title: Kees van Dongen
text: |
  
  |-
  | 
  |-
  | 
  |-
  | 
  |-
  | 
  |}
  Cornelis Theodorus Maria (Kees) van Dongen (Rotterdam-Delfshaven, 26 januari 1877 – Monte Carlo, 28 mei 1968) was een in Nederland geboren kunstschilder, die een groot deel van zijn leven in Frankrijk heeft gewoond. Met zijn werk was hij een van de belangrijkste Nederlandse vertegenwoordigers van het fauvisme.
  
  Levensloop 
  Van Dongen bracht zijn jeugd in Rotterdam door. Al vroeg werd zijn tekentalent ontdekt, maar geld om hem te laten studeren was er niet. Hij moest vanaf zijn veertiende zelf de kost verdienen. Hij volgde wel avondlessen aan de Rotterdamse "Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen" - de tegenwoordige Willem de Kooning Academie - van 1892 tot 1897, maar die bevielen hem niet. Hij betrok in Rotterdam een kamer boven het atelier van de schilder Martinus Schildt.
  
  In 1897 vertrok hij naar Parijs, waar hij in zijn onderhoud voorzag als huisschilder en als illustrator voor satirische tijdschriften. Tussen 1898 en 1899 keerde hij tijdelijk terug en vestigde zich in een atelier aan de Batavierenstraat te Rotterdam. Hierna vestigde hij zich opnieuw in Parijs en op 11 juni 1901 trouwde Van Dongen met Augusta Preitinger, die hij nog kende van de Rotterdamse Academie. Ze kregen een dochter. In 1906 verhuisde het jonge gezin naar de 'Bateau-Lavoir' op rue Ravignan 13, waar het de vriendenkring rond Pablo Picasso en diens toenmalige vriendin Fernande Olivier leerde kennen. In 1921 scheidden Van Dongen en Preitinger. In 1953 trouwde hij met Marie-Claire Huguen, met wie hij een zoon kreeg. Het heeft Van Dongen niet aan maatschappelijke waardering ontbroken: in 1926 werd hem het Franse Legioen van Eer toegekend en in 1927 de Belgische Kroonorde.
  
  In 1929 werden twee van zijn werken getoond in het Palais du Luxembourg. In hetzelfde jaar verkreeg hij het Franse staatsburgerschap. Toen hij in 1968 in Monte Carlo overleed was hij 91 jaar oud.
  
  Artistieke ontwikkeling 
  Hij begon zijn werk te exposeren in Parijs, onder andere op de geruchtmakende tentoonstelling van 1905 in de Salon d'Automne met onder anderen Henri Matisse. De heldere kleuren waarvan deze groep kunstenaars zich bediende, leverde hun de bijnaam Les Fauves ('Wilde Beesten') op. Van Dongen was ook korte tijd lid van de Duitse expressionistische groep Die Brücke.
  
  Van de Fauves waren Van Dongen zelf, Henri Matisse, André Derain, Maurice de Vlaminck en Albert Marquet de leidende figuren. Kenmerkend voor zijn werk zijn de primitief aandoende vormen en de felle, ongemengde kleuren.
  
  Van Dongen staat bekend om zijn vele schilderingen van het vrouwelijk naakt. Voor hem was de vrouw 'het mooiste landschap': de vrouw was zijn 'muze'. Later in zijn loopbaan (na 1918) legde hij zich vooral toe op het schilderen van portretten van de Parijse 'society'. Een van zijn bekendste modellen was Brigitte Bardot. Zijn sociale en commerciële activiteiten gingen, zo oordelen de meeste deskundigen, ten koste van het artistieke niveau dat hij in zijn jonge jaren had gehaald.
  
  Veilingrecords 
  In februari 2008 werd het doek Ouled Naïl voor een recordprijs van 7,5 mln. euro verkocht bij Christie's in Londen.
  
  La Gitane (De Zigeunerin) bracht op 1 februari 2010 ruim 8 miljoen euro op tijdens een veiling bij Christie's in Londen. Les escarpins mauves (De paarse pumps) bracht 2,3 miljoen euro op.
  
  Werken (selectie) 
   Guus en Dolly, moeder en kind, 1904, olieverf op doek, 73 × 92 cm, privébezit
   Le moulin de la Galette (La Matchiche), 1904, olieverf op doek, 65,5 × 54,4 cm, Musée d'art moderne de Troyes in Troyes
   Paarden, 1904, olieverf op doek, 46 × 55 cm, privébezit
   Torso, 1905, olieverf op doek, 92 × 81 cm, privébezit
   Portret van Fernando Olivier, 1905, olieverf op doek, 100 × 81 cm, privébezit
   Anita met het groene hart, 1905, olieverf op doek, 100 × 81 cm, verzameling Placido Arango in Madrid
   Anita - De mooie Fatima en haar groep, 1905-1907, olieverf op doek, 100 × 81 cm, verzameling Tabachnick, Canada
   De kouseband, 1906, olieverf op doek, 73 × 92 cm, privébezit
   Bois de Boulogne, circa 1906, olieverf op doek, 65 × 54 cm, privébezit
   In het Bois de Boulogne, 1906, olieverf op doek, 92 × 60 cm, privébezit
   Vrouw met grote hoed (Femme au grand chapeau), 1906, olieverf op doek, 100 × 81,2 cm, verzameling Tabachnick, Canada
   Vrouw met hoed (Femme au chapeau), 1906, olieverf op doek, 92 × 73 cm, particuliere verzameling Samir Traboulsi
   Vrouw met groen collier, 1906, olieverf op doek, 65,5 × 46 cm, Galerie H. Odermatt, Ph. Cazeau
   De Huzaar (Liverpool Light House), 1907, olieverf op doek, 100 × 81 cm, Fridart Stichting
   De Indische Danseres, 1907, olieverf op doek, 100 × 81 cm, privébezit Lausanne
   Portret van Kahnweiler, 1907, olieverf op doek, 65 × 54 cm, Musée du Petit Palais in Genève
   De rode danseres, 1907, olieverf op doek, 99,9 × 81 cm, Hermitage in Sint-Petersburg
  The spotted chimera, 1907, olieverf op linnen, 201 × 293,3 cm, Nouveau Musée National de Monaco in Monaco
   De worstelaarsters, (Les Lutteuses of Lutteuses de Tabarin), 1907-1908. olieverf op doek, 105,5 × 164 cm, Nouveau Musée National de Monaco in Monaco
   Portret van een cabaret zangeres, circa 1908, olieverf op linnen, 54 × 44 cm, privébezit
   Modjesko, Soprano Singer, 1908 olieverf op doek, 100 × 81 cm, Museum of Modern Art in New York
   Vrouw met zwarte hoed, 1908, 100 × 81,5 cm, olieverf op doek, Hermitage in Sint-Petersburg
   Meisje met grote hoed (Girl with a big hat), 1908, olieverf op doek, 97 × 79 cm, particuliere verzameling
   Anita als Oosterse danseres, 1908, olieverf op doek, 195 × 114 cm, privébezit Lausanne
   De vrouw met de zwarte handschoenen (Lady with black gloves), 1908, olieverf op doek, 73 × 91 cm, Poesjkinmuseum in Moskou
   Mika naakt op een divan, 1908, olieverf op doek, 54 × 65 cm, privébezit Lausanne
   Fatimah Ismael uit Luxor, 1908, olieverf op doek, 55,5 × 46 cm, particuliere verzameling Monte Carlo
   Recuerdo da Toledo, 1908, olieverf op doek, 101 × 101 cm, privébezit Lausanne
   Kop van een zigeunerin, 1908, olieverf op doek, 55 × 46 cm, particuliere verzameling
   Twee vrouwen aan de piano, circa 1908, olieverf op doek, 92 × 73 cm, particuliere verzameling
   Interieur met gele deur, 1910, olieverf op doek, 100 × 65 cm, Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam
   De paarse kouseband (La jarretière violette), 1910, olieverf op doek, 97 × 36,9 cm, verzameling Tabachnick, Canada
   Guus in blauw (Guus en bleu), 1910, olieverf op doek, 130 × 97 cm, privébezit Lausanne
   Oude clown, 1910, olieverf op doek, 66 × 55 cm, Stedelijk Museum Amsterdam in Amsterdam
   Portret van Guus Preitinger, 1910, olieverf op doek, 146 × 114 cm, Van Goghmuseum
   Vinger aan de wang, (Le doigt sur la joue), 1910, olieverf op doek, 65 × 54 cm, Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam
   Portret van Guus tegen rode achtergrond, 1910, olieverf op doek, 146 × 114 cm, Mr & Mrs Jeffrey J. Steiner in Londen
   De sjaal uit Manilla, 1910-1911, olieverf op doek, 100 × 81 cm, particuliere verzameling
   El Manton, Andalucia, 1910-1911, olieverf op doek, 173,5 × 103,5 cm, Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam
   Portret van Ana, circa 1911, olieverf op doek, Museum Ludwig in Keulen
   Lucie en haar partner, 1911, 130 × 96,6 cm, Hermitage in Sint-Petersburg
   Het pad der deugd (La sentier de la vertu), 1913, olieverf op doek, 130 × 97 cm, privébezit Lausanne
   De Spaanse sirene, circa 1912, olieverf op doek, 97 × 130 cm, privébezit Lausanne
   Spaanse danseres, 1912, olieverf op doek, 150 × 93 cm, Centre Pompidou in Parijs
   Schilderij of de Spaanse sjaal, 1913, olieverf op doek, 195 × 130 cm, Centre Pompidou in Parijs
   Portret Antoni Cierplikowski, 1927 Amusement, 1914, olieverf op doek, 100 × 82 cm, Musée de Grenoble, Grenoble
   Schaal met bloemen (Vasque fleurie), 1915-1917, olieverf op doek, 100 × 81 cm, Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris in Parijs
   De rust (La Quiétude), 1918, olieverf op doek, 114 × 146 cm, privébezit Lausanne
   Le Coquelicot (The Corn Poppy), circa 1919, 54,4 × 45,5 cm, Museum of Fine Arts, Houston
   Portret van Charles Rappoport, circa 1920, olieverf op doek, 173 × 98 cm, Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam
   Meisjesportret, circa 1920, olieverf op doek, 55 × 46 cm, Kunstmuseum Den Haag in Den Haag
   De gondelier van Venetië, 1921, olieverf op doek, 92 × 73 cm, privébezit Lausanne
   La Nuit ou La Lune Découpée,1922, Palais Princier, Monaco
   Tango of Tango van de aartsengel, 1922-1935, olieverf op doek, 196 × 197 cm, Nouveau Musée National de Monaco
   Porte Dauphine, 1924-1925, olieverf op doek, 100 × 81 cm, privébezit Lausanne
   De Sfinx, 1925, olieverf op doek, 146 × 113 cm, olieverf op doek, Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris in Parijs
   Jasmy Alvin, 1925, olieverf op doek, 195 × 131 cm, Centre Pompidou in Parijs
   Dolly Sisters, 1925, olieverf op doek, 92 × 73 cm, particuliere verzameling Neuilly
  Portret van Antoni Cierplikowski, 1927, Nationaal Museum van Warschau, Polen
   De actrice Paulette Pax, 1928, olieverf op doek, 230 × 110 cm, Centre Pompidou in Parijs
   De vrouw op de canapé (La femme au canape), 1930, olieverf op linnen, 89,2 × 116,8 cm, Musée des beaux-arts de Montréal, Montreal (Canada)
   De Gravin de Noailles 1931, olieverf op doek, 197 × 132 cm, Stedelijk Museum in Amsterdam
  
  Tentoonstellingen (selectie) 
   1905: Gemeenschappelijke tentoonstelling in de Salon d'Automne, waar het begrip fauvisme werd geïntroduceerd
   Kees van Dongen in 1967 in Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam
   De onbekende Van Dongen : vroege en fauvistische tekeningen 1895-1912, van 2 november 1996 t/m 5 januari 1997 in het Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam
   Kees van Dongen (1877-1968): Elegante lijnen, van 7 december 2002 t/m 27 april 2003 in de Kunsthal Rotterdam in Rotterdam
   Kees Van Dongen (1877-1968) Retrospective, van 25 juni t/m 7 september 2008 in Monaco
   Van Dongen Painting the Town Fauve, van 22 januari t/m 19 april 2009 in het Musée des beaux-arts de Montréal in Montreal
   Matisse tot Malevich Pioniers van de moderne kunst uit de Hermitage van 6 maart t/m 17 september 2010 in het Hermitage Amsterdam in Amsterdam met onder andere de werken Vrouw met zwarte hoed en Lucie en haar partner.
   18.09.2010 – 23.01.2011: tentoonstelling De grote ogen van Kees van Dongen in Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam
   Van Dongen, Fauve, Anarchist and Socialite van 25 maart t/m 27 juni 2011 in het Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris in Parijs
   Tentoonstelling 'Kees van Dongen' in Singer Laren van 17 januari t/m 7 mei 2023. Tentoonstellingscatalogus: Anita Hopmans, 'Kees van Dongen - De weg naar succes', Zwolle, Waanders, 2023
  
  Werk in openbare collecties 
  Een selectie van musea waar werk van Van Dongen wordt tentoongesteld:
   California Palace of the Legion of Honor in San Francisco
   Hermitage in Sint-Petersburg
   Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam
   Museum of Fine Arts in Houston
   Museum of Modern Art in New York
   Nederlands Steendrukmuseum
   National Gallery of Canada in Ottawa
   Rijksmuseum Amsterdam
   San Francisco Museum of Modern Art in San Francisco
   Van Gogh Museum in Amsterdam
   Kunstmuseum Den Haag
   Singer Laren Nardinc Collectie
  
  Externe links 
   Biografie van Dongen bij het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis
   
   Over Expositie 'De Grote Ogen van Kees van Dongen' op Arttube (Boijmans)
  
  Bronnen en referenties 
  
  Nederlands kunstschilder
  Frans kunstschilder
  Fauvisme
  20e-eeuws schilder