Fietssnelweg
Een fietssnelweg, snelfietsroute, doorfietsroute of snelle fietsroute (en in Vlaanderen ook fietsostrade of velostrade in Brussel ook cyclostrade) is een fietspad dat bedoeld is voor langeafstandsverkeer.

Er is geen officiële definitie van een fietssnelweg. Vaak genoemde kenmerken zijn een glad wegdek (bij voorkeur asfalt of beton) en de afwezigheid van gelijkvloerse kruisingen met gemotoriseerd verkeer en verkeerslichten. Tevens zijn fietssnelwegen doorgaans voorzien van een breder wegdek dan standaard fietspaden en worden scherpe bochten en omwegen in het tracé zo veel mogelijk vermeden. Vaak volgt een fietssnelweg het traject van een spoorweg, kanaal of autosnelweg.

Fietssnelwegen worden soms met een F-nummer aangeduid. Het nummer is dan gelijk aan het nummer van de A-weg of N-weg die dezelfde plaatsen verbindt.

Fietssnelwegen worden genoemd als middel om files in het autoverkeer tegen te gaan. De verbetering van de fietsinfrastructuur kan de fiets een aantrekkelijker alternatief voor de auto in het woon-werkverkeer maken.

Wie mogen de fietssnelweg gebruiken? 
Een fietssnelweg is officieel een fietspad en mag dus worden gebruikt door alle weggebruikers die ook een fietspad gebruiken.

In Nederland:
 Fietsers: gewone fietsers, ligfietsers, bakfietsen, velomobielen
 Snorfietsers (en afhankelijk van de locatie ook bromfietsen)
 Voetgangers indien trottoir en voetpad ontbreken
 Bestuurders van een segway
 Bestuurders van een gehandicaptenvoertuig. Er geldt voor hen echter wel een maximumsnelheid van 30 km/h.

In België:
 Fietsers: gewone fietsers, ligfietsers, bakfietsen, velomobielen
 Bestuurders van voortbewegingstoestellen met een snelheid van meer dan 7 km/h (enkel binnen de bebouwde kom verplicht, daarbuiten mogen deze bestuurders ook op het voetpad)
 Bromfietsers klasse A (verplicht) met een maximumsnelheid van 25 km/h
 Bromfietsers klasse B (optioneel wanneer de maximumsnelheid 50 km/h is, verplicht als de maximumsnelheid hoger is dan 50 km/h - kan ter plaatse van worden afgeweken door middel van verkeersborden). Hangt af van het statuut van de weg: jaagpaden mogen vaak niet gebruikt worden door bromfietsen klasse B.
 Voetgangers en bestuurders van voortbewegingstoestellen die niet sneller gaan dan 7 km/h indien een trottoir/voetpad ontbreekt

Kenmerken 
In Nederland is de fietssnelweg niet vastgelegd in het RVV en in België wordt dit type fietspad niet vermeld in de Wegcode. Wettelijk is een fietssnelweg een vrijliggend fietspad.

Het Nederlands Ministerie van Verkeer en Waterstaat omschrijft de fietssnelweg als een lang fietspad zonder kruisingen, waarop fietsers snel grote afstanden kunnen afleggen. Door het aanleggen van fietssnelwegen hoopt de overheid onder meer het gebruik van de fiets voor het woon-werkverkeer te bevorderen en op die manier files te voorkomen.

Soms valt een fietssnelweg gedeeltelijk samen met een weg waarop ook ander verkeer mag rijden; men spreekt dan wel van een Fietsstraat.

Veel fietssnelwegen zijn genummerd met de letter F en dezelfde cijfers als de rijksweg die ongeveer parallel loopt met de fietssnelweg.

Een fietssnelweg in Nederland heeft minimaal twee fietsstroken (één fietsstrook per richting). Er is geen vlucht/pechstrook.

In België nemen vooral de provinciebesturen en het Vlaams Gewest het initiatief voor de aanleg van een fietssnelweg. Op het Vlaams Gewestelijk niveau bestaan er geen richtlijnen inzake ontwerp van fietssnelwegen, enkel inzake 'gewone' fietspaden. In de praktijk blijven er verschillen bestaan tussen de provincies. Dat komt doordat de bevoegde Vlaamse ambtenaren (MOW, afdeling Beleid) en agentschappen (AWV) ook per provincie georganiseerd zijn, zodat er per provincie soms andere accenten gelegd worden. Meestal zijn er ook stukken fietssnelweg met gemengd verkeer. Ze mogen ook door auto's en vrachtwagens gebruikt worden. Ze worden fietssnelweg genoemd omwille van de routesignalisatie.

Er is voor fietsers geen maximumsnelheid, tenzij anders aangegeven. 

Ook in Duitsland bestaat voor deze directe langeafstandsfietspaden geen officiële naam. De overheid daar omschrijft de voorziening als 'een goed aangelegde, vlot te berijden weg voor fietsers'.

Breedte van de fietsstrook 
In Nederland:
 De minimaal gewenste breedte van de fietsstrook is op de fietssnelweg 2,00 meter. De absolute minimumbreedte van de fietsstrook is 1,50 meter.

In België:
 Antwerpen: dubbelrichtingsfietspaden dienen minstens 3 meter breed te zijn.
 Vlaams-Brabant: dubbelrichtingsfietspaden dienen 4 meter breed te zijn (minstens 3 meter), enkelrichtingsfietspaden 2,5 meter (minstens 2 meter).
 Oost-Vlaanderen: dubbelrichtingsfietspaden dienen minstens 3 meter breed te zijn.

Kosten en baten 
De kosten om een fietssnelweg aan te leggen hangen af van vele factoren zoals de breedte, het materiaal, eventuele grondinnames enz. In België liggen de kosten voor de aanleg van een nieuw traject tussen de 300.000 €/km (voor een breed afgescheiden fietspad) en  800.000 €/km (wanneer er bv. tunnels en of bruggen moeten worden gebouwd).

Om af te wegen of het aanleggen van een nieuw traject verantwoord is, worden vaak kosten-baten analyses gebruikt; bv. het Europese HEAT model of het Belgische CWIcal model. Zulke analyses wijzen meestal uit dat voordelen groter uitvallen dan de kosten voor de bouw. Vooral de voordelen voor de gezondheid door meer lichaamsbeweging geven daarbij de doorslag, naast een betere verkeersveiligheid, betere luchtkwaliteit enz. Een studie die in 2018 in het economisch tijdschrift ESB verscheen, wijst uit dat de terugverdientijd van de aanleg zo'n vijf jaar is.

Aansluiting 
Met een oprit of invoeging is het mogelijk om op de fietssnelweg te komen en met een afrit of uitvoeging is het mogelijk een fietssnelweg weer te verlaten. Het geheel van de oprit en de afrit wordt de aansluiting genoemd.

Maximumsnelheid 

De maximumsnelheid op een fietssnelweg is afhankelijk van het soort voertuig en de lokale signalisatie: zone 30, jaagpad (30 km/h), woonerf (20 km/h) en verkeersborden die een maximumsnelheid opleggen (in België C43-verkeersborden).

Voor de elektrische fiets gelden dezelfde verkeersregels als voor de gewone fiets. De trapondersteuning van een elektrische fiets is gelimiteerd tot 25 km/h. Wanneer de snelheid meer dan 25 km/h bedraagt, komt dit door het snelle fietsen van de fietser, niet door de trapondersteuning. Bij een speedpedelec is er ondersteuning tot 45 km/h.

In de fietsbuis van de Maastunnel geldt voor de elektrische fiets een maximumsnelheid van 30 km/h. Door het hoogteverschil van de helling kan een snelheid worden ontwikkeld die gevaarlijk is voor de overige weggebruikers in de fietstunnel.

Trajecten

België

Nederland

Naast deze snelfietsroutes zijn er nog vele andere in onderzoek. Hierbij onderzoeken provincies, gemeentes of belanghebben de mogelijkheden voor een bepaalde snelfietsroute.

Denemarken 
In Denemarken bestaat er een netwerk van langeafstands- en hogesnelheidsfietspaden die de voorsteden van Kopenhagen met de stadskern verbinden. In september 2018 waren er acht routes in gebruik. Er zijn plannen voor de aanleg van 45 routes met een totale lengte van 476 km tegen 2021 in de steden en gemeenten van de regio van Kopenhagen.

Duitsland 

Ook in Duitsland worden fietssnelwegen aangelegd.

In het Roergebied werd in 2016 tussen de steden Duisburg en Hamm een 100 km lange snelfietsroute aangelegd. Deels is hierbij gebruik gemaakt van een in onbruik geraakte spoorlijn. Andere fietssnelpaden lopen van Frankfurt naar Darmstadt en tussen delen van Berlijn en van München.

Daarnaast is er een plan om Aken via een 30 km lange fietsroute met de Nederlandse plaats Heerlen te verbinden. Deze route staat bekend als de Radschnellweg StädteRegion Aachen.

Verenigd Koninkrijk 

In Londen wordt sinds 2008 gewerkt aan de aanleg van een netwerk van fietssnelwegen of Cycle Superhighways zoals ze in het Engels genoemd worden. Er zijn twaalf routes ontworpen, waarvan er medio 2016 zeven zijn aangelegd.

Externe links 
 Non stop op de fiets naar de binnenstad? - Fietssnelwegen.nl (gearchiveerd)
  Website Fietssnelwegen.be
 Fietssnelwegen Vlaanderen - fietsroute.org 
 Fietssnelwegen in Europa - cyclehighways.eu