title: Friedrich Cerha
text: Friedrich Cerha (Wenen, 17 februari 1926 – aldaar, 14 februari 2023) was een Oostenrijks componist en dirigent.
  
  Biografie 
  In 1935, amper 9 jaar oud, begon hij met zijn eerste composities. Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog maakte een abrupt einde aan zijn jeugd. In 1943 werd hij voor de Wehrmacht opgeroepen, maar toch bleef hij actief in een verzetsbeweging.
  
  Hij studeerde aan de Wiener Musikakademie en de Universiteit van Wenen en promoveerde in 1951 op de dissertatie Der Turandotstoff in der deutschen Literatur. In 1956 kreeg hij een studiebeurs voor Rome, waar hij tot 1957 verbleef.
  
  Samen met Kurt Schwertsik richtte hij in 1958 het ensemble die Reihe op om nieuwe werken te presenteren. Dit ensemble maakte al snel naam met uitvoeringen van muziek van de Tweede Weense School (onder anderen Schönberg, Berg, Webern) en eigentijdse componisten. Verder leidde hij de Camerata Frescobaldiana.
  
  Vanaf 1959 werkte hij als docent aan de Wiener Musikakademie, waar hij in 1960 artistiek leider van de afdeling voor elektronische muziek werd. In 1969 werd hij hoogleraar en van 1976 tot 1987 bekleedde hij een professoraat voor compositie, notatie en interpretatie van nieuwe muziek.
  
  Vanaf 1969 trad hij op als dirigent bij internationale festivals en als gastdirigent bij diverse belangrijke operagebouwen. In de lijn van de klankwereld van Alban Berg instrumenteerde hij in de jaren 1977-1978 het onvoltooide derde bedrijf van diens opera Lulu, die op 24 februari 1979 in Parijs onder Pierre Boulez in première ging.
  
  In 1986 ontving Cerha de Oostenrijkse staatsprijs. Tijdens de laatste Biënnale van Venetië, oktober 2006, werd hij onderscheiden met de Gouden Leeuw. In 2012 werd de Ernst von Siemens Muziekprijs aan hem toegekend.
  
  Cerha overleed drie dagen voor zijn 97e verjaardag in Wenen.
  
  Werken
  
  Opera's
   Netzwerk, 1981
   Baal, 1974-1981 – tekst Bertolt Brecht
   Der Rattenfänger, 1987 – tekst Carl Zuckmayer
   Alban Berg: Lulu, voltooiing 1962–1978
   Der Riese vom Steinfeld, 2002 – tekst Peter Turrini, 2002
   Onkel Präsident, 2013 – tekst Peter Wolf en Friedrich Cerha
  
  Overige werken (selectie) 
   Spiegel I–VII, 1960–1972
   Sinfonie, 1975
   Requiem für Hollensteiner, 1982-1983
   Baal-Gesänge, 1983
   Keintaten, 1983
   Eine Art Chansons voor zangstem, slagwerk, piano en contrabas, 1985-1987
   Momentum für Karl Prantl, 1988
   Eine letzte Art Chansons voor zangstem, slagwerk, piano en contrabas, 1989
   Celloconcert, 1996
   Impulse voor orkest, 1996
   Im Namen der Liebe, liederen, 1999
   Fünf Stücke voor klarinet, cello en piano in A, 1999–2000
   Hymnus voor orkest, 2000
   Rapsodie voor viool en piano, 2001
   Sopraansaxofoonconcert, 2003–2004
   Vioolconcert, 2004
   Requiem, 2004
   Momente voor koor, 2006
   Kwintet voor hobo en strijkkwartet, 2007
   Concert voor slagwerk en orkest, 2007–2008
   Like a Tragicomedy voor orkest, 2008–2009
   Bruchstück, geträumt für Ensemble, 2009
   Paraphrase über den Anfang der 9. Symphonie von Beethoven, 2010
   Zebra-Trio, voor strijktrio, 2011
   Tagebuch für Orchester, 2012
   Drei Sätze für Orchester, 2015
  
   Literatuur 
   Lukas Haselböck (red.): Friedrich Cerha. Analysen – Essays – Reflexionen. Rombach Verlag KG, Freiburg i. Br./Berlin/Wien 2006.
   Matthias Henke, Gerhard Gensch (red.): Mechanismen der Macht. Friedrich Cerha und sein musikdramatisches Werk. Studienverlag, Innsbruck 2016.
   Sabine Töfferl: Friedrich Cerha - Doyen der österreichischen Musik der Gegenwart. Eine Biografie''. New Academic Press, Wien 2017.
  
  Externe links 
   Officiële website
   Friedrich Cerha bij het Music Information Center Austria
   Friedrich Cerha in het Archiv der Zeitgenossen (Donau-Universität Kems)
  
  Oostenrijks componist