title: Jesús Guridi
text: Jesús Guridi Bidaola (Vitoria-Gasteiz, 25 september 1886 - Madrid, 7 april 1961) was een Spaans operacomponist en organist. Zijn bekendste werk is El caserío.
  
  Levensloop
  Guridi werd geboren als kind in een zeer muzikale familie, zijn grootvader N. Ledesma was ook organist en componist, werd zijn talent al vroeg ontdekt. Hij had een duidelijk talent voor de piano waarop hij zijn eigen werken speelde met een opmerkelijke vaardigheid, elegantie en flexibiliteit.
  
  Hij ging studeren aan het Real Conservatorio Superior de Música de Madrid onder andere bij Valentín Arín (1854-1912) in harmonie. Van 1904 tot 1906 studeerde hij aan het Conservatorium te Bilbao onder andere bij José Sainz Basabe (1865-1948). Op zijn zestiende ontving hij een beurs waarmee hij twee jaar piano en orgel kon studeren aan de Schola Cantorium in Parijs bij G.M. Grovlez orgel, bij Abel Decaux (1869-1943) compositie, bij A. Sérieyx contrapunt en bij Vincent d'Indy fuga. Na deze studie ging hij naar Brussel om zich verder te bekwamen in het componeren bij Joseph Jongen (1873-1953). Hij bleef daar twee jaar en ging toen naar Keulen om te studeren bij Otto Neitzel (1852-1920).
  
  Teruggekeerd in Bilbao werkte hij als organist in verscheidene kerken (Los Santos Juanes en Basilika del Señor Santiago), gaf orgelles en dirigeerde verschillende ensembles. Zijn orgelcomposities waren opmerkelijk en als organist was hij vermaard om zijn improvisatietalent. In 1911 werd hij dirigent van de Sociedad coral (koorvereniging) van Bilbao waarvoor hij veel werken schreef, zoals populaire Baskische liederen.
  Van 1912 tot 1930 was hij professor in compositie en voor orgel aan het Conservatorio Vizcaíno de Música te Bilbao. Daarnaast was hij nog vanaf 1939 professor voor orgel aan het Real Conservatorio Superior de Música de Madrid. Vanaf 1956 was hij daar tevens directeur tot aan zijn dood in 1961.
  
  In 1947 werd hij lid van de Real Academia de Bellas Artes San Fernando. In 1952 werd hij onderscheiden met de Gran Cruz de Alfonso X del Sabio en werd eveneens ereburger van zijn geboortestad Vitoria-Gasteiz. Sinds 1952 draagt het conservatorium te Vitoria-Gasteiz zijn naam. In 1957 werd hij ereburger van de stad Bilbao.
  
  Hoewel hij zijn laatste jaren in Madrid doorbracht heeft hij zijn Baskische achtergrond nooit verloochend. Bij zijn overlijden stond hij bekend als dé componist van Baskenland.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest 
   1916 Una aventura de Don Quijote, symfonisch gedicht
   1941 Diez melodías vascas, een reeks korte orkeststukken - een uiting van diep nationalistische gevoelens, behorende tot zijn bekendste werken
   1946 Sinfonia Piranaica
   Andante Sostenuto - Allegro Molto Moderato - Poco Meno Mosso - Allegro Modera
   Presto Non Troppo - Andante Sostenuto
   Allegro Brioso
   1956 Homenaje a Walt Disney, voor piano en orkest
   Leyenda vasca
   Plenilunio - Espatadantza
  
  Werken voor banda (harmonieorkest) 
   1941 Diez melodías vascas, een reeks korte orkeststukken
   Narrativa
   Amorosa
   Religiosa
   Epitalamica
   De Ronda
   Amorosa
   De Ronda
   Danza
   Elegiaca
   Festiva
   Preludio tot de 2e acte uit de zarzuela "El caserío"
  
  Muziektheater
  
  Opera's
  
  Zarzuela
  
  Werken voor koor 
   Goiko mendiyan
   Aldapeko
   Ni ez naiz zomorrua
   Boga boga
   Canta el gallo tempranero
   Eusko irudiak (Baskische scènes), voor koor en orkest
  
  Vocale muziek 
   Een verzameling van populaire Baskische liederen, waaronder zijn meesterwerk Asi cantan los chicos (1915)
   1943 Seis canciones castelanas
   No quiero tus avellanas
   Como quieres que adivine
   Allá arriba, en aquella montaña
   ¡Sereno!
   Llámale con el panuelo
   Mañanita de San Juan
   Canciones vascas
   Ala Baita
   Arantzazura
   Zorabiatua Naiz
   Alabatua
  
  Kamermuziek 
   1934 Cuarteto en sol majeur - (Strijkkwartet no. 1)
   1949 Cuarteto en la menor - (Strijkkwartet no. 2)
   Zeven stukken voor harp
   Viejo Zortzico
   Nere Maitea
   Aritz Adarean
   Ator, Ator mutil
   Agurea Zarkilun
   Garizuma Luzerik
   Zorabitatua Naiz
  
  Werken voor orgel 
   1906-1907 Fantasia para gran órgano
   1951 Escuela española de órgano
   Introducción
   Capriccio
   Cantinela
   Himno
   Improvisación
   Canción vasca
   Salida
   Interludio
   Plegaria
   Preludio
   Pastorela
   Villancico
   Glosa (Puer natus est)
   Extasis
   Fuga
   Adagio
   Ave Maria
   Ofertorio I
   Ofertorio II
   Toccata
   Variaciones sobre un tema vasco
   Preludio
   Fantasía
   Interludio
   Tríptico del Buen Pastor
   El rebaño
   La oveja perdida
   El buen pastor
   Misa a San Gabriel
  
  Werken voor piano 
   8 Apuntes, voor piano
   Amanecer
   Canción Vasca
   Danza Rústica
   Canto De Arriero
   Romanza
   Cortejo Funebre
   Rumor De Agua
   Marcha Humorística
   Cantos Populares Vascos
   Danzas Viejas
   Tamboreillo De Navidad
   Muerdago - Zortzico Del Dolor
   La Carrasquilla
   Lamento e imprecacion e Agar
   Tres piezas breves
   Vasconia
   Viejo Carillon
   Leyenda
   En El Chacoli - Tocata Festiva
  
  Bibliografie 
   
   Francisco Alia Miranda: Índice de Autores e Intepretes, in: La música en la radio: radio Ciudad Real EAJ 65 y sus discos de pizarra, Cuenca: Ediciones de la Universidad de Castilla-La Mancha, 2000, 378 p., 
   Celsa Alonso González: La canción lírica española en el siglo XIX, Madrid: Ediciones del ICCMU, [1998], 555 p., 
   Luis Iglesias de Souza: Compositores, in: El Teatro Lírico Español: Tomo I-Catálogo: A-E, 1991. 994 p./ Tomo II-Catálogo F-O / Tomo III-Catálogo O-Z / Tomo IV-Libretistas y compositores 1996. 742 p.; Coruña: Editorial Deportación Provincial, 1991-1996, 
   Tomas Marco, Cola Franzen: Spanish music in the twentieth century, Cambridge, Mass: Harvard University Press, 1993, 261 p.
   Jacqueline Cockburn, Richard L. Stokes, Graham Johnson: The Spanish song companion, London: Victor Gollancz, 1992
   James L. Limbacher, H. Stephen Wright: Keeping score: film and television music, 1980-1988 (with additional coverage of 1921-1979), Metuchen, N.J.: Scarecrow Press, 1991. 928 p., 
   Roger Alier, Xosé Aviñoa: El libro de la zarzuela, Madrid: Ediciones Daimon, 1982, 
   Linton Elzie Powell: A history of Spanish piano music, Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 1980
   José María Ruiz Gallardón, Antonio Fernández-Cid: Cien Años de teatro musical en España 1875-1975, Madrid: Real Musical Editores, 1975, 610 p., 
  
  Spaans componist
  Spaans dirigent
  Spaans organist
  20e-eeuws componist
  Spaans muziekpedagoog