title: André Téchiné
text: André Téchiné (Valence-d'Agen, 13 maart 1943) is een Frans filmregisseur en scenarioschrijver.
  
  Leven en werk
  
  Afkomst, opleiding en eerste stappen 
  Téchiné groeide op in het landelijke Zuidwesten van Frankrijk. Al vroeg raakte hij gefascineerd door de filmwereld. Hij was actief in filmclubs en schreef filmartikels in de plaatselijke schoolkrant. Op 20-jarige leeftijd trok hij naar Parijs. Na zijn literatuurstudies schreef hij zich in aan het IDHEC (Institut des hautes études cinématographiques) maar slaagde niet. Daarna trad hij toe tot de redactie van de Cahiers du cinéma (1964-68). In 1965 debuteerde hij als regisseur met de korte film Les Oiseaux anglais. Hij kwam daarna terecht in het theatermilieu, in de groep rond toneelauteur en toneel- en filmregisseur Marc'O. Hij werd diens regieassistent voor Les Idoles (1968), een satire van de amusementswereld.
  
  Beginjaren: jaren zeventig 
  Téchiné maakte zijn langspeelfilmdebuut in 1969 met Paulina s'en va. Dit drama, met Bulle Ogier in de hoofdrol als een op drift geraakte jonge vrouw, werd nog in datzelfde jaar vertoond op het Filmfestival van Venetië maar werd pas in het voorjaar van 1975 in de Franse zalen uitgebracht. Amper drie maanden later bracht Téchiné eindelijk zijn tweede langspeelfilm uit: de tragikomedie Souvenirs d'en France (1975). Deze familiesaga draaide helemaal rond het wel en wee van een familiebedrijf dat door de krachtdadige schoondochter (Jeanne Moreau) in goede banen geleid wordt van de jaren dertig tot de jaren zeventig. 
  
  Het misdaaddrama Barocco (1976) kreeg veel bijval bij de kritiek (3 Césars en 6 Césarnominaties) maar sloeg niet echt aan bij het grote publiek en dit ondanks de rijzende sterren Isabelle Adjani en Gérard Depardieu. De dramatische biopic Les Sœurs Brontë (1979) evoqueerde het leven en werk van de Brontëfamilie. Téchiné deed hiertoe een beroep op topactrices zoals Isabelle Adjani, Isabelle Huppert en Marie-France Pisier. Pascal Greggory speelde hier zijn eerste belangrijke rol: de getormenteerde Branwell Brontë, de enige (ook schrijvende) broer van de drie zussen. Het scenario vormde de eerste van zes samenwerkingen tussen Téchiné en (scenario)schrijver en filmregisseur Pascal Bonitzer. Ondanks de prestigieuze namen en een heel ruim budget werd dit ambitieus literair-historisch portret geen onverdeeld succes.
  
  Jaren tachtig 
  Hôtel des Amériques (1981) vormde de eerste samenwerking tussen Téchiné en Catherine Deneuve. In dit melancholisch melodrama beleefde ze een gedoemde liefdesrelatie met Patrick Dewaere. Ze werd Téchinés belangrijkste fetisjactrice die (tot nog toe) acht keer met hem draaide. Vier jaar later won Téchiné de Prijs voor beste regie op het Filmfestival van Cannes voor zijn drama Rendez-vous (1985) waarin de jonge actrice Juliette Binoche, in haar eerste hoofdrol, in Parijs komt inwonen bij twee jongemannen. 
  
  In het psychologisch familiedrama Le Lieu du crime (1986) draaide de plot rond misdaad en een tragische liefdesgeschiedenis tussen Deneuve en een veel jongere man. Les Innocents (1987) was een complex relatiedrama dat vijf keer genomineerd werd voor de Césars. Alleen Jean-Claude Brialy werd bedacht met de César voor beste acteur in een bijrol voor zijn vertolking van de oudere getrouwde homoseksueel.
  
  Jaren negentig 
  De films van Téchiné deden het niet slecht aan de kassa maar groeiden nooit uit tot publiekstrekkers. Het was wachten tot het begin van de jaren negentig voor Téchiné beter aan de kassa scoorde dankzij de tandem Deneuve-Auteuil. In de met zeven Césarnominaties bedachte tragikomedie Ma saison préférée (1993) vertolkten Deneuve en Auteuil een zus en een broer die fusioneel verbonden zijn met elkaar. In het spannend misdaaddrama Les Voleurs (1996) hebben ze allebei een relatie met dezelfde jonge vrouw.   
  
  Tussen deze twee films door draaide Téchiné in 1994 het aan het einde van de Algerijnse Oorlog gesitueerde Les Roseaux sauvages dat op veel kritische bijval kon rekenen. Dit autobiografisch getinte drama riep gevoelvol de jeugd van de cineast op. De film sleepte vier Césars en de Prix Louis-Delluc in de wacht. 
  
  In 1998 deed Téchiné voor de tweede keer een beroep op Juliette Binoche voor het drama Alice et Martin (1998) waarin ze, dertien jaar na Rendez-vous, opnieuw verzeild geraakte tussen twee mannen, twee broers deze keer.
  
  Jaren tweeduizend 
  Téchiné behaalde een (voorlopig) laatste bescheiden succes met Les Égarés (2003) dat zich afspeelde tijdens de Duitse Bezetting van Frankrijk. In dit oorlogsdrama wordt de jonge weduwe en moeder van twee kinderen Emmanuelle Béart, die uit Parijs op de vlucht is naar het zuiden, bijgestaan door een handige mysterieuze jongen. De film is een adaptatie van een roman van Gilles Perrault. Deze eerste literatuurverfilming van Téchiné kreeg vier Césarnominaties.
  
  Jaren tweeduizend tien 
  
  Téchiné's volgende films deden het minder goed aan de kassa. Voor Les temps qui changent (2004) bracht Téchiné nochtans Gérard Depardieu en Catherine Deneuve na lange tijd weer samen. Zoals in hun vijf vorige gemeenschappelijke films (allen uit de jaren tachtig) valt Depardieu voor Deneuve's charmes. In dit romantisch drama komt hij na vele jaren zijn eerste geliefde eindelijk op het spoor en hij hoopt dat ook haar gevoelens voor hem nog niet uitgedoofd zijn. Het drama Les témoins (2007) kaartte onder meer de aidsproblematiek aan in een verhaal van zowel innige vriendschap als van passionele verhouding.  
  
  Het relatiedrama Impardonnables (2011) was eveneens een literaire verfilming, dit keer van de gelijknamige roman van Philippe Djian. Het koppel André Dussollier-Carole Bouquet gaf kleur aan dit drama over liefde, wantrouwen, jaloersheid en overspel. Téchiné vond de inspiratie voor L'Homme qu'on aimait trop (2014) in een geruchtmakende zaak uit de jaren zeventig. Dit drama over een mysterieuze verdwijning betekende de zevende samenwerking tussen Téchiné en Deneuve. In het drama L'Adieu à la nuit (2019) ontdekt een grootmoeder (Deneuve in haar achtste rol voor Téchiné) dat haar kleinzoon niet naar Canada gaat om er te werken maar in werkelijkheid naar Syrië om zich aan te sluiten bij een groep terroristen.
  
  Thematiek en acteurs 
  In zijn elegante en emotioneel geladen filmdrama's pleegt Téchiné onderzoek naar de complexiteit van menselijke relaties. Als erfgenaam van de auteursfilm brengt hij de zeden en de evolutie van de hedendaagse maatschappij ter sprake: familierelaties, onverenigbare seksuele ontwikkelingen, aantrekkingskracht van de criminaliteit (Les Voleurs, L'Homme qu'on aimait trop), jongeren die naar de grootstad trekken en daar proberen zin aan hun leven te geven (Rendez-vous, J'embrasse pas, Alice et Martin, Les témoins), prostitutie (J'embrasse pas) en verslaving en aids (Les témoins).
  
  Téchiné bracht meerdere keren het thema van de homoseksualiteit in beeld (Rendez-vous, Les Innocents, J'embrasse pas, Les Roseaux sauvages, Les témoins, Quand on a 17 ans) evenals dat van de biseksualiteit (Les Voleurs en Les temps qui changent).
  
  Hij toont de ontbinding van de familiekern door echtscheiding (Le Lieu du crime, Ma saison préférée) en overspel (Impardonnables). 
  
  Téchiné kan altijd rekenen op bekende namen als Catherine Deneuve, Gérard Depardieu (2 films), Jean-Claude Brialy (2), Marie-France Pisier (2), Isabelle Adjani (2), Isabelle Huppert en Jeanne Moreau. Later deed hij een beroep op Juliette Binoche (2), Emmanuelle Béart (3), Daniel Auteuil (2) en Michel Blanc (2) en op jonger talent zoals Élodie Bouchez, Gaspard Ulliel, Émilie Dequenne en Adèle Haenel.
  
  Filmografie
  
  Regieassistent 
   1968 - Les Idoles (Marc'O)
   1969 - L'Amour fou (Jacques Rivette)
  
  Regisseur 
   1965 - Les Oiseaux anglais (korte film)
   1969 - Paulina s'en va
   1971 - Le Banquet (korte film)
   1972 - Michel, l'enfant roi (episode van de televisieserie)
   1975 - Souvenirs d'en France
   1976 - Barocco
   1979 - Les Sœurs Brontë
   1981 - Hôtel des Amériques
   1983 - La Matiouette, ou l'arrière-pays (middellange film)
   1985 - L'Atelier (documentaire)
   1985 - Rendez-vous
   1986 - Le Lieu du crime
   1987 - Les Innocents
   1991 - J'embrasse pas
   1993 - Ma saison préférée
   1994 - Le Chêne et le roseau (televisiefilm voor la collection Tous les garçons et les filles de leur âge)
   1994 - Les Roseaux sauvages (bioscoopversie van Le Chêne et le roseau)
   1996 - Les Voleurs
   1998 - Alice et Martin
   2001 - Loin
   2003 - Les Égarés
   2004 - Les Temps qui changent
   2007 - Les témoins
   2009 - La Fille du RER
   2011 - Impardonnables
   2014 - L'Homme qu'on aimait trop
   2016 - Quand on a 17 ans
   2017 - Nos années folles
   2019 - L'Adieu à la nuit
  
  Scenarioschrijver 
  André Téchiné heeft (aan) het scenario van al zijn films (mee)geschreven behalve (aan) Michel, l'enfant roi
   1975 - Aloïse (Liliane de Kermadec)
   1983 - Hughie (Frédéric Compain)
   1991 - Mauvaise fille (Régis Franc)
   1996 - Transatlantique (Christine Laurent)
   2001 - Café de la plage (Benoît Graffin)
  
  Acteur 
   1966 - Brigitte et Brigitte (Luc Moullet)
   1969 - L'Accompagnement (Jean-André Fieschi)
   1973 - La Maman et la Putain (Jean Eustache)
   1985 - Cinématon (Gérard Courant)
   1988 - Les Ministères de l'art (Philippe Garrel)
  
  Verschijningen in documentaires 
   1993 - André Téchiné, après la Nouvelle Vague (in de collectie Cinéastes de notre temps)
   2010 - Catherine Deneuve, belle et bien là
   2010 - De la cage aux roseaux (een bevraging over de hedendaagse Franse film)
  
  Toneelregisseur 
   1969 - Un chantage au théâtre (Dacia Maraini)
  
  Prijzen en nominaties
  
  Prijzen 
   1985 - Rendez-vous : Prijs voor beste regie op het Filmfestival van Cannes  
   1994 - Les Roseaux sauvages : Prix Louis-Delluc  
   1995 - Les Roseaux sauvages : César voor beste regisseur en César voor beste film en César voor beste origineel of bewerkt script 
   2003 - Prix René-Clair voor zijn hele werk
  
  Nominaties 
   1977 - Barocco : César voor beste regisseur en César voor beste film 
   1986 - Rendez-vous : César voor beste origineel of bewerkt script  
   1988 - Les Innocents : César voor beste regisseur en César voor beste film
   1992 - J'embrasse pas : César voor beste regisseur
   1994 - Ma saison préférée : César voor beste regisseur en César voor beste film en César voor beste origineel of bewerkt script  
   1997 - Les Voleurs : César voor beste regisseur en César voor beste film
   2004 - Les Temps qui changent : Prix Louis-Delluc 
   2007 - Les témoins : Prix Louis-Delluc   
   2008 - Les témoins : César voor beste regisseur
  
  Bibliografie 
   Alain Philippon: André Téchiné, Éditions Cahiers du cinéma, collection 'Auteurs', 1988
   Eric Costeix: André Téchiné: Le Paysage Transfiguré, L'Harmattan, collection 'Champs visuels', 2008
   André Téchiné en Noël Simsolo: Le voyageur des passions: Entretiens avec Noël Simsolo, Éditions Écriture, collection 'Essais et Entretiens', 2015 
  
  Frans filmregisseur
  Frans scenarioschrijver