title: Erich Raeder
text: Erich Johann Albert Raeder (Wandsbek, 24 april 1876 – Kiel, 6 november 1960) was een Duits admiraal en Opperbevelhebber van de oorlogsvloot (Kriegsmarine). Hij diende Hitlers oorlogspolitiek tot hij in 1943 werd vervangen. Tijdens het Proces van Neurenberg werd Raeder veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf; in 1955 werd hij op vrije voeten gesteld.
  
  Militaire loopbaan tot 1933 
  Raeder diende in de Eerste Wereldoorlog onder admiraal Franz von Hipper. In 1920, na de Eerste Wereldoorlog, was hij indirect betrokken bij de rechtse Kapp-putsch van Wolfgang Kapp. Daarna werd hij op non-actief gesteld. In deze tijd valt ook zijn arbeid als maritiem historicus op. In 1928 werd hij opperbevelhebber van de Duitse oorlogsvloot met de rang van admiraal.
  
  Admiraal onder Hitler 
  Hitler had al voor de machtsovername in 1933 in zijn boek Mein Kampf en bij andere gelegenheden gepleit tegen een sterke marine, omdat hij dacht dat de Brits-Duitse rivaliteit ter zee de Britse vijandschap tijdens de Eerste Wereldoorlog tegen Duitsland veroorzaakt had, terwijl hij de Britten als potentiële bondgenoten zag. Raeder wist hem echter om te praten en zijn rol werd dus steeds groter. Hij werd door Hitler op de hoogte gesteld van de oorlogsplannen en werd door hem vertrouwd, hoewel Raeder pas in 1937 lid werd van de Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij. In 1939 werd hij grootadmiraal, de hoogste rang binnen de Duitse Kriegsmarine. Opmerkelijk is dat Raeder in april 1931 als admiraal ontslag had verleend aan een jonge marineofficier Reinhard Heydrich wegens het onwaardig verbreken van huwelijksbeloftes. Heydrich zette later zijn loopbaan door via de SS, waar hij zou uitgroeien tot een van de beruchtste nazioorlogsmisdadigers.
  
  Raeders marine speelde een belangrijke rol bij de verovering van Denemarken en Noorwegen in 1940. Daarna kreeg hij de taak om de Duitse wateren te beschermen tegen de geallieerden en trans-Atlantische konvooien naar Engeland en, vanaf juni 1941, de Moermansk-konvooien naar de Sovjet-Unie aan te vallen. Dit leverde wel enkele successen op, maar te weinig om de verliezen van de Admiral Graf Spee (1939), de Blücher (1940) en de Bismarck (1941) goed te maken. Door voortdurende Britse bombardementen op Duitse schepen in de Atlantische havens hadden die het te druk met hun eigen veiligheid en met het repareren van de schade. De U-boten van admiraal Karl Dönitz deden het beter. Hitler en ook zijn plaatsvervanger Hermann Göring van de Luftwaffe waren steeds minder te spreken over Raeder. Hij diende januari 1943 na de Zeeslag in de Barentszzee en het einde van zijn Z-Plan zijn ontslag in. Hij werd opgevolgd door Dönitz, die toen de kans kreeg alle middelen op het U-bootwapen te zetten. Raeder kreeg de rang van 'Admiraal-Inspecteur', die voordien nog niet bestond in de Kriegsmarine en ook niet veel inhield; het was duidelijk bedoeld om zijn gezicht te redden.
  
  Proces, gevangenschap en laatste levensjaren 
  In 1946 werd Raeder tijdens de Processen van Neurenberg tot levenslange gevangenisstraf veroordeeld. In dit vonnis speelden de door het Verdrag van Versailles verboden uitbouw van de oorlogsvloot, het kennis dragen van de plannen van Hitler tot het voeren van aanvalsoorlogen, het aanstichten tot een oorlog met Noorwegen en het laten torpederen van handelsschepen (de onbeperkte duikbootoorlog) een doorslaggevende rol. Raeder zat zijn straf uit in de Berlijnse Spandau-gevangenis. Vanwege zijn slechte gezondheid kwam hij, reeds hoogbejaard, op 26 september 1955 op vrije voeten. In de vijf jaren die hem nog bleven schreef hij zijn memoires. Erich Raeder overleed in 1960 op 84-jarige leeftijd. De grafrede werd gehouden door gewezen nazi-admiraal Karl Dönitz.
  
  Militaire loopbaan  
   Kadett: 16 april 1894
   Seekadett: 13 mei 1895
   [[Vaandrig|Unterleutnant zur See]]: 25 oktober 1897
   Leutnant zur See: 1 januari 1899 
   Oberleutnant Zur See: 9 april 1900
   Kapitänleutnant: 21 maart 1905
   Korvettenkapitän: 15 april 1911
   Fregattenkapitän: 26 april 1917
   Kapitän zur See: 29 november 1919 - 19 november 1919
   Konteradmiral: 1 augustus 1922 - 31 juli 1922
   Vizeadmiral: 10 september 1925 - 1 april 1925
   Admiral: 1 oktober 1928
   Generaladmiral: 20 april 1936
   Großadmiral: 1 april 1939
  
   Decoraties 
   Ridderkruis van het IJzeren Kruis (nr.1) op 30 september 1939 als Großadmiral'' en Opperbevelhebber van de Kriegsmarine
   Orde van de Dubbele Draak (China), 2e graad op 10 oktober 1898
   China-Herdenkingsmunt op 12 december 1901
   Orde van de Rode Adelaar, 4e Klasse op 22 juni 1907
   Huisorde en Orde van Verdienste van Hertog Peter Friedrich Ludwig, 2e Klasse met de zilveren Kroon op 17 september 1907
   Orde van de Rode Adelaar, 4e Klasse met Kroon op 5 september 1911
   Commandeurskruis der Frans Jozef-orde op 5 september 1911 - 16 september 1911
   Commandeurskruis in de Orde van de Verlosser op 14 mei 1912
   Orde van Sint-Stanislaus, 2e Klasse op 16 april 1913
   IJzeren Kruis 1914, 1e Klasse (18 februari 1915) en 2e Klasse (19 november 1914)
   Medaille van de Orde van de Eer met Sabels
   IJzeren Halve Maan
   Friedrich August-Kruis, 1e Klasse (22 augustus 1916) en 2e Klasse
   Ridderkruis in de Huisorde van Hohenzollern met Zwaarden op 3 - 5 juni 1916
   Orde van Militaire Verdienste (Beieren), 4e Klasse met Zwaarden en Kroon op 20 december 1916
   Kruis voor Militaire Verdienste (Oostenrijk-Hongarije), 3e Klasse met Oorlogsdecoratie op 4 september 1918
   Grootkruis in de Orde van Verdienste ter Zee (Spanje) op 16 november 1928
   Grootkruis in de Orde van Verdienste van de Marine (Spanje) in het Wit op 21 augustus 1939
   Grootofficier in de Orde van Verdienste (Chili) in augustus 1928
   Grootofficier in de Orde van Sint-Mauritius en Sint-Lazarus op 7 mei 1934
   Grootkruis in de Militaire Orde van Verdienste op 28 juni 1934
   Erekruis voor Frontstrijders in de Wereldoorlog op 9 oktober 1934
   Orde van Verdienste (Hongarije)
   Grootkruis met Oorlogslint en Zwaarden op 8 februari 1943
   1e Klasse op 5 december 1934
   Grootkruis in de Orde van de Witte Roos op 27 februari 1936
   Dienstonderscheiding van Leger en Marine voor (25 dienstjaren) op 2 oktober 1936
   Duits Olympisch Ereteken, 1e Klasse op 16 augustus 1936
   Gouden Ereteken van de NSDAP op 30 januari 1937
   Orde van Sint-Mauritius en Sint-Lazarus
   Grootkruis op 20 september 1937 - 29 september 1937
   Grootofficier op 7 mei 1934
   Grootlint in Orde van de Rijzende Zon met Sterren op 9 november 1937
   Grootkruis in de Orde van de Witte Adelaar (Servië) op 2 juni 1939
   Medaille ter Herinnering aan de 1e Oktober 1938 op 25 oktober 1938
   gesp „Prager Burg“ op 19 september 1939
   Medaille ter herinnering aan de Thuiskomst van het Memelland
   Herhalingsgesp bij IJzeren Kruis 1939, 1e Klasse (30 september 1939) en 2e Klasse (30 september 1939)
   Grootkruis in de Orde van het Zwaard (Zweden) op 24 oktober 1940
   Grootkruis in de Sint-Alexanderorde met Zwaarden op 3 september 1941
   Orde van Michaël de Dappere, 1e, 2e en 3e Klasse op 14 oktober 1941
   Grootkruis in de Orde van het Vrijheidskruis met Zwaarden op 25 maart 1942
   Grootkruis in de Militaire Orde van Savoye op 4 april 1942
   Grootkruis in de Orde van de Kroon van Koning Zvonimir met Zwaarden en andere Decoraties op 26 september 1942
   Grootkruis in de Orde van Militaire Verdienste met Zwaarden op 3 februari 1943
   Eredoctoraat in filosofie van de faculteit van de Christian Albrechts Universiteit op 31 mei 1926
   Herinneringsmedaille aan de Bulgaarse Oorlog op 20 november 1917
   Herinneringsmedaille aan de Hongaarse Oorlog met Zwaarden op 3 juni 1931
   Dienstonderscheidingkruis op 2 oktober 1936
   Herinneringsmedaille aan de Oorlog (Bulgarije) op 30 november 1937
   Gouden Hamburgse Ere-medaille op 1 april 1939
   Onderscheiding voor Trouwe Dienst (Pruisen)
   Orde van het Schitterende Jade
  
  Duits admiraal
  Duits historicus
  Duits militair in de Eerste Wereldoorlog
  Duits militair in de Tweede Wereldoorlog
  Maritiem historicus
  NSDAP-lid