Ilmenau
Ilmenau is de naam van:
 een zijriviertje van de Elbe nabij de stad Lüneburg
 een gemeente in de Duitse deelstaat Thüringen, gelegen in de Ilm-Kreis.

Dit artikel behandelt verder deze gemeente in Thüringen.
Ilmenau telt  inwoners.

Geografie 
Ilmenau ligt op een hoogte van 500 meter ten noorden van het Thüringerwoud. Vooral de rivier Ilm, die de stad van west naar oost doorsnijdt, kenmerkt het landschap van Ilmenau.

Geschiedenis 
Ilmenau wordt voor het eerst in 1273 in een oorkonde vermeld. Het behoorde toen tot het Graafschap Käfernburg. De stad kreeg in 1341 haar stadrechten. Drie jaar later (1344) werden de graven van Henneberg de nieuwe heersers van de stad.

Het is ook de plaats waar Hendrikus Colijn (Nederlands militair, topfunctionaris en politicus) op 18 september 1944 overleed in Duits ballingschap. In 1947 werd hij herbegraven in Den Haag. In 2006 werd besloten in Ilmenau een gedenkteken voor hem op te richten. Bij de gedenksteen is een tekst geplaatst, waarop een samenvatting staat van zijn carrière en de reden waarom hij in Ilmenau verbleef.

Op 16 oktober 1993 werd Oberpörlitz opgenomen in de gemeente. Op 25 maart 1994 volgden Manebach en Heyda. Op 6 juli werden de steden Langewiesen en Gehren en de gemeenten Pennewitz en Wolfsberg opgenomen en op 1 januari 2019 ten slotte volgden Frauenwald en Stützerbach.

Geboren in Ilmenau 
 Otto-Wilhelm Förster (1885-1966), generaal
 Jan Behrendt (1967), rodelaar
 Peter Sendel (1972), biatleet
 Andrea Henkel (1977), biatleet

Verkeer en vervoer 
In de plaats liggen de spoorwegstations Ilmenau en Ilmenau Bad.