title: De roerwerking van het schip
text: Het goed kunnen besturen van een schip heeft te maken met verschillende factoren. Eén van de meest belangrijke is de werking van het roer. Vanaf het begin van de 20ste eeuw begon men met experimenteren van verschillende roertypes. Men gaf vooral de aandacht aan de vorm van de schroef en het achterschip om zo een betere roerwerking te verkrijgen. Na jarenlang onderzoek is gebleken dat deze elementen de grootste invloed hebben op de roerwerking van het schip: krachten die op het schip werken, het draaipunt, slagzij liggen en de factoren eigen aan het schip.
  
  Krachten die op het schip werken 
  Wanneer een schip een eenparige rechtlijnige beweging (ERB) volgt dan werken er twee krachten op het schip die elkaar opheffen.
  
   De stuwkracht S volgens de vaarrichting
   De weerstand W tegengesteld aan de vaarrichting
  
  Als het roer midscheeps ligt en het schip heeft een eenparige snelheid dan is de stuwkracht gelijk aan de weerstand.
  
  Echter wanneer het roerblad een liftkracht L zou ondervinden, dan is deze kracht L evenredig met de snelheid in het kwadraat. Dit verklaart waarom verandering van snelheid een grote invloed heeft op de roer werking.
  
  Deze drie krachten bepalen hoe effectief de roerwerking zal zijn.
  
  Het draaipunt 
  Het draaipunt, of ook wel het pivotpunt genoemd, is een punt dat in theorie niet aan de draaibeweging deelneemt en waarrond het schip draait.
  
  Bij een stilliggend schip 
  Het draaipunt valt ongeveer samen met het zwaartepunt en ligt dus ongeveer in het midden.
  
  Bij vaart vooruit 
  
  Nu werken de stuwkracht en de weerstand op het schip. Het pivotpunt zal zich verplaatsen naar de richting van de beweging van het schip. Wanneer de vaart en hoeksnelheid van het schip terug constant is dan is zal het draaipunt weer een vast punt worden. Bij een de meeste schepen ligt het draaipunt bij een normale voorwaartse vaart op ongeveer 1/3 de van de scheepslengte vooraan.
  
  Bij vaart achteruit 
  Het draaipunt zal zich naar 1/3 de scheepslengte naar achteren verplaatsen.
  
  Andere factoren die de positie beïnvloeden 
   versnelling vooruit of achteruit
   vorm van de romp
   snelheid
   blockcoëfficiënt van het schip
  
  Slagzij in de draai 
  Bij het eerste stadium zal de weerstand de slagzij bijvoorbeeld naar stuurboord duwen.
  
  Hierna in het tweede stadium is het schip aan het draaien. De weerstand W die veel groter is dan L grijpt ook aan onder het zwaartepunt waardoor het schip slagzij zal maken naar bakboord.
  
  Factoren eigen aan het schip 
  De volgende factoren spelen ook een grote rol bij de roerwerking van het schip:
  
   vorm en grootte van het roer
   vorm van het achterschip
   diepgang van het schip
   trim
   gewichtsverdeling
   slagzij
   verhouding lengte en breedte van het schip
   vorm van de stevens
   Block coëfficiënt
  
  Referentielijst 
  
  Maritieme techniek