title: Col d'Aubisque
text: De Col d'Aubisque is een bergpas in de Franse Pyreneeën. De bergpas is vooral bekend van wielrenetappes in bijvoorbeeld de Ronde van Frankrijk. De Col d'Aubisque is voor het eerst opgenomen in de Ronde van Frankrijk tijdens de eerste Ronde door de Pyreneeën in 1910.
  
  In 1965 werd de Fransman Lucien Aimar gedwongen op te geven nadat hij bewusteloos was geraakt door een gebrek aan zuurstof.
  
  Het meest legendarische verhaal uit de wielergeschiedenis van d'Aubisque is de val van Wim van Est. In de twaalfde etappe op 17 juli van de Ronde van Frankrijk van 1951 nam Van Est te veel risico's bij de afdaling van de Aubisque en stortte 70 meter naar beneden. Hij was vrijwel ongedeerd, maar moest met aan elkaar geknoopte banden uit het ravijn worden getakeld. De uitspraak "Zeventig meter viel ik diep, m'n hart stond stil, maar m'n Pontiac liep!" is bedacht door een medewerkster van de sponsor Pontiac. Ter herinnering aan deze val is in 2003 een plaquette aangebracht op de plek waar Wim van Est uit de bocht schoot.
  
  In 1977 won Hennie Kuiper op de Col d'Aubisque. In de Ronde van Spanje van 2016 won Robert Gesink de 14e etappe met finish op de Col d'Aubisque. De bergpas werd twaalf keer als eerste bedwongen door een Belg, onder wie Eddy Merckx en Lucien Van Impe.
  
  Vanwege de ligging van de bergpas, is een beklimming langs de oostzijde niet mogelijk zonder eerst de Col du Soulor te bedwingen.
  
  Op de top van de Col d'Aubisque kwamen in de Ronde van Frankrijk als eerste door:
   1910 :  François Lafourcade 
   1911 :  Maurice Brocco
   1912 :  Louis Mottiat &  Eugène Christophe 
   1913 :  Eugène Christophe 
   1914 :  Oscar Egg &  Henri Pélissier
   1919 :  Luigi Lucotti
   1920 :  Firmin Lambot 
   1921 :  Léon Scieur &  Luigi Lucotti 
   1923 :  Robert Jacquinot,  Jean Alavoine &  Ottavio Bottecchia 
   1924 :  Ottavio Bottecchia 
   1925 :  Ottavio Bottecchia 
   1926 :  Lucien Buysse 
   1927 :  Michele Gordini
   1928 :  Camille Van de Casteele 
   1929 :  Lucien Buysse 
   1930 :  Benoît Faure 
   1931 :  Alfons Schepers 
   1932 :  Vicente Trueba
   1933 :  Vicente Trueba 
   1934 :  René Vietto
   1935 :  Ambrogio Morelli
   1936 :  Sylvère Maes 
   1937 :  Mario Vicini 
   1938 :  Gino Bartali
   1939 :  Edward Vissers 
   1947 :  Jean Robic 
   1948 :  Bernard Gauthier 
   1949 :  Fausto Coppi
   1950 :  Jean Robic 
   1951 :  Raphaël Géminiani 
   1952 :  Fausto Coppi 
   1953 :  Jesús Loroño 
   1954 :  Federico Bahamontes 
   1955 :  Charly Gaul 
   1956 :  Valentin Huot 
   1957 :  Jean Dotto
   1958 :  Federico Bahamontes
   1960 :  Graziano Battistini 
   1961 :  Eddy Pauwels
   1963 :  Federico Bahamontes
   1964 :  Federico Bahamontes 
   1965 :  Julio Jiménez 
   1966 :  Tommaso De Pra 
   1967 :  Jean-Claude Theillière 
   1968 :  Julio Jiménez 
   1969 :  Eddy Merckx 
   1970 :  Raymond Delisle 
   1971 :  Bernard Labourdette
   1972 :  Wilfried David
   1976 :  Wladimiro Panizza 
   1977 :  Hennie Kuiper 
   1980 :  Maurice Le Guilloux
   1982 :  Beat Breu 
   1983 :  Lucien Van Impe 
   1985 :  Stephen Roche 1e keer
   1985 :  Reynel Montoya 2e keer
   1987 :  Thierry Claveyrolat
   1989 :  Miguel Indurain
   1990 :  Óscar de Jesús Vargas 
   1991 :  Guido Winterberg 
   1993 :  Claudio Chiappucci 
   1995 : etappe geneutraliseerd
   1996 :  Neil Stephens 
   1998 :  Cédric Vasseur 
   1999 :  Alberto Elli 
   2000 :  Javier Otxoa 
   2002 :  Laurent Jalabert 
   2005 :  Cadel Evans 
   2007 :  Michael Rasmussen 
   2010 : Christophe Moreau 
   2011 :  Jérémy Roy 
   2012 :  Thomas Voeckler
   2018 :  Rafał Majka 
   2022 :  Giulio Ciccone
  
  Varia 
  Sinds 7 juni 2010 staat er een borstbeeld van Lucien Buysse op de top van de Col d'Aubisque in Béost (Frankrijk) geschonken door Marnix Tijtgat.
  
  Externe links 
   Climbbybike.com: Alles over de Col d'Aubisque en 8,000 andere beklimmingen; verhalen, profielen, Google Earth & maps.
   plaquette ter herinnering aan de val van Wim van Est
  
  Aubisque
  Aubisque
  Geografie van Pyrénées-Atlantiques