title: Martin Held
text: Martin Erich Fritz Held (Berlijn, 11 november 1908 - aldaar, 31 januari 1992) was een Duitse acteur.
  
  Jeugd en opleiding 
  Martin Held was de zoon van opzichter Albert Max Julius Held en zijn vrouw Emma Reimann. Hij voltooide eerst een opleiding tot fijnwerktuigkundige bij Siemens AG. In 1929 werd hij opgenomen aan de Hochschule für Musik und Darstellende Kunst, waar hij tot 1931 werd opgeleid tot acteur.
  
  Carrière 
  Held had zijn debuut in 1931 in een opvoering van Vor Sonnenuntergang. In 1931/32 speelde hij bij het Landestheater für Ost- und Westpreußen in Königsberg en Tilsit, in 1933/1934 bij het Albert Theater in Dresden, in 1934/1935 bij het Stadttheater Elbing, van 1935 tot 1937 bij het Stadttheater Bremerhaven en van 1937 tot 1941 bij het Landestheater Darmstadt. Van 1941 tot 1951 behoorde hij tot het ensemble van de Städtischen Bühnen Frankfurt.
  
  In Frankfurt am Main speelde Held de generaal Harras in de Duitse première van Des Teufels General (1947) van Carl Zuckmayer. In 1951 werd hij door Boleslaw Barlog aangesteld bij de Staatlichen Schauspielbühnen Berlin, waar hij tot aan zijn dood lid was van het ensemble. Daar speelde hij samen met de acteurs Bernhard Minetti, Carl Raddatz, Wilhelm Borchert en Horst Bollmann en onder de regisseurs Fritz Kortner en Hans Lietzau. In Samuel Becketts uitvoering van de Duitstalige première van het stuk Das letzte Band speelde hij de hoofdrol. Door zijn suikerziekte moest Held, die ook werkzaam was als hoorspelspreker, zich in 1985 terugtrekken uit de theaterwereld, maar trad daarna wel nog met boeklezingen op.
  
  Zijn naar ironie neigende manier van representeren, zijn bekwaamheid in het wisselen van mimiek en zijn onmiskenbare stem kwamen vanaf 1951 ook bij de film en televisie tot hun recht. In Canaris representeerde hij als Reinhard Heydrich de tegenspeler van de titelheld. In Der Hauptmann von Köpenick speelde hij de autoritaire, maar tegenover de valse officier buitengewoon onderdanige burgemeester Obermüller. Verdere rollen waren de historisch belaste officier van justitie Dr. Schramm in Rosen für den Staatsanwalt en ook de doortrapte Oberlandesgerichtsrat Zänker in Die Herren mit der Weißen Weste. Als stemacteur leende hij zijn stem aan onder andere Pedro Armendáriz (Diane), E.G. Marshall (The Caine Mutiny), Edmond O’Brien (The Love God?) en Roland Young (And Then There Were None).
  
  Privéleven en overlijden 
  Held was in zijn eerste huwelijk met de actrice Lilo Dietrich getrouwd. Uit dit huwelijk stamde zijn zoon Thomas (geb. 1943), die in 1961 zelfmoord pleegde. In 1967 trouwde Held met de actrice Lore Hartling, met wie hij twee zonen had: Albert (geb. 1964) en Maximilian (geb. 1967). Albert is eveneens acteur en werkt bij het Volkstheater Wien. Martin Held overleed op 31 januari 1992 in de leeftijd van 83 jaar en werd bijgezet op de Waldfriedhof Zehlendorf in een eregraf van de stad Berlijn. Zijn schriftelijke nalatenschap bevindt zich in de Akademie der Künste in Berlijn.
  
  Onderscheidingen 
   1952: Duitse criticiprijs
   1955: Filmband in Gold (beste bijvertolker) voor Canaris
   1956: Prijs van de Duitse filmkritiek voor Der Hauptmann von Köpenick
   1958: Kunstprijs van de stad Berlijn
   1958: Verdienstkreuz 1e Klasse des Verdienstordens van de Bondsrepubliek Duitsland
   1963: Benoeming tot Berlijnse staatsacteur
   1967: Ernst-Lubitsch-prijs voor Fast ein Held
   1969: Goldene Kamera voor Rumpelstilz
   1978: Ernst-Reuter-Plakette van de stad Berlijn
   1978: Großes Verdienstkreuz des Verdienstordens van de Bondsrepubliek Duitsland
   1979: Goldener Vorhang van de Berlijnse theaterclubs
   1980: Goldenes Filmband voor zijn langjarig en voortreffelijke wer in de Duitse film
   1981: Großes Verdienstkreuz mit Stern des Verdienstordens van de Bondsrepubliek Duitsland
   1984: Goldener Vorhang
   1984: Silbernes Blatt van de Dramatiker Union
   1985: Goldener Vorhang
   1986: Benoeming tot professor „honoris causa“ door de Berlijnse senaat
   1988: Großes Verdienstkreuz mit Stern und Schulterband des Verdienstordens van de Bondsrepubliek Duitsland
  
  Filmografie
  
  Bioscoopfilms 
   1951: Schwarze Augen
   1952: Heimweh nach Dir
   1954: Canaris
   1955: Alibi
   1956: Vor Sonnenuntergang
   1956: Der Hauptmann von Köpenick
   1956: Friederike von Barring
   1956: Spion für Deutschland
   1957: Banktresor 713
   1957: Der Fuchs von Paris
   1958: Nasser Asphalt
   1959: Meine Tochter Patricia
   1959: Rosen für den Staatsanwalt
   1960: Bumerang
   1960: Der letzte Zeuge
   1961: Die Ehe des Herrn Mississippi
   1961: Frau Cheneys Ende
   1961: Der Traum von Lieschen Müller
   1962: 90 Minuten nach Mitternacht
   1962: Das schwarz-weiß-rote Himmelbett
   1963: Liebe will gelernt sein
   1963: Ein fast anständiges Mädchen
   1963: Das große Liebesspiel
   1964: Verdammt zur Sünde
   1966: Lange Beine – Lange Finger
   1967: Le plus vieux métier du monde
   1967: Fast ein Held
   1969: Dr. med. Fabian – Lachen ist die beste Medizin
   1970: Die Herren mit der weissen Weste
   1972: Hauptsache Ferien
   1973: Le Serpent
   1977: Unordnung und frühes Leid
   1978: Der Pfingstausflug
  
  Televisie 
   1955: Der Biberpelz
   1955: Die Schule der Väter
   1957: Ein besserer Herr
   1958: Ein Glas Wasser
   1962: Der Walzer der Toreros
   1963: Endspurt
   1964: Spätsommer
   1965: Michael Kramer
   1965: Die Hose
   1966: Gespenster
   1967: Die Mission
   1969: Der Sturm
   1969: Rumpelstilz
   1969: Spion unter der Haube
   1969: Das letzte Band
   1971: Yvonne, Prinzessin von Burgund
   1972: Der Kommissar: Die Tote im Park
   1972: Flint
   1972: Frohe Ostern
   1973: Eines langen Tages Reise in die Nacht
   1974: Unter einem Dach
   1974: Strychnin und saure Drops
   1977: Heinrich Zille
   1978: Niemandsland
   1978: Unsere kleine Welt
   1978: Der große Karpfen Ferdinand und andere Weihnachtsgeschichten
   1980: Kaninchen im Hut und andere Geschichten mit Martin Held
   1981: Der Alte: Der Gärtner
   1983: Der Raub der Sabinerinnen
   1986: Was zu beweisen war
   1987: Derrick: Mordfall Goos
  
  Hoorspelen 
   1973: Rodney David Wingfield: Aasgeier – regie: Otto Düben (misdaad-hoorspel – SDR)
  
  Duits acteur