Leerdoel
Een leerdoel geeft aan wat men met het onderwijs wil bereiken. Soms wordt leerdoel gebruikt als synoniem van de term eindterm. Een leerdoel specificeert duidelijk en concreet wat men beoogt zichzelf of anderen eigen te maken op het gebied van kennis, inzichten en vaardigheden. Er is meestal in opgenomen hoe men zich dit eigen maakt en hoe men dit dient te tonen aan anderen.

Terminologie
Wanneer een leerdoel betrekking heeft op een specifieke les van een docent noemt men dit een lesdoel. Als het gaat om eisen die gesteld worden aan het halen van een diploma voor een bepaalde opleiding of aan het slagen voor een cursus gebruikt men het woord eindterm. Algemeen geformuleerde leerdoelen, waar het basisonderwijs en de basisvorming in Nederland, volgens het Nederlands ministerie van Onderwijs, naar dienen te streven, worden kerndoelen genoemd. Wanneer men deze hiërarchie onderzoekt en relaties legt tussen leerdoelen op de verschillende niveaus van toepassing, ontstaat er een boomstructuur met toenemende specificering. Deze structuur noemt men een leerdoelhiërarchie.

Een leerdoelhiërarchie ontstaat ook als men binnen een onderwijsblok de meerdere leerdoelen groepeert en koppelt van algemeen naar detail. Daarbij zijn er vaak impliciete relaties. Reflectie impliceert analyse, analyse impliceert ervaring, ervaring impliceert begrip en begrip impliceert kennis.

Soorten
Men onderscheidt leerdoelen in de volgende:
 cognitieve en metacogitieve doelen (met het hoofd)
 affectieve doelen (met het hart)
 sociale doelen (met anderen)
 motorische doelen (met de handen)
In de praktijk zal men vooral (meta-)cognitieve of sociale leerdoelen tegenkomen.

Deze soorten kunnen verder worden ingedeeld naar niveau. Voor cognitieve leerdoelen is dit bijvoorbeeld opeenvolgend
 kennis
 begrip
 toepassing
 analyse
 reflectie (inzicht)

Voor affectieve leerdoelen is dit bijvoorbeeld
 aandacht
 interesse
 waardering
 empathie
 houding

Voor sociale leerdoelen kan men werken met
 contact
 afspraak
 relatie
 coöperatie en
 team

Voor motorische leerdoelen is een mogelijke indeling
 imaginatie (meedoen)
 imitatie (nadoen)
 automatisme (vanzelf doen)
 demonstratie (voordoen)
 virtuositeit (zelf doen)

Het indelen van een leerdoel in bijvoorbeeld de categorieën kennis, begrip, toepassing, analyse en reflectie kan de effectiviteit van het leren verhogen omdat het de leerling helpt om zich bewust te worden van het niveau van beheersing dat ze hebben van de materie.

Bloom's taxonomie
In de taxonomie van Bloom worden drie soorten leerdoelen aangegeven:
 Cognitieve doelen
 Affectieve doelen
 Motorische doelen

D

Bronvermelding 

 

Onderwijsterminologie
Educatietheorie