title: Excelsior Rotterdam
text: Excelsior Rotterdam is een Nederlandse betaaldvoetbalclub uit de wijk Kralingen in Rotterdam. Excelsior speelt zijn thuiswedstrijden in het Van Donge & De Roo Stadion, dat na de uitbreiding in zomer van 2016 plaats biedt aan 4400 toeschouwers. Tot 1 mei 2017 heette het Stadion Woudestein.
  
  Geschiedenis
  
  Oprichting
  Excelsior werd opgericht op 23 juli 1902 als Rotterdamse Voetbal en Atletiek Vereniging Excelsior door een groepje Kralingse vrienden dat in die tijd al regelmatig bijeenkwam op de buitenplaats Woudestein om met elkaar te voetballen. Voetbal was aan het begin van de 20e eeuw een elitesport, hierdoor werd Excelsior een van de eerste arbeidersclubs in Nederland.
  
  Na de oprichting gaf gemeente Rotterdam Excelsior officieel toestemming om het stuk land te gebruiken.
  
  Excelsior speelde haar wedstrijden voornamelijk op Woudestein. Twee keer speelde Excelsior kort voor een meerdere wedstrijden op een ander terrein. In 1907 voetbalde de club een jaar op het Afrikaanderplein en van 1922 tot 1939 was het Toepad het terrein van Excelsior. Kort voor de oorlog, toen aan het Toepad een marinierskazerne werd gebouwd, verhuisde Excelsior terug naar het vertrouwde Woudestein.
  
  Eerste successen
  In 1927 behaalde Excelsior een van haar grootste prestaties van voor de Tweede Wereldoorlog. Excelsior won de Zilveren Bal-trofee door stadsgenoot en rivaal Feyenoord met 5-0 te verslaan.
  
  Drie jaar later, in 1930, haalde Excelsior de finale van het KNVB-bekertoernooi. In Spartastadion Het Kasteel werd met 1-0 verloren van Feyenoord.
  
  In de seizoenen 1945/46 en 1951/52 behaalde successen door te promoveren naar de Eerste Klasse, op dat moment het hoogste voetbalniveau in Nederland. De beslissende wedstrijd in 1945/46 tegen VUC uit Den Haag vond plaats in De Kuip en trok maarliefst 52.000 supporters aan.
  
  Grondlegger betaald voetbal in Nederland
  
  Excelsior was in de jaren 50 de leidende club achter het realiseren van een betaald voetbalcompetitie in Nederland. Toen de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (verder: KNVB) niet wilde toestaan dat voetbalspelers werden betaald om te spelen, namen Excelsior voorzitter Henk Zon en bestuurslid Aad Libregts het initiatief om betaald voetbal in Nederland mogelijk te maken. Met een voorstel wisten zij KNVB-voorzitter Hans Hopster te overtuigen en in augustus van het jaar 1954 werd het betaald voetbal in Nederland geïntroduceerd.
  
  Eerste overdekte staantribune
  Ook op andere fronten was Excelsior een pionier in het Nederlandse voetbal. Zo was Excelsior in 1958 de eerste club in Nederland met een overdekte staantribune. Leden zorgden voor het geld en een groep ijverige vrijwilligers voor de bouw.
  
  Eerste Nederlandse club met shirtsponsor 
  Later, in 1974, was Excelsior ook de eerste club die shirtsponsoring had in het Nederlands voetbal. De club droeg op de borst een grote A. Dit, naar de firma van suikeroom Rob Albers, Akai. Men zei dat de A verwees naar het A-elftal van Excelsior, maar toch werd de letter verboden. Pas in 1982 werd shirtreclame ingevoerd en verscheen Akai weer op de borst en zou daar tot het seizoen 1999/00 op de borst prijken.
  
  Jaren 2000
  In 2002, het jaar waarin de club 100 jaar bestond, keerde Excelsior terug in de Eredivisie. Dit deden zij na sinds eind jaren 80 in de Eerste divisie te hebben gebivakkeerd. Het avontuur op het hoogste niveau duurde echter slechts één seizoen, aangezien er meteen weer werd gedegradeerd. In het seizoen 2005/06 streed Excelsior aanvankelijk onverwacht mee om de prijzen, maar werd het uiteindelijk wel kampioen in een competitie waarin VVV-Venlo op voorhand favoriet was. Het kampioenschap leverde de club opnieuw promotie naar de Eredivisie op.
  
  Tussen 1997 en 2005 was Excelsior een satellietclub van Feyenoord. Dit hield in dat Feyenoord tijdelijk spelers bij Excelsior onderbracht om hen de gelegenheid te bieden op een lager niveau wedstrijdervaring op te doen. Het merendeel van de supporters van Excelsior was fel tegenstander van de samenwerking. De voorzitter van de supportersvereniging, Michel van der Neut, zei het volgende over de samenwerking: "Excelsior heeft haar ziel verkocht. Op deze manier houdt de club voor mij op te bestaan." De samenwerking met Feyenoord liep na een slecht seizoen (2004/05) steeds verder terug. Aan het einde van het seizoen 2014/15 maakten de clubs bekend dat de officiële samenwerking beëindigd werd.
  
  Excelsior eindigde in het seizoen 2006/07 op de 16e plek van de Eredivisie en moest in de play-offs strijden tegen degradatie. Belangrijkste wapenfeiten in dat seizoen waren gelijkspellen tegen Ajax en PSV en de 3-2 winst op AZ in de spannende laatste competitieronde, waardoor AZ het kampioenschap misliep. De play-offs werden goed afgesloten, na BV Veendam (0-1 en 3-0) verslagen te hebben, werd RBC Roosendaal over twee wedstrijden ook verslagen: in Roosendaal werd het 1-1 en in Rotterdam won Excelsior met 1-0, waardoor de Kralingers zich wisten te handhaven. Het seizoen daarna lukte het de ploeg niet om zich te handhaven in de Eredivisie. In de laatste speelronde werd verloren van sc Heerenveen terwijl concurrent VVV-Venlo wel wist te winnen. Na twee seizoenen Eredivisie speelde Excelsior in het seizoen 2008/09 weer in de Eerste Divisie.
  
  Enkele jaren Eredivisie
  In het seizoen 2009/10 promoveerde de club via de play-offs naar de Eredivisie. Dit gebeurde in een onderling duel met stadgenoot Sparta Rotterdam. Het beslissende doelpunt viel in de 90+4e minuut, en dit terwijl Sparta pas in de 90+2e minuut op voorsprong was gekomen. Excelsior's doelpuntenmaker Fernandez miste in de 89e minuut bovendien nog een strafschop.
  
  In het Eredivisie-seizoen 2010/11 kende Excelsior een vliegende start. Het team behaalde 10 punten uit de eerste 5 wedstrijden. In die wedstrijden werd onder meer Feyenoord met 3-2 verslagen in de Rotterdamse derby.
  
  Eenmaal terug in de Eerste Divisie beleefde Excelsior een tegenvallend seizoen. Onder de nieuwe trainer Leon Vlemmings behaalde Excelsior de 15de plaats. Voorafgaand aan het seizoen 2013/14 ging de bezem door de selectie en er kwam een nieuwe trainer: Jon Dahl Tomasson. Het was pas de eerste keer in de clubhistorie dat een trainer Excelsior gedwongen moest verlaten. Het nieuwe seizoen verliep goed, maar op tweede kerstdag van het jaar 2013 verliet trainer Tomasson onverwachts Excelsior voor Roda JC Kerkrade. Op 1 januari 2014 werd Marinus Dijkhuizen aangesteld als opvolger. Onder Dijkhuizen werd een goede tweede helft van het seizoen afgewerkt. Excelsior klom, mede dankzij een 8-0 zege bij Telstar, naar de derde plaats van de Eerste Divisie. Via de nacompetitie wist Excelsior voor de achtste maal in de historie te promoveren naar de Eredivisie.
  
  Op 15 januari 2014 maakte voorzitter Albert de Jong bekend dat Excelsior een dreigend faillissement maar net voorkomen had. Volgens hem waren de onverwachts slechte prestaties in het seizoen 2012/13 de hoofdreden voor een tekort van drie miljoen euro. Hij verwachtte op termijn terug te keren naar categorie 2.
  
  In het seizoen 2014/15 wist Excelsior zich te handhaven op het hoogste niveau. Op de voorlaatste speeldag speelde de club met 2-2 gelijk tegen FC Utrecht, waardoor de Rotterdammers niet meer te achterhalen waren voor achtervolgers Go Ahead Eagles en NAC Breda.
  
  Ook in het seizoen 2015/16 eindigde Excelsior op de vijftiende plaats, onder leiding van de nieuwe trainer Alfons Groenendijk. In de laatste wedstrijd was een 2-0 overwinning in Leeuwarden op hekkensluiter SC Cambuur voldoende. Aan het einde van het seizoen vertrok Groenendijk een jaar eerder dan afgesproken. Mitchell van der Gaag was zijn opvolger. Ook een aantal basisspelers vertrok bij de club, waardoor Excelsior aan het begin van het seizoen 2016/17 opnieuw een degradatiekandidaat was. Na afloop van het seizoen 2018/19 degradeerde Excelsior na 5 jaren in de Eredivisie te hebben gespeeld.
  
  Terugkeer naar de Eredivisie
  In 2020 werd opnieuw Marinus Dijkhuizen aangesteld als nieuwe trainer. Met Dijkhuizen aan het roer werd in mei 2022 na een spectaculaire overwinning op ADO Den Haag opnieuw promotie naar de Eredivisie afgedwongen. De Kralingers speelden in eigen huis met 1-1 gelijk en leken in Den Haag af te stevenen op nog een jaar in de Keuken Kampioen Divisie. Excelsior maakte echter een wonderbaarlijke comeback door in de laatste 13 minuten van de wedstrijd nog drie keer te scoren en zo verlenging af te dwingen. In deze verlenging kwam de ploeg van Dijkhuizen op achterstand (4-3), maar rechtte het wederom de rug via aanvoerder Redouan El Yaakoubi (4-4). Uiteindelijk besliste doelman Stijn van Gassel de penaltyserie door de negende strafschop van ADO te stoppen en dus keert Excelsior na drie jaar afwezigheid terug in de eredivisie.
  
  Cijfers
   Hoogste eindklassering eredivisie: 9e: 1979/80, 1982/83
   Beste doelcijfers eredivisie: -3 (44-47): 1982/83; -4 (56-60): 1979/80; -4 (47-51): 1984/85 (in 34 duels)
   Beste doelcijfers eerste divisie: +44 (76-32): 1978/79 (in 36 duels)
   Grootste overwinning op bezoek bij Ajax, PSV of Feyenoord: Feyenoord - Excelsior 0-4 (+4) (1979/80: (2 maart 1980)
  
  Erelijst 
   Kampioen Eerste Divisie (3 maal)
   1974, 1979, 2006
    Zilveren Bal (1 maal)
   1927 (finale: Feyenoord - Excelsior 0-5)
    Verliezend bekerfinalist (1 maal)
   1930 (finale: Feyenoord - Excelsior 1-0)
  
  Clubcultuur
  
  Imago 
  Excelsior kent het imago van Oud-Papier club, omdat voormalig voorzitter Henk Zon jarenlang oud papier ophaalde voor 'ons geliefd' Excelsior. Hierdoor wisten de vrijwilligers Excelsior telkens voor een faillissement te behoeden.
  
  Clublied 
  Het clublied van Excelsior heet Ferme jongens, stoere knapen. Het is geschreven door oud-voorzitter Toon Kenters. Het werd ingezongen door een andere oud-voorzitter, namelijk Henk Zon, en het Rotte's mannenkoor. 'Ferme jongens, stoere knapen' werd uitgebracht als single in 1977, maar bestond al veel eerder.
  
  Mascotte 
  Sinds het seizoen 2008/09 heeft Excelsior een mascotte, die is voortgekomen uit de oprichting van de kidsclub (De Woudies). De mascotte verschijnt voor aanvang van elke thuiswedstrijd en zwaait naar de aanwezige supporters. Zijn naam is Woutje Stein, vernoemd naar stadion Woudestein. Hij wordt gespeeld door de zoon van verzorger Mario Meijer.
  
  Rivaliteit 
  Excelsior is een van de drie betaaldvoetbalclubs in Rotterdam, de andere twee clubs zijn Feyenoord en Sparta. Wedstrijden tegen Feyenoord en Sparta worden een Rotterdamse derby genoemd en hebben altijd een extra lading. De derby's worden bij lange na niet ieder seizoen gespeeld, aangezien er meestal minimaal wel één club op een niveau lager speelt.
  
  Rivaliteit met Feyenoord
  Sinds de samenwerking tussen beide clubs hebben Excelsior-supporters en -spelers een fellere rivaliteit ontwikkeld met Feyenoord. Het merendeel van de Excelsior-supporters is altijd gekant geweest tegen een partnerschap met Feyenoord. Op 22 mei 2009 maakte de supportersvereniging van Excelsior een statement door in zwarte kleding in het spelershome een minuut stilte te houden wegens het overlijden van de identiteit van Excelsior.
  
  In 2017 werd de derby nog eens extra beladen, toen Excelsior koploper Feyenoord zeer verrassend met 3-0 versloeg en deze club daarmee (voorlopig) van het landskampioenschap afhield. Hetgeen leidde tot rellen in Rotterdam
  
  Rivaliteit met Sparta
  Excelsior is gelegen in Kralingen (vroeger een zelfstandige gemeente), in het oostelijk deel van de stad, terwijl Sparta Rotterdam afkomstig is uit Spangen, veel dichter bij het stadscentrum, en ze worden van elkaar gescheiden door hun respectievelijke histories. Van oudsher speelden beide clubs vaker tegen elkaar dan tegen Feyenoord, waardoor deze Rotterdamse derby vaker plaatsvond. Ook supporters van Sparta Rotterdam hebben een sterke mening over de samenwerking die er tussen Feyenoord en Excelsior was. Sparta-supporters schelden stadsgenoot Excelsior sinds de samenwerking met Feyenoord uit voor Hoeren.
  
  De derby tussen Sparta en Excelsior in 2010 was spectaculair, toen Excelsior ten koste van Sparta de Eredivisie in ging door een doelpunt van Guyon Fernandez in de 94e minuut.
  
  Rivaliteit met andere clubs
  Andere clubs in de agglomeratie Rotterdam waren SVV en SVV/Dordrecht'90 uit Schiedam, en FC Vlaardingen, dat na afloop van het seizoen 1980/81, half 1981 failliet ging.
  
  Organisatie 
  
  Laatste update: 10 juli 2023
  
  Eerste elftal
  
  Selectie 
  
  Laatste update: 8 augustus 2023
  
  Staf 
  
  Laatste update: 10 juli 2023
  
  Speler van het jaar
  Supportersvereniging Pro Excelsior organiseert sinds 1996 na afloop van ieder seizoen op de speler van het jaar. Supporters kunnen stemmen op de speler die zij in dat seizoen het beste vonden.
  
  Laatst bijgewerkt op 22 mei 2023
  
  Overige elftallen
  
  Vrouwen 
  Op 10 april 2017 maakte Excelsior bekend om vanaf het seizoen 2017/18 ook met een vrouwenelftal uit te komen in de Eredivisie. In samenwerking met de lokale amateur voetbalclub BVV Barendrecht zullen zij deelnemen aan deze competitie, waarin ook onder andere Ajax en PSV uitkomen. De vrouwen zullen hun wedstrijden zowel in Stadion Woudestein, Rotterdam, als op Sportpark de Bongerd, Barendrecht, gaan afwerken.
  
  Na drie jaar samenwerking met Barendrecht gaat het team per seizoen 2020/21 verder onder de naam Excelsor Rotterdam.
  
  Initieel werd het team getraind door Richard Mank, die de naar PSV vertrokken Sander Luiten opvolgde.
  
  Amateurs 
  Naast een proftak beschikt Excelsior ook over een amateurtak Sportclub Excelsior. Tot en met het seizoen 2012/13 speelden de amateurs op zondag. Sinds het seizoen 2013/14 speelt SC Excelsior op zaterdag. Het huidige zaterdagelftal komt uit in de Vierde klasse zaterdag van het district West II (2020/21).
  
  De amateurs spelen op Sportpark Woudestein, dat gelegen is naast het stadion.
  
  Jeugd 
  Sinds 2015 heeft Excelsior weer een zelfstandige jeugdopleiding, nadat de samenwerking met Feyenoord was stopgezet.
  
  Overzichtslijsten
  
  Competitieresultaten
  
  Eindklasseringen 
  
   1902 - 1985: RV & AV Excelsior
   1985 - 2002: Sportclub Excelsior
   2002 - 2021: SBV Excelsior
   2021 - heden: Excelsior Rotterdam
  
  Eindklasseringen amateurs (zaterdag)
  
  Eindklasseringen amateurs (zondag)
  
  Seizoensoverzichten
  
  Bekende (oud-)Kralingers
  
  Spelers
  
  Internationals 
  De navolgende voetballers kwamen tot op heden als speler van Excelsior Rotterdam uit voor een vertegenwoordigend Europees A-elftal.
  
  Trainers
  
  Trivia 
   Betekenis van Excelsior; ex` cel - si - or (Latijn): steeds hoger/beter.
   Na afloop van het seizoen 2011-2012, waarin de club degradeerde, wist Excelsior bijna Europees voetbal te halen. Op basis van het UEFA Fair Playklassement werden de Rotterdammers tweede, achter FC Twente. FC Twente wist echter voor het eerst in zes jaar geen directe plaatsing voor Europees voetbal af te dwingen. Hierdoor kregen de Tukkers het Fair-Play ticket.
   In het voorjaar van 2014 bracht Calvé een reclamespotje uit met Excelsior en Robin van Persie in de hoofdrol, samen met diens voormalig jeugdtrainer Aad Putters. In de reclame worden de eerste stappen van Van Persie als voetballer in beeld gebracht. Van Persie werd al op vijfjarige leeftijd aangenomen bij Excelsior, terwijl zes jaar de minimumleeftijd was.
  
  Externe links 
   Excelsior Rotterdam
   SC Excelsior