title: Wombat
text: De wombat (Vombatus ursinus) is een  buideldier uit de familie wombats (Vombatidae) dat in 1800 door George Shaw voor het eerst werd beschreven onder de naam: Didelphis ursina (Type localiteit: Cape Barren Island, Bass Strait, Tasmanië, Australië). De wombat heeft de opening van de buidel zoals veel gravende buideldieren naar achteren, om te voorkomen dat het jong bedolven raakt tijdens het graven. Het gangenstelsel van de wombat kan 3 meter diep zijn en een totale lengte van 200 meter hebben.
  
  De wombat is het enige dier dat kubus-achtige uitwerpselen produceert, waarvan men vroeger dacht dat die het stapelt om zijn territorium af te bakenen. Maar dat is een misvatting. Een combinatie van de vorm en elasticiteit van de darm samen met het feit dat de droge omgeving waarin ze leven ze noodzaakt om tot de laatste druppel uit het eten te persen, maakt dat deze vorm ontstaat. Wombats in dierentuinen produceren minder kubusachtige keutels.
  
  Kenmerken 
  De gewone wombat heeft een onbehaarde neus. De dichte, ruige vacht is grijsbruin. De wombat wordt 70 tot 120 centimeter lang en 25 tot 40 kilogram zwaar. De staart is vrij klein, twee tot drie centimeter.
  
  Leefwijze en leefgebied 
  De wombat leeft in Oost-Australië en Tasmanië in loofverliezende bossen, ook in bergachtige streken. Wombats leggen hun burchten het liefst aan in hellingen langs beekdalen. Hier gaan ze voornamelijk 's nachts op zoek naar hun voedsel: gras, zeggen, wortels en knollen. 's Winters kunnen ze ook overdag aangetroffen worden. Ze zoeken dan naar voedsel of liggen in de zon. Deze dieren zijn herbivoor en leven over het algemeen solitair. Volwassen mannetjes verjagen over het algemeen andere dieren uit hun woongebied. Een enkele keer bezoeken ze echter elkaars burchten. Sommige burchten kunnen wel drie meter diep zijn en 50 meter lang worden.
  
  Voortplanting 
  De wombat krijgt normaal gezien slechts één jong per worp. Het jong blijft zes à zeven maanden in de buidel. Hierna verblijven de jongen eerst een tijdje in een ondergrondse nestkamer, die met droog gras en bladeren bekleed is.
  Ze keren nog drie maanden lang terug naar de buidel om melk te drinken of beschutting te zoeken. Het jong wordt gespeend tot het vijftien maanden oud is.
  
  Ondersoorten  
  Er worden drie ondersoorten van de wombat erkend. De geldigheid van deze ondersoorten werd in twijfel getrokken onder anderen door Colin Groves, waardoor ze niet erkend werden in Mammal Species of the World. Echter, genetisch onderzoek uit 2019 toonde aan dat deze drie ondersoorten wel degelijk geldig zijn.
   Vombatus ursinus ursinus (Shaw, 1800) – komt voor op Flinderseiland en op Maria Island. Kwam historisch ook voor op andere eilanden in Straat Bass, zoals Cape Barren Island en Kingeiland maar is daar uitgestorven. 
   Vombatus ursinus hirsutus (Perry, 1810) – komt voor op het Australisch vasteland.
   Vombatus ursinus tasmaniensis (Spencer & Kershaw, 1910) – komt voor op Tasmanië.
  
  Wombats
  Dier uit het Australaziatisch gebied
  Endemisch dier uit Australië
  IUCN-status niet bedreigd