title: Venetiaanse glaspen
text: De Venetiaanse glaspen of de glazen dip pen is een schrijf- en tekeninstrument. De pen bestaat uit een glazen penpunt en vaak een eveneens glazen handvat. De penpunt en het handvat zijn heden ten dage meestal uit één stuk gemaakt. Voor het schrijven wordt een gekleurde vloeistof gebruikt, over het algemeen inkt.
  
  Geschiedenis 
  Tot in de 18e eeuw, tijdens de expansie van de handel en de ontwikkeling van de kunsten, werden herhaaldelijk pogingen gedaan om glazen pennen te produceren. Er was een enorme economische druk om duurzame schrijfinstrumenten te ontwikkelen. Er wordt geschat dat Duitsland aan het begin van de 19e eeuw ongeveer 50 miljoen ganzenveren per jaar verbruikte. Groot-Brittannië importeerde ongeveer 27 miljoen veren per jaar uit Sint-Petersburg. De ganzenveren waren niet lang bruikbaar. Toen verbruikte een kopiist ongeveer vijf ganzenveren per dag.
  
  Glasblazers uit de VS, Duitsland en Japan  probeerden daarom dunne glazen staafjes met puntige facetten te vervaardigen waarin de inkt kon worden vastgehouden. Aangezien deze echter nog steeds te breekbaar waren in vergelijk met de hoge productiekosten, boden ze geen serieus alternatief voor de ganzenveer. Zelfs de geringe slijtage tijdens het schrijven en de mogelijkheid om op hout, papier, leer en dergelijke te schrijven boden niet voldoende voordeel om de glaspen grootschalig te gebruiken. Glasblazers in Duitsland slaagden er echter in om zowel de breeksterkte als de cohesieve en capillaire kracht te verbeteren, zodat de glaspen langzaam begon zich als schrijfinstrument te vestigen.
  
  In 1902 ontwikkelde Sadajiro Sasaki (1868-1912) in Japan een glaspen, die aanvankelijk nog met een bamboe handvat werd verkocht. Deze werden vervolgens op grote schaal door Sase Industry Co, Ltd (Japans 佐瀬工業所 Sase Kogyosho) geproduceerd, een bedrijf opgericht door een leerling van Sadajiro Sasaki. Isamu Sase (1926-1989), een latere eigenaar van het bedrijf, ontwikkelde de productie van glaspennen verder en liet ze uit één stuk met een glazen handvat vervaardigen. 
  
  Ook Franse, Amerikaanse en Duitse fabrikanten plaatsten glazen punten in houten handvatten. In de 19e eeuw werd de glaspen gebruikt voor het markeren van stoffen in de textielindustrie in de VS. 
  
  Desondanks kan worden vastgesteld dat de term “Venetiaanse glaspen” nu een algemene term is geworden, die verwijst naar schrijfinstrumenten van glas, of ze nu afkomstig zijn uit Venetië of niet.
  
  Literatuur 
   Geyer, Dietmar: Schreibgeräte sammeln. Vom Faustkeil zum Griffel, vom Federhalter zum Füllfederhalter und Faserschreiber, München, 1989, ISBN 3-87467-391-X, (de)
   Kuhn, Jörg Martin: Wissenswertes über Füllfederhalter: Geschichte, Werdegang, Beweggründe, Technik, Pflege, Reparatur, Norderstedt, 2017, ISBN 978-3-7347-4238-5 (de)
  
  Teken- en schrijfmateriaal