title: De Parel van Zaandam
text: De Parel van Zaandam is een oorspronkelijke Nederlandse operette in drie bedrijven, geschreven door August Kiehl en in première gegaan op 5 mei 1893 in de Amsterdamse Artis-schouwburg. Het verhaal speelt zich af tijdens het verblijf van Tsaar Peter de Grote in Zaandam. De muziek is geschreven door Jean Renard.
  
  Verhaal 
  Geertje Kalff wordt verliefd op de eerlijke timmerman Jan Dirks. Haar voogd, meester Rogge Teeuwiszoon van Zaandam, een knorrepot die rijkdom hoger acht dan reine liefde, heeft echter al de zoon van een voornaam Russisch koopman voor haar bestemd. Tsaar Peter, die onder de naam Pieterbaas heimelijk in Zaandam verblijft en een warme sympathie heeft leren koesteren voor de Zaanse scheepstimmerlieden (en Jan Dirks in het bijzonder) besluit een list te verzinnen om de geliefden bij elkaar te brengen. Zijn plan slaagt, en uiteindelijk stemt zelfs de oude voogd in met het huwelijk -- doch niet dan nadat hij vernomen heeft, dat de Russische koopman gefailleerd is en de Czaar een bruidsschat van 100,000 roebels aan het jonge paar zal schenken.
  
  Structuur
  
  Taferelen 
  De operette kent vier taferelen:
   Eerste tafereel: De werf van meester Rogge te Zaandam
   Tweede tafereel: Zaal in het paleis te Petersburg
   Derde tafereel: Het werkkabinet van de Czaar te Petersburg
   Vierde tafereel: De haven te Petersburg
  
  Personages 
   Meester Lynst Rogge Teeuwiszoon
   Rijkje, vrouw van Rogge
   Geertje Kalff, zuster van Rijkje
   Jan Dirkszoon
   Czaar Peter Alexowitsch
   Le Fort, minister van staat
   Menzikoff
   Nathalie, gemalin van Menzikoff
   Jilles Joosten, onderbaas
   Jochem Pieterszoon, timmerman
   Job Jobszoon, timmerman
   Gerrit Kist, inwoner van Zaandam
   Een Hollandsch kapitein
   Een Grenadier
   Een Dentschik
  
  Bibliografie
   De Parel van Zaandam in den Artis Schouwburg, in: Het Nieuws van den dag (09-05-1893), p. 9
   Kunst en Wetenschap, in: Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage (22-02-1896)
   De Parel van Zaandam, in: Rotterdamsch Nieuwsblad (03-03-1896)
  
  Nederlands toneelstuk
  19e-eeuwse literatuur