title: N!Xau
text: Nǃxau ǂToma (of verkort: Nǃxau; alternatieve spelling: Gcao Tekene Çoma) (16 december 1944 - 1 juli 2003) was een Namibische boer en acteur, behorend tot het San-volk (ook bekend als Bosjesmannen). Zijn moedertaal was het Juǀʼhoan, een nauw aan het !Kung verwante Ju taal van de Khoisan-familie. Hij verwierf internationale bekendheid met zijn rol in de film The Gods Must Be Crazy (1980)
  
  In deze film van regisseur Jamie Uys speelt n!Xau de rol van Xixo, een bosjesman uit een stam in de Kalahari zonder contact met de moderne beschaving. Op een dag wordt er een colaflesje uit een overvliegend vliegtuig gegooid, en dat zorgt voor grote verwarring en onenigheid. Xixo krijgt dan ook de taak om de fles over de rand van de wereld te werpen. Op zijn queeste komt hij voor het eerst in contact met blanken, auto's, en moderne beschaving in het algemeen. De kijker ziet een interessant beeld van de westerse beschaving door Xixo's ogen.
  
  N!Xau zelf was weinig meer gewend dan Xixo uit de film. De regisseur van de film was de derde blanke die hij zag in zijn leven, en voor de film had hij geen stad gezien groter dan de nederzetting waar hij geboren was. In 1989 werd een vervolg op deze film gemaakt, The Gods Must Be Crazy II. Onofficiële vervolgen waren minder succesvol.
  
  Na deze reeks films keerde N!Xau terug naar Tsumkwe in Namibië, waar hij inmiddels een bakstenen boerderij had laten bouwen en waar hij 3 vrouwen had.
  
  Verder weten we weinig van N!Xau's leven. Het gerucht gaat dat hij voor de eerste film een mager loontje van niet meer dan 300 rand kreeg (ca. 40 euro), maar dat hij het met de wind liet meewaaien omdat papiergeld voor hem niets betekende. In werkelijkheid is dit echter een scene uit de film in kwestie. 
  Voor de tweede film kreeg hij echter dik betaald. Ook zeggen sommige mensen dat zijn naam eigenlijk g!Kau was, maar dat dit door een typefout bij een volkstelling n!Xau is geworden.
  
  In 2003 overleed n!Xau aan een infectie met een multi-resistente tuberkel-bacterie.
  
  Externe links
  Nieuwsbericht over n!Xau's overlijden
  Over N!Xau's woonplaats Tsumkwe
  
  Namibisch acteur