title: Kool (geslacht)
text: Kool (Brassica) is een geslacht uit de kruisbloemenfamilie (Cruciferae of Brassicaceae). Het geslacht bevat een aantal landbouw- en tuingewassen.
  
  De bloemen bestaan uit vier kelkbladen, vier kroonbladen, zes meeldraden en twee vruchtbladen.
  
  Afstamming cultuursoorten 
  Volgens een bekende theorie zijn veel koolsoorten ontstaan uit drie verschillende voorouders, waarbij de verschillende genomen worden aangeduid met de hoofdletters AA, BB, en CC. Een genoom bestaat uit een aantal chromosomen, aangeduid met de letter n. Zo heeft Brassica rapa het genoom A met n = 10 chromosomen. De diploïde plant heeft in elke cel 2n dus 20 chromosomen.
  Deze voorouders zijn:
  AA - 2n = 20 - Brassica rapa (Raapzaad)
  BB - 2n = 16 - Brassica nigra (Zwarte mosterd)
  CC - 2n = 18 - Brassica oleracea (Kool)
  Door natuurlijke soortskruisingen zijn de volgende drie allotetraploïde koolsoorten ontstaan.
  AABB - 2n = 36 -Brassica juncea (Sarepta mosterd) uit Brassica nigra met 16 chromosomen en Brassica rapa met 20 chromosomen.
  AACC - 2n = 38 -Brassica napus (Koolzaad) uit Brassica rapa met 20 chromosomen en Brassica oleracea met 18 chromosomen
  BBCC - 2n = 34 -Brassica carinata (Abessijnse mosterd) uit Brassica nigra met 16 chromosomen en Brassica oleracea met 18 chromosomen.
  
  Vele rassen zijn door kwekers en veredelaars ontwikkeld door kruising van soorten uit verwante geslachten (genera) en door kruising van verschillende soorten (species), ondersoorten (subspecies) of variëteiten (varietas) onderling.
  
  Soorten en variëteiten 
  Er bestaan talloze variaties, we noemen hier enkele soorten en variëteiten met Nederlandse en botanische naam:
  Ethiopische mosterd, Abessijnse kool of Abessijnse mosterd (Brassica carinata)
  Wilde kool Brassica oleracea var. oleracea
  Bloemkool (Brassica oleracea var. botrytis)
  Boerenkool (Brassica oleracea convar. acephala var. laciniata)
  Broccoli (Brassica oleracea convar. botrytis var. cymosa)
  Koolrabi (Brassica oleracea var. caulorapa, synoniem: Brassica oleracea var. gongylodes)
  Rodekool (Brassica oleracea var. rubra)
  Romanesco of groene torentjesbloemkool (Brassica oleracea var. botrytis)
  Savooiekool (Brassica oleracea var. sabauda)
  Sierkool (Brassica oleracea convar. acephala)
  Sluitkool (Brassica oleracea var. capitata)
  Spruitkool (Brassica oleracea var. gemmifera)
  Wittekool (Brassica oleracea var. alba)
  Chinese broccoli (Brassica alboglabra), ook bekend als Kailan
  Broccolini (Brassica oleracea var.) is een hybride van Broccoli en Kailan; met diverse merknamen, bijvoorbeeld Bimi
  Chinese kool (Brassica rapa var. pekinensis, synoniem: Brassica campestris)
  Brassica rapa
  Raapzaad (Brassica rapa, synoniem: Brassica rapa subsp. oleifera)
  Knolraap (Brassica rapa, synoniem: Brassica rapa var. rapa)
  Stoppelknol (Brassica rapa var. rapa)
  Raapstelen (Brassica rapa, synoniem: Brassica rapa subsp. oleifera (ras: Gewone groene), Brassica campestris (ras: Namenia) en Brassica sinensis (ras: Gele Malse))
  Paksoi (Brassica rapa var. chinensis, synoniem: Brassica campestris var. chinensis)
  Koolraap (Brassica napobrassica, synoniem: Brassica napus var. napobrassica)
  Koolzaad (Brassica napus)
  Zwarte mosterd (Brassica nigra)
  Sareptamosterd (Brassica juncea)
  
  Soms wordt ook de witte mosterd (Sinapis alba of Sinapis hirta) tot dit geslacht gerekend onder de naam Brassica alba of Brassica hirta.
  
  Zie ook: Kool (plant), Wilde kool, Mosterd.
  
  Toepassingen 
  Vrijwel alle delen van de plant, afhankelijk van de soort, ondersoort of variëteit, worden als voedsel gebruikt: 
   wortels (koolraap, knolraap, stoppelknol)
   stengels (koolrabi)
   bladeren (boerenkool, Chinese kool, duizendkoppige kool, paksoi, raapstelen, sluitkool (waaronder rodekool, savooiekool, wittekool)
   savooiekool en wittekool komen ook voor in de variëteit spitskool
   savooiekool komt ook voor in de variëteiten groene savooiekool en gele savooiekool
   okselknoppen (spruitkool (spruitjes))
   bloemen (bloemkool, broccoli, romanesco (torentjesbloemkool))
   zaden (koolzaad, raapzaad, zwarte mosterd)
  
  Sommige vormen met bonte bladeren, witte of paarse bloemen worden ook voor de sier geteeld.
   sierplant sierkool, duizendkoppige kool
  
  Ecologische aspecten 
  De diverse koolsoorten kennen veel belagers, vooral rupsen, en zijn waardplant voor onder meer de volgende organismen: Ascia monuste, Botryotinia fuckeliana, Canarctia rufescens, Chrysodeixis includens, Eurema hecabe, Evergestis extimalis, Groente-uil, Groot koolwitje,
  Hippotion velox , Klein koolwitje, Koolbladroller (Clepis spectrana), Koolmot (Plutella xylostella), Kooluil, Late koolmot, Lacanobia contigua, Lacanobia suasa, Lacanobia thalassina (synoniem Lacanobia oleracea), Nyctemera baulus, Phyllotreta div. species en Rhigognostis senilella.
  
  Externe links 
  Brassica op www.plantennamen.nl
  Brassica in het plantennamenregister van de universiteit van Melbourne
  
  Kruisbloemenfamilie
  Hybride plant