title: Metworstrennen
text: De Metworstrennen is een eeuwenoude paardenrace die ieder jaar op carnavalsmaandag wordt gehouden in Vortum-Mullem in de gemeente Land van Cuijk, in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Bij het evenement strijden Boxmeerse 'jonggezellen' om de titel Koning van de Metworst.
  
  Historie 
  De Metworstrennen worden al meer dan 280 jaar gehouden. Sommigen menen dat de traditie misschien zelfs nog wel veel ouder is en zou voortkomen uit een oud-Germaanse vruchtbaarheidsrite. Het oudste reglement dateert uit 1740. Het doel van de vereniging staat al meteen duidelijk in het eerste artikel van dit reglement omschreven:
  
  Het doel der Vereeniging is, om een aloud gebruik -dat ingesteld werd door eene liefdadige dame, en dat beslaat in het wedrennen om eene metworst, de jaarlijksche belooning van een edelmoedige daad, door Boxmeersche jongeren aan bovenbedoelde dame bewezen- in onze gemeente te handhaven en in eere te houden.
  
  Volgens de overlevering was er namelijk ooit een Freule Aleida die tijdens een zondagse rijtoer met haar koets van de weg raakte. Boxmeerse jongens schoten haar met hun paarden te hulp en hielpen haar weer op weg. Als dank voor hun hulp werden ze beloond. De freule belastte bovendien een hoeve in de buurt — die tot haar bezit behoorde — met een jaarlijkse schenking: een zeven ellen lange metworst, twee wittebroden, twee vaten bier en een halve varkenskop. Vanaf dat moment wordt er elk jaar een paardenrace gehouden om te bepalen wie de schenking in ontvangst mag nemen.
  
  Deelname 
  De jaarlijkse paardenrace vindt plaats in het Vortums veld, een weg door de weilanden tussen Sambeek en Vortum-Mullem. Ieder jaar gaan duizenden dorpelingen in alle vroegte, na te zijn gewekt door de reveille, te voet van Boxmeer naar het Vortums veld om te zien wie er "dit joar de Kunning wurdt". Wie niet naar het Vortums veld kan komen, kan de race volgen via een livestream op de site van de vereniging "De Metworst" of via Twitch.
  
  Niet iedereen kan meedoen aan de Metworstrennen. Deelname is alleen mogelijk voor in Boxmeer geboren en getogen vrijgezellen. Zij moeten bovendien lid zijn van de 'Instelling der Tijdelijck Jonggesellen van Boxmeer'. De winnaar van de race wordt de 'Koning van de Metworst' genoemd en is een jaar lang vrijgesteld van contributie. Speciaal is het wanneer de Koning van de Metworst drie jaar achter elkaar wint. Dan mag deze persoon zich 'Keizer van de Metworst' noemen.
  
  Opbouw van een Metworstrace 
   Voorrondes waarbij twee of drie mannen tegen elkaar racen. De winnaar gaat naar de volgende ronde
   Halve finales waarbij twee of drie mannen tegen elkaar racen. De winnaar gaat naar de volgende ronde
   Knollenrace, een intermezzo tussen beide races
   Finale, waarbij de winnaar 'Koning van de Metworst' wordt.
  
  Paarden die mee mogen doen 
  De paarden moeten voor 08.30 uur, maar niet eerder dan 08.00 uur, in de weide bij Botterhuis aanwezig zijn. Om 08.15 uur begint de loting en keuring. Iedere ruiter mag maximaal één paard ter keuring aanbieden en er mag niet onderling worden geruild. De paarden moeten aan de hand worden getoond zonder dekens en bandages. Alleen die paarden, die door de wedstrijddierenarts zijn goedgekeurd, mogen aan de wedstrijd deelnemen. Ook het zadel, beugels, hoofdstel, hoofdkap, valhelm, teugels, zweep, beschermkappen en alle bijbehorende attributen worden gekeurd. De keuringen worden uitgevoerd door onafhankelijke keurmeesters.
  
  Tijdens de rennen mag geen reclame worden gemaakt. Men moet gekleed gaan in een effen witte broek en een effen blauwe kiel met aan de linkerarm een rood lint. Iedere ruiter is verplicht een valhelm te dragen. Er mag geen gebruik worden gemaakt van sporen, wel van een zweep (lengte max. 75 cm). Verder zijn hoofdstel en een zadel met een minimum gewicht van 2,5 kg verplicht. Het zadel moet voorzien zijn van een brug. Zogenaamde "ponds-zadels" zijn verboden. Het gebruik van een kap die het zicht van het paard belemmert is verboden. Verder is het ook verplicht om teugels te gebruiken die voorzien zijn van een rubberen antislip-afzetting.
  
  Paarden van ritwinnaars worden na elke rit gekeurd door de wedstrijddierenarts.
  
  De paarden moeten aan de volgende eisen voldoen:
  
  Tuiger 
  Beslagen, alle vier de hoeven
  Nekstrop verplicht.
  
  Halfbloed 
   Beslagen, alle vier de hoeven.
   Nekstrop verplicht.
   Alle benen voorzien van bandages.
  
  Volbloed 
   Beslagen alle vier de hoeven.
   Nekstrop verplicht.
   Alle benen voorzien van bandages.
   Achterbenen voorzien van kogelpeesbeschermers.
  
  Voor de knollenrace 
  Om de knollenrit eerlijk en spannend te laten verlopen worden de knollen door een jury op het uiterlijk beoordeeld. Alleen de volgende knollen mogen meedoen:
  Belgisch trekpaard (of: Brabander)
  Nederlands trekpaard
  Ardenner trekpaard
  
  Koningen (1855 - 2023) 
  
  De winnaar van de Metworstrennen wordt de 'Koning van de Metworst' genoemd.
  
  In 2021 waren er geen Metworstrennen vanwege de coronapandemie die in 2020 uitbrak. Hierdoor lag alles dat jaar rond carnaval stil.
  
  Trivia 
  Tijdens de uittocht van de bevolking van Boxmeer op weg naar de Metworstrennen wordt volgens vaste traditie een warm worstenbroodje gegeten. Dit gebeurt al sinds jaar en dag aan de Burgemeester Verkuijlstraat 7 alwaar de gebroeders Gommans met hun bakkerswinkel gevestigd zijn. Zij namen deze traditie vanaf 2012 over van Andre en Wilma Vermeulen die op 1 november 2011 stopten met hun bakkerij in Boxmeer.
  
  Zie ook 
   Knakworstrennen
  
  Externe link
  De Metworst
  
  Metworstrennen
  Immaterieel cultureel erfgoed in Nederland
  Metworstrennen
  Paardensport in Nederland
  Sport in Land van Cuijk