title: Spannenburg
text: Spannenburg (Fries: Spannenburg of Spannenburch) is een buurtschap in de gemeente De Friese Meren, in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt ten noorden van Lemmer en ten noordoosten van Tjerkgaast, waar het formeel ook onder valt.
  
  Dwars door de buurtschap loopt het Prinses Margrietkanaal. In de buurtschap kruisen verschillende landwegen uit verschillende richtingen elkaar. In het oosten gaat de Spannenburgerdijk over in de buurtschap Noed. De Strjitwei leidt in het noordwesten naar Woudsend.
  
  Geschiedenis
  
  De buurtschap is ontstaan als een buurtje rond een herberg dat vrij snel was ontstaan nadat 1848 een nieuwe rijksweg werd neergelegd. Deze weg zorgde voor de afbraak van een deel van de oude plaats Wollegaast. Wollegaast was op dat moment een buurtschap maar van oorsprong was het een dorp, dat weliswaar niet al te groot was. Het dorp lag op het oostelijke deel van de glaciale stuwwal waarop het was ontstaan.
  
  Aan de andere kant van deze glaciale stuwwal lag Klein(e) Gaast. Tussen de twee in is later Tjerkgaast ontstaan. Deze is de twee andere plaatsen gaan overvleugelen. Klein Gaast dunde uit tot een agrarische buurtschap, waarvan in de tweede helft van de twintigste eeuw de zelfstandige benaming verdween, maar vormt nog altijd het westelijke buitengebied van Tjerkgaast. Wollegaast en Spannenburg werden in de eerste deel van de twintigste eeuw nog naast elkaar gebruikt maar uiteindelijk verdween de naam Wollegaast.
  
  Spannenburg werd in 1874 voor het eerst gemeld als een plaats. De plaatsnaam is afgeleid van de naam van de kastelein van de herberg, die ook het liet bouwen. De herberg zelf was Het Wapen van Friesland geheten. De herberg is later een echt hotel geworden en het gebouw is een rijksmonument.
  
  Tot de gemeentelijke herindeling in 1984 maakte Spannenburg deel uit van de gemeente Doniawerstal. Daarna behoorde het tot de gemeente Skarsterlân en per 2014 valt onder de gemeente De Friese Meren.
  
  Drinkwater en Toren van Spannenburg
  Sinds 1937 bevindt zich te Spannenburg een productiebedrijf voor de bereiding van drinkwater. Verder staat er sinds 1972 de hoogste toren van de provincie Friesland. Deze is bestemd voor de telecommunicatie.
  
  Sport
  Op 28 december 1962 vond er bij Spannenburg een marathonwedstrijd op natuurijs plaats, de Ronde van Spannenburg.
  
  Openbaar vervoer
  Doordat er veel wegen samenkomen is Spannenburg sinds de twintigste eeuw een belangrijk overstappunt voor de streekbussen van achtereenvolgens ZWH, FRAM, VEONN, Arriva en Connexxion.
  
  (Buslijnen worden gereden door Arriva)
   Lijn 41: Heerenveen - Joure - Scharsterbrug - Sint Nicolaasga - Spannenburg - Tjerkgaast - Sloten - Wijckel - Balk v.v.
   Lijn 42: Sneek - Jutrijp - Hommerts - Spannenburg - Follega - Lemmer v.v.
  
  Geografie van De Friese Meren
  Buurtschap in Friesland