title: Dragon Ball Z
text: Dragon Ball Z (ドラゴンボールZ, afgekort DBZ) is een Japanse animeserie gebaseerd op de manga Dragon Ball (deel 17-42 van de originele Japanse uitgave — deel 33-85 van de 1e Nederlandstalige editie) door Akira Toriyama en geproduceerd door Toei Animation. De serie is een vervolg op de televisieserie Dragon Ball.
  
  De serie is een klassiek voorbeeld van de mangavorm shonen. De serie is, evenals de gehele Dragon Ball franchise, gebaseerd op de klassieke Chinese roman De reis naar het westen. Kenmerkend aan de serie is de verschuiving van een meer komisch, luchtige verhaal naar een donkerder actiegericht stuk. De protagonist gaat door een eindeloze cyclus van vechten, winnen, verliezen en verbeteren. In de serie is er sprake van het hiernamaals (The Other World) en tijdreizen. 
  Ook is er gebruikgemaakt van de term Super Saiyan. Dit betekent een niveau dat bereikt is, waarbij het haar van de personages goudkleurig wordt, de ogen smaragdgroen en hun kracht enorm toeneemt. Ze zijn dan ook agressiever, waarbij ze omringd worden door een fel aura. Er bestaan verschillende niveaus van Super Saiyan.
  
  In Nederland werd de serie uitgezonden van 2000 tot en met 2003 op Cartoon Network en Yorin.
  
  De serie kent verschillende nasynchronisaties en is in herziende versie uitgebracht onder de titel Dragon Ball (Z) Kai. De serie heeft twee verschillende vervolgen: Dragon Ball GT en Dragon Ball Super.
  
  Verhaal 
  
  De serie gaat over Son Goku en zijn vrienden (de Z-Warriors) die de aarde en fictieve andere planeten moeten beschermen tegen verschillende schurken die een planeet willen veroveren of vernietigen. Terwijl de originele anime Dragon Ball alleen gaat over Goku als kind en jong-volwassene en de zoektocht naar de dragonballs, gaat Dragon Ball Z naast de avonturen van Goku ook over zijn afkomst en zijn eerste opgroeiende zoon Gohan. Hiernaast wordt er ook aandacht besteed aan de rivalen van Goku en de keer ten goede van veel antagonisten, namelijk androïden 16, 17 en 18, Piccolo en Buu, die van slecht later goed worden, en Vegeta, die van slecht naar redelijk neutraal gaat. Dragon Ball Z bevat ook meer drama dan Dragon Ball en heeft een wat serieuzere toon. Ook was de serie voor een animeserie naast gewelddadig ook erg expliciet en bloederig: personages worden door hun tegenstanders gespiest, onthoofd of in stukjes gehakt. In Nederland werd dan ook een gecensureerde versie uitgezonden waarin de meest bloederige scènes zijn aangepast of weggelaten. Ook bleken bepaalde scenes epileptische aanvallen uit te lokken bij sommige kijkers door herhaalde lichteffecten, ook die zijn veelal verwijderd of aangepast.
  
  Een kenmerk van de serie is dat alle personages zogenaamde 'power level' hebben, uitgedrukt in een getal. Dit kon gemeten worden met een scanner die ontwikkeld was door Frieza en zijn handlangers, waarmee men iemands energieniveau kon detecteren maar ook iemand of iets met een hoog energieniveau (bijvoorbeeld een dragonball) kon opsporen. De personages gaan in de serie gevechten met elkaar aan (regelmatig wordt zo'n gevecht zelfs gespreid over meerdere afleveringen) waarbij het 'power level' beslissend blijkt. Op allerlei manieren blijkt het echter mogelijk om iemands power level te doen toenemen of dit te verbergen. Gedurende de serie vindt er dan ook een ware ´power level-inflatie´ plaats: mensen zonder bijzondere krachten hebben een level van maximaal 5, Vegeta heeft aanvankelijk een level van 18,000 wat genoeg is om planeten te vernietigen, Frieza en Super Saiyans hebben powerlevels van miljoenen, en daarna worden powerlevels niet meer vermeld.
  
  Populariteit in Nederland en Vlaanderen 
  In Nederland werd de serie uitgezonden op Cartoon Network van 28 augustus 2000 tot en met 31 juli 2001 en vervolgens van 5 november 2001 tot en met 2 augustus 2003 op Yorin (getiteld Yorkiddin' Presents Cartoon Network, later Toonami). Het was destijds erg populair. In een paar maanden tijd groeide het programma, tweemaal daags op televisie, uit tot het best bekeken programma van Cartoon Network. (De eerste uitzending van de dag was een herhaling van de laatste aflevering van de dag ervoor, de tweede uitzending was een nieuwe aflevering). Het succesvolle Z@ppelin van Nederland 3 kon hier niet tegenop. De trendgevoelige voorhoede verkoos Dragon Ball Z boven het populaire Pokémon. In 2003 werd in Nederland ook het vervolg Dragon Ball GT uitgezonden. De voorloper Dragon Ball is in Nederland nooit uitgezonden. Op Yorin werden de afleveringen van Dragon Ball Z van de gehele week verdeeld op zaterdag en zondag herhaald onder de titel Dragonball Z Rewind. Voor de verschillende reclames van het programma werd gebruikgemaakt van de voice-over Rinie van den Elzen.
  
  Naast de televisieserie verschenen er spellen voor op de Game Boy (Legendary Super Warriors en The Legacy of Goku) en PlayStation (Final Bout en Budokai) en kon je bij de plaatselijke boekenhandel ruilkaarten, stripboeken en tijdschriften kopen. Tevens werd het schaakspel Dragon ball Z schaak vanaf september 2002 tot en met mei 2003 op de markt gebracht, waarbij je wekelijks een nieuw schaakstuk moest sparen in de vorm van een Dragon Ball Z-figuur. Vanaf mei 2003 volgde Dragon ball GT schaak.
  
  Zestien jaar later op 24 januari 2019 verscheen de vervolgfilm Dragon Ball Super: Broly in de Nederlandse bioscopen in de originele Japanse versie en een Engelse dub, beide met Nederlandse ondertiteling. De film werd ook gedraaid in 4DX- en Imax-zalen. De eerste avond zagen al bijna negenduizend mensen de film. De animatiefilm had hierdoor onverwacht de megahit Bohemian Rhapsody van de eerste plaats gestoten als de best bezochte titel in de Nederlandse bioscopen.
  
  In Vlaanderen werd Cartoon Network ook uitgezonden via schotelantenne en tevens op de kabel als betaalzender. Bijgevolg kreeg de serie een minder goede start in Vlaanderen dan in Nederland. Op 17 december 2001 verscheen de serie op KANAALTWEE onder de jeugdblok "Cake". De zender heeft de serie herhaald tot waar Cartoon Network kwam en heeft vervolgens de Cell Games saga uitgezonden. De laatste drie seizoenen zijn nooit uitgezonden. Ondanks dat Cake slechts enkele nieuwe afleveringen heeft uitgezonden, werd het blok destijds erg populair.
  
  Nasynchronisatie
  De serie wis in Nederland en het Verenigd Koninkrijk in de volgende Engelstalige nasynchronisaties uitgezonden:
  
  Ocean Group
  Een hoog aantal scènes zijn door Saban Entertainment en Ocean Group uit Canada gecensureerd. De eerste 67 afleveringen zijn door deze censuur geknipt naar 53 afleveringen, waardoor de serie 276 afleveringen telt in plaats van 291 afleveringen. Ook zijn de termen "the next dimension", "hurt", "leave", "destroy" en "gone" veel gebruikt als alternatief voor de dood. Bij deze afleveringen is de originele Japanse achtergrondmuziek vervangen door muziek van Ron Wasserman, Shuki Levy en Kussa Mahchi. 
  
  Voor de afleveringen 108-276 is de muziek gecomponeerd door Tom Keenlyside, John Mitchell en David Iris. Hiernaast is veel muziek gebruikt van de tekenfilmseries Mega Man en de Engelse nasynchronisatie van Monster Rancher.
  
  Funimation
  Bij de FUNimation nasynchronisatie uit Amerika voor de afleveringen 54-107 is de originele Japanse achtergrondmuziek vervangen door muziek van Bruce Faulconer.
  
  Uitgaves in Nederland
  
  Ocean Group
  Vanaf 2002 verschenen in Nederland de eerste 24 afleveringen opgesplitst in acht delen van Ocean Group op zowel video als dvd door Bridge Entertainment. In januari 2004 volgde eenmalig de eerste acht afleveringen op één dvd, onder de titel Dragonball Z mega dvd. De Ocean Group versie van de afleveringen 108-276 die uitgezonden zijn in Nederland is nooit op video of dvd uitgebracht.
  
  In het buitenland werd de reeks afleveringen 1-53 op VHS en dvd uitgebracht door Pioneer Entertainment in zeventien delen tussen 1997 en 1999. In 2013 werden de 53 afleveringen van Ocean Group opnieuw uitgebracht (samen met de eerste drie films) in een dvd-box door FUNimation onder de titel Rock the Dragon Edition.
  
  Funimation
  Tegenwoordig is de serie in het geheel nagesynchroniseerd door FUNimation. Tussen 2007 en 2009 brachten zij alle 291 afleveringen geremasterd en bijgesneden naar 16:9 breedbeeldformaat uit op dvd in negen oranje boxen (regiovrij). Deze zijn ook in Nederland verschenen, echter zonder Nederlandse ondertiteling. Wel zijn er de opties Engelse audio met Amerikaanse muziek, Engelse audio met Japanse muziek en Japanse audio met Japanse muziek (met Engelse ondertiteling). Deze versie van de afleveringen 1-53 (1-67 uncut) en 108-276 (123-291 uncut) is in Nederland nooit uitgezonden op televisie.
  
  Stemacteurs
  
  Saga's 
  De verhaallijn van Dragon Ball Z is opgesplitst in groepen van opeenvolgende afleveringen, de zogenoemde saga's. In de originele versie bestond Dragon Ball Z uit vijf saga's (Saiyan, Frieza, Garlic Jr, Cell en de Majin Buu Saga). Terwijl in de Engelse televisieversie de saga's zijn verdeeld in 16 subsaga's.
  
  Dragon Ball Z-saga's (geknipte versie)
  
  Films
  
  Tijdlijn
  De films zijn niet gebaseerd op de manga en hebben een aantal tegenstrijdigheden in de verhaallijn met de televisieserie.
  
  Bij de laatste twee films Battle of Gods en Resurrection 'F'  is bedenker Akira Toriyama echter wel nauw betrokken. Om deze reden zijn deze films wel als officieel onderdeel (vervolg) van de verhaallijn van de televisieserie. Bovendien vormen deze twee films de basis voor de eerste twee seizoenen van de vervolgserie Dragon Ball Super (2015-2018), waarbij de verhalen opnieuw en uitgebreider zijn verteld. De gebeurtenissen uit de vervolgserie Dragon Ball GT (1996-1997) zijn hierbij genegeerd.
  
  Uitgave
  De films en de twee speciale afleveringen zijn niet in Nederland uitgezonden. Wel verschenen tussen 2001 en 2003 de eerste negen films en twee speciale afleveringen op VHS en dvd door Bridge Entertainment, echter met een andere Engelstalige nasynchronisatie dan bij de reguliere televisie-uitzendingen. Bovendien werden de films niet in chronologische volgorde uitgebracht. Deze Engelstalige AB Groupe synchronisatie uit Frankrijk staat onder de fans bekend als The Big Green dub, een verwijzing naar de naam die het personage Piccolo krijgt in deze versie.
  
  In Amerika zijn alle films nagesynchroniseerd door Funimation. In Canada zijn de eerste drie films nagesynchroniseerd door Ocean Group.
  
  Televisiespecials en andere animaties 
  Niet gebaseerd op de manga. Toriyama heeft deze verhalen echter wel achteraf verwerkt in de manga.In tegenstelling tot de films lopen deze twee speciale afleveringen wel gelijk met de televisieserie. Hiernaast is er nog een aflevering gemaakt getiteld The World of Dragon Ball Z, die een samenvatting geeft van Dragon Ball Z tot aan The Android Saga.
  
  Festival shorts 
  Niet gebaseerd op de manga.
  
  Original video animations
  Niet gebaseerd op de manga. De remake Dragon Ball: Plan to Eradicate the Super Saiyans uit 2010 is gevoegd bij het spel Dragon Ball: Raging Blast 2 voor de PlayStation 3 en Xbox 360.
  
  Cross-over 
  Niet gebaseerd op de manga.
  
  Dragon Ball Kai 
  Vanwege het 20-jarig bestaan van Dragon Ball Z werd van 5 april 2009 tot 27 maart 2011 in Japan een HD-geremasterde versie van de anime Dragon Ball Z uitgezonden, getiteld Dragon Ball Kai (internationaal bekend als Dragon Ball Z Kai). Ook deze reeks werd geproduceerd door Toei Animation. De serie begint weer van voren af aan, maar houdt zich dit keer volledig aan het plot in de manga, zonder eigen zijsprongen. De serie bevat 98 afleveringen, en stopt na de Cell Games Saga. Van 6 april 2014 tot 28 juni 2015 zijn nog 69 afleveringen uitgezonden onder de titel Dragon Ball Z Kai: The Final Chapters, deze afleveringen komen overeen met de 'Buu Saga' uit de manga. In totaal bestaat Kai uit 167 afleveringen.
  
  Personages uit Dragon Ball Z
  
  Trivia 
   Als het personage Frieza tegen Goku zegt dat hij de planeet Namek binnen vijf minuten zal laten opblazen duurt het daadwerkelijk vijf afleveringen van 20 minuten. In Nederland duurde het dus vijf werkdagen (waarop de afleveringen werden uitgezonden) voor de daadwerkelijke "vijf minuten" om waren. Een kenmerk van de serie waren overigens de lange gevechten die meerdere afleveringen in beslag konden nemen. Het gevecht tegen Frieza duurt in totaal 20 afleveringen en is het langste van de hele serie.
   Naast de lange gevechten staat de serie ook bekend om de kleinere subverhalen die voor het hoofdplot niet relevant zijn, één of enkele afleveringen in beslag kunnen nemen en vaak door fans bekritiseerd worden als ´fillers´ (tijdvulling). Voorbeelden zijn de vernietiging van Arlia door Vegeta en Nappa, Goku´s bezoek aan Princess Snake en zijn val in de hel, de ´nep-Namek´ episodes, Ginyu die Bulma´s lichaam overneemt, en de gehele Garlic Jr. Saga.
  
  Externe links 
   Officiële website
   Dragon Ball Wikia
  
  Dragon Ball
  Actieserie
  Anime