title: Catharinus Elling
text: Catharinus Elling (Christiania, 13 september 1858 – aldaar 8 januari 1942) was een Noors muziekpedagoog, organist, componist en verzamelaar van (Noorse) volksmuziek.
  
  Achtergrond 
  Hij werd geboren in het gezin van boekdrukker Andreas Schaft Elling (1818-1872) en Pauline Bansboe (1826-1905). Hij is de broer van ingenieur Ægidius Elling, de uitvinder van de gasturbine en Jacoba Elling, de zangeres. Hijzelf huwde in 1889 Ulrika Ramm (Ulrikke Eleonore Sigwardt Greve Ramm Olsen) (1863-1943), dochter van een priester. Zij was zuster van de artsen Fredrik Gottlieb Olsen Ramm en Louise Vally Ramm. Het echtpaar kreeg een zoon Johnny Elling (1890-1960), jurist en werkzaam in het bankwezen, naamgever van het Johnny Ellings Legat.
  
  Muziek 
  Hij studeerde piano en compositieleer in Leipzig (1877-1878) en bij Heinrich von Herzogenberg te Berlijn (1886-1887). Von Herzogenberg behoorde tot de kring rondom Johannes Brahms. Hijzelf was docent aan het Conservatorium van Oslo. Zijn leerlingen waren onder andere Fartein Valen, David Monrad Johansen, Arne Eggen en Pauline Hall. Van 1908 tot 1926 was hij de vaste organist van de Oude Stadskerk. Daarnaast besprak hij muziek in diverse kranten. Voorts was enige tijd dirigent van de zangvereniging uit Drammen. 
  
  Zijn piek als componist lag in de jaren 1890 tot 1905. Hij leverde een symfonie, vioolconcert kamermuziek, opera en meer dan tweehonderd liederen. Alhoewel hij dus veel werken schreef, viel hij in ongenade (te ouderwets) en worden zijn werken heden ten dage nauwelijks meer gespeeld. Zijn debuut als componist vond plaats op 5 april 1884. In 1885 was Edvard Grieg zo lyrisch over hem dat hij een aantal van Ellings werken uitvoerde in Bergen.  
  
  Hij ontving in 1899 een staatstoelage, waarop hij land introk om Noorse volksmuziek te zoeken en onderzoeken. Hij trok daarbij op met Olav Sande, een andere verzamelaar. Elling verwerkte de gevonden muziek in een aantal van zijn werken, zoals Slåtter voor viool en piano.
  
  Oeuvre
  
  Werken met opusnummer 
  opus 1: Wals
  opgedragen aan Ole Olsen
  opus 2: To klaverstykker
  Alla marcia
  Scherzo
  opgedragen aan Ragnhild Ring
  opus 3: Fire sange uden ord
  opus 4: To sange (1882)
  Agnes min dejlige sommerfugl
  Pigen ved stranden)
  opus 7: Drei Lieder von Uhland (1881)
  opus 12: Album (van meer dan tien liederen)
  opus 16: Vier Lieder von Heine (1881)
  opus 19: Tre danske sange (1882)
  Fuglenes sang
  Du blomst i dug!
  O, gid en rensende spredende storm
  opus 20: Drei chinesische lieder (1883)
  Ehrbare Liebe
  Sehnsucht
  Die Quelle der Schmerzen
  opus 24: Composities voor viool en piano
  Im Wolkston
  Chroal)
  opus 25: Fire sange
  opus 27: Drei Characterstücke
  Im Frühling
  Vo’m Ball
  Am Abend
  opus 28: 20 Walzer (boek I en II)
  opus 30: Karakterstudier i valseform for klaver 
  opus 40: Fem sange for mezzo-sopraan med pianoforte
  Fiskaer aat Sonen
  Fjukande skyer
  Ho Astrid
  Normannen
  Hogferd
  opus 41: Fire romancer for en mellemstemme med pianoforte
  Irmelin rose
  Min skat
  Sondagsmorgen
  Du trykker mig kys paa min pande
  opus 42: Sange til Shakespeare’s Helligtrekongersaften
  Elskovsvise
  Elegie: Kom nu kun
  Den gang jeg var kun saa stor som saa
  opus 44: Fire danske sange (1890)
  opus 45: Fire digte af Randers
  Min stlthed: Du kalder mig stolt
  Bølgeskvulp: Oppe paa land er tummel og kav
  Erotikon: Se mig i Oinenen Elske
  Jeg vil ud!  
  opus 46: Vier Lieder (1891)
  opus 49: Duettino for pianoforte og violin
  opus 50: Fem compositioner for piano
  Impromptu
  Melodi
  Skizze
  Skizze
  Capriccio
  opgedragen aan Edvard Hagerup Bull
  opus 51: Fire sanger til tekster av Nils Collett Vogt (1895)
  opus 52: Hautussa (1895)
  opus 53: Tag
  Jeg synger for en enestre
  Min unge elskov baerer slör
  Somren sovned i vintrens favn
  opus 54: Nye digte av Kr. Randers (1893)
  Min stolthed
  Erotikon
  Jeg vil ud!
  Bølgeskvulp
  opus 55: Sange til Bjornestjerne Bjornsen En dag (1895)
  opus 56: Tre sange (1895)
  opus 57: Sange til Joh. Jørgenses Forårsevangelium (1895)
  opus 58: Fem sange:
  opus 59: Tre danske sange
  Gamle sange
  Fly fra mig, o verdens larm
  Foraarsvise
  opus 60: Nye sanger til Arne Garborgs Haugtussa (1895)
  
  Werken zonder opusnummer 
  Waarschijnlijk zou een aantal werken in bovenstaande reeks opgenomen moeten worden, maar het gebruik van opusnummers werd niet consequent doorgevoerd:
  Symfonie in A majeur (1890) (première op 1 maart 1890, door Musikforeningen onder leiding van Iver Holter)
  Symfonie in a mineur (1897)
  Norsk suite (1930-1904)
  Thema med variatjoner (1897)
  Vioolconcert (1918)
  Kosakkerne (opera in vier akten naar Nikolaj Gogols Taras Bulba, libretto Edvard Hagerup Bull, choreografie Axel Kihlberg, première 21 april 1897)
  Den forloren son (oratorium, 1896; première november 1897, musikforeningen o.l.v. Iver Holter)
  Sporven (Små sporven gjeng i tunet) op tekst van Arne Garborg
  Kan du kjende mig
  Barnesmil (Baby smiles)
  Caprice (opgedragen aan Nanne Storm)
  Dansevise
  Juvenilia fra ungdomstiden
  Duettino
  Romance
  Valse mignonne
  Chant du matin
  Joie de vivre
  Klagesang (1905)
  Fire klaverstykker 
  Andante
  Giocoso
  Lento
  Giocoso
  Fem klaverstykker
  Pensée
  I en salig stund
  Sorglös
  Dort, wo du nicht bist
  Marche fantastique
  Scherzo
  Snapshots
  Tanzweisen (voor viool en piano)
  Musikalske dikninger for strykeorkester, obo og horn (1878)
  Pianotrio in D majeur (1885)
  Strijkkwartet in D majeur (1897)
  Strijkkwartet in a mineur
  Strijkkwartet nr. 2 in g mineur (uitvoering op 5 april 1884 door  Hennum, Bohn, Solberg en Zappfe)
  Allegro con brio
  Andante
  Intermezzo
  Presto
  Sonate in D majeur voor viool en piano (1894)
  Evig, voor gemengd koor en orkest (1892)
  Kong Inge og Gregorius Dagsson (tenor, mannenkoor en orkest)(première 12 november 1898)
  Kantate voor gemengd koor en orkest (1899)
  Drei Lieder
  Klaverstykker i valsevorm (1884)
  Mosaik: 12 klaverstykker (1886)
  Valse capriser (1887)
  Resignasjon (1927)
  Concertstuk voor fluit en orkest
  Pianokwartet
  Air and rococo voor cello en strijkorkest
  Lieder aus Des Knaben Wunderhorn
  Feuerelement
  Hast gesagt, du willst mich nehmen
  Meiner Frauen roter Mund
  Gelobt sei Maria
  Hüt de duch!
  Morgenlied
  Rote Äuglein
  Christkindlens Wiegenlied
  Gavotte voor viool en (strijk-)orkest
  Hymne voor strijkorkest
  Intermezzo a la chinoise voor orkest
  Melodie en menuet voor orkest
  Balders dod (dameskoor met piano)
  Sommeraften (dameskoor met piano)
  Titania (dameskoor met piano)
  Ich lag in tiefer Todesmacht (dameskoor, uitgevoerd 5 april 1884)
  Im Garten leidet Christus Noth (dameskoor, uitgevoerd 5 april 1884)
  Mir Träumte von einen Königskind (lied, uitgevoerd 5 april 1884)
  Reinigung (lied, uitgevoerd 5 april 1884)
  Kjaerlighedens stjerne (lied, uitgevoerd 5 april 1884)
  Vor dem Osththor standen Mädchen (lied, uitgevoerd 5 april 1884
  Epheuranken samml’ ich hier (lied, uitgevoerd 5 april 1884)
  Im wundersch:on Monat Mai (lied, uitgevoerd 5 april 1884)
  Fordi jeg glemmer ikke denne Vunde (lied, uitgevoerd 5 april 1884)
  Fuglenes vise (lied, uitgevoerd 5 april 1884)
  Du blomst i dug! (lied, uitgevoerd 5 april 1884)
  Fem sange for mezzosopraan (texter af Kr. Janson og Ivar Aasen)
  Svundne dage (8 lette pianostykker: Om morgenen, Det sproger, Vemod, Lykke over lykke, Smaagutternes flagmarsch. Det tabte paradis, voldkat, idyl) (1908)
  To norske folketoner (1905)
  
  Bibliografie over volksmuziek 
  Vore folkemelodier, 1909
  Vore kjæmpeviser, 1914
  Vore slåtter, 1915
  Tonefølelse, 1920
  Norsk folkemusikk, 1922
  Strøbemerkninger til vor musikhistorie, 1925
  Vore religiøse folketoner, 1927
  Sprogforholdet inden vore folkemelodier, 1930
  Nye bidrag til belysning af norsk folkemusik, 1933
  
  Boeken met volksmuziek 
  Religiøse folketoner for blandet kor, 1904–19
  Religiøse folketoner for sang og klaver, 1907–18
  Slåtter for fiolin og klaver, 1908
  Norske folkeviser for sang og klaver, 1908–25
  Stevtoner for sang og klaver, 1910
  Norske folkemelodier for klaver, 1911
  Enstemmige religiøse folketoner, 1915–16
  Norske folkemelodier, slåtter og bånsuller for fiolin og klaver, u.å
  
  Noors componist
  Noors organist
  Noors muziekpedagoog