title: Persglas
text: Persglas is een in een tweedelige mal geperst glas. Door nabewerking ontstaat een product zonder gietnaden. Het proces kan, zoals oorspronkelijk, ambachtelijk zijn of zoals steeds meer het geval is, machinaal plaatsvinden in een glasfabriek.
  
  Historie 
  Reeds in de 19e eeuw werden in het Verenigd Staten voorwerpen van persglas met de hand vervaardigd. Het proces was in 1825 door de Amerikaanse uitvinder John P. Bakewell gepatenteerd. In Europa deed het proces zijn intrede rond 1830, met name in Frankrijk, Bohemen en Zweden. Tegen het midden van de 19e eeuw werd voor de goedkoopste massaproductie van glaswerk, veelal als patroonglas, de perstechniek gebruikt (1850-1910). Art-deco-glaswerk werd als speciaal iriserend glas vervaardigd rond 1920. Ook rond deze tijd werd veel beschilderd persglas geproduceerd, waaronder imitatieparels.
  
  Het proces 
  Het te vervaardigen object wordt eerst in gips uitgevoerd. Hiervan wordt een afdruk gemaakt van vormzand als contramal. Hier omheen wordt van gietijzer de tweedelige mal (matrijs) gegoten. De mal wordt van een scharnier voorzien om het gegoten object gemakkelijk te kunnen lossen. De mal wordt door middel van gasbranders op temperatuur gebracht, waarna een keier (glasblazer) een klodder gesmolten glas in de vorm laat zakken. Daarna wordt met een plunjer het glas aangeperst, waarna het langzaam moet afkoelen. Dan wordt het voorzichtig uit de gietvorm gehaald. Als het verder is afgekoeld, kan de nabewerking plaatsvinden door de gietnaden weg te slijpen. 
  Het proces vindt steeds meer machinaal plaats, waarbij de besturing van de plunjer niet meer handmatig plaatsvindt, maar via een computer wordt gestuurd.
  
  Mogelijke complicaties 
  Tijdens het proces kunnen complicaties optreden: 
   Bij een te koude matrijs kan het glas gaan rimpelen.
   Bij een te warme matrijs kan het glas aan de matrijs plakken.
   Bij gebruik van te weinig glas wordt een onvolledig object gegoten.
   Bij gebruik van te veel glas krijgt het object te dikke wanden.
  
  Ontwerpers 
  Bekende Nederlandse ontwerpers van persglas zijn: 
   Edmond Bellefroid
   Hendrik Petrus Berlage
   Jan van Breukelen 
   Theo Colenbrander
   Andries Copier
   Pierre Daems
   Willem Heesen
   Chris van der Hoef
   Zweitse Landsheer
   Chris Lanooij
   Floris Meydam
   Cor van Tricht
   Marcel Wanders
   W.H. de Vries
  
  Bekende ontwerpen 
  Bekende Nederlandse persglazen objecten werden in de Glasfabriek Leerdam door Andries Copier vervaardigd. Speciaal voor Helene Kröller-Müller werd op haar aanvraag door H.P. Berlage een servies ontworpen, waarvan de procesgang, vanwege de ingewikkelde vormgeving, door Piet Zwart werd ontwikkeld. Naderhand zijn er kopieën van gedeelten van dit servies in omloop gebracht. Andere, industriële, objecten zijn de glasblokken, die in de bouw worden toegepast om bijvoorbeeld lichtdoorlatende wanden te creëren.
  
  Zie ook 
  Nationaal Glasmuseum 
  
  Glas