title: Katharine Woodlock
text: Katharine M. Woodlock of Kate Woodlock (Dublin, juni 1837 – Bath, 13 december 1920) was een Ierse gouvernante die een jarenlange correspondentie onderhield met de Vlaamse priester-dichter Guido Gezelle. Haar brieven worden bewaard in het Guido Gezelle Archief. Binnen de gehele correspondentie van Guido Gezelle vallen deze brieven op door hun intieme openhartigheid. Het zijn unieke egodocumenten van een 19e-eeuwse jonge vrouw op zoek naar liefde en een zorgeloze toekomst.
  
  Levensloop
  
  Engelse kolonie 
  Katharine M. Woodlock werd in juni 1837 geboren in Dublin, waar ze op 14 juni werd gedoopt in de kerk van St. Mary's. Haar ouders waren William Woodlock (1801-1883) en Catherine Teeling (1808-1885). Dit echtpaar vestigde zich met hun gezin te Brugge op 31 december 1866 waar ze achtereenvolgens op verschillende adressen woonden: Nieuwe Wandeling 82 en Waalsestraat 9. William Woodlock overleed te Brugge in de Sint-Clarastraat op 30 mei 1883, zijn vrouw twee jaar later: op 3 maart 1885.
  
  Als Engelse inwijkelingen te Brugge konden ze rekenen op de steun van Guido Gezelle. Ze maakten daar deel uit van de zogenaamde Engelse kolonie. Hoewel er, onder meer door de handel, al eeuwenlang Engelsen in Brugge waren gevestigd, deed er zich in de 19e eeuw een merkbare piek voor in hun aantal. Engelsen, maar ook Schotten en Ieren, werden aangetrokken door de faam van zowel het Brugse onderwijs als de gezondheidszorg, bovenop het feit dat het leven hier goedkoper was. Zeer interessant voor kunsthistorici en oudheidkundigen was het rijke historische patrimonium, dat mensen zoals James Weale, John Steinmetz en Thomas Harper King naar Brugge lokte. Verder speelde ook de godsdienst een rol en ontvluchtten vele Roomskatholieken het anglicaanse Engeland. Tot slot was Brugge gunstig gelegen ten opzichte van andere Europese steden, zoals Parijs en Amsterdam, waardoor het een halte was voor diverse reizigers.
  
  Gouvernante 
  Vooraleer ze naar Brugge kwam met haar familie, werkte Katharine enige tijd als gouvernante in Frankrijk, waar ze in dienst was van Marie-Caroline Germaine de Chaumontel. Eenmaal in Brugge kwam ze in contact met Guido Gezelle, waar hij Kates biechtvader en vertrouweling werd. Dat was meteen de aanvang van een jarenlange briefwisseling. In het najaar van 1867 begon ze in Brugge als gouvernante te werken bij de familie Ruzette-D’Anethan, waar ze zorgde voor de toen één-jarige Albéric Ruzette. Misnoegd over de tewerkstelling was ze echter op 6 oktober al terug in de Nieuwe Wandeling, bij haar familie. Begin 1868 ging ze naar Brussel, waar ze bij de familie Koch (Regentschapsstraat 9) in dienst kwam. Ook daar was de tewerkstelling van korte duur, dit maal door een ruzie met mevrouw Koch. Ze keerde even terug naar Brugge, waar ze Gezelle weer zag, om eind 1868 aan de slag te gaan bij de familie Simonis te Verviers (Limburgstraat, 27).
  
  Nadat het ook hier fout liep, keerde Katharine terug naar Ierland, waar ze vanaf 1869 als gouvernante actief was. Daar startte ze haar betrekking bij de familie Chadwick op hun landhuis in Stameen, Drogheda. Tevens leerde ze er haar toekomstige echtgenoot kennen, John Francis Chadwick (1845-1920), waarmee ze op 5 september 1874 huwde. Het was Kates oom, de priester Bartholomew Woodlock (1819-1902), die het huwelijk inzegende. Een jaar later, op 8 september 1875 beviel ze van hun enige zoon John Francis Mary Joseph Chadwick die later priester en kanunnik in Saltburn zou worden. Op 13 december 1920 overleed Katharine in Bath, waar ze ook begraven werd.
  
  De brieven aan Guido Gezelle 
  De brieven van Woodlock aan Guido Gezelle dateren uit de periode 1867-1871. De eerste schreef ze in Brugge, waar ze Gezelle had leren kennen. De laatste verstuurde ze vanuit Ierland, nadat ze bij de familie Chadwick in dienst was gekomen. Brieven van Gezelle aan Kate zijn er niet, waardoor niet geweten is hoe de priester op haar ontboezemingen en vragen antwoordde. Enkel via haar reacties op zijn brieven krijgt men een idee. De brieven worden gekenmerkt door een intieme openhartigheid. Zo kampt ze met twijfels over haar uiterlijk en haar toekomst. Ten tijde van de brieven is ze immers een jonge ongehuwde vrouw van ongeveer dertig jaar. Ze is niet gelukkig in haar job als gouvernante, en door haar opvliegende en trotse karakter komt ze herhaaldelijk in conflict met haar werkgevers. Ze vraagt zich af of een kloosterleven voor haar weggelegd is in het geval ze ongehuwd zou blijven. Maar ze moet achteraf toegeven dat Gezelle gelijk heeft dat ze er niet de juiste ingesteldheid en motivatie voor heeft. Uit elke brief blijkt haar grote genegenheid voor hem, en mogelijk was er zelfs sprake van een platonische liefde voor hem. Door de vertrouwelijke inhoud ervan vroeg ze hem haar brieven te verbranden. Gezelle negeerde dit echter want hij hechtte groot belang aan zijn correspondentie. Dit blijkt dan ook uit de grote hoeveelheid brieven die hij naliet. De meerderheid ervan wordt bewaard in het Guido Gezelle Archief en omvat ca. 8000 brieven. Daarvan zijn er ca. 600 geschreven door of gericht aan ca. 200 vrouwelijke correspondenten.
  
  Online editie 
  Het Guido Gezellegenootschap, het Guido Gezellearchief, het Centrum voor Gezellestudie (Universiteit Antwerpen) en Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren zijn in 2017 gestart met de digitale uitgave van Gezelles brieven. Eerst kwamen de brieven van de leraars van het Brugse Sint-Lodewijkscollege aan bod. In 2021 volgden de leden van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde. Sinds het najaar van 2022 loopt een project ‘Vrouwen van papier’ dat zich richt op Gezelles correspondentie met een 200-tal vrouwen. De brieven van Kate Woodlock maken hiervan deel uit.
  
  Externe links 
  
   De brieven van Katharine Woodlock op de website GezelleBrOn.
   Archiefdossier Guido Gezellearchief
   Archief van de familie Chadwick
  
  Bronnen en voetnoten 
  
  Correspondentie Guido Gezelle