title: Cornélie Huygens
text: Cornélie Lydie Huygens (Haarlemmerliede, 13 juni 1848 – Amsterdam, 31 oktober 1902) was een Nederlands schrijfster, sociaal-democraat en feministe.
  
  Biografie 
  Cornélie Huygens was de dochter van Gerard William Otto Huygens en Cornelia Adelaide Henriette Elias (1824-1848). Nadat haar moeder vier weken na de geboorte van Cornélie overleed verhuisde ze in 1851 met haar vader naar Leiden. In 1902 huwde ze de Duitse zakenman Ignatius Bernardus Maria Bahlmann (1852-1934). Cornélie werd opgevoed door haar tante Jeanne Marie Huygens, een vriendin van de feministe Mina Kruseman. 
  
  Ondanks haar principiële verzet tegen de instelling van het huwelijk, trouwde ze op 2 oktober 1902, op 54-jarige leeftijd, met de in Amsterdam geboren Duitse zakenman Ignazius Bahlmann, die haar roman Barthold Meryan in het Duits had vertaald. Blijkbaar zeer ongelukkig in haar huwelijk, verdronk ze zich binnen een maand na deze bruiloft in een vijver in het Vondelpark.
  
  Werk 
  Cornélie Huygens werd vroeg bekend om haar feministische artikelen. In 1877 verscheen haar eerste roman onder de titel Hélène van Bentinck. In 1892 hoorde ze met onder anderen Jeltje de Bosch Kemper, Hélène Mercier en M. Muysken tot een damescomité in Amsterdam dat de vooruitstrevende handels- en kantoorbediendenbond Vooruit steunde in het streven naar een vervroegde winkelsluiting om negen uur 's avonds. In 1896 sloot ze zich aan de nieuw opgerichte partij Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP), als eerste vrouwelijke lid en de eerste vrouw in Nederland die lid was van een politieke partij. Ze werd bekend als de "Rode freule". 
  
  In 1897 verscheen haar sleutelroman Barthold Meryan, waarvan binnen enkele jaren drie drukken verschenen. Naast propagandiste van de SDAP had zij ook bemoeienis met de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid (VNTV) die in 1898 in Den Haag werd gehouden. Bovendien hoorde ze tot de organisatoren van het Dienstbodencongres. Cornélie Huygens was een bekende en actieve socialistische ideoloog en deelnemer in het politieke debat, en door haar werk voor vrouwenkiesrecht. Ze maakte de strijd voor de rechten van vrouwen, die in Nederland meer een aangelegenheid was van vrouwen uit de hogere klasse, tot onderdeel van de socialistische beweging voor de rechten van de werknemer.
  
  Bibliografie 
  
  Tot de gepubliceerde werken van Cornélie Huygens behoren:
   1877 - Hélène van Bentinck, roman in drie boeken. Eerste deel; Tweede deel. Dordrecht, Revers
   1878 - Uit den strijd des levens.
   1884 - Arabesken. Amsterdam, P.N. van Kampen & Zoon
   1884 - Regina. Amsterdam, P.N. van Kampen & Zoon
   1889 - Ellen. Amsterdam, P.N. van Kampen & Zoon
   1889 - Castel Pelesch. Amsterdam, Veen. Bew. van: Pelesch-Märchen van Carmen Sylva pseud. van Elisabeth Prinzes zu Wied, koningin van Roemenië
   1890 Gedachten eener koningin. Met gedenkboek. Amsterdam, Veen. Vert. van: Les pensées d'une reine. Paris, Calmann Lévy, 1882
   1891 - De blinde virtuoos. Amsterdam, P.N. van Kampen & Zoon. Vert. van Slepoj muzykant van Wladimir Korolenko, 1886
   1892 - Een huwelijk. Amsterdam, P.N. van Kampen & Zoon
   1892 - Hoogenoord. Eerste deel; Tweede deel. Amsterdam, P.N. van Kampen & Zoon
   1895 - Zomer. Amsterdam, P.N. van Kampen & Zoon
   1896 - Een woord aan de Nederlandsche vrouwen. Rede uitgesproken den 3den maart 1896 ...]. Amsterdam, Vrije-Vrouwen-Vereeniging
   1897 - [https://www.dbnl.org/tekst/huyg004bart01_01/ Barthold Meryan. . Amsterdam, P.N. van Kampen & Zoon
   1898 - Socialisme en ‘féminisme’. Amsterdam, Fortuijn, 1898 [brochure]
   1899 De liefde in het vrouwenleven voorheen en thans. Naar aanleiding van "De liefde in de vrouwenkwestie" van Anna de Savornin Lohman. Amsterdam, H.J. Poutsma
   1900 - Door alle eeuwen. Amsterdam, Veen. Vert. van van Carmen Sylva pseud. van Elisabeth Prinzes zu Wied, koningin van Roemenië
   ca. 1900 - Barthold Meryan. Amsterdam, P.N. van Kampen & Zoon 
   1901:  Darwin-Marx. Bernstein als bestrijder van eene natuur-philosophische leer. Literatuur over Cornélie Huygens 
   - Mijn leven (Dordrecht 1877).
   - in: Het Volk, 9-11-1902.
   - Vrouwenspiegel, Een literair-sociologische studie over de Nederlandse romanschrijfster na 1880 (Utrecht 1935) 66-69.
   - Cornelie Huygens, Mededelingenblad Sociaal-Historische Studiekring  12 (1957) dec., 2-8. 
   - Cornélie Huygens, vanonder de parasol de barrikade op (Amsterdam 1977).
   - De freule, in: Idem red., Vrouwen rond de eeuwwisseling (Amsterdam 1979) 99-113.
   - Cornelie Huygens, 1848-1902, in: Idem, De laatste deur. Essays over zelfmoord in de Nederlandse letteren (Amsterdam 1983).
   - De prijs van liefde. De eerste feministische golf, het huwelijksrecht en de vaderlandse geschiedenis (Amsterdam 1992).
   - Wie was Barthold Meryan?'', in: www.onvoltooidverleden.nl, editie 16 (2002).
  
  Nederlands schrijver
  Nederlands feminist
  Nederlands activist
  Eerste feministische golf