title: Nederhemert
text: Nederhemert is een deel van de gemeente Zaltbommel, in de Nederlandse provincie Gelderland. Nederhemert bestaat uit de dorpen Nederhemert-Zuid en Nederhemert-Noord, van elkaar gescheiden door de Afgedamde Maas. Tussen beide dorpen vaart zes dagen in de week een pont.
  
  Geschiedenis
  
  Vroege geschiedenis 
  Nederhemert is, als Hemert, bekend sinds de 11e eeuw. Er zijn aanwijzingen dat bepaalde vermeldingen uit de 9e eeuw op Nederhemert slaan, maar dat is niet met zekerheid te zeggen.
  
  Scheiding van Noord en Zuid 
  Tot omstreeks 1460 lag Nederhemert geheel ten noorden van de Maas. De rivier stroomde vanuit het oosten tot Nederhemert, maakte een grote bocht verder westwaarts richting Heusden en vandaar weer terug tot Nederhemert, om vervolgens verder richting Waal (Woudrichem) te stromen. In of nabij 1460 werd de bocht op natuurlijke wijze afgesneden, waardoor een deel van Nederhemert ten zuiden van de Maas kwam te liggen. In 1481 maakten inwoners van 's-Hertogenbosch de nieuwe rivierloop beter bevaarbaar, zodat hun schepen geen tol meer aan Heusden hoefden te betalen. Tot 1904 zou Heusden aan een dode Maasarm liggen, waarna de Maaskanalisatie ervoor zorgde dat de hoofdstroom weer langs Heusden ging lopen en Nederhemert-Zuid samen met Bern op 'Het Eiland' kwam te liggen.
  
  Bestuurlijke geschiedenis 
  In het begin van de 14e eeuw wordt er in Nederhemert een kasteel gebouwd en opgedragen aan Reinoud van Gelre. In 1318 komt het huis in bezit van Willem de Cock, die zich hierop Van Hemert laat noemen. Nederhemert was vroeger een hoge heerlijkheid. Dat wil zeggen dat het een eigen rechtbank bezat, waar de heer recht sprak. Ook had Nederhemert een eigen dijkstoel (dijkbestuur). Deze familie was tevens in het bezit van een aantal andere heerlijkheden in het rivierenland.
  
  Nederhemert was tot 1 juli 1955 een zelfstandige gemeente en ging toen op in de gemeente Kerkwijk. De dorpen Nederhemert-Noord en -Zuid tellen samen 1730 inwoners (per 1 januari 2020). Per 1 januari 1999 ging de gemeente Kerkwijk samen met de gemeente Brakel op in de gemeente Zaltbommel.
  
  Geografie 
   Nederhemert-Noord
   Nederhemert-Zuid
  
  Geboren 
   Cees van de Werken (1913-2002), politicus
  
  Overleden 
   Floris I (circa 1025-1061) eerste graaf van Holland
  
  Zie ook 
   Lijst van burgemeesters van Nederhemert
   Lijst van rijksmonumenten in Nederhemert-Noord
   Lijst van rijksmonumenten in Nederhemert-Zuid
   Lijst van gemeentelijke monumenten in Nederhemert
  
  Plaats in Gelderland
  Geografie van Zaltbommel
  Voormalige gemeente in Gelderland
  Beschermd dorpsgezicht in Nederland