Bias (fout)
Bias (Engels, vooringenomen, meervoud biases) is een begrip dat wordt gebruikt voor het bestaan van een zekere tendens, vooringenomenheid, vooroordeel, vertekening of systematische afwijking in denken, redeneren, handelen, besluitvorming of uitwerken van data. Een bias kan optreden als gevolg van subjectieve factoren en kan bewust of onbewust zijn. Het kan op veel verschillende terreinen van invloed zijn, bijvoorbeeld op hoe informatie wordt gepresenteerd en verwerkt, hoe oordelen worden gevormd, beslissingen worden genomen, hoe data wordt geanalyseerd of programma's voor kunstmatige intelligentie worden geprogrammeerd enzovoort. Biases kunnen voorkomen op verschillende gebieden, waaronder psychologie, geneeskunde, wetenschap, politiek en recht. In de rechtspraak kunnen verschillende biases voorkomen die van invloed kunnen zijn op het denken over en juridisch analyseren van een bepaald feitencomplex, de mensen of organisaties die partij zijn bij een proces en de besluitvorming.

Het begrijpen van verschillende vormen van biases is belangrijk, vooral in contexten waar objectiviteit en onafhankelijke besluitvorming van groot belang zijn, zoals in de wetenschap, het recht, wetgeving, geneeskunde en programmeren. Het bewust zijn van een eigen bias kan helpen ze te verminderen en meer objectievere beslissingen te nemen. In het strafrecht kunnen verschillende biases voorkomen die van invloed kunnen zijn op het denken, de besluitvorming en de rechtvaardigheid van het proces.

Dit kan een psychologische vooringenomenheid op cognitieve bias zijn of een statistische fout zoals een systematische fout.

Problematisch is dat de vooringenomenheid van zaken als een mening of steekproef veelal onbekend is of onderschat wordt bij de betreffende persoon zelf.

Bias wordt in communicatietechnieken ook bewust toegevoegd voor (onbewuste) manipulatie.

Er zijn methodes om de bias te verkleinen, zoals met gerandomiseerd en dubbelblind onderzoek bij wetenschappelijk onderzoek, aselecte steekproeven bij statistisch onderzoek en debiasing, cognitieve-bias-modificatie (CBM) en bias-mitigatie in de psychologie. Dit laatste is met bias-detectie en bias-auditing ook van belang bij kunstmatige intelligentie.

Etymologie 
Het woord is mogelijk afgeleid van het Oudprovençaals en oudfrans biais, "zijwaarts, scheef, tegendraads", en vergelijkbare woorden in het oudcatalaans en Sardinisch, mogelijk afkomstig uit het volkslatijn (e)bigassiusin. In het Frans wordt er een helling of schuinte mee aangeduid.

Het begrip kan het Engels zijn binnengekomen via het spel bowling, waar het verwees naar ballen die aan één kant zwaarder waren gemaakt en daarom niet een rechte lijn volgedne maar naar één kant neigden. Dit breidde zich uit in figuurlijke zin, "een eenzijdige neiging van de geest", en aanvankelijk vooral in wetgeving, "onnodige neiging of vooroordeel".

Zie ook 

 cognitieve bias
 sneeuwbaleffect

Externe link 

 Artikel in de engelstalige Wikipedia Bias

 
Communicatie
Psychologie