title: Zonsopkomst
text: Zonsopkomst of zonsopgang is het moment waarop het eerste stukje van de zon boven de oostelijke horizon verschijnt.
  
  Door breking in de atmosfeer ziet men de zon hoger dan ze in werkelijkheid staat, en door reflectie is het al licht voordat de zon zichtbaar wordt. De ochtendschemering of dageraad is de periode tussen het verschijnen van het eerste ochtendlicht en het moment dat de zon zelf boven de horizon uitkomt. De zonsopkomst wordt vaak gezien als het begin van de dag. Als het tijdstip waarop de nacht begint geldt daarentegen pas het moment dat de zon helemaal onder de westelijke horizon verdwenen is.
  
  Zichtbare verschijnselen bij zonsopkomst
  De lucht is bij een laag staande of opkomende zon vaak rood of oranje gekleurd door het effect van Rayleighverstrooiing. Bij een hoog staande zon wordt door deeltjes in de atmosfeer blauw licht verstrooid waardoor wij de hemel overdag als blauw zien. De overige golflengtes blijven in de stralen van de zon zodat de zon een iets gelere kleur krijgt. Echter bij een laag staande zon wordt ook het rode licht verstrooid wat de hemel rond en lager dan de zon rood kleurt. Overigens is dit effect beter bij zonsondergang te zien doordat de lucht aan het einde van de dag meer stof bevat waardoor de verstrooiing sterker is.
  
  Symbolische betekenis van zonsopkomst
  De zonsopkomst wordt, in het bijzonder in het socialisme, gebruikt als symbool van het aanbreken van een nieuwe, rechtvaardigere maatschappij. Dat is terug te vinden in koren en liederen met de titel Morgenrood en in het gebruik van de haan als symbool, omdat die de zonsopkomst verkondigt.
  
  Spreuk
  Een oud boerengezegde luidt: morgenrood, water in de sloot; (een rode zonsopkomst is een teken dat er neerslag op komst is, zie ook Mattheus 16:3) en De morgenstond heeft goud in de mond (vroeg opstaan is veel waard).
  
  Zie ook
   Blauwe uur
   Dag-nachtgrens
   Groene flits
   Kortste dag
   Langste dag
  
  Externe links
   Klimatologische brochures en boeken KNMI, met jaartabel zonsopkomst en zonsondergang in Midden-Nederland (52°00’ N, 5°00 E)
   Tijden zonsopkomst en -ondergang te Brussel in 
   Verschillende websites bieden de mogelijkheid om de tijd van zonsopkomst en -ondergang te berekenen. Hierbij wordt over het algemeen geen rekening gehouden met obstakels (zoals bergen) die het zicht op de zonsopkomst zouden kunnen belemmeren. Een selectie:
   Zonnecalculator (houdt geen rekening met eventuele zomertijd)
    Sunrise and Sunset Calculator
    Sunset and sunrise times for any location
  
  Zon
  Ochtend