title: Zuidereiland
text: Het Zuidereiland (Engels: South Island, Maori: Te Wai-pounamu) is een van de twee grote eilanden waaruit Nieuw-Zeeland bestaat. Het andere grote eiland is het Noordereiland en beide worden van elkaar gescheiden door de Straat Cook. Naast deze twee eilanden omvat Nieuw-Zeeland nog een groot aantal kleinere eilanden.
  
  Geografie 
  De lengte van noord naar zuid bedraagt ongeveer 800 km en op z'n breedst is het Zuidereiland ruim 300 km. Het westen en oosten worden van elkaar gescheiden door de Nieuw-Zeelandse Alpen: een bergrug die van noord naar zuid loopt en toppen bevat tot 3724 meter en gletsjers zoals de Fox gletsjer en de Franz Josefgletsjer. De oppervlakte is 150.718 km². Tektonisch ligt het eiland op de grens van de Pacifische Plaat en de Australische Plaat maar in tegenstelling tot het Noordereiland zijn er op het Zuidereiland geen actieve vulkanen te vinden. Er zijn wel een aantal dode vulkanen, waaronder Banks-schiereiland. In het zuidwesten ligt de regio Fiordland met onder andere de fjorden Doubtful Sound en Milford Sound.
  
  Bevolking 
  Het Zuidereiland is aanmerkelijk minder dichtbevolkt dan het Noordereiland.
  
  Bestuurlijke indeling
  Op het Zuidereiland zijn zeven regio’s:
   Canterbury
   Marlborough
   Nelson
   Otago
   Southland
   Tasman
   West Coast
  
  Steden
  De grootste steden zijn:
   Christchurch
   Dunedin
   Invercargill
   Greymouth
   Nelson
   Queenstown
   Wanaka
  
  Nationale parken
  
  Op het Zuidereiland zijn tien nationale parken die behoren tot het Department of Conservation.
  
  Van noord naar zuid:
   Nationaal park Kahurangi : (4.520 km², opgericht in 1996)
   Nationaal park Abel Tasman : (225 km², opgericht in 1942)
   Nationaal park Nelson Lakes : (1.018 km², opgericht in 1956)
   Nationaal park Paparoa : (306 km², opgericht in 1987)
   Nationaal park Arthur's Pass : (1.144 km², opgericht in 1929)
   Nationaal park Westland Tai Poutini : (1.175 km², opgericht in 1960) met de gletsjers Foxgletsjer en Franz Josefgletsjer
   Nationaal park Aoraki/Mount Cook : (707 km², opgericht in 1953)
   Nationaal park Mount Aspiring : (3.555 km², opgericht in 1964)
   Nationaal park Fiordland : (12.519 km², opgericht in 1952)
   Nationaal park Rakiura : (1.500 km², opgericht in 2002)
  
  Andere parken:
   Hakatere Conservation Park
  
  Bezienswaardigheden
   Fiordland met onder andere Milford Sound en Doubtful Sound
   Te Anau
   Marlborough Sounds
   Punakaiki
   Kaikoura
   Queenstown
   Arrowtown
   Taiaroa Head
   Mount Cook
  
  Meren
  Op het Zuidereiland liggen acht grote meren, zoals Lake Wakatipu, Lake Tekapo en Lake Manapouri. Lake Hauroko is met 462 meter het diepste meer, gelegen in het westen van het Zuidereiland. Deze meren zijn in het verleden gedurende ijstijden gevormd door gletsjers.
  
  Sounds
  Ook de 'Sounds' in het zuidwesten in Fiordland, zoals Milford en Doubtful Sound, zijn door gletsjers gevormd. 'Sound' is eigenlijk niet de juiste benaming voor deze zee-inhammen aangezien dat verdronken vallei betekent. De 'Sounds' van Fiordland zijn eigenlijk fjorden. De Marlborough Sounds in het noorden van het Zuidereiland zijn wel correct genaamd. De neergaande beweging van deze valleien, waardoor ze in de loop der tijd verdrinken, gaat tot op de dag van vandaag voort.
  
  Skigebieden
  
  Op het Zuidereiland zijn de volgende skigebieden:
  
  Musea
   Canterbury Museum
   Ferrymead Heritage Park
   Nelson Provincial Museum
   Otago Museum
   Otago Settlers Museum
   Royal New Zealand Air Force Museum
   Southland museum and art gallery
   World of Wearable Art
  
  Havens
  
  Containerhaven: Lyttelton (Christchurch), Port Chalmers (Dunedin)
  Andere havens: Nelson, Picton, Westport, Greymouth, Timaru, Bluff.
  Havens: Akaroa, Otago Harbour, Half Moon Bay (Stewart Island/Rakiura), Milford Sound.
  Freshwater: Queenstown and Kingston (Lake Wakatipu), Te Anau en Manapouri (Lake Manapouri)
  
  Verkeer en vervoer
  
  Wegen
  Het Zuidereiland heeft een netwerk van hoofdwegen (State Highways) van 4.921 km. Slechts een klein deel daarvan is als autosnelweg uitgevoerd.
  
  Treinen
  
  Op het Zuidereiland zijn twee hoofdspoorlijnen: de Main North Line van Picton naar Christchurch en de Main South Line van Lyttelton naar Invercargill via Dunedin en enkele andere lijnen van de South Island’s railway.
  
  Vliegvelden
  
  Politieke partijen
  Op het Zuidereiland zijn de politieke partijen onder meer:
   Aotearoa Legalise Cannabis Party
   Imperial British Conservative Party
   National Democrats Party
   New Zealand Democratic Party
   New Zealand Progressive Party
   South Island Party
   South Island Party (2008)
  
  Flora en fauna
  
  Zoogdieren
  Op het eiland komen de volgende zoogdieren voor:
   Bennettwallaby (Macropus rufogriseus) (geïntroduceerd)
   Voskoesoe (Trichosurus vulpecula) (geïntroduceerd)
   Egel (Erinaceus europaeus) (geïntroduceerd)
   Haas (Lepus europaeus) (geïntroduceerd)
   Konijn (Oryctolagus cuniculus) (geïntroduceerd)
   Hermelijn (Mustela erminea) (geïntroduceerd)
   Fret (Mustela putorius furo) (geïntroduceerd)
   Wezel (Mustela nivalis) (geïntroduceerd)
   Huiskat (Felis sylvestris catus) (geïntroduceerd)
   Hond (Canis familiaris) (geïntroduceerd)
   Wild zwijn (Sus scrofa) (geïntroduceerd)
   Rund (Bos primigenius taurus) (geïntroduceerd)
   Geit (Capra hircus) (geïntroduceerd)
   Himalayathargeit (Hemitragus jemlahicus) (geïntroduceerd)
   Schaap (Ovis aries) (geïntroduceerd)
   Gems (Rupicapra rupicapra) (geïntroduceerd)
   Eland (Alces alces) (geïntroduceerd)
   Axishert (Axis axis) (geïntroduceerd; uitgestorven)
   Edelhert (Cervus elaphus) (geïntroduceerd)
   Damhert (Dama dama) (geïntroduceerd)
   Witstaarthert Odocoileus virginianus (geïntroduceerd)
   Huismuis (Mus domesticus) (geïntroduceerd)
   Polynesische rat (Rattus exulans) (geïntroduceerd)
   Bruine rat (Rattus norvegicus) (geïntroduceerd)
   Zwarte rat (Rattus rattus) (geïntroduceerd)
   Mystacina robusta (uitgestorven)
   Mystacina tuberculata
   Chalinolobus tuberculatus
  
  Bronnen en referenties