title: Johann Strauss jr.
text: Johann Baptist Strauss jr., ook wel Johann Strauss II (Wenen, 25 oktober 1825 – aldaar, 3 juni 1899) was een Oostenrijks violist en componist van vele walsen en operettes. Hij is onder andere bekend van de wals An der schönen blauen Donau en de operette Die Fledermaus.
  
  Zijn vader, de componist Johann Strauss sr. (met als beroemdste werk de Radetzkymars), wilde niet dat hij musicus zou worden. Hij studeerde als kind stiekem viool, onder anderen bij de grootste 'rivaal' van zijn vader, Joseph Lanner. Hij heeft ook les gevolgd bij de Weense professor in compositieleer Joseph Drechsler, die bekend is geworden door zijn theaterlied Brüderlein fein. Johann Strauss jr. kon zich pas echt gaan toeleggen op een carrière als componist, toen Johann sr. in 1842 de familie verliet.
  
  Johann jr. (door zijn familie doorgaans "Schani" genoemd) kwam uit een muzikale familie. Zijn vader Johann Strauss sr. en broers Josef en Eduard waren eveneens componisten, maar Johann jr. is met afstand de bekendste.
  Dit wekte een niet geringe jaloezie op bij zijn beide broers, met name bij Eduard. Maar objectief muzikaal gezien stak "Schani" met kop en schouders boven het niveau van zijn broers uit. De composities van Josef en Eduard zijn weliswaar verdienstelijk te noemen, maar missen de geniale en verrassende wendingen van de composities van Johann jr.
  
  Gedurende zijn leven was hij al bekend als de walskoning en de populariteit van de Weense wals is voor een belangrijk deel aan hem te danken. De Weense wals werd in de tijd waarin Johann Strauss jr. leefde voornamelijk in danszalen gespeeld. Het is uitsluitend aan Johann Strauss jr. te danken dat de Weense wals van het niveau van de danszaal naar het concertpodium getild werd.
  
  Hij streefde zijn vader als componist snel voorbij en beleefde successen op tournees door Oostenrijk, Polen, Duitsland, Rusland, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Italië.
  
  Hij werd gewaardeerd door prominente componisten uit zijn tijd, onder wie Johannes Brahms, een persoonlijke vriend.
  
  Johann Strauss jr. stierf op 73-jarige leeftijd aan een longontsteking. In Wenen zijn er twee musea die aandacht aan zijn werk en leven besteden, namelijk het Museum der Johann Strauss Dynastie en de Johann Strauss Wohnung. Verder staat er in het Stadspark nog het Johann Strauss-monument.
  
  Composities (Uittreksel)
  
  Werken voor orkest 
  {{Kolommen lijst | inhoud=
   1844 Sinngedichte, wals, Op. 1
   1844 Debut-Quadrille, Op. 2
   1844 Herzenslust, Polka, Op. 3
   1844 Gunstwerber, wals, Op. 4
   1845 Patrioten, mars, Op. 8
   1845 Amazonen-Polka, Op. 9
   1846 Jugend‑Träume, wals, Op. 12
   1846 Serben-Quadrille, Op. 14
   1846 Sträußchen, wals, Op. 15
   1846 Jux-Polka, Op. 17
   1846 Berglieder, wals, Op. 18
   1846 Dämonen-Quadrille, Op. 19
   1846 Austria, mars, Op. 20
   1846 Lind-Gesänge, wals, Op. 21
   1846 Pesther Csárdás, Op. 23
   1846 Zigeuner-Quadrille, Op. 24
   1846 Zeitgeister, wals, Op. 25
   1846 Hopser-Polka, Op. 28
   1846 Die Belagerung von Rochelle, Quadrille, Op. 31
   1847 Slaven-Potpourri, Op. 39
   1847 Serbischer Marsch, WoO
   1847 Sängerfahrten, wals, Op. 41
   1847 Explosions-Polka, Op. 43
   1847 Fest, mars, Op. 49
   1848 Revolutions-Marsch, op. 54 - origineel getiteld: Siegesmarsch der Revolution 
   1848 Studenten-Marsch, op. 56
   1848 Brünner Nationalgarde-Marsch, Op. 58
   1849 Einheits‑Klänge, wals, Op. 62
   1849 Kaiser Franz Josef Marsch, Op. 67
   1849-1850 Triumph Marsch, op. 69
   1850 Die Gemüthlichen, wals, Op. 70
   1850 Frohsinns-Spenden, wals, Op. 73
   1850 Lava‑Ströme, wals Op. 74
   1850 Wiener Garnison Marsch, Op. 77
   1850 Heiligenstädter-Rendezvous Polka, Op. 78
   1850 Johannis‑Käferln, Op. 82
   1850 Ottinger Reitermarsch, Op. 83
   1850 Hirten-Spiele, wals, Op. 89
   1851 Kaiser-Jäger-Marsch, Op. 93
   1851 Rhadamantus‑Klänge, wals, Op. 94
   1851 Viribus Unitis, Op. 96
   1851 Vöslauer-Polka, Op. 100
   1851 Mephistos Höllenrufe, wals, Op. 101
   1851 Albion Polka, Op. 102 (opgedragen aan Albert van Saksen-Coburg en Gotha)
   1852 Harmonie-Polka, Op. 106
   1852 Großfürsten-Marsch, Op. 107
   1852 Tete a Tete, Quadrille, Op. 109
   1852 Elektromagnetische Polka, Op. 110
   1852 Blumenfest-Polka, Op. 111
   1852 Melodien-Quadrille, nach Motiven aus Opern von Giuseppe Verdi, Op. 112
   1852 Sachsen-Kurkaiser-Marsch (Sachsen-Kürassier-Marsch), Op. 113
   1852 Liebeslieder", wals, Op. 114
   1852 Wiener Jubelgruß Marsch, Op. 115
   1852 Annen-Polka, Op. 117 (opgedragen aan Maria Anna van Sardinië keizerin van Oostenrijk)
   1852-1853 Santanella-Polka, Op. 124
   1852-1853 Phönix-Schwingen, wals, Op. 125
   1853 Kaiser-Franz-Josef I Rettungs-Jubel-Marsch, Op. 126
   1853 Freudengruß-Polka, Op. 127
   1853 Aesculap-Polka, Op. 130
   1853 Wiener Punch-lieder, wals, op. 131
   1853 Caroussel Marsch, Op. 133
   1853 Kron-Marsch, Op. 139
   1854 La Viennoise, Polka mazur, Op. 144
   1854 Musen-Polka, Op. 147
   1854 Erzherzog Wilhelm Genesungs Marsch, Op. 149
   1854 Elisen Polka francaise, Op. 151
   1854 Myrthen-Kränze (ook: Elisabethsklänge), wals, op. 154
   1854 Napoleon-Marsch, Op. 156
   1854 Nachtfalter, wals, Op. 157
   1854 Alliance-Marsch, Op. 158
   1854 Schnellpost-Polka, Op. 159
   1855 Souvenir-Polka, Op. 162
   1856 Grossfürstin Alexandra-Walzer, Op. 181
   1856 Krönungsmarsch, Op. 183
   1856 Krönungslieder, wals, Op. 184
   1857 Alexandrinen, Polka-française, Op. 198
   1858 L'enfantillage (Zepperlpolka), Polka francaise, Op. 202
   1858 Champagner-Polka, Op. 211
   1858 Fürst Bariatinsky Marsch, Op. 212
   1858 Tritsch-Tratsch, Polka schnell, Op. 214
   1859 Auroraball-Polka, Op. 219
   1859 Reiseabenteuer, wals, Op. 227
   1860 Sentenzen, wals, Op. 233
   1860 Accelerationen, wals, Op. 234
   1861 Hesperus-Polka, Op. 249
   1861 Perpetuum mobile, Musikalischer Scherz, Op. 257
   1861 Furioso Polka, Quasi Galopp, Op. 260
   1862 Motoren, wals, Op. 265
   1862 Wiener Chronik, wals, Op. 268
   1862 Demolierer-Polka, Op. 269
   1862 Morgenblätter, wals, Op. 279
   1863 Leitartikel, wals, Op. 273
   1863 Bauern-Polka, Polka française, Op. 276
   1864 Vergnügungszug, Polka schnell, Op. 281
   1864 Deutscher Krieger-Marsch, Op. 284
   1864 Persischer Marsch, Op. 289 - origineel getiteld: Persischer Armee-Marsch 1864 Quadrille sur des airs français, Op. 290 (oorspronkelijke titel: Blondin-Quadrille, benoemd naar de Franse koorddanser Charles Blondin (1824-1897)) 
   1865 "'s Gibt nur a Kaiserstadt, 's gibt nur ein Wien", Polka schnell, Op. 291
   1865 Aus den Bergen, wals op. 292
   1866 Flugschriften, wals, Op. 300
   1866 Wiener Bonbons, wals, Op. 307
   1866 Par Force!, Polka schnell, Op. 308
   1867 An der schönen, blauen Donau, wals, Op. 314
   1867 Künstlerleben, wals, Op. 316
   1867 Postillon d'amour, Polka-française, Op. 317
   1867 Leichtes Blut, Polka schnell, Op. 319
   1867 Figaro-Polka, Polka française Op. 320
   1868 Stadt und Land, Polka, Op. 322
   1868 Ein Herz und ein Sinn, Polka muzarka, Op. 323
   1868 Unter Donner und Blitz, Polka schnell, Op. 324 (Oorspronkelijke titel: Sternschnuppe)
   1868 Geschichten aus dem Wienerwald, wals, Op. 325
   1868 Freikugeln, Polka schnell, Op. 326
   1868 Sängerslust, Polka, Op. 328
   1869 Pizzicato Polka (samen met: Josef Strauss)
   1869 Eljen a Magyar!, Ungarische Polka schnell, Op. 332
   1869 Wein, Weib und Gesang!, wals, Op. 333
   1869 Ägyptischer Marsch, Op. 335 - soms ook als Tscherkessen Marsch getiteld 
   1869 Im Krapfenwaldl, Polka française, Op. 336
   1869 Von der Börse, Polka française, Op. 337
   1870 Freuet euch des Lebens, wals, Op. 340
   1870 Neu‑Wien, wals, Op. 342
   1871 Indigo-Quadrille, Op. 344
   1871 Tausend und eine Nacht, wals, Op. 346
   1871 Indigo-Marsch, Op. 349
   1871 Die Bajadere, Op. 351
   1872 Russische Marsch-Fantasie, Op. 353
   1873 Wiener Blut, wals, Op. 354
   1873 Carnevalsbilder, wals, Op. 357
   1873 Gruß aus Österreich, Polka mazur, op. 359
   1873 Bei uns z'Haus, Op. 361
   1874 Fledermaus-Polka, Op. 362
   1874 Fledermaus-Quadrille, Op. 363
   1874 Wo die Zitronen blühn, Op. 364
   1874 Tik Tak, Polka schnell, Op. 365
   1874 An der Moldau, Polka francaise, Op. 366
   1874 Du und Du, Op. 367
   1875 Cagliostro-Walzer, Op. 370
   1875 Hoch Österreich, Op. 371
   1875 Bitte schön!, Op. 372
   1875 Auf der Jagd, Op. 373
   1875 O schöner Mai!, Op. 375
   1875 Banditen-Galopp, Op. 378
   1878-1879 Kennst du mich?, wals, Op. 381
   1879 Pariser Polka, Op. 382
   1880 Rosen aus dem Süden, wals, Op. 388
   1881 Stürmisch in Lieb' und Tanz, Polka schnell, Op. 393
   1881 Jubelfest Marsch, Op. 396
   1881 Der Lustige Krieg Marsch, Op. 397
   1881 Frisch ins Feld!, mars, Op. 398
   1881 Kuß-Walzer, Op. 400
   1881 Entweder - oder!, Polka schnell, Op. 403
   1881 Matador Marsch, Op. 406
   1881 Italienischer Walzer, Op. 407
   1882 Habsburg Hoch!, mars, Op. 408
   1883 Frühlingsstimmen, wals, Op. 410
   1883 Lagunen-Walzer, Op. 411
   1885 Einzugsmarsch aus der Operette "Zigeunerbaron", WoO
   1885 Schatz-Walzer, Op. 418
   1886 Russischer Marsch, Op. 426
   1887 Freiwillige vor, WoO - opgedragen aan "Wiener Freiwillige Rettungsgesellschaft"
   1887 Donauweibchen, wals, op. 427
   1887-1888 Reitermarsch, Op. 428
   1888 Soldatenspiel, Polka francaise, Op. 430
   1888 Spanischer Marsch, Op. 433
   1888 Kaiser-Jubiläum-Jubelwalzer, Op. 434
   1888 Kaiser-Walzer Op. 437
   1890 Rathausball-Tänze, wals, Op. 438
   1891 Ritter Pasmann, Csárdás, Op. 441
   1892 Seid umschlungen Millionen, wals, Op. 443
   1892 Märchen aus dem Orient, wals, Op. 444
   1893 Ninetta-Marsch, Op. 447
   1893 Festmarsch, Op. 453 - gecomponeerd ter gelegenheid van het huwelijk van prins Ferdinand I van Bulgarije met prinses Maria Louisa van Bourbon-Parma (1870-1899) op 20 april 1893
   1894 Zivio! Marsch, Op. 456 
   1896 Neue Pizzicato-Polka, Op. 449
   1896 Gartenlaube-Walzer, op. 461
   1896 Trau, schau, wem!, Op. 463
   1896 Es war so wunderschön, mars, Op. 467
   1896 Deutschmeister Jubiläums-Marsch, Op. 470 - gecomponeerd ter gelegenheid van het 200-jaar jubileum van het Hoch- und Deutschmeister Infanterie Regiment Nr. 4 in Wenen
   1897 Wo uns're Fahne weht, mars, Op. 473
   1898 Aufs Korn! Bundesschützen-Marsch, Op. 478
   1898 Klänge aus der Raimundzeit, Quodlibet aus Gesängen und Tänzen über Themen von Joseph Drechsler, Conradin Kreutzer, Joseph Lanner, Wenzel Müller en Johann Strauss sr, Op. 479
   Vaterländischer Marsch (samen met: Josef Strauss)
  }}
  
   Werken voor harmonieorkest 
   An der Elbe'', wals, op. 477
  
  Muziektheater
  
  Opera
  
  Ballet
  
  Operettes
  
  Zie ook 
   :Categorie:Compositie van Johann Strauss jr., voor besproken composities
  
  Externe link