title: Halictidae
text: Halictidae zijn een familie vliesvleugeligen (Hymenoptera) die ook wel groefbijen worden genoemd. De familie bestaat uit ongeveer 4100 soorten in de grootte van kleine (>4 mm) tot middelgrote (>8 mm) bijen die meestal een donker en vaak metallisch uiterlijk hebben. Verschillende soorten zijn geheel of gedeeltelijk groen en een paar zijn rood; een aantal van hen hebben gele markeringen, vooral de mannetjes, die vaak gele vlakken bezitten, een patroon dat wijdverspreid is onder de verschillende families van bijen.
  
  Ecologie 
  De meeste van deze bijen hebben hun nest in de grond, enkele hebben hun nest in een boom. Een grote hoeveelheid pollen en nectar wordt in een waterdichte cel gebracht en daarop wordt het ei gelegd. Daarna wordt de cel afgedicht, zodat de gevormde larve al zijn voedsel in één keer krijgt. Dit in tegenstelling tot andere families waar de larve telkens als ze groeit, te eten krijgt, zoals bij de honingbij.
  
  Eusociale soorten 
  Veel soorten in de onderfamilie Halictinae zijn gedeeltelijk eusociaal, met een tamelijk goed gedefinieerde koningin en werknemerskasten (maar niet zo goed als het kastensysteem bij de honingbij). Het vormen van sociaal gedrag lijkt niet direct nodig te zijn bij de verschillende geslachten.
  
  Kleptoparasiterende soorten 
  Verschillende geslachten en soorten van de halictidae zijn kleptoparasieten (meestal bij andere halictidae). Het gedrag is minstens negen keer onafhankelijk geëvolueerd binnen de familie. De bekendste en meest voorkomende zijn soorten in het geslacht Sphecodes, dat enigszins een wespachtig uiterlijk heeft (vaak glanzend zwart met een bloedrode buik, gewoonlijk 4–9 mm in lengte). De vrouwelijke Sphecodes gaat de cel met het eten in, eet het gastheerei op en legt haar ei in de cel.
  
  Schemeractieve soorten 
  
  Halictidae zijn een van de vier bijenfamilies die enkele schemeractieve soorten bevatten. Deze halictidae zijn alleen actief in de schemering of in de vroege avond (bijvoorbeeld in het ondergeslacht Sphecodogastra van het geslacht Lasioglossum), of soms echt in de nacht (bijvoorbeeld in het geslacht Megalopta). Zoals gewoon is in dit soort gevallen hebben deze bijen sterk vergrote ocelli. De andere families met schemeractieve soorten zijn Andrenidae, Colletidae en Apidae.
  
  Systematiek en evolutie
  De Halictidae behoren tot de orde Hymenoptera, superfamilie Apoidea, reeks Anthophila. De oudste vondsten van Halictidae dateren van het Vroege Eoceen met een aantal soorten, zoals de Neocorynura electra en Augochlora leptoloba bekend van barnsteenvondsten. Er zijn  vier onderfamilies bekend, verscheidene geslachten en meer dan 200 soorten.
  De Rophitinae lijkt de zustergroep van de resterende drie onderfamilies (Nomiinae, Nomioidinae, Halictinae) gebaseerd op zowel morfologie als moleculaire gegevens.
  
  Taxonomie
  Onderfamilie Rophitinae:
  Geslacht Ceblurgus
  Geslacht Conanthalictus
  Geslacht Dufourea
  Geslacht Goeletapis
  Geslacht Micralictoides
  Geslacht Morawitzella
  Geslacht Morawitzia
  Geslacht Penapis
  Geslacht Protodufourea
  Geslacht Rophites
  Geslacht Sphecodosoma
  Geslacht Systropha
  Geslacht Xeralictus
  Onderfamilie Nomiinae:
  
  Geslacht Dieunomia
  Geslacht Halictonomia
  Geslacht Lipotriches
  Geslacht Mellitidia
  Geslacht Nomia
  Geslacht Pseudapis
  Geslacht Ptilonomia
  Geslacht Reepenia
  Geslacht Spatunomia
  Geslacht Sphegocephala
  Geslacht Steganomus
  Onderfamilie Nomioidinae:
  Geslacht Cellariella
  Geslacht Ceylalictus
  Geslacht Nomioides
  
  Onderfamilie Halictinae:
  Tak Halictini
  Geslacht Agapostemon
  Geslacht Caenohalictus
  Geslacht Dinagapostemon
  Geslacht Echthralictus
  Geslacht Eupetersia
  Geslacht Glossodialictus
  Geslacht Habralictus
  Geslacht Halictus
  Geslacht Homalictus
  Geslacht Lasioglossum
  Geslacht Mexalictus
  Geslacht Microsphecodes
  Geslacht Nesosphecodes
  Geslacht Paragapostemon
  Geslacht Parathrincostoma
  Geslacht Patellapis
  Geslacht Pseudagapostemon
  Geslacht Ptilocleptis
  Geslacht Rhinetula
  Geslacht Ruizantheda
  Geslacht Sphecodes Latreille, 1804
  Geslacht Thrincohalictus
  Geslacht Thrinchostoma
  Geslacht Urohalictus
  
  Tak Augochlorini
  Geslacht Andinaugochlora
  Geslacht Ariphanarthra
  Geslacht Augochlora
  Geslacht Augochlorella
  Geslacht Augochlorodes
  Geslacht Augochloropsis
  Geslacht Caenaugochlora
  Geslacht Chlerogas
  Geslacht Chlerogella
  Geslacht Chlerogelloides
  Geslacht Corynura
  Geslacht Halictillus
  Geslacht Ischnomelissa
  Geslacht Megalopta
  Geslacht Megaloptidia
  Geslacht Megaloptilla
  Geslacht Megommation
  Geslacht Micrommation
  Geslacht Neocorynura
  Geslacht Paroxystoglossa
  Geslacht Pseudaugochlora
  Geslacht Rhectomia
  Geslacht Rhinocorynura
  Geslacht Temnosoma
  Geslacht Thectochlora
  Geslacht Xenochlora
  Tak onbekend
  Geslacht †Eickwortapis
  Geslacht †Nesagapostemon
  Geslacht †Oligochlora