title: Ferdinand Huyck
text: Ferdinand Huyck (volledig De Lotgevallen van Ferdinand Huyck) is een historische avonturenroman uit 1840 van Jacob van Lennep. Het speelt zich af vlak voor 1740. Het boek wordt beschouwd als het meesterwerk van de schrijver en kende in de negentiende eeuw een enorme populariteit.
  
  Samenvatting 
  
  Ferdinand, een jonge net afgestudeerde jurist, keert na een reis van twee jaar in Italië terug naar Amsterdam waar zijn ouders wonen.
  Op de terugweg in Nederland maakt hij vele verwikkelingen mee. In Soest wordt hij in een herberg bedreigd met een mes. Tijdens een regenbui schuilt hij in een koepel bij een landhuis (Guldenhof) en ontmoet de bevallige Henriëtte Blaek. Vlak bij Laren wordt hij overvallen in een bos. Daar wordt hij gered door ‘de man met de rode mantel’ die hij tevoren in Soest een dienst had bewezen. De redder noemt zich Bos, maar is eigenlijk een voortvluchtige zeeroverhoofdman, die voordien in Spaanse overheidsdienst was.
  
  Ferdinand belooft niemand iets van hun ontmoeting te vertellen. Deze belofte brengt hem danig in het nauw in de weken die volgen. Zo brengt hij Amelia, de dochter van Bos naar Amsterdam, maar kan niemand zeggen hoe hij haar kent. Zijn vader is hoofdschout en zoekt uit hoofde van die functie Bos.
  
  Ook heeft Ferdinand veel problemen met Lodewijk Blaek, de neef van Henriëtte, die Amelia vaak lastig valt. De vader van Lodewijk, Jacobus, wil graag om oorspronkelijk onbekende redenen dat Lodewijk met zijn nicht trouwt.
  
  Ferdinand gaat werken bij een handelshuis als compagnon. Voortdurend komt hij op allerlei plaatsen Bos en Amelia weer tegen.
  
  Het slot van het verhaal speelt zich af op Terschelling waar door diverse toevalligheden bijna alle hoofdpersonen bij elkaar komen. Ferdinand gaat erheen omdat een schip van het handelshuis daar is vergaan in een storm. Lodewijk Blaek en Sander, alias Zwarte Piet, een vroegere adjudant van Bos toen die zeerover was, sterven na een duel. Jacobus Blaek pleegt zelfmoord, hij wilde graag dat Lodewijk met Henriëtte trouwde om goed te maken dat hij ooit de juwelen van de vader van Henriëtte zich eigen had gemaakt. Bos en Amelia reizen door naar Rusland.
  
  Het boek eindigt met de huwelijksaankondiging tussen Ferdinand Huyck en Henriëtte Blaek.
  
  Trivia
   In het boek worden drie historische figuren genoemd: Theodor von Neuhoff, die in de zomer van 1736 tot koning van Corsica werd gekroond. In hoofdstuk 11 geeft Ferdinand aan aanwezig te zijn geweest bij de kroning. Verder wordt professor Herman Boerhaave uit Leiden genoemd. Deze stierf in september 1738. Hierdoor kan het boek nauwkeurig worden gedateerd, namelijk in 1737 of 1738.
   In het boek komt als derde historische figuur de Franse bandiet Louis-Dominique Cartouche (1693-1721) voor. Deze had in het verleden te maken gehad met Heynsz, de assistent van hoofdschout Huyck.
   Het boek is in de ik-vorm geschreven vanuit het oogpunt van Huyck. De feitelijke held van het verhaal is Bos, die van geboorte de Graaf van Lintz was.
   Ferdinand Huyck is vertaald in het Duits, het Frans en het Engels. In het Duits hebben de uitgaven twee verschillende titels: Die Abenteuer Ferdinand Huyck's of Der Herr in Karmesinrot. In het Frans (uit 1858, met een verkorte tekst ten opzichte van het origineel) is de titel Aventures de Ferdinand Huyck. In 1862-1863 verscheen het verhaal - met een derde tot de helft ingekort - als feuilleton in het Journal pour tous. Magasin littéraire illustré, nr. 548 t/m 565 onder de titel Le fils de bailli (de zoon van de schout).  De Engelse vertaling is The Count of Talavera.
   Voor de figuur van Bos, alias de Vliesridder, heeft ws. Johan Willem Ripperda model gestaan.
   Van Lintz heeft in het verhaal de volgende aliassen: de Czaar van Rusland, de vreemdeling met de rode mantel, de heer Bos, de heer Van Beveren, de Vliesridder, de baron van Lintz, de graaf van Talavera, de zeeroover Don Manoël en hij wordt zelfs even voor Cartouche aangezien.
   In tijd gezien kan het verhaal nauwkeurig gedateerd worden door het veelvuldig noemen van de weekdagen en een zinsnede in hoofdstuk 33: hier wordt gesproken over "de eerste helft van September". 8 september is het midden van de eerste helft van de maand, dus speelt het verhaal zich af tussen maandag 10 augustus en maandag 21 september.
  
  Hoofdstukken
  Elk hoofdstuk in het boek is voorzien van een lange ondertitel. Tezamen geven ze een overzicht van het verhaal zonder de details te verraden:
  
  Bewerkingen
  De Koninklijke Vereniging Het Nederlandsch Tooneel speelde in 1912 een toneelbewerking (bewerking door Anna van Gogh-Kaulbach) van 'Ferdinand Huyck' in Amsterdam en Rotterdam. In 1942 werd door het Haags Residentietoneel een toneelbewerking van Richard Flink opgevoerd.
  
  Tussen 9 oktober 1969 en 17 mei 1970 is door de NCRV een hoorspel van Ferdinand Huyck uitgezonden. Het boek is tot hoorspel bewerkt door Jan Apon. De regie was in handen van Wim Paauw.
  
  Externe links
   Ferdinand Huyck als e-text bij Universiteit van Amsterdam
   Ferdinand Huyck als e-text bij Project Gutenberg
   Ferdinand Huyck als luisterboek bij Librivox
  
  Historische roman
  Nederlandstalige literatuur
  19e-eeuwse roman