title: Leonard Roggeveen
text: Leonard Roggeveen (Schagen, 2 maart 1898 – Den Haag, 22 juni 1959) was een Nederlandse onderwijzer, schrijver en illustrator van kinder- en jeugdboeken en toneelstukken, redacteur van jeugdtijdschriften en radioprogrammamaker. Hij was een bijzonder productief schrijver met een fraaie, heldere en vaak licht humoristische schrijfstijl.
  
  Opleiding 
  Na een verlengde periode op de lagere school werd hij op veertienjarige leeftijd leerling aan de Rijkskweekschool in Haarlem. Na vier jaar behaalde hij de akte en werd hij beginnend onderwijzer in 's-Gravenzande. Daar behaalde hij op zijn twintigste de hoofdakte voor onderwijzer.
  
  Jeugdrubriek en toneel 
  In 's-Gravenzande begon Roggeveen een jeugdrubriek in zowel de Schager als de Westlandsche Courant.
  
  Ook toneelspelen trok hem aan. In 1920 was hij enkele maanden lid van het gezelschap Die Ghesellen van de Spele onder leiding van Eduard Veterman. Hij speelde de rol van Floerant in het abele spel Gloriant, dat enkele keren werd opgevoerd in Leiden, Utrecht en Hilversum.
  
  Van september 1921 tot februari 1923 was Roggeveen onderwijzer in Leiden, daarna tot zijn vervroegde pensionering in Den Haag.
  
  Bram Vingerling 
  In 1925 begon hij in de Schager Courant aan een feuilleton getiteld Bram’s Uitvinding, dat in 1926 gedeeltelijk ook in de Westlandsche Courant verscheen. Daar was de titel Abrovi. Dat viel collega-onderwijzer, schrijver en samensteller van bloemlezingen voor het Lager Onderwijs F.H.N. Bloemink op en hij bracht Roggeveen in contact met uitgeverij Van Goor, toen nog in Gouda. In 1927 verscheen het feuilleton onder de titel De ongelooflijke avonturen van Bram Vingerling in boekvorm; een jaar later gevolgd door Het geheim van het oude horloge, dat in 1926 ook als feuilleton in de Schager Courant was verschenen.
  
  Beide boeken maakten Roggeveen bekend in grote kring. Het waren opmerkelijke jongensboeken over mysterieuze zaken, het eerste over een drank die onzichtbaar maakt en het tweede over een geheimzinnige kracht. Roggeveen heeft altijd veel belangstelling gehad voor de technische vernieuwingen die zich in die tijd snel opvolgden.
  
  Toneelschrijver, kinderboekenschrijver en illustrator 
  Na de twee jongensboeken verschenen er toneelstukken, boeken over wat hij noemde ‘het gewone jongensleven’ en boeken voor jonge kinderen.
  
  In 1931 schreef hij De baard van Daantje. Net als bij de eerdere toneelstukken tekende Roggeveen voor Daantje zelf de plaatjes. De uitgever verwachtte er niet veel van ("welke kleine kinderen zijn er nou geïnteresseerd in de belevenissen van een oud mannetje?"), maar het boek werd toch een groot succes. De uitgever vroeg Roggeveen een vervolg te schrijven. In totaal verschenen tien boekjes over Daantje. Daarnaast schreef en tekende Roggeveen op verzoek van de uitgever een boekje voor nog kleinere kinderen over een kabouter, Okkie Pepernoot. Ook die serie, die uiteindelijk uit twaalf boekjes zou bestaan, werd een succes. Voor later uitgegeven boeken tekende Roggeveen ook zelf de plaatjes, zoals de Jan Jaap-serie, de Dierenserie en de Sterreboekjes. De illustraties voor de boekbanden maakte hij ook vaak zelf.
  
  Lezingen en radioprogramma's 
  Naast lesgeven en schrijven hield Roggeveen lezingen; veelal over kinderboeken. Ook presenteerde hij radioprogramma's voor kinderen, zowel voor als na de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog was dat De Schoolbel van de AVRO, een programma van een half uur waarin hij praatte met kinderen over actuele en minder actuele zaken. Roggeveen was ook redacteur van het jeugdblad Kris Kras en Het Kind.
  
  In 1952 werd hij vanwege hartklachten afgekeurd. Wel bleef hij boeken schrijven. Op 22 juni 1959 overleed hij in Den Haag op 61-jarige leeftijd.
  
  Invloed 
  De latere schrijver Harry Mulisch werd in zijn jeugd gefascineerd door de scheikunde van Bram Vingerling.
  
  Indeling van zijn werk 
  Roggeveen schreef verschillende soorten jeugdboeken:
   schoolleesboekjes
   sciencefiction:
   speurdersboeken:
   boeken over geschiedenis en taal
   verhalen uit zijn jeugd
   verhalen voor kleuters
  
  Publicaties 
  1925
  De gelaarsde kat, toneelstuk, uitgegeven bij Uytgeverye vant Ryckste, ’s-Gravenhage
  1927
  De ongelofelijke avonturen van Bram Vingerling
  Hoe Jan Klaassen den zieken Koning beter maakte
  1928
  Het geheim van het oude horloge
  De voetbalclub van de vierde klas, een verhaal voor jongens en meisjes
  1929
  Het prinsesje en de roode toovenaar (in 1930 herdrukt met als titel Prinses Desiree lacht niet mee)
  De elektrische manDe hoogvliegers, een dorpsverhaal dat waar gebeurd is
  De geschiedenis van Jantje KwakDe wonderlijke reis van Jan Klaassen, beeldverhaal (strip), getekend door Felix Hess. Verschenen in het Algemeen Handelsblad en het Nieuwsblad van het Noorden, vervolgens door het Algemeen Handelsblad uitgegeven in boekvorm.
  1930Draadlooze ogen
  Prinses Desiree lacht niet mee (herdruk van Het prinsesje en de roode tovenaar)
  Van den sneeuwman die praten kon ...!De zeven jongens van Duinoord
  1931
  De baard van DaantjeHet draaiorgel van meneer Doncker (in 1939 herdrukt onder de titel Op stap met Meneer Doncker)De zeven jongens in sneeuw
  1932
  Onze vroolijke zesde klas (later herdrukt in de Zilverserie met als titel Toon en zijn vrienden)
  Woudstra knapt ’t op!
  1933Daantje gaat schaatsenrijden
  Bij moeder thuis / Piet en Nel bij moeder thuisNaar school / Piet en Nel gaan naar school
  De vriendjes / Piet en Nel en hun vriendjesVacantie / Piet en Nel hebben vakantie
  Een stelletje koppen (in 1937 herdrukt onder de titel: Vier koppen en een Fordje)
  1934
  Daantje past op het huisOkkie Pepernoot
  Okkie en zijn vriendjesOkkie weet raad
  Okkie in de kou
  1935Daantje doet boodschappen
  In de staart van de komeetPas op, Toontje!
  1936
  Daantje gaat op reisDe krant van Kees van Dam
  Piet en Nel op het ijsPiet en Nel gaan logeren
  1937
  Assepoester (serie: Bekende sprookjes opnieuw verteld)
  De gelaarsde kat (serie: Bekende sprookjes opnieuw verteld)
  De gouden gans (serie: Bekende sprookjes opnieuw verteld)
  Hans en Grietje (serie: Bekende sprookjes opnieuw verteld)
  Klein Duimpje (serie: Bekende sprookjes opnieuw verteld)
  Roodkapje (serie: Bekende sprookjes opnieuw verteld)
  De schone slaapster in het bos (serie: Bekende sprookjes opnieuw verteld)
  Sneeuwwitje (serie: Bekende sprookjes opnieuw verteld)
  Hier is... Jan-Jaap!Piet en Nel voor het voetlicht
  Piet en Nel stichten een clubWereldkampioen 2003
  Vier koppen en een Fordje (herdruk van Een stelletje koppen)
  Historische taferelen (met J.J. Moerman)
  Uit het leven van Willem van Oranje (met J.J. Moerman) (ter gelegenheid van het huwelijk van prinses Juliana en prins Bernhard)
  1938
  Daantje helpt een handjeJan-Jaap is jarig!
  Piet en Nel maken een poppenkastDe zeven jongens in de lucht
  1939
  Boer, wil jij mijn kat eens vangen? (Dierenserie)
  Jan-Jaap en zijn beesten
  1940Op stap met meneer Doncker (herdruk van Het draaiorgel van Meneer Doncker)Wie heeft er trek in een pannekoek?
  Daantje groot en Daantje kleinDaantje, wat doe je daar?
  De jongens van de Klaverwei
  1941Okkie gaat verhuizen
  Okkie en de vogelsOkkie's verrassing
  Okkie en KlaasjeVan zes uur ’s avonds tot twee uur ’s nachts (later herdrukt onder de titel: De geheimzinnige druppels in de Zilverserie)
  1942Daantje koopt kippen
  Piep, zei de muis (Dierenserie)
  Kip, ik heb je! (Dierenserie)
  Piet en Nel nemen afscheid
  1946Jantje Kwak en zijn avonturen (Dierenserie)Okkie en Moortje
  Okkie, waar zit je?Sambo, ga je mee?
  Van een kip, een eend, een hond, een kat en een tamme kraai (Dierenserie)
   Winter op de Klaverwei
  1947De kijkdoos (Uitgegeven door de Nederlandse Spaarbankbond in het jeugdtijdschrift De Gelukscent)De grabbelton (Uitgegeven door de Nederlandse Spaarbankbond in het jeugdtijdschrift De Gelukscent)De rarekiek (Uitgegeven door de Nederlandse Spaarbankbond in het jeugdtijdschrift De Gelukscent)Wees voorzichtig, Daantje
  Jan-Jaap maakt een sneeuwpop
  1948Hallo, meneer de...
  In vogelvlucht, 12 delen (met C. de Jong)
  Spreken- spellen; schrijven- stellen, 11 delen (met D.G.G. van Ringelestein)
  Drie letters P.T.T. (Uitgegeven door de P.T.T.)
  Wij herdenken (openluchtspel ter gelegenheid van de inhuldiging van koningin Juliana)
  1949
  Het gezelschap Vierhout (een hoofdstuk is later herdrukt in de Zilverserie met als titel Een zeldzaam partijtje voetbal)
  Dit is KlaasjeGoed zo, Klaasje!
  Klaasje en DikkieKlaasjes verjaardag
  Vlug naar het doel
  1950De broederschap van de rode haren
  Taalmethode voor de lagere school (met Dr. D.G.G. van Ringelestein)
  Van zingende torens en malende molens (met Dr. D.G.G. van Ringelestein) (Uitgegeven door de Nederlandse Spaarbankbond)
  1951
  Voorjaar op de Klaverwei
  1952Doe je mee?
  Jan-Jaap heeft een treinSta vast! (bloemlezing) Wij doen geschiedenis A (met C. Eegdeman)
  1953Dikkie Doedel (Sterreboekje)Dip en Dop (Sterreboekje)Lange Wannes (Sterreboekje)Meneer Bobijn (Sterreboekje)Mis, poes! (Dierenserie)Vincent van Gogh
  De toverfluit (bloemlezing, met D.L.Daalder)
  Wij doen geschiedenis B (met C. Eegdeman)
  1954
  Over water en zo (met Dr. D.G.G. van Ringelestein) (Uitgegeven door Rijkspostspaarbank)
  Het zonderlinge testament (De familie Ambrosius 1) (Fantasiareeks)
  1955
  Appie AmmerlaanGrietje Grubbel (Sterreboekje)Liesje gaat naar het ziekenhuis
  Piet Jan Knor (Sterreboekje)
  De sneeuwman (Sterreboekje)
  Ventje Vijfhaar (Sterreboekje)
  De club van Kareltje (Uitgegeven door de Rijkspostspaarbank)
  1956
  RembrandtBram Alleman (Sterreboekje)Jan Piederiet (Sterreboekje)Snip Snap Snor (Sterreboekje)Vrouw Handjegauw (Sterreboekje)Een gezellige dag (Uitgegeven door de Rijkspostspaarbank)
  1957De Klok voor de spiegel (De familie Ambrosius 2)Spanning in “De Rode Leeuw” (Fantasiareeks)De kleine Marioleine (Uitgegeven door de Rijkspostspaarbank)
  1958Een stuiver drop
  De radio-detective (herdruk in Van Goor’s Zilverserie van Draadlooze oogen)
   Wat zal ik worden? (met Dr. D.G.G. van Ringelestein)
  1959
  De blauwe Braziliaan (De familie Ambrosius 3)
  Okkie en de rupsOkkie kan toveren
  Hans en Grietje (Radion-serie A)
  Doornroosje (Radion-serie A)
  Gelukkige Hans (Radion-serie A)
  De wolf en de zeven geitjes (Radion-serie B)
  De haas en de egel (Radion-serie B)
  Zwaan kleef aan (Radion-serie B)
  Assepoester (Radion-serie C)
  Vrouw Holle (Radion-serie C)
  Roodkapje (Radion-serie C)
  1Kris-kras door Den Haag
  1960De loep
  Jaartal onbekend
   De gouden kastanje (toneelstuk voor de zesde klas)
  
  Externe links 
   Website gewijd aan Leonard Roggeveen
  
  Bronnen 
   Fem Bijlsma: Leonard Roggeveen (1979)
   D.L. Daalder: Wormcruyt met suycker (1949)
   Dagblad Het Vaderland (1925)
   http://lambiek.net/artists/h/hess_felix.htm
  
  Nederlands schrijver
  Nederlands kinderboekenschrijver