Sluizencomplex Terneuzen
|

|-
|

|-
|

|-
|

|-
|

|}

Het Sluizencomplex Terneuzen of Zeesluizen in de Nederlandse stad Terneuzen vormen een sluizencomplex dat vanuit de Westerschelde toegang verleent tot het Kanaal Gent-Terneuzen en daarmee tot de haven van Gent. Het kanaal werd tussen 1823 en 1825 aangelegd en eindigde in de Westerschelde. Twee schutsluizen werden bij Terneuzen aangelegd, een van 8 meter breed en een tweede van 12 meter. Nadien zijn de sluizen verschillende malen verbeterd en vergroot.

Beschrijving 
Het complex bestaat uit drie sluizen waarvan één in aanbouw.(oktober 2023)

Op het einde van de jaren zestig van de 20e eeuw vonden er omvangrijke werken plaats die in 1968 resulteerden in de opening van twee nieuwe sluizen, en wel:

 De Oostsluis, voorheen Binnenvaartsluis, die een lengte heeft van 280 meter en een breedte van 24 meter.
 De Westsluis, voorheen Zeevaartsluis, die een lengte heeft van 290 meter en een breedte van 40 meter. Ze is geschikt voor zeeschepen met een diepgang tot 12,5 meter en een laadvermogen van 83.000 ton. Bij deze sluis zijn voorzieningen aangebracht om te voorkomen dat zout water het kanaal binnendringt. België had een aandeel van 80% van de totale aanlegkosten van de Westsluis; Nederland betaalde de overige 20%.
 Nieuwe Sluis Terneuzen (projectnaam), deze heeft een lengte van 427 meter en een breedte van 55 meter, geschikt voor zeeschepen tot 366 meter lang.

De Middensluis is in 1908 opengegaan voor de scheepvaart en in 1910 officieel geopend. Deze sluis is sinds 1 oktober 2021 buiten gebruik gesteld wegens de aanleg van de invaart van de Nieuwe Sluis en de dienstenhaven en is grotendeels gesloopt. Deze sluis had een lengte van 140 meter en een breedte van 18 meter. Ze werd in 1986 gerenoveerd.

Per jaar worden de sluizen gepasseerd door ongeveer 10.000 zeeschepen, ruim 50.000 binnenvaartschepen, en een 3000-tal pleziervaartuigen.

Bij de sluizen is een bezoekerscentrum gevestigd, dat Portaal van Vlaanderen heet.

Test geslaagd voor grotere zeeschepen door Westsluis 
Door de komst van de zogenaamde post-Panamax schepen voor het vervoer van bulkgoederen werd in 2007 een discussie gestart of deze grotere schepen ook gebruik konden maken van de Westsluis. In december van dat jaar werd besloten een aantal proefvaarten te doen met schepen van een maximale omvang van 230 × 37 × 12,5 meter (l × b × d) door de Westsluis. De eerste geslaagde geslaagde proefvaart was op 20 november 2008 met de bulkcarrier Alam Permai; dit schip is 36,5 meter breed en heeft een diepgang van 12,3 meter. Op 5 januari 2009 volgde de tweede proefvaart met Aris T. Deze passeerde met zijn breedte van 36,97 meter en een diepgang van 12,4 meter ook zonder problemen de sluis.

Op 5 maart 2010 kwam het allergrootste schip ooit in de haven van Gent aan. De Eptalofos is 229,5 meter lang, 36,98 meter breed en heeft een draagvermogen van 92.567 ton. Het schip vervoerde ijzererts voor de hoogoven van Arcelor Mittal. De diepgang bij de opvaart bedroeg 12,5 meter na lichteren in de Put van Terneuzen. Met deze proefvaarten zijn schepen met een maximale breedte van 37 meter toegelaten in de Westsluis.

Nieuwe Sluis Terneuzen 
In maart 2005 besloten Nederland en Vlaanderen een gezamenlijke studie te doen met betrekking tot de toegankelijkheid van de Kanaalzone Gent-Terneuzen. Uit deze studie kwamen drie alternatieven naar voren, namelijk:
 een combisluis met afmetingen van circa 380 × 28 × 8,6 meter (l × b × h);
 een kleine zeesluis van circa 290 × 40 × 13,8 meter of
 een grote zeesluis.
Op 19 maart 2012 werd de voorkeur bekendgemaakt voor de laatste, grootste optie, een nieuwe sluis met een afmeting van 427 meter lang, 55 meter breed en 16,44 meter diep. De afmetingen komen overeen met die van de nieuwe sluizen van het Panamakanaal en schepen van het formaat New Panamax kunnen er gebruik van maken. De haven van Gent wordt bereikbaar voor schepen tot 150.000 ton of containerschepen met een capaciteit van 12.000 TEU. De sluis zal worden gebouwd op het sluizenterrein ten oosten van de Westsluis. De bouw vergde volgens de raming uit 2012 een investering van € 930 miljoen en de kosten voor het onderhoud gedurende 30 jaar na ingebruikneming zijn geschat op circa € 75 miljoen. Van de bouwkosten zal Nederland € 141,9 miljoen bijdragen en Vlaanderen de rest.

Op 1 maart 2016 stelde minister Schultz van Haegen het tracébesluit vast. De geraamde kosten waren op dat moment hoger, € 1204 miljoen, voor het grootste deel, namelijk € 1113 miljoen, voor rekening van Vlaanderen. Alle beroepen die zijn ingediend op het Tracébesluit zijn ongegrond verklaard.

Aanpassingen aan het kanaal, zoals het kanaalprofiel en aan kunstwerken, om de grotere schepen veilig door het kanaal te laten varen zijn noodzakelijk. Deze kosten komen ook grotendeels voor rekening van Vlaanderen. Nederland zal 15% van de kosten dragen met een maximum van € 150 miljoen.

Medio 2017 werd de aannemer voor het werk bekend. Een consortium, met daarin onder meer de Koninklijke BAM Groep en de Belgische baggeraar DEME, heeft de opdracht gekregen. Zij voeren de werkzaamheden uit voor ruim € 753 miljoen. Het totale investeringsbedrag – inclusief voorbereidingskosten, begeleiding en onderhoud gedurende de eerste twee jaar – wordt geraamd op € 934 miljoen. Dat is ongeveer € 200 miljoen minder dan eerdere ramingen. De werkzaamheden zijn in volle gang en in maart 2023 kan het eerste schip door de nieuwe sluis.
In de zomer van 2022 werd duidelijk dat deze datum niet gehaald gaat worden. Het project kampt met vertraging door de aanwezigheid van PFAS in de bodem, het verwijderen van objecten in de ondergrond en de coronapandemie. Een nieuwe opleverdatum is nog niet genoemd.

Externe links 
 Portaal van Vlaanderen
 Nieuwe Sluis Terneuzen

Terneuzen
Terneuzen