title: Zeven Friese Zeelanden
text: De Zeven Friese Zeelanden is de historische benaming voor de gebieden die door de Friezen werden bewoond. Het aantal van zeven kan daarbij zowel de betekenis van  veel hebben als een precieze aanduiding van het aantal landen bedoelen. In de loop van de tijd hebben er meerdere opsommingen bestaan die tot zeven landen kwamen.
  
  Achtergrond van het getal zeven
  De oudste verwijzing naar  zeven is waarschijnlijk een mythologische verklaring van de oorsprong van de Friezen. Volgens deze mythe zou de oerstamvader van de Friezen zeven zonen hebben gehad die allen naar een eigen gebied zouden zijn uitgevaren. Deze gebieden lagen overigens niet in het latere Friesland maar in de kuststreek tussen het huidige Hamburg en de Deense grens.
  
  Verschillende opsommingen
  Het getal zeven komt in iedere lijst van Friese gebieden terug. Dat getal dwingt klaarblijkelijk om de opsomming aan te passen aan het getal. In de Middeleeuwen is sprake van veel meer dan zeven Friese gebieden, maar als ze als Zeelanden benoemd zijn, worden ze teruggebracht tot  zeven. Daarbij worden overigens gebieden opgesomd die naar huidig inzicht nimmer Fries geweest zijn.
  
  In 1417 worden de volgende zeven gebieden genoemd als Zeven Zeelanden:
   West-Friesland
   Westergo
   Oostergo
   Stellingwerven en Drenthe
   de Ommelanden en de Stad Groningen
   Oost-Friesland
   Butjadingen
  
  Een andere indeling is:
   West-Friesland - tussen IJ en Vlie
   Westlauwers Friesland - tussen Vlie en Lauwers
   Oostlauwers Friesland - tussen Lauwers en Eems
   Oost-Friesland - tussen Eems en Jade
   Butjadingen - tussen Jade en Wezer
   Wursten en Hadeln - tussen Wezer en Elbe
   Dithmarschen - tussen Elbe en Eider
  
  De Friese gouwen
  
  Los van de opsomming van zeven Zeelanden zijn er uit de Middeleeuwen meerdere Friese gouwen bekend. Van een groot aantal van die gouwen zijn oude rechtsteksten, met name bewerkingen van de 17 Keuren en 24 Landrechten bewaard gebleven waaruit een zekere samenhang tussen de verschillende gouwen lijkt te blijken. De verschillende gouwen staan soms onder meerdere namen bekend, terwijl andere weer onderverdeeld zijn in kleinere eenheden.
  
  In het huidige Nederland lagen:
   Westergo
   Zuidergo (niet op de kaart)
   Oostergo
   Bornego, grotendeels samenvallend met Zevenwouden
   Westerkwartier, onderverdeeld in Vredewold, Langewold, Middag en Humsterland
   Hunsingo
   Fivelingo
   Oldambt
   Reiderland (gedeeltelijk in Duitsland)
  
  Het grensgebied tussen de huidige provincies Friesland en Groningen wordt op de kaart onderverdeeld in meerdere kleinere gebieden. Humsterland, Langewold en Vredewold, in Groningen, worden vaak samen aangeduid als het Westerkwartier, hoewel Humsterland wellicht ooit een zelfstandige gouw vormde, waar wellicht ook Achtkarspelen bij hoorde. Van Smallingerland is bekend dat het in de middeleeuwen als eenheid optrad, voor Kollumerland geldt hetzelfde, hoewel het later ook tot Oostergo wordt gerekend.
  
  In het huidige Duitsland lagen de gouwen:
   Eemsgo (op de kaart Emsigerland)
   Federgo (ook wel Krummhörn genoemd)
   Norderland
   Broekmerland
   Harlingerland (overeenkomend met het district Wittmund)
   Wangerland
   Ostringen (later Schortens)
   Rustringen (later Wilhelmshaven)
   Moormerland
   Overledingerland, ongeveer de huidige gemeente Uplengen
   Land Wursten
  
  Het Saterland, een van de twee gebieden in Duitsland waar nog Fries wordt gesproken stond niet als gouw bekend. Het werd door Friezen gekoloniseerd. Voor Noord-Friesland geldt hetzelfde, er lagen geen bekende gouwen, de Friezen die er wonen zijn waarschijnlijk vanuit de Friese gebieden in het westen ernaartoe getrokken.
  
  Zie ook 
   Magna Frisia
   Groter-Friesland
   Lijst van Friese oorlogen
  
  Geschiedenis van Friesland
  Geschiedenis van Groningen (provincie)
  Geschiedenis van Oost-Friesland