title: Martin Gilbert (historicus)
text: Martin John Gilbert (Londen, 25 oktober 1936 – 3 februari 2015) was een Brits historicus, lid van het Merton College, Universiteit van Oxford, commandeur van de Orde van het Britse Rijk en lid van de Geheimraad van Groot-Brittannië. Hij schreef van meer dan tachtig boeken, waaronder werken over de Holocaust en de Joodse geschiedenis. Hij werd vooral bekend als de officiële biograaf van Winston Churchill. Gilbert beschreef zichzelf als een 'trotse praktiserende jood en zionist' en hield overal ter wereld lezingen over Churchill en de joodse geschiedenis.
  
  Opleiding en persoonlijk leven 
  Gilberts joodse ouders zijn Peter en Mirjam Gilbert. Toen hij twee en een half jaar oud was brak de Tweede Wereldoorlog uit. Negen maanden later werd hij geëvacueerd als onderdeel van de evacuaties van burgers in Groot-Brittannië tijdens de Tweede Wereldoorlog. Gilbert heeft, naar eigen zeggen, levendige herinneringen aan deze overtocht van Liverpool naar Quebec en dat wekte zijn interesse voor de oorlog. In Canada kreeg hij zijn basisopleiding. Toen hij zeven was keerde hij terug naar het Verenigd Koninkrijk met het schip 'Mauretania', waar hij net voor D-Day aankwam. Na de oorlog ging hij naar Highgate School in Londen. Na zijn dienstplicht van twee jaar in het Intelligence Corps, studeerde hij vanaf oktober 1957 Geschiedenis aan het Magdalen College in Oxford. Hij behaalde zijn bachelor in Moderne Geschiedenis in 1960. Zijn docenten waren onder meer Karl Leyser, John Stoye en A.J.P. Taylor. Na zijn bachelorstudie startte Gilbert een postdoctorale studie aan de St-Antony College in Oxford.
  
  In 1963 trouwde hij met Helen Constance Robinson. Samen hebben ze een dochter. Hij kreeg twee zonen met zijn tweede vrouw, Susan Sacher, met wie hij trouwde in 1974. Sinds 2005 is hij getrouwd met de Holocausthistorica Esther Goldberg.
  
  Biografie van Churchill 
  Na twee jaar van postdoctoraal werk benaderde Randolph Churchill hem om te helpen bij het schrijven van een biografie van zijn vader: Sir Winston Churchill. In datzelfde jaar (1962) werd hij junior lid van het Merton College, Oxford. De volgende zes jaar combineerde hij zijn eigen onderzoeksprojecten in Oxford met het onderzoek van Randolphs team in Suffolk om de eerste twee delen van Churchills biografie te publiceren. Toen Randolph in 1968 overleed, kreeg Gilbert de opdracht om de laatste zes delen van de biografie te voltooien. Elk hoofdvolume van de biografie wordt begeleid met documenten. Gilbert deed hier 20 jaar over en publiceerde gedurende deze jaren diverse andere boeken. Zo stelde hij enkele van de eerste historische atlassen samen, schreef 'Geschiedenis van de Holocaust', een geschiedenis van 'De Eerste Wereldoorlog', 'De Tweede Wereldoorlog' en een opmerkelijke driedelige serie 'Een geschiedenis van de twintigste eeuw'.
  
  Gilbert noemde zichzelf een archiefhistoricus: hij gebruikte uitgebreid primaire bronnen. Tijdens een interview door de BBC over zijn Holocaustonderzoek, zei Gilbert dat hij gelooft dat "het onvermoeibare verzamelen van feiten uiteindelijk het ontkennen van de Holocaust uit de wereld zal helpen."
  
  In 1990 werd Gilbert 'commandeur van de Orde van het Britse Rijk' en in 1995 werd hij geridderd voor diensten aan de Britse geschiedenis en de internationale betrekkingen. In dat jaar trok hij zich terug als lid van het Merton College en werd hij er erelid. In 1999 ontving hij een eredoctoraat van de universiteit van Oxford, voor zijn hele oeuvre. Sinds 2002 was hij lid van het Hillsdale College in Michigan en in 2006 en 2007 was hij professor geschiedenis aan de Universiteit van West-Ontario. In oktober 2008 werd hij verkozen tot erelid van het Churchill College.
  
  Gilbert werd in juni 2009 lid van het Britse regerings-onderzoek naar de oorlog in Irak onder leiding van John Chilcot. William Hague, Claire Short, George Galloway, en Lynne Jones bekritiseerden deze benoeming in het parlement omdat hij ooit George W. Bush en Tony Blair vergeleek met Franklin Delano Roosevelt en Winston Churchill. Ook in 2009 werd Gilbert benoemd tot lid van de Geheimraad.
  
  Boeken
  
  Biografie van Winston Churchill 
  Delen één en twee werden geschreven door Churchills zoon Randolph Churchill, hij bewerkte ook de twee begeleidende volumes. Het eerste werk van Gilbert als officiële biograaf was de postume publicatie van de drie begeleidende volumes bij volume twee, deze werden gepubliceerd in Randolph Churchills naam.
  
   1971 · Winston S Churchill: Volume Three: The Challenge of War: 1914-1916
   1975 · Winston S Churchill: Volume Four: World in Torment 1917-1922
   1979 · Winston S Churchill: Volume Five: The Prophet of Truth 1922-1939
   1983 · Winston S Churchill: Volume Six: Finest Hour 1939-1941
   1986 · Winston S Churchill: Volume Seven: Road to Victory 1941-1945
   1988 · Winston S Churchill: Volume Eight: Never Despair 1945-1965
  
  Begeleidende werken bij de biografie 
   1972 · Winston S Churchill: Volume Three, Documents (in two volumes)
   1977 · Winston S Churchill: Volume Four, Documents (in three volumes)
   1979 · Winston S Churchill, The Exchequer Years, 1922–1929, Documents
   1981 · Winston S Churchill, The Wilderness Years, 1929–1935, Documents
   1982 · Winston S Churchill, The Coming of War, 1936–1939, Documents
   1993 · The Churchill War Papers, Volume One: Winston S Churchill, 'At The Admiralty': September 1939–May 1940
   1995 · The Churchill War Papers, Volume Two: Winston S Churchill, 'Never Surrender': May–December 1940
   2000 · The Churchill War Papers, Volume Three: Winston S Churchill, 'The Ever-Widening War': 1941
  
  Andere boeken over Winston Churchill 
   1966 ·  Winston Churchill – een korte biografie voor gebruik in scholen
   1967 ·  Churchill: Great Lives Observed
   1974 ·  Churchill: A Photographic Portrait
   1979 ·  Churchill: An Illustrated Biography
   1981 ·  Churchill's Political Philosophy
   1981 ·  Winston Churchill: The Wilderness Years
   1991 ·  Churchill, A Life
   1994 ·  In Search of Churchill
   1997 ·  Winston Churchill and Emery Reves, Correspondence 1937-1964 (editor)
   2003 ·  Churchill at War: His 'Finest Hour' in Photographs, 1940-1945
   2004 ·  Continue to Pester, Nag and Bite – gewijzigd tot Winston Churchill's War Leadership
   2005 ·  Churchill and America
   2006 ·  Will of the People
   2007 ·  Churchill and the Jews
  
  Andere biografieën en geschiedenisboeken 
   1964 ·  Britain and Germany Between the Wars (editor)
   1965 ·  The Appeasers (met Richard Gott)
   1965 ·  The European Powers 1900-1945
   1965 ·  Plough My Own Furrow: The Life of Lord Allen of Hurtwood (editor)
   1965 ·  Recent History Atlas, 1860-1960
   1966 ·  The Roots of Appeasement
   1966 ·  Servant of India (editor)
   1968 ·  Lloyd George: Great Lives Observed (editor)
   1968 ·  British History Atlas
   1968 ·  American History Atlas
   1969 ·  Jewish History Atlas
   1970 ·  The Second World War – voor het gebruik in scholen
   1971 ·  First World War Atlas
   1972 ·  Russian History Atlas
   1973 ·  Sir Horace Rumbold: Portrait of a Diplomat, 1869-1941
   1974 ·  The Arab-Israeli Conflict: Its History in Maps
   1976 ·  The Jews of Arab Lands: Their History in Maps
   1976 ·  The Jews of Russia: Their History in Maps and Photographs
   1977 ·  Jerusalem Illustrated History Atlas
   1978 ·  Exile and Return: The Emergence of Jewish Statehood
   1978 ·  The Holocaust, Maps and Photographs – for use in schools
   1979 ·  Final Journey: The Fate of the Jews of Nazi Europe
   1979 ·  Children's Illustrated Bible Atlas
   1981 ·  Auschwitz and the Allies
   1982 ·  Atlas of the Holocaust
   1984 ·  Jews of Hope, The Plight of Soviet Jewry Today
   1985 ·  Jerusalem: Rebirth of a City
   1986 ·  The Holocaust: The Jewish Tragedy
   1986 ·  Shcharansky: Hero of Our Time
   1989 ·  The Second World War
   1993 · Atlas Of British Charities
   1995 ·  The Day the War Ended: May 8, 1945
   1996 ·  Jerusalem in the Twentieth Century
   1996 ·  The Boys, Triumph Over Adversity
   1997 · A History of the Twentieth Century, Volume One: 1900-1933
   1997 ·  Holocaust Journey: Travelling in Search of the Past
   1998 ·  Israel: a history. Doubleday.
   1999 ·  A History of the Twentieth Century, Volume Two, 1933-1951
   1999 ·  A History of the Twentieth Century, Volume Three, 1952-1999
   2000 ·  Never Again: A History of the Holocaust
   2002 ·  First World War
   2001 ·  From The Ends of the Earth: The Jews in the Twentieth Century
   2001 ·  History of the Twentieth Century
   2002 ·  Letters to Auntie Fori: The 5,000-Year History of the Jewish People and their Faith
   2002 ·  The Righteous: The Unsung Heroes of the Holocaust
   2004 ·  D-Day
   2006 ·  Kristallnacht: Prelude to Destruction
   2006 ·  The Somme: Heroism and Horror in the First World War
   2008 ·  The Story of Israel
   2009 ·  Atlas of the Second World War
   2010 ·  In Ishmael's House: A History of the Jews in Muslim Lands, Yale University Presse, New Haven
  
  Externe links 
   Martin Gilbert online
   One on One with Sir Martin Gilbert: Hindsight and aforethought, Interview door Ruthie Blum Leibowitz, Jerusalem Post, 22/02/2007.
   Biografie van Sir Martin Gilbert, The Iraq Inquiry
   Interview met Martin Gilbert over Churchill: A Life, Booknote 22/12/1991
  
  Brits historicus
  Brits schrijver
  Engels schrijver
  Brits persoon in de Tweede Wereldoorlog