title: Mathilde Leuzinger
text: Mathilde Leuzinger (Rapperswil, 19 augustus 1899 - Altdorf, 4 december 1980) was een Zwitserse cinema-onderneemster. Ze baatte verscheidene cinema- en projectiezalen uit in oostelijk en centraal Zwitserland.
  
  Biografie
  
  Afkomst en opleiding 
  Mathilde Leuzinger was een dochter van Willy Leuzinger en van Mathilde Hofer. Haar vader was van opleiding mecanicien en hield in Rapperswil de herberg Zum Hecht open alvorens hij een pionier in de cinematografie en eigenaar van cinemazalen zou worden. Mathilde liep school in Rapperswil. Tijdens haar jeugd begeleidde ze filmprojecties in het cinematheater Schwanen in Rapperswil met pianomuziek. Vanaf 1918 was ze in Rüti actief als pianiste.
  
  Cinema-onderneemster 
  Later zou ze aan de slag gaan in het familiebedrijf van haar vader. Ze onderhandelde met distributiemaatschappijen, de banken en de overheden, legde zich toe op de volledige programmatie en organiseerde de toernees van haar rondtrekkende cinema in het noordoosten van Zwitserland vanaf 1919. In 1928 had ze de leiding over de bouw van een nieuwe cinemazaal in Frauenfeld. Na het overlijden van haar vader in 1935 nam ze de leiding over het bedrijf over en saneerde ze in korte tijd de schulden van het bedrijf. Door het personeelstekort te wijten aan de Tweede Wereldoorlog, de verhoogde concurrentie in de cinemasector en de huwelijken van haar zussen Anna en Martha, die in de zaak werkten, leidden tot de verkoop van de rondtrekkende cinema in 1943.
  
  Onder de bijnaam Fräulein Leuzinger werd Mathilde Leuzinger met haar sterke persoonlijkheid gerespecteerd in haar branche vanwege haar onderhandelingstalent. Ze verkreeg meermaals vervroegde uitzendrechten voor haar filmzalen, waardoor ze films kon vertonen tot acht weken voor deze in andere cinema's in de omgeving te zien waren. Ze bleef persoonlijk instaan voor het opstellen van de programmatie. Na de oorlog kende haar bedrijf een sterke opgang onder haar leiding. Ze baatte zowel kleine lokale cinemazalen uit als grote stedelijke zalen en bood ook een specifieke programmatie aan voor bepaalde doelgroepen, zoals bijvoorbeeld de Italiaanse arbeidersklasse. In 1947 opende ze een nieuwe Cinema Leuzinger in Buchs waarover haar zus Martha en haar schoonbroer Eugen Strickler de leiding zouden opnemen. In 1949 renoveerde ze de Schloss-Cinema in Rapperswil, gevolgd door de bouw van een nieuwe Cinema Leuzinger aan de Obere Bahnhofstrasse in dezelfde stad in 1952. In 1963 volgde nog een zaal in Altdorf.
  
  Opvolging 
  Op 15 september 1977 werd Mathilde Leuzinger in Altdorf getroffen door een hersenbloeding na de vertoning van de klassieker Gone with the Wind. Haar schoonzoon Eugen Strickler zou de leiding over het bedrijf overnemen, en na diens overlijden kwam haar nicht Marianne Hegi-Strickler aan het hoofd te staan. Zij is sinds 2006 de enige eigenaar van de Cinema Leuzinger GmbH.
  
  Literatuur 
    , "Schweizer National-Cinema Leuzinger, Rapperswil (SG). Aktualitätenfilmproduktion und regionale Kinogeschichte der Zentral- und Ostschweiz 1896-1945" in KINtop. Jahrbuch zur Erforschung des frühen Films, vol. 9, 2000, p. 63-82.
  
  Zie ook 
   Veronika Hürlimann
   Marguerite Weidauer-Wallenda
  
  Zwitsers ondernemer
  Bioscoopexploitant
  Zwitsers pianist