title: Kesteren (Neder-Betuwe)
text: Kesteren is een dorp in de gemeente Neder-Betuwe, in de Nederlandse provincie Gelderland. Per   telde Kesteren  inwoners. Hiermee is Kesteren het grootste dorp uit de gemeente.
  
  Geschiedenis
  
  Herkomst naam
  De naam Kesteren is waarschijnlijk een verbastering van het Romeinse woord castra. Er zijn archeologische bewijzen gevonden dat er een Romeinse legerplaats, of castra, aan de westzijde van het dorp gelegen heeft op een stroomrug aan de toenmalige zuidoever van de Rijn. De Rijn was de noordelijke begrenzing of limes van het Romeinse Rijk in deze streek. De castra of castellum was waarschijnlijk genaamd Carvo of Carvone, gebouwd voor het jaar 40. Nabij de Romeinse legerplaats lag naar alle waarschijnlijkheid een nederzetting, welke in de derde eeuw na christus min of meer verlaten is.
  
  Middeleeuwen 
  In de 13e eeuw werd de eerste stenen kerk van Kesteren gebouwd, die waarschijnlijk een oudere houten voorganger verving. In de 15e/16e eeuw werd deze kerk vervangen door nieuwbouw.
  
  Rond 1300 begon men in de regio met de aanleg van dijken waardoor bewoning en landbouw eenvoudiger werden. In de loop der jaren nam de landbouw langzaam toe, maar door de zware klei was dit niet eenvoudig.
  
  Gemeenteindeling
  Van 1811 tot 1818 behoorde het dorp Kesteren bij de gemeente Lienden. Op 1 januari 1818 werd de gemeente Kesteren gevormd uit de gemeente Heusden (Ge) en een deel van de gemeente Lienden. Op 1 januari 1822 werd de gemeente uitgebreid met de opgeheven gemeente Lede en Oudewaard. Op 1 januari 2002 werden de gemeenten Dodewaard en Echteld bij Kesteren gevoegd. De naam van de fusiegemeente werd op 1 april 2003 veranderd in Neder-Betuwe.
  
  Oorlogsperiode
  Tijdens de mobilisatie in 1939 werd de linie Ochten-de Spees Kesteren (zie: Lijst van rijksmonumenten in Kesteren), onderdeel van de Grebbelinie, in ere hersteld en bemand. In oorlogstijd was even ten zuiden van Kesteren het Kamp Overbroek gelegen.
  
  De kerk raakte ernstig beschadigd en moest na de oorlog grotendeels worden herbouwd.
  
  Het huidige dorp
  Kesteren is hoofdzakelijk op de agrarische sector gericht. Zo staat het hoofdzakelijk in het teken van de fruitteelt, maar ook boomkwekerijen zijn er veel te vinden. Industriële bedrijvigheid vindt met name plaats op industrieterrein 't Panhuis aan de oostkant van het dorp aan de weg naar het naburige Opheusden.
  
  Evenals Opheusden is het dorp in meerderheid christelijk. Voor het reformatorisch voortgezet onderwijs vervult Kesteren een streekfunctie. In het dorp bevindt zich een van de locaties van het Van Lodenstein College.
  
  Sinds 2002 staat er een nieuwe korenmolen in het dorp, De Zwaluw.
  
  Verkeer en vervoer
  Toen in 1882 de spoorlijn Elst - Dordrecht werd aangelegd leefde de lokale economie snel op. Met name door de snelle transportroute kon fruit vers vervoerd worden en nam de betekenis van de Betuwe als fruitteeltregio toe. In 1886 werd ook de lijn van Amersfoort naar Kesteren geopend. Het station Kesteren was een belangrijke aanjager voor het dorp. Door de samenkomst van twee belangrijke spoorlijnen en veel goederenverkeer waren de spoorwegen nog eens een belangrijke werkgever.
  
  In 1955 werd de noord-zuidroute van Veenendaal naar Oss via een veerpont over de Waal bij Ochten aangelegd door de provincie Gelderland, later de N233. Dit was een vierstrooksweg - dwars door het dorp - die op regionaal niveau een belangrijke verkeersader was en aansloot op het rijkswegennet. Al in 1960 werden opties bekeken voor een rondweg, deze werd echter pas in 1980 aangelegd om het dorp te ontzien. Op de rondweg staat bijna dagelijks file tussen de aansluiting met de N320 en de brug over de Rijn bij Rhenen.
  
  In juli 1964 werd de A15 geopend tussen Tiel en Kesteren, aansluitend op het bestaande traject ten westen van Tiel. Dit was een belangrijke verbetering in de bereikbaarheid van het gebied.
  
  Openbaar vervoer  
  De volgende buslijnen rijden door het dorp: 
   Lijn 44 Tiel - Maurik - Eck en Wiel - Ingen - Ommeren - Lienden - Kesteren - Rhenen - Wageningen (streekbus)
   Lijn 45 Tiel - Echteld - Ijzendoorn - Ochten - Kesteren - Rhenen - Wageningen (streekbus)
   Lijn 237 Heteren - Randwijk - Zetten - Andelst - Dodewaard - Opheusden- Kesteren (buurtbus)
  
  Sport  
   Voetbalvereniging VV Kesteren
   Korfbalvereniging Kesteren
  
  Onderwijs  
  Het dorp heeft drie basisscholen: Het Kompas, De Wegwijzer en OBS Dalton het Pallet (openbaar)
  
  Kesteren heeft 2 middelbare scholen: Van Lodenstein College, en Pantarijn
  
  Voor het hoger onderwijs zit er een vestiging van Yuverta.
  
  Literatuur
   'Bumkes aon't spoor', Sporen uit de geschiedenis van de gemeente Kesteren, uitgave gemeente Kesteren, 2001
   De Spees, Osenvorenreeks 66, Gemeente en Arend Datema Instituut, Kesteren, 2000
  
  Geboren 
   Nienke Brinkhuis (1971), actrice en presentatrice
   Vinchenzo Tahapary (1999), zanger
  
  Bekende inwoners 
   Johannes van Zanten (1911-1944), uitvoerder NHM en leidinggevend verzetsstrijder in WOII
   Dick van Zanten (1936-2021), Nederlands langebaanschaatser en sportbestuurder
  
  Zie ook
   Station Kesteren
   VV Kesteren
   Lijst van burgemeesters van Kesteren
   Lijst van rijksmonumenten in Kesteren
   Lijst van gemeentelijke monumenten in Kesteren
  
  Externe link 
   Gemeente Neder-Betuwe
  
  Plaats in Gelderland
  Geografie van Neder-Betuwe
  Voormalige gemeente in Gelderland