Geuzen (Tweede Wereldoorlog)
De Geuzen of het Geuzenverzet vormden een verzetsgroep in de Tweede Wereldoorlog. De groep ontstond al in mei 1940 onder leiding van de Schiedammer Bernard IJzerdraat.

Verraad 
Het Nederlandse verzet stond nog in de kinderschoenen. De groep kwam openlijk uit voor haar mening en nam waarschijnlijk niet genoeg voorzichtigheid in acht. Nog geen jaar na het ontstaan van de groep werden achttien Geuzen verraden en door de Duitse bezetters opgepakt. De straf van drie minderjarige Geuzen, waaronder Bill Minco werd op het laatste moment veranderd in levenslang; voor hen in de plaats werden drie Februaristakers (Hermanus Coenradi, Joseph Eijl en Eduard Hellendoorn) samen met vijftien Geuzen op 13 maart 1941 gefusilleerd op de Waalsdorpervlakte.

Geëxecuteerden 
 Jan Wernard van den Bergh
 George den Boon
 Reijer Bastiaan van der Borden
 Nicolaas Arie van der Burg
 Jacob van der Ende
 Albertus Johannes de Haas
 Leendert Keesmaat
 Arij Kop
 Dirk Kouwenhoven
 Jan Kijne
 Leendert Langstraat
 Frans Rietveld
 Johannes Jacobus Smit
 Hendrik Wielenga
 Bernardus IJzerdraat

Eén Geuzenlid, Sjaak Boezeman, was al voor de terechtstelling aan de gevolgen van marteling overleden.

Psalm 43:4 zongen de Geuzen vlak voor ze op de Waalsdorpervlakte werden gefusilleerd.

Monumenten 
Het gedicht Het lied der achttien dooden van Jan Campert uit 1942 is geschreven naar aanleiding van de executie. De eerste strofe beschrijft de laatste uren van de achttien slachtoffers.

Op de Markt in Vlaardingen is het Geuzenmonument opgericht. Het stelt een aarzelende, maar voortstrijdende en dappere man voor. Even voor het beeld staan zijn twee benen, abrupt afgehakt. Zij symboliseren het abrupte einde van het leven van de gedode Geuzen. Een oversteekplaats van achttien zwarte rechthoeken naar het oude cachot onder het stadhuis, daar waar de Geuzen werden opgesloten in 1941, symboliseren de achttien doden.

Op de begraafplaats Emaus te Vlaardingen is een monument te vinden ter herinnering aan de Geuzen. Zes van de vijftien gedode Geuzen liggen bij het monument op de begraafplaats Emaus begraven. Enkele anderen vonden hun rustplaats op Ereveld Loenen. Op het geuzengraf staat een regel uit Psalm 43:4 Dan ga ik op tot Gods altaren.

Stichting Geuzenverzet 1940-1945 
De Stichting Geuzenverzet 1940-1945 reikt jaarlijks de Geuzenpenning uit aan "personen en/of instellingen die zich op bijzondere wijze hebben ingezet voor de democratie of tegen dictatuur, discriminatie of racisme".

Literatuur 
 Harry Paape, De Geuzen, de eerste verzetsgroep 40-45
 Bill Minco, Koude voeten, begenadigd tot levenslang

Externe link 
Zij waren de eersten...., documentaire, in 1992 uitgezonden door NCRV
De website van de Stichting Geuzenverzet

Nederlandse verzetsgroep in de Tweede Wereldoorlog
Tweede Wereldoorlog in Rotterdam