title: Casablanca (stad)
text: Casablanca (Arabisch: الدار البيضاء, ed-Dar el-Beida, Berbers: ⴰⵏⴼⴰ, Anfa, wat letterlijk heuvel betekent) is een stad in het westen van Marokko. Het is qua populatie de grootste stad van Marokko en het economisch hart van het land.
  
  Casablanca betekent letterlijk in het Spaans wit huis. De stad valt bijna samen met de gelijknamige prefectuur Casablanca, onderdeel van de regio Grand Casablanca. De stad Casablanca heeft ruim 4 miljoen inwoners en is daarmee de grootste stad van Marokko. Het is tevens de belangrijkste haven van het land, gelegen aan de Atlantische Oceaan.
  
  Sinds de afwerking in 1993 ligt in Casablanca de Hassan II-moskee, een moderne grote moskee gebouwd in opdracht van koning Hassan II gelegen aan de Bd Sidi Mohammed Ben Abdallah, tussen de haven en de vuurtoren El-Hank aan de kust met uitzicht over de Atlantische Oceaan. Vlak bij de moskee bevindt zich ook de oude medina.
  
  Geschiedenis 
  Op de plaats van het huidige Casablanca lag voorheen de Berberse nederzetting Anfa. De stad zou deze naam blijven houden tot de 16e eeuw, waarna het bekend kwam te staan onder haar huidige naam. De naam Anfa blijft bestaan in de benaming voor het oude, oorspronkelijke deel van Casablanca. Het is het meest welvarende deel van de stad. Daarnaast heet de grotere Casablanca regio, Casa-Anfa.
  
  In reactie op de komst van de islamitische legers ontstond in de 7e eeuw rondom de stad een onafhankelijk, Berbers koninkrijk, dat zich verzette tegen Arabische invloeden. Dit kleine koninkrijk van de Barghawata bleef bestaan tot het in de 11e eeuw werd veroverd door de Almoraviden. In de 14e eeuw werd Anfa door de Meriniden ontwikkeld tot een belangrijke havenstad. Vanaf de 15e eeuw werd het opnieuw onafhankelijk en werd de stad een broeinest van piraten. Om deze reden vernietigden de Portugezen de stad in 1468. In 1515 herbouwden de Portugezen de stad onder de naam "Casa Branca". De Portugezen bleven tot 1755, toen ze na een aardbeving de stad verlieten. Het werd door sultan Sidi Mohammed Ben Abdallah herbouwd als Dar el-Beida. De Spanjaarden kregen het recht er een commercieel centrum te stichten, en gaven het zijn huidige naam.
  
  Toch was het pas na het Franse protectoraat vanaf 1912 dat Casablanca andere Marokkaanse steden als Fez en Marrakesh overvleugelde: Rabat werd hoofdstad, en de as Rabat-Casablanca werd sterk ontwikkeld door de Fransen. Casablanca werd de belangrijkste handelsstad van het land en de belangrijkste plaats voor Europese vestiging.
  
  In januari 1943 werd in Casablanca de Conferentie van Casablanca gehouden, een belangrijke conferentie, waarin Franklin Delano Roosevelt en Winston Churchill afspraken dat slechts de volledige overgave van nazi-Duitsland als einde van de Tweede Wereldoorlog zou worden geaccepteerd.
  
  Op 16 mei 2003 vonden in Casablanca terroristische aanslagen plaats, waarbij 45 mensen omkwamen.
  
  Op 26 april 2008 komen door een brand in een matrassenfabriek 55 mensen om. De werknemers konden veelal niet ontsnappen aan de brand. De fabriek was beveiligd tegen diefstal van binnenuit.
  
  Economie 
  De regio Groot-Casablanca wordt gezien als de locomotief van de ontwikkeling van de Marokkaanse economie. Het is verantwoordelijk voor 39% van de nationale productie en 60% van de industriële werkkracht. De regio verbruikt 35% van de nationale elektriciteitsproductie. Met 86 miljard MAD, zorgt de regio voor 54% van de industriële productie. 41% van 's lands industriële export komt van de regio Groot-Casablanca. 30% van de Marokkaanse banksector bevindt zich in Casablanca. Sinds een aantal decennia heeft Casablanca zich ontwikkeld tot een grotere wereldstad. Dat heeft zij onder andere te danken aan de bouw van vele kantoorgebouwen en een grotere haven.
  
  De activiteiten van de havens van Casablanca en Mohammedia zijn verantwoordelijk voor 55% van de Marokkaanse internationale handel.
  48% van personenvervoer in Marokko gaat via de luchthaven van Casablanca, Mohammed V International Airport.
  
  Bevolking 
  De bevolking van Groot-Casablanca wordt geschat op ruim 4,2 miljoen (2014). 98% daarvan woont in stedelijke gebieden. 25% is onder 15 jaar en 8,7% is boven de 60 jaar. De bevolking van de stad is zo'n 12% van de totale bevolking van Marokko. Groot-Casablanca is ook het grootste urbane gebied in de Maghreb. De bevolking bestaat uit drie belangrijke etnische groepen. De belangrijkste groep is die van de 'Roubie, afstammelingen van Arabische nomadenstammen, die in de 13e eeuw in dit gebied werden gevestigd. De tweede belangrijke groep zijn de Swassa, Berbers uit de omgeving van Agadir. Een derde en kleinste groep zijn de Fessies. De laatste twee groepen behoren traditioneel tot de economisch hogere klasse van Casablanca en heel Marokko.
  
  Onderwijs 
   EMLYON Business School en Toulouse Business School hebben een campus in Casablanca.
  
  Transport 
  Omdat Casablanca de economische hoofdstad van Marokko is (en Rabat de bestuurlijke en regeringshoofdstad) zijn de verbindingen van en naar Casablanca prima: de belangrijkste internationale luchthaven ligt bij de stad, de grote noord-zuidspoorlijn en ook de autosnelwegen lopen via deze stad.
  
  Openbaar vervoer 
  Casablanca kent een uitgebreid netwerk aan trams en grootstedelijke treindiensten. De Al Bidaoui is een voorstadspoorweg in Casablanca en vervoert de meeste reizigers. Binnen de stad rijdt dit systeem als een metro en functioneert als aanvoer voor de tram en bus. Buiten de stad functioneert het als een stoptrein.
  
  Wegen 
  Casablanca is gelegen aan of vormt het begin- of eindpunt van vele autosnelwegen (meestal tolwegen) naar bijvoorbeeld:
   Rabat (A3) en verder noordwaarts naar Tanger ((A1)) of Fez (A2)
   Marrakesh via (A7)
   Agadir
   El Jadida
  
  Spoor 
  Tevens is het een knooppunt in het spoornet en heeft meerdere stations:
   Casablanca Voyageurs - transit/overstap-station
   Casablanca Port - haven
  en ook onderstaand station van het vliegveld kan je bij Casablanca rekenen
  en biedt rechtstreekse verbindingen met:
   zuidwaarts: Marrakesh
   noordwaarts: Rabat en Tanger
   noord/oost: Meknes, Fez, Taourirt, Al Hoceima en Oujda
   lokale shuttle: Mohammed V International Airport
   en nog enkele lokale bestemmingen
  
  Luchthaven 
  Het belangrijkste vliegveld van Marokko is Mohammed V International Airport bij Casablanca. Daarnaast is er ook de Luchthaven Casablanca Tit Mellil.
  
  Zeehaven 
  Casablanca is na de haven van Tanger de belangrijkste zeehaven van Marokko.
  
  Sport 
  Casablanca is de belangrijkste stad voor het Marokkaanse voetbal. De aartsrivalen Wydad AC Casablanca en Raja Casablanca zijn de enige clubs die altijd op het hoogste Marokkaanse niveau voetbalden. Beide clubs delen het Stade Mohammed V. Dit stadion werd ook gebruikt voor de Afrika Cup van 1988 (o.a. voor de finale) en veel thuiswedstrijden van het Marokkaans voetbalelftal. Racing de Casablanca en Étoile de Casablanca zijn andere voetbalclubs uit Casablanca en werden beiden eenmaal landskampioen.
  
  Geboren in Casablanca 
  
   Larbi Ben Barek (1917-1992), voetballer
   Abderrahim Tounsi (1936-2023), acteur en komiek
   Frida Boccara (1940-1996), zangeres, verhuisde naar Frankrijk
   Serge Haroche (1944), Frans natuurkundige en Nobelprijswinnaar (2012)
   Alain Souchon (1944), Frans zanger en acteur
   Sharif Dean (1947), Frans-Algerijns zanger
   Jean Reno (1948), Frans acteur
   Eli Aflalo (1952), Israëlisch politicus
   Jean-Paul Bertrand-Demanes (1952), Frans voetballer
   Abdallah Zrika (1953), dichter
   Eli Ben-Dahan (1954), Israëlisch rabbijn en journalist
   Noureddine Farihi (1957-2022), Marokkaans-Belgisch acteur
   Jamal Fathi (1959), voetbalcoach
   Samira Said (1960), zangeres
   Alber Elbaz (1961-2021), Israëlisch modeontwerper
   Nawal El Moutawakel (1962), hordeloopster, eerste islamitische olympisch kampioene
   Aziz Doufikar (1963), Nederlands-Marokkaans voetballer en coach
   Guy Forget (1965), Frans tennisser
   Richard Virenque (1969), Frans wielrenner
   Noureddine Naybet (1970), voetballer
   Christine Hocq (1970), triatleet
   Youssef Fertout (1970), voetballer en voetbalcoach
   Gad Elmaleh (1971), komediant en acteur van Joodse komaf
   Salaheddine Bassir (1972), voetballer
   Hicham Arazi (1973), tennisser
   Karim Alami (1973), tennisser
   Youssef Safri (1977), voetballer
   Sana Mouziane (1980), actrice en zangeres
   Mounia Aboulahcen (1982), Belgisch atlete
   Ismail Elfath (1982), Amerikaans-Marokkaans voetbalscheidsrechter
   Karim Fegrouche (1982), voetballer
   Omar Lotfi (1983), acteur
   French Montana (1984), Amerikaans rapper
   Nabil Dirar (1986), voetballer
   Ayoub El Kaabi (1993), voetballer
   Zouheir Elgraoui (1994), volleyballer en beachvolleyballer
   Ahmed Reda Tagnaouti (1996), voetballer
   Hamza Mendyl (1997), voetballer
  
  Stedenbanden 
  Casablanca heeft stedenbanden met:
    Artvin (Turkije)
    Bordeaux (Frankrijk)
    Istanboel (Turkije)
    Madrid (Spanje)
    Rio de Janeiro (Brazilië)
    New York (Verenigde Staten)
    Parijs (Frankrijk)
    Tokio City (Japan)
    Sydney (Australië)
    Londen (Verenigd Koninkrijk)
    Berlijn (Duitsland)
    Dubai (Verenigde Arabische Emiraten)
    Buenos Aires (Argentinië)
    Jakarta (Indonesië)
    Busan (Zuid-Korea)
    Mexico-Stad (Mexico)
    Amsterdam (Nederland), sinds 1890