title: Lilian Harvey
text: Lilian Harvey geboren als Lilian Helen Muriel Pape (Londen, 19 januari 1906 - Juan-les-Pins, 27 juli 1968) was een Engels/Duitse actrice, zangeres en danseres.
  
  Jeugd en opleiding 
  Lilian Harvey kwam in Londen ter wereld als de dochter van de handelsman Walter Bruno Pape uit Maagdenburg en de Engelse Ethel Pape-Laughton. Naar aanleiding van een langer verblijf in het buitenland kwam hij echter niet als haar biologische vader in aanmerking. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was de familie net aanwezig in Maagdenburg en kon toen niet terugkeren naar Engeland. Lilian werd ondergebracht in Zwitserland bij haar tante in Solothurn. In 1923 deed ze eindexamen in haar toenmalige woonplaats Berlijn. Ze bezocht de balletschool van de Deutsche Staatsoper en verkreeg haar eerste betaalde optredens als danseres in Hongarije en Oostenrijk. Toentertijd nam ze de geboortenaam Harvey van haar grootmoeder aan als artiestennaam.
  
  Carrière 
  Vanaf die tijd kwam haar carrière in een stroomversnelling. In februari 1924 kreeg ze haar eerste kleine rol in Der Fluch van Robert Land, waarin ze de jonge Joodse Ruth speelde. Ze acteerde in meerdere stomme films en kreeg in de film Leidenschaft (1925) de hoofdrol naast Otto Gebühr. Met Willy Fritsch, met wie ze later nog 11 verdere films draaide, stond ze voor de eerste keer voor de camera in de operetteverfilming van Die keusche Susanne (1926).
  
  In 1930 kwam de uiteindelijke doorbraak, toen ze samen met Willy Fritsch in de romantische komediefilm Liebeswalzer uitgroeiden tot droompaar van de Duitse film. Zelf werd ze volgens de pers gezien als het liefste meisje ter wereld. In de film Der Kongreß tanzt (1931) zong ze in een scene Christels Lied, bekend als Das gibt's nur einmal, dat nog steeds een evergreen is. De daaropvolgende films werden ook in Engeland en Frankrijk gesynchroniseerd, deels vaak meertalig met verschillende partners gedraaid, waardoor Harvey ook in het buitenland bekend werd. Ze werd uitgenodigd naar Hollywood en acteerde daar in vier niet erg succesvolle films. In 1931 kocht ze de villa Villa Asmodée in Juan-les-Pins.
  
  In 1935 keerde Harvey terug naar het inmiddels nationaalsocialistische Duitsland, waar ze nog meerdere succesvolle films draaide, waaronder enkele met haar vriend, de regisseur Paul Martin. Nadat bekend werd, dat ze Joodse collega's ontving in haar huis, werd ze in de gaten gehouden door de Gestapo en werd ze als onbetrouwbaar geclassificeerd. In 1939 emigreerde ze naar Juan-les-Pins in Frankrijk, waar ze haar laatste film Miquette (1940) draaide. Na de Duitse bezetting van Zuid-Frankrijk ging ze in 1942 nogmaals naar Hollywood. Voorheen had ze opgetreden voor Franse soldaten en in Zwitserland in programma's voor verbetering van de oorlogsethiek. In 1943 werd haar door het nazi-regime de Duitse nationaliteit afgenomen.
  
  Na de oorlog in 1946 keerde ze naar Parijs terug. In de daaropvolgende jaren ondernam ze zangtournees door Scandinavië en Egypte. Na haar terugkeer in Duitsland in 1949, waar ze met vreugde werd begroet, nam ze ook theaterrollen aan. Haar theaterdebuut vond echter pas plaats aan het eind van 1961 aan de zijde van Heinz Plate bij het Heidelberger Zimmertheater. Niettemin moest ze vanwege een longziekte voor langere tijd in een sanatorium herstellen.
  
  Privéleven en overlijden 
  In 1953 trouwde ze met de Deense theateragent Hartvig Valeur-Larsen, maar dit huwelijk hield slechts stand tot 1955 en werd ontbonden in 1957. Eind 1955/begin 1956 leerde ze tijdens een gastspeltournee door de DDR Else Wirth (1907 tot 2007) kennen, die haar nieuwe levensgezellin en medewerkster werd. Harvey ontving van de Duitse regering een schadevergoeding in de vorm van een uitkering voor haar door het nazi-regime afgenomen vermogen. Lilian Harvey, die tijdens haar leven vaak depressief was en psychisch zeer breekbaar overkwam, overleed op 27 juli 1968 op 61-jarige leeftijd in haar eigen hotel in Juan-les-Pins aan de gevolgen van geelzucht. Ze werd bijgezet op het Cimetière de Rabiac in Antibes. Haar schriftelijke nalatenschap bevindt zich in het archief van de Akademie der Künste in Berlijn.
  
  Onderscheidingen 
   1965: Goldenes Filmband voor haar verdiensten voor de Duitse film
   1967: Bambi
  
  Filmografie 
  
   1924: Der Fluch
   1925: Die Motorbraut
   1925: Leidenschaft
   1925: Liebe und Trompetenblasen
   1925: Die kleine vom Bummel
   1926: Prinzessin Trulala
   1926: Die keusche Susanne
   1926: Vater werden ist nicht schwer
   1927: Die tolle Lola
   1927: Eheferien
   1927: Du sollst nicht stehlen
   1928: Eine Nacht in London
   1928: Ihr dunkler Punkt
   1929: Adieu, Mascotte
   1929: Wenn Du einmal Dein Herz verschenkst
   1930: Liebeswalzer
   1930: The Love Waltz (Engelse versie van Liebeswalzer)
   1930: Hokuspokus
   1930: The Temporary Widow (Engelse versie van Hokuspokus)
   1930: Die Drei von der Tankstelle
   1930: Le chemin du paradis (Franse versie van Die Drei von der Tankstelle)
   1930: Einbrecher
   1931: Nie wieder Liebe!
   1931: Calais – Douvres (Franse versie van Nie wieder Liebe!)
   1931: Der Kongreß tanzt
   1931: Le congrès s'amuse (Franse versie van Der Kongreß tanzt)
   1931: Congress Dances (Engelse versie van Der Kongreß tanzt)
   1932: Zwei Herzen und ein Schlag
  
   1932: La fille et le garçon (Franse versie van Zwei Herzen und ein Schlag)
   1932: Quick (Duitse en Franse versie)
   1932: Ein blonder Traum
   1932: Un rêve blond (Franse versie van Ein blonder Traum)
   1932: Happy Ever After (Engelse versie van Ein blonder Traum)
   1933: Ich und die Kaiserin
   1933: Moi et l'Impératrice (Franse versie van Ich und die Kaiserin)
   1933: The Only Girl (Engelse versie van Ich und die Kaiserin)
   1933: Meine Lippen lügen nicht (My Lips Betray)
   1933: My Weakness
   1933: I Am Suzanne
   1935: Let's Live Tonight
   1935: Invitation to the Waltz
   1935: Schwarze Rosen
   1935: Roses noires (Franse versie van Schwarze Rosen)
   1935: Did I Betray / Black Roses (Engelse versie van Schwarze Rosen)
   1936: Glückskinder
   1936: Les gais lurons (Franse versie van Glückskinder)
   1937: Sieben Ohrfeigen
   1937: Fanny Elßler
   1938: Capriccio
   1939: Castelli in aria
   1939: Ins blaue Leben (Duitse versie van Castelli in aria)
   1939: Frau am Steuer
   1940: Sérénade
   1940: Miquette et sa mère
   1958: Das gab's nur einmal (compilatiefilm met Harvey-scenes uit vooroorlogse films)
  
  Discografie 
   1930 - Liebling, mein Herz läßt dich grüßen (Werner Richard Heymann/Robert Gilbert) uit de geluidsfilm Die drei von der Tankstelle (Regie: Wilhelm Thiele), Lilian Harvey en Willy Fritsch met orkest
   1930 - Die Zwei von der Zankstelle – Potpourri (bewerkt door Peter Kreuder), Lilian Harvey en Willy Fritsch met het Odeon-Künstler-orkest o.l.v. Peter Kreuder
   1931 - Christels Lied (Das gibt's nur einmal, das kommt nicht wieder), (Werner Richard Heymann/Robert Gilbert), uit de Ufa-geluidsfilm Der Kongreß tanzt (regie: Erik Charell), Lilian Harvey met orkest
   1931 - Das gibt's nur einmal, das kommt nicht wieder (Just Once For All Time), (Werner Richard Heymann/Robert Gilbert), uit de Ufa-geluidsfilm Der Kongreß tanzt (regie: Erik Charell), Lilian Harvey met orkest
   1931 - Du hast mir heimlich die Liebe ins Haus gebracht (Werner R. Heymann/Robert Gilbert) uit de Ufaton-film-operette Ihr Hoheit befiehlt (regie: Hanns Schwarz), Lilian Harvey en Willi Fritsch met orkest o.l.v. dirigent Otto Dobrindt
   1932 - Irgendwo auf der Welt (Werner Richard Heymann/Robert Gilbert), Lilian Harvey met Ufa-jazzorkest o.l.v. Gérard Jacobsen
   1932 - Wir zahlen keine Miete mehr (Richard Heymann/Robert Gilbert) uit de geluidsfilm Ein blonder Traum (regie: Paul Martin), Lilian Harvey en Willy Fritsch met orkest
   1932 - Du wärst was für mich (Muziek: Jean Gilbert/Robert Gilbert) uit de geluidsfilm Zwei Herzen und ein Schlag (regie: Wilhelm Thiele), Lilian Harvey en Willy Fritsch met orkest o.l.v. Otto Dobrindt
   1936 - Ich wollt', ich wär ein Huhn (Peter Kreuder/Hans Fritz Beckmann) uit de Ufa geluidsfilm Glückskinder (regie: Paul Martin),  Lilian Harvey en Willy Fritsch met het Odeon-dansorkest
   1937 - Ich tanze mit dir in den Himmel hinein (Friedrich Schröder/Hans Fritz Beckmann) uit de Ufa-geluidsfilm Sieben Ohrfeigen (regie: Paul Martin), Lilian Harvey en Willy Fritsch met het Parlophon-dansorkest o.l.v. Friedrich Schröder
   1937 - Chinamann (Muziek: F. Schröder/Tekst: H. F. Beckmann) uit de geluidsfilm: Sieben Ohrfeigen (regie: Paul Martin), Lilian Harvey en Willy Fritsch met het Odeon-dansorkest
  
  Duits acteur