title: Gerhard Schjelderup
text: Gerhard Schjelderup (Kristiansand, Noorwegen, 17 november 1859 – Benediktbeuern, Duitsland, 29 juli 1933) was een Noors componist, cellist en schrijver.
  
  Achtergrond 
  Gerhard Rosenkrone Schjelderup werd geboren binnen een artistiek gezin van amateurzanger Georg Elias Schjelderup (1821-1997) en pianiste Henriette van Kervel (1833-1904, achterachterkleindochter van een Nederlands kapitein-luitenant). Zuster Margrete speelde viool, zuster Henriette (later Hanka Schjelderup Petzold, 1862-1937) speelde piano en was zangeres, zus Leis Schjelderup en broer Georg Schjelderup waren kunstschilders. Mon Schjelderup was zijn nicht. Hij was tevens verre familie van theoloog Kristian Schjelderup en psycholoog Harald Schjelderup. Gerard Schjelderup huwde op 11 mei 1896 met zangeres Elsa Schwartz. Uit dat huwelijk werden minstens drie kinderen geboren.
  
  Muziek 
  Zijn muzikale opleiding kreeg hij in Parijs bij Auguste Franchomme (cello) en Augustin Savard (muziektheorie). Tevens volgde hij een studie bij componist Jules Massenet aan het Conservatorium van Parijs. In Parijs maakte hij kennis met het oeuvre van Richard Wagner, waarna hij naar Duitsland trok om daar verder kennis van te nemen. Hij zag in 1887 Wagners Der Ring des Nibelungen in Karlsruhe. Het is dan ook niet verwonderlijk dat hij naarst orkestwerken en kamermuziek ook aan flink aantal opera’s schreef in zijn componistenleven.
  
  Hij schreef naast muziek ook boekwerken over Edvard Grieg (een eerste biografie over hem, 1903) en (weer) Wagner (Dramaets Gjenfødelse ved Richard Wagner) en in 1921 een boekwerk over de Noorse muziekgeschiedenis.
  
  Hij was ook een van de oprichters van de Noorse componistenbond van welke instantie hij vanaf 1920 voorzitter was. Hij bleef zich zijn hele leven inzetten voor Noorse muziek maar stierf uiteindelijk in Beieren, Duitsland. Zijn brieven worden bewaard in Leipzig.
  
  Werken
  
  Opera’s 
   Østenfor sol og vestenfor måne (1889-1890); een akte uitgevoerd in München, 1890
   Sonntagmorgen (1891-92); München, 1893
   Norwegische Hochzeit (1894); Praag, 17 maart 1900 
  ook wel Bruderovet;Christiania, 1919
   En helligaften (1895); Bergen 1898
   Sampo Lappelill (1890-1900)
   Et folk i nød (1906-07)
   Vårnatt (1906-07); Dresden, 1908 
   Opal (1915); Dresden, 1915
   Den røde pimpernell
   Sturmvögel; Schwerin, 1926
   Liebesnächte (1930) ; Lübeck 1934
  
  Orkestmuziek 
  Første Symfoni, c-moll, 1887 (verloren gegaan, gereconstrueerd in de jaren 20: Den lille Symfoni)
  Julesuite (driedelig) 1900 (Nationaltheatret 4 maart 1900)
  Brand, symfonisk dikt, 1914
  Anden (2e) Symfoni (Til Norge), 1924
  I Skogen, symfonisk suite, 1932
  
  Koorwerken 
  Prometeus Kantate, 1886
  Høifjeldsliv (tekst: H. Ibsen) (opus 4), 1910
  St. Olavs Kantate, 1929
  
  Kamermuziek 
  Elegie (cello og klaver), jaren 80
  Ensomhed. Fantasi for Klaver, jaren 80
  Dansesuite (fiolin og klaver), jaren 80
  Strykekvartet, 1921
  Klavertrio, 1927
  
  Balletmuziek 
  Wunderhorn, 1889
  Pudderkvasten, 1918
  Blomsterpiken, 1918
  
  Liederen 
  8 Sange, jaren 70 (opus 1)
  Svanen, 1907
  Vuggevisen, 1907
  Fire Ballader, 1913
  Jane Grey, 1920
  Jan Bart, 1920
  
  Enkele concerten:
  16 september 1880: samen met Margrete, Henriette in een Arbeiderslokaal in Bergen met voornamelijk werk van Ludwig van Beethoven
  11 september 1883: opnieuw met zijn twee zusters en opnieuw in Bergen met werk van Beethoven
  8 januari 1885: eigen concert met zangeressen Randi Nilsen en Helene Sontum met onder andere werken van hemzelf en zijn leraar Franchomme
  24 januari 1889: concert met Martin Ursin, Agathe Backer-Grøndahl en Ellen Nordgren
  
  Noors componist
  Noors cellist
  Noors muziekpedagoog