title: Hilding Rosenberg
text: Hilding Constantin Rosenberg (Bosjökloster, een benedictijnenklooster tussen Ringsjöarna en Skåne, in het zuiden van Zweden, 21 juni 1892 – Bromma bij Stockholm, 19 mei 1985) was een Zweeds componist, dirigent en muziekpedagoog.
  
  Levensloop 
  Hij was de jongste van 8 kinderen van Carl Magnus Rosenberg en zijn echtgenote Dothilda Carolina Pamp. Vanaf 1909 was hij organist in Kalmar en werkte toen als concertpianist, leraar en voor korte tijd ook als kerkmuzikant in Vemmenhög. Dankzij een studiebeurs kon hij in 1914 aan de Kungliga Musikhögskolan te Stockholm gaan studeren. Hij studeerde piano bij Richard Andersson en compositie alsook contrapunt bij Ernst Henrik Ellberg en Wilhelm Stenhammar van 1915 tot 1917. In 1920 maakte hij een studiereis naar Berlijn, Dresden, Wenen en Parijs. Zijn vakbekwaamheid voltooide hij door dirigeerles bij Kurt Striegler en Hermann Scherchen. Van 1932 tot 1934 was hij dirigent aan de Koninklijke opera te Stockholm. Daarna werkte hij als gastdirigent in vele Europese landen en in de Verenigde Staten van Amerika. Verder werkte hij als freelance componist en leraar. Tot zijn leerlingen behoren Karl-Birger Blomdahl, Sven-Erik Bäck, Ingvar Lidholm, Sven-Eric Johanson en Åke Hermanson.
  
  Hij huwde op 30 augustus 1921 met Vera Josephson.
  
  Vanaf 1940 was hij lid van de Koninklijke Akademie voor muziek. In 1957 werd hij honorair professor van de Universiteit van Uppsala en in 1962 werd hij onderscheiden met de Promotion of Music Medal.
  
  Hij componeerde zeven opera's, een operaoratorium (Joseph en zijn broers, 1946-1948), zeven balletten, vier oratoria, twee melodrama's, zeven symfonieën en verdere symfonische werken, twee viool-, een cello- en een trompetconcert, toneelmuziek, muziek voor de radio en de film, kamer-, piano- en orgelmuziek, liederen en werken voor koor.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest 
   1916 Symfonie 1915/16 Adagio opus 2
   1916 Symfonie nr. 0 Adagio voor orkest opus 2
   1910/1971 Symfonie nr. 1 opus 5
   1918 Drie fantasiestukken voor orkest, opus 6
   I solnedgången
   Nattliga röster
  ' Morgon
   1922 Variaties en Passacaglia op een eigen Thema
   1924 Sinfonia da chiesa nr. 2 opus 23
   1927 Suite op Zweedse volksmelodieën voor strijkorkest, opus 36
   1927 Sorgemusik över Wilhelm Stenhammar opus 43
   1929 Förspel till ballet "Yttersta domen - (The Last Judgement)", opus 48
   1929 Yttersta domen, balletpantomime
   Polska
   De rena jungfrurnas dans
   Pantomimisk duett
   Smärtornas dans
   Utan titel
   1930 En festmarsch
   1932 Een Reis naar Amerika symfonische suite uit de opera
   1932 Een Reis naar Amerika I. Hamnen (De Haven)
   1932 Een Reis naar Amerika III. Järnvägsfuga (Spoorwegfuga)
   1934 Overtura Piccola (ur Hus med dubbel ingång)
   1935 Symfonie nr. 2 "Sinfonia grave" opus 62
   Allegro energico
   Poco adagio - Allegro assai - Poco adagio - Poco più
   mosso - Allegro
   Allegro risoluto
   1935 Symphonie concertante voor orkest
   1937 Bergslagsbilder suite opus 72
   Folket
   Bygden
   Forsen
   Den ljusa sommarnatten
   Det gamla bruket
   Bergslagsindustri
   1938 Marionetter Ouverture voor een Marionettentheater
   1938 Orfeus i sta'n dans-suite uit het ballet opus 75
   1939 (1e) Concert voor cello en orkest
   1939 Symfonie nr. 3 - "The Four Ages of Man"
   Moderato - Allegro
   Andante sostenuto
   Allegro con fuoco, molto marcato
   Andante semplice
   1939 Danssuite uit de opera Marionetter
   Marsch
   Ballettszene
   Pantomime
   Marsch
   1940 Symfonie nr. 4 - "The revelation of St. John" voor baritonsolo, gemengd koor en orkest
   1942 Djufar suite voor orkest
   1944 Lycksalighetens ö Vindarnas musik
   1944 Symfonie nr. 5 "Hortulanus" - (Örtagårdsmästaren) voor contralt solo, koor en orkest
   1946 Concerto No 1, (Eden "Adam and Eve", ballet) voor viool, alt-viool, cello en strijkorkest
   1949 Josef och hans bröder Partita III
   1949 Josef och hans bröder Vår-pastoral
   1949 Concerto no. 2 per orchestra
   1951 Symfonie nr. 6 "Sinfonia semplice"
   1952 Ingresso solenne del Premio Nobel
   1953 Concerto per violoncello e orchestra
   1954/1968 Concerto no. 3 per orchestra The Louisville concerto
   1959 Riflessioni no 1 per orchestra d'archi con violino solo
   1963 Sinfonische Metamorphoses Nr. 1
   1963 Sinfonische Metamorphoses Nr. 2
   1963 Salome muziek tot het ballet van Birgit Cullberg
   1963 Dagdrivaren voor baritonsolo en orkest
   1968 Symfonie nr. 7
   1974/1980 Symfonie nr. 8 "In candidum"
  
  Werken voor harmonieorkest 
   1934 Overtura piccola - Lustspelsuvertyr arr. Edvard Åkerberg ur "Hus med dubbel ingång" skådespelsmusik
   1937 Bergslagsbilder arr. Edvard Åkerberg een suite uit de filmmuziek van Gunnar Olssons Bergslagsfolk
   1966 Babels Toren Ballet voor blazers en slagwerk
   1966 Sinfonie voor blazers en slagwerk
   Andante (attaca)
   Andante moderato (attaca)
   Alla marica (attaca)
   Moderato (attaca)
   Andante misterioso (attaca)
   Allegretto
  
  Muziektheater
  
  Opera's
  
  Balletten
  
  Toneelwerken 
   1940 Ifigenia på Tauris Skådespelsmusik (theatermuziek) voor twee sopranen (zonder tekst), Engelse hoorn, hoorn, harp en strijkers - tekst: Johann Wolfgang von Goethe
   1944/1952 Blodsbröllop Skådespelsmusik (theatermuziek) voor solisten, koor, fluit, klarinet, percussie, viool en cello - tekst: Federico García Lorca
   1951 Oidipus Skådespelsmusik (theatermuziek) voor zangers, pauken en piano - tekst: Sofokles
  
  Missen, oratoria en cantates 
   1925 The Birth of Song cantate voor koor en orkest, opus 26
   1936 Den heliga natten kerstoratorium, opus 70, voor recitant, solisten, gemengd koor en orkest
   1937 Järnålder cantate, voor recitatie, gezang, 2 fluiten, 6 klarinetten, 4 trompetten, 3 trombones en percussie
   1937 Perserna dramatisch oratorium, opus 71, voor acteurs, 2 sopranen, mezzosopraan, tenor, bass, gemengd koor, fluit, klarinet, fagot, hoorn, trombone, 5 percussionisten (solo), soloisten, koor, harp, en orkest
   1937, rev. 1941 Spelet om Sankt Örjan dramatische folk songs voor kinderen, voor zangers, sprekers, sprekende koor, 3-st. gemengd koor en orkest
   1938 The Place of the Skull oratorium, voor sopraan, tenor, bass, gemengd koor, recitatie en orkest
   1941 Christmas Hymn of Romano voor recitatie, sopraan, contralt, bariton, gemengd koor, fluit, fagot, trompet, percussie
   1942 Svensk lagsaga oratorium, opus 92, voor solisten, recitant, gemengd koor en orkest
   1954 Lyric suite cantate voor de inwijding van de Universiteit van Göteborg aan de 10 februari 1954
   1960 To the earth goddess cantate voor mezzosopraan (of tenor of bariton), fluit, klarinet, viool, alt-viool, cello, luit
   1967 Hymn to a University cantate voor het 300-jarig jubileum van de Universiteit van Lund, Zweden, voor baritonsolo, gemengd koor en orkest
  
  Werken voor orgel 
   1922 Fantasi d-moll
   1941 Fantasia e fuga
   1946-1961 Vijf orgelstukken
   Fantasi 1946
   Ostinato och fughetta
   Canzona
   Toccata solenne
   Funderingar kring en doktorsavhandling och synnerligen sekvens nr. 40 1961
   1948 Preludio e fuga
   1966 Lover Gud i himmelshöjd. Koralvariationer ur kantaten Hymnus
  
  Werken voor piano 
   1916 Drie intermezzi voor piano, opus 1
   1923 1e sonate voor piano opus 17
   1924 Suite voor piano opus 20
   1925 2e sonate voor piano opus 27
   1925 11 kleine voordrachtstukken voor piano opus 24
   Lugnt
   Livligt och älskligt
   Raskt och uppsluppet
   Uttrycksfullt
   Lugnt löpande
   Raskt och muntert
   Pastoral
   I folkton
   Skämtsamt
   Långsamt valstempo
   Orientaliskt
   1926 3e sonate voor piano opus 20
   1926 4e sonate voor piano opus 35
   1941 Tema con variazioni voor piano (17 variaties over een eigen tema)
  
  Werken voor koor 
   1949 Herre, jag vill tacka dig bland folken naar psalm 57 voor gemengd koor
   1949 Herren min Gud, gör mitt mörker ljust voor gemengd koor
  
  Kamermuziek 
   1959/1968 Quintetto per fiati
   7 Strijkkwartetten
  
  Filmmuziek 
   1944 Hets
  
  Publicaties 
   Toner från min örtagård, Stockholm: Natur o. Kultur 1978. 180 S.
  
  Bibliografie 
   Björn Martinson: Hilding Rosenberg's apocalyps. Studies of The Revelation of St. John ­ a work of music in battlearmour. Lund University, Doctorale dissertatie 990306. Department of Art History and Musicology. Lund, Zweden. 26 maart 1999. 392 paginas. 
   Stewart Gordon: Other European Composers of the Twentieth Century, in: A History of Keyboard Literature. Music for the Piano and its Forerunners, New York: Schirmer Books, 1996, 566 p., 
   Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, 
   Gerd Schönfelder, Hans Åstrand: Contemporary Swedish music through the telescopic sight - Nine Analytical Studies of Key Works by Hilding Rosenberg, Sven-Erik Back, Ingvar Lidholm, Jan Carlstedt, Lars-Gunnar Bodin, Eskil Hemberg, Daniel Bortz, Anders Eliasson and Karin Rehnqvist Ödesbög: Edition Reimers. 1993. 348 p., 
   Paul E. Bierley, William H. Rehrig: The heritage encyclopedia of band music: composers and their music, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, 
   Stig Jacobsson, Hans-Gunnar Peterson: Swedish composers of the 20th century, Stockholm: Svensk musik, 2. ed., 1990. 205 p., 
   Swedish choral music, a selective catalogue, Stockholm: Svensk Musik, 1988, 60 p.
   Lennart Reimers: Hilding Rosenberg in memoriam, Musikrevy. 40 (1985), S. 217-220.
   Lennart Reimers: Hilding Rosenberg som musikalisk förlossare, Musikrevy. 37 (1982), S. 55-57.
   Sven G. Winquist: Musik i svenska ljudfilmer 1950-1959, Stockholm: Svensk Musik, 1985, 194 p., 
   Lennart Hedwall: Hilding Rosenbergs orgelmusik, Musikrevy. 37 (1982), S. 58-60.
   Henrik Sjögren: Perspektiv på Rosenberg genom "Musik i vår tid", Musikrevy. 37 (1982), S. 61-63.
   Zagorka Živković: Tankar och samtal kring Hilding Rosenberg, Musikrevy. 37 (1982), S. 49-52.
   Anders Edling: Franskt i svensk musik 1880-1920 - Stiplaverkan hos parisstuderande tonsättare och särskilt hos Emil Sjogren: Avec un resumé en français, Uppsala: Almqvist & Wiksell International, 1982, 337 p., 
   Ermanno Comuzio: Film music lexicon, Amministrazione Provinciale di Pavia, 1980
   T. Boltenstern: Musiklexikon: Svensk 1900-talsmusik fan opera till pop; 2000 biografier; termer, instrument, ensembler, repertoar, Stockholm: Natur och Kultur, 1978, 362 p.
   Herbert Connor: Svensk musik: 2. från midsommarvaka till aniara, Stockholm: Bonniers, 1977, 528 p, 
   En bok till Hilding Rosenberg 21/6 1977. - Kungl. Musikaliska akademiens skriftserie; 19, Stockholm: Kungl. Musikaliska akad. 1977. 200 s.
   Bo Wallner: Rosenberg och 20-talet. Ett avsnitt ur ett kapittel och en bok på väg, Nutida musik. 15 (1971/72) H. 4, S. 3-18.
   Bo Wallner: Rosenbergiana, Musik revy. 17 (1962), S. 117-121.
   Bo Wallner: Kring Rosenbergs Riflessioni, Nutida Musik. 5 (1961/62) H. 4, S. 5-12.
   Bo Wallner: Hilding Rosenbergs sjätte stråkkvartett, Nutida Musik. 5 (1961/62) H. 4, S. 35-39.
   Bengt Johnsson: Hilding Rosenbergs klavermusik, Musikrevy. 17 (1962), S.~
   Julius Rabe: Hilding Rosenberg - Ein Meister der schwedischen Musik von heute, Österreichische Musikzeitschrift. 14 (1959), S. 62-64.
   Nils L. Wallin: Hilding Rosenbergs "Johannes Uppenbarelse", Nordisk Musikkultur. 1 (1952), s. 15-20.
  
  Externe links 
   Hilding Rosenberg pagina's (Biografie, werklijst, foto)
  
  Zweeds componist
  Christelijke muziek
  Zweeds muziekpedagoog
  Zweeds dirigent