title: Pierre Bartholomée
text: Pierre Georges Édouard baron Bartholomée (Brussel, 5 augustus 1937) is een Belgische orkestdirigent, componist, muziekpedagoog en pianist.
  
  Levensloop 
  Bartholomée, telg uit het geslacht Bartholomée, kreeg vanaf zesjarige leeftijd pianolessen. Hij studeerde vanaf 1952 aan het Koninklijk Conservatorium in Brussel bij onder meer André Dumortier (piano) en André Souris (harmonieleer). Hij behaalde het hoger diploma voor piano en twee prijzen, de Joseph Darcheprijs en de Raymond Bernardprijs. In 1958 ging hij naar Italië en studeerde in Positano bij de befaamde pianist Wilhelm Kempff (interpretatie van pianowerken van Beethoven).
  
  In 1960 werd hij aangesteld bij de Radio-Télévision belge de la Communauté française (RTBF). Componeren kon hij toen niet wegens tijdgebrek. Hij leerde de Belgische pioniers voor oude muziek (Wieland Kuijken, Sigiswald Kuijken, Barthold Kuijken) en Robert Kohnen kennen, maar ook de avant-gardecomponist Henri Pousseur. Samen met Pousseur was hij in 1961 stichter van het Ensemble voor nieuwe muziek en in 1970 van het Centre de Recherche Musicales de Wallonie.
  
  Hij bouwde eerst een carrière als pianist op: hij gaf solorecitals en trad op met symfonieorkesten en kamerorkesten in België, Frankrijk, Duitsland, Zwitserland en Spanje. Hij had ook vele optredens bij Europese avant-gardefestivals zoals in Avignon, Parijs, Amsterdam, Warschau, Madrid, Belgrado en Zagreb. Verder verzorgde hij opnames voor Europese radiostations (BBC, Radio France, Radio Suisse romande, WDR en DR. Van 1971 tot 1977 was hij tevens professor muziekanalyse aan het Koninklijk Conservatorium in Brussel.
  
  Vanaf 1964 verzorgde hij vaker concerten als dirigent. In 1977 nam hij ontslag bij zowel de RTBF als het Koninklijk Conservatorium en werd hij chef-dirigent van het Filharmonisch Orkest van Luik. Hij dirigeerde veel muziek uit de romantiek en verzorgde de première van de (door de musicoloog Brian Newbould zo genoemde) 10e symfonie van Franz Schubert (het fragment D 936a/709a). Verder voerde hij vergeten symfonisch werk uit van Adolphe Biarent, Charles Tournemire en Louis Vierne. Van vele werken van Olivier Messiaen dirigeerde hij de Belgische première. Ook de eerste cd-opname van Chôros XII van Heitor Villa-Lobos vond in deze periode plaats. Als gastdirigent werkte hij met het Orchestre de la Suisse Romande, het Filharmonisch Orkest van Oslo, het Filharmonisch Orkest van Helsinki, het Mozarteum Orkest Salzburg, het Tonkünstlerorchester Wien, het Colorado Festival Orchestra en andere.
  
  In 1999 nam hij ontslag bij het Filharmonisch Orkest van Luik. Daarna ging hij weer meer componeren en werd composer-in-residence aan de Katholieke Universiteit Leuven.
  
  Voor zijn verdiensten werd hij in 1999 opgenomen in de erfelijke Belgische adel met de persoonlijke titel vanridder.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest 
   1970 Harmonique, voor orkest
   1980 Fancy As a Ground, voor kamerorkest
   1984 Polithophonie, voor orkest
   1987 Pavane pour une infante du levant, voor orkest
   1989 Rumeur, voor orkest
   1994 Humoresque, voor orkest
   1997 Fredons et Tarabusts, voor orkest
   2005 La folie d’Œdipe, voor orkest
  
  Werken voor harmonieorkest 
   1963 Mouvements, voor blazers, xylofoon, marimba en piano
  
  Missen, oratoria en cantates 
   1966 Cantate aux Alentours, cantate voor mezzosopraan, bariton, kamerorkest, hammondorgel, slagwerk, elektro-akoestische instrumenten - tekst: uit het boek Genesis en de Openbaring van Johannes
   2000 Ludus Sapientiæ, oratorium voor sopraan, countertenor, bariton, gemengd koor en orkest - libretto: Nicolas Blanmont
   2006 Requiem, voor gemengd koor en orkest
  
  Muziektheater
  
  Opera's
  
  Werken voor koren 
   2003 Ils étaient trois sur la route, voor kinderkoor en piano - tekst: Henry Bauchau
  
  Overige vocale werken 
   1967 Deuxieme Alentour: «Cueillir», voor mezzosopraan en geprepareerd piano
   1972 Memoires, voor zangstem en piano
   1986 rev.1992 Le Point Nocturne, voor mezzosopraan en strijkkwartet - tekst: Serge Meurant
   1999 Le Rêve de Diotime, dramatische scène voor sopraan en orkest - tekst: Henry Bauchau, «Diotime et les lions»
   2000-2006 Histoire d’un caillou, 3 kleine melodieën voor sopraan en piano - tekst: Henry Bauchau
   2002-2003 Fragments des belles heures, voor sopraan, altfluit, althobo, basklarinet, harp en altviool - tekst: Liliane Wouters
   2004 Trois monologues d'Œdipe, voor bariton en orkest (of bariton en piano)
  
  Kamermuziek 
   1967 Le tombeau de Marin Marais, voor barokviool, twee viola da gamba en klavecimbel
   1967 Premier Alentour, voor instrumentaal-ensemble
   1973 Romance, voor harp, piano, 1 populaire instrument, 4 variabele groepen
   1974 Ricercar, voor saxofoonkwartet
   1976 Sonata quasi una fantasia, voor diatonische harp en 4 variabele groepen
   1980 Mezza voce, voor viool, klarinet, piano en slagwerk
   1981 Impromptu caprice, voor trompet en trombone
   1985 Trois poles entrelaces, voor diatonische harp, altviool, althobo, basklarinet, contrafagot en 2 hoorns
   1988 Adieu, voor klarinet en piano
   1992-1995 Fin de série, voor twee violen
   1992-1998 Refrains, voor viool en trombone
   1994 Studie, voor altfluit, basklarinet, piano, slagwerk, viool, altviool en cello
   2000 Et j’ai vu l’ame sur un fil...elle dansait, voor dwarsfluit, altviool en harp
   2003-2004 Sonate, voor altviool en piano
   2004 Pentacle, voor trompet, hoorn, trombone, viool, altviool, cello, contrabas en piano
   2006 7 X 7, voor althobo, trompet, slagwerk, piano, viool, altviool en cello
   2007 La rupture des Falaises, voor dwarsfluit, klarinet, trompet, marimba, piano, harp, viool, altviool en cello
   2007 Petit cortège, voor harp, altviool, cello en contrabas
  
  Werken voor orgel 
   1971 Récit
   2009 Livre d'orgue
  
  Werken voor piano 
   1997 Variaties
   2003 13 bagatelles
   Invention et Premier double
  
  Werken voor harp 
   1962 Trois nocturnes, voor chromatische harp
   1974 Fancy, voor diatonische harp
   1981 Pastorale, voor harp
   2006 Zigzag, voor diatonische harp
   2007 Wintry day, voor diatonische harp
  
  Filmmuziek 
   1965 Waterloo
   1966 Pierrot dans les nuages
   1967 L'Affaire Sacco et Vanzetti
   1969 Monsieur Hawarden
  
  Elektronische muziek 
   1983 Thyl Eulenspiegel, ballet voor een ensemble van synthesizers
   2005 Passacaille, voor marimba en live elektronica
  
  Bibliografie 
   
   Hanns-Werner Heister, Walter-Wolfgang Sparrer: Komponisten der Gegenwart, Edition Text & Kritik, München, 1992, 
   Kurtz Myers: Performer Index : Conductors, in: Index to record reviews 1984-1987 : based on material originally published in "Notes", the quarterly journal of the Music Library Association between 1984 AND 1987, Boston, Massachusetts: G.K. Hall, 1989, 639 p., 
   Alain Pâris: Dictionnaire des interprètes et de l'interprétation musicale au XXe siècle, Paris: Robert Laffont, 1989. 906 p., 
   Jean-Marie Londeix: Musique pour saxophone, volume II : repertoire general des oeuvres et des ouvrages d'enseignement pour le saxophone, Cherry Hill: Roncorp Publications, 1985
   John L. Holmes: Conductors on record, London: Victor Gollancz, 1982, 734 p., 
   Gösta Morin, Carl-Allan Moberg, Einar Sundström: Sohlmans musiklexikon - 2. rev. och utvidgade uppl., Stockholm: Sohlman Förlag, 1975-1979, 5 v.
   John Vinton: Dictionary of contemporary music, New York: E.P. Dutton, 1974, 834 p., 
   Paul Frank, Burchard Bulling, Florian Noetzel, Helmut Rosner: Kurzgefasstes Tonkünstler Lexikon - Zweiter Teil: Ergänzungen und Erweiterungen seit 1937, 15. Aufl., Wilhelmshaven: Heinrichshofen, Band 1: A-K. 1974. ; Band 2: L-Z. 1976.
  
  Externe links 
   Officiële internetpagina
   
  
  Belgisch componist
  Belgisch dirigent
  Belgisch muziekpedagoog
  Belgisch pianist
  Belgische adel
  20e-eeuws componist
  21e-eeuws componist
  Elektronische muziek