title: Jan Nieuwenhuijs
text: Johannes Theodorus (Jan) Nieuwenhuijs (Amsterdam, 8 januari 1922 – aldaar, 28 december 1986) was een Nederlands kunstschilder.
  
  Opleiding 
  Nieuwenhuijs volgde de Rijksnormaalschool en Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam. Hij was samen met zijn broer, Constant Nieuwenhuijs, Corneille en Karel Appel een van de oprichters in 1948 van de Experimentele Groep in Holland en van de internationale groep CoBrA, maar verliet die groep in de zomer van 1949. Nieuwenhuijs paste bijzonder goed in die groepering, juist omdat hij noch abstracte kunst, noch de non-figuratieve kunst aanhing. Dat dreigde zijns inziens naar een te veel esthetiseren te leiden en dat heeft Nieuwenhuijs nooit gewild, ook niet toen andere leden van de Cobra-groep later toch wat meer estheten zijn geworden. Om zijn eigen woorden te gebruiken: Ik schilder zoals ik schrijf, zoals ik lach. Ik schilder ook niet een bepaald geval, maar ik probeer expressief te zijn en daarvoor heb ik beelden nodig. Iets van deze tijd wil ik weergeven en in de abstracte kunst mis ik de hartslag, het felle van deze tijd. De abstracten bouwen alleen een schijnwereld op.
  
  Hij was lid van de Amsterdamse Kring van Kunstenaars "Stuwing", Arti et Amicitiae en van de Federatie van Verenigingen van Beroeps Beeldende Kunstenaars.
  
  In de periode voor 1948 maakte hij vooral stillevens, maar daarna begon hij composities te maken met vissen en fantasiewezens . Ed Wingen schreef over Nieuwenhuijs:
  Het vroege werk van Nieuwenhuijs stond onder invloed van Matisse en Braque. Hij experimenteert met surreële dierfiguren, half mens, half vis en ontwikkelt zijn bijdrage aan het internationale Cobra-avontuur. Zijn ervaringswereld bezit een kinderlijke spontaniteit. Dit impulsieve uitgangspunt veroorzaakt in zijn schilderijen, aquarellen en tekeningen een sprookjesachtige rijkdom aan vormen en kleuren, die afwisselend figuratief en abstract is. De beeldtaal van Nieuwenhus verwijst naar de fantasiewereld van kinderen, de wonderlijke dromen van krankzinnigen en de fabels van primitieven. Ook bezit zijn semiautomatische schrift verwantschap met de kunst van figuren als Klee en Kandinsky en surrealisten als Mirò en André Masson.
  
  Tot aan zijn dood in 1986 is Nieuwenhuijs trouw gebleven aan het credo van de Experimentele Groep. Zijn werk heeft zich dan ook binnen de mogelijkheden van het Cobra-idioom ontwikkeld tot een speelse en fantasierijke variatie van het naoorlogse surreële expressionisme.
  
  Nieuwenhuijs heeft geëxposeerd in verschillende Europese musea en het Stedelijk Museum te Amsterdam heeft verschillende werken in eigen collectie. Een kunstenaar bovendien die in tal van landen zich heeft georiënteerd op kunstgebied en ook heeft geschilderd, onder meer in Italië, Frankrijk, Marokko, Tunesië, Algerije, Duitsland, enz. Een kunstenaar ten slotte wiens naam onverbrekelijk verbonden blijft aan een soort kunstvernieuwing die direct na de Tweede Wereldoorlog van zich deed spreken.
  
  Wie nu de schilderijen van Nieuwenhuijs ziet zal er inderdaad iets van de spanning van zijn tijd in terugvinden.
  
  Over Nieuwenhuijs schrijft Gerrit Kouwenaar in een gedicht uit 1974:
  Hij heeft een deftige snor
  Hij is vrolijk als een mens
  Hij is niet vrolijk hij is ernstig
  Hij is ernstig als een huis vol speelgoed
  Hij bewoont zijn huis en zijn tijd
  Hij is een schilder die schildert
  Hij schildert geen verhalen
  Hij vult wit in
  Hij maakt kleuren alsof hij kan zien in het donker 
  Hij maakt vormen alsof hij kan maken
  Hij is een zwijger die doof maakt
  Hij maakt dingen die bestaan
  Hij maakt wat hij waarmaakt
  Hij heeft een verleden'''Hij is aanwezig''
  
  Solotentoonstellingen 
  1952
  Galerie Le Canard, Amsterdam
  
  1962
  Galerie Brebaum, Düsseldorf
  
  1966
  Kunstzaal Vlieger, Amsterdam
  
  1967
  Twentse Schouwburg, Enschede
  
  1971
  Galerie Moderne, Silkeborg
  
  1972
  Galerie Nicolas, Amsterdam
  
  1998
  Cobra Museum voor Moderne Kunst Amstelveen
  
  Groepstentoonstellingen 
  1948
  Jan Nieuwenhuijs/Anton Rooskens, Galerie Melchers, Amsterdam
  Amsterdamse schilders van nu, Stedelijk Museum, Amsterdam
  Schilders onder de dertig, Arti et Amicitiae, Amsterdam
  Høstudstillingen. Den Frie Udstillings Bygning, Kopenhagen
  
  1949
  Amsterdamse schilders van nu, Stedelijk Museum Amsterdam
  De Keerkring, Museum Fodor, Amsterdam
  
  1955
  Jonge Nederlandse Schilders OKW, Pictura, Amsterdam
  
  1960
  Stuwing, Stedelijk Museum, Amsterdam
  
  1961
  Stuwing, Stedelijk Museum, Amsterdam
  
  1966
  Cobra 1948/51, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam
  Cobra, Louisiana, Humblebaek
  
  1973
  Cobra '73: Nieuwenhuijs/Brands/Corneille, Galerie Nicolas, Amsterdam
  
  1983
  Informele Kunst, Rijksmuseum Twenthe/Dordrechts Museum
  
  1988
  Cobra 40 jaar later, Nieuwe Kerk, Amsterdam
  
  1993
  Cobra LIEGE 93, Musée d'Art Moderne, Luik
  
  1995
  De taal van Cobra, Cobra Museum voor Moderne Kunst, Amstelveen
  
  Externe link 
   Website
  
  Nederlands kunstschilder
  Cobra
  Moderne kunst