title: Henri-Joseph Rigel
text: Henri-Joseph Rigel (soms ook: Heinrich Joseph Rigel en Riegel, Wertheim am Main, 9 februari 1741 – Parijs, 2 mei 1799) was een Frans componist, muziekpedagoog en dirigent, die afkomstig was uit Duitsland. Zijn zonen Louis Rigel (1769-1811) en Henri Jean Rigel (1770-1852) waren ook componisten.
  
  Levensloop 
  Rigel kreeg zijn muzikale opleiding door zijn vader Georg Caspar Rigel, die muziek-intendant was aan het hof van de prinsen van Löwenstein-Wertheim-Rochefort of vanaf 1802 Löwenstein-Wertheim-Rosenberg, alsook van Niccolò Jommelli in Stuttgart, waar hij aan het hof van Karel Eugenius van Württemberg werkte. In 1767 reisde hij naar Parijs en had er succes met de uitvoeringen van zijn symfonieën, strijkkwartetten en klavecimbelwerken. Regelmatig werden zijn werken bij de Concert spirituel uitgevoerd. Meestal waren het sacrale werken, zoals zijn oratoria La sortie d'Egypte (1774), La destruction de Jericho (1778), Jephté (1783) en Les Macchabées.
  
  Vanaf 1783 was Rigel "maitre de solfège" aan de Koninklijke zangschool ("École Royale de Chant"). Na de Franse Revolutie en de daaruit volgende nieuwe organisatie van de instituten werd Rigel in 1793 professor voor piano "première classe" aan het nieuw opgerichte Conservatoire national supérieur de musique te Parijs. Als muziekpedagoog werd hij zeer bekend en gewaardeerd.
  
  Tussen 1788 en zijn overlijden schreef Rigel 16 opera's. Zijn werken zijn beïnvloed door Christoph Willibald Ritter von Gluck. Zijn omvangrijk oeuvre, o.a. 15 symfonieën, publiceerde hij in een eigen muziekuitgeverij met hulp van zijn echtgenote en vanaf 1780 met zijn broer Anton Rigel, eveneens een componist. Een beetje verwarrend is het, dat na de publicatie in Parijs zijn werken later ook in Mannheim, Offenbach en Wenen met afwijkende opusnummers gedrukt werden.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest 
   1767 Concert en sol-majeur (G-groot), voor viool en orkest
   1770 Concert nr. 1, voor klavecimbel en orkest, op. 2
   1770 Concert nr. 2, voor klavecimbel en orkest, op. 3
   1773 Trois symphonies à grand orchestre, (2 de Gossec, 1 de Rigel9, voor orkest
   1774 Six Simphonies à grand orchestre, op.12
   1786 Concerto concertant, voor klavecimbel, viool solo en orkest, op. 20
   1786 6 symphonies, op.21
   3 symphonies à grand orchestre
  
  Werken voor harmonieorkest 
   1794 Hymne sur l’enfance, ou Le devoir des mères, voor gemengd koor en harmonieorkest - tekst: F.G. Desfontaines
   1794 Hymne à la liberté, ou Hymne pour la Fête du 10 août, voor gemengd koor en harmonieorkest - tekst: Pierre Marie Baour-Lormian
   1795 Chant de triomphe, voor gemengd koor en harmonieorkest - tekst: Pierre Marie Baour-Lormian
  
  Missen, oratoria en gewijde muziek 
   1774 La sortie d'Égypte, oratorium
   1778 La déstruction de Jéricho, oratorium
   1780 Regina coeli, motet voor groot gemengd koor
   1783 Ave verum, motet
   1783 Jephté, oratorium
   Les Macchabées, oratorium
  
  Muziektheater
  
  Opera's
  
  Vocale muziek 
   1778 L’amant trahi, ariette
   1793 Le ménage comme il y a peu
  
  Kamermuziek 
   1769 6 quatuors dialogués, voor viool, altviool en basso continuo, op.4
   1771 Suite des pièces … mêlées de préludes, voor klavecimbel en viool ad libitum, op.6
   1771 Sonates, voor klavecimbel en kwartet (2 violen en 1 hoorns), op.7
   1773 Second oeuvre de quatuors dialogués, voor strijkkwartet, op.10
   1777 6 sonates, voor klavecimbel en viool ad lib, op.13
  
  Werken voor klavecimbel 
   1767 6 sonates, voor klavecimbel, op.1
   1770 Pièces de clavecin mêlées de préludes pour les commenceants, op.5
   1772 6 sonates de clavecin en quatuor, op.8
   1772 Sonates de clavecin en quatuor, op.9
  
  Publicaties 
   Principes élémentaires de musique. Arrêtés par les membres du Cons., pour servir à l'étude dans cet établissement suivis de solfèges par les Citoyens Agus, Catel, Chérubini, Gossec, Langlé, Lesueur, Méhul, et Rigel. Paris (1799). Imprimerie du Conservatoire de Musique
  
  Bibliografie 
   
   Anik Devriès-Lesure: L'édition musicale dans la presse parisienne au XVIIIe siècle. Catalogue des annonces, « Sciences de la musique », CNRS, Paris 2005, 574 p.
   Françoise Lesure, Marie-Noëlle Collette, Joël-Marie Fauquet, Adélaïde de Place, Anne Randier, Nicole Wild: La musique à Paris en 1830-1831, Paris: Bibliotheque Nationale, 1983, 418 p., ISBN 2-7177-1656-4
   David Whitwell: Band music of the French revolution, Tutzing: Hans Schneider Verlag, 1979, 212 p., ISBN 37-9520-276-0
   Jacques Burdet: La musique dans le pays de Vaud sous le regime Bernois (1536-1798), Lausanne: Payot, 1963, 692 p.
   Robert Sondheimer: Henri Joseph Rigel, in: The Music Review. 17 (1956), S. 221-228.
   Henri Gougelot: La Romance française sous la Révolution et l'Empire; étude historique et critique, Melun: Legrand et Fils, 1938
   Constant Pierre: Le Conservatoire National de musique et de declamation - Documents historique et administratifs, Paris: Imprimerie Nationale, 1900
   Gustave Chouquet: Histoire de la musique dramatique en France depuis ses origines jusqu'a nos jours, Paris: Librairie Firmin Didot Freres, Fils et Gie, 1873
   M. Lassabathie: Histoire du Conservatoire imperial de musique et de declamation - Suivie de documents recueilles et mis en ordre, Paris: Michel Levy Freres, 1860, 572 p.
  
  18e-eeuws componist
  Frans componist
  Frans dirigent
  Frans muziekpedagoog