title: Giacomo Meyerbeer
text: Giacomo Meyerbeer, geboren als Jakob Liebmann Meyer Beer (Tasdorf (thans gemeente Rüdesdorf) bij Berlijn, 5 september 1791 - Parijs, 2 mei 1864) was een Duits componist en dirigent. Hij was een van de succesvolste operacomponisten uit de 19e eeuw en de voornaamste vertegenwoordiger van de grand opéra.
  
  Levensloop
  Meyerbeer groeide op in Berlijn als zoon van de Joodse bankier Juda Herz Beer en Amalie Beer (geboren Malka Lipmann Meyer Wulff). Zijn broers waren de zakenman en amateurastronoom Wilhelm Beer en de schrijver Michael Beer. Jakob werd reeds jong als pianist opgeleid door Franz Seraphinus Lauska en Muzio Clementi. Hij begon als muzikant op te treden op zijn negende.
  
  Latere compositiestudies werden geleid door kapelmeester B. A. Weber, vervolgens door Carl Friedrich Zelter en vanaf 1810 door abbé Vogler in Darmstadt, waar hij Carl Maria von Weber als schoolgenoot kreeg. Oorspronkelijk schreef hij verschillende religieuze composities en cantates, zoals Gott und die Natur. Vanaf 1810 signeerde hij met 'Meyerbeer'.
  
  Zich toeleggend op dramatische compositie – waaraan hij zich later volledig zou wijden – schreef hij de opera Iephthas Gelübde, die voor het eerst in München werd opgevoerd, maar lauw werd onthaald. In 1813 trok hij naar Wenen om zich tien maanden aan studie te wijden bij Antonio Salieri. Hier schreef hij zijn tweede opera, Die beiden Kalifen, die in Wenen en Stuttgart maar weinig succes oogstte. Nu zou hij naar voorbeeld van Gioacchino Rossini zijn ernstig artistiek en technisch streven ombuigen in een meer toegankelijke en zintuiglijk bevallige vorm.
  
  In 1814 trok Meyerbeer naar Parijs en tegen het eind van 1815 naar Italië, waar hij een aantal opera’s in de Italiaanse stijl en voor de Italiaanse markt zou schrijven, waarvan de partituren bewerkt werden door Rossini. Hiervan vonden Emma di Resburgo, Margherita d'Anjou en Il crociato in Egitto enige ingang in Duitsland. De andere waren Romilda e Constanza, La Semiramide riconosciuta, L'esule di Granada en Almansor.
  
  Terug in Parijs in 1824 ging Meyerbeer samenwerken met de Franse librettist Eugène Scribe, wat resulteerde in de opera Robert le Diable, die in 1831 in Parijs in première ging en op enorme bijval bij het publiek kon rekenen. De samenwerking met Scribe zou een productieve periode inluiden waarin Meyerbeer uit de schaduw van zijn grote voorbeelden Rossini en Auber kon treden. De muziek versterkte steevast het verhaal en de dramatiek en was prachtig gearrangeerd. Zij was melodieus, energiek en contrastrijk.
  
  Zijn tweede grote werk op een tekst van Scribe werd begin 1835 voltooid, maar zou pas in 1836 worden opgevoerd als Les Huguenots. Het overtrof zijn vorige opera qua inventiviteit, dramatiek en techniek en behaalde zowel in Parijs als in de rest van Europa een daverend succes.
  
  In 1842 werd Meyerbeer door de koning van Pruisen als hoofddirigent aangesteld in opvolging van Spontini, met de verplichting om vier maanden per jaar de Berlijnse opera te leiden. In de praktijk was dit echter vooral een erefunctie en Meyerbeer schonk zijn loon aan de kapel.
  
  Naast kleinere gelegenheidscomposities, verschenen Das Feldlager in Schlesien voor de inwijding van de Berlijnse Opera in 1844, de muziek voor het treurspel van zijn overleden broer Michael Struensee en de derde grote opera, Le prophète, die voor het eerst in 1849 te Parijs werd opgevoerd en vervolgens op alle grote Duitse podia werd gebracht.
  
  De laatste werken van Meyerbeer, die van nu af afwisselend in Berlijn en Parijs leefde, waren L'étoile du nord 1854, een herwerking van Das Feldlager in Schlesien voor de Parijse komische opera, en Dinorah, ou le pardon de Ploermel 1859, een tweede, minder creatieve opéra-comique. Verder schreef hij nog gelegenheidsstukken zoals Schillermarsch ter gelegenheid van het Schillerjubileum, de Fackeltänze bij de kroning van de koning van Pruisen en de Festouvertüre.
  
  Toen hij in Parijs de première van zijn twintig jaar oude maar nog niet opgevoerde opera L'Africaine voorbereidde, stierf Meyerbeer onverwachts. Zijn lichaam werd – zoals bij testament bepaald – bijgezet op het Joods kerkhof aan de Schönhauser Allee te Berlijn.
  
  Meyerbeers testament bepaalde ook dat zijn aanzienlijke nalatenschap werd nagelaten aan minder fortuinlijke kunstenaars. De Meyerbeer Stichting zou elke twee jaar een wedstrijd organiseren voor veelbelovende Duitse componisten, met als inzet een beurs voor een studieverblijf van zes maanden in Italië en de steden Wenen, München, en Dresden.
  
  Werk
  Zijn opera’s - vooral Les Huguenots met zijn dramatische warmte, karakteristieke melodieën en weloverwogen orkestrering - oefenden tot in de vroege twintigste eeuw een enorme aantrekkingskracht uit op het Europese publiek.
  
  Hij wist de Duitse, Italiaanse en Franse stijl tot een eigen eclectische operastijl samen te voegen, die de grand opéra zou blijven kenmerken.
  
  Vooral met de vorm van zijn opera's oefende Meyerbeer invloed uit op andere operacomponisten, zoals Jacques Fromental Halévy en Daniel François Esprit Auber. Zelfs Hector Berlioz onderging zijn invloed tot op zekere hoogte in zijn opera Les Troyens, Giuseppe Verdi in Aida en Don Carlos, Richard Wagner in Rienzi.
  
  Meyerbeer was artistiek gezien tot meer in staat dan wat het grote publiek kon waarderen. Dat hij zich niettemin aan de smaak van het publiek aanpaste, kunnen we hem moeilijk kwalijk nemen. Het gevolg van deze concessie is wel geweest, dat de belangstelling voor zijn werken in de twintigste eeuw vrijwel volledig verdwenen is, en Meyerbeer alleen nog als een historische figuur beschouwd werd. Wellicht is het tijd voor een herontdekking.
  
  Van Berlioz is de bekende uitspraak afkomstig dat Meyerbeer niet alleen het geluk had talent te hebben, maar ook het talent om geluk te hebben.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest 
   1839 Fantasie
   1845 Fackeltanz Nr. 1 in Bes-groot (ook voor harmonieorkest)
   1853 Fackeltanz Nr. 3 in c-klein (ook voor harmonieorkest)
   1858 Fackeltanz Nr. 4 in C-groot (zur Ankunft des neuvermählten Kronprinzen Friedrich Wilhelm mit Prinzessin Victoria von England) (ook voor harmonieorkest)
   1859 Festmarsch zu Schillers 100-jähriger Geburtstagsfeier
   1861 Krönungsmarsch für zwei Orchester aufgeführt in Königsberg während des Krönungszuges nach der Kirche seiner Majestät dem König Wilhelm I von Preußen
   1862 Festouverture im Marschstil für die Londoner Weltanschauung
  
  Werken voor harmonieorkest 
   1829 Bayerischer Schützenmarsch uit de "Cantate voor vier vocaal-solisten en koperblazers", voor vier zangers, 7 hoorns, 7 trompetten, 4 fagotten, serpent, contrafagot en slagwerk
   1845 Fackeltanz Nr. 1 in Bes majeur, geschreven voor het huwelijk van prinses Marie van Pruisen met kroonprins Maximiliaan II van Beieren in 1842 - bewerking door Wilhelm Wieprecht
   1850 Fackeltanz Nr. 2 in Es majeur, ter gelegenheid van het huwelijk van prinses Charlotte van Pruisen (1831-1855) met de erfprins George II van Saksen-Meiningen; bewerking door Wilhelm Wieprecht
   1853 Fackeltanz Nr. 3 in c mineur, ter gelegenheid van het huwelijk van prinses Anna van Pruisen met Frederik van Hessen-Kassel (1820-1884); bewerking door Wilhelm Wieprecht
   1858 Fackeltanz Nr. 4 in C majeur (ter aankomst van de zopas getrouwde kroonprins Frederik Willem van Pruisen met de Princess Royal Victoria van Saksen-Coburg en Gotha), bewerking door Wilhelm Wieprecht
   1861 Krönungsmarsch für Zwei Orchester - geschreven voor de processie ter gelegenheid van de kroningsceremonie van Wilhelm I van Duitsland in Koningsbergen op 18 oktober 1861
   1862 Fest-Ouvertüre im Marschstil - Festouvertüre im Marschstil für die Londoner Weltanschauung ook bekend als: Coronation March and Festival Overture in March Style
   1864 Gande Marche Indienne uit de opera "L'Africaine"
   Fantasie uit de opera "Le Prophète"
   Festmarsch
   Krönungsmarsch uit de opera "Le Prophète"
   Mars over het koor van de emire uit de opera "Die Kreuzritter (De kruisridders in Egypte)"
   Marsch für die Nationalgarde von Berlin
   Ouverture tot de opera "Dinorah"
   Ouverture tot de opera "Feldlager in Schlesien"
   Ouverture tot de opera "Les Huguenots"
   Reveille für Blasorchester Schiller Marsch Oratoria en cantates 
   1806 Kantate zur Geburtstagsfeier von Liebmann Meyer Wulff 1809 Kantate zur Geburtstagsfeier von Amalia Beer - tekst: Aron Wolfssohn
   1811 Kantate zur Geburtstagsfeier von Jacob Beer - tekst: Aron Wolfssohn
   1811 Gott und die Natur, oratorium
   1815 Gli Amori di Teolinda, dramatische cantate - libretto: Gaetano Rossi - première: 18 maart 1816, Verona
  
   Muziektheater 
   Opera's 
  
   Toneelmuziek 
   1810 Der Fischer und das Milchmädchen of Viel Lärm um einen Kuss (Ländliches Divertissement), muziek voor het toneelstuk van Étienne Lauchery - première: 26 maart 1810, Berlijn, Hofopera
   1843 Das Hoffest von Ferrara, maskenspiel - libretto: Ernest Raupach - première: 28 februari 1843, Berlijn
   1846 Struensee, toneelmuziek voor de tragedie van Michael Beer
   La jeunesse de Goethe (L'Étudiant de Strasbourg), muziek voor het toneelstuk van Henri Blaze de Bury (verloren gegaan)
  
   Werken voor koren 
   1814 Das Königslied eines freien Volkes, voor vier mannenkoor en blaasinstrumenten - tekst: Friedrich Wilhelm Gubitz
   1814 Des teutschen Vaterland, voor vier mannenkoor en blaasinstrumenten - tekst: Ernst Moritz Arndt
   1835 Bundeslied, voor mannenkoor
   1850 Uv'nukho yomar, voor driestemmig koor - tekst: Samuel Naumbourg, Hebreeuws gebed "Zemiroth Yisrael"
   1851 Friedericus Magnus, voor gemengd koor en orkest
   1857 Pater Noster, voor gemengd koor
   1858 Salve Regina, voor gemengd koor
   1864 Prière du matin, voor dubbel gemengd koor - tekst: Émile Deschamps
  
   Vocale muziek 
   1834 Festgesang zur Errichtung des Gutenberg-Denkmals in Mainz, voor 4 solisten (mannenstemmen), mannenkoor en piano
   1845 Festgruß zum Empfangen Ihrer Majestät Königin Victoria an dem Rhein, voor vier mannenstemmen (solo) en gemengd koor
   1848 Festhymne zur 25. Vermählungsfeier Ihrer Majestäten des Königs (Frederik Willem IV van Pruisen) und der Königin (Elisabeth Ludovika van Beieren) von Preußen, voor solisten en gemengd koor
   1851 Ode an Rauch zur Einweihung des Denkmals Friedrich des Großen, voor solisten, gemengd koor en orkest
   1853 Psalm 91, voor sopraan, alt, tenor, bas en dubbel gemengd koorLieder, o.a. Le chant du berger Kamermuziek 
   1813 Klarinettenquintett Bibliografie 
   Hector Berlioz: Avonden met het orkest; Vijfde avond: De "s" in "Robert le Diable", een grammaticaal verhaal, Mens en Melodie 50:47-9 Jan 1995
   Hector Berlioz, Avonden met het orkest (vertaling van «Les soirées de l'orchestre» door Pepijn van Doesburg), Amsterdam/Antwerpen: Atlas, 2006 (512 blz.). 
   M. Cornaz: Le fonds musical des archives de la famille d'Arenberg a Enghien, Revue Belge de Musicologie 49:139+ 1995
   Piero Sonti: Repertorio di musica sinfonica - Gli autori, le composizioni dal Seicento a oggi, Ricordi, 2001, 1060 p., 
   Francis Claudon: Dictionnaire de l'opéra-comique français, Paris: Peter Lang, 1995, 531 p., 
   G. Quarg: Adolf Bernhard Marx an Giacomo Meyerbeer: Briefe aus den Jahren 1839 bis 1845, Musica 49:166-72 N3 1995
   A. Pascuzzi: L'opera francese nell'800, Rassegna Musicale Curci Quadrimestrale 48:25-7 N2 1995
   Gaspare nello Vetro: Nomi Citati Nella Cronologia, in: Teatro Reinach 1871-1944: gli spettacoli musicali opere concerti operette, Parma: Comune di Parma - Archivo storico Teatro Regio, 1995, 653 p.
   Richard Bletschacher: Apollons Vermächtnis: vier Jahrhunderte Oper, Wien: Ueberreuter, 1994, 496 p., 
   J. Loskill: Große Oper in der großen Halle, Opernwelt N2:53 Feb 1994
   Theodore Fenner: Italian Opera: the Operas, in: Opera in London: views of the press 1785-1830, Carbondale, Illinois: Southern Illinois University Press, 1994, 788 p., 
   Marta Ottlová: Mezinarodni konference "Giacomo Meyerbeer: kriticka edice dila, Hudební věda 31:169-71 N2 1994
   Mark Everist: The name of the rose: Meyerbeers opera comique, "Robert le Diable", Revue de Musicologie 80:211-50 N2 1994
   Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, 
   Wolfgang Suppan: Das neue Lexikon des Blasmusikwesens, 3. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1988, 
   Wolfgang Suppan: Lexikon des Blasmusikwesens, 2. eränzte und erweiterte Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Fritz Schulz, 1976
   Mark Everist: Giacomo Meyerbeer, the Theatre Royal de l'Odeon, and music drama in Restoration Paris, 19th Century Music 17:124-48 N2 1993
   H. Moeller: Myslenky k Novemu vydani Meyerbeera, Hudební věda 31:185-7 N2 1994
   Maximilian Wittmann: Meyerbeer and Mercadante? The reception of Meyerbeer in Italy, Cambridge Opera Journal 5:115-32 N2 1993
   A. le Naour: Schöpfer der Grand Opera: Giacomo Meyerbeer: eine Ausstellung in Berlin, Musica 46:186-7 N3 1992
   F. van der Kooij: Ein Streifzug durch Tante Caecilias Kolonialwarenladen, Dissonanz/dissonance N32:8-9 May 1992
   W. E. Runyan: French grand opera: its influence upon orchestration, Opera Journal: (US) 25:3-34 N1 1992
   Franco Rossi, Michele Girardi: Indice Dei Nomi, in: Il teatro la Fenici: chronologia degli spettacoli 1938-1991, Venezia: Albrizzi Editore, 1992, 650 p., 
   Vefa de Bellaing: Autres compositeurs inspire par la Bretagne, in: Dictionnaire des compositeurs de musique en Bretagne, Nantes: Ouest Editions (18 février 1992). 280 p., 
   Frieder Reininghaus: Für eine bessere Zukunft - Ein Meyerbeer-Kongress in Thurnau, Neue Zeitschrift für Musik 153:36-7 Jan 1992
   Frieder Reininghaus: Tot oder wiedererweckt? Meyerbeers Opern auf den deutschen Bühnen nach 1945, Neue Zeitschrift für Musik 149:4-10 Jun 1988
   Dieter Klöcker: Meyerbeers wiederentdecktes und für Heinrich Baermann entstandenes Klarinettenquintett, Tibia 17:178-81 N3 1992
   M. Jahrmaerker: Thurnau, 25. bis 29. September 1991: Symposion "Giacomo Meyerbeer", Die Musikforschung, 45:285-6 N3 1992
   D. D. Scholz: Weltbürger der Musik - Eine Meyerbeer-Ausstellung in Berlin, Neue Zeitschrift für Musik 153:35-6 Jan 1992
   Henry Pleasants: The tragedy of Meyerbeer, Opera Quarterly: 8:28-38 N1 1991
   D. Harris: A composer by moments, Opera News 55:26-8 May 1991
   P. J. Smith: Viewpoint Meyerbeer, Opera News 55:4 May 1991
   Ulrich Schreiber: Opernführer für Fortgeschrittene. Die Geschichte des Musiktheaters - Band 1: Von den Anfängen bis zur Französischen Revolution, Bärenreiter-Verlag, Kassel 1988, 
   Ulrich Schreiber: Opernführer für Fortgeschrittene. Die Geschichte des Musiktheaters - Band 2: Das 19. Jahrhundert, Bärenreiter Verlag, Kassel 1991, 
   Ulrich Schreiber: Opernführer für Fortgeschrittene. Die Geschichte des Musiktheaters - Band 3: Das 20. Jahrhundert. Teil 1: Von Verdi und Wagner bis zum Faschismus, Bärenreiter Verlag, Kassel 2000, 
   Ulrich Schreiber: Opernführer für Fortgeschrittene. Die Geschichte des Musiktheaters - Band 3: Das 20. Jahrhundert. Teil 2: Deutsche und italienische Oper nach 1945, Frankreich und Großbritannien, Bärenreiter Verlag, Kassel 2005, 
   Ulrich Schreiber: Opernführer für Fortgeschrittene. Die Geschichte des Musiktheaters - Band 3: Das 20. Jahrhundert, Teil 3: Ost- und Nordeuropa, Nebenstränge am Hauptweg, Interkontinentale Verbreitung, Bärenreiter Verlag, Kassel 2006, 
   M. Parouty: Les Huguenots a Montpellier, Diapason-Harmonie (Currently Diapason (France)) N367:26 Jan 1991
   Milan Pospíšil: Meyerbeerovy dopisy v ceskych archivech, Hudební věda 28:257-65 N3 1991
   Milan Pospíšil: O Meyerbeerovi v Drazdanech, Hudební věda 28:378-9 N4 1991
   Paul E. Bierley, William H. Rehrig: The heritage encyclopedia of band music: composers and their music, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, 
   R. Swanston: Meyerbeer: a European composer of music-drama before Wagner. - A bicentenary reassessment, Royal College of Music Magazine 88:22-7 N3 1991
   H. Berck: Bratsche: oder, Viola d'amore in Scène et Romance des Raoul aus Giacomo Meyerbeers Oper "Les Huguenots" (1836)?, Die Viola/The Viola/l'Alto, 6:21-8 1991
   Will Crutchfield: Meyerbeer at 200, Opera News 55:22+ May 1991
   Ronald Crichton: Sketches for a portrait of Meyerbeer, Opera (England) 41:1419-25 Dec 1990
   Montpellier "Il crociato in Egitto"., Diapason-Harmonie (Currently Diapason (France)) N363:36 Sep 1990
   Gerd Rienacker: Wirkung ohne Ursache? Dramaturgie und Aesthetik Meyerbeers im Spiegel von Richard Wagners Kritik, Musik und Gesellschaft 39:232-8 May 1989
   Reiner Zimmermann: Komponist extremer Wirkungen - Zum Leben und Schaffen Giacomo Meyerbeers, Musik und Gesellschaft 39:226-31 May 1989
   G. Muller: Ein politischer Stellvertreterkrieg - Heinrich Heines Auseinandersetzung mit Giacomo Meyerbeer, Musik und Gesellschaft 39:241-4 May 1989
   Joachim Herz: Unverantwortliche Gedanken und zu verantwortende Erfahrungen mit Giacomo Meyerbeer, Musik und Gesellschaft 39:238-41 May 1989
   Matthias Brzoska: Historisches Bewußtsein und musikalische Zeitgestaltung, Archiv für Musikwissenschaft 45:60+ N1 1988
   Paolo Fabbri, Roberto Verti: Personaggi Citati Nelle Fonti, in: Due secoli di teatro per musica a Reggio Emilia. Repertorio cronologico delle opere e dei balli 1645-1857, Reggio Emilia: Edizioni del Teatro Municipale Valli, 1987, 479 p.
   Joachim Toeche-Mittler: Armeemärsche, 1. Teil - Eine historische Plauderei zwischen Regimentsmusiken und Trompeterkorps rund um die deutsche Marschmusik, 2. Auflage, Neckargmünd, Kurt Vowinckel Verlag, 213 S.
   Joachim Toeche-Mittler: Armeemärsche, 2. Teil - Sammlung und Dokumentation, 2. Auflage, Neckargmünd, Kurt Vowinckel Verlag, 1977, 161 S.
   Joachim Toeche-Mittler: Armeemärsche'', 3. Teil - die Geschichte unserer Marschmusik, 2. Auflage, Neckargmünd, Kurt Vowinckel Verlag, 1977,
  
  Bronnen
  
  Externe links
   Forschungsinstitut für Musiktheater (fimt), voorheen Meyerbeer-Instituut, in Schloss Thurnau
   Meyerbeer-Fanclub
  
  Duits componist
  Duits operacomponist
  19e-eeuws componist
  Duits dirigent