title: Marius Flothuis
text: Marius Hendrikus Flothuis (Amsterdam, 30 oktober 1914 – aldaar, 13 november 2001) was een Nederlands componist, musicoloog, hoogleraar musicologie en muziekcriticus.
  
  Levensloop 
  Flothuis volgde het Vossius Gymnasium te Amsterdam en studeerde piano bij Bé Boef en Arend Koole en piano en theorie bij Hans Brandts Buys. Hij studeerde muziekwetenschap aan de Rijksuniversiteit Utrecht bij Albert Smijers en aan de Universiteit van Amsterdam bij Karel Philippus Bernet Kempers. Flothuis promoveerde in 1969 op een proefschrift dat onder meer Mozarts arrangementen van eigen werk behandelde.
  
  Marius Flothuis werd in 1937 assistent-artistiek leider van het Concertgebouw in Amsterdam. In 1942 moest hij zijn loopbaan afbreken omdat hij weigerde te gehoorzamen aan de Duitse bezetter. Hij werd actief in het verzet en verborg Joodse onderduikers. In september 1943 werd hij gearresteerd en via Kamp Vught in september 1944 gedeporteerd naar concentratiekamp Sachsenhausen.
  
  Van 1946 tot 1950 was hij bibliothecaris bij de Stichting Donemus, van 1945 tot 1953 muziekrecensent van Het Vrije Volk. In 1953 trad Flothuis in dienst van het Concertgebouworkest, waarvan hij van 1955 tot 1974 als artistiek leider het muzikale beleid mede bepaalde. Daarnaast was Marius Flothuis van 1974 tot 1983 hoogleraar musicologie aan de Universiteit van Utrecht. Flothuis genoot internationale reputatie vanwege zijn studies over Mozart. Van 1980 tot 1994 was hij voorzitter van het Zentralinstitut für Mozart-Forschung te Salzburg. Hij gold als een autoriteit op het terrein van Mozarts muziek en schreef cadensen voor een aantal van diens concerten.
  
  Als componist is Flothuis grotendeels autodidact. Hij componeerde in een behoudend idioom. Pas in de jaren zestig kwam hij hiervan los en volgde hij als componist meer zijn intuïtie. In zijn ruim honderd opusnummers beleed hij openlijk zijn voorliefde voor Franse componisten als Debussy en Ravel. Zijn composities in vrijwel alle genres hebben weinig van doen met de turbulente tijden van het modernisme waar Flothuis ook als componist midden in zat. Ze spreken eerder fijnzinnig en beknopt van universele waarden en klassiek evenwicht, zaken waar Flothuis ook in woord en geschrift voor stond.
  
  Tot het einde van zijn leven maakte Flothuis actief deel uit van het Nederlandse muziekleven.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest 
   1939-1940 Concertino, voor fluit, hobo, klarinet, saxofoon, trompet, pauken, piano en strijkorkest, opus 8
   Allegro aperto
   Allegretto con moto (alla viennese)
   Lento
   Andante amoroso con moto
   Allegretto con moto e leggiero
   Poco sostenuto-Vivace-Poco sostenuto
   Allegro vivace
   1944 Concert, voor fluit en orkest, opus 19
   Introduzione-Tango e Walzer-Coda
   Rondo
   Variazioni
   1945 Concerto, pour cor principal et petit orchestre, opus 24
   Assez animé
   Grave et très soutenu
   Vif et alerte
   1946 Valses sentimentales, (orkestversie), opus 21
   1946-1948 Concert, voor piano en klein orkest, opus 30
   Allegretto piacevole
   Larghetto
   Molto vivace
   1949 Capriccio, voor strijkorkest, opus 35 nr. 2
   1951 Concert, voor viool en klein orkest, opus 39
   Moderato
   Vivace
   Adagio
   1952 Slaet opten trommele, film music for small orchestra, opus 45
   1953 Fantasia per arpa e piccola orchestra, opus 51
   1954-1955 Sinfonietta concertante, voor klarinet (in A), altsaxofoon (in Es) en klein orkest, opus 55
   1955 Concert-ouverture, opus 56
   1956 Rondo festoso, voor orkest, opus 57
   1957 Concert, voor klarinet en orkest, opus 58
   Andante con moto-Allegro-Andante con moto
   Allegretto leggiero-Lento-Allegretto leggiero
   1957 Symfonische muziek, voor groot orkest, opus 59
   Allegro
   Adagio molto espressivo, un poco strascinante
   Allegro agitato
   Andante maestoso
   1962 Spes patriae, sinfonietta voor klein symfonie-orkest, opus 62
   Allegro con spirito
   Passacaglia con intermezzi (Andante tranquillo)
   Allegro vivace e impetuoso
   1963 Espressioni cordiali, sei bagattelle per orchestra a corde, opus 63
   1964 Celdroom, radiofonische scène voor spreekstem, gemengd koor en orkest, opus 65 - tekst: H. M. van Randwijk
   1964 Canti e giuochi, per flauto, oboe, clarinetto, fagotto, corno, orchestra a corde
   1968 Concertino, per oboe e piccola orchestra, opus 70b
   1971 Per sonare ed ascoltare, cinque canzoni per flauto ed orchestra, opus 73
   Chiaro e maestoso
   Vivace
   Adagio ma non troppo
   Allegretto leggiero
   Finale retrospettivo
   1977-1978 Five minute pieces for orchestra contemporary music of the Netherlands
   1979 Cantus amoris, voor strijkorkest, opus 78
   1981 Frivolités, drie stukken voor strijkinstrumenten, opus 81
   1993 Poème, pour harpe et petit orchestre, opus 96
  
  Werk voor harmonie- en fanfareorkest 
   1949 Capriccio, voor harmonieorkest, opus 35 nr. 1
  
  Cantates 
   1946 Cantata Silesiana, voor driestemmig vrouwenkoor, fluit, strijkquartet en klavecimbel, opus 29 - tekst: Angelus Silesius
   1948-1949 Love and strife, a serious cantata for contralto, flute, oboe d'amore (also oboe), viola and 'cello, opus 34 - words by Kathleen Raine
   Mourning in spring 1943
   Sorrow
   Heroes
   Interlude
   Venus
   The moment
   Winged eros
   1951 Een Amsterdamsch lied, cantate voor sopraan- en bariton-solo, fluit, klarinet, twee violen, altviool, violoncel, contrabas en piano , opus 40 - tekst: Jan Campert
   1968 Fantasia quasi una cantata, per 12 strumenti ad arco, clavicembalo e mezzo-soprano, opus 71 - tekst: Andri Peer
   1985-1986 Santa Espina, pour mezzo-soprano et orchestre, op thema's uit La Santa Espina van Enrice Morera i Viura, opus 88 - tekst: Louis Aragon
  
  Werken voor koor 
   1944 Bicinia, voor tweestemmig vrouwenkoor met of zonder begeleiding (2 violen, hobo en altviool, 2 fluiten, 2 althobo's, 2 klarinetten of andere combinaties), opus 20
   1933/1949 Het lied van 't dagelijks brood, voor gemengd koor, opus 36 no.2 - tekst: Bruno Schönlank
   1951 Vier antieke fragmenten, voor a capella gemengd koor, opus 41
   Voorzang - tekst: Terpander
   Avondlied - tekst: Alkman
   Spreuk - tekst: Simonides
   Danslied - tekst: Alkman
   1952 Lente, voor mannenkoor a capella, opus 36 nr. 3
   1953 Round, voor achtstemmig gemengd koor, opus 50 - tekst: Orlando Gibbons
   1960 Seizoenen een cyclus voor vierstemmig vrouwenkoor en fluit, opus 61
   1976 Een lied voor Helene, voor gemengd koor
   1980 Music for USC, five pieces for a cappella choir, opus 79
   Love is anterior to life - tekst: Emily Dickinson
   Central Park at dusk - tekst: Sara Teasdale
   Forgetfulness - tekst: Hart Crane
   Vagabonds - tekst: Langston Hughes
   Dark summer - tekst: Louise Bogan
   1985 Herinnering, twee liederen voor gemengd koor a capella, opus 93 - teksten: Clara Eggink en Bertus Aafjes
  
  Vocale muziek met orkest of instrumenten 
   1937-1938 Vier Morgenstern liederen, voor sopraan en piano (of orkest), opus 3 - tekst: Christian Morgenstern
   Der Morgen war von Dir erfüllt
   Es ist Nacht
   O, Nacht
   Wasserfall bei Nacht
   1939-1940 Sonnet, voor mezzo-sopraan en orkest, opus 9 - tekst: Ernst Toller
   1940-1945 Twee sonnetten, voor mezzo-sopraan of bariton en piano, opus 10
   Hy droech onse smerten - tekst: Jacobus Revius
   Rebel, mijn hart - tekst: Jan Campert
   1942 Kleine ouverture, voor sopraan en orkest, opus 14 - tekst: Christian Morgenstern
   1943 Vorfrühling, voor mezzo sopraan en piano, opus 15
   Die blätterlosen Pappeln stehn so fein - tekst: Christian Morgenstern
   Es läuft der Frühlingswind durch kahle Alleen - tekst: Hugo von Hofmannsthal
   Härte schwand - tekst: Rainer Maria Rilke
   1945-1947 Tricinia, voor tenor, bariton en bas, opus 25
   1947-1948 To an old love, voor mezzo sopraan en orkest, opus 32 - tekst: Ellen Marsh
   1948-1950 Four trifles, voor een hoge stem en klein orkest, opus 33
   1949-1951 Zes Nederlandse volksliederen - Serie I, voor 2 stemmen, opus 43
   1951 Zes Nederlandse minneliederen - Serie III, voor zangstem en 2 instrumenten, opus 43
   1952  Kleine suite (vocalises), voor sopraan en piano, opus 47
   Maestoso
   Con grazia, non troppo vivo
   Molto tranquillo
   Vivace e leggiero
   Lento grazioso
   1952/1995 Kleine suite (vocalises), voor sopraan, fluit, viool, altviool, violoncello en harp, opus 47a
   1953 Negro lament, voor contralt, altsaxofoon en piano, opus 49 - tekst: Langston Hughes
   Proem
   Harlem night song
   Troubled woman
   The white ones
   Roland Hayes beaten (Georgia: 1942)
   Epilogue
   1958-1960 Odysseus and Nausikaa, madrigal voor sopraan, alt, tenor, baritone en harp, opus 60 - tekst van Homerus in vertaling van E.V. Rieu en fragmenten van Alkman en Sappho
   1965 Hymnus, voor sopraan en groot orkest, opus 67 - tekst: Ingeborg Bachmann, "An die Sonne"
   1978 Hommage à Mallarmé, voor chant, flûte, violoncelle et piano, opus 80 - tekst: Stéphane Mallarmé
   1983 Vrijheid, voor gemengd koor, 2 recitanten, mezzo-sopraan, fluit en strijkorkest, opus 83
   Introitus
   Koor
   Canon
   Lied
   Koraal en Arioso
   Lied (herhaling)
   Intermezzo
   Finale en coda
   1988 November, drei Lieder nach deutschen Gedichten für Mezzosopran und Klavier, opus 90
   1992 ... ein fremdes Völkchen ..., Gedichte von Rose Ausländer für vier Frauenstimmen (2 sopranen en 2 alten) gesetzt, Opus 95
   1996 Drei Lieder nach Gedichten von Günter Eich, voor mezzosopraan en piano, opus 99
   Wie grau es auch regnet
   Die Totentrompete
   Die Häherfeder
   1996-1997 Drei Lieder nach Gedichten von Günter Eich, versie voor mezzosopraan en klein ensemble, opus 99a
   1997 Adagio, für Streichorchester und Sprecherin, Opus 100 - tekst: Sophie Scholl
   2001 Saraband, voor mezzo sopraan en harp, opus 103
  
  Kamermuziek 
   1937 Sonate, voor violoncello solo, opus 2
   Andante
   Allegro
   Adagio
   1939 Muziek bij Het drijvende eiland, voor fluit, twee klarinetten, trompet, slagwerk, viool, contrabas en piano, opus 5
   1942 Quintet, voor fluit, hobo, klarinet, fagot en basklarinet, opus 13
   1944 Aria, voor trompet en piano, opus 18
   1944 Aubade, voor fluit, opus 19a
   1944 Duettino pastorale, voor twee violen, opus 23 no. 2
   1945 Ronde champêtre, voor fluit en klavecimbel, opus 19b
   1945 Sonatine, voor trompet, hoorn en trombone, opus 26
   1945 Trois pièces, pour deux cors, opus 24a
   1946 Vier bagatellen, voor viool en piano, opus 23
   1950 Partita, voor viool en piano, opus 38 no. 1
   1950-1951 Trio serio, voor altviool, violoncel en piano, opus 38 no. 2
   1951 Sonata da camera, per flauto e arpa, opus 42
   1951 Zes canonische inventies - Serie II, voor 2 blokfluiten, opus 43
   1952  Divertimento, voor klarinet, fagot, hoorn, viool, altviool en contrabas, opus 46
   Entrata
   Scherzo 1
   Canzone
   Scherzo 2
   Rondo
   Congedo
   1952 Kwartet, voor twee violen, altviool en cello, opus 44
   Allegro impetuoso
   Lento
   Allegro appassionato
   Allegretto leggiero
   Finale (Poco adagio)
   1963 Quattro invenzioni, per quattro corni, opus 64
   1967 Concertino, voor hobo, viool, altviool en cello, opus 70a
   1975 Sonata, per flauto, flauto alto (in Sol), opus 76 nr. 2
   1978 Canzone, voor 2 klarinetten, bassethoorn en basklarinet, opus 76 nr. 4
   1978 Pastorale, voor panfluit, opus 76 nr. 6
   1979 Piccola fantasia, voor fluit, opus 76 nr. 7
   1983-1984 Trois nocturnes, pour violoncelle et harpe, opus 84
   1985 Sonate, pour hautbois, cor et clavecin, opus 85
   1985-1986 Capriccio, voor sopraan-, alt-, tenor- en baritonsaxofoon, opus 86
   1986 Preludio e fughetta, per tre trombe in Do, opus 76 nr. 8
   1987 Adagio, voor viool en piano, opus 89
   1989 Preludio, notturno e capriccio, per violino, viola e violoncello, opus 91
   1990 Impromptu voor altviool solo
   1991-1992 Quartetto II (Fantasia), per quartetto d'archi, opus 94
   1994-1995 Quintette, pour flûte, violon, alto, violoncelle et harpe, opus 97
   1996 Duetto per due violini, opus 98
  
  Werk voor orgel 
   1979 Eine alte Geschichte, voor orgel
  
  Werken voor piano 
   1934 Scherzino, opus 0
   1935-1936 10 eenvoudige klavierstukken, opus 1
   1937-1938 Suite voor piano
   1944 Valses sentimentales, voor piano vierhandig, opus 21
   1945 Oost West, thuis best, opus 27
   1947 Six moments musicaux, opus 31
   1954 Valses nobles, voor piano vierhandig, opus 52
   1964 "Cadenzas for the Concertos in C major K.467 and in C major, K.503 by W.A. Mozart"
   1964 "Cadenzas for the Concertos in E flat major K.482 and in D major, K.537 by W.A. Mozart"
   1969-1970 Fünf Epigramme und ein Capriccio, voor piano solo, opus 72
   1989-1990 Paesaggi, (Paysages - Landschaften) una fantasia per pianoforte, opus 92
  
  Werk voor klavecimbel 
   1953 Suite, voor klavecimbel
   Toccata
   Intermezzo I
   Passacaglia
   Intermezzo II (Canon)
   Fuga
  
  Werken voor harp(en) 
   1950 Pour le tombeau d'Orphée, danse élégiaque pour harpe seule
   1951 Kleine suite, voor twaalf harpen (in samenwerking met Lex van Delden)
   Prelude
   Allegro
   Valse lente
   Fughetta
   Finale
   1963 Berceuse brève, pour harpe, opus 75 nr. 1
   1969 Allegro vivace, per due arpe, opus 75 no. 2
   1975 Molto lento, voor harp, opus 75 no. 3
   1978 Allegro, con precisione, per arpa sola, opus 75 nr. 4
   1984/1994 Allegro fugato, per tre arpe, opus 75 nr. 5
   1985-1986 Six easy studies for harp, opus 87
   1986 Sonorités opposées, pour harpe seule, opus 75 no. 6
   1999 Rapsodie, voor harp solo, opus 102
  
  Werk voor gitaar 
   1944 Twee stukken voor gitaar, opus 22
   Folia
   Habanera
  
  Werk voor slagwerk 
   1975/1998 Adagio, per strumenti a percussione e pianoforte (a 4 mani), opus 74
  
  Publicaties (selectie) 
   Marius Flothuis: Mozart, Den Haag 1940
   Marius Flothuis: Hedendaagse Engelse componisten, Amsterdam 1949
   Marius Flothuis: Pianomuziek, Bilthoven 1959
   Marius Flothuis: Mozarts Bearbeitungen eigener und fremder Werke, diss. Amsterdam 1969 
   Marius Flothuis: Notes on notes: selected essays, Buren 1974
   Marius Flothuis: 'Mahler interpretiert Mahler', in: Nachrichten zur Mahler-Forschung 9 (1981), p. 6-9. 
   Marius Flothuis: Composities van Belle van Zuylen, 1. Airs et Romances, 2. Menuetten, 3. Klaviersonates, Amsterdam 1983
   Marius Flothuis en H. van Dijk: 75 jaar GeNeCo: de geschiedenis van het Nederlands Genootschap van Componisten, Amstelveen 1988
   Marius Flothuis: Denken over muziek, Kampen 1993
   Marius Flothuis: ... exprimer l'inexprimable ..., essai sur la mélodie française depuis Duparc, en dix-neuf chapitres et huit digressions, Amsterdam 1996
   Marius Flothuis: Mozarts Klavierkonzerte - Ein musikalischer Werkführer, München 1998
   Marius Flothuis: Mozarts Streichquartette - Ein musikalischer Werkführer, München 1998
   Marius Flothuis: 'Autograph - Abschrift - Erstdruck. Eine kritische Bewertung', in: Mozart-Jahrbuch 2001, Kassel 2003
  
  Externe links 
   Podcastserie Hilversumse Muziekschatten #2 - De Oorlogsjaren: Marius Flothuis en zijn muzikaal dagboek Bicinia (+ integrale uitvoering)
   Podcastserie Flot! over het leven van Marius Flothuis
   Digitale bladmuziek op Muziekschatten.nl
   Componistenpagina op forbiddenmusicregained.org
   Podcast NPO Radio 4 Marius Flothuis: verzet, verraad, toeval en ternauwernood overleven
  Emily Beynon: Flot! The life and music of Marius https://youtu.be/E_l-XMdDQds
  
  20e-eeuws componist
  Nederlands componist
  Nederlands musicoloog
  Nederlands muziekcriticus
  Hoogleraar aan de Universiteit Utrecht
  Kampgevangene in Sachsenhausen