title: Shabtai Arieh Petrushka
text: Shabtai Arieh Petrushka (Hebreeuws: שבתי (זיגמונד ליאו) פֶּטרוּשקָה) (geboren als: Siegmund Leo Friedmann) (Leipzig, 15 maart 1903 – Jeruzalem, 14 december 1997) was een Israëlisch componist, muziekpedagoog, dirigent, cellist, contrabassist en trompettist van Duitse afkomst. Hij gebruikte het pseudoniem: John Henri Sax.
  
  Levensloop 
  Petrushka groeide op in een Joods orthodoxe familie en zong als jonge cantor in de Synagoge en in de Joodse school. Hij studeerde eerst piano, cello en muziektheorie aan de Felix Mendelssohnschool voor muziek en theater te Leipzig. Van 1919 tot 1922 zong hij in het koor van het Gewandhaus te Leipzig onder directie van Arthur Nikisch. In 1923 vertrok hij naar Berlijn en studeerde machinebouw en behaalde zijn diploma als Ingenieur. Tegelijkertijd studeerde hij trompet en contrabas. Samen met Kurt Kaiser speelde hij in het jazz-ensemble "Sid Kay’s Fellows".
  
  Vervolgens focusseerde hij zich op de muziek en werd "bandleader" van zijn jazz-ensemble, dat verschillende uitvoeringen gaf in Wenen, Boedapest, Frankfurt am Main, Barcelona (Spanje) en München. Nadat zijn ensemble uiteen was gegaan werkte hij in als muzikant in het Orkest van de Joods culturele vereniging en begon te componeren, onder anderen ontstond het Shalom Aleichem speel Amcha. Hij gebruikte pseudoniemen bij het componeren, omdat zijn werken in het toenmalige nazi-Duitsland nauwelijks werden gepubliceerd. Hij werkte als arrangeur voor de Deutsche Gramophone Gesellschaft en de Universum Film AG (Ufa) in Berlijn.
  
  In 1938 emigreerde hij naar Palestina en werkte voor de Palestijnse omroep als componist, dirigent en arrangeur voor zijn orkest. Na de oprichting van de staat Israël was hij in de eerste tien jaar tweede directeur van de muziekprogramma-afdeling van Kol Yerushalaym (De stem van Jeruzalem) en in 1958 werd hij directeur van de muziekafdeling van Kol Israel (De stem van Israel). In deze functie bleef hij tot zijn pensionering. Hij was een veelgevraagd jurylid bij internationale compositiewedstrijden en de vertegenwoordiger van de Israëlische omroeporganisaties in de Europese conferenties. 
  
  Van 1969 tot 1981 was hij docent voor orkestratie aan de Jerusalem Academy of Music and Dance die toen nog Jerusalem Rubin Academy of Music and Dance heette. 
  
  Als componist schreef hij orkestwerken, kamermuziek, vocale muziek en werken voor koor.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest 
   1947 Lehavot Ba’Eifer (Flames in Ashes), suite voor orkest uit het radiospel Vilna Ghetto
   1959 Three Movements, voor orkest
   1962 Jubiläumstreffen des Blau-Weiss, voor orkest
   Four Ballet Movements, voor orkest
   Yael - Music for Ballet, voor orkest
  
  Werken voor harmonieorkest 
   1943 Hebrew Suite, drie liederen van N. Cohen-Melamed, M. Rappaport en Y. Admon voor harmonieorkest
   1949 Shir Le'Tayeset (Squadron Song), voor harmonieorkest
   1953 Four Movements, voor harmonieorkest
   1970 Divertimento za'ir - Piccolo Divertimento, voor harmonieorkest
   1978 Three Jewish Melodies, voor harmonieorkest
   1986 Suita ze'irah - Little Suite, voor harmonieorkest
   Israel Songs, fantasie
   Mizmôr ha-yam ha ha-ivrî - Song of the Hebrew Sea, voor harmonieorkest
  
  Werken voor koor 
   1936 Simhû b-yrûshalayîm. Horah (Rejoice in Jerusalem. Hora), voor gemengd koor en piano (gecomponeerd voor de Berliner Jüdischen Kulturbundchor)
   Qiryah (Jerusalem), voor sopraan solo (of tenor) en gemengd koor - tekst: Ruth Man
  
  Vocale muziek 
   1949 Shir Le'Tayeset (Squadron Song), voor zangstem en piano - tekst: Shulamit Riftin
   Qiryah (Jerusalem), voor zangstem en piano - tekst: Ruth Man
  
  Kamermuziek 
   1939 Prelude and Fugue, voor dwarsfluit, klarinet en fagot
   1939 Shelishiyah, voor strijktrio
   1972 Three Jewish Melodies, voor 2 dwarsfluiten en 3 klarinetten
   1973 Hassidic Dance, voor koperkwintet (twee trompetten, hoorn, trombone en tuba)
   1973 Jewish Dance from Crimea, voor koperkwartet (2 trompetten, hoorn en trombone)
   1974 Shalosh Romansot Sefaradiyot (Three Sefaradic Romances), voor dwarsfluit, hobo, klarinet en fagot
   1974 Hallelujah, voor blaaskwintet
   1974 And Rejoice, voor blaaskwintet
   1975 I Am the Crown of Glory, Babylonisch lied voor dwarsfluit, klarinet, hoorn en fagot
   1975 The Lord My Rock, lied van Korfoe voor hobo, klarinet, hoorn en fagot
   1982 Sonatina, voor hoorn en strijkkwartet
  
  Bibliografie 
   Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, ISBN 3-923058-07-1
   Paul E. Bierley, William H. Rehrig: The heritage encyclopedia of band music : composers and their music, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, ISBN 0-918048-08-7
   Yehuda Cohen: The Heirs of The Psalmist, Israel's New Music, Am Oved Publishers Ltd, Tel Aviv 1990 (in Hebrew)
   Alice Tischler, A Descriptive Bibliography of Art Music by Israeli Composers, Harmonie Park Press, Michigan, 1988.
   Habakuk Traber, Elmar Weingarten: Verdrängte Musik : Berliner Komponisten im Exil, Berlin: Argon Verlag, 1987, 376 p.
   Israeli music 1971-1972, Tel Aviv: 1971
   Menashe Ravina, Shlomo Skolsky: Who is who in ACUM : authors, composers and music publishers, biographical notes and principal works, Acum Ltd., Societe d'Auteurs, Compositeurs et Editeurs de Musique en Israel, 1965, 95 p.
   Peter Gradenwitz: Music and musicians in Israel - A comprehensive guide to modern Israeli music, Tel Aviv: Israeli Music Publications, 1959, 226 p.
  
  Externe links 
    Biografie (gearchiveerd)
   Jazz in Berlin: Sid Kay's Fellows, 1930 spelen een jazz-versie van Die ganze Welt is himmelblau van Robert Stolz
  
  Israëlisch cellist
  20e-eeuws componist
  Contrabassist
  Israëlisch componist
  Israëlisch dirigent
  Israëlisch muziekpedagoog
  Israëlisch trompettist