title: Heinrich Heine
text: Christian Johann Heinrich Heine (Düsseldorf, 13 december 1797 - Parijs, 17 februari 1856) was een Duitse dichter van Joodse afkomst. Hij werd geboren als Harry Heine, maar liet zich in 1825 Luthers dopen onder de naam Heinrich Heine. In 1824 keerde hij terug naar Göttingen om er zijn doctorstitel in de rechten te behalen en waar hij lid werd van de studentenvereniging Corps Guestphalia, dat meermaals in zijn werken voorkwam. Een meer innerlijke band met het geloof kreeg hij echter pas toen hij aan het eind van zijn leven verlamd op zijn ziekbed in Parijs lag, waar hij sinds 1831 in zelfgekozen ballingschap woonde. Hij ligt begraven op de begraafplaats van Montmartre.
  
  Heine behoorde tot de Romantiek en maakte vele ironische en spitsvondige gedichten die ook tegenwoordig nog mensen aanspreken. Hij werkte soms samen met zijn tijdgenoot Karl Marx, die ook corpsstudent is geweest bij Corps Palatia Bonn, waar Heine heeft gestudeerd.
  
  Innerlijk was Heine een tegenstrijdig mens, enerzijds voelde hij zich Duitser, anderzijds wereldburger; dezelfde soort dubbele gevoelens had hij ook ten aanzien van het jodendom en de romantiek.
  
  Beroemd is zijn uitspraak "dort wo man Bücher verbrennt, verbrennt man auch am Ende Menschen" ("waar men boeken verbrandt, verbrandt men uiteindelijk ook mensen"), die als een profetische vooruitblik geldt voor wat er later in het 'Derde Rijk' van Hitler zou plaatsvinden.
  
  Een beroemde dichtbundel van hem is Das Buch der Lieder met onder andere Die Lorelei en Im wunderschönen Monat Mai.
  
  Naar hem is in 1988 de Heinrich Heine-Universiteit in zijn geboortestad Düsseldorf genoemd.
  
  Bibliografie
  
  Eigen uitgaven 
   1821: Gedichte
   1823: Tragödien nebst einem lyrischen Intermezzo (met hierin: William Ratcliff, Almansor und Lyrisches Intermezzo)
   1824: Dreiunddreißig Gedichte
   1826: Reisebilder. Erster Teil (met hierin: Die Harzreise, Die Heimkehr, Die Nordsee. Erste Abteilung en verscheidene gedichten)
   1827: Buch der Lieder en Reisebilder. Zweiter Teil  (met hierin: Die Nordsee. Zweite und dritte Abteilung, Ideen. Das Buch Le Grand en Briefe aus Berlin)
   1830: Reisebilder. Dritter Teil (met hierin: Die Reise von München nach Genua en Die Bäder von Lucca)
   1831: Inleiding tot Kahldorf über den Adel en Reisebilder. Vierter Teil (met hierin: Die Stadt Lucca en Englische Fragmente)
   1832: Französische Zustände
   1833: Über den Denunzianten. Eine Vorrede zum dritten Teil des Salons., Inleiding tot Don Quixote en Der Salon. Dritter Teil (met hierin: Florentinische Nächte en Elementargeister)
   1834: Der Salon. Erster Teil (met hierin: Französische Maler, Aus den Memoiren des Herren von Schnabelewopski en verscheidene gedichten)
   1835: Der Salon. Zweiter Teil (met hierin: Zur Geschichte der Religion und Philosophie in Deutschland en de gedichtencyclus Neuer Frühling)
   1836: Der Salon. Dritter Teil
   1836: Die romantische Schule
   1838: Der Schwabenspiegel
   1839: Shakespeares Mädchen und Frauen en Schriftstellernöten
   1840: Ludwig Börne. Eine Denkschrift en Der Salon. Vierter Teil (met hierin: Der Rabbi von Bacherach, Über die französische Bühne en verschillende gedichten)
   1844: Neue Gedichte (met hierin: Deutschland. Ein Wintermärchen)
   1844: Die Schlesischen Weber
   1847: Atta Troll – Ein Sommernachtstraum
   1851: Romanzero en Der Doktor Faust. Ein Tanzpoem
   1854: Vermischte Schriften, 3 boeken (met hierin: Geständnisse, Die Götter im Exil, Die Göttin Diana, Ludwig Marcus, Gedichte 1853 und 1854, Lutetia. Erster Teil en Lutetia. Zweiter Teil)
   1857 (postuum): Tragödien
   1869 (postuum): Letzte Gedichte und Gedanken
   1884 (postuum): Memoiren
   1892 (postuum): Heinrich Heines Familienleben. 122 Familienbriefe des Dichters und 4 Bilder.
  
  Trivia 
   In nazi-Duitsland (1933-1945) was Heine als progressief vrijdenker en als zoon van (geassimileerde) joodse ouders taboe. Zijn lied Die Lorelei was echter zo populair dat het onmogelijk uit populaire liederenbundels kon worden geweerd. Men liet het dus staan met de vermelding "Dichter: unbekannt".
   Nacht liegt auf den fremden Wegen werd voorzien van muziek door Johannes Brahms in zijn Zes liederen opus 85 en in Frank Bridges Night lies on the silent highways.
   Ook Robert Schumann heeft meerdere gedichten op muziek gezet (Liederkreis, Op. 24)
   In The Bronx (New York stad) bevindt zich de Lorelei Fontein, een monument ter nagedachtenis aan Heine, gemaakt door de beeldhouwer Ernst Herter. De fontein was oorspronkelijk bedoeld voor de stad Düsseldorf maar werd daar als gevolg van antisemitisme geweigerd. Ook de plaatsing in New York leidde tot controverse, naast antisemitisme was er ook verontwaardiging omtrent het getoonde vrouwelijk naakt. 
  
  Duits dichter