title: Elfriede Jelinek
text: Elfriede Jelinek (Mürzzuschlag, Stiermarken, 20 oktober 1946) is een gerenommeerd Oostenrijks schrijfster. Ze woont in Wenen en München. In 2004 werd haar de Nobelprijs voor Literatuur toegekend, en blijkens het juryrapport was dit "voor haar muzikale stroom van stemmen en tegenstemmen in romans en toneelstukken, die met een buitengewoon taalbewuste gedrevenheid de absurditeit blootleggen van de clichés van de samenleving en hun onderwerpende kracht".
  
  Biografie 
  Jelinek werd geboren in Mürzzuschlag, een kleine stad in de Oostenrijkse deelstaat Stiermarken. Jelinek schrijft voornamelijk romans en toneelstukken. Zij wordt gerekend tot de belangrijkste moderne Oostenrijkse schrijvers.
  
  Jelinek klaagt in haar werk, net als bijvoorbeeld Thomas Bernhard, mistoestanden in de Oostenrijkse maatschappij aan, zowel in het openbare en politieke leven als in de privésfeer, "achter de gordijntjes". Daarbij wendt zij een sarcastische, provocerende stijl aan die door haar tegenstanders als nestbevuiling betiteld wordt. Haar teksten krijgen het etiket godslasterend, vulgair en haatdragend te zijn. Tegelijkertijd wordt ze geroemd als een begaafde taalkunstenares. Esthetisch zorgvuldig geformuleerde zinnen contrasteren vaak met de meest obscene thematiek.
  
  Haar oeuvre
  
  Romans 
   Bukolit, luisterboek, Wenen 1979 (ontstaan in 1968)
   wir sind lockvögel baby!, Rowohlt 1970
   Michael. Ein Jugendbuch für die Infantilgesellschaft, 1972
   
   Die Liebhaberinnen, 1975
   Die Ausgesperrten, 1980
   Die Klavierspielerin, 1983
   Oh Wildnis, oh Schutz vor ihr, 1985
   Lust, 1989
   Wolken. Heim., essay, Steidl Verlag, Göttingen
   vertaald als Wolken.Thuis. door Antoine Verbij, Van Lennep, Amsterdam, ISBN 90 6012 866 4
   Die Kinder der Toten, 1995
   
   pocketeditie: 
   Franse uitgave 2005/06 vertaald door Olivier Le Lay; André Gideprijs
   Gier, Reinbek 2000
   Neid 2008, gepubliceerd op de site van Jelinek
  
  Toneelstukken 
   Was geschah, nachdem Nora ihren Mann verlassen hatte oder Stützen der Gesellschaften 1977
   Clara S. 1981
   Krankheit oder Moderne Frauen 1987
   Burgtheater 1985
   Präsident Abendwind 1987
   Wolken.Heim. 1988
   Totenauberg 1991
   Raststätte 1994
   Stecken, Stab und Stangl 1996
   Ein Sportstück 1998
   er nicht als er 1998
   Das Lebewohl 2000
   In den Alpen 2002
   Das Werk 2003
   Prinzessinnendramen (Der Tod und das Mädchen I – V)
   Bambiland 2003
   Babel 2005
   Ulrike Maria Stuart 2006
   Über Tiere 2006
   Rechnitz (Der Würgeengel) 2008
   Die Kontrakte des Kaufmanns. Eine Wirtschaftskomödie 2009
  
  Onderscheidingen 
   1969 Preis des Lyrikwettbewerbs van de Österreichischen Hochschülerschaft
   1969 Preise der 20. Österreichischen Jugendkulturwoche Innsbruck für Lyrik und Prosa voor Aus einem Illustriertenroman,
   1972/1973 Österreichisches Staatsstipendium für Literatur
   1978 Roswitha-Preis van de stad Bad Gandersheim
   1979 Drehbuchförderung des Bundesministers des Innern voor het draaiboek Die Ausgesperrten
   1983 Würdigungspreis für Literatur des Bundesministeriums für Unterricht und Kunst (Oostenrijk)
   1986 Heinrich-Böll-Preis van de stad Keulen
   1987 Literaturpreis des Landes Steiermark
   1989 Preis der Stadt Wien (Literatuur)
   1994 Walter-Hasenclever-Literatur-Preis van de stad Aken
   1994 Peter-Weiss-Preis van de stad Bochum
   1996 Bremer Literaturpreis voor de roman Die Kinder der Toten
   1998 Georg-Büchner-Preis
   2000 Manuskripte-Preis van de deelstaat Stiermarken
   2002 Theaterpreis Berlin van de Stiftung Preußische Seehandlung
   2002 Mülheimer Dramatikerpreis voor Macht Nichts
   2002 Heinrich-Heine-Preis van de stad Düsseldorf
   2003 Else-Lasker-Schüler-Dramatikerpreis (Kaiserslautern) voor haar gehele dramatische werk
   2004 Lessing-Preis für Kritik
   2004 Mülheimer Dramatikerpreis voor Das Werk
   2004 Stig Dagerman-Preis van het Stig Dagermangesellschaft uit (Zweden)
   2004 Hörspielpreis der Kriegsblinden
   2004 Franz-Kafka-Literaturpreis van de stad Praag
   2004 Nobelprijs voor Literatuur (Stockholm/Zweden)
   2006 André-Gide-Preis voor de Franse vertaling van Die Kinder der Toten door Olivier Le Lay: Enfants des Morts
   2007 Dramatikerin des Jahres, verkozen door een onafhankelijke jury van Duitstalige critici in het tijdschrift Theater heute
  
  Externe links 
    Jelineks homepage
    Elfriede Jelinek-Onderzoekscentrum
  
  Oostenrijks schrijver
  Oostenrijks toneelschrijver
  Oostenrijks feminist
  Winnaar van de Nobelprijs voor Literatuur
  Toneelschrijver