title: Petrus Bondam
text: Peter Bondam (beter bekend als Petrus (Pieter) Bondam; Kampen, 26 december 1727 - Utrecht, 6 februari 1800) was een Nederlandse historicus en jurist.
  
  Leven 
  Bondam was de zoon van de stoffenhandelaar Rutger Bondam en zijn vrouw Christina Stercke (Starke). Hij ging naar de Latijnse school in zijn geboorteplaats en volgde Latijn op de middelbare school. Op 17 juli 1742 begon hij aan de studie letterkunde en talen aan de Universiteit van Franeker. Na een studie in de letterkunde en talen hebben afgerond, verlegde hij zijn studierichting naar rechten, waarvoor hij de colleges volgde bij de Nederlandse jurist Christiaan Hendrik Trotz. Hij promoveerde op 7 juli 1746 in de rechten.
  
  In 1748 werd hij adjunct-directeur en leraar aan de Latijnse school in zijn geboorteplaats. In 1755 trad hij in dezelfde functie op in Zutphen en werd gymnasiumhoogleraar in de rechten. Naast het lesgeven in de rechten gaf hij ook colleges over de geesteswetenschap. In 1762 werd Bondam rector van de Latijnse school en bibliothecaris in Zutphen.
  
  Op 14 april 1763 werd Bondam benoemd tot hoogleraar rechtsgeleerdheid aan de Universiteit van Harderwijk. In 1764 werd hij rector van het Harderwijkse College en in 1770 werd hij benoemd tot gewestelijk geschiedschrijver van de Staten van Gelderland. Op 21 december 1772 werd hij door de curatoren van de Universiteit Utrecht benoemd tot hoogleraar Romeins recht, staatsrecht, patriottische diplomatie en leenrecht. Hij aanvaardde het ambt op 19 mei 1773 met de inaugurele rede de subsidiis, ad solidam juris Belgici cognitionem necessariis, vulgo tamen nimis negligi solitis. In Utrecht nam hij ook deel aan de organisatorische taken van de universiteit en was hij rector van de alma mater in de studiejaren 1776 en 1788. Hij heeft nationale en internationale erkenning gekregen door zijn bronnenonderzoek over de Nederlandse rechts- en politieke geschiedenis.
  
  Familie 
  Bondam is drie keer getrouwd geweest. Hij ging zijn eerste huwelijk aan op 16 mei 1752 met Rolina Meijer (1724 - 8 mei 1782). Uit het huwelijk kwamen drie zonen en drie dochters voort, van wie er één jong stierf. Zoon Gerard Bondam werd burgemeester van Kampen en was getrouwd met Anna Kok. Rutger Bondam werd kapitein en woonde in Kampen, hij was getrouwd met Johanna Agnita Wilhelmina le Fevre de Montigny. Dochter Christina Bondam trouwde in 1783 met Jacob Botter Heurdt (1755 - 27 januari 1786, Harderwijk) en vervolgens met Willem Jan Tulleken. Bondam huwde op 1 augustus 1784 met Maria Christina van Noortwijck (? – 26 december 1796). Zijn derde huwelijk was met Sophia Susanna Arntzenius op 17 september 1798 in Utrecht. De laatste twee huwelijken bleven kinderloos. Petrus Bondam werd begraven in de Catharijnekerk in Utrecht.
  
  Publicaties 
  
   Specimen animadversionum criticarum ad loca quaedam juris civilis depravata. Franeker 1746
   Oratio de linguae Graecae cognitione jure consulto necessaria. Zutphen 1755
   Variorum Lectionum Libri. II.in quibus quaedam juris Civilis plura vero aliorum scriptorum, loca vel emendantur, vel ex codicibus Corrigantur et supplentur. Utrecht 1759
   Oratio per Graecis Juris Romani interpretibus. Harderwijk 1763
   Oratio de jurisprudentia Belgica ad exemplum juris civilis Romani maxime excolenda. Utrecht 1778
   Oratio secularis de foedere Trajectino. Utrecht 1779 (online)
   Verzameling van onuitgegeevene stukken: tot opheldering van de geschiedenis van Vaderland. Utrecht 1779-1781 (deel 5); 1779, deel 2 (online); 1781, deel 4, (online); 1781, deel 5, (online)
   Charterboek der Hertogen van Gelderland en Graaven van Zutphen, (...), beginnende met de Oudste Brieven van die Landstreeken en eindigende met de Afzweering van Koning Philips, als laatsten Hertog. Utrecht 1783 (online)
   Groot charterboek van de Hertogen van Gelderland en Graven van Zutphen. Utrecht 1809 (afdeling 4)
  
  Nederlands hoogleraar
  Rector magnificus van de Universiteit Utrecht
  Nederlands bibliothecaris
  Historicus
  Rechtsgeleerde
  Nederlands jurist