title: Nekaf Jeep
text: De Nekaf Jeep (ook kortweg Nekaf) was een Willys M38A1 jeep die in Nederland werd geassembleerd, aanvankelijk bij Nekaf in Rotterdam en later bij Kemper & Van Twist uit Dordrecht. De Nekaf Jeep werd tot in de jaren negentig bij de Koninklijke Landmacht gebruikt. Totaal zijn er circa 7500 gebouwd.
  De militaire aanduiding is M38A1. Het is oorspronkelijk een ontwerp uit 1952 van Willys-Overland en wordt ook wel aangeduid als Willys MD. De Nederlandse versie wijkt af van de standaard M38A1 door de kenmerkende bolle richtingaanwijzers aan elke zijkant, die beschermd worden door een ijzeren beugel.
  
  Inleiding 
  Na de Tweede Wereldoorlog gebruikte de Koninklijke Landmacht aanvankelijk jeeps uit Amerikaanse dumpvoorraden. Begin jaren vijftig zocht het Ministerie van Oorlog een opvolger. DAF ontwikkelde de DAF YA-054 terreinwagen, die echter te duur werd gevonden. De keuze viel op de Willys M38A1 van Willys-Overland. De totale order bedroeg 4000 stuks. Wegens de economische positie van Nederland werd overeengekomen dat de voertuigen bij Nekaf zouden worden geassembleerd, en dat ook onderdelen van Nederlandse leveranciers zouden worden toegepast. Om te kunnen voldoen aan de Nederlandse verkeerswetgeving werden enkele wijzigingen doorgevoerd; onder andere werden richtingaanwijzers toegevoegd.
  
  De eerste Nekaf Jeep werd op 28 mei 1955 afgeleverd. Aanvankelijk leverde Nekaf 55 stuks per week af, maar de fabriek kreeg het druk met de assemblage voor Simca, en de productie zakte in naar 27 stuks per week. Drie jaar later werd Nekaf geliquideerd en werd de assemblage gestaakt. Er waren toen 5676 stuks afgeleverd. Tussen 1958 en 1962 assembleerde de Dordrechtse firma Kemper & Van Twist een kleine serie van de Nekaf Jeep. De naam bleef ongewijzigd. In totaal zijn er circa 7500 exemplaren van dit type jeep gemaakt.
  
  Versies 
  De Nekaf M38A1 is in verschillende uitvoeringen geleverd (en/of gebruikt):
   vrachtauto algemene dienst (VAU), eventueel met Polynorm of Bantam- of Roset-aanhangwagen
   gewondentransport (GWT) met dubbele Riemvis-brancarddrager
   met terugstootloze vuurmond (TLV) 106mm-M40A1 (aanduiding M38A1C of M38A1TLV)
   met het het antitankraketsysteem TOW (40 omgebouwde M38A1C's tussen 1983 en 1989)
   ten behoeve van de verkenning (uitgerust met zend- en ontvangstapparatuur en eventueel een BREN- of MAG-affuit)
   voor de brandweer.
  
  Beschrijving 
  Onderstaande tekst is overgenomen uit de Technische Handleiding 9-345:
  
  Technische gegevens 
  (ontleend aan: TH9-345, Departement van Defensie)
  
  Jeep M38 A1, 1/4 ton, 4x4:
  
  Afmetingen & Gewichten:
   Hoogte: 1900 mm
   Lengte: 3510 mm
   Breedte: 1550 mm
   Toegestaan gewicht op de weg: 1753 kg
   Toegestaan gewicht in het terrein: 1571 kg
   Laadvermogen op de weg: 544 kg
   Laadvermogen in het terrein: 363 kg
   Getrokken last op de weg (maximaal): 907 kg
   Getrokken last in het terrein (max): 680 kg
   Aantal personen (inclusief bestuurder): 4
  Prestaties:
   Maximumsnelheid op de weg: 88 km per uur
   Klimvermogen: 69%
   Waadvermogen (zonder speciale uitrusting): 75 cm
   Waadvermogen (met speciale uitrusting): 190 cm
   Bodemvrijheid: 22,4 cm
   Op- en afloophoek: 46° en 34°
  Motor:
   Merk/type: Willys, 4 cilinder, F-kop (combinatie van kop- en zijklep), 4 takt, vloeistof gekoeld
   Brandstof: benzine
   Vermogen: 72 pk bij 4.000 toeren
   Maximum koppel: 114 ft. lbs bij 2.000 toeren
   Cilinderinhoud: 2,199 liter
  Versnellingsbak:
   Merk/type: Warner Gear, synchromesh, 3 vooruit, 1 achteruit
   Overbrengingsverhoudingen:
   vooruit:
   1e 2,789:1
   2e 1,551:1
   3e 1,000:1
   Achteruit:
   3,789:1
  Reductiebak:
   Merk: Spicer
   Overbrengingsverhoudingen:
   Hoge gearing: 1.00:1
   Lage gearing: 2.43:1
  Brandstoftank:
   Capaciteit: 68 liter
  Elektrische installatie:
   Boordspanning:24 volt
   Twee accu's van 12 volt elk
   Capaciteit per accu: 45 Ah
  Zend- en ontvanginstallaties
  In de loop der jaren is de Nekaf met verschillende radiotoestellen uitgerust voor het HF- en VHF-frequentiegebied, zoals onder andere:
   AN/GRC-9 HF, bijnaam: Angrynine
   GRC-3030 HF
   VRC-9 VHF
   RT-3600 VHF
   RT-4600 VHF
  
  Dieselversie 
  Voor de Artillerie-Inrichtingen is een Nekaf Jeep met dieselmotor gemaakt; een uniek exemplaar. Voor het trekken van karren met explosief materiaal was er behoefte aan een "vonkenvrij" voertuig. Eind jaren zestig zijn van een Nekaf Jeep alle elektrische componenten verwijderd. De benzinemotor werd vervangen door een Farymann dieselmotor. Dit was een aangepaste stationair- en scheepsmotor die alleen met een zwengel kon worden gestart. Hij telde een cilinder met een inhoud van 850 cm3. Het vermogen was 10 pk. Het enige exemplaar staat in het museum van het Regiment Technische Troepen te Soesterberg.
  
  Liefhebbers 
  In 1962 werd de Nekaf Jeep opgevolgd door de DKW Munga. Deze sleet echter zo snel dat de al opgeslagen Nekaf Jeeps vanaf 1970 weer moesten worden ingezet. Eind jaren zeventig werden ze opgevolgd door Land Rovers. De Nekaf Jeeps werden weer opgeslagen. In 1996 ging de Nekaf Jeep definitief uit dienst. De meeste exemplaren zijn nu in particulier bezit bij liefhebbers die ze in originele staat operationeel houden. Er zijn in Nederland vele clubs voor legervoertuigen waardoor specifieke kennis en kunde bewaard blijft.
  
  Jeep
  Militair voertuig