title: Pelgrimsroutes in Frankrijk naar Santiago de Compostella
text: De pelgrimsroutes naar Santiago de Compostella in Frankrijk zijn een systeem van routes naar het bedevaartsoord Santiago de Compostella in Spanje, waar zich het graf van de apostel Jacobus zou bevinden. De routes in Frankrijk zijn sinds 1998 opgenomen in de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
  
  De pelgrimshandleiding in het vijfde boek van de Codex Calixtinus uit de 12e eeuw noemt vier pelgrimswegen in Frankrijk, die uiteindelijk samenkomen in de Pyreneeën: de Via Turonensis, de Via Lemovicensis, de Via Podiensis en de Via Tolosana.
  
  Aan deze pelgrimswegen bevonden zich talrijke graven van heiligen. Behalve deze vier hoofdwegen ontwikkelde zich een (internationaal) netwerk van kleinere pelgrimsroutes, die – voor een deel – nog in kaart gebracht kunnen worden.
  
  De criteria voor opname in het werelderfgoed waren:
  Criterium II: De routes speelden een zeer belangrijke rol bij religieuze en culturele uitwisseling in de late middeleeuwen. Dit blijkt ook uit de geselecteerde monumenten langs de routes in Frankrijk.
  Criterium IV: De spirituele en fysieke behoeften van de pelgrims leidden tot het ontstaan van een aantal speciale gebouwtypen, waarvan er vele ontstonden of verder ontwikkeld werden langs de Franse routes.
  Criterium VI: De pelgrimsroutes naar Santiago de Compostella getuigen van de macht en de invloed van het christelijke geloof onder alle klassen en in alle Europese landen gedurende de middeleeuwen.
  
  In de kerk onder de basiliek Notre-Dame de Fourvière in Lyon bevindt zich aan de wand een tegeltableau, waarop alle routes zijn geschilderd.
  
  Pelgrimsroutes
  
  Via Turonensis
  
  De Via Turonensis is de noordelijkste pelgrimsroute en ontleent zijn naam aan de heilige Martinus van Tours. De Codex Calixtinus noemt weliswaar Orléans als beginplaats, maar tegenwoordig wordt daarvoor uitgegaan van Parijs. Verzamelpunt van de pelgrims is de Tour Saint-Jacques – het enige overblijfsel van de middeleeuwse kerk Saint-Jacques-de-la-Boucherie – hoewel er geen historisch bewijs is voor juist dit beginpunt. Vandaar leidt de weg via de Rue Saint-Jacques naar de kerk Saint-Jacques-du-Haut-Pas, waar men in vroeger tijden de stad verliet. Na de historische Poitou en de romaanse kerken van de Saintonge, kunnen de pelgrims krachten opdoen bij de monumenten van Bordeaux, Blaye en Belin. Daarna volgt een lange tocht door de uitgestrekte droge dennenbossen van Les Landes en daarna in de Pyreneeën de pasovergang van Roncevaux. Ter hoogte van Pamplona wordt dan aangesloten op de Camino Francés.
  
  Via Lemovicensis
  
  De Via Lemovicensis is genoemd naar Limoges. De basiliek van Vézelay is een van de grootste cultuurschatten van Bourgondië en het beginpunt van deze route. De basiliek was vroeger het verzamelpunt voor pelgrims uit België, de Ardennen, Lotharingen en de Champagne. Het begin van de route kent twee verschillende varianten – noordelijk via La Charité-sur-Loire en Bourges, en zuidelijk via Nevers en Neuvy-Saint-Sépulchre – welke elkaar in de Limousin ontmoeten. Na Limoges volgen Périgueux, de oversteek van de Dordogne en de Garonne en een relatief korte traject door de bossen van Les Landes.
  
  Via Podiensis
  
  De naam Via Podiensis is afgeleid van het latijnse podium ('platform' of 'heuveltop', van Le Puy). Bisschop Godescalc van Le Puy was in 951 een van de eerste niet-Spaanse pelgrims naar Santiago de Compostella. Uitgangspunt van deze route is de kathedraal Notre-Dame van Le Puy-en-Velay in Auvergne. De weg voert via het Centraal Massief naar de abdij van Aubrac, de abdijkerk van Sainte Foy en de abdij van Figeac. Daarna volgt de weg de Lot naar Cahors, in Gascogne door Condom en Aire-sur-l'Adour.
  
  Via Tolosana
  
  De Via Tolosana ontleent haar naam aan de stad Toulouse; het begin van deze pelgrimsweg ligt echter in Arles. De route staat ook bekend onder de namen Via Arletanensis en Via Aegidia. In Arles verzamelden zich de pelgrims uit de Provence en Italië. In omgekeerde richting diende de weg de Spaanse en Franse pelgrims naar Rome, die in Italië de Via Francigena vervolgden.
  
  Historische monumenten
  Langs de Franse pelgrimsroutes bevinden zich veel historische monumenten, waarvan er 71 deel uitmaken van het werelderfgoed.
  
  Regio Grand Est
   Châlons-en-Champagne: kerk Notre-Dame-en-Vaux
   L'Épine: basiliek Notre-Dame
  
  Regio Nouvelle-Aquitaine
   Agen: kathedraal Saint-Caprais
   Aire-sur-l'Adour: kerk Sainte-Quitterie
   Aulnay: kerk Saint-Pierre
   Bayonne: kathedraal Sainte-Marie
   Bazas: voormalige kathedraal
   Bordeaux: basiliek Saint-Seurin, basiliek Saint-Michel, kathedraal Saint-André
   Gourgé (Deux-Sèvres): kerk Saint-Hilaire: 9e-11e eeuw
   L'Hôpital-Saint-Blaise: kerk
   La Sauve-Majeure: abdij van Sauve-Majeure en kerk Saint-Pierre
   Le Buisson-de-Cadouin: voormalige abdij van Cadouin
   Melle: kerk Saint-Hilaire
   Mimizan: klokkentoren
   Oloron-Sainte-Marie: voormalige kathedraal Sainte-Marie d'Oloron
   Périgueux: kathedraal Saint-Front
   Pons: voormalig pelgrimsziekenhuis Hôpital des Pèlerins
   Poitiers: kerk Saint-Hilaire-le-Grand
   Saint-Avit-Sénieur: kerk
   Saint-Léonard-de-Noblat: kerk Saint-Léonard
   Saint-Sever: abdij van Saint-Sever
   Saint-Jean-Pied-de-Port: poort Saint-Jacques
   Sorde-l'Abbaye: abdij Saint-Jean
   Soulac: kerk van Notre-Dame-de-la-Fin-des-Terres
   Saintes: kerk Sainte-Eutrope
   Saint-Jean-d'Angély: koninklijke abdij van Saint-Jean-Baptiste
  
  Regio Auvergne-Rhône-Alpes
   Clermont-Ferrand: kerk Notre-Dame du Port
   Le Puy-en-Velay: kathedraal Notre-Dame en het Hôtel-Dieu Saint-Jacques
  
  Regio Bourgogne-Franche-Comté
   Asquins: kerk Saint-Jacques
   La Charité-sur-Loire: priorijkerk Sainte-Croix-Notre-Dame
   Vézelay: basiliek
  
  Regio Centre-Val de Loire
   Bourges: kathedraal Saint-Étienne
   Neuvy-Saint-Sépulchre: collegiale kerk Saint-Étienne
  
  Regio Île-de-France
   Parijs: kerk Saint-Jacques-de-la-Boucherie
  
  Regio Occitanië
   Aniane/Saint-Jean-de-Fos: Pont du Diable
   Aragnouet: Hospice du Plan en kapel Notre-Dame-de-l'Assomption
   Auch: kathedraal Sainte-Marie
   Audressein: kerk van Tramesaygues
   Beaumont-sur-l'Osse et Larressingle: Pont d'Artigue (of Pont de Lartigue)
   Cahors: kathedraal Saint-Étienne en de Pont Valentré
   Conques: abdijkerk van Sainte Foy, brug over de Dourdou
   Espalion: Pont-Vieux
   Estaing: brug over de Lot
   Figeac: Hôpital Saint-Jacques
   Gavarnie: parochiekerk
   Gréalou: dolmen van Pech-Laglaire
   Jézeau: kerk Saint-Laurent
   La Romieu: collegiale kerk Saint-Pierre
   Moissac: abdijkerk Saint-Pierre en abdij van Moissac
   Ourdis-Cotdoussan: kerk van Cotdoussan
   Rabastens: kerk Notre-Dame-du-Bourg
   Rocamadour: kerk Saint-Sauveur en crypte Saint-Amadour
   Saint-Guilhem-le-Désert: voormalige abdij van Gellone
   Saint-Gilles-du-Gard: voormalige abdijkerk
   Saint-Lizier: voormalige kathedraal en kloostergang Saint-Lizier, kathedraal Notre-Dame-de-la-Sède, bisschoppelijk paleis van Saint-Lizier, omwalling
   Saint-Chély-d'Aubrac: brug die genoemd wordt: des pèlerins
   Saint-Bertrand-de-Comminges: voormalige kathedraal Notre-Dame, vroegchristelijke basiliek van Saint-Bertrand-de-Comminges, kapel Saint-Julien
   Toulouse: basiliek Saint-Sernin, Hôtel-Dieu Saint-Jacques
   Valcabrère: kerk Saint-Just
  
  Regio Hauts-de-France
   Amiens: Notre-Dame van Amiens
   Compiègne: parochiekerk Saint-Jacques
   Folleville: parochiekerk Saint-Jean-Baptiste
   Douai: Sint-Jacobskerk
  
  Regio Normandië
   Mont Saint-Michel
  
  Regio Provence-Alpes-Côte d'Azur
   Arles
  
  Bovendien zijn zeven delen van de zgn. Chemin du Puy opgenomen in het werelderfgoed: tussen Nasbinals en Saint-Chély-d'Aubrac (17 km), tussen Saint-Côme-d'Olt en Estaing (17 km), tussen Montredon en Figeac (18 km), tussen Faycelles en Cajarc (22,5 km), tussen Bach en Cahors (26 km), tussen Lectoure en Condom (35 km), tussen Aroue en Ostabat (22 km)
  
  Zie ook
   Pelgrimsroute naar Santiago de Compostella
   Association des Amis des Oratoires
   Bedevaart
  
  Externe links
   Vlaams Compostelagenootschap
   Nederlands genootschap van Sint Jacob
   Beschrijving op de website van UNESCO
   L'Association de Coopération Interrégionale "Les chemins de Saint-Jacques de Compostelle"
   La Compostela Community - Online Community voor pelgrims
  
  Sint Jacobsroute
  Cultuur in Frankrijk
  Wandelpad in Frankrijk
  Werelderfgoed in Frankrijk
  Pelgrimsroute