title: Wien Neêrlands bloed
text: Wien Neêrlands bloed was het officiële volkslied van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden tussen 1817 en 1832 en later van het Koninkrijk der Nederlanden tussen 1832 en 1932. Het was gecomponeerd door Johann Wilhelm Wilms (1772-1847) op een gedicht van Hendrik Tollens (1780-1856).
  
  Geschiedenis 
  Bij het ontstaan van het koninkrijk in 1815 kwam er behoefte aan een volkslied. Het reeds bestaande Wilhelmus werd ongeschikt bevonden, omdat het in de 18e eeuw gediend had als partijlied van de Oranje-gezinden. Ook zouden Zuid-Nederlanders (Belgen) het Wilhelmus kunnen beschouwen als een lied dat van een calvinistische geest getuigt.
  
  In een wedstrijd, in 1816 georganiseerd door admiraal in ruste Jan Hendrik van Kinsbergen, werd Tollens' inzending Wien Neêrlands bloed gekozen, die door Wilms op muziek werd gezet.
  
  Het lied werd opgenomen in de populaire liedbundel Kun je nog zingen, zing dan mee.
  
  Ontvangst
  Het lied is nooit goed aangeslagen. Het Wilhelmus werd tijdens de strubbelingen tussen het zuidelijke en noordelijke deel van de Nederlanden steeds populairder in het noorden, zodat het bij de inhuldiging van koningin Wilhelmina zelfs officieel werd gespeeld.
  
  Wien Neêrlands bloed valt niet bij iedereen goed vanwege de zinsnede van vreemde smetten vrij. In het lied, nog geschreven als reactie op de Franse bezetting (1795-1813), wordt daarmee gedoeld op iedereen die zich als echte Nederlander gedraagt en niet met de Franse vijand heult. Het betaamt een goed burger in de Nederlanden dus niet Frankrijk te dienen.  In Nederlands-Indië vielen de woorden "van vreemde smetten vrij" slecht, omdat ook de meeste "Europeanen" daar beslist geen volbloed-Nederlanders waren. Dit werd opgevangen door een variant van de tekst, waarin de gewraakte woorden werden vervangen door "Wien 't hart klopt fier en vrij". Toch werd ook deze wijziging niet door iedereen gewaardeerd. De zinsnede roept in de huidige samenleving associaties op met racisme.
  
  Het Programma van de Zangscholen der Vereeniging tot Verbetering van de Volkszang van 1891-1992 en de uitgave van Kun je nog zingen van 1911 geven: "Wien 't hart klopt fier en vrij" en de uitgaven van 1938 en 1972 geven: "Van vreemde smetten vrij". Voornamelijk op aandringen van koningin Wilhelmina is in 1932 het "Wien Neêrlands bloed" vervangen door het "Wilhelmus".
  
  Liedtekst
  
  Variant liedtekst
  (Neêrlands Volkslied, bewerkt door J.W. van Dalfsen [1853-1913])
  
  Trivia 
  De Britse componist Henry Charles Litolff, die enige tijd in Nederland had doorgebracht, verwerkte de melodie van Wien Neêrlands bloed in 1846 in de finale van zijn Concerto symphonique nr. 3 in Es voor piano en orkest, opus 45.
  
  De Deense componist Joachim Andersen componeerde een fantasie (opus 35) over Wien Neêrlands bloed.
  
  Heinrich Wilhelm Ernst schreef Variations de bravoure sur l'air national hollandais (opus 18).
  
  In de jaren 50 van de 20e eeuw werd in Rotterdam de volgende variant door tieners gezongen:
  "Wie Neerlands bloed in een potje doet
  en zet het op het vuur
  die zorgt dat het niet overkookt
  want Neerlands bloed is duur."
  
  In katholieke studentenverenigingen die een geestelijke (een moderator) hadden om de mores in de gaten te houden, werd (midden 20e eeuw) bij de binnenkomst van deze moderator een lied gezongen op de wijs van het "Wien Neêrlandsch bloed":
  Wees welkom zeereerwaarde heer,
  wees welkom in ons midden!
  Wees welkom voor de eerste keer,
  wees welkom duizendmaal!
  Wees welkom in Uw waardigheid
  van onze mood'rateur!
  Waartoe Gij uitverkoren zijt
  door kerkvorst Monseigneur, door kerkvorst Monseigneur!
  
  Naar aanleiding van de installatie van het kabinet-Rutte I in oktober 2010 schreef Ramsey Nasr als Dichter des Vaderlands het gedicht Mijn nieuwe vaderland. Wien Neêrlands bloed vormde hierbij het uitgangspunt.
  
  Volkslied uit het Koninkrijk der Nederlanden
  Kun je nog zingen, zing dan mee