title: Amandaprisen
text: De Amandaprisen (Amandaprijs) is een Noorse filmprijs die sinds 1985 jaarlijks uitgereikt wordt tijdens het Internationaal filmfestival van Noorwegen.
  
  De prijs wordt uitgereikt in verschillende categorieën en is bedoeld ter promotie en verbetering van de Noorse filmindustrie. Vanaf 2005 is de prijs exclusief bedoeld voor films en niet meer voor televisie.
  
  De naam verwijst naar een shanty (zeemanslied) met de titel Amanda fra Haugesund uit de jaren 1920.
  
  Bronzen beeld 
  Het ontwerp van het bronzen beeldje werd gekozen uit de inzendingen van een wedstrijd, gehouden door de lokale krant Haugesunds Avis in 1985. De wedstrijd werd gewonnen door de Noorse beeldhouwer Kristian Kvakland. Het huidig beeldje heeft een hoogte van 30 cm, een diameter van 14 cm en weegt 2,5 kg. Het originele beeldje woog 4,5 kg maar werd na enkele jaren uitgehold zodat het 2 kg minder woog.
  
  Categorieën 
  Sinds 2010 worden er prijzen in de volgende categorieën uitgereikt:
   Beste Noorse film
   Beste regisseur
   Publieksprijs
   Beste acteur
   Beste actrice
   Beste mannelijke bijrol
   Beste vrouwelijke bijrol
   Beste kinder- en jeugdfilm
   Beste originele scenario
   Beste camerawerk
   Beste geluid
   Beste muziek
   Beste montage
   Beste productieontwerp
   Beste visuele effecten
   Beste korte film
   Beste documentaire
   Beste buitenlandse film
   De gouden filmklapper (technische prijs)
   De Amanda ereprijs
  
  Prijswinnaars
  
  Beste Noorse film 
   1985 – Orions belte, regie: Ola Solum 1986 – Hustruer – ti år etter, regie: Anja Breien
   1987 – X, regie: Oddvar Einarson
   1988 – Veiviseren, regie: Nils Gaup
   1989 – For harde livet, regie: Sigve Endresen
   1990 – En håndfull tid, regie: Martin Asphaug
   1991 – Herman, regie: Erik Gustavson
   1992 – Frida – med hjertet i hånden, regie: Berit Nesheim
   1994 – Hodet over vannet, regie: Nils Gaup
   1995 – Eggs, regie: Bent Hamer
   1996 – Kjærlighetens kjøtere, regie: Hans Petter Moland
   1997 – Budbringeren, regie: Pål Sletaune
   1998 – Salige er de som tørster, regie Carl Jørgen Kiønig
   1999 – Bare skyer beveger stjernene, regie Torun Lian
   2000 – S.O.S., regie Thomas Robsahm
   2001 – Heftig og begeistret, regie Knut Erik Jensen
   2002 – Alt om min far, regie: Even Benestad
   2003 – Salmer fra kjøkkenet, regie: Bent Hamer
   2004 – Buddy, regie: Morten Tyldum
   2005 – Hawaii Oslo, regie: Erik Poppe
   2006 – Slipp Jimmy fri!, regie: Christopher Nielsen
   2007 – Reprise, regie: Joachim Trier
   2008 – Mannen som elsket Yngve, regie: Stian Kristiansen
   2009 – Max Manus, regie: Espen Sandberg en Joachim Rønning
   2010 – Upperdog, regie: Sara Johnsen
   2011 – Kongen av Bastøy, regie: Marius Holst
   2012 – Få meg på, for faen!, regie: Jannicke Systad Jacobsen
   2013 – Som du ser meg, regie: Dag Johan Haugerud
   2014 – Tusen ganger god natt, regie: Erik Poppe
   2015 – Børning, regie: Hallvard Bræin
   2016 – Bølgen, regie: Martin Sundland en Are Heidenstrøm
   2017 – Kongens nei, regie: Erik Poppe
   2018 – Hva vil folk si, regie: Iram Haq
   2019 – Ut og stjæle hester, regie: Hans Petter Moland
   2020 – Barn, regie: Dag Johan Haugerud
   2021 – Kunstneren og tyven, regie: Benjamin Ree
  
  Beste regisseur
   2005 – Aksel Hennie - Uno
   2006 – Jens Lien - Den brysomme mannen
   2007 – Joachim Trier - Reprise
   2008 – Stian Kristiansen - Mannen som elsket Yngve
   2009 – Arild Fröhlich - Fatso
   2010 – Arild Østin Ommundsen - Rottenetter
   2011 – Erik Skjoldbjærg - Nokas
   2012 – Joachim Trier - Oslo, 31. august
   2013 – Dag Johan Haugerud - Som du ser meg
   2014 – Eskil Vogt - Blind
   2015 – Aslaug Holm - To brødre
   2016 – Joachim Trier - Louder than Bombs
   2017 - Izer Aliu - Fluefangeren
   2018 - Iram Haq - Hva vil folk si
   2019 - Hans Petter Moland - Ut og stjæle Hester
   2020 - Dag Johan Haugerud - Barn
   2021 - Yngvild Sve Flikke - Ninjababy
  
  Beste acteur 
   1985 – Helge Jordal in Orions belte
   1986 – Nils Ole Oftebro in Du kan da ikke bare gå
   1987 – Bjørn Sundquist in Over grensen
   1988 – Erik Hivju in Tartuffe
   1989 – Reidar Sørensen in Himmelplaneten
   1990 – Sverre Anker Ousdal in Kreditorene
   1991 – Per Sunderland in Dødsdansen
   1992 – Wilfred Breistrand in Thomas F's siste nedtegnelser til almenheten
   1993 – Hannu Kivioja in Tuhlaajapoika (Den fortapte sønn)
   1994 – Espen Skjønberg in Secondløitnanten
   1995 – Sverre Hansen en Kjell Stormoen in Eggs
   1996 – Bjørn Sundquist in Søndagsengler
   1997 – Robert Skjærstad in Budbringeren
   1998 – Sverre Anker Ousdal in Blodsbånd
   1999 – Ingar Helge Gimle in Absolutt blåmandag
   2000 – Bjørn Sundquist in Sejer - se deg ikke tilbake
   2001 – Svein Scharffenberg in Når nettene blir lange
   2002 – Robert Stoltenberg in Borettslaget
   2003 – Aksel Hennie in Jonny Vang
   2004 – Anders Baasmo Christiansen in Buddy
   2005 – Kristoffer Joner in Naboer
   2006 – Trond Fausa Aurvåg in Den brysomme mannen
   2007 – Raouf Saraj in Vinterland
   2008 – Trond Espen Seim in Varg Veum - Falne engler
   2009 – Aksel Hennie in Max Manus
   2010 – Stellan Skarsgård in En ganske snill mann
   2011 – Henrik Rafaelsen in Sykt lykkelig
   2012 – Kristoffer Joner in Kompanin Orheim
   2013 – Pål Sverre Hagen in Kon-Tiki
   2014 – Aksel Hennie in Pioner
   2015 – Bjørn Sundquist in Her er Harold
   2016 – Anders Baasmo Christiansen in Welcome to Norway
   2017 - Kristoffer Joner in Hjertestart
   2018 - Adil Hussain in Hva vil folk si
   2019 - Tobias Santelmann in Mordene i Kongo
   2020 - Jan Gunnar Røise in Barn
   2021 - Jakob Oftebro in Den største forbrytelsen
  
  Beste actrice 
   1985 – Tone Danielsen in Det gode mennesket in Sezuan
   1986 – Anne Marie Ottersen in Hustruer - ti år etter
   1987 – Marianne Krogh in Fri
   1988 – Anne Krigsvoll in Av måneskinn gror det ingenting
   1989 – Amanda Ooms in Karachi
   1990 – Camilla Strøm Henriksen in En håndfull tid
   1991 – Lise Fjeldstad in Dødsdansen
   1992 – Anneke von der Lippe in Krigerens hjerte
   1993 – Marie Richardson in Telegrafisten
   1994 – Harriet Andersson in Høyere enn himmelen
   1995 – Anneke von der Lippe in Over stork og stein en Pan
   1996 – Rut Tellefsen in Kristin Lavransdatter
   1997 – Elin Anne Linnestad in Budbringeren
   1998 – Kjerstin Elvik in Salige er de som tørster
   1999 – Brit Elisabeth Haagensli in Absolutt blåmandag
   2000 – Kjerstin Holmen in S.O.S. en Sofies verden
   2001 – Hildegun Riise in Detektor
   2002 – Maria Bonnevie in Jeg er Dina
   2003 – Lena Endre in Musikk for bryllup og begravelser
   2004 – Ane Dahl Torp in Svarte penger - hvite løgner
   2005 – Annika Hallin in Vinterkyss
   2006 – Ane Dahl Torp in Gymnaslærer Pedersen
   2007 – Ingrid Bolsø Berdal in Fritt vilt
   2008 – Anni-Kristiina Juuso in Kautokeino-opprøret
   2009 – Ellen Dorrit Petersen in Iskyss
   2010 – Agnieszka Grochowska in Upperdog
   2011 – Line Verndal in Limbo
   2012 – Noomi Rapace in Babycall
   2013 – Laila Goody in Som du ser meg
   2014 – Ellen Dorrit Petersen in Blind
   2015 – Ine Marie Wilmann in De nærmeste
   2016 – Liv Bernhoft Osa in Pyromanen
   2017 - Ruby Dagnall, in Rosemari
   2018 - Andrea Berntzen in Utøya 22. juli
   2019 - Pia Tjelta in Blindsone
   2020 - Andrea Bræin Hovig in Håp
   2021 - Kristine Kujath Thorp in Ninjababy
  
  Externe links 
   Website filmfestival
   Amanda Awards, IMDb
  
  Noorse filmprijs