title: Prinsbisdom Lausanne
text: Lausanne was een tot de Boven-Rijnse Kreits behorend prinsbisdom binnen het Heilige Roomse Rijk.
  
  Geschiedenis
  
  Bisdom 
  Reeds in de Romeinse tijd werd er een bisdom te Avensches de oude hoofdplaats van de Helveten gesticht, dat omstreeks 600 werd verplaatst naar Lausanne. Tot 1801 zou het bisdom behoren tot de kerkprovincie Besançon.
  
  Na het verval van het Karolingische Rijk kwam Genève in het zogeheten markgraafschap "Transjuranië" te liggen. Vanaf 855 maakte het gebied deel uit van het koninkrijk Bourgondië (ook koninkrijk Provence genoemd) van Karel van Provence. Na de dood van Karel van Provence in 863 werd het koninkrijk Provence (of Bourgogne) opnieuw verdeeld. Transjuranië ging naar de broer van Karel van Provence, Lotharius II (-869) koning van Lotharingen.
  
  Vanaf 888 werd Transjuranië een eigen koninkrijk: Opper-Bourgondië (Burgundia Transjurana). Vervolgens werd het in 933 opnieuw verenigd met Neder-Bourgondië in het zwakke koninkrijk der Twee Bourgondiën.
  
  Prinsbisdom 
  In 1011 werd de bisschop beleend met het graafschap Vaud, wat de basis vormde voor de wereldlijke heerschappij van het bisdom. In de praktijk bezat de bisschop eerder een aantal rechten dan het land zelf. In 1079 werd het gebied uitgebreid met de goederen van Rudolf van Rheinfelden.
  
  Na de vereniging in 1033 van het koninkrijk Bourgondië met het Heilige Roomse Rijk werd de bisschop tot de rijksvorsten gerekend.
  
  De voogdij over het bisdom berustte tot 1218 bij de hertogen van Zähringen, daarna bij het hertogdom Savoye. De voogden slaagden erin de macht van de bisschop langzamerhand terug te dringen. De stad Lausanne wist zich in hoge mate los te maken van het prinsbisdom.
  
  In 1334 verklaarde keizer Lodewijk de Beier de stad Lausanne tot een vrije rijksstad onder voorbehoud van de bisschoppelijke rechten. In 1525 sloot de stad Lausanne een tegen de bisschop gericht verdrag met Bern en Fribourg. Bern veroverde het land Vaud in 1536 en voerde de reformatie in. De bisschop vluchtte en resideerde in Besançon of Savoye. 
  
  Nadat de bisschop in 1538 ook zijn rechten in de stad Lausanne verloor, werd hij niet langer tot de rijksvorsten gerekend.
  
  In 1613 werd de bisschopszetel verlegd naar Freiburg.
  
  Regenten
    800- 813:	Ulrich
    813- 817:	Friedhar (Frederik?)
    817     :  	Paschalis
    827- 850:	David
    851- 878:	Hartman, Hermnan
    878- 892:	Hieronymus
    892- 927:	Boso
    928- 932:	Libo
    932- 947:	Burghard I van Bourgondië (zoon van koning Rudolf II)
    947- 968:	Meginhard
    968- 985:	Egilholf II van Kyburg
    985-1019:	Hendrik I van Bourgondië (Schänis)
   1019-1036:	Hugo van Bourgondië (zoon van koning Rudolf III)
   1038:		Hendrik II
   1039:		Burghard II van Oltingen
   1057-1089:	Burghard III
   1089-1091:	Lambert van Granson/Gransee
   1093-1103:	Kuno van Hasenburg-Vinelz (Fenis)
   1103-1128:	Gerhard I van Faucigny
   1130-1143:	Guido I van Martinach (Marlanie)
   1144-1157:	(Sint) Amadeus van Hauterive (van Clermont)
   1159-1177:	Landrich van Dornach (Landry de Durnes)
   1177-1212:	Roger I (Roger de Vico Pisano)
   1212-1220:	Berthold van Neuchâtel
   1220-1221:	Gerhard II van Rougemont (Rothenberg) 
   1221-1229:	Willem I van Ecublens
   1231-1239:	(Sint) Bonifacius
   1240-1273:	Johan I van Cossonay
   1274-1302:	Willem II van Champvent
   1301     :	Johan(?)
   1302-1309:	Gerhard IV van Wippingen (Girard de Vuippens)
   1310-1312:	Otto van Champvent
   1313-1323:	Peter van Oron
   1323-1341:	Johan II van Rosillon
   1341-1342:	Johan III Bertrand
   1343-1346:	Godfried van Lucigne
   1347-1354:	Frans van Montfaucon
   1354     :    Amadeus van Savoyen (overleden 1376)
   1355-1375:	Aimo I van Cossonai
   1375-1379:	Guido II van Prangins
   1393-1404:	Johan Münch van Landskron
   1394-1405:	Willem III van Menthonai
   1405-1431:	Willem IV van Challant
   1432-1440:	Lodewijk de la Pallud
   1433-1439:	Johan IV van Prangins
   1440-1461:	Georg van Saluzzo
   1462-1466:	Willem V van Varax
   1466-1468:	Johan V van Michaelis (administrator)
   1472-1476:	Julian della Rovere (kardinal, later als paus Julius II)
   1476-1491:	Benedict van Montferrand
   1491-1517:	Aimo II van Montfaucon
   1517-1560:	Sebastiaan van Montfaucon
  
  Lausanne
  Lausanne
  Geschiedenis van Vaud
  Lausanne