title: Norm (standaard)
text: Een norm of standaard is een document met erkende afspraken, specificaties of criteria over een product, een dienst of een methode. Standaarden kunnen vastgelegd worden binnen een bedrijf of organisatie, binnen een consortium van organisaties of door erkende standaardisatieorganisaties. Erkende standaardisatieorganisaties (zowel nationale als internationale) werken volgens een bepaald proces en volgens bepaalde regels voor vertegenwoordiging: 
   in nationale standaardisatieorganisaties zoals NBN (België) en NEN (Nederland) moeten dit personen of organisaties zijn die in het land gevestigd zijn en belang hebben bij het onderwerp van de standaard;
   in sommige Europese en internationale standaardisatieorganisaties, zoals CEN en ISO, kan enkel de meest representatieve standaardisatieorganisatie van een land volwaardig lid zijn;
   in sommige andere Europese en internationale standaardisatieorganisaties, zoals ETSI en ITU, kunnen ook bedrijven normaal lid worden.
  
  Het standaardisatieproces volgt bepaalde regels.
  
  Het is ook mogelijk dat een producent zijn standaard (al dan niet opzettelijk) niet heeft beschermd (al dan niet onbedoeld) zodat het alsnog de standaard wordt; we noemen dit een de facto standaard. Een voorbeeld is de Centronics printerpoort van Centronics Data Computer Corporation.
  
  Organisaties 
  Een aantal organisaties in de wereld zijn gespecialiseerd in het ontwikkelen van normen en het controleren op de naleving van die normen. Zo zijn er:
   Wereldwijd:
   Ecma International - ICT en CE (consumentenelektronica)
   ISO: Internationale Organisatie voor Standaardisatie - algemeen
   IEC: International Electrotechnical Commission - elektrotechnisch
   ITU: Internationale Telecommunicatie-unie - telecommunicatie
   Regionaal (Europa):
   CEN - Europese norm (EN)
   CENELEC - Europa - elektrotechnische standaarden.
   ETSI: Europees Telecommunicatie en Standaardisatie Instituut - telecommunicatie-industrie
   EUAR: Spoorwegbureau van de Europese Unie - spoorwegen (voorheen ERA)
   Nationaal:
   ANSI: American National Standards Institute - Verenigde Staten
   AFNOR: Association française de normalisation - Frankrijk
   NBN: Bureau voor Normalisatie - België, voorheen BIN
   BSI: British Standards Institution - Verenigd Koninkrijk
   DIN: Deutsches Institut für Normung - in Duitsland
   JIS: Japanse Industriële Standaard - Japan
   NEN: Nederlands Normalisatie-instituut - Nederland > voor een lijst van in Nederland door het NNI opgestelde normen zie Lijst van NEN-Normen.
   SS: Svensk Standard  - Zweden
   SSB: Surinaams Standaarden Bureau - Suriname
   Standards Australia - Australië
  
  Voor veel specialistische gebieden worden ook normen onderling afgesproken, zonder tussenkomst van een speciale organisatie. Zo zijn er verschillende bedrijven die een eigen "standaard" hebben voor compressie in .
  
   ASCII:  - een specificatie van ANSI
   IEEE:  - Internationaal - elektrotechniek
   AISI: 
   MIL-STD:  - Amerikaanse militaire normen
   CEPT:  - als norm voor post en telecom (Europa / Genève)
   BIPT: Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie - Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie
   ITU-T:  - ontwikkelt de technische standaarden voor telecommunicatie (voorheen CCITT)
   IETF:  - op het internet
  
  Trivia
  Citaat van Andrew S. Tanenbaum: "Het leuke van standaarden is, dat je er zo veel hebt, om uit te kiezen."
  Programmatienorm: het aantal voorzieningen dat gesubsidieerd kunnen worden binnen een bepaald gebied. Deze is afhankelijk van het aantal inwoners of leeftijdsgrens.
  Erkenningsnorm: de voorwaarden waaraan een voorziening moet voldoen om gesubsidieerd te blijven ( personeelsnorm+infrastructuur+werking)
  Kwaliteitsnorm: door middel van het kwaliteitsdecreet dat sinds 2003 geldt, voor alle welzijnsvoorzieningen die erkend en gesubsidieerd zijn door de Vlaamse gemeenschap.
  Financieringsnorm: voor personeel, infrastructuur en werking
  
  Zie ook
  Normen en waarden
  Normatieve wetenschap
  
   
  Statistiek