title: Genève (stad)
text: Genève (Frans: Genève; Arpitaans: Geneva; Duits: Genf; Italiaans: Ginevra; Reto-Romaans: Genevra) is een stad in Zwitserland. Het is na Zürich de grootste stad van het land. Per 31 december 2017 telde de stad 200.548 inwoners. Genève is ook de naam van het omliggende, westelijkste kanton van het land.
  
  Demografie 
  Van de 194.565 inwoners die de stad in 2015 telde, was 43% afkomstig uit het buitenland.
  
  Geografie 
  De stad ligt aan de westpunt van het Meer van Genève en wordt doorsneden door de rivieren de Rhône, die uit het meer stroomt, en de Arve.
  
  Klimaat
  
  Geschiedenis 
  De stad ontstond als nederzetting van het Keltische volk de Allobroges. Na verovering door de Romeinen maakte deze deel uit van de Provincia Romana (Gallia Narbonensis). Nabij Genève hield Julius Caesar de naar het westen oprukkende Helvetiërs tegen.
  
  In de vijfde eeuw, ten tijde van de Grote Volksverhuizing, vestigden de Bourgondiërs zich in de streek. Ze stichtten in de buurt van Genève een staatje dat reeds in 533 ten onder ging en deel werd van het Frankische Rijk. De regio kwam bekend te staan als "Transjuraan Bourgondië". Als gevolg van de verdelingen van het Frankische Rijk in 843 en 855 kwam Genève opeenvolgend in het Frankische Middenrijk en het koninkrijk Lotharingen (als Opper-Bourgondië) te liggen. Het Frankische gezag in het voormalige Middenrijk versplinterde nadat het centrale gezag in beide rijken was ineengestort. Uit twee koninkrijken Hoog- en Neerbourgondië, die in 930 werden verenigd, ontstond het koninkrijk Arelat. Dit werd in 1033 deel van het Heilige Roomse Rijk.
  
  In de 16e eeuw was Genève voor de protestanten wat  Rome voor de katholieken is, namelijk het middelpunt van het calvinisme. Genève was toen een zelfstandige republiek.
  
  In 1781 kwamen burgerij en arbeiders aan de macht. waarna een representatief-democratische grondwet werd aangenomen. Een jaar daarna greep het patriciaat met hulp van Bernse en Savoyse troepen opnieuw de macht en gingen vele burgers in ballingschap. Op 15 april 1798 werd Genève door Frankrijk geannexeerd en maakte daar tot 1813 als departement Léman deel van uit. In 1815 sloot Genève zich als kanton bij Zwitserland aan.
  
  In 1875 nam in Genève Marie Brechbühl een bescheiden schooltje over, de huidige École Brechbühl, en voerde er al vroeg het gemengd onderwijs in.
  
  Op 10 september 1898 vond in Genève de moord op Elisabeth van Oostenrijk plaats.
  
  Bij de schietpartij in Genève op 9 november 1932 opende het Zwitsers leger het vuur tegen antifascistische demonstranten. Er vielen 13 doden en 65 gewonden.
  
  Gebeurtenissen 
   1898: Moord op Elisabeth van Oostenrijk: keizerin Elisabeth van Oostenrijk-Hongarije werd door een anarchist bij het Meer van Genève vermoord.
   1951: tijdens een repetitie van de Zauberflöte brak er brand uit op het toneel van het operagebouw, dat in 1879 was gebouwd. De schade was CHF 5.000.000.
  
  Cultuur
  
  Musea 
  Enkele musea in Genève zijn:
   Musée d'Art et d'Histoire (MAH)
   Musée Rath (exposities)
   Centre d'Art Contemporain
   Centre for Contemporary Images
   Musée de l'Ariana
   Musée d'Art Moderne et Contemporain (MAMCO)
   Musée Barbier-Mueller
   Musée international de la Croix-Rouge et du Croissant-Rouge
   Fondation Bodmer
   Musée d'ethnographie de Genève
  
  Bezienswaardigheden 
   De oude Sint-Pieterskathedraal (Calvijns eigen kerk, protestants)
   Basiliek Notre-Dame de Genève (katholiek)
   Fontein van Genève
   Monument International de la Réformation
  
  Evenementen 
   Autosalon van Genève
  
  Verkeer en vervoer 
  Het stadsvervoerbedrijf Transports Publics Genevois exploiteert vijf tramlijnen, zes trolleybuslijnen en meerdere dieselbuslijnen.
  
  De luchthaven van Genève ligt dicht bij de stad en wordt ook bediend vanuit het belangrijkste treinstation van de stad, station Genève-Cornavin.
  
  Sinds 2020 kent het kanton het deelfietssysteem VéloPartage, uitgebaat door Donkey Republic, waarvan 370 fietsen (klassiek of elektrisch) in de stad zelf.
  
  Sport 
  Servette FC Genève is de professionele voetbalclub van Genève. De club is veelvoudig Zwitsers landskampioen en speelt zijn wedstrijden in het Stade de Genève. Genève was in 2008 speelstad bij het EK voetbal. De wedstrijden werden gespeeld in het Stade de Genève. Eerder al was Genève in 1954 met het Stade des Charmilles speelstad bij het WK voetbal.
  
  Genève is tien keer etappeplaats geweest in de wielerkoers Ronde van Frankrijk. Dit was voor het eerst het geval in 1913. De Italiaan Massimo Ghirotto was in 1990 voorlopig de laatste ritwinnaar in Genève.
  
  Genève was in 1961 en 1971 gastheer van het WK ijshockey.
  
  Internationale organisaties 
  De stad Genève huisvest veel internationale organisaties, waaronder (enige onderdelen van):
   de Verenigde Naties: kantoor van de VN in Genève in het Palais des Nations
   het Internationale Rode Kruis
   de Wereldgezondheidsorganisatie
   UNAIDS, een organisatie van de VN om aids te bestrijden.
   UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de VN
   ILO, de Internationale Arbeidsorganisatie
   WTO, de Wereldhandelsorganisatie
   EBU, de European Broadcasting Union
   de Wereldraad van Kerken
   Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties
   Wereldorganisatie voor de Intellectuele Eigendom
   World Organization of the Scout Movement
   ISO, de internationale organisatie voor standaardisatie
  
  Onderwijs 
  De stad huisvest ook onderwijs- en onderzoeksinstellingen, zoals:
   de Universiteit van Genève
   het Institut de Hautes Études Internationales et du Développement
  
  Stedenbanden 
    Buenos Aires (Argentinië), sinds 1991
    Dubai (Verenigde Arabische Emiraten)
    Parijs (Frankrijk), sinds 2002
  
  Bekende inwoners van Genève
  
  Galerij
  
  Externe link 
   Website van de gemeente
  
  Zie ook 
   Genferei
  
   
  Geneve