title: Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Haarlemmermeer
text: Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Haarlemmermeer geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Haarlemmermeer in de periode 1869-1918.
  
  Het kiesdistrict Haarlemmermeer werd ingesteld na een wijziging van de Kieswet in 1869. Tot het kiesdistrict behoorden de volgende gemeenten: Aalsmeer, Alkemade, Diemen, Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Haarlemmermeer, Hillegom, Leimuiden, Lisse, Nieuwer-Amstel, Ouder-Amstel, 
  Rijnsaterwoude, Sloten, Uithoorn en Watergraafsmeer.
  
  In 1878 werd de indeling van het kiesdistrict gewijzigd. De gemeenten Nieuwer-Amstel en Ouder-Amstel werden toegevoegd aan het kiesdistrict Amsterdam en de gemeenten Diemen en Watergraafsmeer aan het kiesdistrict Hilversum. Tevens werden gedeelten van de kiesdistricten Gouda (de gemeenten Mijdrecht en Wilnis), Haarlem (de gemeenten Bennebroek, Heemstede en Spaarndam) en Leiden (de gemeente Nieuwveen) toegevoegd aan het kiesdistrict Haarlemmermeer.
  
  In 1888 werd de indeling van het kiesdistrict wederom gewijzigd. De gemeenten Haarlemmerliede en Spaarnwoude en Spaarndam werden toegevoegd aan het kiesdistrict Beverwijk, de gemeenten Mijdrecht, Nieuwveen en Wilnis aan het kiesdistrict Breukelen en de gemeente Rijnsaterwoude aan het kiesdistrict Katwijk.
  
  In 1897 werd de indeling van het kiesdistrict wederom gewijzigd. Een gedeelte van het kiesdistrict Amsterdam (de gemeente Nieuwer-Amstel) werd toegevoegd aan het kiesdistrict Haarlemmermeer.
  
  Het kiesdistrict Haarlemmermeer was in dit tijdvak een enkelvoudig kiesdistrict: het vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer. 
  
  Legenda
   cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde;
   vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.
  
  8 juni 1869 
  De verkiezingen werden gehouden vanwege de instelling van het kiesdistrict.
  
  13 juni 1871 
  De verkiezingen werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van het gekozen lid.
  
  8 juni 1875 
  De verkiezingen werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van het gekozen lid.
  
  3 november 1875 
  De verkiezingen van 8 juni 1875 werden ongeldig verklaard vanwege onregelmatigheden. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een naverkiezing gehouden.
  
  19 maart 1878 
  Frans van Heemstra, gekozen bij de verkiezingen van 3 november 1875, overleed op 19 februari 1878. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
  
  10 juni 1879 
  De verkiezingen werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van het gekozen lid.
  
  12 juni 1883 
  De verkiezingen werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van het gekozen lid.
  
  28 oktober 1884 
  De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.
  
  15 juni 1886 
  De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.
  
  1 september 1887 
  De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.
  
  6 maart 1888 
  De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.
  
  9 juni 1891 
  De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.
  
  10 april 1894 
  De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.
  
  15 juni 1897 
  De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.
  
  14 juni 1901 
  De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.
  
  16 juni 1905 
  De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.
  
  11 juni 1909 
  De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.
  
  17 juni 1913 
  De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.
  
  2 december 1916 
  Franciscus van Wichen, gekozen bij de verkiezingen van 17 juni 1913, trad op 4 november 1916 af vanwege zijn verkiezing als lid van de Eerste Kamer. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
  
  15 juni 1917 
  De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.
  
  Opheffing 
  De verkiezing van 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Haarlemmermeer. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.
  
  Geschiedenis van Haarlemmermeer
  Politiek in Haarlemmermeer
  Haarlemmermeer 1869