Associatie van ratelaar en harlekijn
De associatie van harlekijn en ratelaar (Rhinantho-Orchidetum morionis) is een associatie uit het dotterbloem-verbond (Calthion palustris). Het is een zeer bloemrijke plantengemeenschap specifiek voor natte zandgronden langs de Nederlandse en Belgische kust.

Naamgeving en codering 
 Syntaxoncode voor Nederland (rVvN): r16Ab01
 BWK-code: Dotterbloemgrasland (hc)
 Natura2000-habitattypecode: H2190
 Corine biotope: 37.21 Atlantic and sub-Atlantic humid meadows
 Eunis Habitat Types: E3.41 Atlantic and sub-Atlantic humid meadows

De wetenschappelijke naam Rhinantho-Orchidetum morionis is afgeleid van de wetenschappelijke namen van twee opvallende soorten voor de associatie, de grote ratelaar (Rhinanthus angustifolius) en de harlekijn (Anacamptis morio, synoniem Orchis morio).

Symmorfologie 
Vegetatie van de associatie van ratelaar en harlekijn zijn meestal soortenrijk en bloemrijk, laagblijvend en weinig productief. De kruidlaag omvat overwegend overblijvende kruiden, aangevuld met verschillende grassen en grasachtige planten. Plaatselijk kan riet de laagblijvende vegetatie doorbreken.

De boom- en struiklaag zijn afwezig. Een moslaag is aanwezig maar soortenarm.

Ecologie 
Deze plantengemeenschap komt vooral voor op natte, zoete tot licht brakke zandgrond en zandige kleigrond, op een licht zure tot basische bodem. Het grondwaterpeil staat heel het jaar door hoog, maar is vrij stabiel. Overstromingen worden slecht verdragen, en ook stagnerend regenwater hebben een negatieve invloed.

Meestal gaat het over hooilanden en -weiden in inpolderingen, in voormalige kwelders en op oude zandopduikingen langs de kust.

Verspreiding 
De associatie van ratelaar en harlekijn komt vooral in Nederland voor, vooral op de Waddeneilanden, in Zeeland en langs de Friese Zuiderzeekust. In de polder Waal en Burg op Texel is een uitgelezen voorbeeld van deze gemeenschap te vinden.

In Vlaanderen was in 2002 nog één recente locatie bekend van deze plantengemeenschap.

Diagnostische taxa voor Nederland en Vlaanderen 
Deze associatie is een van de meer soortenrijke binnen het verbond. Ze omvat maar één kensoort, de orchideeënsoort harlekijn, maar deze komt praktisch in elke gemeenschap van deze associatie voor. Ook de brede orchis kan hier aangetroffen worden. Verder zijn een aantal kensoorten van de hoger niveaus als echte koekoeksbloem, grote ratelaar en moerasrolklaver prominent aanwezig, aangevuld met algemene graslandsoorten als scherpe boterbloem, smalle weegbree en veldzuring. Van de grassen en grasachtige planten worden gestreepte witbol, kamgras, gewoon reukgras en gewone veldbies meestal gevonden. Opvallend is het voorkomen van de zeldzame varen gewone addertong.

In de moslaag is gewoon haakmos praktisch overal aanwezig.

Harlekijn en ratelaar