Diederik van Sint-Truiden
Diederik van Sint-Truiden, gelatiniseerd Theodericus Trudonensis († Sint-Truiden, 25 april 1107) was een benedictijn en auteur. Hij schreef proza en poëzie in het Latijn en was van 1099 tot 1107 abt van Sint-Truiden.

Leven 
Zijn geboortejaar wordt rond 1040 of 1060 geschat. Hij liep school in de abdij van Sint-Truiden en bracht het tot scholaster. Hij was klein van gestalte en sprak met welluidende stem Nederlands en Frans. Door het conflict na de dood van abt Adelardus II in 1082 week hij uit naar de Sint-Pietersabdij in Gent. Daar schreef hij de heiligenlevens van Trudo en Bavo, maar ook profane poëzie, zoals een lijkdicht van 72  disticha voor zijn geliefde hondje Pitulus.

Op 25 december 1098 werd Diederik door de monniken van Sint-Truiden verkozen tot het abbatiaat. Hij aanvaardde het na enig aarzelen, want de verdreven abt Herman II gaf zijn aanspraken niet onmiddellijk op en wist zich gesteund door de voogden Hendrik I van Limburg en Gijsbrecht van Duras (). Op 30 januari ontving Diederik te Aken de investituur door keizer Hendrik IV en op 7 maart werd hij te Luik gewijd door bisschop Otbertus. De abdijdienaar Guntram leidde een actie tegen Herman, maar werd vermoord. Ondanks deze perikelen herstelde Diederik de kloostertucht en zorgde hij voor het heropbouwen van de verwoeste abdijkerk. In 1102 werden het koor, het transept en de crypte geconsacreerd. Kort vóór zijn overlijden voerde hij op 1 maart 1107 nog de Regel van Cluny in. Zijn vriend en opvolger Rodulf van Sint-Truiden schreef een In memoriam van 86 verzen.

Werk 
Diederik schreef heiligenlevens van Trudo, Bavo en Rumoldus, en ook deze van Landrada en Amalberga worden aan hem toegeschreven. Hij maakte verder een gedicht tegen simonie, getiteld De fratre suo nummo. Een ander dichtwerk is De mirabilibus mundi, waarin hij allerlei opmerkelijke zaken uit de wereld van de natuur bespreekt. Het is een bewerking in 1216 leoninische hexameters van de prozatekst Collectanea rerum memorabilium van Solinus.

In het Evangeliarium van Munsterbilzen is het oudste toneelspel uit de Nederlanden bewaard, Ordo stellae, dat door Jos. Smits van Waesberghe aan Diederik wordt toegeschreven. Het is een driekoningenspel over Herodes.

De handschriften worden bewaard in de Universiteitsbibliotheek Luik.

Publicaties 
Vita secunda Trudonis Hasbaniensis
Vita tertia Bavonis Gandensis
Vita Rumoldi Mechliniensis
Vita Landradae Belisiensis
Sermo de translatione Trudonis et Eucherii
De fratre suo nummo
De turre Athenis constructa
Ordo stellae (toegeschreven)

Literatuur 
Jean G. Préaux, "Thierry de Saint-Trond, auteur du poème pseudo-ovidien De mirabilibus mundi" in: Latomus, 1947, p. 353-377
Maurice Coens, "Utriusque linguae peritus. En marge d'un prologue de Thierry de Saint-Trond" in: Analecta Bollandiana, 1958, p. 118-150
J.H. Aerts, "Diederik" in: Nationaal Biografisch Woordenboek, vol. 3, 1968, kol. 272-276
Willem Driesen en Kamiel Stevaux, Diederik, ‘Theodoricus’, ‘van Sint-Truiden’, abt in: Wie was wie in Sint-Truiden? Bijdrage tot een biografisch woordenboek, 2011
Mark Nieuwenhuis, "Dierenleed. Grafschriften en lijkklachten van en voor dieren in de Latijnse literatuur van oudheid en middeleeuwen" in: Tiecelijn, 2012, p. 216

Externe links 

Werken op Narrative Sources

Voetnoten 

Benedictijner abt
Abt van Sint-Truiden
12e-eeuws schrijver
Zuid-Nederlands schrijver (voor 1830)
Neolatijns schrijver
Persoon in de Nederlanden in de 11e eeuw
Persoon in de Nederlanden in de 12e eeuw
Persoon in het prinsbisdom Luik