title: Filologie
text: Filologie (Oudgrieks φῖλος, phîlos, liefde en λόγος, lógos, woord, rede) is een tak van taalkunde die zich vooral richt op dode talen. Het woord werd voor het eerst door Plato in diens dialoog Phaedrus gebruikt in de betekenis van voorliefde voor redevoeringen. Een filoloog bestudeert de taal- en letterkunde van volkeren door middel van overgeleverde geschriften, in samenhang met de cultuurgeschiedenis van een volk. Door zorgvuldige studie wordt getracht de context en oorsprong van woorden, zin en betekenis van taaluitingen te verklaren, waarbij de lijfspreuk is ad fontes: (terug) naar de bronnen.
  
  De term 'filologie' is grotendeels in onbruik geraakt, haar onderzoeksterrein maakt tegenwoordig deel uit van de moderne taalwetenschap. Philology is in de Angelsaksische landen bijna synoniem met de vakgebieden van de vergelijkende en de historische taalkunde.
  
  De filologie werd in de klassieke oudheid van toepassing geacht op alle wetenschapsbeoefening. In Europa brak de filologie als volwaardige wetenschap pas in de 19e eeuw volledig door. Andere vakgebieden, zoals de archeologie, culturele antropologie, etymologie, mythologie en paleografie werden tegelijk onafhankelijke wetenschappen. In de wetenschap bestaat vaak een spanningsveld tussen filologen en systematici. De filologen verliezen zich soms in de details, de systematici hebben alleen oog voor het grote geheel.
  
  De klassieke talen, waar over het algemeen het Oudgrieks en het Latijn mee worden bedoeld, zijn voorbeelden van talen, die door de filologie worden bestudeerd, maar de filologie bestudeert ook andere talen die tegenwoordig nergens meer worden gesproken.
  
  Bekende filologen 
  
   Aristophanes van Byzantium (257 v.Chr.-180 v.Chr.)
   Justus Lipsius (1547-1606)
  Jacobus Gronovius (1645-1716)
   Ludwig Uhland (1787-1862), Germaans filoloog; een der moderne grondleggers
   Friedrich Nietzsche (1844-1900), hoogleraar filologie
   Ulrich von Wilamowitz-Moellendorf (1848-1931)
   Lejzer Zamenhof (1859-1917)
   Bedřich Hrozný (1879-1952), ontcijferde het Hettitisch
   Victor Klemperer (1881-1960), schrijver van LTI – Notizbuch eines Philologen
   J.R.R. Tolkien (1892-1973), hoogleraar filologie
   Pol Hoste (1947)
   Ingo Schulze (1962)
   Bruno Vanden Broecke (1974)