title: Gouden Bocht
text: [[Bestand:Gerrit Adriaensz. Berckheyde - De bocht van de Herengracht te Amsterdam.jpg|thumb|De bocht van de Herengracht van Gerrit Adriaensz. Berckheyde (1685)]]
  
  De Gouden Bocht is het meest prestigieuze deel van de Herengracht in Amsterdam, tussen de Leidsestraat en de Vijzelstraat. Dit gedeelte maakt deel uit van de zogenaamde Vierde Uitleg, het laatste deel van de Uitleg van Amsterdam. In de bocht aan weerszijden van de Nieuwe Spiegelstraat woonden de rijkste Amsterdammers.
  
  Geschiedenis
  Tot 1663 liep de Herengracht tot de huidige Leidsegracht. Vanaf dat jaar werd de Amsterdamse grachtengordel uitgebreid. De grond werd onteigend en de Herengracht werd verlengd. Ter hoogte van de Nieuwe Spiegelstraat kreeg de Herengracht een knik. Doordat de drie grachten hier wat verder uit elkaar werden gelegd, waren de kavels aan de zuidzijde dieper. De percelen zijn verkocht tussen 1664 en 1668. De burgemeesters bevorderden de aankoop van dubbele kavels. Op deze grote kavels lieten welgestelden statige woonhuizen, o.a. door Adriaan Dortsman en Philips Vingboons bouwen met classicistische gevels, bordessen, marmeren gangen, gestuukte plafonds (Jan van Logteren), plafondstukken (Gerard de Lairesse, Jacob de Wit en Isaac de Moucheron), beschilderd behang (Jurriaan Andriessen), barokke tuinen met beelden en tuinhuizen, en stallen en pak- en koetshuizen aan de Keizersgracht of Reguliersdwarsstraat.
  
  Panden
  In de Gouden Bocht bevinden zich een aantal bijzondere panden. Het Huis de Neufville (1731), Herengracht 475, wordt ook wel het mooiste Huis aan de Bocht genoemd. Op Herengracht 466, op de hoek van de Nieuwe Spiegelstraat, was van 1858 tot 1926 het kantoor van de Nederlandsche Handel-Maatschappij gevestigd. Op de andere hoek (Herengracht 464) bevond zich het kantoor van voormalig advocaat Bram Moszkowicz. In de Gouden Bocht zijn thans veelal kantoren van banken en levensverzekeringsmaatschappijen gevestigd.
  
  Er zijn ook diverse uitgeverijen en culturele instellingen, zoals het Goethe Instituut, het Kattenkabinet (bel-etage van Herengracht 497) en Prins Bernhardfonds in het pand Herengracht 476 (Huis De Vicq). In het pand nr. 458 was van 1927 tot 1940 de handelszaak van kunsthandelaar Jacques Goudstikker gevestigd. Een enkel pand wordt bewoond door particulieren; de horeca is nauwelijks vertegenwoordigd. Net buiten de Gouden Bocht vallen de huizen van Hermanus Angelkot jr, Gerrit Hooft (1687-1767), Paulus Godin en Constantin Ranst.
  
  Verschillende bewoners in de 17e en 18e eeuw
  Nummer 465 is gebouwd in 1726 voor koopman Thomas Slicher met een aansluitende stal aan de Reguliersdwarsstraat.
  
   Engelbert François van Berckel (1726-1796) was een pensionaris van Amsterdam en betrokken bij de Vierde Engels-Nederlandse Oorlog
   Jan Bernd Bicker (1746-1812) was een patriottisch politicus, die in 1787 het land ontvluchtte en een dagboek bijhield
   Govert Bidloo (1649-1713) was chirurgijn, anatoom, lijfarts, hoogleraar, toneelschrijver en librettist
   Agnes Block (1629-1704) kweekte de eerste ananas van Europa op de Vijverhof
   Jacob Boreel (1630-1697) was schout, burgemeester van Amsterdam en ambassadeur in Frankrijk
   Cornelis Bors van Waveren (1662-1722) was pensionaris van Amsterdam, regent en bewindhebber van de West-Indische Compagnie (WIC)
   Gerrit Braamcamp (1699-1771) was een houthandelaar en collectioneur van schilderijen
   Nicolaas Calkoen (1753-1817) was een regent en bestuurder die na de Bataafse Revolutie het veld moest ruimen
   George Clifford (1685-1760) was een bankier, amateur botanicus en zoöloog. Hij bood Carl Linnaeus werk aan op zijn buitenverblijf. 
   Joan Corver (1628-1716) was vijftig jaar lang lid van de vroedschap
   Joseph Deutz was een teerkoper
   Gerbrand van den Eeckhout (1621-1674) was een kunstschilder en tekenaar
   Joan Geelvinck (1737-1802) was een patriottisch politicus
   Jan Gildemeester Jansz. (1744-1799) was een kunstverzamelaar
   Andries de Graeff (1611-1678) was een Amsterdams regent en Hollands politicus
   Gerard Nicolaesz. Hasselaer (1720-1797) was  burgemeester van Amsterdam in 1779
   Jeronimo de Haze (1651-1725) was een Amsterdamse regent, burgemeester, en bewindhebber van de VOC en de WIC
   Jacob J. Hinlopen (1644-1705), Amsterdamse burgemeester en bewindhebber van de VOC
   Paul Iwan Hogguer (1760-1816) was een burgemeester en president van De Nederlandsche Bank
   Joan van Hoorn (1653-1711) was een gouverneur-generaal van Nederlands-Indië
   Simon van Hoorn (1618-1667) bewindhebber VOC, gezant naar Engeland
   Cornelis Hop (1685-1762), was een Amsterdams bestuurder en Nederlands diplomaat
   John Hope (1737-1784) was een bankier en verzamelaar
   Adriaan (1631-1722) en Willem (1633-1695) van Loon
   Cornelis Munter (1716-1750)
   Andries Pels (1655-1731) was een bankier en assuradeur
   Joan Raye jr. (1699-1737) was een kapitein-ter-zee bij de Admiraliteit van Amsterdam
   August Wilhelm von Schlegel ( 1767-1845) was een Duits taalkundige, romanticus en vertaler; alvorens hij beroemd werd was hij huisleraar bij de koopman/bankier Hendrik Muilman
   Wigbold Slicher de jonge (1659-1730) was directeur van de Sociëteit van Suriname tussen 1708 en 1729, woonde op Herengracht 537 en beschikte over een menagerie langs de Vecht
   Henrico Staats (1632-1687) koopman en makelaar
   Isaac Sweers (1622-1673) was een admiraal uit de 17e eeuw
   Jan Trip de Jonge (1664-1732), was een regent
   Lubbert Adolph Torck (1687-1758) was een Wageningse regent
   Adriaan Isaack Valckenier (1731-1784)
   François de Vicq (1646-1707) was een Amsterdamse burgemeester, bewindhebber van de WIC en directeur van de Sociëteit van Suriname
   Jonas Witsen (1676-1715) was een plantage-eigenaar en kunstverzamelaar; hij was de neef van Nicolaes Witsen
   Nicolaes Witsen (1641-1717) was een cartograaf, verzamelaar, schrijver, diplomaat en dertien keer burgemeester van Amsterdam
  
  Latere bewoners
   Van Eeghen & Co
   Balthasar Heldring
   Ernst Heldring
   Jérôme Heldring
   Edwin vom Rath
   George Rosenthal
   Jan Six (kunsthistoricus)
   Cornelis den Tex
   Teixeira de Mattos (bank)
   Sjoerd Vening Meinesz
   de dochters van Pieter van Winter
  
  Externe links
   De Gouden Bocht in de Herengracht in Amsterdam vanuit het oosten, Gerrit Adriaensz. Berckheyde, 1671-1672; in het Rijksmuseum
   Gouden Bocht 1664-heden op Reguliers.net
   Amsterdamse grachtenhuizen Panorama Gouden Bocht
  
  Literatuur
   Hans Tulleners De Gouden Bocht; 21 monumenten aan de Amsterdamse Herengracht'' (1989)
   Stichting ITARR/ARRS 'De Gouden Bocht van Amsterdam'  (2006)
  
  Bouwwerk in Amsterdam-Centrum
  Geschiedenis van Amsterdam
  Gracht in Amsterdam
  Herengracht