title: Geografische conferentie van Brussel
text: De geografische conferentie van Brussel vond plaats op initiatief van de Belgische koning Leopold II van 12 tot 14 september 1876 in het Koninklijk Paleis van Brussel.
  
  Deelnemers 
  Een keur aan wetenschappelijke, maar ook politieke en militaire personaliteiten uit Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Italië, Oostenrijk en Rusland was ingegaan op de uitnodiging van Leopold. Hij had geen enkele moeite gespaard om het hen naar de zin te maken: ze sliepen in het Koninklijk Paleis, in tot slaapkamer ingerichte bureaus. De genodigden waren zorgvuldig geselecteerd. Alle mogendheden waren vertegenwoordigd, maar niet de Portugezen en de Nederlanders met hun (potentiële) aanspraken. Onder de aanwezigen telde men:
  
   Henry Creswicke Rawlinson, voorzitter van de Royal Geographical Society
   Henry Bartle Frere, Brits koloniaal bestuurder
  Rutherford Alcock, Brits diplomaat
   Ferdinand von Richthofen, voorzitter van de Geographischen Gesellschaft Berlin
  Vice-admiraal Camille Clément de La Roncière-Le Noury, voorzitter van de Société de Géographie
   Gustav Nachtigal, Duits ontdekkingsreiziger
   Friedrich Gehrard Rohlfs, Duits ontdekkingsreiziger
   Victor de Compiègne, Frans ontdekkingsreiziger
   James Augustus Grant, Brits ontdekkingsreiziger
   Verney Lovett Cameron, Brits ontdekkingsreiziger
   Thomas Buxton (voorzitter van de Anti-Slavery Society)
  John Kennaway, Brits politicus en voorzitter van de Church Mission Society
   Émile Banning, Belgisch journalist en diplomaat
  William Mackinnon (ondernemer)
  
  Verloop 
  De conferentie had een humanitair doel. Onder voorzitterschap van de Russische geograaf Pjotr Petrowitsch Semjonow-Tjan-Schanski werd gedebatteerd over de ontsluiting van Afrika, de afschaffing van de slavernij en het herstellen van de eendracht tussen de stamhoofden. Er werden geen concrete besluiten genomen, behalve de oprichting van de Association internationale africaine (AIA), een vereniging die de ontwikkeling van Afrika zou coördineren. De deelnemers verkozen unaniem Leopold II tot voorzitter. Hij had handig de humanitaire en internationalistische dynamiek geïnstrumentaliseerd voor zijn grote koloniale project. Leopold II sprak zijn intenties voor Congo-Vrijstaat uit op de Geografische Conferentie, namelijk: de slavenhandel in Centraal-Afrika ontwortelen, wetenschappelijke ontwikkeling van dit gebied verhogen, en de inheemse bevolking ‘beschaven’.
  
  Literatuur
   Elise Henry, Le Mouvement Géographique, entre géographie et propagande coloniale, in: Belgeo. Revue belge de géographie, nr. 1, 2008, p. 27-46
   Jean Stengers en Pierre Staner, Bijdragen over de Aardrijkskundige conferentie van 1876, Koninklijke Academie voor Overzeese Wetenschappen, Brussel, 1976
   A. Roeykens, "Les réunions préparatoires de la délégation belge à la Conférence Géographique de Bruxelles en 1876", in: Zaïre: Revue Congolaise, nr. VII-8, 1953
   Émile Banning, L'Afrique et la Conférence géographique de Bruxelles, C. Muquart, Merzbagh & Falk, Brussel, 1877
  
  Bronvermelding
  
  Voetnoten
  
  Geschiedenis van België in de 19e eeuw
  Geschiedenis van Brussel
  Belgische koloniale geschiedenis