title: Hoogkerk
text: Hoogkerk is een dorp en wijk in het westen van de gemeente Groningen. Tot 1969 was Hoogkerk een zelfstandige gemeente, die tot het Westerkwartier werd gerekend.
  
  Beschrijving 
  De naam betekent hoog gelegen kerk ter onderscheid van de nabije laag gelegen kerk van het dorp Leegkerk, dat ook tot de opgeheven gemeente Hoogkerk behoorde. In 1379 is er voor het eerst sprake van cives Alte Ecclesie in Liuwerdewolde, buurgenoten van Hoogkerk in Lieuwerderwolde, zoals het gebied van Hoog- en Leegkerk toen heette.
  De kerk van Hoogkerk is gebouwd in de 13e eeuw. In het dorp, aan het Hoendiep, heeft vroeger de borg Elmersmastede gestaan.
  
  Per 1 januari 1969 werd Hoogkerk samengevoegd met de gemeente Groningen. Het is daarna nog jarenlang echt een apart dorp gebleven, maar de groei van Groningen is inmiddels zover gevorderd dat de stad vrijwel aan Hoogkerk is vastgegroeid dankzij de bouw van de wijken Gravenburg en  De Buitenhof. Het heeft echter nog steeds aparte plaatsnaamborden, en er is ook nog steeds een apart gemeenteloket aanwezig.
  
  Het dorp wordt gekarakteriseerd door de aan het Hoendiep gelegen CSM-suikerfabriek, sinds 2007 van de Suiker Unie. Samen met de voormalige strokartonfabriek, nu kartonfabriek "D'Halm" (1913), en de teerfabriek "Esha" geeft deze de omgeving een industrieel karakter.
  
  Hoogkerk ligt aan de spoorlijn Leeuwarden - Groningen. Van 1866 tot 1951 was er een spoorweghalte Hoogkerk-Vierverlaten. Nu het inwonertal sterk is gestegen, zijn er plannen om opnieuw een halte Hoogkerk te openen.
  
  Hoogkerk had tot 1 juli 2015 twee amateurvoetbalverenigingen, VV Hoogkerk, opgericht op 21 augustus 1931 en CSVH, op 24 september 1951 afgesplitst van VV Hoogkerk. De clubkleuren van VV Hoogkerk waren groen en wit, terwijl CSVH in groen en zwart speelden. Beide clubs hadden sinds 1998 samen een jeugdafdeling, genaamd SJO De Held. Op 4 juli 2015 zijn beide clubs gefuseerd tot voetbalvereniging HFC'15, waarbij ook de gezamenlijke jeugdopleiding opgenomen werd. Ook zijn er in Hoogkerk sportclubs voor onder meer hockey, badminton en korfbal.  
  
  In de hervormde kerk in Hoogkerk ligt de Schotse professor William Makdowell, de eerste hoogleraar wijsbegeerte aan de Rijksuniversiteit Groningen, begraven naast zijn eerste vrouw Bernardine van Fritema. Naar hem is de Hoogkerkse  doedelzakband, de MacDowell Pipe Band, vernoemd.
  
  Bevolking
  Onderstaande gebieden liggen binnen de komborden van Hoogkerk:
   Hoogkerk dorp 1.865
   Hoogkerk zuid 5.475
   Vierverlaten 135
   Zuidwending 45
   Bangeweer 275
   Gravenburg 2.000
  TOTAAL - 9.795 inwoners
  
  Leegkerk heeft eigen buurtschapsborden:
   Leegkerk 75
  
  Volgende gebieden liggen binnen de komborden van Groningen:
   De Kring 330
   Peizerweg 25
   Buitenhof 1.605
  
  TOTAAL wijk Hoogkerk: 12.250 inwoners
  
  Bijnaam 
  De bijnaam van Hoogkerkers in het Gronings is Mouskoolstronken (=boerenkoolstronken).
  
  Afbeeldingen
  
  Geboren in Hoogkerk 
   Derk Timens Smid (1824-1907), burgemeester
   Klaas Siekman (1878-1958), architect
   Marten Geertsema (1904-1945), predikant en verzetsstrijder
   Cornelis Antoons (1909-1945), verzetsstrijder
   Albert Smid (1910-1945), verzetsstrijder
   Piet Gunning (1913-1967), veldhockeyspeler
   Henk Staghouwer (1962), politicus 
   Sharon Dijksma (1971), politica
  
  Zie ook 
   Lijst van burgemeesters van Hoogkerk
   Lijst van rijksmonumenten in Hoogkerk
  
  Literatuur 
  
   Akkerman, S. & G.L. Smid (1976), Hoogkerk door de eeuwen heen. Groningen: De Vuurbaak. 142 p.
   Banga, F.E. & W. van de Kamp [red.] (2009), Hoogkerk, blijft een dorp - voor en na de annexatie. Fotoboek. Groningen: Banga Book Productions. 176 p.
   Belle, J. 1995), Herinnering aan Hoogkerk: Fotoboek. Groningen: Noorderboek. 40 p.
   Collenteur, G.A. & R.F.J. Paping (1991), De economische transformatie van een agrarische samenleving: Hoogkerk, 1770-1914. Groningen: Rijksuniversiteit Groningen. Economische Faculteit. 108 p.
   Dongen, A. van (1983), Hoogkerk: veranderd gezicht, 1900-1982.Groningen: Technipress. 80 p.
   Kat, W.W..(1986), Voormalige kloosterlanderijen in Hoogkerk, Leegkerk en Dorkwerd. Eigen beheer. 195 p.
   Kat, W.W.& J. Leutscher-Bosker [red.] (2017), Hoogkerk in oorlogstijd, 1940-1945. Peize: Ter Verpoozing. 201 p.
   Klaasen, G. (2010), Mythen en sagen van Hoogkerk. Groningen: Westermare. 64 p.
   Kooij, P. [red.] (1993), Dorp naast een stad : Hoogkerk 1770-1914. Groninger Historische Reeks.  Assen: Van Gorcum. 413 p.
   Smid, G.L. (1972), Hoogkerk in oude ansichten. Fotoboek. Zaltbommel: Europese Bibliotheek. 40 p.
  
  Externe links
  
   Wijkwebsite Hoogkerk
   Dorpsfilm Hoogkerk jaren 30
  
  Geografie van Groningen (gemeente)
  Voormalige gemeente in Groningen
  Wijk in Groningen (stad)