title: Raymond Bernard (regisseur)
text: Raymond Bernard (Parijs, 10 oktober 1891 - Parijs, 11 december 1977) was een Frans filmregisseur en scenarioschrijver.
  
  Leven en werk
  
  Eerste toneel- en filmjaren 
  Bernard voelde zich al vroeg aangetrokken tot het theater. Hij debuteerde als toneelacteur in stukken van zijn vader, de schrijver en humorist  Tristan Bernard. Zo verscheen hij in 1913 in Jeanne Doré (1913) naast Sarah Bernhardt. In 1916 werd het stuk verfilmd in dezelfde rolbezetting. 
  
  Bernard ontwikkelde zich verder als acteur en assistent onder de hoede van zijn vader. Die tekende in 1917 voor het scenario van Le Ravin sans fond, de eerste film die Raymond Bernard (samen met Jacques Feyder) regisseerde. Vervolgens verfilmde hij komedies van zijn vader (zoals de komedie Le Petit Café, een van de laatste films van Max Linder, Triplepatte en Le Costaud des Épinettes) die er dikwijls ook het scenario van verzorgde.
  
  Twee hoogtepunten uit zijn stomme filmperiode 
  Bernard kwam los van de invloed van zijn vader door zich te richten op historisch getinte films. Zijn twee bekendste stomme films, Le Miracle des loups (1924) en Le Joueur d'échecs (1927), waren daarvan prominente voorbeelden. Het waren verfilmingen van romans van schrijver en journalist Henry Dupuy-Mazuel. De historische avonturenfilm Le Miracle des loups liet zien hoe de gewiekste Lodewijk XI van Frankrijk (belichaamd door Charles Dullin), de grondslag legde voor de Franse eenheidsstaat en constant zijn rijk uitbreidde ten nadele van de Boergondische hertogen. Het in Polen opgenomen historisch drama Le Joueur d'échecs, opnieuw met Charles Dullin en met Pierre Blanchar in de hoofdrollen, bracht de onafhankelijkheidsstrijd van Polen tegen het autoritair bewind van Catharina de Grote in beeld. In 1930 volgde Tarakanova, een derde historische film die eveneens gesitueerd was in de 18e eeuw van Catharina de Grote. 
  
  Hij mocht rekenen op het talent van decorateur Robert Mallet-Stevens om zes van zijn stomme films vorm te geven.
  
  Jaren dertig: topperiode 
  Tijdens zijn topperiode, de drukke jaren dertig, boekte Bernard twee belangrijke successen. De eerste was de pacifistische oorlogsfilm Les Croix de bois (1932) die de verschrikkingen van de loopgravenoorlog indringend toonde.
  
  Het bijna 5 uren durend drieledig dramatisch fresco Les Misérables (1934) was zijn grootste commercieel succes. Bernard wist Harry Baur, Charles Vanel en Charles Dullin, drie monstres sacrés van de Franse film, aan te trekken voor de drie mannelijke hoofdrollen van Victor Hugo's gelijknamig sociaal-historisch epos. Dankzij de enorme bijval kon hij samenwerken met andere grootheden zoals Raimu, Michel Simon, Arletty, Annabella en Edwige Feuillère.  
  
  Zo pakte hij de verfilming van een roman van Alphonse Daudet aan: de komedie Tartarin de Tarascon (1934). Marcel Pagnol kreeg de opdracht een scenario af te leveren dat geschreven was op het lijf van zijn goede vriend Raimu, die de titelrol speelde.
  
  Vermeldenswaardig waren ook twee door Edwige Feuillère gedragen komedies: de tragikomedie Marthe Richard, au service de la France (1937), een geromantiseerde versie van een episode uit het leven van de Franse Eerste Wereldoorlogdubbelagente Marthe Richard die in de persoon van Erich von Stroheim aanpapt met de vijand, en de misdaadkomedie J'étais une aventurière (1938). Ook het drama Les Otages (1939), waarin een Frans dorp, met Charpin als een bemiddelende en opofferingsbereide burgemeester, dreigt uitgeroeid te worden als vergeldingsactie, had de Eerste Wereldoorlog als achtergrond.
  
  Tanende ster na de Tweede Wereldoorlog 
  Tijdens de Bezetting moest Bernard noodgedwongen zijn filmcarrière onderbreken om zich te verstoppen omwille van zijn joodse afkomst. Het was dan ook niet toevallig dat het drama Un ami viendra ce soir (1946) de eerste film was die hij draaide na de Tweede Wereldoorlog. In dit drama verstopt een joodse vrouw zich in een instelling voor zenuwlijders tussen de patiënten om aan deportatie te ontsnappen.
  
  Na de Tweede Wereldoorlog vond Bernard echter nooit meer zijn elan van voor de oorlog terug. Hij verfilmde nog een zevental commerciële onderwerpen op bestelling. Ondanks vrouwelijke steractrices als Edwige Feuillère, Viviane Romance, Danielle Darrieux of Micheline Presle haalden die films noch het niveau van Bernards vooroorlogse films noch enige bijval.
  
  Medewerkers 
  Bernard verzekerde zich meermaals van de acteerkunst van Edwige Feuillère (5 films), Danielle Darrieux (2), Charles Dullin (4), Pierre Blanchar (3), Charles Vanel (3), Michel Simon (3), de avantgardistische toneelpersoonlijkheid Antonin Artaud (3) en Fernand Charpin (2). Ook Arletty, Annabella, Viviane Romance, Micheline Presle, Raimu en Harry Baur droegen bij tot zijn oeuvre. 
  
  Bernard schreef regelmatig zelf mee aan zijn scenario's. Hij had zijn bij momenten literair getint oeuvre (verfilmingen van werk van Victor Hugo, Alphonse Daudet, François Coppée, Tristan Bernard, Roland Dorgelès, ...) ook aan enkele schrijvers te danken: naast zijn vader schreven ook Marcel Pagnol, Jean Anouilh en Antoine de Saint-Exupéry (zijn scenario voor Anne-Marie (1936) was zijn enige bijdrage aan de filmkunst) scenario's voor hem.
    
  Ook voor de filmmuziek omringde Bernard zich met talentrijke personen: componisten zoals Arthur Honegger, Darius Milhaud, Henri Rabaud, Georges Auric, Jacques Ibert en Joseph Kosma.
  
  Bernard zette in 1958 een punt achter zijn filmactiviteiten. Hij overleed in 1977 op 86-jarige leeftijd.
  
  Filmografie 
   1917 - Le Ravin sans fond
   1918 - Le Traitement du hoquet
   1918 - Le Gentilhomme commerçant
   1919 - Le Petit Café 
   1920 - Le Secret de Rosette Lambert 
   1921 - La Maison vide 
   1922 - Triplepatte
   1923 - L'Homme inusable
   1923 - Grandeur et décadence 
   1923 - Le Costaud des Épinettes 
   1924 - Le Miracle des loups
   1927 - Le Joueur d'échecs
   1930 - Tarakanova
   1931 - Faubourg Montmartre
   1932 - Les Croix de bois
   1934 - Les Misérables 
   1934 - Tartarin de Tarascon 
   1935 - Amants et Voleurs
   1936 - Anne-Marie 
   1937 - Le Coupable
   1937 - Marthe Richard, au service de la France
   1938 - J'étais une aventurière
   1939 - Les Otages 
   1940 - Cavalcade d'amour 
   1946 - Adieu chérie
   1946 - Un ami viendra ce soir
   1949 - Maya
   1951 - Le Cap de l'Espérance
   1952 - Le Jugement de Dieu
   1953 - La Dame aux camélias
   1953 - La Belle de Cadix
   1955 - Les Fruits de l'été
   1957 - Le Septième Commandement
   1958 - Le Septième Ciel
  
  Frans filmregisseur
  Frans scenarioschrijver