title: Dessau
text: Dessau was een stadsdistrict in het oosten van de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. Tot 1945 was het de hoofdstad van de staat Anhalt. De stad had circa 91.000 inwoners. Sinds 1 juli 2007 is het deel geworden van de nieuwe kreisfreie Stadt Dessau-Roßlau. Het stadsdeel Dessau is gelegen aan de oevers van de rivier de Mulde, die ten noorden van de stad in de Elbe uitmondt.
  
  Ontstaan 
  Dessau ontstond aan het begin van de dertiende eeuw en was geconcentreerd rondom enkele forten langs de Elbe en de Mulde. Vanaf de negentiende eeuw profiteerde Dessau volop van de industrialisering. In en na de Eerste Wereldoorlog was Dessau bekend als de plaats waar de vliegtuigen van Junkers werden gebouwd. Net als veel andere Duitse steden werd Dessau aan het einde van de Tweede Wereldoorlog zwaar getroffen door geallieerde bombardementen. Circa 80 procent van de binnenstad werd verwoest, evenals de meeste industriële complexen. Tussen 1949 en 1990 maakte Dessau deel uit van de Duitse Democratische Republiek.
  
  Dessau is vooral bekend vanwege de kunsthogeschool Bauhaus. In 1925 verhuisde deze vanuit Weimar naar het nieuw in Dessau opgeleverde Bauhaus-gebouw, dat wereldberoemd werd in de architectuurwereld. De hogeschool zelf werd in 1932 alweer verplaatst naar Berlijn en in 1933 opgeheven.
  
  Bezienswaardigheden 
  Bezienswaardig zijn het hertogelijk Slot Dessau en de Mariakerk uit de 16de eeuw.
  
  Van kunsthistorische betekenis is de Anhaltische Gemäldegalerie Dessau, gevestigd in het Slot Georgium, met een belangrijke schilderijencollectie, ook van Nederlandse kunstenaars uit de 15e tot 18e eeuw. Verder is er veel grafisch werk van onder meer Hendrick Goltzius.
  
  Verschillende objecten in en om Dessau, waaronder het Bauhaus en de daarbij behorende Meisterhäuser, waaronder Slot Georgium, maken deel uit van het Parklandschap Dessau-Wörlitz, dat in 2000 op de werelderfgoedlijst van de UNESCO is opgenomen.
  
  Sport en recreatie 
  Dwars door Dessau loopt de Europese wandelroute E11. De E11 loopt van Den Haag naar het oosten, op dit moment tot de grens Polen/Litouwen.
  
  Productie van DDR-mijnen 
  Bij Dessau, destijds in de DDR, lag in de bossen een geheime chemische fabriek (VEB Chemiewerk Kapen), die tussen ca. 1965 en 1985 o.a. honderdduizenden mijnen produceerde voor het grensgebied met West-Duitsland. Daaronder ook de beruchte SM-70 mijn, die bij aanraking tientallen staalsplinters verspreidde. Het communistische DDR-regime wilde hiermee de vlucht van zijn burgers naar het Westen verhinderen.
  
  Geboren 
   Joachim Ernst van Anhalt (20 oktober 1536), vorst van Anhalt-Zerbst en Anhalt-Dessau
   Lodewijk I van Anhalt-Köthen (1579), vorst van Anhalt-Köthen
   Johan Casimir van Anhalt-Dessau (1596), vorst van Anhalt-Dessau
   Johan George II van Anhalt-Dessau (1627), vorst van Anhalt-Dessau
   Leopold I van Anhalt-Dessau (1676), vorst van Anhalt-Dessau
   Johan Willem Friso van Nassau-Dietz (1687), vorst van Nassau-Dietz en stadhouder van Groningen en Friesland
   Leopold II Maximiliaan van Anhalt-Dessau (1700), vorst van Anhalt-Dessau
   Moses Mendelssohn (1729), Duits-Joods filosoof
   Leopold III Frederik Frans van Anhalt-Dessau (1740), hertog van Anhalt-Dessau
   Samuel Heinrich Schwabe (1789), astronoom
   Leopold IV Frederik van Anhalt (1794), hertog van Anhalt-Dessau
   Wilhelm Müller (1794), dichter
   Carl von Basedow (1799), arts
   Max Müller (1823), Duits-Brits oriëntalist en filoloog
   Frederik I van Anhalt (1831), hertog van Anhalt
   Friedrich Grützmacher (1 maart 1832), cellist
   Adelheid Marie van Anhalt-Dessau (1833), Groothertogin-gemalin van Luxemburg
   Leopold Frederik van Anhalt (1855), prins van Anhalt
   Frederik II van Anhalt (1856), hertog van Anhalt
   Eduard van Anhalt (1861), hertog van Anhalt
   Maximilian von Weichs (1881), veldmaarschalk
   Kurt Weill (1900), Duits-Amerikaans componist
   Joachim Ernst (11 januari 1901), hertog van Anhalt
   Dieter Hallervorden (1935) Komieker, acteur en regisseur
   Burghild Wieczorek (1943), atlete
   Werner Schildhauer (1959), atleet
   Thomas Kretschmann (1962), acteur
   Daniela Schreiber (1989), zwemster
  
  Plaats in Saksen-Anhalt
  Voormalige gemeente in Saksen-Anhalt
  Dessau-Roßlau