title: Overval op het Huis van Bewaring (Leeuwarden)
text: De Overval op het Huis van Bewaring de Blokhuispoort te Leeuwarden is een van de meest spectaculaire gevangenisontsnappingen in de geschiedenis van Nederland, uitgevoerd tijdens de Tweede Wereldoorlog door het Nederlands verzet op 8 december 1944.
  
  Achtergrond
  Het oorspronkelijke doel was om de gevangenen te bevrijden tegen het einde van de oorlog als de Duitsers deze mensen mogelijk zouden proberen om te brengen. Uiteindelijk werd de overval vervroegd omdat gevangen genomen verzetslieden bij verhoren dreigden door te slaan.
  
  Voorbereiding
  Het plan werd door Piet Oberman (verzetsnaam Piet Kramer), Willem Stegenga en Egbert Bultsma opgesteld. Het plan moest zo uitgevoerd worden dat de Duitsers en hun handlangers er niets van zouden merken. Dit bleek echter nog niet zo eenvoudig, aangezien het hoofdkwartier van de Landwacht op een steenworp afstand lag. Het hoofdkantoor van de SD lag echter op een flinke afstand. De Wehrmacht was gelegerd bij het Leeuwarder vliegveld, even buiten de stad; wat inhield dat er in no time een hele groep landwachters en soldaten, met in hun kielzog de SD,opgeroepen konden worden om de operatie te 'verstoren'. Het was dus in het belang van het verzet dat de operatie zo geruisloos mogelijk plaats zou vinden; het liefst zoals een half jaar eerder bij de geslaagde overvallen op de Koepelgevangenis van Arnhem.
  
  Uitvoering 
  Op 8 december 1944, kwart voor zes, meldden zich twee politiemannen met drie gevangenen en een insluitingsbevel bij de gevangenis. De wacht van het Huis van Bewaring kreeg even daarvoor telefoon dat drie zwarthandelaren zouden worden afgeleverd. De politiemannen en de drie gevangenen waren in werkelijkheid leden van de Friese knokploeg. Binnen de poort overmeesterden ze de wachters en lieten ze andere leden van de knokploeg binnen.
  Bij de overval werden 51 mensen, onder wie vele verzetslieden, uit hun cel bevrijd. Hierbij is geen enkel schot gelost.
  
  Deelnemers
   Piet Oberman
   Willem Stegenga
   Gerard Reeskamp
   Henk Rijpkema
   Hans Deinum
   Johannes Kolf
   Egbert Bultsma
   Jacob Abels 
   Jan Barendsma 
   Sijmon Cuiper 
   Christiaan Hofing 
   Goffe Hoogsteen 
   Willem Lieuwe Leistra
   Gerrit Jan Niesing
   Gerben Oppewal 
   Hepke Paauw 
   Jantinus Pieters 
   Ernst Hendricus Rob
   Pieter Marinus Schuddeboom
   Pieter Jan Stavast
   Taco van der Veen
   Jan Gerardus Visser
   Jelle Visser
   Johannes Theodorus Anthonius Willemse 
   Alle Ytsma
   Tjitze van ’t Zet
   Hindrik Jager
  
  Verfilming
  
  De overval is in 1962 verfilmd door Paul Rotha en is getiteld De Overval.
  
  Externe links
  Stichting Blokhuispoort, de website van de stichting voor het bevorderen van het behoud van de geschiedenis van het erfgoed De Blokhuispoort. 
  De Overval op IMDB.
  Het volledige verhaal van de Overval op de Blokhuispoort
  Hoorspel van de Wereldomroep over de Overval
  
  Geschiedenis van Leeuwarden
  Huis van Bewaring (Leeuwarden)
  1944