title: François-Auguste Gevaert
text: François-Auguste baron Gevaert (ook Frans August Gevaert; Huise, 30 juli 1828 - Brussel, 24 december 1908) was een Belgisch componist en organist. Hij wordt in de muziekgeschiedenis vooral herinnerd als muziekpedagoog en conservatoriumdirecteur en als musicoloog, die publiceerde over muziek in de Oudheid, kerkmuziek, orkestratie en instrumentatie.
  
  Levensloop 
  Gevaert was de zoon van een bakker en de jongere broer van klavierbouwer Vitus Gevaert, en achterkleinzoon van Pieter Francis Gevaert, burgemeester van Huise in de 18de eeuw. Hij studeerde harmonie en contrapunt bij Martin-Joseph Mengal, de directeur van het Koninklijk Conservatorium van Gent. Op 15-jarige leeftijd werd hij organist aan de Jezuïetenkerk te Gent.
  
  Nadat hij in 1847 met zijn cantate Le roi Lear laureaat werd van de Prix de Rome, de Belgische staatsprijs voor compositie, manifesteerde hij zich als operacomponist. Zijn grote opera Hugues de Somerghem ging op 23 maart 1848 in Gent in première en op 5 januari 1849 werd zijn opera La comédie à la ville gecreëerd. Daarna reisde hij met het stipendium van de Prix de Rome door Frankrijk, Spanje, Italië en Duitsland, om zich uiteindelijk in 1853 in Parijs te vestigen. Het Théâtre Lyrique voerde zijn eenakter Georgette op, waarna nog zeven opera's volgden die of door het Théâtre Lyrique, of door de Opéra-Comique met wisselend succes werden opgevoerd.
  
  Gevaert had in Parijs aanzien verworven en in 1867 werd hij artistiek directeur van de Opéra, een machtige functie in het belangrijkste operahuis van Europa. Het uitbreken van de Frans-Duitse Oorlog maakte een einde aan zijn succesvolle carrière in Parijs en hij kwam naar België terug.
  
  Hij werd op 26 april 1871 de opvolger van François-Joseph Fétis als directeur van het Koninklijk Conservatorium te Brussel. Hij verbreedde het vakkenaanbod aan het conservatorium en kon beroemde muzikanten en componisten aantrekken als docent, onder wie Henri Vieuxtemps, Eugène Ysaÿe, Edgar Tinel, Paul Gilson en Arthur De Greef. Het niveau werd onder zijn leiding verhoogd. Gevaert stichtte de Sociéte des Concerts du Conservatoire, samengesteld uit professoren en de beste studenten, waarmee hij werken uitvoerde van Bach, Händel, Gluck, Haydn, Mozart en Beethoven. In zijn Brusselse jaren wilde Gevaert niet meer dat zijn opera's werden opgevoerd. Net als Fétis speelde hij een belangrijke rol in het herwaarderen van oude muziek, van de oudheid tot de 18de eeuw.
  
  In 1907 werd hij door koning Leopold II van België tot baron benoemd.
  
  Hij componeerde talrijke liederen en orkestwerken. Als musicoloog verdiepte hij zich voornamelijk in de muziek van de oudheid en de middeleeuwen. Gevaert werd internationaal gewaardeerd; zo werd hij in 1851 door de Spaanse koningin Victoria Eugénie van Battenberg te Rome onderscheiden als Ridder in de Orde van Isabella de Katholieke. In Duitsland werd hij in 1895 lid van de sectie muziek van de Pruisische Academie van de Kunsten, Berlijn. In Pruisen werd hij tot Ridder in de Orde Pour le Mérite voor Wetenschappen en Kunsten gekozen.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest 
   1848 Ouverture "Flandre au lion"
   1850 Fantasia sobre motivos españoles
   La feria Andaluza
  
  Missen, cantates en gewijde muziek 
   1908 Grand’ Messe de Noël «Puer Natus Est Nobis»
   1853 Requiem, voor mannenkoor en orkest
   1843 Te Deum
   Kerstcantate
  
  Wereldlijke cantates 
   1847 België
   1847 Le roi Lear
   1856 Évocation patriotique
   1857 De Nationale Verjaerdag
   1859 Le retour de l'armée
   1864 Jacques van Artevelde
  
  Muziektheater
  
  Opera's
  
  Operettes
  
  Werken voor koren 
   Entre le boeuf et l'âne gris, voor gemengd koor
   Le bel ange du ciel, voor gemengd koor
   Le message des anges, voor gemengd koor
   Le Sommeil de l’enfant Jésus, voor gemengd koor
   Supra flumina Babylonis, psalm voor mannenkoor en orkest
   Vers L'Avenir - L'Expansion Belge, voor mannenkoor en piano - tekst: Gentil Theodoor Antheunis
  
  Vocale muziek 
   Canticum Natalitiæ, voor zangstem en orgel
   Chanson joyeuse de Noël, voor zangstem en orgel
   Concert de midi, voor tenor en piano
   Noël du XVIIIe siècle, voor zangstem en orgel
   Nous sommes trois souverains princes, voor zangstem en orgel
   Ô Nuit, heureuse nuit, voor zangstem en orgel
   Philipp van Artevelde, ballade
   Voisin, d’où venait ce grand bruit ?, voor zangstem en orgel
   Naar Wijd en Zijd (Vers l'Avenir), volkslied van Belgisch Congo
  
  Kamermuziek 
   Kwartet, voor klarinet, hoorn, fagot en piano
  
  Publicaties 
   Traité général d'instrumentation, Gent en Liège (Luik), 1863
   Histoire et théorie de la musique de l'antiquité, Gent, 1875-1881, 2 vols.
   Nouveau traité d'instrumentation, Parijs, 1885
   Les origines du chant liturgique de l'église latine, 1890
   Cours méthodique d'orchestration, Parijs en Brussel: Lemoine, 1890
   La mélopée antique dans le chant de l'église latine, Gent, 1895-1896
   Les problémes musicaux d'Aristote, 1899
   Les gloires d'Italie
   Chansons du XV. siècle
  
  Bibliografie 
   Flavie Roquet: Lexicon: Vlaamse componisten geboren na 1800, Roeselare, Roularta Books, 2007, 946 p., 
   Karel De Schrijver: Bibliografie der Belgische toonkunstenaars sedert 1800, Leuven: Vlaamse, 1958, 152 p.
   Victor van Hemel: Voorname belgische toonkunstenaars uit de 18de, 19de en 20ste eeuw, Antwerpen: Cupido-Uitgave, 1958, 84 p.
   Jacques Stehman: Histoire de la musique en Belgique, Ministere de la Defense Nationale, 1950
   Edmund Sebastian Joseph van der Straeten: History of the violoncello, the viol da gamba - Their precursors and collateral instruments. With biographies of all the most eminent players of every country, London: William Reeves, 1915
   Andre Bouvery: Les musiciens celebres du second empire, Paris: Augustin Challamel, 1911
   François-Joseph Fétis: Biographie Universelle des Musiciens et bibliographie générale de la musique, Paris: 1881-89, 8 vols. Supplement et complement. 2 vols. 
   Gustave Chouquet: Histoire de la musique dramatique en France depuis ses origines jusqu'a nos jours, Paris: Librairie Firmin Didot Freres, Fils et Gie, 1873
   David Damschroder, David Russell Williams: Music theory from Zarlino to Schenker - A bibliography and guide, Stuyvesant, NY: Pendragon Press, 1990
   Gérard Pinsart: Ces musiciens qui ont fait la musique. Autographes et manuscrits musicaux du 16e au 20e siècle, catalogue d'exposition, (Musée Royal de Mariemont du 26 octobre 1985 au 31 mars 1986) , Morlanwelz, Musée Royal de Mariemont, 1985-86, 251 p.
   Alvaro Zaldivar Gracia: Recension y estudio sobre "Histoire et theorie de la musique de l'antiquite de F.A. Gevaert (1828-1908), El autor 1982. 73 Bl.
   
   Franz Stieger: Opernlexikon - Teil II: Komponisten, Tutzing: Hans Schneider, 1977
   Gösta Morin, Carl-Allan Moberg, Einar Sundström: Sohlmans musiklexikon. 2., revid. och utvidgade uppl., 5 vol., Stockholm : Sohlman Förlag, 1975-1979
   Gustaf Hilleström: Matrikel 1771-1971 : Kungl. Musikaliska Akademien, Strangnas: Nordiska Musikforlaget i distribution, 1971, 286 p.
   Marc Honegger: Dictionnaire de la musique, Paris: Bordas, 1970-76
   Charles Leirens: Belgian music, New York: Belgian Government Information Center, 1963
   José Subira: Epistolario de F. A Gevaert y J. de Monasterio, Anuario Musical. 16 (1961), S. 217-246.
   Joaquín Pena, Higinio Anglés, Miguel Querol Gavalda: Diccionario de la Música LABOR, Barcelona: Editorial Labor, 1954, 2V, 2318P.
   Paul Frank, Wilhelm Altmann: Kurzgefasstes Tonkunstler Lexikon : fur Musiker und Freunde der Musik, Regensburg: Gustave Bosse, 1936, 730 p.
   Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 7. Leipzig 1907, S. 773.
  
  Referenties
  
  Externe links 
   Webexpositie over Gevaert (gearchiveerd)
   François-Auguste Gevaert op de webwerf van het Studiecentrum voor Vlaamse Muziek
   Korte biografie (gearchiveerd) 
   Histoire et théorie de la musique de l'antiquité deel 1
   Histoire et théorie de la musique de l'antiquité deel 2
  
  Belgisch componist
  Belgisch musicoloog
  Belgisch muziekpedagoog
  Belgisch organist
  Belgische adel
  Christelijke muziek
  19e-eeuws componist
  Belgisch persoon in de 19e eeuw