title: Metamorphosen (R. Strauss)
text: Metamorphosen in c-klein is een compositie voor 23 strijkinstrumenten geschreven door Richard Strauss. Het werk werd in de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog geschreven. De première vond plaats op 25 januari 1946 onder leiding van Paul Sacher en het Collegium Musicum Zürich. Het is een van Strauss' laatste werken.
  
  Compositie
  Het werk werd geschreven als een betuiging voor de rouw die in Duitsland bestond na alle vernietigingen. Men gaat ervan uit dat het stuk is geschreven als klaagzang voor de culturele uitingen die te lijden hadden onder de oorlog, met name de vernietiging van operahuizen (waar zijn werken werden uitgevoerd). Voor Strauss gold dit in het bijzonder voor het Goethehaus, een operagebouw in Frankfurt am Main dat werd vernietigd. Strauss schreef naar Joseph Gregor, een operaschrijver: "'s Werelds meest heilige plaats- vernietigd!"
  
  Het hoofdmotief van deze metamorfose is afkomstig uit de begrafenismars (het tweede deel) uit Beethovens Derde Symfonie 'Eroica'. In de partituur vallen de woorden "In Memoriam" te lezen onder de noten voor de contrabas. Daarnaast wordt onder andere geciteerd uit de "Siegfried Idyll" van Richard Wagner.
  
  Het werk bestaat uit complexe contrapuntharmonieën.
  
  Opmerking
  De Nederlandse componist Matthijs Vermeulen zag het stuk als een klaagzang voor Adolf Hitler en de teloorgang van het naziregime. Dit valt niet te rijmen met het feit dat Strauss een hekel had aan Hitler. Aangezien Strauss gedurende de oorlog in Duitsland verbleef kon hij daar natuurlijk niet openlijk voor uitkomen.
  
  Compositie van Richard Strauss