title: Bernard van Dieren
text: Bernard Hélène Joseph van Dieren (Rotterdam, 27 december 1887 - Londen, 24 april 1936) was een Nederlands-Brits componist, muziekcriticus en schrijver.
  
  Leven 
  Van Dieren werd geboren als laatste van vijf kinderen in het gezin van assuradeur Bernard Joseph van Dieren en zijn tweede echtgenote, Julie Françoise Adelle Labbé. Het schijnt dat hij een exacte opleiding had gevolgd en als onderzoeksassistent in een laboratorium werkte. Begaafd met grote intelligentie en een uitzonderlijk geheugen kon hij goed schrijven en was hij een kundig violist. Zijn carrière als componist begon toen hij in de twintig was. Zijn composities werden onder meer beïnvloed door zowel Frederick Delius als Arnold Schönberg.
  
  Londen 
  In 1909 verhuisde hij als muziekverslaggever van de Nieuwe Rotterdamsche Courant naar Londen met zijn aanstaande echtgenote Frida Kindler, een zuster van de cellist Hans Kindler. Ze trouwden rond 1 januari 1910. Tegen die tijd was Van Dieren serieus als autodidact begonnen met zijn muziekstudie. Zijn eerste zoon Hans werd in datzelfde jaar geboren. Ook in 1910 verkreeg hij de Britse nationaliteit. Tijdens zijn reizen in Europa ontmoette hij componisten als Ferruccio Busoni en Arnold Schönberg. Hij schreef voor diverse Europese kranten en tijdschriften als muziekcorrespondent. Gedurende de Eerste Wereldoorlog was hij korte tijd werkzaam voor de geheime dienst in Nederland als ontcijferingsdeskundige.
  
  Het grootste gedeelte van zijn leven leed hij aan een slechte gezondheid en hij werd diverse malen geopereerd voor nierklachten. Als gevolg van de regelmatig terugkerende pijn werd hij behandeld met morfine, zodat hij daaraan verslaafd raakte. Zijn echtgenote onderhield het gezin met optredens. Verder kregen zij financiële ondersteuning van een groep van bewonderaars en vrienden, onder wie de beeldhouwer Jacob Epstein, de schrijvers Osbert Sitwell, Sacheverell Sitwell, de schilder Augustus John, de componist Philip Heseltine (Peter Warlock) en de componist en muziekcriticus Cecil Gray. De laatsten waren in het bijzonder aangetrokken tot zijn charismatische persoonlijkheid en organiseerden uitvoeringen en publicatie van zijn werk. Epstein beeldde Van Dieren enkele malen af (onder meer Head of Bernard van Dieren) en gebruikte hem als model voor het beeldhouwwerk The Risen Christ.
  
  In 1925 werkte Van Dieren voor Philips, maar zijn ziekte maakte dat hij het volgende jaar ontslag moest nemen. In 1927 werden enkele van zijn werken gepubliceerd, en werd een van zijn zes strijkkwartetten op het Festival "Sommer der Musik" in Frankfurt am Main uitgevoerd. In 1930 maakte hij zijn opera The Tailor af, waaraan hij al in 1916 was begonnen op verzoek van Heseltine en Gray. Ook schreef hij een boek over Epstein (1920) en publiceerde een verzameling controversiële essays, getiteld Down Among the Dead Men (1935). Uiteindelijk werden twee van zijn belangrijkste werken uitgezonden door de BBC: Diaphony in 1934 en de Chinese Symfonie in 1935. Hij stierf op 24 april 1936. Zijn as is herbegraven bij St Laurence’s Church, West Wycombe.
  
  Composities 
  Van Dieren werd beïnvloed door de atonale componisten van het begin van de 20e eeuw. Zijn composities kenmerken zich door extreem ingewikkeld contrapunt. Vele van zijn werken moeten nog herontdekt worden of zijn verloren gegaan. Behalve de onderstaande werken
   componeerde Van Dieren ook tientallen liederen voor zangstem en piano.
  
  Piano
  
  Solo 
   Six Sketches (1910-1911, op. 4a)
   Toccata (1912)
   Netherlands melodies for piano (1917)
   Three Studies (1925?)
   Tema con Variazione (1927?)
   String Quartet No. 5 (1931, transcriptie door Ronald Stevenson)
   Piccolo Pralinudettino Fridato (1934)
  
  Twee piano's 
   Intermezzo Contrappuntistico (uit Diaphony, 1916) - twee piano's vierhandig
  
  Viool, cello, harp, piano 
   Canzonetta (1908) - viool en piano
   Impromptu (Fantasiestück, 1909) - viool solo (opgedragen aan Kathleen Parlow)
   Sonatina Tyroica (1927) - viool en piano (drie delen)
   Sonata (1928?, op. 5) - viool solo
   Sonata (1930) - cello solo
   Estemporales (1931) - harp solo
   Sonatina (?) - viool en cello (twee delen)
  
  Strijkkwartetten 
   String Quartet No. 1 (1912)
   String Quartet No. 2 (1917, op. 9)
   String Quartet No. 3 (1919, op. 15)
   String Quartet No. 4 (1923, op. 16)
   String Quartet No. 5 (1931?)
   String Quartet No. 6 (1927?)
  
  Koor 
   Belsazar (1911, naar Heinrich Heine) - koor en orkest
   Ave Maria (1917?)
   Ave Maria (1921)
   Good day, Sir Christemas our King
   Psalmus David, cum esset in deserto Idumaea "Deus, Deus meus, ad te [de] luce vigilo" (?)
   Wherefore shall I hang up my bow
   With margerain gentle. Song in D major. (1925)
  
  Cello en orkest 
   Elegie for orchestra and cello (1908)
  
  Orkest (met en zonder koor) 
   Symphonic Epilogue to “The Cenci” op. 3 (1910)
   Belsazar (naar Heinrich Heine, 1911) - orkest met mannenstemmen
   Symphony (No. 1, op. 6, 1914, ook Chinese Symphony of Choral Symphony based on poems from the Chinese genoemd) - vijf solo zangstemmen, koor en orkest
   Interlude (Nocturne) uit Symphony No. 1 (1916)
   Diaphony (1916) - bariton en kamerorkest
   Symphony (No. 2) in three dance movements (Ciaconna, Sarabande (onvoltooid) en Gaillarde)
   Overture to an imaginary comedy (1916) - kamerorkest
   Propos (Propous) des Beauveurs, Le (Les) (naar Rabelais) Introit (1921, wereldpremière tijdens Proms-concert)
   Sonetto VIII of Edmund Spenser's 'Amoretti' : frammento dello 'Andante' d. Sinfonietta amorosa : composta per tenore e 11 strumenti da Bernard van Dieren ; paroles françaises de M.D. Calvocoressi., 1925 - tenor en elf instrumenten
   Serenade (1925?) - kamerorkest
   Anjou. Comedy Overture (1935?)
  
   Opera 
   The Tailor - Opera buffa in 3 Acts  (1917-1930)
  
   Geluidsopname 
   Bernard van Dieren Collection [sound recording], Barry Collett, Ludmilla Andrew, Emperor String Quartet. Milton Keynes : British Music Label, 1992.
  
   Boeken 
   Epstein: illustrated with 50 reproductions in collotype, London: John Lane, The Bodley Head 1920
   Down Among the Dead Men and other essays, Oxford University Press; London: Humphrey Milford 1935 (heruitgave 1967/1990 in the Essay Index Reprint Series, NY, USA
  
  Zie ook 
   Beeldhouwer Jacob Epstein, The Risen Christ
  
  Secundaire literatuur 
   Tomlinson, Fred: Warlock and van Dieren : with a van Dieren catalogue, London, Thames Pub., 1978.
  
  Externe links 
    Bardic Music: Biografie met oeuvrelijst
    2009 Herdenkingsconcert Bernard Van Dieren and Eiluned Davies Two British Composers
    Soupu.org: Partituur van Piccolo Pralinudettino Fridato (1934) uitgave 1987 door Ronald Stevenson voor piano solo met inleiding door Sacheverell Sitwell
   Worldcat: bibliotheekbezit van werken door en over Van Dieren
   Bernard van Dieren op IMSLP
  
  Nederlands componist