title: ISO 3166-1 alpha-2
text: ISO 3166-1 alpha-2 codes zijn tweeletterige landcodes zoals gedefinieerd in ISO 3166-1, een onderdeel van de ISO 3166-norm uitgegeven door de International Organization for Standardization (ISO). De codes worden gebruikt om landen, afhankelijke gebieden en speciale gebieden van geografisch belang weer te geven. De tweeletterige alpha-2-codes  zijn de meest gangbare ISO landcodes. Er bestaan binnen de ISO standaard nog andere codesystemen, te weten alpha-3 (drieletterige codes) en numeriek. De alpha-2-codes zijn onder meer bekend van het gebruik in topniveaudomeinen met landcodes van internet (een onvolledige implementatie, zie hieronder). Ze worden ook gebruikt als landidentificatiecodes in postcodes en hebben daar de vroegere codes die uit één letter bestonden vervangen. De tweelettercodes maken sedert de eerste uitgave van de ISO 3166-norm in 1974 deel uit van deze standaard.
  
  Gebruik en toepassingen 
  De ISO 3166-1 alpha-2-codes worden in verschillende omgevingen gebruikt en maken ook deel uit van andere normen. De implementatie is niet in alle gevallen volledig, er zijn normen en omgevingen die wat uitzonderingen kennen.
  
  Volledige implementaties 
  De ISO 3166-1 alpha-2-codes worden gebruikt in de volgende normen:
  
  Onvolledige implementaties 
  Sedert 1985 worden ISO 3166-1 alpha-2-codes in het Domain Name System gebruikt als country code top-level domains (ccTLD's). De Internet Assigned Numbers Authority wijst de ccTLD's in het algemeen toe op basis de alpha-2-codes, maar er zijn een paar significante uitzonderingen. In het geval van het Verenigd Koninkrijk is alpha-2-code , maar wordt doorgaans .uk in plaats van .gb als ccTLD.  De code  is op verzoek van het Verenigd Koninkrijk momenteel uitzonderlijk gereserveerd in ISO 3166-1.
  
  De WIPO- coderingsstandaard ST.3 is eveneens gebaseerd op ISO 3166-1 alpha-2-codes, maar bevat een aantal aanvullende codes voor internationale organisaties voor intellectueel eigendom. Deze codes zijn gereserveerd en kunnen momenteel niet worden gebruikt in ISO 3166-1.
  
  De Europese Commissie gebruikt over het algemeen ISO 3166-1 alpha-2-codes, met twee uitzonderingen: De code  (niet ) wordt gebruikt om Griekenland te weer te geven, en  (en niet ) wordt gebruikt voor weergave van het Verenigd Koninkrijk. Desalniettemin vermeldde het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen dat  en  worden gebruikt om respectievelijk Griekenland en het Verenigd Koninkrijk te vertegenwoordigen. Voor btw- administratiedoeleinden gebruikt de Europese Commissie  en  voor respectievelijk Griekenland en het Verenigd Koninkrijk. Sedert Brexit wordt de code XI gebruikt voor Noord-Ierland, dat nog deel uitmaakt van de Europese btw-ruimte.
  
  De Verenigde Naties gebruiken een combinatie van ISO 3166-1 alpha-2- en alpha-3-codes, samen met codes die dateren van vóór de totstandkoming van ISO 3166, voor internationale voertuigregistratiecodes. Dit zijn die codes die worden gebruikt om het land van afgifte van een kentekenplaat van een voertuig te identificeren. sommige van deze codes zijn momenteel voor onbepaalde tijd gereserveerd in ISO 3166-1.
  
  Huidige codes
  
  Decoderingstabel 
  Het volgende is een kleurgecodeerde decoderingstabel van alle ISO 3166-1 alpha-2-codes.
  
  Officieel toegewezen code-elementen 
  Hieronder een volledige lijst van de 249 huidige officieel in gebruik zijnde ISO 3166-1 alpha-2-codes, met de volgende kolommen:
  
   Code: ISO 3166-1 alpha-2-code, verwijzend naar het ISO 3166-2- artikel
   Landnaam: Engelse korte naam die officieel wordt gebruikt door de ISO 3166 Maintenance Agency (ISO 3166/MA)
   Jaar: Jaar waarin de alpha-2-code voor het eerst officieel werd toegekend (1974, eerste editie van ISO 3166)
   ccTLD: Overeenkomend landcode-topniveaudomein (merk op dat sommige inactief zijn); uitzonderingen waarbij een ander ccTLD is toegewezen voor het land, worden tussen haakjes weergegeven
   Opmerkingen: alle onofficiële opmerkingen
  
  Eindgebruikerspecifieke toegewezen code-elementen 
  Eindgebruikerspecifieke code-elementen zijn codes die ter beschikking staan van gebruikers die verdere namen van landen, territoria of andere geografische entiteiten moeten toevoegen aan interne toepassingen van ISO 3166-1, en de ISO 3166/MA zal deze codes nooit gebruiken in het updateproces van de standaard. (Vergelijkbaar met "private ranges" van IP adressen). De volgende alpha-2-codes kunnen door de gebruiker worden toegewezen: ,  tot ,  tot , en .  Enkele voorbeelden:
  
   De International Standard Recording Code (ISRC) gebruikt  als een tweede landcode voor de Verenigde Staten, omdat er geen driecijferige registrantcodes meer waren binnen de reeks met het voorvoegsel . Deze organisatie gebruikt ook de code  voor sommige registranten.
   De Unicode Common Locale Data Repository (CLDR)  gebruikt de code  voor de weergave van het gebied dat aangeduid iwordt als Outlying Oceania  (een regio met meerdere territoria waaronder Antarctica, Bouvet Island, de Cocos (Keeling) Islands, Christmas Island, South Georgia en de South Sandwich Islands, Heard Island en McDonald Islands, het Britse Indische Oceaanterritorium, de Franse zuidelijke Gebieden en de kleine afgelegen eilanden van de Verenigde Staten), en  staat in deze toepassing voor "Onbekend of ongeldig gebied". Vóór de goedkeuring van de macroregiocode  door ISO gebruikte de CLDR  de code  om de Europese Unie weer te geven.
   De code  wordt door de World Intellectual Property Organization (WIPO) gebruikt als indicator voor het Community Plant Variety Office.
   De code  wordt in Zwitserland als landcode voor de Canarische Eilanden gebruikt, alhoewel in de standaard daar al de code  voor is gereserveerd.
   De code  wordt gebruikt door de Britse regering als een EORI-nummer voor de landcode voor Noord-Ierland.
   De code  wordt gebruikt door de Europese Commissie, het IMF en SWIFT,  de CLDR en andere organisaties als tijdelijke landcode voor Kosovo.
   De code  wordt door de WIPO gebruikt als indicator voor het Nordic Patent Institute, een internationale organisatie die gemeenschappelijk werkt voor Denemarken, IJsland, Noorwegen en Zweden.
   De code  wordt door de WIPO gebruikt als indicator voor de International Union for the Protection of New Varieties of Plants.
   De code  wordt door de WIPO gebruikt als indicator voor het Visegrad Patent Institute.
   De code  wordt door de WIPO gebruikt als indicator voor onbekende staten, andere entiteiten of organisaties.
   UN/LOCODE gebruikt de code  om installaties in internationale wateren weer te geven.
  
  Gereserveerde code-elementen 
  Gereserveerde code-elementen zijn codes die verouderd zijn of nodig zijn om een bepaalde gebruikerstoepassing van de norm mogelijk te maken, maar die niet in aanmerking komen voor opname in ISO 3166-1. Om tijdelijke toepassingsproblemen te voorkomen en om gebruikers te helpen die specifieke aanvullende code-elementen nodig hebben voor het functioneren van hun coderingssystemen, reserveert ISO 3166/MA, indien gerechtvaardigd, deze codes die zij verbindt zich niet te gebruiken voor andere dan gespecificeerde doeleinden gedurende een beperkte of onbepaalde tijd. De gereserveerde alpha-2-codes kunnen worden onderverdeeld in de volgende vier categorieën: uitzonderlijke reserveringen, tijdelijke reserveringen, onbepaalde reserveringen en codes die momenteel zijn overeengekomen om niet te gebruiken.
  
  Uitzonderlijke reserveringen 
  Uitzonderlijk gereserveerde code-elementen zijn codes die zijn gereserveerd op verzoek van nationale ISO-leden, regeringen en internationale organisaties, die nodig zijn om een bepaalde toepassing te ondersteunen, zoals gespecificeerd door de verzoekende instantie en beperkt tot dergelijk gebruik; elk verder gebruik van dergelijke code-elementen is onderworpen aan goedkeuring door ISO 3166/MA. De volgende alpha-2-codes zijn momenteel uitzonderlijk voorbehouden:
  
  De volgende alpha-2-codes waren voorheen uitzonderlijk voorbehouden, maar zijn nu officieel toegewezen:
  
  Tijdelijke reserveringen 
  Overgangsgereserveerde code-elementen zijn codes die zijn gereserveerd nadat ze uit ISO 3166-1 zijn verwijderd. Deze codes mogen slechts gedurende een overgangsperiode van ten minste vijf jaar worden gebruikt, terwijl nieuwe code-elementen die ze mogelijk hebben vervangen, in gebruik worden genomen. Deze codes kunnen na het verstrijken van de overgangsperiode opnieuw worden toegewezen door ISO 3166/MA. De volgende alpha-2-codes zijn momenteel tijdelijk gereserveerd:
  
  De volgende alpha-2-code was voorheen tijdelijk gereserveerd, maar werd later als officiële code toegewezen aan een ander land:
  
  Voor elke verwijderde alpha-2-code is een vermelding voor de bijbehorende voormalige landnaam opgenomen in ISO 3166-3. Elke invoer krijgt een alphabetische code van vier letters toegewezen, waarbij de eerste twee letters de verwijderde alpha-2-code zijn.
  
  Onbepaalde reserveringen 
  Onbepaald gereserveerde code-elementen zijn codes die worden gebruikt om wegvoertuigen aan te duiden onder de Verdragen van de Verenigde Naties inzake het wegverkeer van 1949 en 1968, maar die verschillen van die in ISO 3166-1. Deze code-elementen zullen naar verwachting uiteindelijk worden geëlimineerd of vervangen door code-elementen binnen ISO 3166-1. Inmiddels heeft ISO 3166/MA dergelijke code-elementen voor onbepaalde tijd gereserveerd. Elk gebruik dat verder gaat dan de toepassing van de twee verdragen wordt ontmoedigd en zal niet worden goedgekeurd door ISO 3166/MA. Bovendien kunnen deze codes op elk moment opnieuw worden toegewezen door ISO 3166/MA. De volgende alpha-2-codes zijn momenteel voor onbepaalde tijd gereserveerd:
  
  De volgende alpha-2-codes waren voorheen voor onbepaalde tijd gereserveerd, maar zijn als officiële code toegewezen aan een ander land:
  
   Opmerkingen
  
  Codes die momenteel niet voor gebruik zijn vrijgegeven 
  Bovendien zal ISO 3166/MA in dit stadium geen gebruik maken van de volgende alpha-2-codes, aangezien deze worden gebruikt voor internationale organisaties voor intellectueel eigendom in WIPO- standaard ST.3:
  
  WIPO Standard ST.3 gebruikt op dit moment , in plaats van , om de Euraziatische Octrooiorganisatie te vertegenwoordigen. Echter , was al uitzonderlijk gereserveerd door de ISO 3166/MA om Ceuta en Melilla voor douanedoeleinden te vertegenwoordigen. De ISO 3166/MA stelde in 1995 voor om  door de WIPO te laten gebruiken om de Euraziatische octrooiorganisatie te vertegenwoordigen; dit verzoek werd echter niet ingewilligd door de WIPO.
  
  Verwijderde codes 
  Naast de codes die momenteel tijdelijk zijn voorbehouden en twee andere codes die momenteel uitzonderlijk zijn gereserveerd ( voor Frankrijk, Metropolitan en  voor de USSR), zijn de volgende alpha-2-codes ook verwijderd uit ISO 3166-1:
  
  Voor elke verwijderde alpha-2-code is een vermelding voor de bijbehorende voormalige landnaam opgenomen in ISO 3166-3. Elke invoer krijgt een alphabetische code van vier letters toegewezen, waarbij de eerste twee letters de verwijderde alpha-2-code zijn.
  
  Zie ook 
   Lijst met FIPS-landcodes in FIPS 10-4, onderdeel van de Federal Information Processing Standards (FIPS)
   Het regionale indicatorsymbool in Unicode, geïntroduceerd om deze codes te gebruiken
   ISO 639-1, een andere set van tweeletterige codes die voor talen worden gebruikt
   UN/LOCODE
  
  Bronnen en externe links 
  
   ISO 3166 Onderhoudsbureau, Internationale Organisatie voor Standaardisatie (ISO)
   Online Browsing Platform (OBP) — doorzoekbare lijst met landcodes
   Tekstbestand (Engels, 2016)
   XML-bestand (Engels, 2016)
   Gereserveerde code-elementen onder ISO 3166-1 "Codes voor de weergave van namen van landen en hun onderverdelingen - Deel 1: Landcodes", op aanvraag verkrijgbaar bij ISO 3166/MA
   The World Factbook (publiek domein), Central Intelligence Agency
   Bijlage D – Landgegevenscodes — vergelijking van FIPS 10, ISO 3166 en STANAG 1059 landcodes
   Core Datasets Project ISO 3166-1-alpha-2 Engelse landnamen en code-elementen (HTML, CSV, JSON)
   Kerngegevenssets Project Uitgebreide landcodes: ISO 3166, ITU, ISO 4217 valutacodes en nog veel meer (HTML, CSV, JSON)
   Administratieve afdelingen van landen ("Statoids"), Statoids.com
   Landcodes — vergelijking van ISO 3166-1-landcodes met andere landcodes
   ISO 3166-1 Wijzigingsgeschiedenis
  
  ISO 3166