title: Koffervissen
text: De koffervissen (Ostraciidae) zijn een familie van vissen uit de orde kogelvisachtigen, nauw verwant aan de kogelvissen (Tetraodontidae) en de vijlvissen (Monacanthidae). De vissen zijn eetbaar en worden soms geroosterd.
  
  Kenmerken 
  Koffervissen zijn over het algemeen nogal hoekig van vorm. Een bijzonder kenmerk is dat ze geen buikvinnen hebben. Ze bezitten een pantser van, bij volwassen dieren met elkaar vergroeide, zeshoekige beenplaten, dat fungeert als een sterke beschermende doos. Mond, ogen, kieuwen, vinnen en staart steken door openingen in het pantser naar buiten. De rugvin en de anaalvin zijn ver naar achteren geplaatst, en staan daardoor vlak boven en onder de staartvin. De gepantserde huid maakt het lichaam van deze vissen nogal star. In tegenstelling tot de meeste andere vissen, zwemmen koffervissen dan ook vooral met hun vinnen, en bij hogere snelheden met hun staart. Net als de kogelvissen zijn sommige koffervissen, met name uit de geslachten Lactophrys en Lactoria, in staat om bij gevaar een sterk giftige vloeistof af te scheiden.
  
  Verspreiding en leefgebied 
  Koffervissen worden aangetroffen in de Atlantische, Indische en Grote Oceaan. Acanthostracion quadricornis kan tot 50 centimeter lang worden.
  
  Aquarium 
  Koffervissen zijn over het algemeen niet geschikt om te houden in aquaria. Dit komt doordat zij door het gif dat zij produceren andere vissen in het aquarium, en soms ook zichzelf, kunnen doden.
  
  Taxonomie 
  Tot 1980 werd de familie algemeen samengesteld uit soorten van twee onderfamilies: Ostraciinae en Aracaninae. De soorten uit deze laatste groep (geslachten Aracana, Anoplocapros, Caprichthys, Capropygia, Kentrocapros en Polyplacapros) hebben een vergelijkbaar gepantserde huid als de echte koffervissen maar verder meer primitieve kenmerken, waaronder een gekielde buik. Ze leven op grotere diepte (tot dieper dan 200 meter) in de Indische Oceaan en het daaraan grenzende West-Pacifisch gebied. In 1980 verhief Tyler de Aracaninae tot een aparte familie Aracanidae. Ze worden in dit artikel verder niet behandeld. In 1994 behandelde Nelson de Ostraciidae overigens weer als bestaande uit de twee hier al genoemde onderfamilies en merkte over Aracaninae slechts op dat Tyler ze als een aparte familie behandelde. Fishbase, dat zich op Nelson zegt te baseren, behandelt de Aracanidae als aparte familie en onderscheidt binnen de familie Ostraciidae nu nog één onderfamilie, de Ostraciinae, en de hieronder genoemde 25 recente soorten:
  
  Geslachten en soorten 
    Eolactoria
   † Eolactoria sorbinii Tyler, 1976 – Lutetien van Monte Bolca, Eoceen, Italië
   † Oligolactoria
   † Oligolactoria bubiki Tyler, 1980 – Rupelien van Moravië, Oligoceen, Tsjechië
   Acanthostracion Bleeker, 1865
   Acanthostracion guineensis (Bleeker, 1865)
   Acanthostracion notacanthus (Bleeker, 1863)
   Acanthostracion polygonius Poey, 1876
   Acanthostracion quadricornis (Linnaeus, 1758)
   Lactophrys Swainson, 1839
   Lactophrys bicaudalis (Linnaeus, 1758)
   Lactophrys trigonus (Linnaeus, 1758)
   Lactoria Jordan & Fowler, 1902
   Lactoria cornuta (Linnaeus, 1758) – Langhoornkoffervis
   Lactoria diaphana (Bloch & Schneider, 1801)
   Lactoria fornasini (Bianconi, 1846)
   Lactoria paschae (Rendahl, 1921)
   Ostracion Linnaeus, 1758
   Ostracion cubicus Linnaeus, 1758
   Ostracion cyanurus Rüppell, 1828 – Blauwe koffervis
   Ostracion immaculatus Temminck & Schlegel, 1850
   Ostracion meleagris Shaw, 1796
   Ostracion nasus Bloch, 1785
   Ostracion rhinorhynchos Bleeker, 1852
   Ostracion solorensis Bleeker, 1853
   Ostracion trachys Randall, 1975
   Ostracion whitleyi Fowler, 1931
   Paracanthostracion Whitley, 1933
   Paracanthostracion lindsayi (Phillipps, 1932)
   Rhinesomus Swainson, 1839
   Rhinesomus triqueter (Linnaeus, 1758)
   Rhynchostracion Fraser-Brunner 1935 = Ostracion
   Tetrosomus Swainson, 1839
   Tetrosomus concatenatus (Bloch, 1785)
   Tetrosomus gibbosus (Linnaeus, 1758)
   Tetrosomus reipublicae (Whitley, 1930)
   Tetrosomus stellifer Bloch & Schneider, 1801
   Triorus Jordan & Hubbs, 1925 = Tetrosomus