title: Spelling 2003 voor de Limburgse dialecten
text: De Speling 2003 voor de Limburgse dialecten, ook wel Veldekespelling, is een spelling voor de Limburgse dialecten die ontwikkeld is door de Vereniging Veldeke. Het doel van de spelling is dat dezelfde klank in elk dialect hetzelfde geschreven kan worden.
  
  Historie 
  De eerste Veldekespelling werd in 1928 gepubliceerd, waarna in 1952, 1983 en 2000 aanpassingen van dit spellingsysteem plaatsvonden. Dit spellingsysteem geniet geen officiële status, maar wordt wel als "officieel gepromoot" aangeduid wegens het gebruik van deze spelling binnen de Raod veur 't Limburgs en Vereniging Veldeke. De Veldekespelling wordt o.a. gehanteerd bij tweetalige plaatsnaamborden in Nederlands Limburg. De meest recente versie van de spelling dateert uit 2003. De spelling van 2003 is grotendeels gebaseerd op die van Notten en werd samengesteld door Pierre Bakkes, Jan Notten, Herman Cromvoets en Frans Zuug.
  
  Transcriptie
  
  Klankinventaris
  
  Korte klinkers
  
  Lange klinkers
  
  *: De klank èè komt maar beperkt voor (komt in Maastricht relatief gezien vaker voor, en wordt daar geschreven als "ei"), als dialectische variant op ei/ij.
  
  Tweeklanken
  NB: Veel van deze tweeklanken komen slechts in een beperkt aantal dialecten voor; sommige sluiten elkaar uit (dat wil zeggen: komt de ene tweeklank voor, dan kan de andere, daarop lijkende klank niet optreden). Dit is het geval met de ieë, iè en jè, met de oeë, oa en wa en met de uë, uè en wè.
  
  Ook valse diftongen (als aw en ej) zijn opgenomen.
  
  Umlaut
  Zoals hierna toegelicht zal worden komt in alle Limburgse dialecten veel umlaut voor, gewoonlijk met een grammaticale achtergrond. Er zijn vaste umlautpatronen, hieronder gegeven en toegelicht aan de hand van een verkleinwoord.
  
  {|
  |klank
  |voorbeeld
  |-
  |a > e
  |man - menneke
  |-
  |aa > ae
  |aap - aepke
  |-
  |ao > äö
  |haor ("haar") - häörke|-
  |o > ö
  |pot - pötje|-
  |ó > u
  |sjtóp - sjtupke|-
  |oe > uu
  |hoes - huuske|-
  |ou > ui
  |droum ("droom") - druimke|}
  
  In sommige dialecten is de umlaut van aa in bepaalde of zelfs alle gevallen verschoven naar de ee (vb. Maastrichts aap - eepke i.p.v. aepke)
  
  Medeklinkers
  
  Deze wijken belangrijk minder van het Nederlands af dan de klinkers. Om die reden zullen slechts de bijzondere klanken hier worden weergegeven.
  
  In het gebied tussen Weert, Reuver, Bocholt en Sittard komt bovendien mouillering voor. Dat wil zeggen dat de t en de d aan het eind van een woord vaak wat palataler worden uitgesproken, namelijk als tj en dj. De eindklank -nt/nd kan dan ook in -nj veranderen; Roermondenaren noemen hun stad bijvoorbeeld Remu(u)nj''.
  
  Literatuurverwijzing
  
  Limburgs dialect