title: Arthur Meulemans
text: Arthur Meulemans (Aarschot, 19 mei 1884 – Etterbeek, 29 juni 1966) was een Vlaams componist, dirigent en muziekpedagoog.
  
  Levensloop 
  Meulemans vader was een ambachtsman en eveneens een muziekliefhebber, die zelf dansmuziek componeerde. De jonge Arthur Meulemans kreeg zijn eerste muzieklessen van zijn vader en zijn oom Jan, die hem les gaf op de piccolo. Verder kreeg hij vioollessen van een heer Van Single en pianolessen van Ernest Maréchal. Alfons van den Eynde, een leerling van Peter Benoit, gaf hem inleidend onderwijs in harmonieleer, contrapunt en fuga.
  
  Meulemans studeerde aan het Lemmensinstituut te Mechelen bij onder meer Edgar Tinel en Aloys Desmet alsook orgelles bij Oscar Depuydt. Na zijn eindexamen in 1906 werd hij er leraar tot in 1914. In 1911 huwde hij en vestigde zich in Tongeren, waar hij aan het Koninklijk Atheneum muziek onderwees tot aan zijn aanstelling in 1930 als dirigent (samen met Fernand Quinet) van het pas opgerichte Symfonieorkest van de Belgische Radio, thans Brussels Philharmonic, in Brussel. In 1916 sticht hij in Hasselt wat de Limburgse Orgel- en Zangschool zou worden. Vanaf 1932 tot aan zijn dood leeft en werkt hij in Brussel. In 1954 werd hij president van de Koninklijke Vlaamse Academie.
  
  Hij was ook dirigent van verschillende amateur-muziekverenigingen, zoals van 1922 tot 1930 van de Koninklijke Harmonie "Vreugd en Deugd", Zussen, waar hij het muzikale peil verhoogde.
  
  Arthur Meulemans, bekender dan zijn broer Herman Meulemans, kan binnen het Belgische muziekleven beschouwd worden als een overgangsfiguur tussen de romantische Vlaamse generatie na Peter Benoit en Edgar Tinel, en de moderne internationale stromingen die in België een definitieve doorbraak kennen met August L. Baeyens. In 1909 won hij de befaamde Prix de Rome met zijn oratorium De legende van de Heilige Hubertus. Kort voor de Eerste Wereldoorlog werd hij voor zijn Kinderliederen onderscheiden met de Karel Bouryprijs van de Vlaamse Academie.
  
  Componisten die men samen als een Vlaams “machtig hoopje” zou kunnen omschrijven: Lodewijk Mortelmans, Lodewijk De Vocht, Arthur Meulemans, Jef Van Hoof en Gaston Feremans.
  
  Stijl 
  Meulemans componeert een groot symfonisch oeuvre en telt met meer dan 350 werken tot de meest productieve en de bekendste Belgische componisten uit de eerste helft van de 20e eeuw. Zelf geboren in de laat-romantiek, beleeft hij in zijn adolescentie het impressionisme om ten slotte tot volle ontplooiing te komen tijdens het expressionisme. Zijn werk evolueerde van een romantische stijl naar meer moderne strekkingen, maar steeds bleef een sterke lyriek overwegen. Het zijn de drie stijlfacetten die in de evolutie van zijn oeuvre, dat meer dan driehonderd werken telt, terug te vinden zijn.
  
  Meulemans orkestratie is dicht, maar kleurrijk. Zijn muziek vertoont beslist harmonische strengheid, maar hij verlaat niet het raamwerk van de tonaliteit. Een groot deel van zijn composities bezit een descriptief-programmatisch karakter, vaak met betrekking op de Vlaamse bakermat.
  
  Meulemans schreef onder meer vijftien symfonieën, drie opera’s, soloconcerti voor allerhande instrumenten, vijf strijkkwartetten, liederen, oratoria en koorwerken. In het begin van zijn carrière maakte hij vooral naam met zijn vocale werken, maar na 1930 wijdde hij zich steeds meer aan het orkest.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest
  
  Symfonieën 
   1931 Symfonie in B
   1933 Symfonie nr.2 in ut
   Largamente - Allegro
   Adagio
   Scherzo: Allegro vivace
   Allegro brillante
   1933 Symfonie nr.3 - "Dennensymfonie"
   Andante sostenuto - Allegro ma non troppo
   Andante
   Scherzo: Allegro vivo
   Finale: Maestoso
   1939 Symfonie nr.5 - "Danssymfonie", voor vrouwenstem en orkest
   1939 Symfonie nr.6 - "Zeesymfonie", voor groot orkest, alt en gemengd koor - tekst: Ferdinand Vercnocke
   1940 Symfonie nr.7 - "Zwaneven"
   Con moto (Ritme van horizonten, Ochtend)
   Allegro vivo assai (Scherzo) (De heide bloeit)
   Sostenuto (Bosschage - onder de dennen)
   Allegro con brio (Final) (Zon over de heide)
   1942 Symfonie nr. 8 - "Herfstsymfonie"
   1943 Symfonie nr. 9 in F - "Droomvuur"
   1943 Symfonie nr. 10 - "Psalmensymfonie", voor spreekkoor, solisten, gemengd koor en orkest
   1945 Symfonie nr. 11
   1948 Symfonie nr. 12
   1951 Symfonie nr. 13 - "Rembrandtsymfonie"
   1954 Symfonie nr. 14
   1960 Symfonie nr. 15
  
  Concerten voor instrumenten en orkest 
   1910 De rozen doornen, voor cello en orkest
   1920 Concerto nr. 1, voor cello en orkest
   1927 Woudzang en Zigeunerin voor viool en orkest
   1929 Concert impromptu, voor piano en orkest
   1929 Lente elegie, voor cello en orkest
   1929 Herfst elegie, voor cello en orkest
   1929 Idylle van een Citadin, voor hobo en orkest
   1932 Rhapsodie, voor klarinet en orkest
   1939 Concerto nr.1, voor hoorn en orkest
   1939 Lyrische suite, voor harp en orkest
   1941 Concertino, voor piano en orkest
   1941 Rhapsodie, voor trombone en orkest
   1941 Concerto nr. 1, voor piano en orkest
   1942 Concerto nr. 1, voor hobo en orkest
   1942 Concerto nr. 1, voor viool en orkest
   1942 Concerto, voor altviool en orkest
   1943 Concerto, voor dwarsfluit en orkest
   1943 Concerto, voor trompet en orkest
   1944 Concerto nr. 2, voor cello en orkest
   1945 Concerto nr. 2, voor viool en orkest
   1948 Sonata concertante, voor klarinet en strijkorkest
   1953 Concertino, voor trombone en orkest
   1953 Concerto, voor harp en orkest
   1954 Concerto, voor pauken en orkest
   1956 Concerto nr. 2, voor piano en orkest
   1959 Concerto, voor twee piano's en orkest
   1961 Concerto Grosso, voor saxofoonkwartet en orkest
   1961 Concerto nr. 2, voor hoorn en orkest
   1962 Concertino, voor saxofoonkwartet en orkest
   1962 Concerto Grosso nr. 2, voor sextet en orkest
   1964 Suite, voor klarinetkwartet en orkest
  
  Ouvertures 
   1916 De Kerels van Vlaanderen - Ouverture
   1932 Ouverture en suite
   1935 Adriaen Brouwer: Ouverture van het zangspel
   1940 Overtura allegra
   1955 Ouverture voor Tartarin de Tarascon
  
  Andere werken voor orkest
  
  Werken voor harmonie- en fanfareorkest
  
  Missen, Cantates en geestelijke muziek
  
  Muziektheater
  
  Opera's
  
  Werken voor koor 
  {{Kolommen2
  |Kolom1=
   1908 Land, voor koor en orkest
   1913 Heil 't vaderland, voor kinderkoor en orkest - tekst: Willem Gijssels
   1915 Kerstliedeke, voor gemengd koor en piano - tekst: Jef Leynen
   1917 Een lof in volkstrant, voor koor unisono en orgel
   1918 Aan zee - La mer, voor kinderkoor en orkest - tekst: Willem Gijssels
   1919 'n Suite Oudvlaamse liederen, voor gemengd koor
   1919 Vlaanderen roept (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   1919 Sacrale dans, voor gemengd koor en orkest - tekst: E. Buskens
   1921 De tocht, voor gemengd koor en orkest - tekst: Wies Moens
   1923 De eenzame weg, voor gemengd koor, Recitant en orkest - tekst: Jules Schurmann
   1925 Koor van de violiers uit het zangspel "Adriaen Brouwer", 1e Akt, voor mannenkoor en piano - tekst: Frans W. C. de Witt Huberts
   1926 O Vlaamsche held, voor koor en orkest - tekst: Guido Gezelle
   1929 Een levenslied, voor gemengd koor en piano
   1935 Barabbas (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   1936 Credo (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   1937 Gent (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   1937 Kameraad, voor mannenkoor en vier hoorns (ad. lib.) - tekst: Ferdinand Vercnocke
   1937 Noordzeetriptiek (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   1937 Rijpende oogst, voor gemengd koor en orkest - tekst: E. H. L. Engelen
   1938 Brugge (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   1938 Yzerpsalm (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   1942 Wij trekken naar de verte (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   1944 Lieve Vrouwe van ons land (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   1945 O Nederland let op U saeck, voor gemengd koor
   1947 Op Kameraden (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   1947 Jachtkoor uit de Triptiek "de Goddelijke Jager", voor mannenkoor en piano - tekst: Frans Eykans
   1947 Nooi van die Velde, Zuid-Afrikaans Volkslied voor gemengd koor
   1948 Vier wevertjes (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   1949 Het spel van Deinze, voor koor, Recitant en orkest - tekst: Arthur Verstraeten
   1949 Het vendel, voor gemengd koor - tekst: Waar G. Forster (1514-1568)
   1949 Eere den arbeid (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
  |Kolom2=
   1949 De Witte, voor orkest en gemengd koor (ad lib.)
   1950 De zang van de aarde, voor gemengd koor en piano - tekst: K. Cruysberghs
   1950 Dorserslied, voor mannenkoor en piano - tekst: K. Cruysberghs
   1950 Het lied van de boeren (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   1950 Jan de Mulder, voor gemengd koor
   1950 k zie Brugge 't liefst, voor gemengd koor - tekst: naar een gedicht van J.M. Devos
   1951 Een meisje dat van Scheveningen kwam, voor gemengd koor
   1951 Schoonste aller landen (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   1952 De kinkhoorn der seizoenen, voor recitant, gemengd koor en orkest - tekst: Pieter G. Buckinx
   1953 11 Kinderliedjes, voor unisono kinderkoor
   1953 Gebed, voor mannenkoor - tekst: Pieter G. Buckinx
   1953 Het onvergankelijk zaad, voor mannenkoor - tekst: Pieter G. Buckinx
   1953 Het regent in de nacht, voor gemengd koor - tekst: Pieter G. Buckinx
   1962 Pigeon vole, voor kinder- en meisjeskoor en piano - tekst: Maurice Carême
   1966 La légende du chien vert, voor mannenkoor en orkest - tekst: Gerda de Gonzalès
   Beiaardlied (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   De Vlaamsche leeuw (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   Florens ut rosa, voor tweestemmig koor en orgel
   Het lied der Vlamingen (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   Kent gij dat volk (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   Klaroent vuur! (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   Kunst is de kracht (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   Liederen (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   Mijn Vlaandren heb ik hartlijk lief (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   O kruise den Vlaming (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   Strijdkreet (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   Van Rijswijck-Marsch (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   Vlaanderen (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   Wilhelmus (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
   Willem van Saeftingen (zie: werken voor harmonie- en fanfareorkest)
  }}
  
   Vocale muziek met orkest of instrumenten 
   1904 Nieuwe lente, voor hoge stem en orkest
   1905 Jonge liefde, voor sopraan en orkest - tekst: Jan Eelen
   1905 Gezelle-Liederen, zangcyclus
   1907 Lenteavond, voor hoge stem en orkest - tekst: Willem Kloos
   1907 Koornbloemen vlecht ik u ten krans, voor tenor en piano - tekst: E. Geibel
   1910 De rozen droomen, voor mezzosopraan, cello en strijkorkest - tekst: Karel Van De Woestijne
   1912 De Nethe, voor soli, vocaal kwartet solo, kinderkoor en orkest - tekst: Lodewijk Mercelis
   1913 Kinderliederen, voor middenstem en piano, op. 21 - tekst: Willem Gijssels
   1921 De zeven weeën, voor soli, kinderstemmen, gemengd koor en orkest - tekst: Hilarion Thans
   1923 De Hovenier, naar teksten van Rabindranath Tagore
   1924 Passie-bloemen, voor Recitant, soli, gemengd koor en orkest - tekst: Hilarion Thans
   1925 De tocht naar de liefde, voor soli, kinder- of vrouwenkoor ad lib., 4-stemmig mannenkoor en orkest - tekst: Joseph Boon
   1926 Huldezang aan Hendrik van Veldeke, voor solo, Recitant, kinder- en gemengd koor en orkest - tekst: Pieter G. Buckinx - Ode du prologue: Jan Melis
   1927 Josef in Dothan, voor sopraan, alt en orkest - tekst: Joost Van De Vondel
   1934 Paaschbrief aan mijn zoon, voor bariton en orkest - tekst: Otto Zupancic
   1939 Nachtliedjes, voor sopraan en orkest - tekst: P. Van Langendonck en Jef Leynen
   1941 De hoge mouw - Nazomer pastorale, voor vocaal kwartet en orkest
   1942 Droomvuur, voor mezzosopraan en orkest - tekst: Pieter G. Buckinx
   1942 Starkadd, voor solisten (tenor en bariton) en orkest - tekst: A. Hegenscheidt
   1944 Egmont, voor soli en orkest - tekst: Jos Van Rooy
   1944 Egmont: Ouverture tot de slot-scène, voor soli en orkest - tekst: Jos Van Rooy
   1945 Die enghelsche groete, voor tenor of bariton solo en gemengd koor
   1945-1946 Goede lieve Sint Niklaas, kinderliedje voor zang en piano
   1946 Drie liederen op gedichten van Koos Schuur, voor hoge stem en orkest
   1946-1947 Marialiedje, voor zang en piano - tekst: van Albe
   1947 De goddelijke jager, voor Recitant, spreekkoor, 3 vrouwenstemmen en orkest - tekst: Frans Eykans
   1951 Ik wil in den geest naar Bethleem gaan, voor middenstem en piano
   1956 L'eau passe, voor hoge stem en orkest - tekst: Maurice Carême
   Drinkliedeken, voor hoge stem en orkest - tekst: Willem Gijssels
   Herfstliederen, naar teksten van Scheltema
   Liederen "Uit vroegere tijden", voor zang en orkest
   Liederen, voor meddenstem en orkest
  
   Kamermuziek 
   1907 Strijkkwartet nr.1 "Uit mijn Leven" 1916 Kwintet voor piano en strijkkwartet 1932 Strijkkwartet nr.2 1933 Strijkkwartet nr.3 1953 Strijkkwartet nr.5 1934 Aubade, voor blazerskwintet
   1950 Concerto nr.3, voor viool en piano
   Strijkkwartet nr.4 Werken voor orgel 
   1915 Sonate, voor groot orgel
   1943 Concerto, voor orgel en orkest
   1949 Symfonie nr.1, voor groot orgel
   1949 Variaties voor groot-orgel 1949 Symfonie nr.2, voor groot orgel
   1958 Concerto nr.2, voor orgel en orkest
   1959 Pièce héroïque 1959 Sei pezzi 1962 Concerto, voor groot orgel, trompet, hoorn en trombone
   Praeludium Werken voor beiaard 
   1949 Beiaardwerken 1950 Capriccio 1950 Serenata 1950 Suite voor beiaard Praeludium
   Lied
   Toccata
   1950 Variaties op een Marialiedje van eigen compositie 1951 Drie dansen Allegretto
   Valzando
   Allegro ben ritmato
   1955 De Kathedraal, diptiek voor beiaard
   Maannacht
   Zondagmorgen in de zomer
   1960 Alborada 1964 Toccata 1965 Concertino "In memoriam Staf Nees"
  
   Publicaties 
   Arthur Meulemans: (Hulde Album) Arthur Meulemans. Antwerpen. Arthur-Meulemans Fonds. 1964. 171 p.
  
   Bibliografie 
   L. Uten S.J.: De Litanie van Onze Lieve Vrouw. Huldealbum aan kunstenaar Alfred Ost en toondichter Arthur Meulemans' bij hun zestigsten verjaring, Tielt. Drukkerij-Uitgeverij J. Lannoo. 1944.
   Diana von Volborth-Danys: CeBeDeM et ses compositeurs affilies: biographies, catalogues, discographie, Bruxelles: Centre belge de documentation musicale, 1977. Vol. I: A-L: 1977: 211 p.; Vol. II: M-Z: 1980: 276 p.
   Karel De Schrijver: Bibliografie der Belgische toonkunstenaars sedert 1800, Leuven: Vlaamse, 1958, 152 p.
   Henk Badings: Arthur Meulemans, Mens en melodie. 9 (1954), S. 109-112.
   Index to music necrology: 1966 necrology, Notes (Music Library Association), 1967, p. 708
   Aan Meester Arthur Meulemans bij zijn tachtigste verjaardag, Antwerpen: Arthur-Meulemans-fonds 1965. 175 S.
   Wouter Paap: Arthur Meulemans 80 Jaar, Mens en Melodie. 19 (1964), S. 140-142.
   Music in Belgium: contemporary Belgian composers, Brussels: Manteau, 1964, 158 p.
   Tom Bouws, Jan van Mechelen: Arthur Meulemans, toondichter, Antwerpen: Arthur Meulemans-fonds 1960. 20 S.
   
   Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, 
   Paul E. Bierley, William H. Rehrig: The Heritage Encyclopedia of Band Music - Composers and Their Music, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, 
   Jean-Marie Londeix: Musique pour saxophone, volume II: repertoire general des oeuvres et des ouvrages d'enseignement pour le saxophone, Cherry Hill: Roncorp Publications, 1985
   Jean-Marie Londeix: 125 ans de musique pour saxophone, Paris: Leduc, 1971
   Jeb H. Perry: Variety obits. An index to obituaries in Variety, 1905-1978, Metuchen, N.J.: Scarecrow Press, 1980, 311 p., 
   Jacques Philip Malan: South African music encyclopedia, Cape Town: Oxford University Press, 1979
   Franz Stieger: Opernlexikon - Teil II: Komponisten. 1, Band A-F, Tutzing: Hans Schneider, 1975-1983, 371 p., 
   Franz Stieger: Opernlexikon - Teil II: Komponisten. 2, Band G-M, Tutzing: Hans Schneider, 1975-1983, 373-772 p., 
   Gösta Morin, Carl-Allan Moberg, Einar Sundström: Sohlmans musiklexikon - 2. rev. och utvidgade uppl., Stockholm: Sohlman Förlag, 1975-1979, 5 v.
   Frederick Ziervogel van der Merwe: Suid-Afrikaanse musiekbibliografie : 1787-1952, Kaapstad : Tafelberg-uitgewers vir die Instituut vir Taal, Lettere en Kuns, Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing, 1974. 
   Storm Bull: Index to biographies of contemporary composers, Vol. II, Metuchen, N.J.: Scarecrow Press, 1974, 567 p., 
   Paul Frank, Burchard Bulling, Florian Noetzel, Helmut Rosner: Kurzgefasstes Tonkünstler Lexikon - Zweiter Teil: Ergänzungen und Erweiterungen seit 1937, 15. Aufl., Wilhelmshaven: Heinrichshofen, Band 1: A-K. 1974. ; Band 2: L-Z. 1976. 
   Marc Honneger: Dictionnaire de la musique, Paris: Bordas, 1970-76
   P. Townend: Who's who in music and musicians' international directory 1962, New York: Hafner Publishing Co., 1962, 331 p.
   Joaquín Pena, Higinio Anglés, Miguel Querol Gavalda: Diccionario de la Música LABOR, Barcelona: Editorial Labor, 1954, 2V, 2318P.
   Theodore Baker: Baker's biographical dictionary of musicians, Fourth edition revised and enlarged, New York: G. Schirmer, 1940
   Carlo Schmidl:  Dizionario universale dei musicisti, Milan: Sonzogno, 1937, 2V p.
   Paul Frank, Wilhelm Altmann: Kurzgefasstes Tonkünstler Lexikon: für Musiker und Freunde der Musik, Regensburg: Gustave Bosse, 1936, 730 p.
   Hij wordt aangestipt in Geïllustreerd muzieklexicon, onder redactie van Mr. G. Keller en Philip Kruseman, medewerking van Sem Dresden, Wouter Hutschenruijter (1859-1943), Willem Landré, Alexander Voormolen en Henri Zagwijn; uitgegeven in 1932/1949 bij J. Philips Kruseman, Den Haag; pagina 455
   Flavie ROQUET, Lexicon van Vlaamse componisten geboren na 1800'', Roeselare, 2007.
  
  Externe link 
    Biografie
   
  
  Belgisch componist
  Belgisch dirigent
  Belgisch fluitist
  Christelijke muziek
  20e-eeuws componist
  Belgisch muziekpedagoog
  Vlaams pianist