title: Het Noorderlicht (krant)
text: Het Noorderlicht was een illegale communistische krant die werd gestencild in een oplage van 100-300 exemplaren en tijdens de oorlogsjaren 1940-1941 een paar maal werd verspreid in Noord-Nederland.
  
  Het ontstaan van Het Noorderlicht is rechtstreeks terug te voeren op het besluit van 15 mei 1940 van het partijbestuur van de Communistische Partij van Nederland (CPN) om een ondergrondse organisatie op te richten. Het verbod van 27 juni 1940 van de Duitse bezetter om de communistische krant het Volksdagblad nog langer uit te geven omdat men zich niet aan de censuurvoorschriften hield en het verbod op het voortbestaan van de CPN van 20 juli 1940 hebben het verschijnen versneld. Als illegale opvolger van Het Volksdagblad verscheen in november 1940 De Waarheid. Als regionale edities van De Waarheid verschenen tegelijkertijd kranten als De Vonk, Tribune, Het Compas en Het Noorderlicht. De laatste verscheen voornamelijk in Groningen en Friesland en werd vanuit de stad Groningen opgezet door Jan Herder die door de CPN was aangewezen als instructeur bij het opbouwen van een illegale organisatie in het noorden van Nederland.
  
  Hoofdartikelen werden in Amsterdam geschreven onder verantwoordelijkheid van de centrale leiding van de CPN en via koeriers en koeriersters door het hele land verspreid, waar de tekst ter plaatse op stencil werd gezet en verspreid. 
  
  Van de wederwaardigheden van Het Noorderlicht in Friesland is het volgende bekend:
  Voor de verspreiding van Het Noorderlicht in Friesland werden drie groepen gevormd. De eerste bestond uit Martin Beuving, bouwvakker en gemeenteraadslid in Leeuwarden voor de CPN; Jan Weistra, 25 jaar, CPN-er en loodgieter uit Leeuwarden; Dirk Faber, 41 jaar, christelijk en timmerman uit Leeuwarden, Fedde de Groot uit Leeuwarden, 20 jaar en lid van de Nederlands Jeugdfederatie; Corrie van der Meulen uit Leeuwarden, 20 jaar en lid van de Nederlandse Jeugdfederatie; Eds van der Heide, 32 jaar, monteur uit Leeuwarden, partijloos, en zijn vrouw Klaaske, lid van de CPN.
  
  Een tweede verspreidingsgroep bestond uit Jacob de Wacht, 42 jaar, bouwvakker en  CPN-er uit Leeuwarden; Foppe Schipof, 42 jaar, vrijbuiter en negotieverkoper uit Leeuwarden; Harry Tulp, 32 jaar, lid van de CPN en vertegenwoordiger; Jacob de Rook, 51 jaar, visroker uit Lemmer en lid van de CPN.
  
  Tot de derde groep, de zogenaamde Houtigehagegroep, behoorden Frans Dalstra uit Surhuisterveen, 39 jaar, transportarbeider en lid van de CPN; Piet Keverkamp, 33 jaar, kapper in Houtigehage, katholiek (die bij zijn arrestatie in 1941 tegen zijn vrouw zei: “Nee ik hoef mijn jas niet aan, ik ben zo terug.”);  Siebe Bos, 32 jaar, voerman en lid van de CPN.
  
  Toen de Noorderlichtgroep in Groningen in februari 1941 werd opgerold werd het Noorderlicht op 5 maart 1941 voor de eerste en laatste maal in Leeuwarden gemaakt in de Insulindestraat bij Eds en Klaaske van der Heide en van daaruit verspreid. Kort daarna werden vrijwel alle medewerkers gearresteerd.
  
  In Groningen werden ongeveer 55 mensen van de Noorderlichtgroepen gearresteerd en naar concentratiekampen gevoerd. Slechts een klein deel daarvan heeft het er levend van afgebracht.
  
  Literatuur 
   Pieter van den Berg., Het Noorderlicht, een kleine geschiedenis van een illegaal communistisch blad in Friesland tijdens de oorlogsjaren 1940-1941. Leeuwarden, 1982.
   Hoe Groningen streed. Provinciaal gedenkboek van het verzet 1940-1945. Groningen, 1949.
   De Waarheid [editie Friesland, 27 augustus 1945].
   P. Popma en K. Zondag., Verhalen over Lemsterland in de Tweede Wereldoorlog. Gemeente Lemsterland, 1995.
   Hans van den Heuvel en Gerard Mulder., Het Vrije Woord, de illegale pers in Nederland 1940-1945. Den Haag, 1990.
   IPSO-Geschiedenisgroep Groningen, De Illegale Communistische Pers in Groningen, 1940/41, Groningen,1983.  
  
  Noorderlicht, Het
  Geschiedenis van Friesland
  Geschiedenis van Groningen (provincie)