title: Lijst van farao's
text: De lijst van farao's geeft een systematisch overzicht over alle tot dusver bekende farao's. Ze omvat de Egyptische koningen van de Proto-dynastieke Periode tot en met Maximinus Daia, de laatste hiëroglifisch gedocumenteerde heerser van Egypte.
  
  De basisgegevens, die de fundering van de Egyptische chronologie vormen, zijn afkomstig uit de geschriften van de Egyptische priester Manetho, waarvan het origineel verloren is en slechts door citaten in geschriften van de 1e eeuw v.Chr. tot de 8e eeuw n.Chr. is overgeleverd. Manetho's indeling in 30 dynastieën is tot op heden de grondslag van de Egyptologie, hoewel ze op vele punten is achterhaald. Een bijzonderheid is, dat Manetho de dynastieën ordent naar de lokale herkomst van de heerser en niet naar verwantschapsbetrekkingen.
  
  De namen van de koningen zijn hier gedeeltelijk in het Egyptisch, gedeeltelijk in de Griekse vorm opgegeven. De dateringen houden rekening met de werken van Thomas Schneider (Lexikon der Pharaonen) en Wolfgang Helck. De datums tussen haakjes geven de datering volgens Jürgen von Beckerath (Chronologie des pharaonischen Ägypten) weer.
  
  Afwijkende data in artikels over afzonderlijke farao's zijn door het gebruik van verschillende bronnen (literatuur) van de schrijvers van betreffende artikels niet uit te sluiten.
  
  Lijst van farao's
  
  Legenda
  
  Legendarische heersers van Egypte 
  In de koningslijst van Manetho, de Steen van Palermo en de Turijnse koningslijst is er sprake van legendarische heersers. Eerst regeerden de goden, daarna de halfgoden over Egypte en pas daarna de farao's. Dit moest de legaliteit van de farao's benadrukken. Het feit dat de god Ptah als schepper vernoemd wordt, duidt op oorsprong uit Memphis. In de meeste moderne koningslijsten worden deze legendarische koningen niet vermeld.
  
  Proto-dynastieke Periode 
  
  Bij de heersers tijdens de Proto-dynastieke Periode moet worden opgemerkt dat het ging om lokale heersers of stamhoofden in de periode voor de eenwording van Egypte. Doordat het schrift nog in ontwikkeling kwam kunnen de namen van de heersers op verschillende manier geïnterpreteerd worden. De chronologie is in deze periode zeer moeilijk vast te stellen en ook per koningslijst verschillend.
  
  Er zijn ook een stel Neder-Egyptische koningen bekend met als enige bron de Steen van Palermo, dit zijn: Seka, Ioecha, Tioe, Itjiech, Niheb, Oenegboe, Imichet en Oeach. Van deze koningen zijn geen archeologische resten gevonden.
  
  Vroeg-dynastieke Periode 
  
  In de Vroeg-dynastieke Periode na de vereniging van Egypte onder Narmer was de belangrijkste naam de Horusnaam. De postume namen komen uit de koningslijsten opgesteld door koningen van het Nieuwe Rijk. Manetho heeft ons ook namen overgeleverd, deels vervormd door het Grieks en Latijn.
  
  Tussen koning Ninetjer en Sechemib is onbekend in welke volgorde de heersers hebben geregeerd, ditzelfde is van toepassing tussen koning Sechemib en Chasechemoei. Dit heeft te maken met de economische en religieuze chaos die in het land heerste.
  
  Oude Rijk
  
  Eerste Tussenperiode 
  
  De Eerste Tussenperiode was een verwarrende tijd met dynastieën die naast elkaar heersten. De 7e en 8e dynastie worden gecombineerd en zijn koningen uit Memphis. De 9e en 10e worden eveneens gecombineerd en zijn koningen uit Heracleopolis uit de Delta. De koningen uit Heracleopolis raakten in oorlog met de 11e dynastie oftewel koningen uit Thebe. Koning Nebehetepre Mentoehotep II verenigde Egypte en stichtte het Middenrijk. De datering van de 7e, 8e, 9e en 10e dynastie is onzeker. De volgorde van de farao's is ook onzeker.
  
  Middenrijk
  
  Tweede Tussenperiode 
  
  De volgorde in de 13e dynastie tot Merkaure Sobekhotep volgt de Turijnse koningslijst. Daarna is deze papyrus zeer fragmentarisch en alle ordeningen tot aan het einde van de 17e dynastie zijn dan ook in hoge mate speculatief.
  
  De Tweede Tussenperiode beslaan vijf dynastieën. Te weten: 13e uit Thebe, 14e uit Avaris, 15e oftewel Hyksos, 16e uit Thebe en de 17e uit Thebe. Het is moeilijk om een exacte weergave te maken van troonopvolging. Volgens K.S.B. Ryholt moet er nog een kortdurende zesde dynastie hebben bestaan, namelijk de Abydos-dynastie. Dit is evenwel omstreden.
  
  Nieuwe Rijk
  
  Derde Tussenperiode
  
  Late Periode
  
  Grieks-Romeinse Periode
  
  Zie ook
  
  Noten
  
  Referenties 
   
  Algemene behandelingen
   , The Encyclopedia of the Egyptian Pharaohs. Volume I: Predynastic to the Twentieth Dynasty (3300-1069 BC) , Oakville (Connecticut), 2008. 
   , Chronologie des pharaonischen Ägypten (Münchner Ägyptologische Studien, 46), Mainz, 1997. 
   , Handbuch der ägyptischen Königsnamen (Münchner Ägyptologische Studien, 49), Mainz, 1999². 
   , Die Pharaonen, Düsseldorf, 1995. 
    (edd.), Ancient Egyptian Chronology (Handbook of Oriental Studies. Section 1: The Near and Middle East, 83), Leiden - Boston, 2006. 
   , Lexikon der Pharaonen, Düsseldorf, 1997. 
  
  Legendarische heersers van Egypte
   Vertaald van de Engelse wikipedia.
   , Manetho, London - England, 1940. 
  
  Predynastieke Periode
   , Die Schriftzeugnisse des Prädynastischen Königsgrabes U-j in Umm el-Qaab, Versuch einer Neuinterpretation, in JEA 88 (2002), pp. 53-65. (de auteur laat zich sceptisch uit over de koningsnaamlezingen van Dreyer)
   , Umm el-qaab I. Das prädynastische Königsgrab U-j und seine frühen Schriftzeugnisse, Mainz, 1998. 
   , Untersuchungen zur Thinitenzeit (Ägyptologische Abhandlungen, 45), Wiesbaden, 1987.  (Google Books)
  
  Oude Rijk
   , Der erste König der 3. Dynastie, in  (edd.), Stationen. Beiträge zur Kulturgeschichte Ägyptens. Rainer Stadelmann gewidmet, Mainz, 1998. 
   , Chronologie und Pyramidenbau in der 4. Dynastie, in Orientalia 66 (1997), pp. 1-14. 
  
  Eerste Tussentijd
   , Ägypten während der Ersten Zwischenzeit (Tübinger Atlas des Vorderen Orients, 27), Wiesbaden, 1980. 
  
  Middenrijk
   , Probleme des altägyptischen Kalenders und der Chronologie des Mittleren und Neuen Reiches in Ägypten, diss. Freie Universität, Berlijn, 1981.
   , Die chronologische Fixierung des ägyptischen Mittleren Reiches nach dem Tempelarchiv von Illahun (Sitzungsberichte der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Philosophisch-Historische Klasse, 598), Wenen, 1992. 
  
  Tweede Tussenperiode
   , Untersuchungen zur politischen Geschichte der Zweiten Zwischenzeit , Glücksstadt, 1964.
   , The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period c. 1800-1550 B.C., Kopenhagen, 1997.  (een omstreden werk over de periode, maar het bevat echter uitvoerige lijsten van alle bekende heersers)
  
  Nieuwe Rijk
   , Chronologie des ägyptischen Neuen Reiches (Hildesheimer Ägyptologische Beiträge (HÄB), 39), Hildesheim, 1994. 
  
  Derde Tussenperiode
   , Die libyschen Fürstentümer des Deltas vom Tod Osorkons II. bis zur Wiedervereinigung Ägyptens durch Psametik I. (Tübinger Atlas des Vorderen Orients, Bd. 6), Wiesbaden, 1974. 
   , The Third Intermediate Period in Egypt (1100-650 B.C.), Warminster, 1986. 
  
  Late Periode
   , Die politische Geschichte Ägyptens vom 7. bis zum 4. Jahrhundert vor der Zeitenwende, Berlijn, 1953.
  
  Ptolemaeïsch Egypte
   , Geschichte des Ptolemäerreiches. Politik, Ideologie und religiöse Kultur von Alexander dem Großen bis zur römischen Eroberung, Stuttgart, 2004. 
   , Ägypten in hellenistischer Zeit 332-30 v. Chr., München, 2001. 
   , Die Dynastie der Ptolemäer, Berlijn, 1897 (= Aalen, 1979). 
  
  Romeins Egypte
   , Altägypten im Römischen Reich: Der römische Pharao und seine Tempel. 1. Römische Politik und altägyptische Ideologie von Augustus bis Diocletian, Tempelbau in Oberägypten, Mainz, 2000. 
   , Römische Kaisertabelle. Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie, Darmstadt, 1996².
  
  Externe links 
  
    SEMATAUI - Die Vereinigung der Beiden Länder
    Chronologie - Kurzübersicht, eGlyphica.de
    Regnal Chronologies. Egypt, my.raex.com
    Date Converter for Ancient Egypt
    , The Turin king list, pharaoh.se (2011-2017). (Engelse vertaling van de Turijnse koningslijst)
  
  Farao's
  
  Farao's
  Faroa's