title: Coëfficiënt
text: Een coëfficiënt is een als constant beschouwde grootheid, zoals een parameter, een factor of een kengetal, die voorkomt als vermenigvuldiger in een product met een variabele. Toepassingen ervan vindt men in bijvoorbeeld de biologie en de economie. Coëfficiënt betekent letterlijk "mede-uitwerker", naar het Latijnse efficere, uitwerken. Viète introduceerde de term in 1592.
  
  Wiskunde
  In de wiskunde is een coëfficiënt een vermenigvuldigingsfactor van een zeker object. Dat kan zowel een variabele, een vector, een functie, een differentiaalquotiënt of iets anders zijn. De waarde van de coëfficiënt kan onafhankelijk zijn van het object (dan heet het een constante coëfficiënt), maar dat hoeft niet, bijvoorbeeld bij differentiaalvergelijkingen. In sommige gevallen zijn de objecten en bijbehorende coëfficiënten geïndexeerd, wat tot expressies leidt, zoals 
  
  waar  een coëfficiënt is van de variabele  voor alle 
  
  In de rekenkunde en de algebra worden de twee operanda van een vermenigvuldiging, factoren genoemd. Wegens de commutativiteit van de vermenigvuldiging (de volgorde der factoren beïnvloedt het product niet) spelen de twee factoren a priori dezelfde rol. Toch maakt men vaak het onderscheid tussen enerzijds een factor die in de gegeven context als veranderlijk wordt beschouwd, en een andere die min of meer constant blijft. De constante factor wordt dan de coëfficiënt van de veranderlijke genoemd. 
  
  Niet altijd overigens is een vermenigvuldiging commutatief. Zo kunnen we wel spreken over "3 mensen", wat inhoudt: 3 keer een mens, maar niet over "mensen 3". Deze constructie komt ook in de exacte wetenschappen veelvuldig voor. Daarbij wordt een scalair product  gevormd van elementen van verschillende categorieën.  Het symbool  kan bijvoorbeeld een geheel getal zijn en  een continue functie. Men noemt  de coëfficiënt van .
  
  Polynomen 
  In de polynoom
  
  worden de getallen 3, 16 en , die voor de machten van de variabele  staan, de coëfficiënten van de polynoom genoemd.
  
  Natuurkunde
  In de natuurkunde is een coëfficiënt meestal een verhoudingsgetal, dat een eigenschap van bepaalde materialen en bepaalde lichamen beschrijft.
  
  Voorbeelden
  Wrijvingscoëfficiënt
  Warmtegeleidingscoëfficiënt
  Temperatuurcoëfficiënt
  Uitzettingscoëfficiënt
  Dwarscontractiecoëfficiënt
  Weerstandscoëfficiënt
  
  Scheikunde
  
  In de stoichiometrie geeft de stoichiometrische coëfficiënt in een reactievergelijking aan, hoeveel deeltjes of mol van de stoffen met elkaar reageren. Als de coëfficiënt 1 is wordt hij weggelaten.
  
  Zie ook
   Correlatiecoëfficiënt
  
  Getal
  Veelterm
  Wiskundige terminologie