title: Torbjörn Lundquist
text: Torbjörn Iwan Lundquist (Stockholm, 30 september 1920 – Grillby, 1 juli 2000) was een Zweeds componist, dirigent en musicoloog.
  
  Levensloop 
  Lundquist studeerde na zijn militaire dienst vanaf 1945 musicologie aan de Universiteit van Uppsala in Uppsala en bij Issai Dobrowen zoals compositie bij Dag Wirén. Verder studeerde hij orkestdirectie bij Otmar Suitner in Salzburg en in Wenen. In 1947 richtte hij een eigen kamerorkest op, dat hij ook dirigeerde. Van 1949 tot 1956 was hij dirigent van het orkest van het Slottheater Drottningholm. Sindsdien was hij gastdirigent bij orkesten in Zweden en in heel Europa. Lundquist behoorde tot het bestuur van de Zweedse componistenfederatie van 1963 tot 1971 en was van 1969 tot 1971 hun tweede voorzitter. 
  
  Zijn Symfonie nr. 1 ging in 1956 in première, maar het werd gevolgd door een periode van experimenteren en privéstudies in verschillende stijlen, genres en tradities. Vanaf 1970 besloot hij dan voorlopig met het componeren van symfonische werken te stoppen. Een financiële steun van de Zweedse regering in 1978 maakte het hem weer mogelijk zich opnieuw aan het componeren van symfonisch repertoire te wijden. Zijn Symonfie nr. 3 - Sinfonie Dolorosa was dan ook zijn baanbrekend werk als symfonicus. Zijn grote natuurverbondenheid komt in de Symfonie nr. 4 - Sinfonia Ecologica en de Symfonie nr. 6 - Sarek tot uiting. Zijn sterke betrokkenheid bij de grote vragen van het leven zijn nog duidelijk in Symfonie nr. 2 - ...voor vrijheid, de Symfonie nr. 7 - Humanity (ter herinnering aan Dag Hammarskjöld, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties), en de Symfonie nr. 9 - Survival te herkennen. 
  
  Lundquist maakte gebruik van veel verschillende vormen van expressie en stijl bij het componeren om de synthese die hij zocht te bereiken: traditioneel gevormde muziek, moderne avant-garde elementen en door de jazz beïnvloede uitbarstingen worden in zijn werken met elkaar geconfronteerd. Alhoewel de componist beïnvloed werd door impulsen uit andere culturen - zoals de Indonesische gamelanensembles met hun unieke percussiegeluiden en de Saami vuolle (meestal ten onrechte als Joik bekend) - heeft hij zijn symfonieën qua stijl ondergebracht in de Europese orkestrale traditie. De verschillende elementen vloeien samen tot een persoonlijk en rijk palet dat de componist door de jaren heen heeft verfijnd tot een sterke expressie. Zijn werk reflecteert een sterke levensaanvaarding en vrijheidsliefde met gevoelens die, in een overwegend tonaal idioom, variëren van doordachte oprechtheid tot geweldige uitbarsting (erupties). Hij leefde dicht bij de natuur, maar ook dicht bij dat wat er gebeurt in de buitenwereld. In tijden van snelle verandering en aantasting van het milieu zocht Lundquist naar de kern van het leven, niet om de werkelijkheid te ontsnappen, maar om het te herstellen.
  
  In 1989 werd hij bekroond met de Atterberg Prijs van het Svenska tonsättares internationella musikbyrå (STIM) voor zijn engageerde en muzikale toonkunst in diepe humanistische geest. In 1992 werd hem de Hugo Alfvénprijs toegekend.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest
  
  Symfonieën 
   1956 rev.1971 Symfonie nr. 1 - Kamersymfonie, voor orkest, op.11, HW 20
   1956-1970 Symfonie nr. 2 - ...för frihet, voor orkest
   1971-1975 Symfonie nr. 3 - Sinfonia dolorosa, voor orkest
   1974-1985 Symfonie nr. 4 - Sinfonia Ecologica, voor orkest
   1980 Symfonie nr. 5, voor orkest
   1980-1988 Symfonie nr. 6 - Sarek, voor orkest
   1986-1988 Symfonie nr. 7 - Humanity (in memoriam Dag Hammarskjöld), voor sopraan, bariton, gemengd koor en orkest - tekst: uit het Requiem, Dag Hammarskjöld en Lev Tolstoj
   1989-1992 Symfonie nr. 8 - Kroumata symphony, voor orkest
   1996 Symfonie nr. 9 - Survival, voor orkest
  
  Concerten voor instrumenten en orkest 
   1963-1965 Concert (Concerto da camera), voor accordeon en orkest
   1967/1981 Intarzia, voor accordeon en strijkorkest
   1967 Fervor, voor grote viool en orkest
   1967 Hangarmusik - Concerto sinfonico, voor piano en orkest
   1968-1970 Sogno, voor hobo en strijkorkest
   1971 Stockholmsmusik, voor accordeon en strijkorkest
   1972/1979 Concert, voor marimba en orkest 
   1974 Concerto grosso, voor viool, cello en strijkorkest
   1976-1978 Concert - Fantasia Pragense, voor viool en orkest
   1978/1994 Landskap, voor tuba, strijkorkest en piano
   1978 Poetry, voor dwarsfluit, strijkorkest en piano
   1978/1989 Sea-room, voor hoorn, strijkorkest en piano
   1980 Trumpet music - Konsert, voor picollotrompet, slagwerk, piano en strijkorkest
   1981 Samspil - concertino, voor accordeon en orkest
  
  Andere werken voor orkest 
   1951 Divertimento, voor kamerorkest, op.1
   1951 Variationssvit, voor strijkorkest
   1952 Sinfonietta, voor kamerorkest  
   1957 Canzona, voor kamerorkest, op.12 
   1961 Orkestern runt på tio minuter, voor drie saxofoons en kamerorkest
   1968 Confrontation, voor groot orkest
   1968 Evoluzione, voor strijkorkest
   1969 Sound on sound eller Ombytta roller, voor publiek, spreker, componisten en orkest  
   1971 Galax, voor orkest en orgel
   1977 Arktis, voor orkest HW 91
   1977 Schatten, symfonische schets voor orkest
   1979 Serenad, voor strijkorkest
   1980-1982 Integration, voor vijf slagwerkers en strijkorkest
  
  Werken voor harmonieorkest 
   1978 Vindkraft, symfonische schets voor harmonieorkest
   1978 Invigningsblås för 4 kanaler, voor harmonieorkest
   1984 Arktis, voor harmonieorkest
  
  Muziektheater
  
  Opera
  
  Toneelmuziek 
   1953 Herdespel, voor dwarsfluit, 2 hobo's, 2 hoorns, trompet, strijkorkest en klavecimbel - tekst: Olof von Dalin
   1961-1962 Långt från vårt jordiska hem, kerstspel voor solisten, kinderkoor, gemengd koor en orkest - tekst: Bo Setterlind
   Gösta Berlings saga - première: 1967 in de Zweedse omroep
  
  Vocale muziek
  
  Cantates 
   1958 Elegier från bergen, cantate voor tenor, mannenkoor en orkest, op.15 - tekst: Bo Setterlind
  
  Werken voor koor 
   1957 Afton, voor gemengd koor - tekst: Bo Setterlind
   1957 Blomma som en vildros, voor gemengd koor - tekst: Bo Setterlind
   1957 Tystnaden, voor gemengd koor - tekst: Bo Setterlind
   1958 Schlesisk folkvisa, voor gemengd koor - tekst: traditioneel, Zweedse vertaling: Bo Setterlind
   1959 Via tomheten - visioner, voor sopraan, bariton, gemengd koor en orkest, op.17 - tekst: Bo Setterlind
   1962 Bebådelse, voor gemengd koor - tekst: Östen Sjöstrand
   1963 Triptyk, voor gemengd koor - tekst: Östen Sjöstrand
   1964 Grekisk vår, suite voor gemengd koor - tekst: Bo Setterlind
   1966 Den ljusa ön, lyrische suite voor driestemmig gemengd koor - tekst: Bo Setterlind
   1968 Två visor om våren, voor gemengd koor
  
  Liederen 
   1949 Sex små sommarsånger, voor zangstem en piano 
   1949 Tre dikter - ur Sviter, voor zangstem en piano, op.7 - tekst: Erik Lindegren
   1952 Jungfru Maria, voor zangstem en strijkkwartet - tekst: Erik Axel Karlfeldt
   1953 Psalm 102, voor bariton en strijkkwartet, op.3 
   1964 Anrop, voor sopraan en orkest HW 37 - tekst: Ragnar Piuva
   1965 Ensamhetens sånger, voor zangstem en piano - tekst: Vilhelm Ekelund
   Genom sluttningens täta blommor 
   Solnedgångens stilla klarhet 
   Kastanjeträden trötta lutar 
   1966 Mera om Bobo och Clarina i smultronblomman - 6 barnvisor, voor zangstem en piano - tekst: Harry Iseborg
   1983 Fem Rilke sånger, voor zangstem en piano - tekst: Rainer Maria Rilke
   Geduld 
   Einmal 
   Dein Antlitz 
   Aus eines Engels Fühlung 
   Wie soll ich meine Seele halten 
   1984/1989 Siebenmal Rilke : Sieben Gedichte, voor zangstem en orkest HW 117 - tekst: Rainer Maria Rilke - ook in een versie voor zangstem en piano
   1989 New bearings - Seven songs, voor bariton en piano - tekst: Dag Hammarskjöld 
   Thus it was 
   Fading beeches 
   Waking 
   Time's flight 
   Standing naked 
   On a night in midsummer 
   A new country 
   1992 Irish love songs, voor bariton en piano - tekst: James Joyce
   Goldenhair 
   I would in that sweet bosom be 
   My love 
   Winds of May 
   My true love 
   Bright cap and streamers 
   Arise, arise! 
   1996 Chamber music, negen liederen voor bariton, cello en piano - tekst: James Joyce
   1996 Pour l'éternité - 7 songes du coeur, voor bariton en piano - tekst: Jean-Luc Caron
  
  Kamermuziek 
   1955 :Sonatine, voor viool en piano, op.10
   1957/1973 Mälarkvartett, voor strijkkwartet
   1966 Bewegungen, voor accordeon en strijkkwartet
   1966 Combinazione, voor viool en slagwerk
   1966 Duell, voor accordeon en slagwerk
   1967 Teamwork, voor blaaskwintet 
   1969 Quartetto d'aprile (Strijkkwartet nr. 2)
   1969 Quatre rondeaux pour Le Quatuor Rondo, voor dwarsfluit, hobo, klarinet, fagot en piano
   1969 Stereogram III, voor accordeon, xylorimba/vibrafoon/crotales en gitaar 
   1969 Tempera, voor kopersextet 
   1974 Intuizione - Våraning, voor dwarsfluit en piano (of harp)
   1974 Kopparstick - Gravure sur/pour cuivre, voor kopersextet 
   1975 Trio fiorente, voor viool, cello en piano
   1976 Al fresco, fantasie voor dwarsfluit en piano
   1977 Triplet, voor 4 tuba's 
   1978 Scandinavian music, voor koperkwintet
   1989 Alla prima, voor saxofoonkwartet
  
  Werken voor piano 
   1964-1965 Partita piccola
   1997 Metamorfoser
   Commedia dell'arte - Scherzo
  
  Werken voor accordeon 
   1963 Partita piccola
   1965 Metamorphoses
   1966 Nine two-part inventions
   1967 Plasticity - Plastiska varianter - Plastische Varianten...
   1967/1983 Sonatina piccola
   1968 Ballad, voor 2 accordeons 
   1968 Botany play
   1971 Microscope, 21 stukken
   1972 Copenhagen music, voor accordeon solo en accordeonkwintet
   1972 Lappri
   1981 Assoziationen
  
  Filmmuziek 
   1954 Simon syndaren
   1956 Nattbarn
   1956 Moln över Hellesta
   1957 Kostervalsen
   1957 Synnöve Solbakken
   1958 Damen i svart
   1958 Mannekäng i rött
   1959 Ryttare i blått
   1960 Tärningen är kastad
   1960 Sommar och syndare
   1960 Domaren
   1960 När mörkret faller
   1961 Änglar, finns dom?
   1961 Lita på mej, älskling!
   1961 Briggen Tre Liljor
   1962 Vita frun
   1962 Chans
   1962 Nils Holgerssons underbara resa
   1963 Det är hos mig han har varit
   1963 Den gula bilen
   1963 Sällskapslek
   1965 Flygplan saknas
   1965 Arken
   1967 Hugo och Josefin
   1969 Fadern
   1971 Bröder Carl
  
  Bibliografie 
   Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, ISBN 3-923058-07-1
   Jean-Luc Carron: Torbjörn Iwan Lundquist : portrait d'un compositeur suédois contemporain vivant, Bulletin / Association Française Carl Nielsen; 10. 1993. pp. 62-195 
   Lisa Ann Cleveland: An Analysis of Referential Collections in the Contemporary Accordion Works of Torbjörn Iwan Lundquist, Evanston, Il.; Northwestern University, dissertation 1993. 229 p.  
   Bärbel Hölzing: Torbjörn Iwan Lundquist : Werkverzeichnis und Diskographie, Bochum: Augemus, 1994. 117 S. (Texte zur Geschichte und Gegenwart des Akkordeons ; 4) - Anhang: Partita piccola für Akkordeon : Versuch einer Kurzanalyse / Guido Wagner 
   Stig Jacobsson, Hans-Gunnar Peterson: Swedish composers of the 20th century, Stockholm: Svensk musik, 1988.
  
  Externe links 
    Korte biografie op de internetpagina van Requiemsurvey
    Lijst van filmen voor die Torbjörn Iwan Lundquist de muziek schreef
    http://www.torbjorniwanlundquist.se
  
  Zweeds componist
  Zweeds dirigent
  Zweeds musicoloog
  20e-eeuws componist