title: Roggebrood
text: Roggebrood is een voedzaam brood gemaakt van rogge, water, zout en soms gist of zuurdesem. Een plakje roggebrood levert 15 % van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid aan voedingsvezels en ijzer op.
  
  Roggebrood was vroeger voor velen in Nederland en België naast de later ingevoerde  aardappels het hoofdvoedsel. Later werd tarwebrood de belangrijkste broodvariant. De twee broodsoorten verschillen in veel meer opzichten dan in alleen de gebruikte graansoort. Zowel de geur, de kleur, de smaak als de structuur zijn anders. Bovendien verschilt de bereidingswijze. Er zijn verder streekrecepten die onderling flink verschillen.
  
  Productie 
  Roggebrood wordt meer 'gegaard' dan gebakken. De oven heeft bij het bereiden van roggebrood een veel lagere temperatuur dan bij tarwebrood en het bakproces duurt bij roggebrood langer. De zuidelijke (Limburgse en Brabantse) varianten van roggebrood verblijven ongeveer 2-4 uur in de oven terwijl dit bij de noordelijke (Friese en Groningse) varianten kan oplopen tot 24 uur.
  
  Regionale verschillen 
  Er is onder meer Brabants, Fries, Gelders, Gronings, Limburgs en Overijssels roggebrood. Fries en Brabants roggebrood gelden als de twee belangrijkste soorten. 
   Brabants roggebrood wordt kort gebakken, bevat voor de helft tarwebloem en wordt met gist of zuurdesem bereid. Bovendien wordt het van gemalen rogge gemaakt. 
   Fries roggebrood kent daarentegen een lange baktijd, wordt met geweekt en gekookt oud roggebrood aangemaakt en bevat geen gist of desem. Het wordt voornamelijk van gebroken roggekorrels gemaakt. De smaak is zoeter dan van het Brabantse brood.
  
  Roggebroodgerechten 
  Hoewel roggebrood al lange tijd niet meer tot het dagelijkse voedsel behoort, wordt het bij bepaalde maaltijden geregeld geserveerd. Zo wordt roggebrood, al dan niet belegd met spek,  vaak gegeten bij erwtensoep. Andere klassieke gerechten zijn roggebrood met oude kaas, roggebrood met haring en de zogenaamde houtsnip, een jagersgerecht waarbij een witte boterham met kaas en roggebrood is belegd. Roggebrood wordt behalve met hartig beleg ook gegeten met zoet beleg. Daarnaast gebruikt men belegd roggebrood, in een speciale kleinere uitvoering, als borrelhapje.
  
  De chemische samenstelling van roggebrood 
  Hoewel rogge en tarwe genetisch zoveel met elkaar overeenkomen dat ze gekruist kunnen worden, zijn er belangrijke verschillen in de chemische samenstelling van tarwe en rogge. Deze hebben een groot effect op het broodbakproces. Zo zijn bepaalde enzymen, de amylasen, verschillend. Terwijl de amylasen van tarwe niet hittestabiel zijn en geen effect hebben op de tarwegluten, blijven de amylasen van rogge actief bij hogere temperaturen. De amylasen zijn van belang voor het rijzen van het deeg, maar moeten daarna onwerkzaam gemaakt worden.
  De hoofdstructuur van het roggebrood wordt gevormd door een complex van polysachariden, zetmeel en pentosanen.
  Om de activiteit van amylasen in rogge te stoppen kan het deeg aangezuurd worden met  bacterie Lactobacillus. Door de vorming van verschillende zuren zoals melkzuur en azijnzuur wordt tegelijkertijd het brood lichter verteerbaar.
  
  Zie ook 
   Pompernikkel
  
  Externe links 
   Voorlichtingsbureau Brood over Roggebrood
  
  Brood
  Rogge
  Zuurdesembrood