title: Mond (rondworm)
text: De mond van een rondworm heeft drie of zes lippen, die vaak een reeks tanden aan hun binnenranden dragen. In de mondholte kan een al of niet holle stilet voorkomen, waarmee de rondworm een cel kan aanprikken om deze vervolgens met de holle stilet leeg te zuigen. De stilet is een geharde, uitstekende opening van de darm (spijsverteringskanaal). Aan de basis van de stilet zitten twee knobbels. Plantenparasitaire aaltjes, zoals Pratylenchus-soorten hebben een stilet. Ook kan er aan de binnenkant van de wang een 'tand'-achtige structuur zitten, waarmee de rondworm een opening in de cuticula van een insect kan maken, zoals bij Heterorhabditis bacteriophora. Op de lippen kunnen setae zitten, stijve, maar toch buigzame, haarvormige structuren. De vorm van de mond hangt af van het voedsel. Er worden vijf groepen rondwormen naar hun mondvorm onderscheiden: bacterivoor, fungivoor, plantenparasitaire aaltjes, predator en omnivoor..
  
  De mondholte bestaat uit het cheilostoom, gevolgd door het protostoom en  met als achterste gedeelte het telostoom. Het cheilostoom is de lipholte direcht achter de mondopening. Het protostoom wordt van voor naar achteren weer onderverdeeld in het prostoom, het mesostoom en het metastoom. 
  
  Bij Pristionchus-soorten, zoals Pristionchus pacificus treedt dimorfisme in de monddelen op, waardoor deze rondwormen zich op verschillende voedselbronnen kunnen specialiseren. Een type met een kleine mond en een type met een grote mond met tanden.
  
  Bij Pristionchus borbonicus komen afhankelijk van het aanwezige voedsel vijf verschillende mondtypen voor.
  
  Externe links 
   Afbeeldingen van monddimorfisme bij Pristionchus pacificus
   Monden bij diverse rondwormen
   mond van Latronema whataitai
   mond van een Ceramonema-soort
   mond van een Xyala-soort
   mond van rondworm met ronde amfide
   mond van een Epsilonema-rondworm met spiraalvormige amfide
   mond met twee amfiden
   Mondmorfisme bij Pristionchus borbonicus
   Veel afbeeldingen van monden František Moravec1 and Liesl L. Van A, Studies  on  ascaridid,  oxyurid  and  enoplid  nematodes (Nematoda) from fishes of the Okavango River, Botswana
    Vladislav Susoy, Erik J Ragsdale, Natsumi Kanzaki, Ralf J Sommer. Rapid diversification associated with a macroevolutionary pulse of developmental plasticity, 10.15496/publikation-4156 Monddimorfisme en evolutie
  
  Rondwormanatomie