title: Architectuurwedstrijd van de Stad Brussel
text: Met de architectuurwedstrijd van 1872-1876 beoogde de Stad Brussel het bouwproces te stimuleren op de nieuwe bouwkavels die zij ter beschikking stelde langs de nieuwe centrale lanen, die gecreëerd waren bij de overwelving van de Zenne. Zij herhaalde dit nog eens in 1876-1879.
  
  Opzet
  De overwelving van de Zenne had littekens achtergelaten in het stedelijke weefsel: talloze oude huisjes waren onteigend en gesloopt, en nieuwe noord-zuidgeoriënteerde lanen aangelegd: de Noordlaan (thans Adolphe Maxlaan), de Zennelaan (nu Émile Jacqmainlaan), de Centrale Laan (nu Anspachlaan), en de Henegouwenlaan (nu Maurice Lemonnierlaan). Na de plechtige inwijding eind 1871 zouden de bouwpercelen langs deze nieuwe lanen openbaar worden verkocht. Tijdens de gemeenteraad van 19 januari 1872 ontvouwde burgemeester Jules Anspach het plan om een architectuurwedstrijd te organiseren, die de twintig mooiste gevels die per 1 januari 1876 waren verwezenlijkt, zou belonen met een premie, met een totaal aan prijzengeld van 100.000 frank. De bedoeling was dat de gebouwen langs de nieuwe lanen behalve nuttig ook mooi zouden zijn. 
  
  Met deze wedstrijd spiegelde het stadsbestuur zich aan hun voorgangers, die na het bombardement op Brussel eveneens een wedstrijd hadden georganiseerd, om de wederopbouw van de stad te bevorderen. Het huis De Wage was toen als winnaar uit de bus gekomen. Anders dan bij dit historische precedent werd er thans aan de bouwpromotoren geen enkele stilistische beperking opgelegd, tenzij dat de gebouwen een minimale hoogte van 15 meter moesten hebben. Voor monumentale constructies konden er afwijkingen worden toegestaan op de geldende bouwvoorschriften. Op die manier hoopte men dat de architecten alle registers van de artistieke vrijheid zouden opentrekken, maar ook dat op een termijn van vier jaar een 700-tal huizen zou worden gebouwd.
  
  De respons bleef niet uit en weldra verrezen de gebouwen, in neostijlen, zoals neo-Vlaamse-renaissance en eclectische stijlen.
  
  Laureaten
  Op 20 december 1875 werden de juryleden in een geheime gemeenteraadszitting aangeduid. De resultaten werden gepresenteerd op de gemeenteraad van 24 januari 1876.
  
  Wedstrijd 1876-1879
  Omdat bij het afsluiten van de wedstrijd nog maar twee derden van de percelen bebouwd waren, richtte de stad Brussel een tweede wedstrijd in, met slechts drie prijzen. De bedoeling was dat de openliggende stukken alsnog snel zouden worden volgebouwd. De prijsuitreiking verliep in mineur vanwege de dood van burgemeester Anspach. Hetzelfde jaar nog werd de Centrale Laan te zijner ere omgedoopt tot Anspachlaan.
  
  Bouwwerk in Brussel (stad)
  Architectuur in België uit de 19e eeuw