title: Josquin Baston
text: Josquin Baston ook Joannes, Jean of Jo. (geboren omstreeks 1515 (?) - overleden omstreeks 1576) was een componist die behoorde tot de Franco-Vlaamse School van polyfonisten. Aangezien zijn eerste werk uitgegeven werd bij Tielman Susato in Antwerpen en Petrus Phalesius in Leuven, wordt aangenomen dat hij uit het hertogdom Brabant afkomstig was..
  
  Leven
  Er wordt vermoed dat Baston een Italiëreis heeft gemaakt, omdat zijn stijl duidelijk op invloed uit die richting wijst.
  Vermoedelijk diende hij aan de hofkapel van de Poolse koning Sigismund II August van Polen in Krakau in de periode 1552-53. Mogelijk is hij dezelfde persoon als ene Johan Paston, van wie geweten is dat die tussen 1559 en 1566 actief was aan de hoven van Kopenhagen en Stockholm. Ook aan de hoven van Oostenrijk, Saksen en Brunswijk-Calenberg zou hij actief zijn geweest. Waar en wanneer hij precies is overleden, is onbekend.
  
  Werk
  Zijn chansons en motetten verenigen uitdrukkingskracht en charme met oordeelkundig gebruik van muzikale knepen als de canon; in zijn zesstemmige treurzang over de dood van een niet geïdentificeerde 'Lupus', herhalen de twee middelste stemmen zes keer in canon de Gregoriaanse Requiemzang in verschillend contrapunt.
  
  Een aantal van zijn werken werd gepubliceerd in Salblingers Concentus (1545) en in een Leuvense verzamelbundel (1554) van de muziekdrukker en -uitgever Petrus Phalesius.
  
  Er zijn ook zeven vierstemmige Nederlandse liederen van Josquin Baston bewaard gebleven in de bloemlezingen uit het Nederlands lied die als Het ierste musijck boexken mit vier partijen en Het tweetste musijck boexken mit vier partijen door Tielman Susato werden verzameld en in Antwerpen uitgegeven in 1551. Het enige vijfstemmige Nederlandse lied waar we weet van hebben, is in geen van de twee bekende bronnen volledig bewaard gebleven.
  
  De Nederlandse liederen van Josquin Baston (spelling ontleend aan Bonda):
  
   Een gilde heeft sijn deerne ter scheijmaeltijt ghebeden
   Een gilde jent reet laest naer Ghent
   Een meijsken was vroech opgestaen
   Lecker Beetgen en Cleijn Bier
   Lijden en verdraghen moet ick op dit termijn
   Mijns liefkens bruijn ooghen
   Naelde, naelde, goe fijne naelden
   Verhuecht u nu bedructe geesten
  
  Waardering
  De musicoloog Burney prees Bastons composities vanwege hun soepelheid, ritme en melodie en voor de duidelijke aanwijzingen over de toon waarop ze moeten worden gespeeld.
  
  In 2021 nam Floris De Rycker met zijn ensemble "Ratas del viejo Mundo" een CD op, volledig gewijd aan Vlaams- en Franstalige chansons van Josquin Baston (Ramée RAM2103).
  
  Zuid-Nederlands componist (voor 1830)
  Deens componist
  Duits componist
  Oostenrijks componist
  Pools componist
  Zweeds componist
  Persoon in de Nederlanden in de 16e eeuw
  16e-eeuws componist