title: Gerrit Dou
text: Gerrit Dou, ook Gerard Dou genoemd, (Leiden, 7 april 1613 – aldaar begraven, 9 februari 1675), was een Nederlandse kunstschilder.
  
  Biografie 
  Dou, geboren en overleden in Leiden, ging aanvankelijk in de leer bij zijn vader, Douwe Jansz. die glasschilder was. Daarna ging hij twee jaar in de leer bij de glasschilder Pieter Kouwenhorn. Op zijn veertiende ging hij drie jaar lang in de leer als (eerste) leerling van Rembrandt, die destijds samen met Jan Lievens een atelier in Leiden had.
  
  In 1632 vestigde hij zich als zelfstandig schilder in Leiden en verwierf daar al snel grote roem. Zijn werk vertoonde zeker in het begin grote invloed van Rembrandt, zodanig zelfs dat het onderscheid soms moeilijk te maken valt. Het Rijksmuseum in Amsterdam is in het bezit van zijn belangrijkste werk Portret van een lezende oude vrouw (ca. 1630).
  Vanaf omstreeks 1640 legde hij zich toe op het vervaardigen van over het algemeen op klein formaat geschilderde genrestukken (taferelen uit het dagelijks leven). Hierbij ging hij zeer gedetailleerd te werk. Door die steeds grotere perfectie in de details wordt hij gerekend tot de 'fijnschilders'. Zijn verfijnde techniek bracht hem er zelfs toe zijn eigen penselen te fabriceren. Een gevolg van zijn grote aandacht voor het detail was wel dat zijn belang als portretschilder afnam: zijn klanten hadden gewoonweg niet de tijd om zo uitgebreid te poseren.
  
  De taferelen werden vaak geschilderd als gezien door een boogvenster, wat de intimiteit van het tafereel bevorderde. Deze techniek heeft veel navolging gevonden. Ook perfectioneerde hij de licht/donker-effecten (chiaroscuro) door nachtstukken met kaarslicht te produceren, waarvoor hij buitengewoon veel voorstudie pleegde. 
  Hij is ook bekend als Gerard Dou, een Franse versie van zijn naam die hij aan het einde van zijn carrière gebruikte.
  
  Werken 
  Dou produceerde meer dan 200, over het algemeen kleine werken, die over musea in heel de wereld zijn verspreid. Tussen 1708 en 1711 verkocht hij enkele werken, waaronder zeldzame nachtstukken, aan August II van Polen (1670-1733). In de particuliere Leiden Collection (New York) zijn dertien van zijn werken opgenomen.
  
  In 2014 verscheen een publicatie naar aanleiding van een technische analyse van die schilderijen.
  
  Werk in openbare collecties (selectie) 
   Fine Arts Museums of San Francisco
   Hermitage, Sint-Petersburg
   J. Paul Getty Museum, Los Angeles
   Liechtenstein Museum, Wenen
   Louvre, Parijs
   Mauritshuis, Den Haag
   Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam
   Museum De Lakenhal, Leiden
   Museum of Fine Arts (Boston)
   National Gallery, Londen
   Scottish National Gallery, Edinburgh
   Rijksmuseum, Amsterdam
   Fitzwilliam Museum, Cambridge (Verenigd Koninkrijk)
   Gemäldegalerie Alte Meister, Dresden
   Statens Museum for Kunst, Kopenhagen
  
  Externe links 
   Gerrit Dou op Artcyclopedia met veel links
   Dossier Gerard Dou bij de KB
  
  Nederlands kunstschilder
  Barokschilder
  Persoon in de Nederlanden in de 17e eeuw
  17e-eeuws schilder