title: Aardhooiwagens
text: Aardhooiwagens (Nemastomatidae) zijn een familie van hooiwagens die 16 hedendaagse geslachten omvat en 170 soorten. Er zijn daarnaast meerdere fossiele soorten en geslachten bekend.
  
  In tegenstelling tot sommige andere families zijn de Nemastomatidae monofyletisch.
  
  Naam 
  De soortnaam Nemastoma is een porte-manteauwoord van het Griekse nema "draad" en stoma "mond", verwijzend naar de lange pedipalpen die deze dieren hebben.
  
  Beschrijving 
  Aardhooiwagens variëren in afmetingen van een tot zes millimeter. Hun chelicerae hebben normale afmetingen, maar de pedipalpen zijn bij sommige groepen sterk verlengd en dun. De pootlengte is ook nogal variabel.
  
  Verspreiding 
  De onderfamilie Ortholasmatinae komt voor aan beide zijden van de Grote Oceaan: in westelijk Noord-Amerika van Mexico tot Brits-Columbia en in oostelijk Azië (Japan en noord-Thailand.
  
  De andere onderfamilie, Nemastomatinae, komt voor in heel Europa tot aan IJsland en de Kaukasus, in het Atlasgebergte in Noord-Afrika, van Anatolië tot noord-Iran, en een paar soorten komen ook voor in de Himalaya en Centraal-Azië.
  
  Verwantschap 
  Mogelijk zijn de Nemastomatidae verwant aan de families Dicranolasmatidae en Trogulidae (Kaphooiwagens).
  
  Soorten
  
  onderfamilie Nemastomatinae 
   Buresiolla Kratochvíl & Miller, 1958
   Buresiolla bureschi (Roewer, 1926)
   Buresiolla abchasica Ljovuschkin & Starobogatov, 1963 — Abchazië
   Buresiolla caecum (Nowikoff, 1931) — Krim
   Nemaspela Silhavý, 1966
   Nemaspela sokolovi (Ljovuschkin & Starobogatov, 1963)
   Nemaspela birsteini Levushkii, 1972
   Nemaspela taurica (Lebedinskiy, 1914) — Krim
   Giljarovia Kratochvíl & Miller, 1958
   Giljarovia rossica Kratochvíl & Miller, 1958
   Giljarovia stridula (Kratochvíl & Miller, 1958)
  Giljarovia turcica Gruber, 1976
   Nemastoma C. L. Koch, in Hahn & C. L. Koch 1836
   subgenus Nemastoma
   Nemastoma aeginum Roewer, 1951
   Nemastoma amulleri Roewer, 1951
   Nemastoma anatolicum Roewer, 1962
   Nemastoma armeniacum Roewer, 1951
   Nemastoma atticum Roewer, 1927
   Nemastoma bacilliferum Simon, 1879 — Spanje
   Nemastoma bacilliferum bacilliferum Simon, 1879 — Pyreneeën
   Nemastoma bacilliferum simoni Roewer, 1914
   Nemastoma bacilliferum simplex Simon, 1913
   Nemastoma bacilliferum dipentatum Rambla, 1959
   Nemastoma bidentatum Roewer, 1914 — Centraal-Europa
   Nemastoma bidentatum bidentatum Roewer, 1914
   Nemastoma bidentatum sparsum Gruber & Martens, 1968
   Nemastoma bidentatum relictum Gruber & Martens, 1968
   Nemastoma bimaculosum Roewer, 1951
   Nemastoma brevipalpatum Roewer, 1951
   Nemastoma caecum Grese, 1911 — Krim
   Nemastoma cancellatum Roewer, 1917 — Bosnië
   Nemastoma caporiaccoi Roewer, 1951
   Nemastoma carbonarium Simon, 1907 — Spanje
   Nemastoma carpathicum Roewer, 1951 
   † Nemastoma clavigerum Menge, 1854 — fossiel
   Nemastoma corcyraeum Roewer, 1917 — Korfoe
   Nemastoma cypricum Roewer, 1951 
   † Nemastoma denticulatum Koch & Berendt, 1854 — Baltisch barnsteenfossiel: Oligoceen
   Nemastoma dentigerum Canestrini, 1873 — Italië
   Nemastoma dubium Mello-Leitão, 1936 — Spanje
   Nemastoma emigratum Roewer, 1959
   Nemastoma ferkeri Roewer, 1951
   Nemastoma filipes Roewer, 1917 — Transkaukasië
   Nemastoma formosum Roewer, 1951 
   Nemastoma franzi Kraus, 1959
   Nemastoma funebre Redikorzev, 1936 — Rusland
   Nemastoma gallwitzi Roewer, 1923 — Servië
   Nemastoma gigas Sørensen, in Lendl 1894 — Hongarije
   Nemastoma globuliferum L. Koch, 1867
   Nemastoma gostivarense Hadzi, 1973
   Nemastoma gracile Redikorzev, 1936 — Rusland
   Nemastoma hankiewiczii Kulczynski, 1909 — Portugal
   Nemastoma hermanni Kraus, 1959
   Nemastoma ikarium Roewer, 1951 
   Nemastoma insulare Roewer, 1951 
   Nemastoma ios Roewer, 1917 — Sporaden
   Nemastoma kastneri Roewer, 1951
   Nemastoma lessinensis Caporiacco, 1940 — Italië
   Nemastoma leiobunum Wankel, 1851
   Nemastoma lilliputanum (H. Lucas, 1847) — Algerije
   Nemastoma lindbergi Roewer, 1959
   Nemastoma longipalpatum Roewer, 1951
   Nemastoma longipes Schenkel, 1947 — Albanië
   Nemastoma maarebense Simon, 1913 — Algerije
   Nemastoma machadoi Roewer, 1951 
   Nemastoma mackenseni Roewer, 1923 — Servië
   Nemastoma macedonicum Hadzi, 1973
   Nemastoma manicatum Simon, 1913 — Spanje
   Nemastoma moesiacum Roewer, 1917 — Servië en Bosnië
   Nemastoma monchiquense Kraus, 1961
   Nemastoma montenegrinum Nosek, 1904 — Montenegro
   Nemastoma navarrense Roewer, 1951 
   Nemastoma nervosum Roewer, 1923 — Servië
   Nemastoma perfugium Roewer, 1951 
   Nemastoma polonicum Roewer, 1951 
   Nemastoma pyrenaeum Simon, 1879 — Pyreneeën
   Nemastoma reimoseri Roewer, 1951 
   Nemastoma rhinoceros Roewer, 1917 — Spanje
   Nemastoma riparium Roewer, 1951 
   Nemastoma romanium Roewer, 1951 
   Nemastoma rude Simon, 1881 — Alpen
   Nemastoma santorinum Roewer, 1951
   Nemastoma scabriculum Simon, 1879 — Pyreneeën
   Nemastoma schenkeli Roewer, 1951
   Nemastoma schuelleri Gruber & Martens, 1968
   Nemastoma senussium Roewer, 1951
   Nemastoma sexmucronatum Simon, 1911 — Spanje
   Nemastoma simplex Giltay, 1933 — Balkan
   Nemastoma spinosissima Kraus, 1961
   Nemastoma spinulosum L. Koch, 1869 — Griekenland
   Nemastoma strasseri Roewer, 1951 
   Nemastoma stussineri Simon, 1885 — Griekenland
   † Nemastoma succineum Roewer, 1939  — fossiel: Baltisch barnsteen 
   Nemastoma tenebricosum Redikorzev, 1936 — Rusland
   Nemastoma tenue Hadzi, 1973
   Nemastoma titaniacum Roewer, 1914 — Bosnië
   Nemastoma transsylvanicum Gruber & Martens, 1968 
   Nemastoma triste (C. L. Koch, 1835) — centraal-Europa
   Nemastoma triste triste C. L. Koch in Herrich-Schäffer, 1835
   Nemastoma troglodytes (Wankel, 1861)
   † Nemastoma tuberculatum Koch & Berendt, 1854 — fossiel: Oligoceen
   Nemastoma tunetanum Roewer, 1951
   Nemastoma vitynae Roewer, 1927 
   subgenus Dromedostoma
   Nemastoma acrospinosum Roewer, 1951 
   Nemastoma acrospinosum acrospinosum Roewer, 1951 
   Nemastoma acrospinosum pretneri Hadzi, 1973
   Nemastoma bipunctatum Hadzi, 1973
   Nemastoma bolei Hadzi, 1973
   Nemastoma corneluttii Hadzi, 1973
   Nemastoma grabovicae Hadzi, 1973
   Nemastoma megarae Hadzi, 1973
   Nemastoma multisignaltum Hadzi, 1973
   Nemastoma nigrum Hadzi, 1973
   Nemastoma radewi Roewer, 1926 — grot in de Balkan
   Nemastoma ryla Roewer, 1951
   Nemastoma sketi Hadzi, 1973
   subgenus Lugubrostoma
   Nemastoma boenicum
   Nemastoma goliae Hadzi, 1973
   Nemastoma lugubre (Müller, 1776)
   Nemastoma lugubre lugubre (Müller, 1776)
   Nemastoma lugubre bimaculatum (Fabricius, 1775) — Europa
   Nemastoma lugubre unicolor Roewer, 1914 — Zuid-Europa
   Nemastoma sarae Hadzi, 1973
   Paranemastoma Redikorzew, 1936
   Paranemastoma bicuspidatum (C. L. Koch, 1835)
   Paranemastoma ancae Avram, 1973
   Paranemastoma charitonovi (Mcheidze, 1952)
   Paranemastoma kalischevskyi (Roewer, 1951)
   Paranemastoma kochii (Nowicki, 1870)
   Paranemastoma quadripunctatum (Perty, 1833) — Europa
   Paranemastoma quadripunctatum quadripunctatum (Perty, 1833)
   Paranemastoma quadripunctatum aurosum L. Koch, 1869
   Paranemastoma quadripunctatum armatum Kulczynski, 1909 — Zuidoost-Europa
   Paranemastoma quadripunctatum thessalum Simon, 1885 — Griekenland
   Paranemastoma quadripunctatum werneri Kulczynski, 1903 — Klein-Azië
   Paranemastoma quadripunctatum humerale C. L. Koch, 1839 — Zuidoost-Europa
   Paranemastoma roeweri Starega, 1978
   Paranemastoma sillii (Hermann, 1871) — Centraal-Europa
   Paranemastoma suchumium (Roewer, 1951)
   Paranemastoma supersum (Roewer, 1951)
   Paranemastoma umbo (Roewer, 1951)
   Paranemastoma aurigerum (Roewer, 1951) 
   Paranemastoma aurigerum aurigerum Roewer, 1951 
   Paranemastoma aurigerum joannae Starega, 1976
   Histricostoma Kratochvíl & Miller, 1958
   Histricostoma drenskii Kratochvíl & Miller, 1958
   Histricostoma dentipalpe (Ausserer, 1867) — Centraal-Europa
   Histricostoma argenteolunulatum (Canestrini, 1872) — Corsica, Italië
   Histricostoma caucasicum (Redikorzev, 1936) — Rusland
   Carinostoma Kratochvíl & Miller, 1958
   Carinostoma carinatum (Roewer, 1914) — Zuidoost-Europa
   Carinostoma elegans (Sørensen, 1894) — Hongarije
   Carinostoma elegans elegans (Sørensen, 1894)
   Carinostoma elegans batorligetiense (Szalay, 1951)
   Carinostoma ornatum (Hadzi, 1940)
   Centetostoma Kratochvíl & Miller, 1958
   subgenus Centetostoma
   Centetostoma centetes (Simon, 1881) — Alpen
   subgenus Cretostoma
   Centetostoma creticum (Roewer, 1927)
   Mitostoma Roewer, 1951
   Mitostoma armatissimum Roewer, 1962 
   Mitostoma daccordii Tedeschi & Sciaky, 1997
   Mitostoma fabianae Tedeschi & Sciaky, 1997
   Mitostoma sabbadinii Tedeschi & Sciaky, 1997
   Mitostoma orghidani Avram, 1969
   Mitostoma dumitrescui Avram, 1969
   Mitostoma patrizii Roewer, 1958
   Mitostoma saxonicum
   Mitostoma asturicum Roewer, 1951
   Mitostoma omalosum Roewer, 1951 
   Mitostoma chrysomelas (Hermann, 1804) — Europa
   Mitostoma chrysomelas chrysomelas (Hermann, 1804)
   Mitostoma chrysomelas michielii Hadzi, 1973
   Mitostoma chrysomelas multidenticulatum Hadzi, 1973
   Mitostoma chrysomelas alpinum Hadzi, 1931 — Joegoslavië
   Mitostoma anophthalmum (Fage, 1946) — Italië
   Mitostoma carneluttii Hadzi, 1973
   Mitostoma helenae Avram, 1970
   Mitostoma macedonicum Hadzi, 1973
   Mitostoma moldavica Avram, 1970
   Mitostoma rodnae Avram, 1970
   Mitostoma zmajevicae Hadzi, 1973
   Mitostoma olgae Silhavý, 1946 — Dalmatië, Montenegro
   Mitostoma olgae olgae Silhavý, 1946
   Mitostoma olgae decorum Silhavý, 1946
   Mitostoma olgae kratochvili Silhavý, 1946
   Mitostoma olgae zorae Hadzi, 1973
   Mitostoma valdemonense Marcellino, 1977
  
  Onderfamilie Ortholasmatinae 
   Cladolasma Suzuki, 1963
   Cladolasma ailaoshan Zhang, Zhao & Zhang, 2018 — China
   Cladolasma angka (Schwendinger & Gruber, 1992) — Thailand
   Cladolasma damingshan Zhang & Zhang, 2013 — China
   Cladolasma parvulum Suzuki, 1963 — Japan
   Dendrolasma Banks, 1894
   Dendrolasma mirabile Banks, 1894 — Washington (staat)
   Dendrolasma angka P. J. Schwendinger & J. Gruber, 1992 — Thailand
   Dendrolasma dentipalpe W. A. Shear & J. Gruber, 1983 — Californië
   Dendrolasma parvula (Suzuki, 1963)
   † Halitherses Giribet & Dunlop, 2005
   † Halitherses grimaldii Giribet & Dunlop, 2005 — fossiel: Krijt (Cenomanien) Birmees barnsteen (Birmiet),
   Ortholasma Banks, 1894
   Ortholasma bolivari (Goodnight & Goodnight, 1942) — Mexico
   Ortholasma coronadense Cockerell, 1916 — Coronado-eilanden
   Ortholasma levipes W. A. Shear & J. Gruber, 1983 — Californië
   Ortholasma pictipes Banks, 1911 — Californië
   Ortholasma rugosum Banks, 1894 — Californië
   Ortholasma sbordonii Silhavý, 1973
  
  incertae sedis 
   Nemastomella Mello-Leitão, 1936
   Nemastomella integripes Mello-Leitão, 1936 — Spanje
   Hadzinia Silhavý, 1966
   Hadzinia karamani (Hadzi, 1940)
   Acromitostoma Roewer, 1951 
   Acromitostoma hispanum (Roewer, 1917) — Spanje: Granada
   Acromitostoma rhinoceros Roewer, 1951
   Mediostoma Kratochvíl & Miller, 1958
   Mediostoma graecum (Roewer, 1917)
   Mediostoma topolium (Roewer, 1951) 
   Mediostoma pamiricum W. Starega, 1986 — Tadzjikistan
   Mediostoma ceratocephalum Gruber, 1976
   Pyza Starega, 1976 
   Pyza bosnica (Roewer, 1916)
   † Rhabdotarachnoides Haupt, 1956 — fossiel
   † Rhabdotarachnoides simoni Haupt, 1956 — Perm