title: Walter Brune
text: Walter Brune (Bremen, 14 februari 1926 - 5 november 2021) was een Duitse architect, planoloog en vastgoedondernemer. Hij speelde een belangrijke rol bij de ontwikkeling van retailarchitectuur in Duitsland, zoals Victor Gruen in de Verenigde Staten.
  
  Biografie 
  Brune stamt uit een architectenfamilie. Zijn vader en opa waren eveneens architect. Hij groeide op in een gezin met 8 kinderen en was tijdens de oorlog soldaat aan het Oostfront.
  
  Brune studeerde in 1947 af als ingenieur en deed drie jaar praktijkervaring op bij Gustav August Munzer, waarna hij zich als zelfstandig architect vestigde. Hij was eerst werkzaam voor de zware industrie en ontwierp begin jaren vijftig als jonge architect voor de steenkolenmijn Prosper-Haniel en meerdere elektriciteitscentrales, mijnschachttorens enz. Eind jaren vijftig viel hij op bij het warenhuisconcern Karstadt. Hiervoor ontwierp hij twintig jaar lang warenhuizen. In de door hem gebouwde warenhuizen steeg de omzet tot DM 10.000 per vierkante meter, waar de helft gebruikelijk was.
  
  Het hoogtepunt was het ontwerp en ontwikkeling van het hoofdkantoor van Karstadt in Essen. Talrijke bouwwerken voor de handel, industrie en kantoren stammen ook uit deze tijd.
  
  Twee decennia lang, tussen 1950 en 1970, ontwikkelde hij naast grote projecten, landhuizen in bungalowstijl voor kopstukken uit de handel en de industrie, zoals voor Helmut Horten, Wolf en Bauknecht. Over deze huizen werd vanwege hun unieke karakter wereldwijd in architectuurtijdschriften gepubliceerd.
  
  Brune had een van de productiefste architectenbureaus uit zijn tijd in het toenmalige West-Duitsland met nevenvestigingen in New York, Teheran, Kabul en Nederland. Samen met de Amerikaanse architect Marcel Breuer kreeg hij opdrachten van de Wereldbank voor omvangrijke projectontwikkelingen. Voor de sjah van Perzië ontwierp hij Namak Abroud, een nieuwe stad aan de Kaspische Zee.
  
  Ondernemer 
  Het geld dat Brune verdiende, investeerde hij telkens in grondstukken, die hij in de jaren zestig bebouwde als nevenactiviteit naast zijn architectenbureau. Zo ontstond een omvangrijke vastgoedonderneming met verschillende onderdelen. In de loop der jaren zijn delen van de vastgoedonderneming verkocht. In de aanloop naar zijn 70e verjaardag voerde Brune in 1996 gesprekken met het architectenbureau Chapman Taylor, hetgeen leidde tot de overname van zijn architectenbureau in 1997. In eerste instantie ging het bureau door onder de naam Chapman Taylor Brune en later Chapman Taylor. Het onderdeel Brune Consulting Management GmbH werd in 2008 overgenomen door Jones Lang Lasalle.
  
  De Brune Immobilien Gruppe houdt zich thans bezig met projectontwikkeling en asset-management, vooral in de regio Düsseldorf en wordt geleid door zoon Christopher Brune (1988-) .
  
  Detailhandel en binnenstad 
  Sinds het begin van de jaren tachtig was hij als architect, projectontwikkelaar, adviseur en exploitant van in de binnensteden geïntegreerde winkelcentra actief, nadat hij tussen 1970 en 1973 het RheinRuhrZentrum in Mülheim an der Ruhr had ontworpen; een niet-geïntegreerd winkelcentrum op een braakliggend industrieterrein in het stadsdeel Heissen. Later heeft hij erkent dat dit type bouwwerk, een groot winkelcentrum 'in de weide', een doodsteek voor de binnensteden betekent. Hij ontwikkelde dan het concept van de stadsgalerie, een aan de binnenstedelijke bouwblokstructuren aangepaste vorm van een multifunctioneel aangelegd winkelcentrum. Dit werd voor het eerst toegepast in de Kö-Galerie in Düsseldorf. Daarna volgde een opdracht van de stad Eindhoven om de binnenstad opnieuw te beleven met de Heuvel Galerie. Bestaande bebouwing werd hierbij verbonden met de nieuwe architectuur.
  
  Hij zette zich als 'Stadsstrijder' in voor het behoud van levendige binnensteden en publiceerde onder meer in 2006 het boek Angriff auf die City  en in 2009 het boek Centro Oberhausen – Die verschobene Stadtmitte. In 2014 volgde het boek Factory Outlet Center – Ein neuer Angriff auf die City.
  
  Vermogen 
  Volgens het Duitse tijdschrift Manager Magazin had Brune in 2013 een vermogen van zo'n 600 miljoen euro, waarmee hij de 200e plaats innam op de lijst van 500 rijkste Duitsers. In 2019 werd het vermogen geschat op 1 miljard euro en nam de 157e plaats in.
  
  Prijzen en onderscheidingen 
   1966: BDA-Preis van de Bundes Deutscher Architekten voor de bouw van een gietwerkfabriek.
   1987: ICSC European Shopping Center Award “Shopping-Center of the Year 1986” voor de in 1986 geopende Kö-Galerie.
   1989: Bundesverdienstkreuz am Bande
   1991: Bouwforum Leonardo da Vinci voor de Heuvel Galerie in Eindhoven
   1992 ICSC-commendation for excellence voor de projectontwikkeling van een binnenstadwinkelcentrum.
   1994: ICSC European Shopping Center Award voor de vernieuwing van het RheinRuhrZentrums.
   1995: ICSC European Shopping-Center Award voor de Schadow-Arkaden in Düsseldorf.
   2005: urbanicom Preis voor zijn oeuvre als architect, ontwerper, opdrachtgever, cultureel ambassadeur en mediastrijder voor de steden.
  
  Werk
  
  Bouwwerken en ontwerpen (selectie) 
   Woonhuis Barbarahof, Düsseldorf, 1951
   Steenkoolmijn Franz Haniel, Bottrop, 1951–1955
   Woonhuis Horten, Düsseldorf, 1956
  Woonhuis Hoseit, Konstanz, 1957-1958
  Woonhuis Kauermann, Düsseldorf, 1957-1959
   Woonhuis in de Weinberg, Elsass, 1958
   Karstadt warenhuis Bremerhaven, 1958
  Karstadt warenhuis, Hamburg-Harburg, 1959-1962
  Karstadt warenhuis, Hamburg-Wandsbeck, 1959-1962
   Woonhaus Stoeckel, Ratingen-Breitscheid, 1959
   Tuingereedschapfabriek Outils-Wolf, Wissembourg, 1959/1960
   Woonhuis dr. Roeckerath, Düsseldorf, 1959–1961
  Jacht- en boswachtershuis, Carp (Eifel), 1960-1961
   Woonhuis dr. Berg, Düsseldorf, 1961
  Woonhuis Teigler, Moers, 1961-1962
  Woonhuis Heimsoth, Bergisch Neukirchen, 1961-1963
  Kantoorgebouw Uhlandstrasse, Düsseldorf, 1963-1964
  Woonhuis Engler, Meerbusch-Osterath, 1963-1965 en 1975
   Karstadt warenhuis, Celle, 1964–1965
  Kantoorgebouw Heinrich Heine-Allee, Düsseldorf, 1965
  Karstadt-Hauptverwaltung, Essen, 1965–1969
   Woonhuis Starke, Essen-Bredeney, 1967-1968
  Woonhuis Leendertz, Krefeld, 1969-1970
   Münsterpark, Düsseldorf, 1970–1975
  Woonhuis Josef Brune, Düsseldorf, 1971-1972
  Rhein-Ruhr-Zentrum, Mühlheim a.d.Ruhr, 1971-193
  Karstadt Warenhuis, Goslar, 1976-1978
  Kantorencomplex Bürocenter Nord, 1e fase, Düsseldorf, 1977-1978
   Kö-Galerie, Düsseldorf, 1983–1986
  Stadsdeelcentrum Klemensviertel, Düsseldorf, 1984-1986
   Klokkentoren Kaiserswerth, 1986 (samen met Benno Werth)
   Heuvel-Galerie, Eindhoven, 1989–1992
   Schadow-Arkaden, Düsseldorf, 1988–1993
  Königs-Galerie, Kassel, 1992–1995
  renovatie Rhein-Ruhr-Zentrum, Mülheim a.d. Ruhr, 1994
  Kö-Karree, Düsseldorf, 1995
  Neumarkt-Galerie, Keulen, 1997-1998
  Stadtgalerie, Langenfeld, 1999-2000
  Herontwerp Opern Passagen, Keulen, 1999-2000
  Uitbreiding Kö-Gallerie, Düsseldorf, 2000-2001
  Post Galerie, Karlsruhe, 2000-2001
  Ontwikkeling kantoorgebouw Prinzenpark, Düsseldorf, oplevering 2001
  Ontwikkeling kantoorgebouw Arcadiapark 1e fase, Düsseldorf, 2002-2004
  Ontwikkeling kantoorgebouw Take-Off, 1e fase, Düsseldorf (Luchthaven), 2006-2007
  Ontwikkeling hotel en wellness Gut Klostermühle, Briesen/Alt Madlitz, oplevering 2008
  Ontwikkeling kantoor- en winkelpand Königsallee 88, Düsseldorf, 2008-2010
  Ontwikkeling kantoorgebouw Triangulum, Ratingen, oplevering 2017
  Ontwikkeling kantoorgebouw Arcadiapark 2e en 3e fase (Arcadia Stern), Düsseldorf, 2018-
  Ontwikkeling kantoorgebouw Arcadia Höfe, Düsseldorf, 2019-
  
  Boeken 
   Die Stadtgalerie. Ein Beitrag zur Wiederbelebung der Innenstädte. Campus-Verlag, Frankfurt am Main / New York 1996, ISBN 3-593-35479-9.
   (met Rolf Junker, Holger Pump-Uhlmann) (Hrsg.): Angriff auf die City. Kritische Texte zur Konzeption, Planung und Wirkung von integrierten und nicht integrierten Shopping-Centern in zentralen Lagen. Droste, Düsseldorf 2006, ISBN 3-7700-1264-X.
   (met Holger Pump-Uhlmann) (Hrsg.): Centro Oberhausen – Die verschobene Stadtmitte: Ein Beispiel verfehlter Stadtplanung Immobilien Zeitung, Wiesbaden 2009, ISBN 978-3-94021-909-1.
   Factory Outlet Center – Ein neuer Angriff auf die City. Immobilien Zeitung, Wiesbaden 2014, ISBN 978-3-940219-24-4.
  STOPPT die VERÖDUNG unserer STÄDTE durch Shopping und Outlet Center vor den Stadtgrenzen: Eine Streitschrift von Walter Brune . Immobilien Zeitung, Wiesbaden 2018
  
  Literatuur 
   Holger Pump-Uhlmann: Der erweiterte Lebensraum: Bungalows von Walter Brune. Jovis Verlag Berlin 2008, ISBN 978-3-86859-009-8.
   Holger Pump-Uhlmann (Hrsg.): Vom Kaufhaus zur Stadtgalerie – Bauten für den Handel von Walter Brune. Jovis Verlag Berlin 2011, ISBN 978-3-86859-093-7.
   Holger Pump-Uhlmann (Hrsg.): Arbeitswelten – Büro- und Verwaltungsbauten von Walter Brune. Immobilien Zeitung, Wiesbaden 2014, ISBN 978-3-940219-22-0.
  Holger Pump-Uhlmann (Hrsg.): Wohnungsbauten von Walter Brune . Immobilien Zeitung, Wiesbaden 2017
  
  Externe link 
    Brune Immobilien Gruppe
  
  Bronnen 
  
  Duits architect
  Duits ondernemer