title: Paardenhaarwormen
text: Paardenhaarwormen (Nematomorpha) zijn protostomata-wormen. Een bekende vertegenwoordiger is Spinochordodes tellinii. Het is een parasitaire worm die de hersenen van zijn gastheren, sprinkhanen en krekels, kan beïnvloeden. De gastheer wordt aangezet tot het opzoeken van water, zodat de volwassen worm de gastheer kan verlaten en soortgenoten kan opzoeken om te paren. In België komt waarschijnlijk maar één soort voor, de Gordius setiger Mogelijk komt deze in Nederland ook voor, maar er waren tot in 2017 nog geen geverifieerde waarnemingen.
  
  Taxonomie 
  De paardenhaarwormen zijn als volgt onderverdeeld:
   Klasse Gordioida
   Orde Chordodea
   Familie Chordodidae
   Geslacht Chordodes - Creplin, 1847
   Chordodes aelianus - (Camerano, 1894)
   Chordodes aethiopicus - Inoue, 1974
   Chordodes africanus - Sciacchitano, 1933
   Chordodes albibarbatus - Montgomery, 1898
   Chordodes ambonensis - Sciacchitano, 1962
   Chordodes anthophorus - Kirjanova, 1950
   Chordodes auranthiacus - von Linstow, 1906
   Chordodes balzani - Camerano, 1896
   Chordodes baramensis - Römer, 1895
   Chordodes betularius - Linstow, 1904
   Chordodes bipilus - Kirjanova, 1957
   Chordodes boulengeri - Camerano, 1912
   Chordodes bouvieri - (Villot, 1885)
   Chordodes brasiliensis - Janda, 1894
   Chordodes brevipilus - Schmidt-Rhaesa, 2002
   Chordodes bukavuensis - Sciacchitano, 1958
   Chordodes caledoniensis - (Villot, 1874)
   Chordodes capensis - Camerano, 1859
   Chordodes capillatus - Linstow, 1901
   Chordodes carmelitanus - Carvalho en Feio, 1950
   Chordodes clavatus - Linstow, 1906
   Chordodes compactus - Schmidt-Rhaesa en Brune, 2008
   Chordodes compressus - Römer, 1895
   Chordodes congolensis - Sciacchitano, 1933
   Chordodes corderoi - Carvalho, 1946
   Chordodes cornuta - Villalobos en Camino, 1999
   Chordodes cubanensis - Montgomery, 1898
   Chordodes curvicillatus - Kirjanova en Spiridonov, 1980
   Chordodes defilippii - (Rosa, 1880)
   Chordodes devius - Kirjanova, 1950
   Chordodes digitatus - Linstow, 1901
   Chordodes ferox - Camerano, 1897
   Chordodes festae - Camerano, 1897
   Chordodes fukuii - Inoue, 1951
   Chordodes furnessi - Montgomery, 1898
   Chordodes gariazzi - Camerano, 1902
   Chordodes gestri - Camerano, 1904
   Chordodes guineensis - Spiridonov, 2002
   Chordodes hawkeri - Camerano, 1902
   Chordodes heinzei - Sciacchitano, 1937
   Chordodes ikelensis - Sciacchitano, 1961
   Chordodes insidiator - Camerano, 1899
   Chordodes iturensis - Sciacchitano, 1958
   Chordodes jandae - Camerano, 1895
   Chordodes japonensis - Inoue, 1952
   Chordodes joyeuxi - Dorier, 1935
   Chordodes kakandensis - Sciacchitano, 1958
   Chordodes kallstenii - Jagerskiöld, 1897
   Chordodes kivuensis - Sciacchitano, 1958
   Chordodes kolensis - Sciacchitano, 1933
   Chordodes koreensis - Baek, 1993
   Chordodes lefeburi - (Sciacchitano, 1937)
   Chordodes lenti - Carvalho, 1944
   Chordodes ligasiensis - Sciacchitano, 1933
   Chordodes lotus - de Villalobos en de Miralles, 1997
   Chordodes maculatus - Sciacchitano, 1958
   Chordodes madagascariensis - Camerano, 1897
   Chordodes matensis - de Villalobos en de Miralles, 1997
   Chordodes mobensis - Sciacchitano, 1958
   Chordodes modiglianii - (Camerano, 1892)
   Chordodes montgomeryi - Camerano, 1901
   Chordodes moraisi - (Carvalho, 1942)
   Chordodes morgani - Montgomery, 1898
   Chordodes moutoni - Camerano, 1895
   Chordodes muelleri - Sciacchitano, 1937
   Chordodes nobilii - Camerano, 1901
   Chordodes ornatus - (Grenacher, 1868)
   Chordodes parasitus - Creplin, 1847
   Chordodes penicillatus - Camerano, 1895
   Chordodes peraccae - (Camerano, 1894)
   Chordodes pilosus - Möbius, 1855
   Chordodes pollonerae - Camerano, 1912
   Chordodes polycoronatus - Schmidt-Rhaesa en Brune, 2008
   Chordodes polytuberculatus - Schmidt-Rhaesa en Menzel, 2005
   Chordodes puncticulatus - Camerano, 1895
   Chordodes queenslandi - Schmidt-Rhaesa, 2002
   Chordodes rigatus - Sciacchitano, 1937
   Chordodes ruandensis - Sciacchitano, 1937
   Chordodes sajanensis - Spiridonov, 2000
   Chordodes sandoensis - Sciacchitano, 1937
   Chordodes schoutedeni - Sciacchitano, 1933
   Chordodes shipleyi - Camerano, 1899
   Chordodes siamensis - Camerano, 1903
   Chordodes silvestri - Camerano, 1895
   Chordodes skorikovi - Camerano, 1903
   Chordodes staviarskii - Carvalho en Feio, 1950
   Chordodes tenodarae - Kirjanova, 1957
   Chordodes timorensis - Camerano, 1895
   Chordodes tuberculatus - Linstow, 1901
   Chordodes villalobi - Schmidt-Rhaesa en Brune, 2008
   Chordodes wangi - Wu en Tang, 1933
  
   Geslacht Euchordodes - Heinze, 1937
   Euchordodes libellulovivens - Heinze, 1937
   Euchordodes malaysiensis - Inoue, 1966
   Euchordodes nigromaculatus - Poinar, 1991
   Geslacht Neochordodes - Carvalho, 1942
   Neochordodes australis - de Miralles en de Villalobos, 1996
   Neochordodes bonaerensis - de Miralles en de Villalobos, 1998
   Neochordodes californensis - de Miralles en de Villalobos, 1995
   Neochordodes chordodides - Schmidt-Rhaesa en Menzel, 2005
   Neochordodes columbianus - Faust en Ramos, 1960
   Neochordodes occidentalis - (Montgomery, 1898)
   Neochordodes nietoi - De Miralles en De Villalobos, 1994
   Neochordodes occidentalis - (Montgomery, 1898)
   Neochordodes punctatus - De Miralles en De Villalobos, 1996
   Neochordodes semiluna - Villalobos en Camino, 1999
   Neochordodes serranensis - De Miralles en De Villalobos, 1996
   Neochordodes torrenticola - De Miralles en De Villalobos, 1996
   Neochordodes uniareolatus - Carvalho, 1946
   Geslacht Pantachordodes - Heinze, 1954
   Pantachordodes europaeus - (Heinze, 1952)
   Geslacht Pseudochordodes - Carvalho, 1942
   Pseudochordodes bedriagae - (Camerano, 1896)
   Pseudochordodes bulbareolatus - Schmidt-Rhaesa en Menzel, 2005
   Pseudochordodes dugesi - (Camerano, 1898)
   Pseudochordodes gordioides - (Montgomery, 1898)
   Pseudochordodes griffini - (Camerano, 1898)
   Pseudochordodes guatemalensis - De Miralles et al., 1997
   Pseudochordodes manteri - Carvalho, 1942
   Pseudochordodes meridionalis - Carvalho en Feio, 1950
   Pseudochordodes pardalis - (Camerano, 1893)
   Pseudochordodes texanus - Schmidt-Rhaesa et al., 2003
   Familie Parachordodidae
   Geslacht Beatogordius - Heinze, 1934
   Beatogordius abaiconus - Carvalho, 1946
   Beatogordius abbreviatus - (Villot, 1874)
   Beatogordius alfredi - (Camerano, 1894)
   Beatogordius australiensis - Schmidt-Rhaesa en Bryant, 2004
   Beatogordius brieni - Sciacchitano, 1961
   Beatogordius deshayesi - (Villot, 1874)
   Beatogordius echinatus - (Linstow, 1901)
   Beatogordius erythraeus - (Camerano, 1915) Sciacchitano, 1940
   Beatogordius funis - de Villalobos et al., 2003
   Beatogordius inesae - (Cavalieri, 1961)
   Beatogordius irregularis - Miralles, 1972
   Beatogordius latastei - (Camerano, 1895)Heinze, 1934
   Beatogordius lineatus - Schmidt-Rhaesa en Bryant, 2004
   Beatogordius palustre - de Villalobos et al., 2003
   Beatogordius raphaelis - (Camerano, 1893)
   Beatogordius regularis - Heinze, 1934
   Beatogordius sankurensis - Sciacchitano, 1958
   Beatogordius ugandensis - Schmidt-Rhaesa en de Villalobos, 2001
   Beatogordius variabilis - Miralles, 1981
   Beatogordius wilsoni - Sciacchitano, 1958
   Geslacht Gordionus - Müller, 1927
   Gordionus alascensis - (Montgomery, 1907)
   Gordionus alpestris - (Villot, 1885)
   Gordionus annamensis - Spiridonov, 1993
   Gordionus austriacus - Heinze, 1952
   Gordionus austrinus - de Villalobos, Zanca en Ibarra-Vidal, 2005
   Gordionus barbatus - Schmidt-Rhaesa en Cieslak, 2008
   Gordionus bilinareolatus - (Heinze, 1937)
   Gordionus blanchardi - (Villot, 1874)
   Gordionus brunneus - Monten, 1951
   Gordionus capitosulcatus - (Montgomery, 1898)
   Gordionus chinensis - (Villot, 1874)
   Gordionus conglomeratus - Heinze, 1952
   Gordionus cyrnensis - Giudicelli en Nicoli, 1962
   Gordionus densareolatus - (Montgomery, 1898)
   Gordionus diligens - de Villalobos et al., 1999
   Gordionus divergens - Schuurmanns Steckhoven, 1943
   Gordionus dubiosus - Henze, 1937
   Gordionus enigmaticus - de Villalobos, Zanca en Ibarra-Vidal, 2005
   Gordionus formidatus - Havlik, 1954
   Gordionus fragmentarius - Heinze, 1952
   Gordionus harpali - Heinze, 1940
   Gordionus kaschgaricus - (Camerano, 1897)
   Gordionus kii - Schmidt-Rhaesa en Sato, 2009
   Gordionus lapponicus - Monten, 1951
   Gordionus lenae - Heinze, 1937
   Gordionus lineatus - (Leidy, 1851)
   Gordionus linourgos - de Villalobos et al., 1999
   Gordionus longareolatus - (Montgomery, 1898)
   Gordionus longistriatus - Schmidt-Rhaesa, 2004
   Gordionus lunatus - Müller, 1927
   Gordionus meissneri - Müller, 1927
   Gordionus molopsis - Heinze, 1937
   Gordionus ondulatus - Miralles, 1984
   Gordionus perronciti - (Camerano, 1887)
   Gordionus platycephalus - (Montgomery, 1898)
   Gordionus porosus - de Villalobos en Voglino, 2000
   Gordionus preslii - (Vejdovsky, 1886)
   Gordionus prismaticus - (Villot, 1874)
   Gordionus punctulatus - Heinze, 1937
   Gordionus reticulates - (Villot, 1874)
   Gordionus roccatii - (Camerano, 1912)
   Gordionus rugosus - Canadjija, 1956
   Gordionus scaber - Müller, 1927
   Gordionus scripturus - Heinze, 1952
   Gordionus semistiatus - Heinze, 1937
   Gordionus senkovi - Malakhov en Spiridonov, 1982
   Gordionus silphae - Heinze, 1937
   Gordionus sinepilosus - Schmidt-Rhaesa et al., 2003
   Gordionus stenobothri - Canadjija, 1956
   Gordionus strigatus - Müller, 1927
   Gordionus subalpinus - Heinze, 1952
   Gordionus sulcatus - Heinze, 1937
   Gordionus thiemanni - Heinze, 1937
   Gordionus thuringensis - Müller, 1927
   Gordionus turkensis - Schmidt-Rhaesa en Cieslak, 2008
   Gordionus violaceus - (Baird, 1853)
   Gordionus wolterstorffii - (Camerano, 1888)
   Geslacht Parachordodes - Camerano, 1897
   Parachordodes aequatorialis - Sciacchitano, 1937
   Parachordodes annulatus - Linstow, 1906
   Parachordodes arndti - Heinze, 1935
   Parachordodes bourguignoni - Sciacchitano, 1937
   Parachordodes capitosulcatus - (Montgomery, 1898)
   Parachordodes ciferrii - Sciacchitano, 1932
   Parachordodes coreanus - Linstow, 1906
   Parachordodes densareolatus - (Montgomery, 1898)
   Parachordodes diblastus - (Örley, 1881)
   Parachordodes gemmatus - (Villot, 1885)
   Parachordodes lestici - Heinze, 1935
   Parachordodes maculatus - A (Linstow, 1883)
   Parachordodes magnus - Spiridonov, 1989
   Parachordodes megareolatus - Schmidt-Rhaesa, Chung
   Parachordodes modestus - Spiridonov, 1989
   Parachordodes okadai - Inoue, 1955
   Parachordodes orientalis - Fukui en Inoué, 1940
   Parachordodes pleskei - (Camerano, 1986)
   Parachordodes propareolatus - Heinze, 1935
   Parachordodes pustulosus - (Baird, 1853)
   Parachordodes sciacchitanoi - Heinze, 1935
   Parachordodes sjöstedti - Camerano, 1910
   Parachordodes speciosus - (Janda, 1894)
   Parachordodes tegonotus - Poinar et al., 2004
   Parachordodes tolosanus - (Dujardin, 1842)
   Geslacht Paragordionus - Heinze, 1935
   Paragordionus bohemicus - Havlik, 1947
   Paragordionus dispar - (Müller, 1927)
   Paragordionus ibericus - Schmidt-Rhaesa en Cieslak, 2008
   Paragordionus kawamurai - Yamaguti, 1943
   Paragordionus rautheri - Heinze, 1937
   Paragordionus vejdovskyi - (Janda, 1895)
   Geslacht Semigordionus - Heinze, 1952
   Semigordionus circumannulatus - Heinze, 1952
   Familie Paragordiidae
   Geslacht Paragordius - Camerano, 1897
   Paragordius andreasii - Zanca en de Villalobos, 2006
   Paragordius areolatus - Linstow, 1906
   Paragordius aurantiacus - Linstow, 1906
   Paragordius cinctus - Linstow, 1906
   Paragordius dartevellei - Sciacchitano, 1958
   Paragordius diversolobatus - Heinze, 1935
   Paragordius emeryi - (Camerano, 1895)
   Paragordius esavianus - Carvalho, 1942
   Paragordius flavescens - Linstow, 1906
   Paragordius laurae - Sciacchitano, 1958
   Paragordius marlieri - Sciacchitano, 1958
   Paragordius minusculus - Carvalho, 1944
   Paragordius mulungensis - Sciacchitano, 1958
   Paragordius somaliensis - Sciacchitano, 1962
   Paragordius stylosus - (Linstow, 1883)
   Paragordius tanganikensis - Sciacchitano, 1958
   Paragordius tricuspidatus - (Dufour, 1828)
   Paragordius varius - Leidy, 1851
   Familie Spinochordodidae
   Geslacht Spinochordodes - Kirjanova, 1950
   Spinochordodes actiniphorus - Kirjanova, 1950
   Spinochordodes bacescui - (Capuse, 1965)
   Spinochordodes baeri - (Camerano, 1896)
   Spinochordodes cameranoi - Kirjanova, 1950
   Spinochordodes europaeus - (Heinze, 1952)
   Spinochordodes piliferus - Kirjanova, 1950
   Spinochordodes skrjabini - Kirjanova, 1958
   Spinochordodes tellinii - (Camerano, 1888)
   Spinochordodes vitiferus - Kirjanova, 1950
   Orde Gordea
   Familie Gordiidae
   Geslacht Acutogordius - Heinze, 1952
   Acutogordius acuminatus - de Miralles en de Villalobos, 1998
   Acutogordius americanus - de Miralles en de Villalobos, 1998
   Acutogordius australiensis - Spiridonov, 1984
   Acutogordius doriae - (Camerano, 1890)
   Acutogordius feae - (Camerano, 1897)
   Acutogordius incertus - (Villot, 1874)
   Acutogordius obesus - (Camerano, 1895)
   Acutogordius protectus - Schmidt-Rhaesa en Geraci, 2006
   Acutogordius sulawensis - Schmidt-Rhaesa en Geraci, 2006
   Geslacht Gordius - Linné, 1758
   Gordius albopunctatus - Müller, 1927
   Gordius alpinus - Spiridonov, 1998
   Gordius amoyensis - Tang, 1934
   Gordius angulatus - Linstow, 1906
   Gordius aquaticus - Linnaeus, 1758
   Gordius attoni - Redlich, 1980
   Gordius austrinus - De Villalobos, Zanca en Ibarra-Vidal, 2005
   Gordius bivittatus - Kirjanova, 1949
   Gordius borisphaenicus - Spiridonov, 1984
   Gordius cavernarum - Inoue, 1972
   Gordius cognetti - Camerano, 1904
   Gordius corrugatus - Camerano, 1895
   Gordius dectici - Heinze, 1937
   Gordius deltaensis - de Miralles en de Villalobos, 1996
   Gordius difficilis - (Montgomery, 1898)
   Gordius dimorphus - Poinar, 1990
   Gordius elongiporus - Schmidt-Rhaesa, 2000
   Gordius emarginatus - Villot, 1885
   Gordius flavus - Linstow, 1906
   Gordius foochowensis - Tang, 1934
   Gordius fulgur - Baird, 1861
   Gordius georgensis - Kirjanova, 1955
   Gordius germanicus - Heinze, 1937
   Gordius gesneri - Heinze, 1937
   Gordius guatemalensis - Linstow, 1902
   Gordius heinzei - Schuurmans Steckhoven, 1943
   Gordius hispidus - Linstow, 1906
   Gordius horsti - Camerano, 1895
   Gordius impressus - Schneider, 1866
   Gordius interjectus - Heinze, 1940
   Gordius isohypsatus - Canadjija, 1956
   Gordius japonicus - Inoue en Fukui, 1953
   Gordius jarulini - Zakarijew, 1967
   Gordius kimmeriensis - Spiridonov, 1998
   Gordius labidus - de Miralles en de Villalobos, 1996
   Gordius lapponicus - Linstow, 1906
   Gordius lineatus - Baek en Noh, 1992
   Gordius locustae - Havlik, 1954
   Gordius longiformis - Heinze, 1934
   Gordius longissimus - Römer, 1895
   Gordius lumpei - Müller, 1927
   Gordius luteopunctatus - Inoue, 1979
   Gordius meruanus - Camerano, 1910
   Gordius mongolicus - Spiridonov, 1998
   Gordius mosaicus - Canadjija, 1956
   Gordius mülleri - Heinze, 1933
   Gordius nonmaculatus - Heinze, 1937
   Gordius ogatai - Inoue, 1979
   Gordius omensis - Wu en Tang, 1933
   Gordius panighettensis - Sciacchitano, 1955
   Gordius paranensis - Camerano, 1892
   Gordius paronae - Camerano, 1903
   Gordius parvaquaticus - Heinze, 1952
   Gordius pavlovskii - Kirjanova, 1955
   Gordius pioltii - Camerano, 1887
   Gordius plicatissimus - Heinze, 1952
   Gordius pilicatulus - Heinze, 1937
   Gordius polychaetus - Tang, 1934
   Gordius robustus - Leidy, 1851
   Gordius rosae - Camerano, 1887
   Gordius salvadorii - Camerano, 1895
   Gordius samoensis - Linstow, 1906
   Gordius setiger - Schneider, 1866
   Gordius sinareolatus - Havlik, 1949
   Gordius solaris - Kirjanova, 1950
   Gordius spinosus - De Miralles en De Villalobos, 1996
   Gordius stellatus - Linstow, 1906
   Gordius tatrensis - Janda, 1894
   Gordius testaceus - Kirjanova, 1949
   Gordius tirolensis - Heinze, 1937
   Gordius toschii - Sciacchitano, 1940
   Gordius tuberculatus - Canadjija, 1956
   Gordius turcomanicus - Spiridonov, 1998
   Gordius undulatus - Heinze, 1937
   Gordius valnoxius - Degrange en Martinot, 1995
   Gordius villoti - Rosa, 1882
   Gordius willeyi - Camerano, 1899
   Gordius zammaranoi - Sciacchitano, 1932
   Gordius zavattarii - Camerano, 1908
   Klasse Nectonematoida (geen verdere onderverdeling in orde, familie)
   Geslacht Nectonema - Verrill, 1879
   Nectonema agile - Verrill, 1879
   Nectonema melanocephalum - Nierstrasz, 1907
   Nectonema munidae - Brinkmann, 1930
   Nectonema svensksundi - Bock, 1913
   Nectonema zealandica - Poinar en Brockerhoff, 2001
  
  Externe links 
  Korte documentaire over de Nematomorpha
  
  Parasiet