title: Vagn Holmboe
text: Vagn Gylding Holmboe (Horsens, 20 december 1909 – Ramløse, 1 september 1996) was een Deense componist.
  
  Leven en werk
  Als 17-jarige begon Holmboe, op aanbeveling van Carl Nielsen, aan zijn muziekstudie aan het conservatorium van Kopenhagen. Zijn docenten waren Knud Jeppesen (muziektheorie) en Finn Høffding (compositie). Na zijn studie nam hij lessen bij Ernst Toch in Berlijn. Aansluitend verbleef hij enige tijd in Roemenië, waar hij in 1934 trouwde met de pianiste Meta May Graf, die hij al kende uit Berlijn. Zij gaf de piano op en wijdde zich aan de schilderkunst, glaskunst en fotografie. Holmboe gaf eerst privélessen in muziek en begon te componeren. Zijn werken uit de jaren dertig werden nauwelijks uitgevoerd. Hij gebruikte het materiaal later opnieuw in andere composities. Zijn doorbraak kwam dankzij de Tweede symfonie (1938-39), die bekroond werd. Van het prijzengeld konden Holmboe en Meta May zich vestigen in Ramløse op Sjælland. In de jaren veertig was hij muziekleraar aan een blindeninstituut en van 1950 tot 1965 doceerde hij aan het Kopenhaagse conservatorium, vanaf 1955 als hoogleraar. Tot zijn studenten behoorden Svend Nielsen, Per Nørgård, Ib Nørholm, Bent Lorentzen, Arne Nordheim, Egil Hovland en Alan Stout. 
  
  Holmboe wordt beschouwd als een van de belangrijke Deense symfonici, na Carl Nielsen en naast Niels W. Gade en Rued Langgaard. Zijn muziek, die veel gebruikmaakt van Deense volksmuziek, doorbreekt de grenzen van de tonaliteit niet, afgezien van een korte periode waarin hij experimenteerde met de twaalftoonstechniek van Arnold Schönberg. Zijn componeerstijl kenmerkt zich, naar het voorbeeld van Jean Sibelius, door metamorfosen van de thema's en motieven, die in de loop van een (deel van een) werk in steeds andere gedaanten verschijnen. Andere hoorbare invloeden zijn die van de componisten Carl Nielsen, Béla Bartók, Paul Hindemith, Igor Stravinsky, Sergej Prokofjev en Dmitri Sjostakovitsj. Voor Holmboe was Joseph Haydn een groot voorbeeld en daarom wordt zijn muziek wel tot het muzikale neoklassicisme gerekend, maar dat geldt zeker niet voor al zijn werk. 
  
  In zijn geboortestad Horsens wordt sinds 2000 het jaarlijkse festival Holmboe i Horsens georganiseerd, waarbij ook de Holmboe Pris wordt uitgereikt.
  
  Werkenlijst (selectie)
  Holmboe componeerde ongeveer 400 werken, waaronder 13 symfonieën, 3 kamersymfonieën, 4 strijkerssymfonieën, 20 strijkkwartetten, vele soloconcerten, een satirische opera Kniven (Het mes), Preludes voor kamerorkest en veel koormuziek. Zijn leerling Per Nørgård voltooide zijn laatste strijkkwartet (nr. 21, Quartetto sereno). 
  
  Holmboe hanteerde opusnummers, maar later heeft de musicoloog Paul Rapoport alle werken geordend en voorzien van een catalogusnummer met de letter "M". Daarmee doelde hij op het begrip Meta(morfose), dat een grote rol speelt in Holmboe's componeerwijze.
  
  Symfonieën
   Nr. 1, voor kamerorkest, M. 85
   Nr. 2, 1938-39, M. 107
   Nr. 3, Sinfonia rustica, M. 126
   Nr. 4, Sinfonia sacra met koor, M. 132
   Nr. 5, 1944, M. 145
   Nr. 6, 1947, M. 155
   Nr. 7, 1950, M. 167 
   Kamersymfonie nr. 1, 1951, M. 171
   Nr. 8, Sinfonia boreale, M. 175
   Sinfonia in memoriam, 1954-55, M. 185
   Sinfonia I voor strijkers, M. 194
   Sinfonia II voor strijkers, M. 196
   Sinfonia III voor strijkers, M. 200
   Sinfonia IV Kairos voor strijkers, M. 215
   Nr. 9, 1967-69, M. 235
   Kamersymfonie nr. 2, 1968, M. 240
   Kamersymfonie nr. 3, 1969-70, M. 246
   Nr. 10, 1970, M. 250
   Nr. 11, 1980-81, M. 304
   Nr. 12, 1988, M. 338
   Nr. 13, 1993-94, M. 362
  
  Strijkkwartetten
  
  Concerten
  
  Overige werken
   Notturno voor blaaskwintet, 1940, M. 118
   Koperkwintetten:
   Nr. 1, 1961-62, M. 212
   Nr. 2, 1978, M. 293
   Requiem for Nietzsche voor tenor, bariton, koor en orkest, 1963-64, M. 219
   4 Symfonische metamorfosen voor orkest:
   Epitaph, 1956, M. 189
   Monolith, 1960, M. 207
   Epilog, 1961-62, M. 213
   Tempo variabile, 1971-72, M. 254
   2 sonates voor gitaar, M. 141 en M. 142
   5 intermezzi voor gitaar, M. 149
   Prelude to a dolphin, M. 327
   Prelude to a maple tree, M. 329
   Intermezzo concertante voor tuba en orkest, 1987, M. 332
   Prelude to a living stone, M. 335
   Prelude to the Victoria Embankment, M. 351
  
  Koor a capella
   Liber Canticorum
   Sange mod vårdybet naar gedichten van William Heinesen
  
  Opera
   Kniven, 1963, op een eigen libretto
  
  Publicaties
   Danish Street Cries: a study of their musical structure and a complete edition of tunes with words collected before 1960. Kragen, København, 1988. ISBN 87 980636 9 3 
   Experiencing Music. Toccata Press, London, 1991. ISBN 0 907689 16 7
  
  Literatuur  
   Paul Rapoport: The Compositions of Vagn Holmboe. Wilhelm Hansen, København, 1996. ISBN 87 598 0813 6
  
  Externe links 
   Edition Wilhelm Hansen's Holmboe page
   Christoph Schlüren: Vagn Holmboe (1909-96), Metamorphische Sinfonien (gearchiveerd)
  
  20e-eeuws componist
  Deens componist