title: Industriële organisatie
text: Industriële organisatie of industriële economie is de tak van de economische wetenschappen die het strategische gedrag van ondernemingen, de structuur van markten en hun wisselwerkingen bestudeert. Het woord "industrie" moet worden opgevat in ruime zin, dus met inbegrip van de primaire en tertiaire sector.
  
  Industriële organisatie vertrekt van het model van volmaakte mededinging en voegt daaraan elementen toe uit de reële wereld, zoals beperkte informatie, transactiekosten, de kost van een prijsaanpassing, overheidsoptreden en belemmeringen voor de toetreding van nieuwe marktdeelnemers. Ze bestudeert hoe ondernemingen georganiseerd zijn en met elkaar wedijveren. Een nauwkeuriger benaming is "de economie van onvolmaakte mededinging."
  
  De ontwikkeling van de industriële organisatie als afzonderlijk onderzoeksdomein is veel verschuldigd aan Edward Chamberlin, Edward S. Mason en Joe S. Bain.
  
  Er bestaan twee hoofdbenaderingen van de studie van industriële organisatie: de eerste is vooral beschrijvend, en verschaft een overzicht. De tweede is de theorie der prijsvorming en gebruikt micro-economische modellen om het gedrag van ondernemingen en de structuur van markten te verklaren.
  
  Structuur, gedrag, prestatie = SGP
  De structuur-gedrag-prestatie-benadering (en: Structure-conduct-performance approach) stelt dat de mate waarin een industrie welvaart oplevert voor de consument, afhangt van het gedrag van de betrokken ondernemingen. Dat gedrag hangt op zijn beurt af van de marktstructuur, dus van de factoren die de competitiviteit van de markt bepalen. De marktstructuur volgt uit basisvoorwaarden zoals technologie en vraag.
  
  Als bijvoorbeeld de technologie van een bepaalde industrie zodanig is dat de gemiddelde productiekost daalt met stijgend productievolume (bijvoorbeeld software), dan evolueert die industrie naar een monopolie of een oligopolie.
  
  De componenten van het structuur-gedrag-prestatiemodel in de industriële organisatie zijn:
  basisvoorwaarden: consumentenvraag, productie, elasticiteit van de vraag, technologie, substituten, basisgoederen, seizoensgebondenheid, vakbonden, groeiritme, duurzaamheid der producten, plaats, groepering van bestellingen, schaalvoordelen, aankoopmethoden, bereikvoordelen
  structuur: aantal kopers en verkopers, toegangsbelemmeringen voor nieuwe firma's, productdifferentiatie, verticale integratie, diversificatie, marktmacht
  gedrag: reclame, onderzoek en ontwikkeling, prijsgedrag, investering in fabrieken, juridische tactieken, productkeuze, samenspel, concentratie
  prestatie: prijs, productie-efficiëntie, allocatieve efficiëntie, kapitaal, productkwaliteit, technische vooruitgang, winst
  overheidsoptreden: regulering, antitrust, toegangsbelemmeringen, belastingen en toelagen, aanmoediging van investeringen, bevordering van werkgelegenheid, macro-economisch beleid
  
  Marktstructuren
  De structuur van de markt kan vaak worden beschreven in termen van de volgende begrippen:
  volmaakte mededinging
   monopolistische mededinging
   oligopolie
   oligopsonie
   monopolie
   monopsonie
  Een competitieve marktstructuur levert als prestatie lagere kosten en lagere prijzen.
  
  Studiegebieden
  Industriële organisatie bestudeert de resultaten van dergelijke marktstructuren in omgevingen met
   prijsdiscriminatie
   productdifferentiatie
   duurzame goederen
   ervaringsgoederen
   secundaire markten of tweedehandsmarkten, en de mate waarin die het gedrag van firma's op de primaire markt beïnvloeden
   samenspel (collusie)
  signalen, zoals garanties en advertenties
  concentraties
  intrede en uittrede
  
  Industriële organisatie als studiegebied laat zowel theoretische als praktische benaderingen toe. Het doorgedreven gebruik van speltheorie in de industriële organisatie is later uitgebreid tot andere takken van de micro-economie, bijvoorbeeld gedragseconomie en bedrijfsfinanciën. Industriële organisatie heeft ook een belangrijke weerslag op antitrust-wetgeving en concurrentiebeleid.
  
  Referenties
  
  Economische theorie