title: Johnny Weissmuller
text: Peter Johann Weissmüller (Freidorf (Roemenie), 2 juni 1904 – Acapulco (Mexico), 20 januari 1984) was een zwemkampioen in de jaren 20 van de twintigste eeuw en als filmster de vertolker van Tarzan tussen 1932 en 1948. Hij nam tweemaal deel aan de Olympische Spelen en won hierbij in totaal zes medailles.
  
  Biografie
  
  Weissmullers jeugd 
  Hij werd geboren als Peter Johann Weissmüller in Freidorf (een wijk in het huidige Timișoara in Roemenië) in het toenmalige Oostenrijk-Hongaarse rijk en gedoopt als János Weissmüller. Zijn ouders waren de Duitssprekende Oostenrijkers Petrus Weißmüller en Erzsébet Kersch.
  
  Toen Johann zeven maanden oud was verhuisde de familie naar de Verenigde Staten. Met het S.S. Rotterdam vertrokken zij op 14 januari 1905 uit Rotterdam en kwamen twaalf dagen later aan in New York. Bij aankomst werden hun namen veranderd in de meer Engels klinkende namen Peter, Elizabeth en Johnny Weissmuller.
  
  Na een kort verblijf in Chicago, Illinois, waar ze familie bezochten, verhuisden zij naar Windber. Peter Weissmuller werkte hier als mijnwerker. Op 3 september 1905 werd een broertje van Johnny geboren: Peter Weissmuller Jr.
  
  Na een aantal jaren in Pennsylvania gewoond te hebben verhuisde de familie naar Chicago. Johnny's vader was de eigenaar van een bar en zijn moeder werd chef-kok in een restaurant. Uit documenten die Elizabeth Weissmuller indiende in Chicago blijkt dat zijn ouders later scheidden. Zijn moeder werd dus geen weduwe van Johnny's vader (die zou zijn overleden aan tuberculose als gevolg van zijn werk in de mijnen) zoals veel bronnen abusievelijk vermelden.
  
  Al op jonge leeftijd waren Johnny en zijn broer goede zwemmers. De stranden van het Michiganmeer werden hun favoriete zomerbestemming. Hij werd lid van het Stanton Park-zwembad en won alle jeugdtoernooien. Op zijn twaalfde werd hij opgenomen in het YMCA-zwemteam.
  
  Na zijn schooljaren werkte Weissmuller een tijdlang als liftboy in een hotel. In zijn vrije tijd trainde hij zich verder in het zwemmen.
  
  Weissmuller als zwemkampioen 
  Weissmuller was een van de beste zwemmers aller tijden. Hij was wereldrecordhouder op de 100 meter en haalde in totaal vijf gouden Olympische medailles:
   1922: De eerste in de geschiedenis die de 100 meter vrije slag onder de minuut zwom (58,6 sec.)
   1924: drie gouden en één bronzen medaille op de Olympische Spelen in Parijs:
   Goud: 100 meter en 400 meter vrije slag, 4 x 200 meter estafette
   Brons: waterpolo
   1928: Twee gouden medailles op de Olympische Spelen in Amsterdam: 100 meter vrije slag en 4 x 200 estafette.
  
  Weissmuller als Tarzan 
  In 1932 speelde Weissmuller de hoofdrol in Tarzan the Ape Man. De vrouwen vielen in katzwijm voor deze kampioen. Hij zou tot 1948 in twaalf Tarzan films meedoen. Vanaf 1934 werd Maureen O'Sullivan zijn vaste tegenspeelster als Jane. Beiden werden grote filmsterren. Weissmuller had echter minder succes in andere zaken. Vijf huwelijken strandden en hij geraakte financieel aan de grond. Zijn reputatie en sterrenstatus raakte hij kwijt.
  
  Overlijden 
  Op 20 januari 1984 overleed hij aan de gevolgen van longoedeem. Bij het ter aarde laten van zijn doodskist klonk zijn typerende Tarzanroep driemaal. Dit was al vastgelegd voor zijn dood, op zijn eigen verzoek. Weissmuller werd 79 jaar.
  
  Filmografie
  
  Onderscheidingen 
   1965: International Swimming Hall of Fame
   1976: Body Building Guild Hall of Fame
   1983: U.S. Olympic Hall of Fame
   Ster op de Hollywood Walk of Fame
   2004: Ereburger van de stad Timișoara (postuum)
  
  Amerikaans filmacteur
  Amerikaans olympisch kampioen
  Amerikaans zwemmer
  Amerikaans waterpoloër