title: 1233
text: Het jaar 1233 is het 33e jaar in de 13e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
  
  Gebeurtenissen 
   De stad Dendermonde (België) verwerft stadsrechten en scheidt zich daardoor af van het Land van Dendermonde. Ook Elburg en Gendt (beide gelegen in Gelderland) worden steden.
   De Mongolen onder Güyük Khan veroveren het kortbestaande Dongxia.
   Stadsrechten voor Arnhem (12 juli), Dendermonde, Elburg (vermoedelijke jaar), Emmerik (31 mei), Gendt, Grave, Lochem (9 juli)
   Een mislukte Friese strafaanval op Drenthe, de Fries-Drentse Oorlog, komt ten einde.
   15 augustus - De congregatie van Servieten van Maria wordt opgericht.
   Paus Gregorius IX doet de volgende bullen uitkomen:
   Vox Rama: Satanistische rituelen worden veroordeeld
   Etsi Judaeorum: roept op tot het voorkomen van aanvallen tegen joden
   Licet ad capiendos (20 april): ketters die zich niet willen bekeren, verliezen al hun privileges zonder mogelijkheid van beroep
   19 september - De Rooms-koning Hendrik VII verleent de burgers van Den Bosch tolvrijheid op de Rijn.
   Het Land van Herpen en Uden wordt afgescheiden van het territorium Cuyk.
   kloosterstichtingen: Dominicanenklooster (Brugge), Nijeklooster (Scharnegoutum), Zwartewatersklooster
   Virgilius van Salzburg wordt heilig verklaard.
   Oudst bekende vermelding: 's Herenelderen, Kaprijke, Ružomberok, Trostberg
  
  Opvolging 
   Antiochië en Tripoli - Bohemund IV opgevolgd door zijn zoon Bohemund V
   Piëmont - Thomas I van Savoye opgevolgd door zijn zoon Thomas II
   Savoye - Thomas I opgevolgd door zijn zoon Amadeus IV
   aartsbisschop van Servië - Sava opgevolgd door Arsenije van Srem
   Utrecht - Wilbrand van Oldenburg opgevolgd door Otto van Holland
  
  Geboren 
   Aleidis van Bourgondië, echtgenote van Hendrik III van Brabant (jaartal bij benadering)
  
  Overleden 
   maart - Bohemund IV, vorst van Antiochië (1201-1216, 1219-1233)
   26 juli - Wilbrand van Oldenburg, bisschop van Paderborn en Utrecht
   27 juli - Ferrand van Portugal (45), echtgenoot van de Vlaamse gravin Johanna van Constantinopel
   Albert van Cuijk, heer van Asten
   Ali Ibn al-Athir (~73), Arabisch filosoof
   Mathilde van Angoulême (~52), Frans edelvrouw
   Thomas I, graaf van Savoye
   Yolande van Courtenay (~33), echtgenote van Andreas II van Hongarije
  
  Jaar