title: Andoorn
text: Andoorn (Stachys) is een geslacht van ongeveer driehonderd soorten eenjarige en overblijvende, kruidachtige en struikachtige planten uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). Het geslacht is verspreid over Europa, Azië, Afrika, Australazië en Noord-Amerika.
  
  De stengel is 0,5-3 m lang en bezet met enkelvoudige, tegenoverstaande, driehoekige, getande, 1-14 cm lange bladeren. Bij de meeste soorten zijn de bladeren zachtbehaard. De kleur van de bloemen varieert van wit tot roze, paars, rood of zacht geel.
  
  Sommige soorten in het geslacht zijn in het verleden medicinaal gebruikt voor de behandeling van wonden.
  
  Soorten die voorkomen in België en Nederland zijn:
   Akkerandoorn (Stachys arvensis) (in België kwetsbaar)
   Alpenandoorn (Stachys alpina) (in België met uitsterven bedreigd)
   Bergandoorn (Stachys recta)
   Betonie (Stachys officinalis) (in België zeldzaam)
   Bosandoorn (Stachys sylvatica)
   Moerasandoorn (Stachys palustris)
  
  Alleen in België voorkomend is:
   Zomerandoorn (Stachys annua) 
  
  Een aantal andere soorten zijn:
  Stachys affinis (Japanse andoorn of Chinese artisjok, de wortels worden als groente gegeten)
  Stachys alopecuros
  Stachys annua (Zomerandoorn) (neofyt)
  Stachys bullata
  Stachys byzantina
  Stachys candida
  Stachys chrysantha
  Stachys ciliata
  Stachys citrina
  Stachys coccinea
  Stachys corsica
  Stachys cretica
  Stachys discolor
  Stachys ehrenbergii
  Stachys germanica (Duitse andoorn)
  Stachys hyssopifolia
  Stachys iva
  Stachys lavandulifolia
  Stachys libanotica
  Stachys macrantha
  Stachys macrostachya
  Stachys pumila
  Stachys riddellii
  Stachys sylvestris
  Stachys tenuifolia
  
  andoorn