title: Duel (film)
text: Duel is een Amerikaanse thrillerfilm uit 1971, geregisseerd door Steven Spielberg, gebaseerd op een kort verhaal van Richard Matheson. De film gaat over een vertegenwoordiger die op een eenzame weg in een gevecht op leven en dood terecht komt met een vrachtwagenchauffeur. Het was oorspronkelijk een televisiefilm, maar werd later bewerkt tot bioscoopfilm. De film betekende het debuut van Steven Spielberg als filmregisseur die tot die tijd alleen televisiefilms gemaakt had.
  
  Inhoud 
  
  De zachtmoedige David Mann (Dennis Weaver) is een reizende vertegenwoordiger die met zijn auto op weg gaat naar Forbes (zijn collega) in de verzengende hitte van Californië wanneer hij een truck tegenkomt. Hij passeert de truck, maar even later passeert de truck hem weer en snijdt de trucker (Carey Loftin) Mann af. Mann passeert de truck weer en stopt even later op een benzinestation. Hij belt daar met zijn vrouw (Jacqueline Scott). De trucker is ondertussen uitgestapt en Mann ziet de leren laarzen van de trucker onder de trailer van de truck. Wanneer Mann wegrijdt van het benzinestation duikt de trucker weer achter hem op. Mann laat hem passeren, want de truck komt erg dicht bij. Maar wanneer de truck is gepasseerd en Mann opnieuw afsnijdt, begint de trucker langzamer te rijden.
  
  Mann begint zich licht te ergeren, maar wil zich niet laten kennen. Hij ziet zijn kans schoon wanneer hij op een parallelle rijbaan kan komen. Hij geeft extra gas op de naastgelegen rijbaan en weet voor de vrachtwagen terug op de hoofdweg te komen. Deze gaat vanaf dan kort op Manns bumper zitten. Telkens wanneer Mann zijn snelheid verhoogt, gaat de vrachtwagen daarin mee. Mann moet zijn auto uiteindelijk met snelheden van meer dan 100 mijl (160 km) onder controle houden. Ten einde raad slipt Mann met hoge snelheid zijn wagen de boarding in van een wegrestaurant, waardoor hij een whiplash krijgt.
  
  Wanneer hij in het restaurant zich heeft opgefrist merkt hij dat de truck aan de overkant van de weg staat geparkeerd. Mann schrikt, gaat zitten en bekijkt elke bezoeker aan de bar. De mensen aan de bar kijken Mann vreemd aan, want normaal komen er geen zakenmensen in dat restaurant. Mann bestudeert iedere man en merkt uiteindelijk dat er twee mensen zijn met de leren laarzen die hij bij het benzinestation gezien had. Hij vraagt zich af wat hij moet doen en denkt er ondertussen over om de politie te bellen. Hij besluit dit echter niet te doen vanwege de beperkte tijd die hij heeft. Hij kijkt nog wat rond en ontdekt dan een man aan een tafel die een sandwich zit te eten. Hij analyseert de man en ziet dat hij de leren laarzen draagt die de trucker ook draagt. Mann besluit de man aan te spreken. Het gesprek verloopt niet zo soepel. Mann wordt uiteindelijk boos door de reacties van de man en slaat zijn sandwich uit zijn handen. Hier wordt de man boos om en slaat Mann twee keer in zijn buik voordat de restauranteigenaar (Eddie Firestone) opduikt om de man tegen te houden. De man bleek toch niet de trucker te zijn naar wie Mann zocht. De trucker naar wie Mann bleek intussen gewoon in zijn truck te zitten en rijdt weg. Mann rent er nog achteraan, maar het is tevergeefs.
  
  Mann loopt terug naar zijn auto en rijdt langzaam verder. Een eindje verderop houdt een man Mann aan. Hij blijkt een buschauffeur (Lou Frizzell) te zijn van een schoolbus en heeft problemen met de bus. Hij vraagt Mann om de bus een zetje te geven zodat hij de bus weer kan starten. Dat verloopt niet goed wanneer Manns wagen, zoals Mann al had voorspeld, onder de bumper van de bus vast komt te zitten. Ze krijgen de auto niet meer los. Ondertussen vlakbij, aan het eind van een tunnel, is de truck gekeerd en rijdt nu terug naar de bus waar Mann en de buschauffeur de auto nog steeds niet loskrijgen. Mann merkt dit uiteindelijk op en raakt in paniek. Hij probeert de kinderen terug in de bus te jagen zodat die veilig zijn, maar die gaan er niet in. De truck start zijn motor en Mann staakt zijn poging om de kinderen in de bus te krijgen. In plaats daarvan sleurt hij de buschauffeur mee naar zijn auto. De buschauffeur gaat achter het stuur zitten en rijdt achteruit, terwijl Mann op de motorkap staat te springen om zijn auto los te krijgen. Dit lukt en Mann rijdt net op tijd weg voordat de truck bij hem is. Hij stopt aan het eind van de tunnel, kijkt achterom en ziet dat de trucker de buschauffeur helpt door de schoolbus te duwen. Mann is in de war en vraagt zich af waarom de trucker hem wil vermoorden, maar de buschauffeur helpt. Niettemin besluit Mann om weg te rijden.
  
  Mann komt aan bij een spoorwegovergang wanneer er een trein aankomt. Wanneer Mann een tijdje wacht, staat de truck opeens achter hem. De trucker probeert Mann onder de trein te duwen door middel van bumperkleven. Mann schrikt en trapt op de rem terwijl hij uit het raam schreeuwt dat de trucker moet stoppen. De trucker doet dit niet en gaat gewoon door. Mann probeert nu achteruit te rijden tegen de truck in, maar de truck heeft veel meer kracht en duwt Mann en zijn wagen naar voren. Vlak voordat Mann onder de trein komt, rijdt de laatste wagon voorbij. Mann trapt het gas in en rijdt de berm in. De truck rijdt langs hem heen terwijl hij toetert naar de trein.
  
  Na een tijdje besluit Mann door te rijden om zijn afspraak te halen. Helaas voor hem komt hij de truck toch weer tegen. Mann ziet een benzinestation met allemaal reptielen. Hij rijdt daarheen terwijl de truck doorrijdt en verderop stopt in de berm. Mann stapt uit en vraagt naar de telefoon. De oude vrouw van het benzinestation (Lucille Benson) wijst hem de weg en ze vervangt de radiatorslang op aanvraag van Mann. Mann belt de politie, maar voordat hij goed kan uitleggen wat de situatie is, is de truck al omgekeerd en rijdt de trucker tegen de telefooncel aan. Mann weet net op tijd eruit te springen. De truck verwoest alle kooien van de reptielen in een poging Mann te overrijden. Maar Mann ontwijkt hem, rent naar zijn auto en rijdt met plankgas weg. Even later merkt de trucker dat hij weg is en rijdt hij achter hem aan.
  
  Aan het eind van twee rotswanden, waar Mann doorheen rijdt, stuurt Mann de auto rechts de berm in. Hij draait om en verstopt zich met zijn wagen achter de zijkant van een van de rotswanden naast een spoor. De truck rijdt voorbij en ziet Mann over het hoofd. Mann is zo overstuur dat hij flauwvalt. Na ongeveer een uur geslapen te hebben schrikt Mann wakker door de toeter van een trein die veel weg heeft van de toeter van de truck. De trein rijdt voorbij en Mann schiet in de lach. Hij start zijn auto, rijdt de weg weer op en vervolgt zijn reis op een rustig tempo.
  
  Opeens trapt hij op de rem en slipt, want de truck staat een eindje verderop geparkeerd in de berm. Mann is weer in de war, want hij dacht dat hij van de trucker af zou zijn. Na een tijdje houdt Mann een auto aan met een oud koppel erin. Hij vraagt aan hen om de politie te bellen, maar ze weigeren. Na een discussie komt opeens de truck achteruit rijdend op de auto af. De oude man in de auto rijdt snel achteruit en Mann rent naar zijn eigen auto, maar hij weet dat hij niet genoeg tijd heeft om de auto te starten dus rent hij de berm in. De truck rijdt nu recht op Manns wagen af, maar stopt vlak voordat hij Manns wagen raakt. Dit doet hij om Mann uit te dagen voor een duel. Mann is zo gefrustreerd dat hij het duel aangaat. 
  
  Hij is weer terug bij af, want de truck achtervolgt hem weer met hoge snelheden. Uiteindelijk rijdt Mann een berg op. De truck kan de berg niet zo snel beklimmen dus Mann kan een voorsprong op bouwen. Achteraf blijkt dat de vrouw van het benzinestation haar werk met de radiatorslang niet heeft kunnen voltooien (vanwege de aanval van de trucker), waardoor de radiatorslang kapot gaat. Hierdoor valt de motor uit en kan Mann zijn voorsprong niet meer uitbreiden. Mann mindert langzaam snelheid en gaat van 50 mijl (80 km) naar 13 mijl (20 km). De truck heeft hierdoor voordeel en komt steeds dichter bij Mann. Mann raakt in paniek en schreeuwt tegen zijn auto van angst. Hij weet de top nog net te bereiken voordat zijn auto stilstaat en gaat naar beneden. Manns wagen bouwt zo'n hoge snelheid op dat Mann onderaan de berg niet meer kan afremmen en keihard tegen een rotswand aan knalt. De trucker komt recht op Mann af met de intentie om Mann te pletten met zijn truck tegen de rotswand, maar Mann weet de motor net op tijd te starten en rijdt nu een andere heuvel op met een ravijn ernaast.
  
  Dit is een doodlopende weg, dus op de heuvel staan de twee lijnrecht tegenover elkaar. Vervolgens begint de vrachtwagen op Mann af te rijden. Mann plaatst zijn koffer op het gaspedaal van zijn auto, en springt hier net voordat deze met de vrachtwagen botst uit. Manns auto barst in vlammen uit, waardoor het zicht van de vrachtwagenchauffeur vervaagd wordt. Het lukt de chauffeur niet meer om de vrachtwagen op tijd tot stilstand te brengen, waardoor de vrachtwagen het ravijn in rijdt en totaal verwoest wordt. Mann is erg blij met zijn overwinning, en gaat vervolgens uitgeput op de rand van de heuvel zitten. Nadenkend gooit hij steentjes in het ravijn.
  
  Productie 
  Het script is gebaseerd op een verhaal van Richard Matheson die al vaker afleveringen geschreven had voor The Twilight Zone. Matheson werd ooit zelf door een bumper klevende vrachtautochauffeur belaagd wat hem tot het verhaal inspireerde. Omdat hij niemand kon overtuigen om er een televisiefilm van te maken besloot hij er een verhaal van te maken dat door Playboy gepubliceerd werd. Voordat het script klaar was werd nog overwogen om een tweede hoofdpersoon toe te voegen, namelijk de vrouw van Mann. Dit zou meer dialoog opleveren maar het verhaal ook onnodig compliceren.
  
  Omdat de film min of meer vier elementen heeft, namelijk de hoofdpersoon (Mann), de auto, de vrachtwagen en het landschap, moest hier veel aandacht aan besteed worden. De auto (een Plymouth Valiant) werd zorgvuldig gekozen. De vrachtwagen (een oude Peterbilt 281) moest er dreigend uitzien. De vrachtwagen had volgens Spielberg het uiterlijk van een gezicht en een team werd ingezet om de truck lelijker te maken. De nummerplaten voorop insinueren dat deze al meer slachtoffers had gemaakt. De besturing van de truck werd toevertrouwd aan Carey Loftin, een stuntman, die volgens Spielberg het juiste karakter had om iemand sadistisch op te jagen. Het landschap moest er verlaten uitzien.
  
  De achtergrondmuziek werd gecomponeerd door Billy Goldenberg die ter inspiratie een aantal malen meereed in de truck met Carey Loftin, wat voor hem heel angstaanjagend was.
  
  De eerste versie van deze film is geschoten in 12 of 13 dagen op een afgezet stuk weg in Soledad Canyon, de Sierra Highway en in de buurt van Santa Clarita, allemaal in Los Angeles County. Later werden extra opnamen gemaakt om de film bioscoopwaardig te maken. Dit waren de beginscène waarin de hoofdpersoon op weg gaat, de scène met de spoorwegovergang, de schoolbus en het telefoongesprek met zijn vrouw. Voor de extra opnames werden twee nieuwe trucks aangeschaft.
  
  Interpretatie 
  De film kent erg weinig tekst en bouwt volledig op de visuele dreiging. De bestuurder komt slechts een enkele keer van afstand in beeld waardoor de truck meer zelf een persoonlijkheid lijkt te hebben. Doordat je de bestuurder niet ziet strijdt de hoofdpersoon met het onbekende. De film zou later vergeleken worden met het werk van Alfred Hitchcock, met een alledaags persoon die opeens moet vechten voor zijn leven en een langdurige ongelijke strijd moet voeren.
  
  Wanneer de truck in het ravijn stort ontploft deze niet, zodat deze langzaam lijkt te sterven waardoor het publiek haar genoegdoening krijgt.
  
  Trivia 
   In de aflevering "Never Give a Trucker an Even Break" (seizoen 1 aflevering 11) van de Amerikaanse tv-serie The Incredible Hulk (televisieserie) werden naast bepaalde shots uit deze film ook een gelijkwaardige truck en auto gebruikt. Dit was voor Spielberg een reden om bij latere films vast te leggen dat deze niet voor stock footage gebruikt mogen worden.
   Op het moment dat de truck in het ravijn stort is een angstaanjagende dierlijke schreeuw te horen die later ook in de film Jaws (1975) bij de aanval van de haai gebruikt werd. Dit geluid was weer overgenomen uit de film The Land Unknown uit 1957.
   De film heeft later een cultstatus gekregen en er is meerdere malen in films aan gerefereerd.
   In 1977 kwam de film The Car uit, over een auto die een dorp terroriseert. Deze film was geïnspireerd op Duel.
  
  Film uit 1971
  Film van Steven Spielberg
  Actiefilm
  Cultfilm
  Thriller (film)
  Amerikaanse film
  Film naar een werk van Richard Matheson