title: Prinsbisdom Meißen
text: Meißen was een tot de Opper-Saksische Kreits behorend prinsbisdom binnen het Heilige Roomse Rijk.
  
  In 968 stichtte paus Johannes XIII op voorstel van keizer Otto I het bisdom Meißen binnen de kerkprovincie Maagdenburg. De bisschoppen waren sinds 1230 rijksvorst en wisten een klein gebied te vormen rond het in 1184 gestichte sticht Wurzen, Stolpen (1222) en in de zogenaamde Eigensche Kreis in de Opper-Lausitz. Hoewel de bisschoppen rijksvrij waren, werden ze steeds afhankelijker van het markgraafschap Meißen en de latere rechtsopvolger, het keurvorstendom Saksen.
  
  Het bisdom werd in 1339 losgemaakt van de kerkprovincie Maagdenburg en direct onder de paus gesteld. In 1400 werd de residentie verplaatst naar Stolpen en omstreeks 1500 naar Wurzen.
  
  Bij de Leipziger deling van Saksen in 1485 bleef de beschermingsheerlijkheid over het prinsbisdom bij beide deelstaten. In 1542 bezette het keurvorstendom Saksen in strijd met de Leipziger deling het ambt Wurzen. Er breekt daardoor strijd uit met het hertogdom Saksen. Door bemiddeling van Hessen komen de keurvorst van Saksen en de hertog van Saksen tot een vergelijk: de keurvorst bestuurt voortaan het ambt Wurzen en de hertog het ambt Stolpen.
  
  In 1558 was er een conflict tussen bisschop Johan IX en de erfgenamen van bisschop Nicolaas II van Carlowitz. In 1559 werd Stolpen bezet door het keurvorstendom Saksen, waarna de bisschop gedwongen werd Stolpen en Bischofswerda te ruilen tegen het ambt Mühlberg. In Mühlberg werd de bisschop echter geen landsheer zoals in Stolpen. Van 1559 tot 1570 was Mühlberg de residentie.
  
  In 1581 werd de bisschop luthers, waarna hij afstand deed van zijn ambt. Het domkapittel benoemde keurvorst August van Saksen tot administrator, waarna het prinsbisdom de facto niet meer bestond. Het domkapittel bleef wel bestaan. In 1663 ging het prinsbisdom deel uitmaken van het keurvorstendom Saksen, maar pas in 1818 volgde de definitieve inlijving. Het ambt Wurzen werd bij de Leipziger Kreis gevoegd en het ambt Stolpen bij de Meißnischer Kreis
  
  Grondgebied
  Het gebied bestond uit drie afzonderlijke delen op onderling grote afstand.
   ambt Wurzen met Mügeln
   ambt Stolpen met Bischofswerda, Wilden, Neusalza (Opper-Lausitz)
  
  Regenten
   968- 972: Burghard
   972- 992: Volkhold
   992-1015: Eido/Aegidius/Aiko I
  1015-1023: Hildwart/Eilwart
  1023-1024: Hubert
  1024-1046: Diederik I
  1040- ? : Aiko II
  1046-1064: Bruno I
  1046-1051: Meginwart
  1051-1066: Reginhar
  1066-1066: Krafto
  1066-1106: Benno (St)
  1108-1118: Herwig
  1118-1125: Grambert
  1125-1140: Godhold
  1140-1146: Rembert/Reginwart
  1146-1149: Berthold ?
  1149-1151: Albrecht I
  1152-1154: Bruno II
  1154-1170: Gerung
  1170-1190: Martin
  1191-1208: Diederik II van Kittlitz
  1209-1228: Bruno III van Borsdorf
  1228-1240: Hendrik I
  1240-1258: Koenraad I
  1258-1266: Albrecht II
  1266-1293: Widicho I van Kamenz
  1293-1296: Bernhard van Kamenz
  1296-1312: Albrecht III van Leissnig
  1312-1341: Widicho II van Colditz
  1341-1370: Johan I van Eisenberg
  1371-1375: Koenraad III von Wallhausen
  1375-1379: Johan II van Jentzenstein (1379-1396: bisschop van Praag)
  1379-1392: Nikolaas I Ziegenbock (1377-1379: bisschop van Lübeck)
  1393-1398: Johan III van Kittlitz (1382-1392: bisschop van Lebus)
  1399-1410: Thimo van Colditz
  1411-1427: Rudolf van der Planitz
  1427-1451: Johan IV Hoffmann
  1451-1463: Kaspar van Schönberg
  1463-1476: Diederik III van Schönberg
  1476-1487: Johan V van Weissenbach
  1487-1518: Johan VI van Salhausen
  1518-1537: Johan VII van Schleinitz
  1538-1549: Johan VIII van Maltitz
  1550-1555: Nikolaas II van Carlowitz
  1555-1581: Johan IX van Haugwitz
  
  Meis
  Geschiedenis van Saksen
  Meissen