Thoracic outlet syndrome
Het thoracic outlet syndrome (TOS, heet ook wel schoudergordelsyndroom of neurovasculair compressiesyndroom)
is een verzamelnaam voor aandoeningen waarbij de vaatzenuwbundel bestaande uit de plexus brachialis, de arteria en vena subclavia in het schoudergebied bekneld raakt.

Oorzaken 
Het thoracic outlet syndrome kan op verschillende manieren ontstaan.
 Spontaan: anatomische afwijking zoals abnormaal aangelegde of vergrote scalenusspieren.
 Ongeval: beschadiging (slag)ader
 Beroepsgebonden: langdurig verkeerde houding (vorm van Repetitive Strain Injury)
 Werken boven schouderhoogte (bv. schilders, schrijnwerkers)
 Werken met neerhangende schouders (bv. computergebruikers die een niet-ergonomische houding hanteren)

Bij sommige mensen is de ruimte tussen de eerste rib en het sleutelbeen altijd vernauwd, door
 Extra ribben in de hals
 Misvorming eerste rib
 In slechte stand genezen sleutelbeenbreuk

Bij 98% van de patiënten wordt het syndroom veroorzaakt door beknelling van de plexus brachialis (Roos, 1979).

Symptomen 
 Neurogeen TOS: De klachten worden veroorzaakt door druk op de zenuwen van de plexus brachialis
 Pijn in de schouder, uitstralend naar de arm en de hand, vaak ook naar de nek en het achterhoofd
 Prikkelingen en een slapend gevoel in de arm of de hand
 Soms krachtverlies wanneer de armen boven schouderhoogte geheven wordt
 Arterieel TOS: Beknelling van de slagader (arteria subclavia)
 Een koud gevoel van de arm
 Bleekheid van de huid
 Veneus TOS: Beknelling van de ader (vena subclavia)
 Zwelling en een gespannen gevoel van de arm
 Blauwe verkleuring van de hand
 Opzwellen van oppervlakkige aders

Behandeling 
 In eerste plaats: passief mobiliseren met behulp van driedimensionaal arthrokinematische mobilisaties van beperkte gewrichten bijvoorbeeld cwk, twk, ac en sc en gleno-humeraal en ribben 
 ten tweede: onbelaste oefeningen om de nieuw verworven mobiliteit in de pas behandelde gewrichten te blijven onderhouden 
 evt. effleurage en ontspanningsoefeningen
 als dat allemaal niet helpt: verder doorsturen naar specialist via huisarts. Operatief kan een fibreuze band worden verwijderd.

Syndroom