title: Museum Hertogsgemaal
text: Het Archeologisch en Paleontologisch Museum Hertogsgemaal in het Noord-Brabantse dorp Gewande aan de Maas ten noordoosten van 's-Hertogenbosch is een museum dat vondsten uit de streek en van grind- en zandwinningsgaten langs de rivier de Maas tentoonstelt.
  
  Het museum is ingericht in het Hertogsgemaal, dat van 1940-1979 heeft gefunctioneerd als elektrisch gemaal ter uitwatering van de laaggelegen Maaspolders en in 2002 geklasseerd is als Rijksmonument. Het museum bestaat sinds 1989 en wordt beheerd door de Stichting Museum Hertogsgemaal.
  
  Collectie
  
  De oudste voorwerpen, die in het museum zijn ondergebracht, zijn in 1958 gevonden door Anton Verhagen en Arnold Chambon aan de oevers van de Dommel. Een archeologische werkgroep bracht vondsten bijeen voor het museum uit de gehele gemeente 's-Hertogenbosch. De voorwerpen uit de Steentijd dateren van het paleolithicum tot en met het neolithicum. Er is een vrijwel compleet skelet van de Wolharige mammoet, en verder botten van de Wolharige neushoorn, het Reuzenhert en andere dieren die tijdens het Weichselien leefden. Ontgrondingen bij Mill en Langenboom brachten haaientanden aan het licht.
  De Romeinse tijd is vertegenwoordigd met voorwerpen uit de Tempel van Empel en uit de tempelresten die gevonden zijn bij ontgrondingswerkzaamheden te Lith.
  Voorwerpen uit de Middeleeuwen zijn afkomstig uit de binnenstad van 's-Hertogenbosch.
  Voorts zijn in het museum voorwerpen tentoongesteld die herinneren aan de episode tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen Gewande van oktober 1944 tot mei 1945 aan het front lag.
  
  Gemaal
  Het ligt in de bedoeling om in de toekomst in het museum ook de functie van het gemaal beter tot uiting te doen komen. De elektromotoren van de fabricaten Heemaf en Stork, zijn nog aanwezig in het gebouw.
  
  Zie ook
   Museumgemaal Caners
  
  Externe link 
   Officiële website
  
  Museum in 's-Hertogenbosch
  Gemaal in Noord-Brabant