Staatsieportret
Een staatsieportret is een plechtig portret van een persoon in functie, vaak een hoogwaardigheidsbekleder (maar niet noodzakelijk) en vaak met bijbehorende tekenen van die macht en waardigheid.

Staatsie is waarschijnlijk een versmelting van het aan het Frans ontleende stage ('verhoging'), en staat in de betekenis 'vertoon', 'praal', 'pracht', 'luister'.

Staatsieportretten kunnen worden geschilderd, getekend of gefotografeerd; de persoon die wordt afgebeeld neemt hiervoor een houding aan die gezag uitstraalt of door symboliek tot uitdrukking brengt, bijvoorbeeld met regalia, eretekens of triumphalia.

Het portret wordt meestal vervaardigd door een bekend vakman. Vroeger waren de hofschilders belast met het vervaardigen van een staatsieportret, vandaag de dag zijn het vaak ook erkende fotografen die deze eer te beurt valt.

Vroeger kon zo een portret worden geschonken als dank of bij een familiegelegenheid (bijvoorbeeld een huwelijk). Zo poseerde koningin Astrid voor een officieel portret, waarop ze een diadeem droeg dat ze van het Belgische volk had verkregen.

Keizerin Maria Theresia schonk de stad Brugge een groot portret van zichzelf. Ze droeg daarop een kanten kleed dat de Bruggelingen hadden vervaardigd; als erkentelijkheid poseerde ze voor Martin van Meytens om een portret te laten vervaardigen.

Voor de uitvinding van de fotografie was het voor vele mensen alleen mogelijk om een afbeelding van de monarch te zien op openbare plaatsen waar een staatsieportret hing.

In België is het niet wettelijk verplicht voor alle openbare gebouwen een staatsieportret te hebben van het vorstenpaar, toch wordt dit traditiegetrouw op veel plaatsen gedaan. Sinds begin 2007 bestaan er wel initiatieven om de staatsieportretten in gemeentelijke vergaderzalen te weren.

Bekende hofschilders 
 Antoon van Dyck: koning Karel I van Engeland
 Hans Holbein de Jongere: koning Hendrik VIII van Engeland
 Martin van Meytens: keizerin Maria Theresia
 Antoine Pesne: koning Frederik de Grote
 Hyacinthe Rigaud: koning Lodewijk XIV van Frankrijk
 Peter Paul Rubens: aartshertog Albrecht van Oostenrijk
 Diego Velázquez: koning Filips III van Spanje, Filips IV van Spanje
 Élisabeth Vigée-Le Brun: Marie Antoinette
 Franz Xaver Winterhalter: keizerin Elisabeth van Oostenrijk en keizerin Eugénie van Frankrijk

Bekende hoffotografen 
 Steen Evald - Deense hof
 Max Koot - Nederlands koninklijk huis
 Annie Leibovitz - Britse hof
 Lord Snowdon - Britse hof
 Cecil Beaton - Britse hof

Fotografiegenre
Staatshoofd
Portretkunst