Martin Bril
Marten Walther (Martin) Bril (Utrecht, 21 oktober 1959 – Amsterdam, 22 april 2009) was een Nederlands columnist, schrijver en dichter.

Levensloop
Martin Bril, geboren in Utrecht als zoon van handelsvertegenwoordiger R.M. Bril en J. Bril-Pilat, bracht zijn eerste levensdagen in De Bilt door. Al snel verhuisde het gezin naar de Livingstonelaan in de Utrechtse wijk Kanaleneiland. Bril groeide verder op in Dieren, Drachten en 't Harde. In het ouderlijk gezin speelde het gereformeerd protestantisme een belangrijke rol.

Vanaf 1978 studeerde Bril filosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij voltooide zijn studie niet. Vervolgens volbracht hij de studierichting scenarioschrijven aan de Nederlandse Filmacademie in Amsterdam. Het VPRO televisieprogramma "het Lab" zond zijn afstudeerfilm over een vlaggenfabriek uit. Tijdens zijn studententijd in Groningen schreef hij voor het linkse studentenblad Nait Soez'n en maakte hij kennis met Dirk van Weelden. In Amsterdam begaf hij zich in kunstenaarskringen waarvan ook onder andere schilder Rob Scholte en de latere schrijver Joost Zwagerman deel uitmaakten. Van Weelden en Bril vormden vanaf 1987 een schrijversduo en publiceerden verscheidene verhalenbundels. In deze periode kampte Bril met een alcohol-, coke-, gok- en seksverslaving. Als freelance publicist werkte hij voor onder andere Het Parool, Vrij Nederland, NRC Handelsblad, VPRO (radio) en De Morgen. Zijn grote voorbeeld was de Amerikaanse journalist Jimmy Breslin, een vertegenwoordiger van New Journalism.

In 1997 schreef hij voor Het Parool, waar hij op dat moment reeds in dienst was, een serie columns over het proces tegen drugsbaas Johan 'De Hakkelaar' Verhoek. Eveneens in 1997 won hij de Pop Pers Prijs, voor een reeks artikelen over popmuziek in Vrij Nederland. Vanaf deze periode nam zijn productie zienderogen toe, wat mede het gevolg was van het stoppen met de consumptie van alcohol en cocaïne. Vanaf 1998 verschenen er jaarlijks meerdere boeken van zijn hand. In september 2001 verruilde hij Het Parool voor de Volkskrant, waarin hij een dagelijkse column verzorgde. In Vrij Nederland publiceerde hij vanaf 22 december 2001 het wekelijkse feuilleton Evelien, waarvan later onder regie van Rita Horst de televisieserie Evelien werd gemaakt. Hij publiceerde in diverse tijdschriften en trad met Ronald Giphart en Bart Chabot op in theaters. Bovendien was hij geregeld te zien als tafelheer van presentator Matthijs van Nieuwkerk in het televisieprogramma De Wereld Draait Door. Daar liet hij ook van zijn voorliefde voor de geografie van Nederland blijken. In 2006 schreef Bril het zeventiende Groot Dictee der Nederlandse Taal. De door hemzelf voorgedragen tekst stond in het teken van het koppelteken en bevatte woorden als beatjuggelen, guppy en caipirinha.

Een jaarlijks terugkerend onderwerp in zijn columns was de zogeheten rokjesdag, die ene dag in het voorjaar dat alle vrouwen als bij toverslag ineens een rok dragen, met daaronder blote benen. De bekendheid die Bril gaf aan dit begrip leidde ertoe dat het woord 'rokjesdag' in de Dikke Van Dale werd opgenomen.

In 2014, rond het verschijnen van een biografie over Bril, ontstond er enige discussie of Bril al dan niet deed aan product placement voor Volvo.

Eveneens in 2014 maakte Coen Verbraak de documentaire Martin Bril - Enfin over leven en werk van Bril.

Ziekte en overlijden
In juni 2008 werd slokdarmkanker bij Bril vastgesteld. In 2001 was hij al eens getroffen door darmkanker. Hij was enige tijd uit de roulatie maar keerde later terug als columnist en op televisie bij De Wereld Draait Door. In 2009 ontving Bril de Max Pam-oeuvreprijs, toegekend en uitgereikt door journalist en schrijver Max Pam. Inmiddels was duidelijk dat hij ongeneeslijk ziek was en in maart 2009 ging zijn gezondheid snel achteruit. Vanaf april 2009 kreeg hij een vaste dagelijkse plek rechtsonder op de voorpagina van de Volkskrant. Op 17 april werd zijn laatste column, getiteld "Boosheid", hier geplaatst. Vier dagen later werd hij onderscheiden met de Bob den Uyl-prijs voor zijn boek De kleine keizer
maar hij kon de uitreiking niet meer bijwonen. Hij overleed een dag later op 49-jarige leeftijd. De uitzending van 23 april van De Wereld Draait Door werd volledig gewijd aan zijn overlijden. Op zaterdag 2 mei werd hij herdacht in De Duif waarna hij in besloten kring is begraven op Zorgvlied. Op zijn grafsteen staan zijn personalia en een tekst die bestaat uit één woord: Enfin.

Bibliografie

 1987 Arbeidsvitaminen (met Dirk van Weelden)
 1990 Piano en gitaar (met Dirk van Weelden)
 1990 Voordewind
 1991 Terugwerkende kracht (met Dirk van Weelden)
 1992 Home sweet home (met Dirk van Weelden)
 1993 De mooiste baby van de hele wereld
 1994 Altijd Zomer Altijd Zondag
 1997 Klant in Aantocht
 1998 Het Tekort
 1998 Onderweg
 1998 Etalagebenen
 1999 Stadsogen
 1999 Spuigaten
 2000 Hollandse luchten
 2001 Gloriedagen
 2001 Evelien
 2001 Wereld van heimwee
 2001 De manipulatie
 2002 De Afsluitdijk en verder
 2002 Het verdriet van Drenthe
 2002 Verzameld werk (gedichten)
 2002 Twee broers en een broodjeszaak
 2003 Grote kleine dingen (en andersom)
 2003 Gelukkig niet - nieuwe avonturen van Evelien
 2003 Overal een rode tas
 2003 De Russische achterbuurvrouw
 2004 Het ronde land
 2004 Twee dochters en een reiger
 2004 Verzameld werk deel 2 (gedichten)
 2004 De Franse slag
 2004 Eigen benen
 2004 De straten van Amsterdam
 2005 De dag van de nieuwe haring
 2005 Het leed dat liefde heet
 2005 .nl (met fotografen Ben Deiman en Karel Tomeï)
 2006 Een plek onder de zon
 2006 Het verdwenen kruispunt
 2006 De heetste dag van het jaar
 2006 Een bril in Rome
 2007 Schitterend blauw
 2007 Haagse bluf
 2007 Plat du jour
 2008 Vader en dochters
 2008 Liefde, seks & regen
 2008 De kleine keizer
 2008 Tout va bien
 2008 Donkere dagen - nieuwe berichten uit het land
 2008 Een man uit de verte (130 ex.)
 2008 Zweedse liefde
 2008 Evelien voor altijd
 2009 Mijn leven als hond

Postuum 
 2009 De tomeloze Evelien
 2009 C'est la vie
 2009 Dertig graden in de schaduw
 2009 Overal wonen mensen
 2009 Stad (beperkte oplage)
 2009 Traag in cirkels (poëzie, 30 ex.)
 2010 Jongensjaren
 2010 Rokjesdag
 2010 Vaarwel Evelien
 2010 Buurtgeluiden
 2011 Heimwee naar de provincie
 2011 Meisjes
 2011 Het evenwicht
 2011 Au revoir / Alle verhalen uit Frankrijk
 2012 Heimwee naar Nederland
 2012 Wat een man nodig heeft
 2012 Niets bewoog in Langelille
 2013 Man uit de verte
 2013 Het geluk dat gezin heet
 2013 De mooiste dochters van de hele wereld
 2014 De zon schijnt

Biografie
Astrid Theunissen, De schelmenjaren van Martin Bril. Amsterdam, Meulenhoff, 2014.

Externe links 

Nederlands columnist
Nederlands dichter
Nederlands schrijver
20e-eeuws schrijver
21e-eeuws schrijver