title: Tadeusz Paciorkiewicz
text: Tadeusz Paciorkiewicz (Sierpc, 17 oktober 1916 – Warschau, 21 november 1998) was een Pools componist, muziekpedagoog en organist. Hij was het achtste en jongste kind van het echtpaar Teofil Paciorkiewicz en Józefa Frejlich.
  
  Levensloop 
  Paciorkiewicz studeerde aanvankelijk aan de Bisschoppelijke orgelschool te Płock. Al tijdens zijn studiejaren werkte hij als organist in de kapel van het Bejaardenhuis Sint Joseph en de kapel van het ziekenhuis van de heilige Drievuldigheid om een bijdrage voor de kosten van zijn studie te verdienen. Hij studeerde van 1936 tot 1939 aan de Frédéric Chopin Muziekacademie (Pools: Akademia Muzyczna im. Fryderyka Chopina) te Warschau bij Bronisław Rutkowski orgel. Ook in Warschau moest hij een groot deel van zijn studiekosten door de verdiensten als organist in kerken opbrengen. Zo was hij bijvoorbeeld organist aan de Kerk van de Jezuïeten in de Świętojańska Straat in Warschau.
  
  Vanaf 1943 en na de oorlog werkte hij als orgelvirtuoos en koorleider en studeerde tegelijkertijd compositie bij Kazimierz Sikorski aan de Grażyna en Kiejstut Bacewicz Muziekacademie Łódź (Pools: Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi). In februari 1945 vertrok hij naar Płock en richtte aldaar de muziekschool "Karol Szymanowski" op, die hij tot 1949 ook leidde. Aanvankelijk een school voor beroeps- en basisonderwijs werd zij in 1949 uitgebreid end bereikte het karakter van een middelbare school voor muziek. De school werd al snel een basis van het muzikale leven in Płock en het omliggende gebied. Een focus was gelegd op de opleiding van koren en dirigenten van amateurkoren en er was ook een sectie voor theater.
  
  In 1947 debuteerde Paciorkiewicz als concertorganist in een opname voor de Poolse radio.
  
  In 1949 verhuisde Paciorkiewicz met zijn hele familie naar Łódź, waar hij zich volledig op het componeren en lesgeven concentreerde. Hij was docent voor harmonie, contrapunt en andere muziektheoretische vakken aan de Grażyna en Kiejstut Bacewicz Muziekacademie Łódź en bleef in deze functie tot 1959. Vanaf 1954 begon hij parallel als docent te werken aan de "Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna (Staatshogeschool voor Muziek)", de voorloper van de Frédéric Chopin Muziekacademie in Warschau. In 1959 vertrok hij met zijn familie helemaal naar Warschau en was werkzaam als componist en professor aan de "Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna (Staatshogeschool voor Muziek)". Hier werd hij later ook hoofd van de afdeling muziektheorie en van 1963 tot 1969 Decaan van de faculteit voor compositie, muziektheorie en dirigeren. Tussen 1969 en 1971 was hij rector van de universiteit. Voor zijn onderwijs en creatief werk ontving hij vele onderscheidingen en prijzen. Tot zijn leerlingen behoorden Marta Ptaszyńska, Zbigniew Bagiński, Stanisław Moryto en de jongste Andrzej Matuszewski.
  
  Zijn muzikaal oeuvre omvat alle genres van de instrumentale muziek, vocale en vocaal-instrumentale werken, in het totaal meer dan 370. Hij schreef werken voor muziektheater (opera's, balleten), werken voor orkest (symfonieën, concerten etc.), werken voor harmonieorkest, kerkmuziek (missen, cantates, oratoria, motetten, koralen etc.), vocale en kamermuziek, maar ook filmmuziek.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest
  
  Symfonieën 
   1953 Symfonie nr. 1
   1956 Symfonie nr. 2
   1988-1989 Symfonie nr. 3
   1992 Symfonie nr. 4
  
  Ouverturen 
   1946 Ouverture, voor groot orkest
   1963 Uwertura radosna (Plechtige ouverture), voor klein orkest
  
  Concerten voor instrumenten en orkest 
   1951 Concert nr. 1, voor piano en orkest
   1954 Concert nr. 2, voor piano en orkest
   1955 Concert, voor viool en orkest
   1967 Concert nr. 1, voor orgel en orkest
   1968 Divertimento, voor klarinet en strijkorkest 
   1971 Concert, voor trombone en orkest
   1974 Concertino, voor fagot en orkest 
   1976 Concert, voor altviool en orkest
   1978 Koncert barokowy (Concerto alla barocco), voor klavecimbel en klein orkest 
   1979 Concert, voor harp, dwarsfluit en strijkers
   1982 Concert, voor hobo en orkest
   1983 Concert, voor twee violen en orkest
   1986 Concert, voor trompet en orkest
   1988 Concert nr. 2, voor orgel en strijkorkest
   1990 Concert, voor altviool, orgel en orkest
   1991 Concert, voor cello en kamerorkest
  
  Andere werken voor orkest 
   1948 Suita kurpiowska (Huwelijkssuite), voor klein orkest 
   1951 Kleine Poolse triptiek, voor orkest
   1960 Suita z baletu "Legenda Warszawy" (Suite uit het ballet "De legende van Warschau), voor orkest
   1966 Adagio i Allegro, voor strijkorkest 
   1969 Elegia, voor hobo en strijkorkest  
   1980 Tajlandzki hymn narodowy (Volkslied van Thailand), voor orkest  
   1984 Moderato grazioso (Allegretto grazioso), voor piano en orkest 
   Elegia, voor trompet en strijkers  
   Impresje taneczne (Dansimpressies), suite voor strijkorkest
  
  Werken voor harmonieorkest 
   1963 Uwertura radosna (Plechtige ouverture), voor groot harmonieorkest 
   1968 Fantazja żołnierska (Soldaten fantasie), voor groot harmonieorkest 
   1974 Concert, voor trombone en harmonieorkest 
   1974 Uwertura jubileuszowa (Jubileumouverture), voor groot harmonieorkest 
   1977 Uwertura uroczysta - (Feestelijke ouverture), voor groot harmonieorkest 
   1978 Mars nr. 1, voor groot harmonieorkest
   1978 Marsz paradny (Mars nr. 2), voor groot harmonieorkest
   1979 Polski hymn narodowy "Jeszcze Polska nie zginęła" (Pools volkslied "Nog is Polen niet verloren"), voor harmonieorkest
   1982 Marsz żałobny nr 1 (Treurmars nr. 1), voor harmonieorkest 
   1982 Marsz żałobny nr 2 (Treurmars nr. 2), voor harmonieorkest 
   1984 Muzyka koncertująca (Concertante muziek), voor groot harmonieorkest
  
  Missen, oratoria, motetten en andere kerkmuziek 
   1943 Msza ku czci św. Antoniego Padewskiego (Mis ter ere van St. Antonius van Padua), voor 3 gelijke stemmen 
   1943 Ostatnia wieczerza (Het laatste avondmaal), lied voor mannenstem en piano 
   1943 Responsoria na Boże Ciało (Responsorium "Corpus Christi"), 6 liederen voor gemengd koor a capella
   1943 Rozmyślajmy dziś (Mediteer vandaag), lied voor gemengd koor en orgel 
   1943 Wisi na krzyżu (I), koraal voor gemengd koor en orgel
   1943 Wisi na krzyżu (II), koraal voor gemengd koor en orgel 
   1946 Pieśni maryjne (Lied van de Maagd Maria), voor driestemmig gemengd koor a capella
   1951 Ja wiem, w kogo ja wierzę (Ik weet in wie ik geloof), eucharistische hymne voor zangstem en orgel  
   1951 Pan Jezus już się zbliża (Jesus komt nu), eucharistische hymne voor zangstem en orgel 
   1951 Już gościsz, Jezu, eucharistische hymne voor zangstem en orgel 
   1954 Witaj nam Jezu, kerstlied voor gemengd koor
   1956 Pani Aniołów (Panis Angelicus), lied voor gemengd koor a capella 
   1957 Urząd Zbawienia Ludzkiego, lied voor de advent voor twee-, drie- of vierstemmig gemengd koor a capella
   1958 Alleluja, Jezus żyje ... (Hallelujah, Jezus leeft ...), voor gemengd koor a capella 
   1967 Symphonia de Nativitate - (Kerstsymfonie), van een anonieme Poolse componist uit 1759 reconstructie voor strijkorkest
   1972 De Revolutionibus, oratorium voor sopraan, alt, tenor, bas, spreker, gemengd koor, knapenkoor, orgel en orkest  (Gecomponeerd ter gelegenheid van de 500e verjaardag van Nicolaas Copernicus)
   1973 Missa brevis,  voor gemengd koor en orgel 
   1973 Introit "Protector noster", motet voor gemengd koor a capella
   1974 2 psalmy (2 psalmen), voor hoge stem en orgel 
   1977 Chorał, voor vier trombones
   1978 Ave Regina caellorum, voor gemengd koor a capella
   1982 Myśląc Ojczyzna, 2 liederen voor zesstemmig gemengd koor a capella
   1984 Alleluja, voor gemengd koor a capella
   1984 Alleluja, przyjdź Duchu Św. (Hallelujah, Kom, Heilige Geest), voor gemengd koor a capella 
   1984 Litania Polska, voor gemengd koor a capella 
   1985 2 chorały na organy (2 Fantazje chorałowe), voor orgel 
   1986 Adoro te devote, lied voor zangstem en orgel 
   1986 Jesu dulcis memoria, eucharistische hymne voor hoge stem en orgel 
   1990 Lauda Sion, dialoog voor orgel en harp 
   1991 Ave Maria, voor gemengd koor en orgel 
   1991 Gdy się Chrystus rodzi (Christus is geboren), kerstlied voor viool en twee altviolen 
   1991 Przybieżeli do Betlejem, kerstlied voor viool en twee altviolen
   1991 Veni Creator, lied voor Pinksteren voor gemengd koor en orgel
   1993 Psalm 150 "Laudate Dominum", voor vijfstemmig gemengd koor en orgel
   1996 Ave Maria, voor gemengd koor, twee violen, cello en orgel
   Pieśni do mszy świętej, voor gemengd koor a capella 
   A wczora z wieczora (En gisteren in de avond), lied voor de kerstnacht voor gemengd koor a capella 
   Bóg się rodzi (God is geboren), kerstlied voor orgel  
   Chwała i dziękczynienie (I) (Lof en dank), orgelbegeleiding voor het lied 
   Chwała i dziękczynienie (II) (Lof en dank), orgelbegeleiding voor het lied 
   Niechaj będzie pochwalony, orgelbegeleiding voor het lied 
   Pieśni do mszy świętej, voor gemengd koor a capella 
   Po upadku, orgelbegeleiding voor het lied
   Przed tak wielkim..., orgelbegeleiding voor het lied
   Prześliczna Panno (Mooie mis), voor twee-, of drie- of vierstemmig gemengd koor a capella 
   Witaj mój Jezu (I), kerstlied voor gemengd koor
   Witaj mój Jezu (II), kerstlied voor gemengd koor
  
  Muziektheater
  
  Opera's
  
  Balletten
  
  Werken voor koor 
   1946 10 pieśni kurpiowskich (10 liederen uit Kurpie (Podlachië)), voor gemengd koor a capella
   1946 Po cóżeście przyjechali, lied voor mannenkoor 
   1947 Hej tam w polu (Hey daar in het veld), volkslied voor gemengd koor a capella
   1948 Z chopinowskich pieśni (Met zang in de stijl van Chopin), cantate voor gemengd koor a capella
   1949 Kołysanka robotnicza, voor twee-, drie- of vierstemmig koor 
   1949 Łodzianka, lied voor twee-, drie- of vierstemmig gemengd koor 
   1949 Mazur kajdaniarski, voor twee-, drie- of vierstemmig gemengd koor 
   1950 Cyraneczka, lied voor gemengd koor a capella 
   1952 Pieśni o Mazowszu, Wiśle i Warszawie, cantate voor gemengd koor a capella 
   1954 10 pieśni śląskich (10 liederen uit Silezië), voor gemengd koor 
   1956 Wycinanki z morskiej pianki, kleine cantate voor driestemmig kinderkoor en blaaskwintet 
   1961 Ojczyzna (Vaderland), lied voor vrouwenkoor of mannenkoor of gemengd koor a capella 
   1964 Warszawa (Warschau), lied voor driestemmig kinderkoor a capella 
   1969 Ballada o dwóch kosach (Ballade van de twee kosaken), voor unisono koor  
   1969 Zieleń (Groen), een lied voor drie gelijke stemmen a capella 
   1977 Orfeusz w lesie - (Orpheus in het woud), cantate voor zesstemmig gemengd koor a capella 
   1978 Mowo polska, lied voor 3 gelijke stemmen (vrouwen- of kinderkoor) a capella 
   1978 Na most warszawski, motet voor gemengd koor a capella 
   1982 Myśląc Ojczyzna (Denken aan het vaderland), 2 liederen voor zesstemmig gemengd koor a capella 
   1983 Tryptyk warszawski, 3 liederen voor gemengd koor a capella 
   1985 Kiedy zbawcę narodu, lied voor gemengd koor a capella 
   1987 Hymn Towarzystwa Naukowego Płockiego, voor gemengd koor en orkest 
   1987 Hymn Towarzystwa Naukowego Płockiego, voor mannenkoor en piano
   1988 Sen żołnierza (Soldatendroom), lied voor gemengd koor a capella 
   1990 4 weselne pieśni kurpiowskie (Vier bruiloft liedjes uit Kurpie (Podlachië)), voor vierstemmig mannenkoor a capella 
   1993 Pieśń o żołnierzach z Westerplatte (Lied van de soldaten op de Westerplatte), voor mannenkoor of gemengd koor 
   A jak śpiewać, to już śpiewać, koraal voor drie gelijke stemmen  
   Nim przyjdzie wiosna, nim przyjdą mrozy - (Voordat de lente komt, zal het vorst geven), lied voor gemengd koor
  
   Vocale muziek 
   1937 Gdzieżeś mi się podziała (Waar ben ik gebleven), lied voor zangstem en piano
   1945 Ja za wodą, ty za wodą, lied voor sopraan en piano 
   1949 Czemuście mnie mamuliczko, lied voor sopraan, gemengd koor en klein orkest  
   1949 Czerwona Łódź, kleine cantate voor gemengd koor en orkest 
   1950 Cyraneczka, lied voor solo sopraan en piano 
   1950 Leciały guńsańki, lied voor sopraan en piano 
   1950 Oda do młodości (Ode aan de jeugd), cantate voor 4 solostemmen, gemengd koor en orkest 
   1951 Oj, już dobranoc, voor zangstem en piano
   1951 Piosenka śląska (Silezisch lied), voor sopraan en piano
   1951 Tryptyk kurpiowski  (Kurpie (Podlachië) Drieluik), 3 stukken voor solostemmen, koor en harmonieorkest
   1953 Ballada o pięknej Mariannie i dwóch aniołach (De Ballade van de prachtige Marianne, en twee engelen), voor zangstem en piano 
   1953 Piosenka o Piaście i Rzepisze, voor zangstem en piano
   1953 Piosenka staromiejska (Lied van de oude stad), voor zangstem en piano
   1953 Twoje imię, lied voor zangstem en piano
   1954 Kołysanka (Kinderliedje), voor zangstem en piano
   1960 Ciężar ziemi (1), vijf liederen voor sopraan en piano 
   1966 Muzyka (Muziek), voor mezzosopraan en viool
   1966 Muzyka (Muziek), voor sopraan en viool
   1967 Ciężar ziemi (2), vijf liederen voor sopraan en orkest  
   1967 Kotek i myszka (1) (Kat en muis), voor zangstem en piano
   1967 Kotek i myszka (2) (Kat en muis), voor zangstem en piano
   1967 Piosenka o półtonach (Lied van halve tonen), voor zangstem en piano 
   1967 Piosenka o prymie*, voor zangstem en piano 
   1967 Smutna piosenka (Droevig lied), voor zangstem en piano 
   1967 Spada półton, voor zangstem en piano 
   1967 Wesoła piosenka, voor zangstem en piano 
   1969 A peasant, a fox and a dog, cantate voor vijf solostemmen, gemengd koor en harmonieorkest  
   1969 Kantata "Chłop, lis i pies" (Cantate, "De boer, een vos en een hond"), voor vijf solisten, gemengd koor en instrumentaal ensemble 
   1973 Rymy staromiejskie (Rijmpjes uit de oude stad), voor zangstem en piano
   1974 Siurpryza żoliborska, ballade voor bariton en piano  
   1980 Kantata "Śpiewy o Warszawie" (De liederen van Warschau), cantate voor mannenkoor en orgel (of orkest)
   1980 Oda do młodości (Ode aan de jeugd), cantate voor 4 solostemmen, gemengd koor en orkest 
   1990 5 pieśni olsztyńskich (5 stukken uit Olsztyn), voor hoge stem en piano 
   Pilny uczeń, voor zangstem en piano 
   Piosenka o trąbce (Lied van de trompet), voor zangstem en piano
   Piosenka przednutowa, voor zangstem en piano
  
   Kamermuziek 
   1946 Temat z wariacjami (Thema en variaties), voor strijkkwartet 
   1951 Blaaskwintet 1953 Sonatina, voor fagot en piano
   1954 Andante con variazioni, voor viool en piano
   1954 Sonata in F majeur, voor viool en piano 
   1955 Sonatina, voor twee violen 
   1957 Fantazja, voor viool en piano 
   1960 4 kaprysy - 4 (Capricen) (quasi una sonata), voor klarinet en piano 
   1960 Strijkkwartet nr. 1 1962 Duet koncertujący (Duo concertante), voor orgel en piano 
   1963 Muzyka, voor harp, dwarsfluit, hobo, klarinet, hoorn en fagot  
   1963 Trio stroikowe, voor hobo, klarinet en fagot 
   1966 Trio, voor dwarsfluit, altviool en harp
   1968 Divertimento, voor klarinet en piano
   1971 Mała suita (Kleine suite), voor vier hoorns 
   1972 Pianokwintet 1972 6 miniatur (Zes miniaturen), voor 4 trombones 
   1973 Duet koncertujący (Duo concertante), voor klarinet en piano in twee delen
   1974 Duet koncertujący (Duo concertante), voor altviool en piano
   1974 Sonata, voor cello en piano
   1976 Duet, voor klarinet en hoorn
   1976 Sonata, voor twee altviolen 
   1978 Muzyka kameralna (Kamermuziek), voor twee koperkwartetten 
   1979 Polski hymn narodowy "Jeszcze Polska nie zginęła" (Pools volkslied "Nog is Polen niet verloren", voor strijkkwartet
   1980 Preludia, voor blaaskwintet 
   1982 Strijkkwartet nr. 2 1984 Andante, voor viool en orgel
   1984 Andante lirico, voor strijkers 
   1985 3 momenty muzyczne (3 Moments musicale), voor 5 klarinetten 
   1987 Decet, voor dwarsfluit, hobo, klarinet, hoorn, fagot, 2 violen, altviool, cello en contrabas 
   1987 Refleksje, voor trompet en orgel 
   1988 Allegro, voor klarinet en hoorn
   1988 Aria, voor altviool en orgel 
   1988 Kwintet, voor fluitkwintet
   1988 Sonata, voor altviool en piano 
   1991 Andante calmato, voor cello en orgel 
   1991 Music for ten 1996 Andante, voor viool en altviool
   Andante con melancolia, voor viool en piano
  
   Werken voor orgel 
   1968 Fantazja gotycka (Gotische fantasie) 
   1975 Toccata II 
   1976 Tryptyk (Triptychon) 
   1981 Preludium 1984 Małe preludium i fuga nr 1 
   1984 Małe preludium i fuga nr 2 
   1984 Małe preludium i fuga nr 3 Werken voor piano 
   1941 Preludium 1950 Sonatina koncertowa (Sonatina concertant) 1951 3 etiudy (3 Etudes) 1951 4 etiudy na podwójne dźwięki (4 Etudes), voor piano vierhandig of twee piano's
   1951 Mały tryptyk polski (Kleine Poolse triptiek) 1952 Etiuda (Etude) 1952 Inwencja (Inventie) 1952 Sonatina 1953 Preludium 1953 Wspomnienie 1957 Mazurek (Mazurka), voor piano vierhandig 
   1965 4 bagatele (4 Bagatellen) 
   1970 Preludium Werken voor harp 
   1951 Improwizacja (Improvisatie) 1975 3 utwory (Tryptyk) (3 stukken (drieluik) Filmmuziek 
   1951 Lis chytrusek 1957 W gromadzie ducha puszczy 1958 Szewczyk Dratewka 1959 ABC malarstwa 1959 Pyza Bibliografie 
   Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, ISBN 3-923058-07-1
   Lidia Rappoport-Gelfand, Irina Lasoff: Musical life in Poland. The postwar years 1945-1977, New York: Gordon and Breach, 1991, 248 p.
   Polish opera & ballet of the twentieth century : operas, ballets, pantomimes, miscellaneous works, Krakow: pwm, 1986.
   Warsaw autumn '86 : 29th International Festival of Contemporary Music September 19-28, 1986, Warsaw: 1986, 306 p.
   Paul Frank, Burchard Bulling, Florian Noetzel, Helmut Rosner: Kurzgefasstes Tonkünstler Lexikon - Zweiter Teil: Ergänzungen und Erweiterungen seit 1937, 15. Aufl., Wilhelmshaven: Heinrichshofen, Band 1: A-K. 1974. ISBN 3-7959-0083-2; Band 2: L-Z. 1976. ISBN 3-7959-0087-5
   Bogusław Schaeffer, Mieczysława Hanuszewska: Almanach polskich kompozytorów współczesnych'', Krakow: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1956, 130 p.
  
  Media
  
  Externe links 
    Officiële internetpagina
    Biografie op de internetpagina van Kultura Polska
    Biografie op de internetpagina van Polskiemuzy 
    Biografie
  
  Christelijke muziek
  20e-eeuws componist
  Pools componist
  Pools muziekpedagoog
  Pools organist