title: Lijst van Tweede Kamerleden 2003-2006
text: De samenstelling Tweede Kamer 2003-2006 is een lijst van leden van de Tweede Kamer in de periode tussen de Tweede Kamerverkiezingen van 22 januari 2003 en 22 november 2006. De regering werd gevormd door achtereenvolgens het kabinet-Balkenende II en kabinet-Balkenende III. De zittingsperiode liep van 30 januari 2003 tot 29 november 2006.
  
  De partijen staan in volgorde van grootte. Kandidaten die voldoende voorkeurstemmen haalden staan in volgorde van het aantal stemmen bovenaan, gevolgd door de overige leden van de fractie in volgorde van hun plaats op de kandidatenlijst.
  
  CDA (44 zetels)
  
  PvdA (42 zetels)
  
  VVD (28 zetels)
  
  SP (9 zetels)
  
  LPF (8 zetels)
   Mat Herben, fractievoorzitter
   Hilbrand Nawijn
   Joost Eerdmans
   Margot Kraneveldt
   Gerard van As
   João Varela
   Wien van den Brink
   Max Hermans
  
  GroenLinks (8 zetels)
   Femke Halsema, fractievoorzitter
   Marijke Vos
   Wijnand Duijvendak
   Kees Vendrik
   Farah Karimi
   Evelien Tonkens
   Arie van den Brand
   Ineke van Gent
  
  D66 (6 zetels)
   Thom de Graaf
   Lousewies van der Laan
   Boris Dittrich, fractievoorzitter
   Bert Bakker
   Boris van der Ham
   Francine Giskes
  
  ChristenUnie (3 zetels)
   André Rouvoet, fractievoorzitter
   Tineke Huizinga-Heringa
   Arie Slob
  
  SGP (2 zetels)
   Bas van der Vlies, fractievoorzitter
   Kees van der Staaij
  
  Bijzonderheden
   Frank Vijg (PvdA) zag af van zijn benoeming. In zijn plaats werd op 29 januari 2003 Co Verdaas beëdigd.
  
  Wijzigingen in de samenstelling
  
  Wijzigingen in 2003
   21 mei: Jan Peter Balkenende werd als fractievoorzitter van CDA opgevolgd door Maxime Verhagen.
   21 mei: Theo Rietkerk (CDA) vertrok uit de Tweede Kamer omdat hij gedeputeerde werd in Overijssel. Diezelfde dag werd zijn plaats opgevuld door Ine Aasted Madsen.
   27 mei: Jan Peter Balkenende, Maria van der Hoeven, Clémence Ross-van Dorp, Pieter van Geel, Joop Wijn, Agnes van Ardenne, Cees van der Knaap (allen CDA), Gerrit Zalm, Johan Remkes, Melanie Schultz van Haegen, Annette Nijs, Henk Kamp, Hans Hoogervorst, Mark Rutte, Atzo Nicolaï (allen VVD) en Thom de Graaf (D66) werden minister of staatssecretaris in het kabinet-Balkenende II. De vrijgekomen plaatsen werden op 3 juni dat jaar ingenomen door Theo Brinkel, Jan Jacob van Dijk, Nihat Eski, Wim van Fessem, Myra van Loon, Pieter Omtzigt, Margreeth Smilde (allen CDA), Eric Balemans, Ineke Dezentjé Hamming, Ruud Luchtenveld, Edith Schippers, Janneke Snijder-Hazelhoff, Zsolt Szabó, Arno Visser, Frans Weekers (allen VVD) en Ursie Lambrechts (D66). Gerrit Zalm werd als fractievoorzitter van VVD op 27 mei 2003 opgevolgd door Jozias van Aartsen.
   1 september: Theo Meijer (CDA) verliet de Tweede Kamer, hij werd voorzitter van het Hoofdproductschap Akkerbouw. Hij werd een dag later opgevolgd door Eddy van Hijum.
   15 december: Erica Terpstra (VVD) werd voorzitter van NOC*NSF en stapte uit de Tweede Kamer. Haar opvolger was vanaf 16 december Jelleke Veenendaal.
  
  Wijzigingen in 2004
   2 februari: Ali Lazrak werd na een conflict uit de fractie van de SP gezet. Hij besloot in de Tweede Kamer te blijven zetelen, en ging verder als de eenmansfractie Groep Lazrak.
   9 maart: Arie van den Brand (GroenLinks) nam om gezondheidsredenen afscheid van de Kamer en werd op 16 maart opgevolgd door Naïma Azough.
   31 maart: Frank de Grave (VVD) werd per 1 april 2004 voorzitter van het College Tarieven Gezondheidszorg en verliet daarom de Kamer. Zijn opvolger, Eske van Egerschot, werd op 6 april beëdigd.
   20 juli: Camiel Eurlings (CDA) nam zitting in het Europees Parlement en vertrok uit de Kamer. Op 31 augustus werd zijn opvolger, Corien Jonker, beëdigd.
   3 september: Geert Wilders stapte uit de VVD-fractie na onenigheid over standpunten van de partij. Het conflict spitste zich toe op de toetreding van Turkije tot de Europese Unie - Wilders was tegen die toetreding. Wilders bleef in de Kamer en vormde de eenmansfractie Groep Wilders.
   8 september: Francine Giskes (D66) nam om persoonlijke redenen afscheid van de Kamer en de politiek. Ze werd op 8 september opgevolgd door Fatma Koşer Kaya.
   5 oktober: Mat Herben werd als fractievoorzitter van LPF opgevolgd door Gerard van As.
   27 oktober: Jeltje van Nieuwenhoven (PvdA) verliet de Kamer omdat ze gedeputeerde werd in Zuid-Holland. Ze werd opgevolgd door Lia Roefs.
  
  Wijzigingen in 2005
   3 juni: Laetitia Griffith (VVD) was per 1 juni wethouder in Amsterdam geworden en vertrok uit de Kamer. Ze werd op 7 juni opgevolgd door voormalig staatssecretaris Annette Nijs.
   23 juni: Hilbrand Nawijn verliet de LPF-fractie vanwege een onenigheid met de fractie over een bezoek van Filip Dewinter aan Nawijn. De rest van de fractie vond deze ontmoeting, die plaatsvond in het oude huis van Pim Fortuyn geen goed idee. Nawijn bleef in de Kamer en vormde de Groep Nawijn.
   28 juni: Evelien Tonkens (GroenLinks) werd op 1 augustus bijzonder hoogleraar actief burgerschap aan de Universiteit van Amsterdam en verliet de Kamer. Haar opvolger Paul Jungbluth werd een dag later geïnstalleerd.
   28 juni: Jan Geluk (VVD) werd per 1 juli dijkgraaf van het nieuwe waterschap Hollandse Delta en verliet de Kamer. Zijn opvolger was vanaf 30 juni Ed van der Sande.
   1 augustus: Jan Rijpstra (VVD) was sinds 15 april burgemeester van Tynaarlo en verliet de Kamer. Hij werd op 30 augustus opgevolgd door Anton van Schijndel.
   30 augustus: Clemens Cornielje (VVD) werd op 31 augustus Commissaris van de Koningin in Gelderland. Zijn plaats werd vanaf 31 augustus opgevuld door Janmarc Lenards.
   1 oktober: Piet de Ruiter (SP) was sinds september 2003 afwezig in de Kamer wegens ziekte en nam nu afscheid om die reden. Op 6 oktober werd zijn opvolger Ewout Irrgang beëdigd.
   11 oktober: Hubert Bruls (CDA) werd op 1 oktober burgemeester van Venlo en gaf zijn Kamerzetel op. Hij werd dezelfde dag opgevolgd door Raymond Knops.
   21 oktober: Karin Adelmund (PvdA) overleed. Ze werd op 8 november opgevolgd door Peter Meijer.
  
  Wijzigingen in 2006
   3 februari: Boris Dittrich nam ontslag als fractievoorzitter van D66, nadat hij er niet in geslaagd was om kabinet en parlement te overtuigen van een afwijzing van Nederlandse deelname aan de militaire operatie in de Afghaanse provincie Uruzgan. Hij werd dezelfde dag nog opgevolgd door Lousewies van der Laan.
   8 maart: Jozias van Aartsen werd als fractievoorzitter van VVD opgevolgd door Willibrord van Beek.
   16 mei: Peter van Heemst (PvdA) werd na de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 fractievoorzitter namens zijn partij in Rotterdam en deed daarom afstand van zijn Kamerzetel. Zijn opvolger was vanaf 17 mei Guus Krähe.
   16 mei: Ayaan Hirsi Ali (VVD) stapte per direct uit Kamer nadat bleek dat zij mogelijk niet de Nederlandse nationaliteit had. Ze werd op 1 juni opgevolgd door Laetitia Griffith, eerder deze zittingsperiode al Kamerlid en daarna achtereenvolgens wethouder en gemeenteraadslid te Amsterdam.
   23 mei: Marijke Vos (GroenLinks) werd wethouder in Amsterdam en stapte daarom uit de Kamer. Haar opvolger was vanaf 30 mei Nevin Özütok.
   30 mei: Adri Duivesteijn (PvdA) was wethouder geworden in Almere en verliet de Tweede Kamer. Een dag later werd zijn opvolger Hans Wagner beëdigd.
   6 juni: Myra Koomen (CDA) was wethouder geworden, zij heeft plaatsgenomen in het nieuwe college van Enschede en verliet de Kamer. Haar opvolgster, Ans Willemse-van der Ploeg, werd op 7 juni beëdigd.
   27 juni: Ruud Luchtenveld (VVD) was wethouder in Amersfoort geworden en verliet de Kamer. Hij werd een dag later opgevolgd door Mark Rutte, die in mei 2006 door de VVD-leden werd gekozen als toekomstige lijsttrekker van VVD en aankondigde voor het zomerreces de overstap te willen maken van kabinet naar Kamer. Op 29 juni dat jaar volgde Rutte Willibrord van Beek op als fractievoorzitter.
   4 juli: Margot Kraneveldt (LPF) verliet met onmiddellijke ingang de Tweede Kamer en haar partij, uit onvrede over gedoogsteun die de LPF wil geven aan het kabinet-Balkenende III. Haar opvolger was per 7 juli Gonny van Oudenallen. Aangezien deze niet welkom was in de LPF-fractie vormde ze een onafhankelijke eenmansfractie, Groep-Van Oudenallen.
   16 augustus: Gerard van As wenste niet langer deel uit te maken van de LPF. Hij sloot zich aan bij de Groep Nawijn en werd als fractievoorzitter van de LPF een dag later opgevolgd door Mat Herben.
   6 september: Anton van Schijndel (VVD) wordt uit de fractie gezet na kritiek op het verkiezingsprogramma en lijsttrekker Mark Rutte. Hij vormde vervolgens de Groep Van Schijndel, die twee weken later opging in de Groep Eerdmans-Van Schijndel.
   12 september: Gerard van As, die zich eerder al losmaakte van de LPF en zich aansloot bij de Groep Nawijn, besloot per direct de Kamer te verlaten. Dit na onenigheid met Hilbrand Nawijn over zijn plaatsing op de kandidatenlijst van de Partij voor Nederland. Zijn zetel werd op 21 september dat jaar ingenomen door Olaf Stuger (LPF).
   20 september: Joost Eerdmans werd uit de fractie van de LPF gezet, nadat bekend werd dat hij met de nieuwe partij EénNL zou gaan deelnemen aan de Tweede Kamerverkiezingen 2006. Met Anton van Schijndel vormde hij vanaf 25 september 2006 de Groep Eerdmans-Van Schijndel.
  
  Nederlandse politiek in 2003
  Nederlandse politiek in 2004
  Nederlandse politiek in 2005
  Nederlandse politiek in 2006
  2003-2006