title: Pollendam
text: De Pollendam is een lage, ongeveer 3 km lange stroomgeleidingsdam ten noordwesten van Harlingen. De dam is aangelegd op een zandbank met de naam "De Pollen" en heeft als functie de vaargeul door de Pollen naar Harlingen open te houden en aanslibbing te voorkomen.
  
  Historie 
  
  Het oorspronkelijke ontwerp is van ir. Abraham Johannes Brevet rond 1875, Brevet was toen ingenieur van de waterstaat en belast met de verbetering van de haven van Harlingen naar een ontwerp van ir. Waldorp. De ondiepte voor de haven ("De Pollen") was een probleem voor de bereikbaarheid en daarom werd besloten om een geul te baggeren. 
  
  De haven van Harlingen had destijds een diepte van 4 m, maar de vaardiepte over de Pollen was destijds bij hoog water slechts 3,6 m. 
  
  In 1865-1866 is daarom een geul gebaggerd door de Pollen. Die geul was in 1869 bij helemaal weer dichtgezand. In 1871 is opnieuw gebaggerd, maar de geul bleef aanzanden. Men was van mening dat dit zand aangevoerd werd vanuit de Zuiderzee. Daarom werd in 1874 besloten om op de Pollen een rijzendam aan te leggen. Deze dam (rijswerk verzwaard met steen) begon 100 m uit de kust en was 1000 m lang. De dam werd aangelegd ten zuidwesten van de gebaggerde geul, en men hoopte zo de instroom van zand tegen te gaan. De dam was vrij hoog en zorgde voor nogal wat opstuwing bij zowel vloed als eb. In 1876 werd de dam daarom verlaagd tot even boven laag water en met 800 m verlengd. Echter, door natuurlijke uitschuring ontstond aan de andere kant van de dam (dus aan de zuidwestkant) een geul, die  dieper werd dan de gebaggerde geul. In 1878 heeft het loodswezen besloten om de zuidelijke (natuurlijke) geul te betonnen, en niet meer de noordelijke. In de prent van 1889 is de toenmalige Pollendam ingetekend, op de bodemligging van ongeveer 1874.
  
  De huidige dam 
  In de loop der jaren is de dam op dezelfde plaats gebleven, de dam zelf is wel stabieler gemaakt met onder andere een asfaltbestorting in 1975. Hiervoor zijn de basaltblokken die op de rijzendam liggen eerst schoongespoten. Er zijn ook proeven gedaan met penetratie met een mortel van colloïdaal beton. De eerste berichten waren hierover vrij positief, maar het heeft niet veel navolging gevonden. Dus blijkbaar was het op de lange termijn minder geschikt.
  
  Opmerking
  Er is in Harlingen ook een weg die Pollendam heet, maar deze weg heeft niets met de bovenbeschreven dam te maken.
  
  Oppervlaktewater
  Scheepvaartinfrastructuur