title: Grootegast (plaats)
text: Grootegast (Gronings: Grodegast, Fries: Gruttegast) is een dorp en een voormalige gemeente in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen in Nederland. Het dorp was tot 2018 de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente Grootegast. Het dorp heeft  inwoners ().
  
  Geschiedenis 
  Het dorp ('als Majorgast') is rond het jaar 1000 ontstaan en werd vanaf 1400 geprofileerd als tegenhanger van Lutjegast. Het dorp bevat een 17e-eeuwse kerk, het zogenaamde Witte Kerkje. Dit kerkje werd in 1829 gerestaureerd.
  
  Het dialect 
  Het Grootegaster dialect, het Westerkwartiers, is duidelijk een grensgeval. Taalkundig zijn de invloeden van drie provincies merkbaar: het dialect is een variant van het Gronings, maar qua verstaanbaarheid lijkt het meer op het Drents; het accent en de grammatica klinken echter nogal Fries en dat is verklaarbaar uit het feit dat 100 jaar geleden nagenoeg heel Lutjegast nog Fries sprak. Grootegast is een grensdorp en dat is ook nu nog te merken aan het aantal dorpsbewoners van Friese afkomst en de vele zakelijke en sociale contacten met Friesland.
  
  Industrie 
  Grootegast  heeft relatief veel industriële activiteit gehad voor zijn dorpsgrootte. Van 1964 t/m 1997 werd LEGO via het bedrijf LEGO Nederland bv gedistribueerd over geheel Nederland. Sinds 2015 is in dit pand een museum over LEGO, het LEGO-museum, gevestigd. In 2017 werd ook het Victory Museum in het pand gevestigd, evenals De Museumdrukkerij. Gezamenlijk opereren de drie musea onder de naam Museumplein Grootegast. Daarnaast is een industrieterrein waar diverse bedrijven zijn gehuisvest.
  
  Openbaar vervoer 
  Grootegast wordt bediend door de vervoersmaatschappijen Qbuzz en Arriva.
   Lijn 39 (Qbuzz): Groningen • Slaperstil • Aduard • Zuidhorn • Faan • Niekerk • Oldekerk • Sebaldeburen • Grootegast • Doezum • Kornhorn • Opende • Surhuisterveen vv
   Lijn 101 (Arriva, buurtbus): Kootstertille • Twijzel • Buitenpost • Blauwverlaat • Gerkesklooster •  Stroobos • Eibersburen • Lutjegast • Grootegast vv
   Lijn 133 (Qbuzz): Groningen • Hoogkerk • Boerakker • Oldekerk • Sebaldeburen • Grootegast • Doezum • Kornhorn • Opende • Surhuisterveen vv
   Lijn 139 (Qbuzz): Groningen • Hoogkerk • De Poffert • Enumatil • Zuidhorn • Faan • Niekerk • Oldekerk • Sebaldeburen • Grootegast • Doezum • Kornhorn • Opende • Surhuisterveen vv
  
  Geboren 
   Siemen Top (1915-1986), politicus
   Siebe Torensma (1926-2016), politicus
   Ron Groenewoud (1937), voetballer/trainer
   Henk Holman (1943), beeldhouwer
   Bert Meulman (1946), burgemeester
   Yvonne Ploeg (1995), voetbalster
  
  Zie ook 
   Lijst van rijksmonumenten in Grootegast
   Robles Rock
  
  Externe link 
   Officiële website van gemeente Grootegast (gearchiveerd)
  
  Literatuur 
   Sietse van der Hoek, Polderliefde. Een kleine historie van het land en de mensen in het Grootegaster Westerkwartier, 1988
  
   
  Plaats in Groningen
  Geografie van Westerkwartier
  Voormalige gemeente in Groningen