title: Benjamin Merkelbach
text: Benjamin Merkelbach, bekend als Ben Merkelbach, (Amsterdam, 10 oktober 1901 - Amsterdam, 18 oktober 1961) was een Nederlands architect.
  
  Carrière
  Benjamin Merkelbach werd opgeleid aan de School voor Bouwkunde, Versierende Kunsten en Ambachten in Haarlem. Als architect werkte hij van 1929 tot 1949 samen met Charles Karsten (1904-1979), daarna van 1949 tot 1955 met Piet Elling. In 1956 werd hij benoemd tot Stadsbouwmeester van Amsterdam.
  
  In 1927 richtte hij met zeven studiematen uit Haarlem De 8 op, de groep architecten die de stroming van het nieuwe bouwen (of nieuwe zakelijkheid) in Amsterdam vertegenwoordigden.
  
  Het eerste grote project van het bureau betrof de uitbreiding van de wijk Landlust in Amsterdam. Merkelbach en Karsten braken met de traditionele gesloten woonblokken door open strokenbouw toe te passen. Dit kreeg veel navolging. In 1941 verbouwde het bureau de Cinetone Filmstudio's Amsterdam voor de UFA, waarvoor het na de bevrijding aanvankelijk een werkverbod kreeg.
  
  Na de oorlog (1947-1951) ontwierp het duo het 800 duplexwoningen tellende Tuindorp Frankendaal ("Jeruzalem"), een Amsterdamse wijk met L-vormige bebouwing rond groene binnenhoven.
  
  Privé
  Merkelbach trouwde in 1929 met Bep van Doesburgh. Zij kregen in 1930 een dochter. Zijn vrouw overleed in 1938. In 1940 trouwde hij schrijfster Leni Mengelberg. Hij was de stiefvader van de drie kinderen uit haar eerder huwelijk met schrijver Lou Lichtveld: Cecilia, Noni en Peter Lichtveld. In 1957, 4 jaar voor zijn dood, is het echtpaar op uitnodiging van de gemeente Amsterdam in Huize Frankendael komen wonen. Enige tijd daarna is Mengelbergs oudste dochter Cecile, haar echtgenoot en twee kinderen bij hen ingetrokken. In die tijd heeft hij veel restauratiewerkzaamheden gepleegd aan het sterk vervallen huis.
  
  Bouwwerken, ontworpen door Merkelbach
   Zomerhuis Dijkstra, Groet (NH), met Ch.J.F. Karsten; voltooid in 1934
   AVRO-studio, Hilversum, met Ch.J.F. Karsten; 1936
   woningstrokenbouw in Landlust, Amsterdam-West, met andere architecten; 1937
   Fabrieksgebouw Van Hallstraat 290, met Ch.J.F. Karsten; 1938-'39
   Rotonde (gebouw), Gorcum; 1941
   uitbreiding van N.V. Lettergieterij 'Amsterdam' v/h N. Tetterode, Amsterdam-West, met Ch.J.F. Karsten; 1949-'50
   woningbouw in Tuindorp Frankendaal ("Jeruzalem"), Amsterdam-Oost, met andere architecten; 1951
   laboratorium en dienstgebouw van de Koninklijke zwavelfabriek Ketjen, Amsterdam-Noord; 1952-1955
   winkels met woningen voor woningbouwvereniging 'Het Oosten' in Geuzenveld, Amsterdam Nieuw-West; 1956
   kantoorgebouw van de Geïllustreerde Pers, Amsterdam-Zuid; 1959
   GAK-gebouw in Bos en Lommer, Amsterdam-West, met Piet Elling en Alexander Bodon; 1957-'60
   Districtspostkantoor Oosterdokskade, Amsterdam-Centrum, na zijn dood voltooid in 1966, gesloopt in 2010.
  
  Externe links 
   NAI/Bonas: Merkelbach, Benjamin
   Ben Merkelbach - archipedia
  
  Nederlands architect