title: Holland-Amerika Lijn
text: De Holland-Amerika Lijn (HAL; Engels: Holland America Line) is een cruisemaatschappij en een dochteronderneming van Carnival Corporation & plc, de grootste cruisevaartonderneming ter wereld. Het bedrijf is gevestigd in de Amerikaanse stad Seattle.
  
  De Holland-Amerika Lijn was van oorsprong een Nederlandse maatschappij die een scheepvaartverbinding onderhield tussen Nederland en de Verenigde Staten. Het bedrijf had als thuisbasis de haven van Rotterdam. In 1989 werd de maatschappij overgenomen door het Amerikaanse Carnival Corporation & plc. Met het door de verkoop verkregen kapitaal werd de beleggingsmaatschappij HAL Investments gestart.
  
  Ontstaan 
  
  In 1871 werd de vennootschap Plate, Reuchlin & Co opgericht door Antoine Plate F. jn en Jhr. Otto Reuchlin, met als doel een rechtstreekse verbinding met Amerika, uitgevoerd met stoomschepen. In 1873 werd Plate, Reuchlin & Co omgezet in de NV Nederlandsch-Amerikaansche Stoomvaart-Maatschappij (NASM). Vlak hierna, in 1875, werd de Nieuwe Waterweg geopend, waardoor Rotterdam een belangrijke Europese haven kon worden. In deze periode werd New York een vaste bestemming. Omdat in het spraakgebruik de naam 'Holland-Amerika Lijn' (HAL) gebruikelijk was geworden, voegde de NASM deze naam op 15 juni 1896 aan haar statutaire naam toe, zodat de vennootschap sindsdien officieel NV Nederlandsch-Amerikaanse Stoomvaart-Maatschappij 'Holland-Amerika Lijn'  heet, kortweg HAL. In 1973 werd de naam ingekort tot Holland Amerika Lijn NV, vanaf dat moment zonder streepje tussen Holland en Amerika.
  
  Activiteiten 
  
  De trans-Atlantische verbinding Rotterdam-New York bestond van 1873 tot 1978, en speelde een grote rol in de landverhuizingen van Europa naar Amerika. De maatschappij bediende ook vrachtlijnen, maar als bijzaak. De maatschappij had in de haven van Rotterdam een kolentip om steenkool op de stoomschepen te laden. Door de toenemende concurrentie van het vliegtuig op de trans-Atlantische route, werden de passagiersschepen meer en meer voor de cruisevaart benut. Op 8 november 1971 verliet de Nieuw Amsterdam (II) Rotterdam voor de allerlaatste oversteek. In 1975 werd de divisie Transport (de vrachtschepen) verkocht en ging men zich steeds meer concentreren op de cruisevaart.
  
  Verplaatsing naar Amerika 
  De zetel van het passagiersbedrijf was in 1971 al overgeplaatst naar New York. In 1978 werd het hoofdkantoor verplaatst naar Stamford (Connecticut). In 1983 verhuisden beide kantoren naar Seattle (Washington) aan de Amerikaanse westkust, waar al het kantoor van het in 1971 overgenomen Westours Inc. was gevestigd. Op 1 mei 1984 stond het karakteristieke kantoor op de Wilhelminakade te koop: het huidige Hotel New York. De afkorting HAL kreeg een Engelstalige invulling: Holland America Line.
  
  Onderdeel van Carnival 
  In 1989 werd Holland America Line Inc. ingelijfd bij Carnival Corporation & plc in Miami, 's werelds grootste cruise-consortium waartoe vele rederijen behoren. De Nederlandse oorsprong leeft door in het bekende logo, dat het zeilschip De Halve Maen afbeeldt (het schip waarmee Henry Hudson in 1609 Manhattan ontdekte) met op de achtergrond de boeg van de Nieuw Amsterdam (II), het bekendste schip van HAL.
  
  Sinds een aantal jaren varen de schepen weer onder Nederlandse vlag, ook heeft men in Rotterdam het vlootkantoor staan omdat men nog steeds overwegend met Nederlandse officieren vaart. Ook is Rotterdam steeds vaker aanloophaven tijdens de cruises die HAL-schepen tijdens de zomermaanden in West-Europa maken. Op 28 februari 2007 opende HAL zijn Europese hoofdkantoor in Rotterdam in kantoor- en woontoren Montevideo, schuin achter het voormalige hoofdkantoor op de Wilhelminapier op de Kop van Zuid, na 36 jaar afwezigheid in deze stad.
  
  Vloot 
  
  Alle schepen van HAL met periode dat het schip in dienst was.
  Er zijn in totaal 173 schepen ooit gebouwd.
  
  Gebouwd voor Plate, Reuchlin & Co 
   Rotterdam (I) 1873-1883
   Maas / Maasdam (I) 1873-1883 / 1883-1884
  
  Gebouwd voor de NV Nederlandsch-Amerikaansche Stoomvaart-Maatschappij (NASM)
  
  Gebouwd voor Holland-Amerika Lijn (HAL) 
  {{Kolommen lijst| breedte=20| aantal=3| inhoud=
   Rotterdam (III) 1897-1906
   Statendam (I) 1898-1910
   Potsdam 1900-1915
   Soestdyk (I) 1901-1923
   Ryndam (I) 1901-1929
   Amsteldyk (I)1901-1924
   Sloterdyk (I) 1902-1924
   Noordam (I) 1902-1928
   Nieuw Amsterdam (I) 1906-1932
   Rotterdam (IV) 1908-1940
   Andyk (I) 1909-1930
   Maartensdyk 1909-1923
   Gorredyk (I) 1909-1923
   Zijldyk 1909-1928
   Sommelsdyk (I) 1909-1910
   Zaandyk (I) 1909-1917
   Sommelsdyk (II) 1912-1930
   Zuiderdyk 1912-1922
   Noorderdyk (I) 1913-1917
   Oosterdyk 1913-1918
   Westerdyk 1913-1933
   Veendyk 1914-1933
   Waaldyk 1914-1929
   Maasdyk 1915-1922
   Eemdyk (I) 1915
   Poeldyk (I) 1915-1928
   Blommersdyk (I) 1916
   Beukelsdyk 1916-1923
   IJsseldyk 1916-1926
   Statendam (II) (Justicia) 1917
   Schiedyk (I) 1917-1926
   Zaandyk (II) 1918-1923
   Noorderdyk (II) 1918-1931
   Stadsdyk 1920-1932
   Moerdyk (II) 1920-1933
   Kinderdyk (I) 1920-1933
   Eemdyk (II) 1920-1933
   Vechtdyk 1920-1933
   Warszawa 1920-1926
   Burgerdyk 1921-1940
   Maasdam (III) 1921-1941
   Edam (IV) 1921-1954
   Leerdam (II) 1921-1953
   Blijdendyk (I) 1921-1930
   Binnendyk 1921-1939
   Dinteldyk (I) 1922-1944
   Boschdyk 1922-1942
   Breedyk 1922-1942
   Spaarndam (II) 1922-1939
   Volendam (I) 1922-1952
   Gaasterdyk (I) 1922-1931
   Bilderdyk (I) 1922-1940
   Beemsterdyk 1922-1941
   Grootendyk 1923-1931
   Drechtdyk 1923-1940
   Veendam (II) 1923-1953
   Statendam (III) 1929-1940
   Delftdyk 1929-1952
   Dongedyk 1952-1966
   Damsterdyk 1930-1949
   Dalerdyk 1949-1963
   Nieuw Amsterdam (II) 1938-1974
   Noordam (II) 1938-1963
   Zaandam 1939-1942
   Westernland 1939-1943
   Pennland 1939-1941
   Sommelsdyk (III) 1939-1965
   Sloterdyk (II) 1940-1966
   Westerdam (I) 1946-1964
   Zuiderdam (I) tijdens bouw onherstelbaar beschadigd
   Philip Wouwerman 1943-1946
   Van der Capelle 1943-1946
   Fort Orange / Blijdendyk (II) 1944-1947 / 1947-1957
   Duyvendyk 1946-1959
   Andijk 1946-1969
   Eemdyk (III) 1946-1960
   Amsteldyk (II) 1946-1967
   Arkeldyk 1946-1966
   Aalsdyk 1946-1960
   Averdijk 1946-1967
   Abbedyk 1947-1961
   Axeldyk 1947-1963
   Aardyk 1947-1962
   Arnedyk 1947-1962
   Alblasserdyk 1948-1966
   Arendsdyk 1948-1961
   Soestdyk (II) 1948-1967
   Akkrumdyk 1948-1963
   Almdyk 1949-1960
   Schiedyk (II) 1949-1968
   Aagtedyk 1950-1963
   Diemerdyk 1950-1968
   Ryndam (II) 1951-1972
   Maasdam (IV) 1952-1968
   Appingedyk 1953-1962
   Seven Seas 1955-1966
   Kinderdyk (II) 1956-1970
   Statendam (IV) 1957-1983
   Dinteldyk (II) 1957-1970
   Kloosterdyk 1957-1970
   Kerkedyk 1958-1970
   Kamperdyk 1959-1972
   Rotterdam (V) 1959-1997
   Korendyk 1960-1972
   Gaasterdyk (II) 1960-1975
   Moerdyk 1965-1973
   Bilderdijk 1972-
   Veendam (III) 1973-1984
   Prinsendam (I) 1973-1980
   Nieuw Amsterdam (III) 1983-2003
   Noordam (III) 1984-2004
   Westerdam (II) 1988-2002
   Ptarmigan excursieschip, 1989-1997
   Statendam (V) 1992-2015
   Ryndam (III) 1994-2015
   Prinsendam (II) 2002-2019
  }}
  
   Aangekocht door de Staat der Nederlanden en in beheer gegeven aan de Holland-Amerika Lijn 
   Groote Beer 1947-1963
   Waterman 1952-1963
  
   Huidige vloot 
  De huidige vloot bestaat uit elf schepen:
  
  R-Klasse:
   Volendam (III) 1999-
   Zaandam (III) 2000-
  Vista-Klasse:
   Zuiderdam (II) 2002-
   Oosterdam 2003-
   Westerdam (III) 2004-
   Noordam (IV) 2006-
  Signature-Klasse (86.000 brt):
   Eurodam 2008-
   Nieuw Amsterdam 2010-
  Pinnacle-Klasse (99.500 brt):
   Koningsdam 2016-
   Nieuw Statendam 2018-
  Rotterdam 2021-
  
   Trivia 
   Johan George Reuchlin, directeur van HAL, was een van de drie Nederlanders op de RMS Titanic die op 15 april 1912 verging. Reuchlin, die meevoer op uitnodiging van de directie van de White Star Line, overleefde de ramp niet, evenmin als de twee andere Nederlanders Hendrik Bolhuis en Wessel van der Brugge.
   Willem van der Hoeven (1823-1885) was van 1873 - 1884 de eerste directeur van de Nederlands-Amerikaanse Stoomvaart Maatschappij.
   Voor de "Oranje Lijn" verzorgde HAL vanaf 1960 de passagiersafhandeling. De "Oranje Lijn" had tien vrachtschepen en drie passagiersschepen (Prinses Margriet, Prinses Irene en Prins Willem van Oranje).
   De Nederlandse HAL verkocht haar schepen en naam aan de multinational Carnival Corporation & pcl, en ging verder met de opbrengst als zeer succesvolle beleggingsmaatschappij (onder de naam HAL) die statutair op de Bahama's gevestigd is. De familie Van der Vorm is nog steeds grootaandeelhouder en de voorzitter is Martijn van der Vorm. Willy van der Vorm is een oud-directeur van de Holland-Amerika Lijn.
   Holland America Lijn, kortweg HAL, is tevens de naam van een Nederlandstalig muziekproject van Jack Poels en Leon Giesen.
  
   Zie ook 
   Hotel New York
  
   Externe links 
    Officiële website
    Officieuze website
   Passagierslijsten van de Holland-Amerika Lijn op de website van het Stadsarchief Rotterdam
  
   Bronnen 
   , Brug over den oceaan. Een eeuw geschiedenis van de Holland Amerika Lijn, Rotterdam/Den Haag, 1973, 
   , Brug naar de Zeven Zeeën. Holland Amerika Lijn honderd jaar, Amsterdam, 1973
   , 125 jaar Holland-Amerika Lijn 1873-1998, Alkmaar, 1998, 
   , Holland Amerika Lijn. Beknopte geschiedenis van een rederij'', Zutphen, 2004 
  
   
  Geschiedenis van Rotterdam
  Economie van Washington (staat)
  Seattle