title: Umicore
text: Umicore is een wereldwijde materiaaltechnologie- en recyclagegroep. Zij houdt zich bezig met materiaalkunde, scheikunde en metallurgie. Umicore ontwikkelt katalysatoren, energie- en oppervlaktematerialen, en recycling van edelmetalen. Het merendeel van Umicores inkomsten is afkomstig uit materialen voor schone mobiliteit en recyclage. Het bedrijf bestaat sinds 2001 onder de naam Umicore. Het vloeide voort uit het Belgische Union Minière.
  
  Umicore wordt geleid door Mathias Miedreich en is beursgenoteerd en maakt deel uit van de BEL 20 aandelenindex, sinds die opgericht werd in 1991. Groupe Bruxelles Lambert is de grootste aandeelhouder met een belang van 16%.
  
  Activiteiten 
  Umicore organiseert zijn activiteiten in drie zogenaamde business groups, ieder met betrekking tot metalen: Catalysis, Energy & Surface Technologies en Recycling. Elke business group is opgedeeld in verschillende marktgerichte business units.
  
  Energy & Surface Technologies (energie- en oppervlaktetechnologieën) 
  Umicore levert via Energy & Surface Technologies oplossingen voor energieopslag met oog op schone mobiliteit en het opslagen van schone energie. Het bedrijf is innovatieve leider op het vlak van kathodematerialen voor lithium-ionbatterijen. Zijn materialen worden gebruikt in herlaadbare batterijen voor elektrische voertuigen, draagbare elektronica en energieopslag.
  
  Catalysts (katalysatoren) 
  Umicore beperkt vervuilende uitstoot van industrieën en voertuigen aan de hand van katalysatoren. De productie en ontwikkeling hiervan valt onder de Catalysts business group. Het bedrijf wordt gezien als een technologische leider in katalysatoren voor personenwagens en zware bedrijfsvoertuigen. Umicores toepassingen voor emissiecontrole dragen bij tot zijn missie om de lucht schoner te maken.
  
  Recycling (recyclage) 
  Umicore zet zich in voor een duurzaam beheer van grondstoffen aan de hand van zijn recyclingactiviteiten. De recycling business group is Umicores laatste stap in zijn gesloten kringloopmodel waarin ze de grondstoffen die gebruikt worden in zijn eigen activiteiten uit afgedankte eindproducten kan ontginnen. Umicore is wereldleider in het recycleren van complexe afvalstromen die edelmetalen en andere waardevolle materialen bevatten.
  
  Business units
  
  (Catalysts) Automotive Catalysts 
  Produceert katalysatoren voor de emissiecontrole van benzine- en dieselmotoren in transport- en andere toepassingen, energieopwekking en industriële processen.
  
  (Catalysts) Precious Metals Chemistry 
  Produceert katalysatoren op basis van metalen. De producten van de Precious Metals Chemistry business unit hebben betrekking tot emissiebehandeling, kankertherapieën en de productie van fijnchemicaliën en geavanceerde elektronica. Deze producten worden gemaakt op basis van organometaaltechnologie.
  
  (Energy & Surface Technologies) Rechargeable Battery Materials 
  Is een toonaangevende leverancier van kathodematerialen voor herlaadbare lithium-ionbatterijen. De focus van deze business unit ligt op het vergroten van het bereik en het verbeteren van de prestaties van batterijen in elektrische wagens en het verlengen van de levensduur van batterijen in draagbare elektronica.
  
  (Energy & Surface Technologies) Electro-Optic Materials 
  Levert metaaloplossingen voor ruimtevaart, optiek en elektronica. De business unit maakt onder meer producten voor thermische beeldvorming, wafers voor zonnecellen die in de ruimte gebruikt worden, krachtige leds en chemicaliën voor glasvezeloptiek.
  
  (Energy & Surface Technologies) Electroplating 
  Maakt op metaal gebaseerde coatingproducten voor printplaten, sieraden en industriële componenten. De elektrolyten en processen voor edele metalen van deze business unit worden gebruikt in technologische, functionele en decoratieve toepassingen.
  
  (Energy & Surface Technologies) Cobalt & Speciality Materials 
  Specialiseert zich in de toelevering, productie en distributie van kobalt- en nikkelproducten. De producten van deze business unit worden verwerkt in batterijen, gereedschappen, verven en banden. Aan de hand van Umicores recyclage- en raffinageprocessen geeft Cobalt & Specialty Materials kobalt en andere metalen een nieuw leven.
  
  (Recycling) Precious Metals Refining 
  Runt een van de meest geavanceerde recyclagefabrieken voor complexe afvalstromen. Aan de hand van raffinage- en recyclagetechnologie geeft ze gebruikte metalen een nieuw leven.
  
  (Recycling) Precious Metals Management 
  Levert en verwerkt edelmetalen. Ze voorziet de fysieke levering van edele metalen van zowel de output van Umicores raffinaderijen als die van enkele industriële partners en banken.
  
  (Recycling) Jewelry & Industrial Metals 
  Ontwikkelt en recycleert producten en processen op basis van edelmetalen zoals goud, zilver en platina. De klanten van Umicore verwerken die producten in uiteenlopende toepassingen waaronder sieraden, hoogzuiver glas, industriële katalysatoren en munten.
  
  Afgesplitste activiteiten 
  zink (in 2007 afgesplitst, met uitzondering van de activiteit "zinkspecialiteiten");
  koper (in 2005 afgesplitst).
  Met de afsplitsing van de zink- en koperactiviteiten heeft Umicore zich omgevormd tot een "materiaaltechnologiebedrijf".
  
  Geschiedenis
  
  Voorgeschiedenis 
  De geschiedenis van het bedrijf gaat meer dan 200 jaar terug in de tijd. Eind 1805 kreeg Jean-Jacques Dony de concessie voor de zinkmijnen van Vieille Montagne toegewezen. Hiermee ontstond de vroegste voorloper van het huidige bedrijf.
  
  Nog tijdens het bewind van Leopold II in Congo, werd in 1906 Union Minière (du Haut Katanga, of UMHK) opgericht, de andere grote poot van het toekomstige Umicore. De oprichting gebeurde met kapitaal van Britse investeerders enerzijds en Belgische bedrijven anderzijds. Grote aandeelhouders waren onder andere de Compagnie du Katanga, de CCCI, de Banque d'Outremer en vooral de Belgische Generale Maatschappij. Die Generale Maatschappij had vanaf 1822 de touwtjes van de Belgische economie stevig in handen en had grote belangen in de bedrijven die actief waren in de Congolese kolonie. De raad van bestuur van de Generale Maatschappij bestond dan ook grotendeels uit politici en getrouwen van Leopold II.
  
  De UMHK had tot doel de mineraalrijke ondergrond van Belgisch-Kongo te ontginnen. Zo kwam Vieille Montagne door een overname in handen van Union Minière. De ontginning van de enorme bodemrijkdommen van Katanga gebeurde vaak ten koste van de lokale Congolese bevolking. De werk- en leefomstandigheden van Congolese arbeiders waren mensonwaardig en velen van hen leden onder tuberculose of longontsteking. Dit leidde tot een hoog sterftecijfer onder de Congolese werknemers van het bedrijf. Een staking van de werknemers werd manu militari de kop ingedrukt en naar schatting 60 arbeiders verloren het leven.
  
  De Union Minière leverde tijdens de Tweede Wereldoorlog uranium aan de Verenigde Staten. In deze periode was Katanga immers de enige bekende bron van hoogwaardig uranium in de wereld. Met dit uranium slaagden de Verenigde Staten erin de eerste kernbommen te maken, die later zouden gebruikt worden bij de aanvallen op Hiroshima en Nagasaki. België hield aan de deal met de Verenigde Staten 2,5 miljard dollar over.
  
  De UMHK speelde ook een rol bij de afscheiding van de mijnprovincie Katanga tijdens de interne strijd die losbarstte na de onafhankelijkheid van Congo in 1960. De Union Minière leverde financiële steun aan het regime van opstandeling Moïse Tshombé om de provincie af te scheiden van het centrale bestuur in Leopoldstad, waar premier Lumumba de leiding had over de eerste democratisch verkozen Congolese regering. Door mee de Katangese secessie te bewerkstelligen hield het bestuur de UMHK uit Congolese handen.
  
  In het boek 'De moord op Lumumba' beschrijft Ludo De Witte de rol van de UMHK bij die moord. Naast financiële en logistieke steun zou de Union Minière ook het zwavelzuur hebben geleverd waarin het lijk van Patrice Lumumba werd opgelost. Dit boek leidde tot een parlementaire onderzoekscommissie waarbij onder andere de Belgische overheid mee verantwoordelijk werd gesteld voor die moord.
  
  In 1967 werden de activiteiten in Katanga door Mobutu genationaliseerd tot Gécamines.
  
  In 1989 voegt Suez de non-ferro bedrijven binnen die groep samen. Zo worden Union Minière Du Haut Katanga, Vieille Montagne, Metallurgie Hoboken-Overpelt en Mechim één geïntegreerde groep die de naam Union Minière kreeg.
  
  Het ontstaan van Umicore 
  In 2000 wordt Thomas Leysen ceo van Union Minière. Leysen legt meteen een beleidsverklaring af waarin hij komaf maakt met het verleden in mijnbouw en de non-ferrosector. In 2001 verandert Union Minière officieel naar Umicore. De eerste twee letters in de naam verwijzen naar de voorloper van het materiaaltechnologiebedrijf. Umicore neemt sindsdien ook de slagzin ‘Materials for a better life’ aan.
  
  In 2003 neemt Umicore het bedrijf Precious Metals Group over, waartoe het Duitse bedrijf Degussa behoorde. De overname kostte 643 miljoen, waardoor het de grootste overname is in de geschiedenis van het bedrijf. Door die overname neemt Umicore de controle van verschillende sites wereldwijd over in Duitsland, Brazilië en China. Die overname gaf Umicore een grote voet aan de grond in de wereld van katalysatoren in de automotive sector, wat tot op heden een van de belangrijkste segmenten is van Umicores strategie.
  
  In 2005 werd de koper-afdeling afgesplitst onder de naam Cumerio (een anagram van Umicore). In 2008 werd Cumerio overgenomen door Norddeutsche Affinerie (nu Aurubis AG) en verdween op 8 april 2008 van de beurs. Na de overname is Norddeutsche Affinerie het grootste koperconcern van Europa geworden. Het telde direct na de overname twaalf vestigingen in zeven Europese landen en zo'n 4700 werknemers.
  
  In 2007 fuseerden de zinkactiviteiten van Umicore, dat 4,2% van de wereldzinkproductie voor zijn rekening nam, met Zinifex tot het Nyrstar-concern. Nyrstar zal 1,2 miljoen ton zink en zinklegeringen per jaar produceren. Met een aandeel van 10,1% van de wereldzinkproductie is Nyrstar marktleider geworden. Zinifex wordt met een belang van 60% de grootste aandeelhouder in Nyrstar en Umicore houdt de resterende 40% aan. Umicore heeft zijn belang gereduceerd en had per eind 2008 nog 5,25% van de Nyrstar aandelen in handen.
  
  Umicore onder Marc Grynberg 
  Marc Grynberg neemt in 2008 de rol van bestuursvoorzitter over van Thomas Leysen, die aanblijft als voorzitter van de raad van bestuur. Grynberg lanceerde twee vijfjarenplannen waarin enkele van de business units verkocht werden. Op die manier wist Umicore zijn focus scherp te stellen op drie grote segmenten die overeenkomen met de business groups. De focus van Umicore ligt momenteel op schadelijke uitstoot beperken, de toekomst aandrijven met zijn technologie en materialen, en gebruikte materialen een nieuw leven geven.
  
  Vestigingen
  
  België 
  
  Brugge (kobalt, metaalzepen, harsen en Nafteenzuur)
  Brussel (hoofdkantoor en verkoopdienst),
  Hoboken (edelmetalen),
  Olen (research & development; nieuwe materialen, e.d.; de afdeling koper behoort nu tot Aurubis), vestiging Umicore Olen
  
  Nederland 
  Amsterdam (Schöne Edelmetaal B.V.) Op 2 oktober 2017 werd bekend dat Umicore het voornemen heeft het 278 jaar oude bedrijf waar 50 mensen werken te sluiten. De productieactiviteiten zullen naar het buitenland verplaatst worden. 
  Eijsden (zinkoxide).
  
  Prijzen 
  In 2013 en 2014 viel Umicore samen met Galloo, Coolrec, Recupel, WorldLoop en United Nations Industrial Development Organization (UNIDO) in de prijzen voor hun samenwerking rond Changing the e-waste cycle. De partners werden erkend voor hun multi-stakeholdersamenwerking om elektronisch afval in Afrika aan te pakken. Het partnerschap zou het beste van beide werelden bundelen: lokale inzameling en ontmanteling van afval enerzijds, gebruikmaken van de internationale expertise voor hoogtechnologische recyclage van bepaalde afvalfracties anderzijds.
  
  Bestuur 
  
  Bedrijf met zetel in Brussel
  Uraniummijn
  Mijnbouwbedrijf
  Bedrijf genoteerd aan Euronext Brussels