title: The Sound of Music (musical)
text: The Sound of Music is een musical met muziek van Richard Rodgers en tekst van Oscar Hammerstein. Het boek is van Howard Lindsay en Russel Crouse, die zich baseerden op de geschiedenis van het Oostenrijkse gezin Von Trapp, zoals beschreven door Maria von Trapp in haar boek The Story of the Trapp Family Singers uit 1949. Daarin beschrijft ze hun vlucht vanuit Salzburg naar de Verenigde Staten na de Anschluss in 1938. De Broadway-première was op 16 november 1959 in het Lunt-Fontanne Theatre in New York. Er volgden 1443 voorstellingen. De musical beleefde haar première op West End in Londen op 18 mei 1961 in het Palace Theatre. Deze productie bracht het tot 2385 uitvoeringen. In 1963 was de allereerste uitvoering in Nederland in het Carré met Johan Heesters en Mieke Bos onder regie van Ton Lutz.
  
  Voorafgaand aan de musical werd het boek al verfilmd als Die Trapp-Familie (1956) en Die Trapp-Familie in Amerika (1958), twee Duits/Oostenrijkse films, geschreven door Herbert Reinecker en geregisseerd door Wolfgang Liebeneiner. The Sound of Music staat op de 3e plaats in de lijst van succesvolste films. Hij heeft in totaal ongeveer 858.764.718 dollar (640.105.162 euro) opgebracht.
  
  Op basis van de musical werd in 1965 de gelijknamige film opgenomen door 20th Century Fox. De regie werd gedaan door Robert Wise. Julie Andrews en Christopher Plummer spelen Maria en kapitein Von Trapp.
  
  Het verhaal 
  
  In Salzburg wordt Maria postulante in de abdij Nonnberg, maar ze is niet erg geschikt voor het kloosterleven (omdat ze nog te onbesuisd is) en ze krijgt van de moeder-overste de opdracht als gouvernante te werken voor de zeven kinderen van kapitein Von Trapp: Liesl, Friedrich, Louisa, Kurt, Brigitta, Marta en Gretl. De kapitein regeert zijn kinderen met militaire discipline. Maria wil daar verandering in brengen en terwijl de vader enige tijd van huis is, leert ze de kinderen zingen en weer plezier in hun leven te hebben. Als de kapitein thuiskomt, wordt Maria prompt ontslagen, maar als de kapitein ziet wat ze heeft bereikt, mag ze terugkomen. Maria en de kapitein worden zelfs verliefd en trouwen. Ze gaan op huwelijksreis.
  
  Tijdens de reis heeft oom Max, een impresario, de kinderen onder zijn hoede. Hij zorgt ervoor dat de zingende kinderen mogen optreden op de Salzburger Festspiele. Hij weet wel dat vader Von Trapp niet goedvindt dat de kinderen in het openbaar optreden, maar de ouders worden niet voor de Festspiele terugverwacht.
  
  Het is echter 1938 en het is niet veilig in Oostenrijk. Tijdens hun huwelijksreis nemen de Nazi's de macht over. De kapitein en Maria keren snel terug. Juist die avond vinden de Festspiele plaats, en de kapitein beslist dat het optreden niet doorgaat.
  
  Dan blijkt dat de kapitein wordt opgeroepen voor de marine. Hij probeert met zijn gezin te vluchten. Als ze betrapt worden, redt de kapitein zich eruit door te zeggen dat ze op weg zijn naar de Festspiele. Dat klinkt geloofwaardig, want de namen staan op het programma. De kapitein krijgt toestemming met zijn gezin aan de uitvoering mee te doen. Tijdens de uitvoering ontsnappen ze en vluchten ze naar Zwitserland.
  
  Het grote drama, alsmede de liefde, de humor en het kleine drama van alledag zijn in de film verweven. Refererend aan de symbolen die de bezetters in de stad aanbrengen, zegt de kleine Marta: "Maybe the flag with the black spider on it makes people nervous".
  
  Het terugkerende thema in het stuk zijn 'keuzes': de keuze van Maria tussen wereldse en hemelse liefde, de keuze van Von Trapp tussen Maria en de barones; de keuze van Max tussen principe en pragmatisme; de keuze van Rolf tussen zijn loyaliteit aan de kapitein en de nieuwe machthebber; de keuze van Liesl tussen haar familie en Rolf; de keuze van de barones tussen het drukke Wenen en het rustige Salzburg; de keuze van de moeder-overste tussen orde en spontaniteit.
  
  Liedjes 
  
  Veranderingen
   + Dit liedje is voor Julie Andrews en de filmversie geschreven en later in vele producties toegevoegd.
   † Liedje is vervangen door Something good dat geschreven was voor de filmversie.
   ‡ Vervangen door The lonely goatherd in de revivalversie van 1998, later is dat weer teruggedraaid.
   In sommige producties zingen ze tijdens de onweerscène My favourite things.
   Alle muziek is van Richard Rodgers.
   Alle liedteksten zijn van Oscar Hammerstein II, behalve I have confidence en Something good - deze zijn geschreven door Richard Rodgers.
   De Nederlandse vertaling van de productie van 1965 is gemaakt door Louis Dusée & Alfred Pleiter.
   De Nederlandse vertaling van de productie van 1995 is gemaakt door Joris Lutz & Luc Lutz.
   De Nederlandse vertaling van de productie van 2002 & 2004 is gemaakt door Daniël Cohen. Er zijn kleine aanpassingen gemaakt in de vertaling voordat de productie naar België ging.
   De Nederlandse vertaling van de productie van 2009 en 2014 is gemaakt door Allard Blom. Er zijn kleine aanpassingen gemaakt in de vertaling voordat de productie naar België ging.
   De Nederlandse vertaling van de productie van 2020 is gemaakt door Stany Crets.
   In de theaterwereld is het goedkoper om een nieuwe vertaler te zoeken dan een vertaling over te kopen van een andere producent.
   De eerste akte van Nederlandse productie van 2002 eindigde anders dan de andere producties, deze versie heeft toen meer een mix gemaakt van de filmvariant.
  
  Rolverdeling Broadway/West End/Film/London Palledium/Liveversies 
  
  + Deze rollen werden door verschillende kinderen gespeeld.
  
  Rolverdeling Nederlandse producties 
  
   De kinderen von Trapp (behalve Liesl) worden door verschillende kinderen afwisselend gespeeld.
  
  Rolverdeling Vlaamse producties 
  In Vlaanderen is The Sound of Music ook meerdere malen te zien geweest.
  
  De Nederlandse producties van V&V Entertainment (2009)/Albert Verlinde Entertainment (2014/2015) waren ook te zien in Vlaanderen. De belangrijkste rollen werden deels vertolkt door bekende Vlamingen.
  
   De kinderen von Trapp  (behalve Liesl) werden door verschillende kinderen gespeeld.
  
  Lp's en cd's in Nederland en België 
  Er zijn zowel van elke verschillende producties in Nederland en België lp's en cd's verschenen.
  
  The Sound of Music (Originele 1965 Nederlandse cast)
  Preludium 
  The sound of music
  Het probleem Maria 
  Dingen waar ik zo van hou 
  Do-Re-Mi
  Jij bent zestien
  Het verhaal van kabouter Wouter
  Waar blijft liefde dan?
  The sound of music (reprise)
  Ländler
  So long, vaarwel
  Hoog boven de bergen
  Dat kun je niet stoppen
  Twee heel gewone mensen
  Halleluja/Het probleem Maria (reprise)
  Jij bent zestien (reprise)
  Edelweiss
  Hoog boven de bergen (reprise)
  
  The Sound of Music (Originele 1995 Vlaamse cast)
  Dixit Dominus/Rex Admirabilis
  De mooiste muziek
  Maria
  Dingen waar ik zoveel van hou
  Do-Re-Mi
  Do-Re-Mi Encore
  Ik ben zestien, zeg gerust zeventien
  De geitenhoeder
  Houdt zo'n liefde stand
  De mooiste muziek (reprise)
  Laendler
  Adieu-vaarwel
  Spreid nu je vleugels
  En je houdt het niet tegen
  Gewoon een doorsnee echtpaar
  Gaudeamus
  Jij bent zestien, bijna al zeventien (reprise)
  Do-Re-Mi (reprise-concert)
  Edelweiss
  Spreid nu je vleugels (Finale Ultimo)
  
  The Sound Of Music (Originele 2002 Nederlandse cast)
  Preludium: Dixit Dominus/Ochtendhymne/Alleluia
  De bergen zingen
  Maria
  Ik geloof
  Do-Re-Mi
  Zestien, zeventien
  De dingen waar ik zo van hou
  Zo gaat liefde stuk
  Adieu, vaarwel
  Hoe hoog de berg lijkt
  Water bij de wijn
  Zoveel goeds
  Bruiloftsprocessie/Lofzang: Gaudeamus/Allelula
  Zestien, zeventien (reprise)
  De eenzame herder
  Edelweiss
  Hoe hoog de berg lijkt
  
  The Sound Of Music (Originele 2009 Nederlandse cast) 
  Gebed
  De muziek van de hoogste bergen
  Wie weet er wat we moeten met Maria
  Iets waar ik zielsveel van hou
  Ik kan heel de wereld aan
  Do-Re-Mi
  Zestien, dadelijk zeventien
  De boer en de boerin
  Zo bloedt de liefde dood
  Tot snel, vaarwel
  Bergen of dalen
  Entr'acte
  Wat kan het je schelen?
  Iets goed gedaan
  Het huwelijk
  Zestien, dadelijk zeventien (reprise)
  Do-Re-Mi (reprise)
  Edelweiss
  Bergen of dalen (reprise) 
  
  The Sound Of Music (Originele 2009 Vlaamse cast) 
  Gebed
  De muziek van de hoogste bergen
  Wie weet er wat we moeten met Maria?
  Iets waar ik zielsveel van hou
  Ik kan heel de wereld aan
  Do-Re-Mi
  Zestien, dadelijk zeventien
  De boer en de boerin
  Zo bloedt de liefde dood
  Tot snel, vaarwel
  Bergen of dalen
  Entr'acte
  Wat kan het je schelen?
  Iets goed gedaan
  Het huwelijk
  Zestien, dadelijk zeventien (reprise)
  Do-Re-Mi (reprise)
  Edelweiss
  Bergen of dalen (reprise) 
  
  In de originele 2009 Vlaamse cast zijn in de tekst een paar wijzigingen gemaakt, verder heeft deze musical dezelfde vertalingen.
  
  Noten 
  
  Musical