, Amsterdam
   1989: Het Scheepsorkest; columns (ill. Siegfried Woldhek), De Arbeiderspers, Amsterdam
   1989: Van school (met Benno Barnard). De Arbeiderspers, Amsterdam
   1989: Cupido's afscheid. Februari boekhandels 1989
   1989: Uilen; columns (met tekeningen van Siegfried Woldhek). De Arbeiderspers, Amsterdam
   1990: Het schip Herman Manelli; roman. De Arbeiderspers, Amsterdam
   1991: Een bevrijding; reportage, document en novelle. De Arbeiderspers, Amsterdam
   1992: Saluut aan Holland; essays / verhalen (met foto's van Freddy Rikken). De Arbeiderspers, Amsterdam
   1993: Zomer; columns. De Arbeiderspers, Amsterdam
   1993: Winter; columns. De Arbeiderspers, Amsterdam
   1993: Het requiem van Verdamme; verhalen. Libris / Inmerc, Wormer
   1993: Roman in Brummen. De Geiten Pers, Brummen
   1994: Het eeuwige leven; columns. De Arbeiderspers, Amsterdam
   1995: Wat wil de koe?; columns. De Arbeiderspers, Amsterdam
   1996: Meisje in het veen; roman. De Arbeiderspers, Amsterdam
   1996: De lente, een veldslag; columns. Weijdert & Peters, Eemnes
   1998: Sneeuw van Hem; roman. De Arbeiderspers, Amsterdam
   1998: De bewoonde wereld; een bloemlezing uit ons landschap. De Arbeiderspers, Amsterdam
   1999: 1946. Verkenning van een geboortejaar. De Arbeiderspers, Amsterdam
   1999: Een deur in oktober; roman. De Arbeiderspers, Amsterdam
   2000: Ruim duizend dagen werk; columns. De Arbeiderspers, Amsterdam
   2001: De man op de Middenweg; roman. De Arbeiderspers, Amsterdam
   2001: De clown die uit de lucht kwam vallen; columns. De Arbeiderspers, Amsterdam
   2001: Aurikel en de weg omhoog; poëzie. Fagel, Amsterdam
   2002: Het complete Rekelboek; columns en dagboek. De Arbeiderspers, Amsterdam
   2003: Klein Kanoetenboekje. bloemlezing. KNNV Uitgeverij, Utrecht
   2004: De levende have, een modern bestiarium. De Arbeiderspers, Amsterdam
   2004: Het leven heeft geen geheimen; roman. De Arbeiderspers, Amsterdam
   2005: De wereld vereenvoudigen. Zinnen en passages 1965 – 2005. Met illustraties van Erik van Ommen. De Arbeiderspers. Amsterdam / Antwerpen
   2005: Dit doet de taal voor ons. Drie Groninger lezingen (omslagtitel: Dit doet de taal met ons), Flanor, Nijmegen
   2006: Nog in morgens gemeten. Nieuw Herwijns dagboek. De Arbeiderspers. Amsterdam / Antwerpen
   2007: Ik heet welkom; gedichten. De Arbeiderspers, Amsterdam
   2008: Het bomenboek. Met etsen en tekeningen van Erik van Ommen. Arbeiderspers.
   2009: Stanley; columns en dagboek. B for Books, Naarden
   2009: Die stad, dat jaar. Roman met aantekeningen. De Arbeiderspers, Amsterdam
   2011: Naar de natuur; journaal. De Arbeiderspers, Amsterdam.
   2012: Rondom Staal; roman. De Arbeiderspers, Amsterdam.
   2013: Het verlangen naar hazelworm; journaal. De Arbeiderspers, Amsterdam.
   2014: Het verlangen naar klapekster; journaal. De Arbeiderspers, Amsterdam.
   2015: Alles is begonnen, een vertelling. De Arbeiderspers, Amsterdam.
   2016: Alptraum; Stanley's laatste gems. De Arbeiderspers, Amsterdam.
   2017: Alle vogels. Penseeltekeningen van Erik van Ommen. De Arbeiderspers, Amsterdam.
   2018: Hooiberg; Louter onvergetelijke bijzaken. De Arbeiderspers, Amsterdam.
   2021: Aan de dijk. Herwijns dag- en fotoboek. (Met Willy Raaijmakers). De Arbeiderspers, Amsterdam.
   2021: Omstandigheden; roman. De Arbeiderspers, Amsterdam.
  
  Secundaire literatuur
   P. de Boer, Over Koos van Zomeren, Amsterdam: Arbeiderspers 1988
   D. Cartens (red.), A.H. den Boef et al. (bijdr.), Koos van Zomeren (themanummer Bzzlletin), Bzzlletin, 1991, jrg. 20, nr. 185, Den Haag: BZZTôH
   Ed van Eeden et al., Want je ziet niet alleen wat je ziet. Over het werk van Koos van Zomeren, De Arbeiderspers, Amsterdam 2004
   Hans Neervoort, "Literatuur als schurkenstreek. Over Koos van Zomeren", Bzzlletin, jrg. 19, 1990, nr. 172, pp. 44–52, Den Haag: BZZTôH
  
  Externe links
   
   Koos van Zomeren op Literatuurplein.nl
   Koos van Zomeren op Schrijversinfo.nl
   Tineke Swieringa: Een nieuwe schrijver (Kunstenaarsboek)
  
  Voetnoten
  
  Nederlands columnist
  Nederlands journalist
  Nederlands schrijver
  20e-eeuws schrijver
  21e-eeuws schrijver
  SP (Nederland)