Heterostraci
De Heterostraci zijn een onderklasse van uitgestorven vissen die vooral leefden in de zee en estuaria.

Beschrijving 
Ze bestonden uit twee belangrijke monofyletische groepen, de Pteraspidiformes en Cyathaspidiformes. Het zijn de oudste vissen en de vroegste gewervelden en ze vormen de grootste en meest diverse groep van de kaakloze vissen. De oudste fossielen van deze vissen stammen uit het Vroeg-Ordovicium, zo'n 500 miljoen jaar geleden. Tijdens het Laat-Siluur en het Vroeg-Devoon waren ze zeer goed vertegenwoordigd met een grote verscheidenheid aan soorten, van modderetende bodembewoners tot goed zwemmende planktoneters.

Kenmerken 
Het voorste deel van het lichaam was bedekt met grote dorsale en ventrale platen, met kleinere platen aan de zijkanten. Er was een laterale kieuwopening, ogen aan de zijkanten van de kop en de gepaarde neuszakken op het binnenoppervlak van de rostrale afscherming (die uitsteekt tegenover de mond). De rest van het lichaam was bedekt met schubben. De staart was hypocercaal (schuin naar beneden). Deze vissen waren meestal slechts enkele centimeters lang, hoewel sommige species een lengte konden bereiken van 150 cm. Een bijzonder kenmerk van deze groep was het steeds doorgroeiende kopschild. In een later ontwikkelingsstadium veroverden zij het zoete water.

Indeling 
† Anatolepis , 1976
† Aporemaspis , 1989
† Strosipherus , 1856
Familie Corvaspididae , 1953
† Corvaspis , 1934
† Lepidaspis , 1976
Orde Cyathaspidida , 1930
† Boothaspis , 1973
† Homalaspidella , 1934
† Irregulareaspis , 1931
Orde Olbiaspidida , 1964
† Psammolepis , 1843
Orde Pteraspidomorphes , 1937
Familie Psammosteidae , 1896
† Drepanaspis , 1887
† Oredezhosteus , 2009
† Psammosteus , 1844
Familie Pycnosteidae , 1962
† Tartuosteus , 1961
Orde Arandaspidida , 1977
† Arandaspis , 1977
Orde Pteraspidiformes , 1940
† Pteraspis , 1900
† Doryaspis , 1935

Externe link 
 Encyclopedia.com

Kaakloze vissen