title: 9
text: Het jaar 9 is het negende jaar in de 1e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
  
  Gebeurtenissen
  
  Italië 
   Keizer Augustus stuurt Legio II Augusta en Legio XIIII Gemina naar Germania, ze worden gevestigd in Mogontiacum (huidige Mainz).
   Augustus wijdt op het Marsveld het Horologium van Augustus in, een zonnewijzer in de vorm van een 30 meter hoge obelisk uit Egypte.
   De Senaat voert de Romeinse wet Lex Papia Poppaea in, hiermee worden de strenge huwelijkswetten van de Romeinen versoepeld.
   Titus Livius schrijft zijn "Ab Urbe Condita", een geschiedkundig boekwerk: vanaf de stichting van Rome tot rond het jaar 10 n.Chr.
  
  Balkan 
   Einde van de Pannonische Opstand: De Keltische stammen in Illyricum worden onderworpen, de provincie wordt verdeeld in Pannonia en Dalmatia.
  
  Europa 
   Slag bij het Teutoburgerwoud: Op de terugmars naar hun winterkampen in Anreppen, Haltern en Xanten, wordt het Romeinse leger - Legio XVII, Legio XVIII en Legio XIX - en hulptroepen onder bevel van Publius Quinctilius Varus, in een hinderlaag gelokt bij Kalkriese en door Germaanse stammen onder leiding van Arminius vernietigd.
  
  Palestina 
   Marcus Ambibulus volgt Coponius op als tweede praefectus over Judea. Ter verdediging wordt Legio XII Fulminata gelegerd in Caesarea.
  
  China 
   Wang Mang (r. 9 - 23) roept zichzelf uit tot keizer en sticht de kortlevende Xin ("Nieuwe")-dynastie. Hij plaatst de 5-jarige Ruzi onder huisarrest en voert landbouwhervormingen door.
   Grootgrondbezitters worden onteigend, waarna het land onder de boeren wordt verdeeld. De Han-edelen raken hun titels kwijt en slavernij wordt verboden in het Chinese Keizerrijk.
  
  Geboren 
   17 november - Titus Flavius Vespasianus, keizer van het Romeinse Keizerrijk (overleden 79)
  
  Overleden 
   Publius Quinctilius Varus, Romeins consul en veldheer
  
  0
  1-9