title: Zdeněk Lukáš
text: Zdeněk Lukáš (Praag, 21 augustus 1928 – aldaar, 13 juli 2007) was een Tsjechisch componist en dirigent.
  
  Levensloop 
  Lukáš studeerde eerst pedagogiek en na zijn afstuderen was hij vijf jaar leraar op de basisschool. Daarna wisselde hij in 1953 als redacteur en programmahoofd aan de studio Pilsen van de Tsjechoslowaakse omroep en bleef in deze functie tot 1963. Eveneens was hij in deze periode  artistiek leider van het koor "Cecka písen", dat hij tot een van de bekendste koren van het land maakte. Van 1962 tot 1970 deed hij compositiestudies bij Miloslav Kabeláč (1908–1979), die hem met de hedendaagse compositietechnieken en de finesses van de orkestrering en de  instrumentale klankkleuren vertrouwd maakte.  
  
  In 1964 kwam hij terug naar Praag, waar hij als freelance componist werkte en een van de productiefste hedendaagse componisten van Tsjechië werd. Zijn werken, onder andere zeven symfonieën, enkele opera's, een aantal oratoria en cantates alsook vele koorwerken, werden in binnen- en buitenland met prijzen en onderscheidingen bekroond. Zo won hij in 1965 met Parabolae Salomonis het Ernest Bloch-wedstrijd in de Verenigde Staten, in 1972 met Versos d’amor i de comitat een prijs in Barcelona, Spanje, en in 1973 met zijn Symfonie no. 5 een prijs van de stad Triëst, Italië.
  
  Stijl 
  Lukáš composities zijn beïnvloed door de Tsjechische folklore en in zijn heel oeuvre is een voorliefde voor de vocale en koormuziek te herkennen.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest
  
  Symfonieën 
   1961 Symfonie no. 2, op. 26
   1965 Symfonie no. 3 „Dove sta amore“, voor gemengd koor en orkest, op. 40 
   1965 Symfonietta solemnis, op. 43 
   1965 Symfonie no. 4, op. 47 - première: 4 november 1968 in het huis van kunstenaars (Domě umělců) door het Symfonický orchestr Československého rozhlasu (Symfonieorkest van de Tsjechische omroep Praag) o.l.v. Alois Klíma
   1972 Symfonie no. 5, voor lyrische sopraan en orkest, op. 82
   1991 Symfonie no. 6, op. 232
   Symfonie no. 7 „Trionfo del tempo“, voor sopraan en orkest, op. 312
  
  Solo concerten met orkest 
   1964 Concert, voor sopraansaxofoon en orkest, op. 34 
   1968 Concert, voor viool, altviool en orkest, op. 58 
   1970 Variace, voor piano en orkest, op. 69 
   1974 Musica da concerto, kamermuziek voor 12 strijkers en klavecimbel, op. 102
   1975 Concert, voor fagot en orkest, op. 113 
   1976 Concert, voor klarinet en orkest, op. 119
   1980 "Proměny" - concertante muziek, voor piano en orkest, op. 140
   1980 Concert, voor klavecimbel en strijkers, op. 152
   1982 Concertante muziek, voor harp solo en strijkorkest, op. 177 
   1982 Concertante suite, voor koperkwintet en strijkorkest, op. 184 
   1983 Concert, voor altviool en orkest, op. 185 
   1984 Concert no. 2, voor piano en orkest, op. 192
   1985 Preludium a rondo, voor viool en strijkorkest, op. 201
   1986 Concert, voor cello en orkest, op. 204
   1989 Concert, voor hoorn en orkest, op. 223 
   1989 Duo di basso -  dvojkoncert, voor cello, contrabas en strijk-kamerorkest, op. 227 
   1990 Concertino, voor viool, marimba en strijkorkest, op. 233
   1992 Concertino dedicato, voor viool en strijkorkest, op. 248 
   1993 Concert no. 3, voor piano en orkest, op. 258
   1994 Concerto grosso no. 4, voor saxofoonkwartet en orkest, op. 262 
   1997 Vox Cordis Mei, concert voor orgel solo, twee trompetten en strijkers, op. 293   
   1999 Dvojkoncert (Dubbel-concert), voor hobo, fagot en orkest, op. 302
   1999 Dvojkoncert (Dubbel-concert), voor viool, contrabas en orkest, op. 304 
   2001 Concert, voor trompet en orkest, op. 323
   Andante 
   Allegro 
   Lento – Allegro con moto
   2001 Symfonisch concert, voor strijkkwartet en orkest, op. 324
   2003 Concert "Te alle cinque", voor viool, piano en strijkorkest, op. 335
   Concert, voor viool en orkest, op. 163
   Concert, voor fluit en orkest, op. 164
   Concert, voor cimbaal en strijkorkest, op. 244
   Dvojkoncert (Dubbel-concert), voor viool, cello en orkest, op. 224
   Za Dunaj, voor klavecimbel en kamerorkest, op. 240
  
  Andere orkestwerken 
   1969 Partita, voor kamerorkest, op. 30
   1969 Allegro, voor kamerorkest, op. 30a
   1971 Postludium, op. 77
   1972 Concerto grosso II, voor fluit, viool en orkest, op.87
   1977 Concerto grosso III, op. 129
   1980 Bagately, op. 150
   1982 Finale festoso, op. 172
   1982 Ouvertura Boema, op. 187
   Concerto grosso I, voor strijkkwartet en strijkers, op. 36
   Malá svita, voor kamerorkest, op. 92
   Serenáda, voor fluit, hobo, altviool, fagot, strijkorkest, op. 103
  
  Werken voor harmonieorkest 
   1966 Musica ritmica, concert voor blazers en slagwerk
   1966 Sonata concertata voor piano, blaasinstrumenten en slagwerk, op. 49
   1972 Finale, voor groot harmonieorkest, op. 83
   1978 Musica Boema, twee symfonische bewegingen voor harmonieorkest, harp, xylofoon, klokkenspel en piano
   1984 Finale, voor groot harmonieorkest, op. 190
   1995 Sinfonia brevis, voor groot harmonieorkest, op. 265 
   1995 Prager Festmusik (Pražská slavnostní hudba), op. 267
   1995 Slavia galop voor groot harmonieorkest, op. 273
   1996 Choral – Präludium, voor groot harmonieorkest, op. 282
   1997 Musica Bohemica, ouverture voor groot harmonieorkest, op. 285
   1998 Messaggio, symfonisch gedicht voor groot harmonieorkest, op. 295
   1998 Metamorfosy, voor groot harmonieorkest, op. 299
   2003 Kyrie eleison - in herinnering aan de Tsjechische nationaal heilige "Václav", voor groot harmonieorkest, op. 331
   Fanfára pro Hudbu hradní stráže (voor het harmonieorkest van de "Burgwache", op. 337 
   Sonata concertante, voor piano en harmonieorkest, op. 79
  
  Missen, oratoria en gewijde muziek 
   1969 Adam a Eva, oratorium voor sopraan, alt, bariton, recitator, gemengd koor en orkest, op. 64  - tekst: Karel Šiktance
   1971 Nezabiješ!, oratorium voor solisten, fluit, klarinet, twee altviolen en recitator, op. 76 - tekst: Zdeněk Barborky
   1990 Missa brevis, voor bariton solo en vrouwenkoor, op. 176
   1998 Radujme se všichni v Pánu!, een mis voor Kerstmis als hulde aan Jakub Šimon Jan Ryba voor gemengd koor, orkest en orgel op liturgische en liederteksten, op. 301
   Alleluia, voor gemengd koor, op. 321
   Angelum pacis Michael, voor groot gemengd koor, op. 332
   Dies irae, oratorium op Latijnse tekst voor piano solo, groot gemengd koor, en vier slagwerkers, op. 274 
   Liturgické písně (Liturgische liederen), cyclus van drie koren voor bariton solo en gemengd koor, op. 236
   Lucerna Domini, voor bariton, driestemmig vrouwenkoor en orgel, op. 260
   Pater noster, voor gemengd koor, op. 263
   Requiem, voor groot gemengd koor, op. 252 
   Te Deum laudamus, voor gemengd koor, op. 311
  
  Muziektheater
  
  Opera's
  
  Werken voor koor 
   1969 Iudica me, Deus, naar de psalm 43, op. 65 
   1972 Versos d‘amor i de comiat (Verše lásky a loučení), voor gemengd koor, recitator en kamerorkest op Baskische en Catalaanse teksten,  op. 90
   1973 Hadroplet, cyclus voor gemengd koor en piano vierhandig, op. 99
   1980 Podej mi ruku, voor gemengd koor, op. 146 - tekst: M. Procházkové
   1981 Vyšel jsem dřív než hvězda ranní, voor gemengd koor, piano en slagwerk - naar een tekst van Aleksandr Sergejevitsj Poesjkin, op. 71 
   1982 Cara mihi semper eris, voor gemengd koor, op. 171
   2003 6-hlasý, voor gemengd koor op Latijnse tekst 
   Blázen u cesty, vier Lachische liederen voor tenor solo, gemengd koor, piano, tamboerijn en triangel, op. 72
   Gaudete et exultate
   Ignoratio dulcis, op Latijnse gedichten voor gemengd kamerkoor, twee fluiten, piano, klavecimbel, contrabas, cimbalen en kleine trom, op. 105
   Kdybych obejít měl celý svět, voor gemengd koor, op. 25a - tekst: F. Branislava 
   Měsíční noc, voor gemengd koor, op. 17 - tekst: J. Seifert
   Modlitba, voor gemengd koor en orgel, op. 59
   Pět písní o lásce, voor gemengd koor en piano naar een Slowaaks gedicht, op. 27 
   Vivat iuventus!, cyclus voor solisten, gemengd koor en geluidsband op Latijnse gedichten, op. 86
  
  Vocale muziek 
   Mundum Est Cor Meum (Ctyri Pisne), voor sopraan en strijkkwartet, op. 283
   Proverbs, voor mezzosopraan en orgel
  
  Kamermuziek 
   1982 2+2, voor klarinet, saxofoon, marimba en vibrafoon
   Impulsioni, voor hobo en piano, op. 313 
   Strijkkwartet no. 5
   Contrasti per quatro, voor strijkkwartet
  Duo di Basso op.210, voor Contrabas en cello
  
  Werken voor orgel 
   1997 Vox Cordis Mei, concert voor orgel solo, twee trompetten en strijkers, op. 293
  
  Elektronische muziek 
   1969 Ecce, quomodo moritur iustus, op. 63
  
  Filmmuziek 
   1978 Kulový blesk
   1991 Planeta s tiše fialovou září (tv-film)
  
  Externe links 
    Officiële internetpagina (gearchiveerd)
     Biografie (gearchiveerd)
  
  Tsjechisch componist
  Tsjechisch dirigent
  20e-eeuws componist
  21e-eeuws componist
  Christelijke muziek
  Muziek van de 20e eeuw