title: Gutenbergbijbel
text: De Gutenbergbijbel is een door Johannes Gutenberg tussen 1452 en 1455 in Mainz gedrukte bijbel. Deze belangrijkste incunabel bevat de Latijnse tekst van de vulgaat. Het is het eerste boek dat tot stand kwam met behulp van de door Gutenberg ontwikkelde boekdrukkunst. De complete Gutenbergbijbel telt 1282 pagina's, meestal in twee banden gebonden. De bijbel staat ook bekend als de 42-regelige bijbel.
  
  De meeste van de vermoedelijk 180 exemplaren van de Gutenbergbijbel werden op papier gedrukt en slechts dertig op het waardevollere perkament. Verspreid over de wereld zijn nog 49 exemplaren van de bijbel bekend. Er is slechts een van deze exemplaren in de Benelux aanwezig, in de centrale bibliotheek van de Universiteit van Bergen. Het is een papieren exemplaar, hoewel de Universiteit van Bergen ook een enkele bladzijde bezit uit de versie in perkament. Van de exemplaren op perkament zijn er vier volledig bewaard gebleven. Een daarvan bevindt zich in de Nedersaksische Staats- en Universiteitsbibliotheek van Göttingen en staat sinds 2001 op de Werelderfgoedlijst voor documenten van de UNESCO.
  
  Het Museum Plantin-Moretus te Antwerpen bezit een exemplaar van de als 36-regelige Gutenbergbijbel bekendstaande tweede uitgave van de Heilige Schrift, die naar men aanneemt eveneens door Gutenberg is gedrukt in 1458-1460. Deze is veel zeldzamer dan de 42-regelige bijbel, er zijn slechts 13 exemplaren van bekend.
  
  De bijbels in het Gutenberg-Museum te Mainz zijn te bezichtigen, evenals het exemplaar van de Gutenberg-bijbel in de bibliotheek van het Bodmer-Instituut: Foundation Martin Bodmer in Genève. Ooit was deze bijbel in het bezit van de Romanovs, de Russische Tsaren-familie. Het communistische bewind verkocht in 1931 de twee delen aan Maggs Brothers in Londen, en zo kon Martin Bodmer, de eerste directeur van het Rode Kruis, uiteindelijk deze zeldzaamheid verwerven voor zijn verzameling van bijzondere eerste drukken. De delen zijn gebonden in een 19e-eeuwse band, slechts één pagina ontbreekt.
  
  Voor het middeleeuwen-seizoen van de Britse zender BBC Four maakte Stephen Fry een documentaire over de geschiedenis van de Gutenbergbijbel en de door Gutenberg ontwikkelde drukpers. Hierin werd een pagina van de bijbel gereproduceerd waarbij gebruik werd gemaakt van oude technieken en een nagebouwde Gutenberg-drukpers.
  
  Pagina-indeling
  De pagina's bestaan uit twee kolommen. De regels zijn even lang, maar de spaties zijn overal even breed. Dit kon, doordat er ligaturen en vele afkortingen werden gebruikt. Die afkortingen werden in het latijn veel gebruikt. Daarboven waren er vele versies van letters, bijvoorbeeld van de onderkast-e op vele verschillende breedtes.
  
  Externe links 
    De Gutenberg-bijbels van de British Library
    Gutenberg-Museum
    Foundation Bodmer Genève
    locaties van alle bekende exemplaren van de Gutenberg-bijbel
  
  Bijbel
  15e-eeuws boek
  Documentair werelderfgoed in Duitsland
  Incunabel