title: CEN/CENELEC Guide 6
text: is een document met richtlijnen voor het opstellen van standaarden en andere specificaties die zorgen voor een grotere toegankelijkheid van producten en diensten. Het document is bedoeld voor deelnemers van technische commissies,  en andere groepen die bij CEN en CENELEC Europese standaarden en aanverwante documenten opstellen.
  Het document is een "" (gids), en dus geen Europese standaard (EN). Het document werd na goedkeuring door de  en de  gepubliceerd in januari 2002.  kwam voort uit een mandaat van de Europese Commissie aan de Europese standaardisatie-organisaties en de Commissie financiert projecten om het gebruik van de richtlijnen te promoten.
  
  Een herziene versie werd in december 2014 gepubliceerd; deze versie is identiek aan ISO/IEC Guide 71: 2014.
  
  Achtergrond 
  In 2000 publiceerden ISO en IEC de beleidsverklaring "". Deze verklaring erkende dat het nodig was om bij het opstellen of herzien van standaarden rekening te houden met de noden van oudere mensen en personen met een functiebeperking. Volgens deze verklaring kon men dit bereiken door rekening te houden met de volgende basisprincipes:
    of toegankelijk ontwerp,
   vertegenwoordiging van oudere mensen en personen met een functiebeperking, en
   uitwisseling van relevante informatie.
  
  De beleidsverklaring beviel ook het gebruik van ISO/IEC  aan, een document dat in 2001 gepubliceerd zou worden. ISO/IEC  werd in 2001 gepubliceerd en werd breed aanvaard: het wordt gebruikt in Japan en werd door CEN en CENELEC aanvaard als . ISO/IEC  werd ook beschikbaar gesteld in een Braille-versie en was de eerste publicatie van ISO die in dit formaat gepubliceerd werd.
  
  De aanvaarding van  door CEN en CENELEC is een resultaat van Mandaat M/283, dat de Europese Commissie en de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA) aan de drie officiële Europese standardisatieorganisaties CEN, CENELEC en ETSI gaven. De tekst van dit mandaat wees erop dat standaarden in verband met hulpmiddelen voor gehandicapten (Engels: ) wel rekening hielden met de noden van personen met een functiebeperking, maar dat dit niet gebeurt in standaardisatieprocessen in het algemeen:
  
  ISO/IEC  71 en  zijn bedoeld als onderdelen van een groter plan dat ervoor moet zorgen dat standaardisatieorganisaties tegemoetkomen aan de nood aan meer toegankelijke diensten en producten. De beginselverklaring van ISO/IEC uit 2000, "", legde reeds een aantal principes en overwegingen vast die ervoor moeten zorgen dat standaardisatieprocessen rekening houden met de noden van oudere mensen en personen met een functiebeperking.
  
  ETSI, de derde Europese standaardisatieorganisatie tot wie Mandaat M/283 gericht was, aanvaardde CEN/CENELEC  niet maar bleef ISO/IEC  71 als referentie gebruiken. Sinds 2008 bestaat er voor ISO/IEC  ook een aanvullend document: .
  
  In december 2014 besloten CEN en CENELEC om de herziene versie van ISO/IEC Guide 71: 2014 over te nemen als CEN-CENELEC Guide 6:2014. Deze nieuwe versie van Guide 6 is vrij beschikbaar op de website van CEN en CENELEC.
  
  Inhoud 
  CEN/CENELEC  is een document voor deelnemers in allerlei soorten commissies in CEN en CENELEC:  of TCs,  of WGs, ,  enzovoort. Deze commissies zijn verantwoordelijk voor het tegemoetkomen aan de noden van oudere personen en personen met een functiebeperking in de standaarden, specificaties, rapporten en andere documenten die ze produceren.
  
  CEN/CENELEC  heeft drie bedoelingen:
   informatie verstrekken over hoe verschillende functiebeperkingen het gebruik van producten, diensten en gebouwen beïnvloeden,
   de relatie beschrijven tussen technische eisen in standaarden enerzijds en de toegankelijkheid en bruikbaarheid van producten en diensten anderzijds,
   lezers sensibiliseren in verband met de voordelen van toegankelijk ontwerp van producten en diensten.
  
  Het document bestaat uit enkele inleidende delen die gevolgd worden door 10 andere hoofdstukken die "" (clausules, bepalingen) genoemd worden. De belangrijkste hoofdstukken worden in de volgende lijst beschreven.
   Clausule 6 beschrijft kort een proces dat technische commissies kunnen gebruiken om rekening te houden met de noden van oudere personen en personen met een functiebeperking.
   Clausules 7 en 8 bevatten tabellen die verbanden tonen tussen verschillende types van clausules die in een standaard kunnen voorkomen (bijvoorbeeld in verband met verpakking, een gebruikersinterface of architecturale aspecten) en factoren waarmee men rekening moet houden bij een functiebeperking.
   Clausule 9 geeft beschrijvingen van lichaamsfuncties en functiebeperkingen en hun implicaties voor het gebruik van producten en diensten.
   Het laatste hoofdstuk is een bibliografie met verwijzingen naar meer specifiek advies.
  
  Implementatie en gebruik 
  In december 2001 publiceerden CEN en CENELEC , een heruitgave van CEN/CENELEC Memorandum 2 uit 1977. Dit document raadt leden van CEN en CENELEC aan om consumentenverenigingen te raadplegen bij het opstellen van standaarden die belang hebben voor consumenten. CEN/CENELEC  is ouder dan  en verwijst daarom ook niet naar dit document.
  
  Eind 2004 aanvaardde CEN een "" Volgens de consumentenvereniging ANEC duurde het twee jaar om dit mechanisme op te stellen en ging er "intens lobbywerk van ANEC" aan de aanvaarding vooraf. Het implementatiemechanisme heeft verschillende implicaties:
   technische groepen in CEN (bijvoorbeeld  en ) moeten ervoor zorgen dat hun standaarden of specificaties tegemoetkomen aan de noden van oudere personen en personen met een functiebeperking. Ze mogen dit doen door een optioneel document op te stellen dat geen deel uitmaakt van de standaard. (Het implementatiemechanisme is niet relevant voor elke standaard.)
   Wanneer een bestaande standaard herzien wordt kan de groep indien nodig tegemoetkomen aan de noden van oudere personen en personen met een functiebeperking. Wanneer een nieuwe standaard opgesteld wordt, kan men aan deze noden voldoen tijdens het standardisatiewerk.
   Indien van toepassing kan een groep een verklaring in het voorwoord van een standaard invoegen waarin vermeld wordt welke delen van de standaard tegemoetkomen aan de noden van oudere personen en personen met een functiebeperking.
   Het basisdocument dat standaardisatiegroepen in hun werk zouden moeten gebruiken om tegemoet te komen aan de noden van oudere personen en personen met een functiebeperking is CEN/CENELEC .
  
  CEN/CENELEC  werd in 2006 gepubliceerd en verwijst naar CEN/CENELEC  voor advies over de informatienoden van oudere personen en personen met een functiebeperking.
  
  Uit een bevraging van CEN in 2006 bleek dat 3 van de 275 CEN-commissies gebruik maakten van . ANEC besloot daarom aan CEN een initiatief voor te stellen om deze situatie te verbeteren. In 2007-2008 voerden NEN - het Nederlandse standaardisatie-instituut - en Standard Norge een haalbaarheidsstudie uit in het kader van het Europese Mandaat M/371. Een van de bevindingen was dat de implementatie van  moeizaam verliep. Om deze reden startten NEN en CEN een initiatief om het gebruik van  te promoten; in december 2007 stelde NEN voor om een CEN/CENELEC/BT/WG  op te richten. ANEC steunde de oprichting van deze werkgroep. Dit leidde tot de oprichting van CEN/CENELEC/BT/WG CEN/CENELEC . De werkgroep hield een voorbereidende vergadering op 29 oktober 2008 en een eerste officiële vergadering op 8 april 2009.
  
  In augustus 2008 publiceerde de Europese Commissie een aanbesteding met als titel: "" Het hoofddoel van deze aanbesteding is de promotie van :
  .
  Om dit doel te bereiken moet men opleidingen geven aan twee soorten groepen die belangen hebben in standardisatieprocessen:
   de traditionele deelnemers aan standardisatieprocessen hebben opleiding nodig in verband met toegankelijkheid en het gebruik van ;
   vertegenwoordigers of verenigingen van oudere personen en personen met een functiebeperking hebben opleiding nodig over standaardisatie (en ).
  
  Het Europees project USEM () maakte gebruik van CEN/CENELEC  in zijn opleiding voor vertegenwoordigers van oudere personen en personen met een functiebeperking.
  
  CEN/CENELEC  is ook beschikbaar in enkele andere talen, gewoonlijk als een vertaling van ISO/IEC :
   Duits: ,
   Frans: ,
   Nederlands: NPR-ISO/IEC  71:2002 nl: Richtlijnen voor normontwikkelaars voor de aanpak van de behoeftes van oudere personen en personen met een handicap,
   Noors: SN-ISO/IEC  71:2001: ,
   Zweeds: ,
   Japans: JIS Z 8071:2003.
  
  Zie ook 
   Inclusie
   Handicap (medisch)
  
  Standaard
  Toegankelijkheid