title: Rifkoralen
text: De rifkoralen of steenkoralen (Scleractinia, vroeger: Madreporaria) behoren tot de rifvormende en overwegend kolonievormende dieren met een kalkskelet aan de buitenkant van het polieplichaam. Het skelet wordt voortdurend opgebouwd aan de basis van de poliepen door de zogenaamde koraaldiertjes.
  
  Groei 
  Een koraalkolonie is ooit ontstaan uit een enkel koraaldiertje. De voortplanting van de koraaldiertjes vindt plaats via een kleine rondzwemmende larve. Deze zet zich vast op een harde ondergrond met de mondzijde naar boven. Dan begint de larve, na veranderd te zijn in een op een anemoon lijkend diertje, een kalkplaatje af te scheiden dat aan de onderkant wordt vastgekit. Op deze voetplaat worden vervolgens zes of meer verticale kalklijsten opgebouwd. Zo ontstaan de tussenschotten in de lichaamsholte van het koraaldiertje. Het aantal tussenschotten vormt een belangrijk kenmerk waarmee we bloemdieren kunnen indelen in twee groepen: de acht- en zesstralige poliepen. Rifbouwende koralen bezitten altijd zes of een veelvoud van zes tussenschotten. Ook wordt er een cirkelvormige opstaande wand gevormd. Uiteindelijk wordt rond het koraaldiertje een bekertje gevormd. Om een kolonie te vormen, plant het zich langs vegetatieve weg, namelijk door knopvorming, voort. Steenkoralen groeien over het algemeen langzaam. De massieve soorten met ongeveer 5 cm per jaar, en de meer vertakte soorten met 10–20 cm per jaar. De kalkskeletten kunnen allerlei vormen aannemen: plat, rond of rijk vertakt.
  
  Poliepen 
  Op de mondopening van de koraaldiertjes bevinden zich een aantal tentakels waarvan het aantal overeenkomt met het aantal tussenschotten in de lichaamsholte. De rifbouwende koralen bezitten daarbij dus zes of een veelvoud van zes tentakels. De anemoonvormige poliepen kunnen zich terugtrekken in kelken met verticale stervormige ribbels (sclerosepta) binnen in het skelet. Met zijn tentakels kan de poliep ook plankton uit het water filteren. Bij alle ondiep-water-soorten komen verder ook zooxanthellae (symbiotische algen) in de weefsels voor, die helpen bij de stofwisseling. Deze bevinden zich vooral in de uiteinden van de tentakels van de poliep. Door fotosynthese met deze algen verkrijgt de poliep een extra toevoer van voedsel in de vorm van zuurstof. Door de activiteit van deze algen kunnen echter ook andere voedingsstoffen zoals stikstof uit het water worden gehaald. Sommige soorten, zoals Tubastraea micrantha die op meer schaduwrijke plekken groeien, bevatten geen zooxanthellae.
  
  Families 
   Acroporidae Verrill, 1902
   Agariciidae Gray, 1847
   Anthemiphylliidae Vaughan, 1907
   Astrocoeniidae Koby, 1890
   Caryophylliidae Dana, 1846
   Coscinaraeidae Benzoni, F., Arrigoni, R., Stefani, F., Stolarski, J., 2012
   Deltocyathidae Kitahara, Cairns, Stolarski & Miller, 2012
   Dendrophylliidae Gray, 1847
   Diploastreidae Chevalier & Beauvais, 1987
   Euphylliidae Alloiteau, 1952
   Flabellidae Bourne, 1905
   Fungiacyathidae Chavalier, 1987
   Fungiidae Dana, 1846
   Gardineriidae Stolarski, 1996
   Guyniidae Hickson, 1910
   Lobophylliidae Dai & Horng, 2009
   Meandrinidae Gray, 1847
   Merulinidae Verrill, 1865
   Micrabaciidae Vaughan, 1905
   Montastraeidae Yabe & Sugiyama, 1941
   Montlivaltiidae Dietrich, 1926 †
   Mussidae Ortmann, 1890
   Oculinidae Gray, 1847
   Pocilloporidae Gray, 1842
   Poritidae Gray, 1842
   Psammocoridae Chevalier & Beauvais, 1987
   Rhizangiidae d'Orbigny, 1851
   Schizocyathidae Stolarski, 2000
   Siderastreidae Vaughan & Wells, 1943
   Stenocyathidae Stolarski, 2000
   Turbinoliidae Milne-Edwards & Haime, 1848
  
  Afbeeldingen
  
  Bronvermelding