title: Fernando Arrabal
text: Fernando Arrabal Terán (Melilla, Spaans-Marokko, 11 augustus 1932) is een Spaans-Frans romanschrijver, toneelschrijver, dichter (voornamelijk Franstalig). Ook maakte hij naam als filmregisseur en scenarioschrijver.
  
  Leven en werk 
  Arrabal werd geboren als de zoon van een republikeinse officier. De gevangenneming en uiteindelijk verdwijning van zijn vader tijdens de Spaanse Burgeroorlog liet traumatische sporen na bij de kleine Fernando, mede omdat zijn moeder nooit pogingen heeft ondernomen om zijn vaders lot te achterhalen. De situatie in het Spanje van Franco zal later onderhuids als een rode draad door het werk van Arrabal blijven lopen.
  
  Literatuur 
  Arrabal gold al op vroege leeftijd als hoogbegaafd. In 1952 gaat hij rechten studeren in Madrid, maar na enige tijd geeft hij dat op en trekt naar Parijs. Daar wordt hij gerekend tot de tweede generatie Spaanse ballingen: jonge Spaanse intellectuelen die weliswaar niet verplicht waren het land te verlaten, maar die in Spanje geen voedingsbodem meer vonden voor de uiting van hun artistieke talenten.
  
  Eenmaal in Parijs wijdt Arrabal zich volledig aan het schrijverschap. Hij schreef in zijn leven zo’n 100 toneelstukken, 700 gedichtenbundels, diverse romans en essays. Het werk van Arrabal staat bekend als modernistisch, absurdistisch en provocerend. Zijn vaak agressieve en (seksueel) obscene taal is van een bijna naïeve kinderlijkheid en wordt sterk beïnvloed door het werk van Picasso en Francisco Goya. Het universum van Arrabal bestaat vaak uit beulen en slachtoffers, waarbij de rollen geregeld worden omgedraaid. Hij weigert bewust de wet van de non-contradictie te aanvaarden.
  
  In de jaren zestig verwierf Arrabal ook bekendheid met zijn ‘thêatre panique’. Zijn toneelstukken waren vaak een ware 'happening', vol rituele elementen, waarin alles door elkaar liep en in extreme vorm werd uitgedrukt. Spraakmakend in die periode was ook zijn Brief aan generaal Franco.
  
  Arrabals latere werk is wat meer traditionalistisch.
  
  Film en opera 
  Arrabal staat behalve als literator ook bekend als scenarioschrijver en filmregisseur. Hij draaide zeven speelfilms, waarvan Odyssey of the Pacific (1980) met Mickey Rooney het bekendst is. Soms speelde Arrabal ook zelf mee in films.
  
  Vanaf de jaren tachtig schreef ook libretto’s voor een aantal opera’s. In 2009 nog bracht hij in Madrid de opera “Faustball” op de planken.
  
  Zowel zijn films als zijn literaire werken zijn veelvuldig onderscheiden, onder andere met de Spaanse Premio Nadal.
  
  Bibliografie
  
  Proza 
   Baal Babylone (1959)
   L'enterrement de la sardine
   Fête et rites de la confusion
   El mono
   La tour, prends garde (1983)
   La vierge rouge
   La fille de King-Kong
   La tueuse du jardin d'hiver
   Lévitation
   Porté disparu
   L'extravagante croisade d'un castrat amoureux
   Lévitation
   Champagne pour tous
  
  Poëzie (selectie)
   700 banden, onder andere geïllustreerd door Pablo Picasso, Salvador Dalí, René Magritte, Roland Topor.
  Bekende bundels zijn:
   Humbles Paradis
   Pierre de la Folie
  
  Toneel (selectie) 
   Le Tricycle (1953)
   Fando et Lis (1955)
   Pique-nique en campagne (1959)
   Guernica (1959)
   La Bicyclette du condamné (1959)
   Le Grand Cérémonial (1963)
   L'Architecte et l'Empereur d'Assyrie (1966)
   Le Jardin des délices (1967)
   Le Labyrinthe (1967)
   L'Aurore rouge et noire (1968)
   Bestialité érotique (1968)
   Le Ciel et la Merde (1972)
   Le Cimetière des voitures (1959)
   La nuit est aussi un soleil
   Jeunes barbares d'aujourd'hui
   ...Et ils passèrent des menottes aux fleurs
   La tour de Babel
   Inquisition
   Les délices de la chair
   La traversée de l'empire
   Lettre d'amour (comme un supplice chinois)
  
  Films 
   1968: Qui êtes-vous, Polly Maggoo?
   1968: Le grand cérémonial
   1970: Viva la muerte
   1973: J’irai comme un cheval fou
   1975: L’Arbre de Guernica
   1976: Underground and Emigrants
   1979: Die Hamburger Krankheit
   1982: The emperor of Peru
   1982: Odyssey of the Pacific
   1992: Adieu Babylone
  
  Essays 
   La dudosa luz del día
   Un esclave nommé Cervantès
   Le Gréco
   Goya-Dalí
   Bobby Fischer
   Echecs et mythes
   Fêtes et défaites sur l'échiquier
   Les échecs féériques et libertaires
   Le frénétique du spasme (1991)
   Lettre au général Franco
   Lettre à Fidel Castro (1984)
   Lettre à Staline
   Houellebecq!
  
  Literatuur en bronnen 
   A. Bachrach e.a.: Encyclopedie van de wereldliteratuur. Bussum, 1980-1984. 
   E. Hirsch: Arrabal narrador. Die neueren Romane Fernando Arrabals, Frankfurt, 2007, .
  
  Externe links 
   Officiële website
  
  Frans romanschrijver
  20e-eeuws schrijver
  Frans dichter
  Frans essayist
  Frans scenarioschrijver
  Frans filmregisseur
  Spaans schrijver
  Spaans dichter
  Spaans filmregisseur
  Patafysicus