title: Natie (bedrijf)
text: Volgens het Woordenboek der Nederlandsche Taal is natie een Zuid-Nederlandse term voor een corporatie of gilde; zo werden in 1421 in Brussel de verschillende ambachten gegroepeerd in negen "natiën". In de Antwerpse haven zijn "naties" of natiebedrijven vennootschappen, oorspronkelijk verenigingen met gildenstempel, die de behandeling en het vervoer van de goederen tussen de kade en de magazijnen of pakhuizen verzorgden. Het laden en lossen van de schepen zelf was het domein van de stouwerijen. In Nederland worden dergelijke ondernemingen met de naam veem aangeduid.
  
  Naties waren vennootschappen met een coöperatieve structuur. De aandeelhouders van een natie waren de natiebazen; een natiebaas stond aan het hoofd van een ploeg havenarbeiders (natiegasten) die hij, of zijn afgevaardigde, elke dag in het aanwervingslokaal (het "kot") ging ronselen. De bestuurders van de naties noemde men de natiedekens.
  
  Tijdens de jaren van de Franse Revolutie werden gilden en naties door de Franse bezetters ontbonden, maar na de val van Napoleon opnieuw opgericht; als eerste in 1817 de Valkeniersnatie. Deze is in 2001 overgenomen door Katoen Natie, dat werd opgericht in 1854. De namen van de natiebedrijven verwijzen vaak naar het soort goederen waar ze zich op toelegden ("Tabaknatie", "Katoennatie", "Wolnatie", "Chocoladenatie"...).
  
  Aanvankelijk gebeurde het transport van de goederen met paarden en karren; de lange natiewagens met platte, lage bodem getrokken door zware trekpaarden (natiepaarden). 
  
  Na de Tweede Wereldoorlog zijn de naties geëvolueerd naar volwaardige logistieke bedrijven die niet enkel in de haven actief zijn; hun activiteiten, al dan niet via dochtermaatschappijen, omvatten ook het laden en lossen van vrachtschepen (stouwerij), transport, opslag, expeditie, dedouanering enz., en dit zowel in binnen- als buitenland.
  
  Sommige natiebedrijven zijn overgenomen door buitenlandse bedrijven (Hesse-Noord Natie (fusie van Hessenatie en Noord Natie) is onderdeel van de havengroep PSA uit Singapore), of hebben niet langer een aantal natiebazen als aandeelhouders (bv. Tabaknatie, het grootste opslag- en overslagbedrijf voor tabak ter wereld, werd in januari 2006 volledig door de familie Heyndrickx overgenomen). 
  
  Een (niet limitatieve) lijst van naties die in de Antwerpse haven actief waren of zijn:
  
  ACVA Transport en Container Natie
  Amerika Natie
  Antigoon Natie
  Antwerpia Natie
  Brabo Natie
  Certex Natie
  Chocolade Natie
  Colombia Natie
  De Graanhandel, Beëdigde Meters en Wegers-Natie
  Durme-Natie
  Euro Natie
  Hessenatie (overgenomen door CMB, sinds 2002 als gefuseerde Hesse-Noord Natie (HNN) in handen van de Singaporese havengroep PSA)
  Hout-Natie De Eendracht
  Katoen Natie
  Koophandel Natie
  Kraan Natie
  Luik Natie
  Mexico-Natie (overgenomen door Katoen Natie)
  Molenbergnatie
  Nieuwe Hoop Natie
  Noordnatie (was vroeger de 2de grootste natie. Ging samen met Hessenatie in 2000). 
  Nova Natie (voorheen Nieuwe Houtnatie)
  Oude Buildragers Natie 
  Oude Markt Voerlieden Natie
  Riga Natie (overgenomen door Katoen Natie)
  Ruys-Natie
  Schelde-Natie
  Smits Simon Natie
  T.O.L. Natie
  Tabaknatie
  Trouw Natie & Stevedoring
  Valkeniersnatie (overgenomen door Katoen Natie)
  Waag-Natie
  Waeslantnatie
  Werf- en Vlasnatie (overgenomen door Katoen Natie)
  Wijngaard Natie
  Wol Natie
  Yzer Natie
  Zilversmidsnatie
  Zuidnatie
  
  Bedrijfsvorm
  Haven