title: Europees Sociaal Handvest
text: Het Europees Sociaal Handvest (ESH) is een mensenrechtenverdrag, opgesteld in het kader van de Raad van Europa, waarin rechten en vrijheden vastliggen die moeten worden gerespecteerd door de staten die het ondertekend hebben. Het verdrag werd op 18 oktober 1961 ondertekend in Turijn, en in 1996 herzien. Via een overkoepelend mechanisme wordt maximale naleving gegarandeerd. Niettemin zijn de meeste artikelen als aanbevelingen of streefdoel geformuleerd, niet als bindende voorschriften. 
  
  Nederland stemde in 2004 in met de laatste versie van het ESH. België bekrachtigde in 2003 een Aanvullend Protocol bij het Europees sociaal handvest dat een systeem van collectieve klachten vastlegt.
  
  Rechten 
  Rechten die in het ESH zijn vastgelegd (in de in 1996 herziene versie), betreft:
  
  Huisvesting 
   het bouwen van huizen naar de behoeften van gezinnen
   een vermindering van het aantal dakloze personen
   een universele verzekerde toegang tot degelijke en betaalbare woonruimte
   gelijke toegang tot sociale huisvesting voor vreemdelingen
  
  Gezondheid 
   toegankelijke en effectieve gezondheidszorgvoorzieningen voor de totale bevolking
   beleid voor ziektepreventie met, vooral, de garantie op een gezond leefmilieu
   uitsluiting van beroepsrisico’s, zodat gezondheid en werkveiligheid bij wet verzekerd en gegarandeerd zijn.
  
  Onderwijs 
   arbeid is voor kinderen onder de vijftien jaar verboden
   gratis basis- en voortgezet onderwijs
   gratis voorlichting over beroepskeuze
   basis- en gevorderde beroepsopleiding
   de universiteit en ander hoger onderwijs zijn toegankelijk op basis van persoonlijke verdienste (zonder aanvullende voorwaarde)
  
  Arbeid 
   een sociaal en economisch beleid dat volledige werkgelegenheid nastreeft
   het recht op het voorzien in eigen onderhoud middels een vrij gekozen beroep
   eerlijke arbeidsomstandigheden wat betreft loon en werkuren
   maatregelen tegen seksueel en psychologisch geweld
   verbod op verplichte arbeid
   vrijheid om vakbonden en werknemersorganisaties op te richten om economische en sociale belangen te verdedigen. Plus individuele vrijheid om te beslissen wel of niet daarbij aan te sluiten
   bevordering van gelijkwaardig overleg, collectieve onderhandeling, bemiddeling en vrijwillige arbitrage
   het recht om te staken
  
  Sociale bescherming 
   recht op sociale zekerheid, sociaal welzijn en sociale diensten 
   recht op bescherming tegen armoede en sociale uitsluiting
   speciale maatregelen voor gezinnen en ouderen
  
  Personenverkeer 
   vergemakkelijking van immigratieformaliteiten voor Europese arbeiders
   recht op familiereünie
   vreemdelingen zonder verblijfsrecht hebben recht noodhulp, tot op het moment van terugkeer
   procedurele bescherming bij uitzetting
  Niet-discriminatie:
   het recht van vrouwen en mannen gelijk behandeld te worden en gelijke kansen op de werkvloer
   garantie dat alle rechten in het handvest gelden, ongeacht ras, sekse, leeftijd, kleur, taal, godsdienst, meningen, nationale afkomst, sociale achtergrond, gezondheidstoestand of band met een nationale minderheid
  
  Europees Comité voor Sociale Rechten 
  Het Europees Comité voor Sociale Rechten (ECSR) controleert of de aangesloten landen de regels van het handvest naleven. Het comité bestaat uit vijftien onafhankelijke, onpartijdige leden gekozen door het Comité van Ministers van de Raad van Europa. Een zittingsperiode van een comité duurt zes jaar en mag maximaal één keer verlengd worden. De aangesloten staten moeten één keer per jaar een rapport maken waarin staat hoe ze (enkele van) de voorschriften in de praktijk brengen.
  
  Bij schendingen van de regels kunnen de volgende partijen een klacht bij het ECSR indienen:
   de ETUC, UNICE en IOE
   niet-gouvernementele organisaties (NGO’s), met adviesstatus bij de Raad van Europa, die op een door het regeringscomité opgestelde lijst staan
   werknemersorganisaties en vakbonden in aangesloten landen
   nationale NGO's (in staten die dit ook hebben aanvaard)
  
  Externe links
  
  Het Handvest en het Hernieuwd Handvest 
   Het ESH
   Het Herzien ESH
  
  Andere externe links 
   https://web.archive.org/web/20190626153909/http://vormen.org/
   http://www.amnesty.nl
  
  Verdrag op het gebied van de rechten van de mens
  Verdrag van de Raad van Europa
  Verdrag in de 20e eeuw
  1961