title: Il Sodoma
text: Il Sodoma (Vercelli, 1477 - Siena, 1549) is de naam waaronder de Italiaanse maniëristische kunstschilder Giovanni Antonio Bazzi bekendstaat. Zijn werk benadrukt het emotionele en het sensuele en kan daardoor ook beschouwd worden als een voorafspiegeling van de latere barokperiode.
  
  Personalia 
  
  De bijnaam Sodoma sloeg mogelijk op Bazzi's homoseksualiteit, en zou dan verwijzen naar de Oudtestamentische stad Sodom. Een andere verklaring is dat Sodoma een verbastering van Sodona was en dat Sodona een andere familienaam van Giovanni Bazzi was.
  
  Sodoma's reputatie is vooral te danken aan Giorgio Vasari, de auteur van de belangrijkste bron voor onze kennis van de Italiaanse renaissanceschilders, Le Vite delle più eccellenti pittori, scultori, ed architettori (1568). Deze beschrijving van de levens van schilders, beeldhouwers en architecten toont Sodoma als een overgewaardeerde en verder luie schilder, die vooral door gebrek aan concurrentie een positie als vooraanstaand kunstenaar wist te verwerven. Volgens sommigen was dat echter een wraakactie: Sodoma zou Vasari's werk gekleineerd hebben.
  
  Sodoma was in zijn tijd erg gewild als kunstenaar. Hij werkte veel in Siena, maar ook in Rome voor onder meer paus Julius II en paus Leo X, die hem tot ridder sloeg. Ook keizer Karel V schonk hem een adellijke titel.
  
  Schilderstijl
  De werken van Sodoma zijn goede voorbeelden van het maniërisme in de hoogrenaissance-schilderkunst. Op veel schilderijen zijn anatomisch niet geheel correcte, maar compositorisch juist erg goed geplaatste lichamen te vinden en ook een toepassing van chiaroscuro, gelijkend op dat van Leonardo da Vinci is af en toe zichtbaar in de werken van Sodoma.
  
  Collecties met werk van Il Sodoma
  De schilderijen van Il Sodoma zijn onder andere te zien in:
   Hermitage in Sint-Petersburg
   J. Paul Getty Museum in Los Angeles
   Louvre in Parijs
   Metropolitan Museum of Art in New York
   National Gallery in Londen
   National Gallery in Washington
  
  Schilderijen
  Enkele schilderijen zijn:
   6 Fresco's en een reeks kleinere schilderingen (1503-1505, Olivetaans Benedictijner klooster Monastero Sant Anna in Camprena, Pienza)
   31 Fresco's over het leven van Benedictus (1505-1508, Monte Oliveto Maggiore, Chiusure) 
   Cupido in een landschap, circa 1510
  De weg naar Calvarie (1510, Museum of Fine Arts, Boedapest)
  Geseling van Christus (1510, Museum of Fine Arts, Boedapest)
  De dood van Lucretia (1513, Museum of Fine Arts, Boedapest)
  Sint Joris en de draak (1518, National Gallery of Art, Washington D.C.) 
   Fresco's voor het huwelijk van Alexander en Roxanne (1519, Villa Farnesina, Rome)
  Sabijnse maagdenroof (1525, Galleria d'Arte Antica, Rome)
  De Drie Parcen (1525, Galleria d'Arte Antica, Rome)
  Ordination of Saint Alfonso (1530, Santo Spirito, Siena)
   Christus draagt het kruis, 1535
  Het mystieke huwelijk van Sint Catharina (1539-40, Galleria d'Arte Antica, Rome)
  Pietà (1540, Galleria Borghese, Rome)
  Sacra Conversacione (1542, Museo di San Matteo, Pisa)
  Sint Sebastiaan met madonna en engelen,(1542, Museo di San Matteo, Pisa) 
   Christus wordt aan het volk getoond (Ecce Homo)
  Lucrezia (Turin)
  Allegorie van de hemelse liefde (Chigi Saracini Collection, Siena)
  
  Externe links
   Il Sodoma op Artcyclopedia met veel links
   Artist/Painter: Sodoma, een uitgebreide Engelstalige levensbeschrijving
  
  16e-eeuws schilder
  Kunstschilder uit de Italiaanse renaissance