title: Gül Baba
text: Gül Baba  of  Jafer († 1541, te Boeda, Ottomaans Hongarije) was een 16e eeuwse Ottomaanse Bektashische derwisj, dichter, mysticus en hoveling van Sultan Süleyman I de Prachtlievende en was onderdeel van zijn gevolg bij Ottomaanse oorlogen in Europa.
  
  Biografie 
  Baba werd geboren in Merzifon in het vilāyet Sivas, Ottomaanse Rijk, zijn vader was Kutb’ül Arifin Veli’üddin İbn Yalınkılıç. Zijn naam betekent  "Vader der rozen" en is een letterlijke vertaling van zijn naam in het Hongaars. Men beweerd dat hij de roos in Hongarije heeft geintroduceerd, maar dat berust waarschijnlijk op een godsdienstig misverstand, die in de Islam, eerder als metafoor geldt, voor het geloofsleven van een derwisj. Rozen kwamen ook allang in de natuur en binnen huishoudens voor. Tevens zou het ook een verkeerde vertaling in het Hongaars kunnen zijn, "Kel Baba" betekend namelijk kale vader.
  
  Gül Baba onderging de eerste moslimbegrafenis na de Inname van Boeda in 1541 door het Ottomaanse Rijk. Hij zou zijn gestorven tijdens de overwinningsdienst in een moskee of was gesneuveld tijdens de militaire gevechten rond de muren van de stad. Kalief Süleyman I benoemde hem tot stadsheilige van Boeda en was mogelijk één van zijn kistdragers. Sommige van Baba's familieleden, het geslacht Marzioglu hebben dienst gedaan als Pasja's van Trabzon. Baba was  een tolerant man en één van de weinige Turken die werd gerespecteerd door de Hongaren.
  
  Tombe 
  
  De achthoekige türbe van Gül Baba is gelegen in het district Rózsadomb, dat naar hem vernoemd is en ligt ter hoogte van de Margarethabrug aan de linker oever van de Donau, tussen de stadsdelen Boeda en Óbuda. Het mausoleum werd gebouwd door het Ottomaanse gezag van Hongarije, onder leiding van de derde Pasja van Boeda tussen 1543 en 1548 en ligt in een rozentuin. 
  
  Tijdens de herovering van Boeda in 1686 door de Habsburgers werd het mausoleum niet vernield, maar door Jezuïeten omgevormd tot een Rooms-Katholieke kapel en werd hernoemd naar Sint-Jozef.  
  
  In de 19e eeuw kwam het land in handen van János Wagner, die het mausoleum onderhield en toegankelijk liet zijn voor Moslimpelgrim's uit het Ottomaanse Rijk. In 1885 huurde de Ottomaanse overheid een Hongaars ingenieur in om de tombe te restaureren; toen dit was voltooid in 1914, werd het benoemd tot nationaal monument. Er volgden nog drie restauraties in de jaren 1960, in de jaren 1990 en een restauratie die voltooid werd in 2018. Het werd eigendom van de Republiek Turkije en geopend door de Hongaarse premier Viktor Orbán en de Turkse president Recep Tayyip Erdoğan.
  
  Zie ook 
  
  Soefisme
  
  Soefisme
  Turks dichter
  Turks schrijver
  Mystiek
  Ottomaans militair
  16e-eeuws schrijver