title: Pissebedden
text: Pissebedden (Isopoda) vormen een van de weinige ordes van kreeftachtigen (ook wel schaaldieren genoemd) waarvan er soorten op het land voorkomen. Het is een zeer diverse groep, waarvan de meeste soorten in zee leven, maar sommige soorten hebben zich aangepast aan het land.
  
  Leefomgeving 
  Oorspronkelijk komen pissebedden in zoutwater voor, maar ze komen ook in zoetwater voor. Een kleine groep, de landpissebedden (Oniscidea), heeft de zee verlaten, maar hun kieuwen behouden. Tevens hebben ze met behulp van een broedbuidel een manier ontwikkeld waarmee ze voor de eerste levensfasen van de jongen niet meer op poelen of dieper water aangewezen zijn.
  
  Taxonomie 
  De orde omvat 10.697
  bekende soorten. De volgende taxa zijn bij de orde ingedeeld:
   Onderorde Asellota - vooral in de diepzee van de Stille Oceaan en de Atlantische Oceaan, maar ook in zoet water (zoetwaterpissebed)
   Superfamilie Aselloidea Latreille, 1802
   Superfamilie Gnathostenetroidoidea Kussakin, 1967
   Superfamilie Janiroidea G. O. Sars, 1897
   Superfamilie Stenetrioidea Hansen, 1905
   Superfamilie Asellota incertae sedis
   Onderorde Calabozoidea  - in zoet water en grondwater van Zuid-Amerika
   Familie Brasileirinidae Pervorčnik, Ferreira & Sket, 2012
   Familie Calabozoidae Van Lieshout, 1983
   Onderorde Cymothoida
   Superfamilie Anthuroidea Leach, 1914 - marien, maar ook in brak en zoet water
   = Anthuridea
   Familie Antheluridae Poore & Lew Ton, 1988
   Familie Anthuridae Leach, 1814
   Familie Expanathuridae Poore, 2001
   Familie Hyssuridae Wägele, 1981
   Familie Leptanthuridae Poore, 2001
   Familie Paranthuridae Menzies & Glynn, 1968
   Superfamilie Cymothooidea Leach, 1814
   Familie Aegidae White, 1850
   Familie Anuropidae Stebbing, 1893
   Familie Barybrotidae Hansen, 1890
   Familie Cirolanidae Dana, 1852
   Familie Corallanidae Hansen, 1890
   Familie Cymothoidae Leach, 1818
   Familie Gnathiidae Leach, 1814 - mariene isopoden waarvan de larven parasieten zijn op vissen en de volwassen dieren vrij leven als benthos
   = Gnathiidea
   = Gnathonii Leach, 1814
   Familie Protognathiidae Wägele & Brandt, 1988
   Familie Tridentellidae Bruce, 1984
   Familie Urdidae Kunth, 1870 †
   Infraorde Epicaridea - ectoparasieten op mariene schaaldieren
   Superfamilie Bopyroidea Rafinesque, 1815
   Superfamilie Cryptoniscoidea Kossmann, 1880
   Superfamilie Epicaridea incertae sedis †
   Onderorde Limnoriidea
   Superfamilie Limnorioidea White, 1850
   Onderorde Microcerberidea - kleine (< 2 mm) interstitiële isopoden, marien en zoet water van de Oost-Pacifische kust van Zuid-Amerika, Afrika, India en de Middellandse Zee
   Familie Atlantasellidae Sket, 1979
   Familie Microcerberidae Karaman, 1933
   Onderorde Oniscidea - over de hele wereld, vooral in vochtige, maar soms ook in droge locaties aan land
   Familie Agnaridae Schmidt, 2003
   Familie Alloniscidae Schmidt, 2003
   Familie Armadillidae Brandt, 1831
   Familie Armadillidiidae Brandt, 1833
   Familie Balloniscidae Vandel, 1963
   Familie Bathytropidae Vandel, 1952
   Familie Berytoniscidae Vandel, 1955
   Familie Bisilvestriidae Verhoeff, 1938
   Familie Cylisticidae Verhoeff, 1949
   Familie Delatorreiidae Verhoeff, 1938
   Familie Detonidae Budde-Lund, 1904
   Familie Dubioniscidae Schultz, 1995
   Familie Eubelidae Budde-Lund, 1899
   Familie Halophilosciidae Verhoeff, 1908
   Familie Hekelidae Ferrara, 1977
   Familie Irmaosidae Ferrara & Taiti, 1983
   Familie Ligiidae Leach, 1814
   Familie Mesoniscidae Verhoeff, 1908
   Familie Olibrinidae Budde-Lund, 1913
   Familie Oniscidae Latreille, 1802
   Familie Paraplatyarthridae Javidkar & King, 2015
   Familie Philosciidae Kinahan, 1857
   Familie Platyarthridae Verhoeff, 1949
   Familie Porcellionidae Brandt, 1831
   Familie Pudeoniscidae Lemos de Castro, 1973
   Familie Rhyscotidae Budde-Lund, 1904
   Familie Schoebliidae Verhoeff, 1938
   Familie Scleropactidae Verhoeff, 1938
   Familie Scyphacidae Dana, 1852
   = Actaeciidae Vandel, 1964
   Familie Spelaeoniscidae Vandel, 1948
   Familie Stenoniscidae Budde-Lund, 1904
   Familie Styloniscidae Vandel, 1952
   Familie Tendosphaeridae Verhoeff, 1930
   Familie Titanidae Verhoeff, 1938
   Familie Trachelipodidae Strouhal, 1953
   Familie Trichoniscidae G. O. Sars, 1899
   = Buddelundiellidae Verhoeff, 1930
   Familie Turanoniscidae Borutzky, 1969
   Familie Tylidae Dana, 1852
   Familie Oniscidea incertae sedis
   Infraorde Ligiamorpha
   Sectie Crinocheta
   Superfamilie Armadilloidea Brandt, 1831
   Superfamilie Oniscoidea Latreille, 1802
   Sectie Diplocheta
   Superfamilie Trichoniscoidea
   Onderorde Phoratopidea
   Familie Phoratopodidae Hale, 1925
   Onderorde Phreatoicidea - in oppervlaktewater, moerassen, meren en grondwater in het zuidelijk halfrond op grote hoogten
   Familie Amphisopidae Nicholls, 1943
   Familie Hypsimetopidae Nicholls, 1943
   Familie Mesamphisopidae Nicholls, 1943
   Familie Palaeophreatoicidae Birstein, 1962 †
   Familie Phreatoicidae Chilton, 1891
   Familie Phreatoicopsidae Nicholls, 1943
   Familie Ponderellidae Wilson & Keable, 2004
   Familie Phreatoicidea incertae sedis
   Onderorde Sphaeromatidea Wägele, 1989
   Familie Archaeoniscidae Haack, 1918 †
   Superfamilie Seroloidea Dana, 1852
   = Serolidea Dana, 1852
   Familie Basserolidae Brandt & Poore, 2003
   Familie Bathynataliidae Kensley, 1978
   Familie Plakarthriidae Hansen, 1905
   = Chelonidiidae Pfeffer, 1887
   Familie Schweglerellidae Brandt, Crame, Polz & Thomson, 1999 †
   Familie Serolidae Dana, 1852
   Familie Tricarinidae Feldmann, Kolahdouz, Biranvand & Schweigert, 2007 †
   Superfamilie Sphaeromatoidea Latreille, 1825
   Familie Ancinidae Dana, 1852
   Familie Sphaeromatidae Latreille, 1825
   = Sphaeromidae
   Familie Tecticipitidae Iverson, 1982
   Familie Sphaeromatoidea incertae sedis
   Infraorde Sphaeromatidea incertae sedis †
   Geslacht Brunnella Polz, 2005 †
   Geslacht Unusuropode Duarte & Santos, 1962 †
   Onderorde Tainisopidea
   Familie Tainisopidae Wilson, 2003
   Onderorde Valvifera - marien, voornamelijk circumarctisch en -antarctisch, ook in de Europese zeeën
   Familie Antarcturidae Poore, 2001
   Familie Arcturidae Dana, 1849
   = Amesopodidae Stebbing, 1905
   = Astacillidae Stebbing, 1905
   Familie Arcturididae Poore, 2001
   Familie Austrarcturellidae Poore & Bardsley, 1992
   Familie Chaetiliidae Dana, 1849
   Familie Holidoteidae Wägele, 1989
   Familie Holognathidae Thomson, 1904
   Familie Idoteidae Samouelle, 1819
   = Idotheidae Samouelle, 1819
   Familie Pseudidotheidae Ohlin, 1901
   Familie Rectarcturidae Poore, 2001
   Familie Thermoarcturidae Poore, 2015
   Familie Xenarcturidae Sheppard, 1957
   Onderorde Isopoda incertae sedis
   Geslacht Anhelkocephalon Bill, 1914 † 
   Geslacht Debodea Hiller, 1999 †