title: Syssel
text: Syssel (of sysle (Noors)) is de middeleeuwse naam voor een bestuurlijk gebied (overeenkomend met het huidige provincie) in Noorwegen. In Denemarken schijnt het vooral een kerkelijke bestuurskundige eenheid te zijn geweest.
  
  Denemarken
  Denemarken was niet geheel ingedeeld in sysler (meervoud). Van twee van de grotere gebieden (Jutland en Seeland) is het bekend dat de indeling werd voorbereid, deze schijnt echter nooit door de overheid in gebruik te zijn genomen voor Seeland.
  
  Jutland
  Jutland telde 14 sysler. Hier is, in tegenstelling tot Seeland, bekend welke Herred deel uitmaakte van de verschillende sysler. Hoe de grenzen tussen de sysler waren en of de grenzen van de herreden en de sysler overeenkwamen is onbekend. Wat bekend is, is welke herreder in de verschillende syssel ingedeeld waren.
  Voor een overzicht van de middeleeuwse indeling van Jutland in sysler en herred, zie de indeling in sysler en herred.
  
  Seeland
  Omtrent het functioneren van de bestuurskundige eenheid syssel is weinig bekend, zij het welke geografische gebieden het betrof, of hoe het bestierd werd. Men denkt dat de kerk Seeland ingedeeld had in sysselprovstier (een provsti (Deens) is een geografisch gebied dat onderdeel is van een bisdom). Het zou dus mogelijk zijn dat dit een geografische eenheid was, kleiner dan een bisdom en groter dan een gemeente/parochie.
  
  Noorwegen
  Vanaf ongeveer 1150 werd Noorwegen ingedeeld in ongeveer 50 sysler.  Deze gebieden varieerden in areaal en aantal inwoners.
  
  In de late Middeleeuwen wordt het begrip naderhand vervangen door len, doch zonder grote wijzigingen van de oude bestuurskundige structuur en fysieke grenzen. De hoogste ambtenaar werd (en wordt) sysselmann genoemd.
  
  De indeling van Noorwegen in sysler worden onderaan opgesomd.
  
  Vandaag
  Vandaag nog zijn er in Noorwegen en Denemarken sporen te vinden in geografische namen, bijvoorbeeld Borgarsyssel in Østfold (Noorwegen) en Vendsyssel in het noorden van Denemarken. Verder wordt nog steeds de hoogste ambtenaar van de Noorse staat te Spitsbergen sysselmann genoemd.
  
  De middeleeuwse indeling
  
  Jutland 
  Er waren 14 sysler en 99 herred.
  
  Vend Syssel
  Horns, Vennebjerg, Børglum, Jerslev, Hvetbo en Kær Herred. 
  Thy Syssel
  Han, Hillerslev, Hundborg, Hassing en Refs Herred. 
  Himmer Syssel
  Slet, Hornum, Fleskum, Hellum, Hindsted, Års, Gislum en Rinds Herred. 
  Hard Syssel
  Vandflukt, Skodborg, Hjerm, Ginding, Ulfborg, Hind, Bølling en Hammerum Herred. 
  Salling Syssel 
  Harre, Nørre, Rødding, Hindborg en Fjends Herred. 
  Ommer Syssel 
  Nørlyng, Sønderlyng, Viborg en Middelsom Herred. 
  Åbo Syssel 
  Rougsø, Sønderhald, Djurs nørre, Djurs søndre, Mols, Galten, Houlbjerg, Gjern, Hjelmslev, Ning, Hasle, Sabro, Østre Lisbjerg, Vestre Lisbjerg en Framlev Herred.
  Lover Syssel
  Lysgård, Hids, Vrads, Tyrsting, Nim, Voer, Hads, Bjerre en Hatting Herred.
  Jelling Syssel
  Nørvang en Tørrild Herred.
  Almind Syssel
  Jerlev, Holmans, Andst, Brusk en Elbo Herred.
  Varde Syssel
  Nørre Horne, Østre Horne, Vestre Horne, Skast, Gørding en Malt Herred.
  Barvid Syssel
  Kalvslund, Frøs, Gram, Tyrstrup, Haderslev, Nørre Rangstrup en Søndre Rangstrup Herred.
  Ellum Syssel
  Hviding, Lø, Højer, Tønder, Lovtrup (Slogs), Rise, Kiplev (Lundtoft), Sundeved (Nybøl) en Kær Herred.
  Isted Syssel
  Bøking, Nørre Gøs, Søndre Gøs, Vis, Husby, Ugle, Ny, Strukstrup, Sils en Arns Herred.
  
  Noorwegen
  Er waren ongeveer 50 sysler.
  
  De Noorse sysler
  Alstadhaug, Borgar, Hålogaland, Lista, Oslo, Skidho, Tønsbergs syssel.
  
  Zie ook
  Fylke
  Spitsbergen
  
  Bestuurlijke indeling van Denemarken
  Bestuurlijke indeling van Noorwegen
  Gebiedsnaam
  Historisch subnationaal gebied