title: Petrus Johannes Houtzagers
text: Petrus Johannes Houtzagers (Utrecht, 13 april 1857 - Loenen aan de Vecht, 21 januari 1944) was een Nederlands architect.
  
  Biografie
  Houtzagers werd geboren in Utrecht. Na zijn lagere school volgde hij enkele lessen in het hand- en constructietekenen. Hij zette zijn studie vervolgens voort aan de Poly-technische School te Delft. Na zijn afstuderen was hij korte tijd opzichter. Zo was hij in 1880 'buitengewoon opzichter' bij de restauratie van het Buitenhof. Na een periode van opzichterswerk vestigde hij zich in 1882 in Utrecht als architect. Hij was hier eveneens directeur en docent aan Het Utrechtsch Museum van Kunstnijverheid gedurende 37 jaar. Enkele bekende leerlingen van hem zijn Gerrit Rietveld en Jan van der Lip. In 1919 verhuisde Houtzagers naar De Bilt. In 1928 nam hij zijn intrek in de buitenplaats 'Vegtlust' in Loenen aan de Vecht, waar hij in 1944 overleed.
  
  Chronologische lijst met werken. 
  'R' en 'G' betekenen respectievelijk 'rijksmonument' en 'gemeentelijk monument'.
  
  Vroege werken: 1883-1898
   1883 Zeist: Villa in het Wilhelminapark.
  1883 Middelharnis (Zeeland): Twee gemeentescholen met onderwijzerswoningen.
  1883 Den Bommel (Zeeland): Gemeenteschool met onderwijzerswoning.
  1889 Utrecht: Oranjesociëteit 'Sic Semper' (Moge het altijd zo blijven), Trans/Nieuwegracht (R).
  1890 De Meern: Verbouwing Raadhuis, Rijksstraatweg 74.
  1892/1894 Utrecht: Herenhuizen Ramstraat 23-27.
  1892 Soest: Raadhuis, Steenhoffstraat 2-4 (G).
  1892 Soest: Gemeenteschool.
  1893 Utrecht: Ambachtsschool met directeurswoning (samen met D. Kruijf), Schoolplein 9 (tot 1931: Schoolplein 28b). Woning: G.
  1893 Woudenberg: Constantiahoeve (Quatre-Bras/De Viersprong)), Zeisterweg 84.
  1894 Utrecht: Villa Museumlaan 7 (R).
  1895 Utrecht: Huis aan het Jansdam.
  1895 Utrecht: Winkelpui in de Zadelstraat.
   1895 Utrecht: Blok winkelwoonhuizen, Nobelstraat 28-30/Lucasbolwerk 2 (G).
  1895 Voorschoten: Blok van 14 burgerwoonhuizen, St. Nicolaasbrug.
  1896 Utrecht: Kantoor voor Verzekerings Maatschappij 'Kosmos', Choorstraat 2 (R).
  1896 Utrecht: Verbouwing drukkerij "Bosch en Zn.", Oudegracht/Korte Nieuwstraat (nogmaals vergroot en verbouwd 1904 en 1910).
  1896 Utrecht: Woningen voor woningbouwvereniging "Concordia", Concordiastraat/Amsterdamsestraatweg.
  1896 Zeist: Twee villa's onder één dak, Slotlaan.
  1896 Zeist: Villa, Woudenbergseweg.
  1898 Utrecht: Herenhuizen voor de  Levensverzekerings Maatschappi "De Utrecht",Emmalaan 1-19/Ramstraat 2-16 (R).
  1898 Utrecht: Verbouwing van een huis tot kinderziekenhuis, Nieuwegracht.
  1898 Utrecht: Woonhuizen Wilhelminapark 18-22 (G).
  1899 Utrecht: Verbouwing Winkel van Sinkel voor bank Vlaer en Kol, Oudegracht.
  1899-1900 Utrecht: Restauratie en verbouwing van een pand voor de Utrechtse Hypotheekbank, Drift 17.
  1900 Utrecht: Verbouwing van een fabrieksgebouw, Oudegracht.
  1900 Utrecht: Reconstructie gevel en renovatie hal Drift 15.
  1900-1901 Zeist: verbouwing van het kantoor van de Verzekeringsmaatschappij "Kosmos", Driebergseweg.
  1901 Utrecht: verbouwing van een pand tot huishoudschool, Nieuwegracht.
  1913 Utrecht: Badhuis Zonstraat 112a.
  
  Late werken: 1903-1927
   1903 Utrecht: Wilhelminapark 44 (G).
  1903 Utrecht : Badhuis aan het Koekoeksplein.
  1904 Utrecht: Verbouwing en uitbreiding van het warenhuis van Vroom en Dreesman, Stadhuisbrug. In dezelfde stijl wordt dit pand nogmaals verbouwd en vergroot in 1909, 1914 en 1923 (R).
  1905 Huis ter Heide: Villa.
  1905 Zeist: Verbouwing van de buitenplaats Schaerwijde, Utrechtseweg.
  1906 Utrecht: Verbouwing van het winkelpand van Vroom en Dreesman, Lange Viestraat.
  1906 Utrecht: Verbouwing en uitbreiding van een woonhuis aan de Drift.
  1906 Utrecht: Ontwerp Circus Maximus voor Lustrum "Germanicus" van het Utrechtsch Studenten Corps.
  1906 Utrecht: Blok winkelwoonhuizen, Korte Jansstraat 1-7/Achter St. Pieter (G).
  1907 Utrecht: Winkelwoonhuis Korte Jansstraat 11 (?).
  1907 Utrecht: Herenhuis Maliebaan 74 (R).
  1907 Utrecht: Verbouwing Drift 21.
  1910 Hilversum: Herenhuis in opdracht van broer J.D. Houtzagers, Soestdijkerstraatweg 46.
   1911-1912 Utrecht: Holy Trinity Church, Van Limburg Stirumplein 2 (R) Afb.
  1913 Utrecht. Versobering voorgevel Westerkerk, Catharijnekade.
   1914-1914 Utrecht: Pastorie bij Holy Trinity Church, Van Hogendorpstraat 26 (R).
  1915 Utrecht: Badhuis Kanaalstraat (later moskee), Kanaalstraat 36-38.
  1915 Utrecht: Rijkslandbouwschool aan het Oppenheimplein.
  1916 Huis ter Heide: Villa.
  1922 Utrecht: Verbouwing en uitbreiding van de drukkerij 'Bosch en Zn.', Korte Nieuwstraat, Utrecht. In 1926 wordt het pand in dezelfde stijl nogmaals verbouwd en uitgebreid.
  1922-1923 De Bilt: Immanuelkerk en pastorie, Soestdijkseweg Zuid 49.
   1922-1922 Utrecht: Utrechtse vestiging Vroom & Dreesmann, Oudegracht 167 (uitbreiding).
  1925 Utrecht: Badhuis aan de Thorbeckelaan.
  1925 Utrecht: Winkelwoonhuizenblok Drift/Nobelstraat.
  1926 Utrecht: Volksbadhuis aan het Willem van Noortplein 19.
  1927 De Bilt: Winkelpand aan de Burgemeester De Withstraat 14.
  
  Zie ook 
  Site over P.J. Houtzagers met toegang tot een scriptie over hem van Marceline Dolfin.
   
  
  Does, Arinda van der en Richard Zweekhorst 2009 Tuinhistorische waardering. Buitenplaats De Viersprong Woudenberg.
  
  Dolfin, Marceline, 1985 P.J. Houtzagers, architect. Doctoraalscriptie Universiteit Utrecht. (De scriptie is toegankelijk via deze site.)
  
  Dolfin, Marceline J, E.M. Kylstra en Jean Penders 1989 Utrecht. De huizen binnen de singels. Overzicht. 's Gravenhage.
  
  Dolfin, Marceline, 1998 "Petrus Johannes Houtzagers (1857-1944), architect". In: Utrechtse biografieën Levensbeschrijvingen van bekende en onbekende Utrechters, deel 5. Utrecht, p. 62-66.
  
  Japikse, N. et al., 1938, Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld. Amsterdam, p. 706.
  
  Jekel, J.M en A.J.A.M Lisman, 2006 De lustrumfeesten te Utrecht in 1906. Hilversum.
  
  Lijst van Nederlandse architecten.
  
  Meulen, J.N. van der, 1993 "Museum en school van kunstnijverheid te Utrecht", in: Maandblad Oud-Utrecht, september 1993, p. 94-100.
  
  Pey, Inge 2004 Bouwen voor gezeten burgers. Herenhuizen en villa's in de nieuwe stadswijken van Utrecht, Groningen en Nijmegen (1874-1901). Zwolle/Zeist.
  
  Schneider, Chr. L. 1987 De kleine kerk van De Bilt. 100 jaar Gereformeerde Kerk 1887-1987. De Bilt.
  Houtzagers, Petrus Johannes