title: Benvenuto Cellini
text: Benvenuto Cellini (Florence, 3 november 1500 – Florence, 13 februari 1571) was een 16e-eeuws Italiaans kunstenaar die als belangrijke vertegenwoordiger van het maniërisme wordt gezien. Hij was beeldhouwer, edelsmid, schrijver en musicus, en daarmee een duidelijk voorbeeld van de uomo universale. 
  
  Tot zijn bekendste werken behoren het bronzen beeldhouwwerk Perseus met het hoofd van Medusa, dat te bekijken is in de Loggia dei Lanzi, een beroemde beeldengalerij op het Piazza della Signoria in Florence; de levensgrote Kruisiging, de witmarmeren Jezus op een Zwart Kruis (Escorial), de Nimf van Fontainebleau uit 1542-43 (Louvre, Parijs) en de Saliera, een gouden zoutvat (Kunsthistorisches Museum, Wenen). Grote opschudding ontstond toen het beroemde zoutvat in 2003 gestolen werd uit het Kunsthistorisches Museum. Het werd uiteindelijk in 2006 teruggevonden. 
  
  Benvenuto Cellini is ook van groot belang voor de literatuur. Zijn autobiografie, waaraan hij in 1558 in Florence begon, behoort tot de levendigste geschriften uit de Italiaanse renaissance. Hij schetst een bijzonder kleurrijk beeld van zichzelf en de maatschappij waarin hij leefde. Hoofdingrediënten zijn rivaliteit, wraak, moord, homoseksualiteit en een onvoorwaardelijk geloof in eigen kunnen.
  
  Het schilderachtige levensverhaal leverde de stof voor verschillende andere boeken en opera's. De belangrijkste is wel de opera Benvenuto Cellini van Hector Berlioz.
  
  Benvenuto Cellini is de leermeester geweest van de beeldhouwer Willem van Tetrode uit Delft, die op zijn beurt de leermeester is geweest van de beeldhouwer Adriaen de Vries.
  
  Musea 
   Detroit Institute of Arts in Michigan
   Fitzwilliam Museum in Cambridge
   J. Paul Getty Museum in Los Angeles
   Kunsthistorisches Museum in Wenen
   Louvre in Parijs
   Metropolitan Museum of Art in New York
   National Gallery of Art in Washington D.C.
  
  Italiaans edelsmid
  Italiaans beeldhouwer
  Italiaans schrijver
  Maniërisme
  16e-eeuws kunstenaar