title: István Láng
text: István Láng (Boedapest, 1 maart 1933 – 23 oktober 2023) was een Hongaarse componist, muziekpedagoog en dirigent.
  
  Levensloop 
  Láng studeerde van 1950 tot 1958 bij János Viski en Ferenc Szabó aan de Ferenc Liszt-Akademie voor muziek (Hongaars: Liszt Ferenc Zeneművészeti Egyetem) in Boedapest. Na het behalen van zijn diploma's werkte hij eerst als freelance componist tot 1966. Van 1957 tot 1960 was hij assistent van Kálmán Nádasdy aan de theater-, televisie- en filmacademie in Boedapest. In 1958 was hij te gast gedurende het Warschau Herfst Festival en hoorde werken van Karlheinz Stockhausen, Luigi Nono, Witold Lutosławski en John Cage. Deze ervaring heeft zijn muzikale voorstellingen veranderd. In 1963 studeerde hij gedurende de Internationale Ferienkurse für Neue Musik bij Karlheinz Stockhausen, György Ligeti, Pierre Boulez en Luciano Berio.
  
  Van 1966 tot 1984 was hij docent en muzikaal adviseur aan het Statelijke Hongaarse Poppentheater (Állami Bábszínháznál). In 1973 werd hij tegelijkertijd docent voor transpositie, partituurstudie en kamermuziek aan de Ferenc Liszt-Akademie voor muziek. Verder werkte hij als gastdocent aan buitenlandse universiteiten zoals de Universiteit van Colorado (1973), het Conservatorio Nacional de Música in Mexico-Stad (1985, 1987) en aan de Universiteit van New Mexico in Albuquerque.
  
  Als componist was hij werkzaam in verschillende genres. Naast werken voor het muziektheater (opera's, balletten) en televisieopera's schreef hij werken voor orkest, harmonieorkest, vocale muziek en kamermuziek. Hij diende als secretaris-generaal van de Vereniging van Hongaarse Musici (Magyar Zeneművészek Szövetségének) in de periode 1978–1990, en was lid van het bestuur van de International Society for Contemporary Music (ISCM) en het International Music Council van de UNESCO (1984–1987 en 1989–1993). Hij is sinds 1970 een veel gevraagd jurylid in diverse internationale muziekwedstrijden. Zowel in 1968 als in 1975 werd hij bekroond met de Ferenc Erkel-prijs. In 1985 werd hij onderscheiden als verdienstelijke kunstenaar. Hij ontving in 1994 de Bartók-Pásztori-prijs en in 2005 de Artisjus-prijs. In 2009 werd hij onderscheiden met het Commandeurskruis in de Orde van de Hongaarse Republiek (A Magyar Köztársasági Érdemrend középkeresztje).
  
  Composities
  
  Werken voor orkest
  
  Symfonieën 
   1965: Symfonie nr. 1 (teruggetrokken) – herwerkt als Variaties en Allegro
   1972–1974: Symfonie nr. 2
   1981–1982: Symfonie nr. 3 "Episodi"
   1983: Symfonie nr. 4
   1991–1992: Symfonie nr. 5, voor sopraan en orkest
   1991–1992: Symfonie nr. 6, voor strijkorkest (39 strijkers)
   1995–1996: Symfonie nr. 7, voor sopraan, alt, piano en orkest
   Introduzione
   Ritornello 1
   Sentenza 1
   Riflesso 1
   Ritornello 2
   Sentenza 2
   Ritornello 3
   Riflesso 2
   Ritornello 4
   Sentenza 3
   Riflesso 3
   Ritornello 5
   Epilogo
  
  Andere werken voor orkest 
   1965: Variációk Es Allegro (Variaties en Allegro)
   1961/1967: Concertino, voor xylofoon en orkest
   1969: Muisca Funebre (Treurmuziek), voor orkest
   Silenzio
   Epitaffio
   Double
   Inno (in forma di Bar)
   Esaltazione
   Consolazione nel dolore grande
   1969–1970: Három mondat a Rómeó és Júliából (Three Sentences from the Romeo and Julia), voor strijkorkest
   1969/2006: Wellen IV
   1970–1971: Concerto bucolico, voor hoorn en orkest
   1976–1977: Hegedűverseny - Concert, voor viool en orkest
   Molto quieto
   Segmenti con varianti
   Presto
   1980: Dubbelconcert, voor klarinet, harp en orkest
   1982: Egloga, voor kamerorkest
   1987–1988: Concert, voor orgel en orkest
   Broken off Paragraphs, voor orkest
   Concert, voor strijkorkest
   Concert, voor altviool en orkest
   Hyperbola Suite, voor orkest
   Pezzo lirico, voor hobo en strijkorkest
  
  Werken voor harmonieorkest 
   1969: Concertino, voor xylofoon en blazers
   1976–1977: Concert, voor viool en blazers
  
  Muziektheater
  
  Opera's 
  {| class="wikitable"
  ! Voltooid in
  ! titel
  ! aktes
  ! première
  ! libretto
  |-
  | 1959
  | A nagy drámaíró (De grote dramaticus)
  | 1 akte
  | 1974, Pécs
  | van de componist  naar Frigyes Karinthy
  |-
  | 1964–1967; rev.1998
  | A gyáva (de lafheid)
  | 1 akte
  | 
  | van de componist  naar Imre Sarkadi
  |}
  
   Balletten 
  
   Televisieopera's 
   1980–1981: Álom a színházról (Droom van het theater) – libretto: van de componist naar Iván Mándy – première: 1984, Magyar Televízió
   1988–1989: Bekerítve (Omgeven/Omsloten) – libretto: van de componist naar István Bächer – première: 1990, Magyar Televízió
  
   Vocale muziek 
   Cantates 
   1962: Kamerakantáta, voor zangstem en kamerensemble (klarinet, cello, piano en slagwerk) – tekst: Attila József
   Miben hisztek
   Kopogtatás nélkül
   1971: In memoriam N.N., cantate voor sopraan, gemengd koor (SSSSAAAATTTTBBBB) en orkest – tekst: János Pilinszky
   1976: Ladate Hominem, cantate in 3 delen voor spreker, gemengd koor en orkest – tekst: Sophocles; Attila József
   Nenia
   Parte Principale
   Epilogo
   1982: Iokasté, kamercantate voor sopraan en kamerensemble – tekst: Beney Zsuzsa
   Gyement a fold poraban (Diamond in the Dust of Earth), cantate voor spreker, gemengd koor en orkest – tekst: Ottó Orbán
  
   Werken voor koor 
   Tűz, voor vrouwenkoor en piano – tekst: László Nagy
  
   Liederen 
   Fragments, voor alt, hobo, fagot en harp
   Three Orchestral Songs, voor bas en orkest – tekst: Ottó Orbán
  
   Kamermuziek 
   1963: Fúvósötös, vagy amit akartok... or, "As You Like It" (Shakespeare) – Blaaskwintet nr. 1  1965: Duo, voor twee altblokfluiten (of twee dwarsfluiten)
   1966: Blaaskwintet nr. 2 "Transfigurazioni" 1966: Strijkkwartet nr. 2 1968: Öt kis darab (Vijf kleine stukken), voor viool en piano
   1970: Impulsioni, voor hobo en piano
   1971: Cassazione, voor kopersextet (3 trompetten, 2 trombones en tuba)
   1972: Duo, voor 2 trompetten in C
   1972: Rhymes, voor kamerensemble (dwarsfluit, klarinet, altviool, cello en piano)
   1975: Blaaskwintet nr. 3 1975: Five short Pieces, voor 2 trompetten en 2 trombones
   1976: Constellations, voor hobo, viool, altviool en cello
   1977: Két előjáték egy utójátékért (Two Preludes for a Postlude), voor fagot, viool, altviool en cello
   1978: Strijkkwartet nr. 3 1979: Hullamok II (Waves II), voor dwarsfluit en gitaar
   1980: Prelude, 3 Mobils and Postlude, voor koperkwintet
   1981: Music 2-4-3, voor kamerensemble (hobo, hoorn, viool, altviool, contrabas, harp, piano, vibrafoon en cimbalom)
   1983: Lento, voor koperkwintet
   1989: Affetti, voor klarinet, viool, cello en harp
   1995: Viviofa, voor vibrafoon, altviool en fagot
   2001: Movimento, voor viool en orgel
   2002: Sempre in tensione, voor dwarsfluit, viool en altviool
   2010: Ottorgano, voor kopersextet en orgel
   2012: Csomók a vonalon (Knots on the Line), trio voor dwarsfluit, altfluit en cello
   3 szösszenet hegedűre és harsonára, voor viool en trombone
   Sonate, voor viool en piano
   Sonate, voor cello en piano
  
   Werken voor orgel 
   1983: Organissimo 2011: Gestures Werken voor piano 
   1972: Intermezzi 1979: Láncolat – zongorára (Concatenation) Cages Notes Haiku Werken voor klavecimbel 
   2004: Ist es möglich ohne B-A-C-H?, fantasie
  
   Werken voor tuba solo 
   Aria di coloratura, voor tuba solo
  
   Werken voor cimbalom 
   1963: rev.1980 Duo, voor twee cimbaloms
   1975: Improvizacio 1982: Soliloquium Waves II Werken voor harp 
   1992: Harphonia Werken voor slagwerk 
   1978: Ütös-zene - egy elöadóra 1987: Chagal elrepül alvó Vityebszkje fölött (Chagall Flies Away over his Sleeping Vitebsk), voor 4 slagwerkers
  
   Filmmuziek 
   1963: Egyiptomi történet 1963: Tücsök 1964: Karácsonyi ének, televisiefilm
   1965: Déltöl hajnalig 1966: Az elsö esztendö 1967: Nem várok holnapig... 1972: Harminckét nevem volt  Elektronische muziek 
   1974: Surface Metamorphoses 1997: Esteledés 1997–1999: Capriccio metronomico Lebegés (Floatation) Suonitrascolori nr. 1 Pedagogische werken 
   1986: 7 studies, voor vier pauken
  
   Bibliografie 
   Máté Hollós: Nem vagyok elég öreg ahhoz, hogy ne újítsak (Ik ben niet oud genoeg om niet te vernieuwen) in: Muzsika 46, no. 4 (April): 3–4. 2003.
   Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, 
   David M. Cummings, Dennis K. McIntire: International who's who in music and musician's directory - (in the classical and light classical fields), Twelfth edition 1990/91, Cambridge, England: International Who's Who in Music, 1991. 1096 p., 
   Paul E. Bierley, William H. Rehrig: The Heritage Encyclopedia of Band Music - Composers and Their Music, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, 
   Varga Bálint András: 3 kérdés 82 zeneszerző, Budapest: Zeneműkiadó Vállalat, 1986. 419 p., 
   Gyula Czigany: Contemporary Hungarian Composers, Budapest: Editio Musica, 1979, 219 p., 
   János Kárpáti: Láng István. II: Kamarazene, in: Muzsika 18, no. 11 (November): 34–36. 1975.
   János Kárpáti: Láng István: Arckép belülről (István Lang: Portret van binnenuit), in: Magyar Zene, 1972/1.
   Imre Földes: Harmincasok. Beszélgetések magyar zeneszerzőkkel'' Budapest: Zeneműkiadó Vállalat, 1969.
  
  Externe links 
    Biografie op de internetpagina van de muziekuitgeverij "Editio Musica Budapest"
    Biografie op de internetpagina van "fidelio" (gearchiveerd)
    Biografie op de internetpagina van het "Budapest Music Center"
    Korte biografie en lijst van symfonieën door Michael Herman op de internetpagina van "Musicweb-International" (gearchiveerd)
   
  
  Hongaars componist
  Hongaars dirigent
  Hongaars muziekpedagoog
  20e-eeuws componist
  21e-eeuws componist
  Elektronische muziek