title: 45e sessie van de Commissie voor het Werelderfgoed
text: De 45e sessie van de Commissie voor het Werelderfgoed vond plaats van 10 september tot en met 25 september 2023 in Riyad, de hoofdstad van Saoedi-Arabië. 
  
  Oorspronkelijk zou het plaatsvinden in Kazan, Rusland van 19 juni tot 30 juni 2022. Maar door de oorlog in Oekraïne is het uitgesteld en verplaatst naar Riyad, Saoedi-Arabië in 2023. 
  
  De Commissie voor het Werelderfgoed van de UNESCO oordeelt jaarlijks (en in dit uitzonderlijk geval tweejaarlijks) over nieuwe nominaties van natuur- en cultureel erfgoed, door landen voorgedragen als werelderfgoed, en enkele aanpassingen of uitbreidingen van eerder erkende sites die door landen werden ingediend. Deze voorstellen werden voorafgaand aan de sessie door werkgroepen van de commissie geëvalueerd op de volledigheid van het dossier. Maar ook de situatie van het erfgoed dat voorkomt op de lijst van het bedreigd werelderfgoed, en de eventuele aanvullingen die hier noodzakelijk zijn, worden besproken.
  
  Vóór de start van de sessie bestond de werelderfgoedlijst uit 1199 erfgoedlocaties: 213 natuurerfgoedlocaties, 868 culturele erfgoedlocaties en 39 gemengde locaties. Na de sessie staat de teller op 1154 locaties. 
  
  In totaal werden 42 nieuwe sites aan de lijst toegevoegd: 33 cultuurlocaties, 9 natuurlijk erfgoed. Op het einde van de 45e sessie stijgt het totaal tot 1.154 sites verdeeld over 168 landen: 897 culturele erfgoedsites, 218 natuurlocaties en 39 gemengde erkenningen.
  
  Nieuw in 2022 en 2023
  
  Cultuurerfgoed 
   Nederland: Het planetarium van Eise Eisinga in Franeker
   China: Cultuurlandschappen van de oude theebossen van de Jingmai-berg in Pu'er 
   Mongolië: Stenen hertenmonumenten en gerelateerde sites uit de Bronstijd
   Zuid-Korea: Gaya-tumuli
   Duitsland: Joods-middeleeuws erfgoed van Erfurt (Erfurt)
   Cambodja: Koh Ker, archeologische site van Oud-Lingapura of Chok Gargyar
   Letland: Oude stad van Kuldīga
   India: Santinikethan
   Tadzjikistan, Turkmenistan, Oezbekistan: de Zarafshan-Karakum Corridor van de Zijderoute
   Ethiopië: het cultuurlandschap van de Gedeo
   Iran: de Perzische karavanserai
   Canada: Tr’ondëk-Klondike
   Denemarken: Ringwalburchten uit de Vikingtijd (Aggersborg, Fyrkat, Nonnebakken, Trelleborg en Borgring
   Palestijnse gebieden: oud-Jericho
   Litouwen: Modernistisch Kaunas, architectuur van het optimisme (1919-1939)
   Turkije: Gordion
   Guatemala: Nationaal Archaeologisch Park Tak’alik Ab’aj
   Spanje: Prehistorische sites van talayotisch Menorca
   Tsjechië: Žatec en het Saaz-hoplandschap
   Azerbeidzjan: Cultureel landschap van het Khinalig-volk en de “Köç Yolu”-transhumanceroute
   Rusland: Astronomische observatoria van de Federale Universiteit van Kazan
   Tunesië: Djerba, getuigen van een nederzettingenpatroon op een eiland
   Argentinië: ESMA museum en herdenkingsplek, voormalig clandestien centrum voor gevangenschap, marteling en uitroeiing
   Verenigde Staten: ceremoniële aarden monumenten van de Hopewellcultuur
   Suriname: Archeologische site Jodensavanne
   India: Heilige ensembles van de Hosaya
   Thailand: Oude stad van Si Thep en bijbehorende Dvaravati-monumenten
   Indonesië: de kosmologische as van Yogyakarta en de historische monumenten
   Frankrijk: Maison Carrée in Nîmes
   Turkije: Houten moskeeën van middeleeuws Anatolië
   Griekenland: Cultureel landschap Zagori
   Frankrijk, België: Begraafplaatsen en herdenkingssites van de Eerste Wereldoorlog (Westelijk Front)
   Rwanda: Herdenkingssites van de Rwandese genocide: Nyamata, Murambi, Gisozi en Bisesero
  
  Natuurerfgoed 
   Republiek Congo: Woudmassief van Odzala-Kokoua
   Frankrijk: Vulkanen en bossen van Mont Pelée en de pitons van noord-Martinique 
   Ethiopië: Bale Mountains National Park
   Canada: Anticosti
   Italië: Karst en grotten in de noordelijke Apennijnen
   Rwanda: Nationaal park Nyungwe Forest
   Kazachstan, Turkmenistan, Oezbekistan: Droge winterwoestijnen van Toeran
   Tadzjikistan: Tugay-wouden van het Tigrovaya Balka-natuurreservaat
   Saudi-Arabië: ‘Uruq Bani Ma’arid
  
  Uitbreidingen 
   Benin: Koutammakou, het land van de Batammariba als uitbreiding van Koutammakou (2014)
   Madagaskar: Droge wouden van Andrefana als uitbreiding van Tsingy de Bemaraha
   Vietnam: Ha Long Bay - Cat Ba Archipel als uitbreiding van Hạ Longbaai
   Azerbeidzjan: uitbreiding van werelderfgoed Hyrcaanse bossen (2019) met de valleien van Dangyaband en İstisuchay
   Portugal: uitbreiding van werelderfgoed Historisch centrum van Guimarães met het Couros-gebied
  
  Verwijderd van de Lijst van bedreigd werelderfgoed 
   Oeganda: Tombes van Kasubi (sinds 2010 op de lijst)
  
  Toegevoegd aan de Lijst van bedreigd werelderfgoed
   Oekraïne: Historisch centrum van Lviv
   Oekraïne: Sint-Sofiakathedraal in Kiev
  
  Bronnen 
  Unesco
  
   45
  Werelderfgoed