title: Pyramidellidae
text: Pyramidellidae (tandhorens, traliehorens e.a.) zijn een grote familie van meestal zeer kleine mollusken met torenvormige of meer kegelvormige horentjes.
  
  Deze familie telt meer dan 6000 soorten, onderverdeeld in meer dan 350 genera, waaronder Chrysallida, Eulimella, Folinella, Kleinella, Noemiamea, Odostomia, Ondina, Pyramidella, Syrnola, Tragula en Turbonilla. Deze familie van micromollusken is nog niet zo grondig bestudeerd geweest en de phylogenetische verhoudingen binnen de familie werden nog niet goed uitgewerkt. De Pyramidellidae werden lange tijd geclassificeerd onder de Mesogastropoda, maar men ontdekte veel meer gelijkenissen met de Opisthobranchia.
  
  Taxonomie 
  De Pyramidellidae worden onderverdeeld in meerder subfamilies.
  
  Taxonomie van Ponder & Lindberg (1997)
   Chrysallidinae Saurin, 1958
   Cingulininae Saurin, 1959
   Cyclostremellinae Moore, 1966
   Eulimellinae Saurin, 1958
   Odostomellinae Saurin, 1959
   Odostomiinae Pelseneer, 1928
   Pyramidellinae J.E. Gray, 1840
   Sayellinae Wise, 1996
   Syrnolinae Saurin, 1958
   Tiberiinae Saurin, 1958
   Turbonillinae Bronn, 1849
  
  Taxonomie van Schander, Van Aartsen & Corgan (1999)
  Superfamilie Pyramidelloidea  Gray, 1840 
  Familie Amathinidae  Ponder, 1987 
  Familie Ebalidae  Warén, 1994
  Familie Odostomiidae  Pelseneer, 1928 
  Subfamilie Odostomiinae  Pelseneer, 1928 
  Subfamilie Chrysallidinae  Saurin, 1958
  Subfamilie Odostomellinae  Saurin, 1958
  Subfamilie Cyclostremellinae  Moore, 1966
  Familie Pyramidellidae  J.E. Gray, 1840 
  Subfamilie Pyramidellinae  J.E. Gray, 1840 
  Subfamilie Sayellinae  Wise, 1996 
  Familie Syrnolidae  Saurin, 1958 
  Subfamilie Syrnolinae Saurin, 1958 
  Subfamilie Tiberiinae  Saurin, 1958 
  Familie Turbonillidae  Bronn, 1849 
  Subfamilie Turbonillinae  Bronn, 1849 
  Subfamilie Eulimellinae  Saurin, 1958 
  Subfamilie Cingulininae  Saurin, 1959 
  
  Taxonomie van Bouchet & Rocroi (2005)
  Subfamilie Pyramidellinae  Gray, 1840 
  Geslacht Pyramidellini  Gray, 1840 
  Geslacht Sayellini  Wise, 1996  (voorheen subfamilie Sayellinae)
  Subfamilie Odostomiinae  Pelseneer, 1928 
  Geslacht Odostomiini  Pelseneer, 1928 
  Geslacht Chrysallidini  Saurin, 1958  (voorheen subfamilie Chrysallidinae)
  Geslacht Cyclostremellini  D.R. Moore, 1966  (voorheen subfamilie Cyclostremellinae)
  Geslacht Odostomellini  Saurin, 1959  (voorheen subfamilie Odostomellinae)
  Subfamilie Syrnolinae  Saurin, 1958  (voorheen subfamilie Syrnolinae)
  Geslacht Syrnolini  Saurin, 1958 
  Geslacht Tiberiini  Saurin, 1958  (voorheen subfamilie Tiberiinae)
  Subfamilie Turbonillinae  Bronn, 1849 
  Geslacht Turbonillini  Bronn, 1849 
  Geslacht Cingulinini  Saurin, 1958  (voorheen subfamilie Cingulininae)
  Geslacht Eulimellini  Saurin, 1958  (voorheen subfamilie Eulimellinae)
  
  Geslachtenlijst  
   (Nog niet compleet)
   Euparthenia , 1929
  
  Verspreiding 
  De dieren uit deze familie komen wereldwijd voor.
  
  Beschrijving van de schelp 
  De embryonale topwindingen zijn vaak heterostroof, stomp en vaak opzij gericht, maar ze kunnen ook ingerold zijn of andere vormen hebben. Op de columella staan meestal 1, soms tot 3 krachtige tandplooien. Soms vertonen ze ook tandplooien in de binnenlip.
  
  De meeste horentjes zijn zeer klein (micromollusken), met uitzonderingen zoals Voluspa (tot 50 mm).
  
  Levensgewoonten 
  Typerend is de ectoparasitaire leefwijze. Sommige groepen hebben een lange arembole proboscis, met in plaats van een radula een spitse zuigstekel, waarmee het weefsel van uiteenlopende gastheren (onder meer vastzittende polychaeten) kan worden doorboord en met behulp van een pompsysteem in de farynx worden uitgezogen.
  
  Soorten aan de Europese kusten 
  Aan de Europese kusten komen onder andere de volgende soorten voor:
   Aartsenia candida (Møller, 1842)
   Brachystomia albella
   Brachystomia eulimoides
   Brachystomia lukisi
   Brachystomia rissoides
   Chrysallida angulosa (Monterosato, 1889)
   Chrysallida bjoernssoni Warén, 1991
   Chrysallida boucheti Peñas & Rolán, 1999
   Chrysallida brattstroemi Warén, 1991
   Chrysallida brevicula (Jeffreys, 1883)
   Chrysallida canariensis Nordsieck & Talavera, 1979
   Chrysallida clathrata (Jeffreys, 1848)
   Chrysallida dantarti Peñas & Rolán, 2008
   Chrysallida decussata (Montagu, 1803)
   Chrysallida dollfusi (Kobelt, 1903)
   Chrysallida elegans (de Folin, 1870)
   Chrysallida emaciata (Brusina, 1866)
   Chrysallida excavata (Philippi, 1836)
   Chrysallida eximia (Jeffreys, 1849)
   Chrysallida fenestrata (Jeffreys, 1848)
   Chrysallida fischeri (Hornung & Mermod, 1925)
   Chrysallida flexuosa (Monterosato, 1874)
   Chrysallida ghisottii (van Aartsen, 1984)
   Chrysallida hoeisaeteri Warén, 1991
   Chrysallida incerta (Milaschewitsch, 1916)
   Chrysallida indistincta (Montagu, 1808) - Slank traliehorentje
   Chrysallida intermixta (Monterosato, 1884)
   Chrysallida interstincta (J. Adams, 1797) - Ruw traliehorentje (vroeger Chrysallida obtusa (Brown, 1827)
   Chrysallida jeffreysiana (Monterosato, 1884)
   Chrysallida juliae (de Folin, 1870)
   Chrysallida kronenbergi van Aartsen, Gittenberger & Goud, 2000
   Chrysallida limitum (Brusina in de Folin & Périer, 1876)
   Chrysallida maiae (Hornung & Mermod, 1924)
   Chrysallida marthinae Nofroni & Schander, 1994
   Chrysallida micronana Öztürk & van Aartsen, 2006
   Chrysallida monozona (Brusina, 1869)
   Chrysallida monterosatii (Clessin, 1900)
   Chrysallida moolenbeeki Amati, 1987
   Chrysallida multicostata (Jeffreys, 1884)
   Chrysallida nivosa (Montagu, 1803)
   Chrysallida palazzii Micali, 1984
   Chrysallida pellucida (Dillwyn, 1817) - Klein traliehorentje (vroeger Chrysallida spiralis (Montagu, 1803))
   Chrysallida penchynati (Bucquoy, Dautzenberg & Dollfus, 1883)
   Chrysallida pirinthella (Melvill, 1910)
   Chrysallida rinaldii Micali & Nofroni, 2004
   Chrysallida sarsi Nordscieck, 1972 - Stomp traliehorentje (in het verleden aangezien voor C. decussata (Montagu, 1803))
   Chrysallida seamounti Peñas & Rolán, 1999
   Chrysallida sigmoidea (Monterosato, 1880)
   Chrysallida stefanisi (Jeffreys, 1869)
   Chrysallida sublustris (Friele, 1886)
   Chrysallida suturalis (Philippi, 1844)
   Chrysallida terebellum (Philippi, 1844)
   Chrysallida truncatula (Jeffreys, 1850)
   Chrysallida undata (Watson, 1897)
   Ebala nitidissima (Montagu, 1803) - Fijngestreept speldhorentje
   Eulimella acicula (Philippi, 1836) - Vlak speldhorentje
   Eulimella ataktos Warén, 1991
   Eulimella atlantis Peñas & Rolán, 1999
   Eulimella bogii van Aartsen, 1995
   Eulimella carminae Peñas & Micali, 1999
   Eulimella cerullii (Cossmann, 1916)
   Eulimella compactilis (Jeffreys, 1867)
   Eulimella cossignaniorum van Aartsen, 1995
   Eulimella fontanae van Aartsen, Gittenberger & Goud, 2000
   Eulimella neoattenuata Gaglini, 1992
   Eulimella oliveri Peñas & Rolán in Peñas et al., 2006
   Eulimella phaula (Dautzenberg & Fischer H., 1896)
   Eulimella protofunis Peñas & Rolán, 1999
   Eulimella scillae (Scacchi, 1835)
   Eulimella shelaghae van Aartsen, Gittenberger & Goud, 2000
   Eulimella similiebala Peñas & Rolán, 1999
   Eulimella sudis Peñas & Rolán, 1999
   Eulimella unifasciata (Forbes, 1844)
   Eulimella vanhareni van Aartsen, Gittenberger & Goud, 1998
   Eulimella ventricosa (Forbes, 1844)
   Evalea diaphana
   Evalea divisa
   Evalea obliqua
   Evalea warreni
   Ividella excavata
   Jordaniella nivosa
   Jordaniella truncatula
   Liostomia clavula
   Liostomia oblongula
   Noemiamea dolioliformis (Jeffreys, 1848)
   Odostomia acuta Jeffreys, 1848
   Odostomia conoidea (Brocchi, 1814)
   Odostomia conspicua Alder, 1850
   Odostomia eulimoides Hanley, 1844 - Glanzende tandhoren
   Odostomia plicata (Montagu, 1803)  - Slank tandhorentje (Turbo plicatus) (typesoort)
   Odostomia scalaris MacGillivray, 1843 - Mosselslurpertje
   Odostomia turrita Hanley, 1844 - Spits tandhorentje
   Odostomia umbilicaris (Malm, 1863)
   Odostomia unidentata (Montagu, 1803) - Breed tandhorentje
   Partulida spiralis
   Tragula fenestrata
   Turbonilla acuta
   Turbonilla crenata (Brown, 1827)
   Turbonilla fulvocincta
   Turbonilla jeffreysi
   Turbonilla lactea (Linnaeus, 1758 - Melkwit priemhorentje
   Turbonilla pusilla
   Turbonilla rufa (Philippi, 1836) - Gestreept priemhorentje
   Turbonilla rufescens
  
  Referenties 
   Graham, Molluscs: Prosobranch and Pyramidellid Gastropods, 1988
   P.J. Hayward & J.S. Ryland, Handbook of the Marine Fauna of North-West Europe, 1996, Oxford University Press, ISBN 0198540558, pp. 546
   R.H. de Bruyne, Veldgids schelpen, 2004
   CLEMAM
  
  Externe links 
   Pyramidellidae, www.nmr-pics.nl
   Pyramidellidae, WoRMS (World Register of Marine Species), www.marinespecies.org
   Pyramidellidae, ITIS