title: Trammotorwagen
text: Een Trammotorwagen is een tram die gemotoriseerd is en zich zo zelf kan voortbewegen over rails. De meest gangbare benaming is tegenwoordig tram of  motorwagen. Een motorwagen kan één of meer ongemotoriseerde bijwagens of aanhangrijtuigen meetrekken en daarmee passagiers of goederen vervoeren. In reizigersdienst komen bijwagens in Nederland en België niet meer voor. Motorwagens kunnen ook gekoppeld rijden. Dit kwam op grote schaal voor bij Tatra T3/4-trams in de MOE-landen. Ook in de Benelux rijden gekoppelde motorwagens: PCC's in Antwerpen en Urbos trams in Utrecht.
  
  Typen trammotorwagens
  Een eenvoudig onderscheid is te maken in het aantal assen van elk tramtype. De chronologische ontwikkeling  is er een van kleine trams naar grote, meerdelige gelede trams: van tweeassige versies, tot die met acht tot twaalf assen. Enkele typen lagevloertrams zonder doorgaande assen hebben tot 24 wielen op eigen korte assen: dit komt overeen met 12 assen.
  
  De lijst hieronder is een beknopt overzicht, vele variaties trams zijn ontwikkeld. De belangrijkste tramtypes zijn genoemd en dit zijn vaak types waar meer dan honderd, soms duizenden, wagens van zijn gebouwd.
  
  Tweeassers
  Birney Car
  REKO, LOWA en GOTHA trams
  Remodelado (Lissabon)
  
  Drieassers
  Amsterdamse drieassers
  Type München
  Vijfasser (Augsburg)
  
  Vierassers
  Enkele wagenbak
  Nearside Car
  Peter Witt Car
  Master Units, Electromobiles & Rail Sedans
  Brillliner
  PCC-car (onder andere Antwerpen, Gent, Den Haag)
  Tatra trams
  Konstal trams
  RVZ trams
  Düwag-tram (Grossraumwagen)
  Dubbele wagenbak
  Type Bremen, Tatra KT4 of Konstal
  Type Stuttgart
  Driedubbele wagenbak
  Twee kamers met bad type
  
  Zesassers
  Met jacobsdraaistel
  Type Urbinatti (Rome)
  Düwag-tram (onder andere Düsseldorf)
  Europese PCC (onder andere Brussel)
  BN LRV (onder andere Kusttram)
  Oost-Europese Tatra- of Konstal-trams
  Met oplegging
  Zwevend Geleed Tramrijtuig (Rotterdam)
  
  Achtassers
  Met jacobsdraaistellen
  Düwag-tram (onder andere Rotterdam)
  Europese PCC (onder andere Brussel)
  Gelede Tram Lang (GTL8 - Den Haag)
  Tatra KT8D5 (Praag)
  ICS (ipari csuklós - Boedapest)
  Met opleggingen
  Type Freiburg
  Bombardier Flexity Swift (ET2010 - Karlsruhe)
  HeiterBlick / Vossloh-Kiepe Vamos (GTZ8-B - Bielefeld)
  Kortgekoppeld
  DT 8 (Stuttgart)
  
  Veelassers
   Tienasser
   Twaalfasser
  
  Moderne ontwikkelingen
  Lagevloertram
  Avenio (onder andere Den Haag)
  Citadis (onder andere Rotterdam)
  Cityrunner (onder andere Brussel)
  Combino (onder andere Amsterdam)
  Flexity 2 (onder andere Antwerpen en Gent)
  RegioCitadis (onder andere Den Haag)
  TINA (vanaf 2026 onder andere Den Haag)
  Urbos (onder andere de Vlaamse tramlijnen, Amsterdam, Luik, Luxemburg en Utrecht)
  
  Tram
  Trammaterieel