title: Sint-Jozef Rijkevorsel
text: Sint-Jozef Rijkevorsel is een parochie in de zuidoostelijke hoek van de gemeente Rijkevorsel in het noorden van provincie Antwerpen, meer bepaald in de Noorderkempen.
  
  Geschiedenis 
  De parochie Sint-Jozef Rijkevorsel ontstond mede door de aanleg van het Kanaal Dessel-Schoten. In de 19de eeuw was de Kempen (streek) een achtergesteld gebied, een uithoek van het prille België. Het was een arme streek zonder noemenswaardige nijverheid. Het landschap met schaars gras en veel heide leende zich niet tot landbouw. Er waren amper transportmogelijkheden, geen verharde wegen, bevaarbare waterlopen of spoorwegen. Met het aanleggen van het kanaal Dessel-Schoten wilde men de lokale nijverheid laten openbloeien door de export van nijverheidsproducten en import van grondstoffen mogelijk te maken. Het kanaal diende ook een ander doel. De Kempen bestond uit droge heidegronden. Door de aanleg van kanalen zou het kalkrijke water van de Maas aangevoerd kunnen worden en zo de woeste heidegronden kunnen omzetten in vruchtbare landbouwgronden. Niemand had het in die tijd kunnen indenken, maar de aanleg van het kanaal, had een grote impact op de ontwikkeling en de uitzicht van de Kempen (streek). Aan de basis hiervan lag de ontdekking van dikke kleilagen, zo ook in de regio waar later de parochie Sint-Jozef ontstond. Langs de oevers van het kanaal schoten de steenbakkerijen, synoniem is steenfabriek, als paddenstoelen uit de grond. Samen met de cementfabrieken en pannenfabrieken gaven ze de werkgelegenheid een boost. Toen in 1889 de grote Cementfabriek werd gebouwd in Sint-Jozef Rijkevorsel, kwamen werkzoekenden vanuit alle streken naar hier afgezakt omdat er werk te vinden was.  Er werden hele straten werkmanswoningen gebouwd om deze werknemers onderdak te verschaffen.  Zo ontstond een belangrijke woonkern in Rijkevorsel, waarvan de bevolking samen met de Geestelijke Overheid oordeelde dat er een kerk diende gebouwd te worden, en een parochie diende opgericht. De grote heide links van de vaart werd aangekocht, om de nieuwe parochie te vestigen.  Het plan werd opgesteld, de plaats van de kerk, pastorij, klooster, zaal, scholen werden aangeduid, straten werden aangelegd en al het overige werd verkaveld en als bouwgrond verkocht.  In 1907 werd de eerste steen van de kerk gelegd, op 19 september 1912 werd de Sint-Jozefkerk ingewijd.
  
  Bezienswaardigheden 
  
  De Sint-Jozefkerk
  Bruggenhoofd Rijkevorsel. Dit is het monument van de Polar Bears 49e (West Riding) Infanteriedivisie die in de nacht van 24 op 25 september 1944 over het kanaal Antwerpen-Turnhout bij Sint-Jozef Rijkevorsel een bruggenhoofd vormden.
  
  Natuur en landschap
  Sint-Jozef ligt aan het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten en heeft langs beide oevers industrie. Vanouds betreft het de baksteenindustrie, waaronder de steenfabriek SAS. Ten zuiden van het kanaal bevindt zich het natuurgebied Kievitsheide. Een ander natuurgebied is De Pomp-Poelberg. Verdere natuurgebieden vindt men direct ten oosten van Sint-Jozef op het grondgebied van Den Hout.
  
  Beelden van hoe het was
  
  Tijdslijn
  
  De Cementzakken 
  De inwoners van Sint-Jozef Rijkevorsel hebben de bijnaam "Cementzakken". Deze hebben ze te danken aan de vroegere cementfabriek die zich in de parochie bevond. Een project van Toerisme Rijkevorsel om de bijnamen gangbaar in de gemeente te vereeuwigen, kreeg ook de naam "Cementzakken".  Langs het kanaal in Sint-Jozef Rijkevorsel is een speciaal karretje te vinden. Het gaat om een karretje waarmee vroeger in de steenfabriek de stenen in de oven werden gereden. Op het karretje bevinden zich verschillende handvormstenen. Op elke handvormsteen werd een van de bijnamen gekerfd die de geschiedenis van Rijkevorsel rijk is. Dit project wil toeristen in contact brengen met de authenticiteit van de plaatselijke bevolking.
  
  Aster Berkhof
  Aster Berkhof is een in Rijkevorsel op 18 juni 1920 geboren schrijver. Hij volgde lager onderwijs in Sint-Jozef Rijkevorsel, waar nu ook het Aster Berkhofmuseum is.
  
  Onderwijs 
   Vrije basisschool Het Kompas
  
  Vrije Tijd en Sport 
   Voetbalclub FC Sint-Jozef SK Rijkevorsel
   Taekwondo De Tijgers
   Judoclub De Bres
   Rijkevorselse Wielertoeristen
   Volleybal - kwb Sint-Jozef Rijkevorsel
   Chiro Sint-Jozef Rijkevorsel
   Hondenschool Kemphosch
   KWB Sint-Jozef Rijkevorsel
   Ferm
  
  Nabijgelegen kernen 
  Rijkevorsel, Vlimmeren, Den Hout
  
  Externe links 
  Website Gemeente Rijkevorsel
  Arbeiderswoningen Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Korte Kwikstraat.
  
  Bibliografie 
   Smits J. (1978). Bijdragen tot de geschiedenis van het ontstaan der St.-Jozefparochie te Rijkevorsel. Rijkevorsel: eigen beheer.
   Smits J. (1981). Het Baksteentje - als bijdrage tot onze geschiedenis. Rijkevorsel: eigen beheer.
   Gebr. Smits en Verbist C. (1982). De Cementfabriek. Rijkevorsel: eigen beheer.
   Gebr. Smits J. en W. (1983). De Vaart, bakermat van de St.-Jozefparochie! Rijkevorsel: eigen beheer.
  
  Plaats in Antwerpen (provincie)
  Rijkevorsel