title: Michael Gambon
text: Sir Michael John Gambon OBE (Dublin, 19 oktober 1940 – Witham, 27 september 2023) was een Iers toneel-, televisie-, en filmacteur.
  
  Loopbaan 
  Gambon verhuisde met zijn ouders naar Londen toen hij vijf jaar was. Aanvankelijk opgeleid tot ingenieur, besloot hij op 21-jarige leeftijd acteur te worden. Naast vele rollen op het toneel in stukken van Shakespeare, Ayckbourn, en Pinter speelde hij ook voor de televisie en in films waardoor hij bekendheid kreeg bij het grote publiek. Zo speelde hij de rol van Philip Marlow in de televisieserie The Singing Detective naar een script van Dennis Potter, en Oscar Wilde in de BBC-televisieserie Oscar uit 1985. Hij was eveneens te zien in de BBC-televisieserie Cranford en de historische miniserie Longitude, waarin hij gestalte gaf aan het hoofdpersonage: klokkenmaker John Harrison.
  Vanaf de verfilming van het derde boek van Harry Potter, Harry Potter en de Gevangene van Azkaban, speelde hij in de Harry Potter-films de rol van schoolhoofd Albus Perkamentus na de dood van zijn voorganger Richard Harris. Gambon nam de rol van Perkamentus ook op zich in Harry Potter and the Forbidden Journey, een attractie in Universal's Islands of Adventure en Universal Studios Japan. 
  
  In 1998 kreeg hij een OBE van de Engelse koningin en werd dus Sir Michael Gambon.
  
  Gambon was in het bezit van een vliegbrevet en had een voorliefde voor auto's. Deze liefde leidde tot een uitnodiging voor het BBC-programma Top Gear. Gambon racete met een Suzuki Liana over het circuit en vloog door zijn agressieve rijstijl in de laatste bocht van de baan. Deze bocht heeft in het programma de naam de Gambon gekregen.
  
  Gambon overleed op 82-jarige leeftijd in het ziekenhuis van Witham in Essex aan een acute longontsteking.
  
  Films (selectie) 
   Othello (1965) - gezelschap
   Nothing but the Night (1973) - inspecteur Grant
   The Beast Must Die (1974) - Jan Jarmokowski
   Turtle Dairy (1985) - George Fairbairn 
   Paris by Night (1988) - Gerald Paige
   Missing Link (1988) - verteller (stem)
   The Rachel Papers (1989) - Dr. Knowd
   A Dry White Season (1989) - rechter
   The Cook, the Thief, His Wife and Her Lover (1989) - Albert Spica
   Mobsters (1991) - Don Salvatore Faranzano
   Toys (1992) - luitenant-generaal Leland Zevo
   Clean Slate (1994) - Cornell
   The Browning Version (1994) - Dr. Frobisher
   A Man of No Importance (1994) - Ivor J. Carney
   Squanto: A Warrior's Tale (1994) - Sir George
   Nothing Personal (1995) - Leonard
   Two Deaths (1995) - Daniel Pavenic
   Bullet to Beijing (1995) - Alex
   The Innocent Sleep (1996) - inspecteur Matheson
   Midnight in Saint Petersburg (1996) - Alex
   Mary Reilly (1996) - Mr. Reilly 
   The Wings of the Dove (1997) - Lionel Croy
   The Gambler (1997) - Fyodor Dostoyevsky
   Dancing at Lughnasa (1998) - pater Jack Mundy
   Plunkett & Macleane (1999) - Lord Gibson
   The Last September (1999) - Sir Richard Naylor
   Le château des singes (1999) - meester Martin (stem bij de Engelse versie)
   The Insider (1999) - Thomas Sandefur
   Sleepy Hollow (1999) - Baltus van Tassel
   High Heels and Low Lifes (2001) - Kerrigan
   Christmas Carol: The Movie (2001) - Ghost of Christmas Present (stem)
   Gosford Park (2001) - William McCordle
   Charlotte Gray (2001) - Levade
   Ali G Indahouse (2002) - minister-president
   Path to War (2002) - Lyndon B. Johnson
   The Actors (2003) - Barreller
   Open Range (2003) - Denton Baxter
   Sylvia (2003) - professor Thomas
   Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (2004) - Albus Perkamentus
   Being Julia (2004) - Jimmie Langton
   Sky Captain and the World of Tomorrow (2004) - redacteur Morris Paley
   Layer Cake (2004) - Eddie Temple
   The Life Aquatic with Steve Zissou (2004) - Oseary Drakoulias
   Harry Potter and the Goblet of Fire (2005) - Albus Perkamentus
   The Omen 666 (2006) - Bugenhagen
   Amazing Grace (2006) - Lord Charles Fox
   The Good Shepherd (2006) - Dr. Fredericks
   The Good Night (2007) - Alan Weigert
   The Baker (2007) - Leo
   Harry Potter and the Order of the Phoenix (2007) - Albus Perkamentus
   Brideshead Revisited (2008) - Lord Marchmain
   Harry Potter and the Half-Blood Prince (2009) - Albus Perkamentus
   Fantastic Mr. Fox (2009) - Franklin Bean (stem)
   The Book of Eli (2010) - George
   The King's Speech (2010) - King George V
   Doctor Who (2010) - Kazran/Elliot Sardick
   Harry Potter and The Deathly Hallows: Part 1 (2010) - Albus Perkamentus
   Harry Potter and The Deathly Hallows: Part 2 (2011) - Albus Perkamentus
   Quartet (2012) - Cedric Livingston
   Paddington (2014) - Oom Pastuzo (stem)
   Dad's Army (2016) - Soldaat Godfrey
   Paddington 2 (2017) - Oom Pastuzo (stem)
  
  Tv-series 
   The Borderers (1968-1970) - Gavin Ker
   Maigret (1992-1993) - Maigret
   The Singing Detective (1986) - Philip E. Marlow
  
  Externe link 
   Michael Gambon National Theatre
  
  Iers televisieacteur
  Iers filmacteur