title: Small press
text: Small press is een alternatieve DIY-stroming in de stripwereld die ontstond in de jaren negentig met het wegvallen van de grote stripbladen. Ook buiten de stripwereld is small press, ook wel indie press genoemd een begrip als tegenhanger van de grote uitgeversgroepen. 
  
  De small-pressproducten in de stripwereld zijn meestal kleine boekjes die aspirant-striptekenaars, veelal op eigen kosten en in zeer kleine oplages, drukken (lees: eigenhandig kopiëren) en op de markt brengen. Behalve in de zelfgepubliceerde uitgaves wordt hun werk ook gedrukt in een aantal stripbladen dat speciaal voor deze groep semi-amateurs bedoeld is.
  
  Door deze presentatie-vorm hadden de tekenaars veel vrijheid in hun handelen, omdat er geen beperkingen opgelegd konden worden door uitgevers, redacteuren of opdrachtgevers. De verscheidenheid aan stijlen is sterk uiteenlopend en vaak zeer individueel. In de meeste gevallen is de tekenaar tevens de tekstschrijver. Er is weinig sprake van een overkoepelend genre. Er is in mentaliteit van de tekenaars veel overlap zichtbaar met de DIY-underground stripcultuur uit de jaren 70. (Tante Leny, Peter Pontiac, Robert Crumb). Deze aanvankelijk kleine, maar ambitieuze uithoek van de Nederlandse strip kende veel aanstromend talent, die later hun plaats kregen bij de gevestigde uitgeverijen.
  
  Ter viering van het jaar 2000 bracht de Franse uitgeverij L'ássocation Comix 2000 uit, een tekstloze verzamelbundel van 2000 pagina's met werk van alternatieve tekenaars vanuit de hele wereld. Een groot aantal Nederlandse small pressers zijn in deze bundel opgenomen.
  
  Nederlandse small pressers die zelf boeken uitgeven
  Gummbah
  Maaike Hartjes
  Mark Hendriks
  Gerrie Hondius
  Marc van der Holst - Spekkie Big
  Erik Kriek - Gutsman
  Lamelos (Stripcollectief)
  Jeroen de Leijer - Eefje Wentelteefje
  Mark Retera - Dirkjan
  Marq van Broekhoven
  Marcel Ruijters
  Barbara Stok - Barbaraal
  Jean-Marc van Tol - Fokke en Sukke
  Berend J. Vonk
  
  Vlaamse small pressers die zelf boeken uitgeven
  Kim Duchateau
  
  Tijdschriften die smallpresswerk publiceren of publiceerden 
  De Bedenkelijk Kijkende Grondeekhoorn
  Incognito
  Iris
  De Lijn
  Van Speijk
  Zone 5300
  
  Stripterminologie