title: David Ben-Gurion
text: David Ben-Gurion of Ben-Goerion (Hebreeuws: ) (Płońsk, Wijselland, 16 oktober 1886 – Ramat Gan, 1 december 1973) was een Israëlisch politicus van de Israëlische arbeiderspartij Mapai en de eerste premier van Israël van 1948 tot 1954 en van 1955 tot 1963. Ben-Gurion was de drijvende kracht achter de Israëlische onafhankelijkheidsverklaring en een van de belangrijkste grondleggers van Israëlische Staat.
  
  Levensloop 
  Ben-Gurion werd geboren als David Gryn in Płońsk in Congres-Polen, een deel van het Russische Rijk, en verhuisde in 1906 - als gedreven zionist - naar Palestina. Daar werkte hij eerst als journalist, en nam, toen hij de politiek in ging, de Hebreeuwse naam  Ben-Gurion (= "zoon van een jonge leeuw") aan.
  
  Ben-Gurion studeerde rechten samen met Itzhak Ben-Zvi aan de Universiteit van Istanboel. Hij zette zich politiek in om in Mandaatgebied Palestina een Joodse staat te creëren en had de leiding gedurende de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948. Op 14 mei 1948, de dag voordat het Britse mandaat afliep, riep hij de onafhankelijke staat Israël uit, en diende aansluitend als premier tot 1963, met een onderbreking van twee jaar tussen 1953 en 1955. Hij was medeoprichter van de Arbeidspartij, de regeringspartij gedurende de eerste drie decennia. Hij bleef in de Knesset tot hij zich in 1970 uit de politiek terugtrok. Tot zijn dood woonde hij in de kibboets Sde Boker in de Negev-woestijn.
  
  Politieke activiteiten
  Gedurende zijn jaren in Palestina, tot het moment dat hij de staat Israël uitriep, vertegenwoordigde Ben-Gurion de hoofdmoot van het Joodse establishment. Hij speelde een hoofdrol bij de immigratie van Joden naar Palestina, en bij politieke activiteiten van de Zionistische Arbeiders Organisatie (de latere Mapai).
  Vanaf 1935 was hij voorzitter van de Jewish Agency for Palestine, de latere Jewish Agency for Israel.
  
  Van 6 tot 11 mei 1942 nam Ben-Gurion deel aan de zionistische Biltmoreconferentie in de stad New York. De deelnemers begrepen wel dat de VS een supermacht in opkomst was en dat de Amerikaanse joden een belangrijke rol te spelen hadden. Ben-Gurion won op de conferentie het pleit. Hij en de zijnen zouden het Biltmoreprogramma gaan uitvoeren: onder meer joodse kolonisatie in heel Palestina. De invloed van zijn gematigde tegenspeler Weizmann binnen de zionistische beweging nam vanaf nu af, naar buiten toe was hij nog wel een van de boegbeelden.
  
  Hij werd leider van de Hagana, die vaak zaken deed met de Britten. Niettemin was hij betrokken bij een aantal gewelddadige acties gedurende de periode dat de Haganah samenwerkte met de radicalere Irgun van Menachem Begin. Deze paramilitaire Joodse organisaties waren berucht vanwege het gebruik van geweld tegen Palestijnen en Britten. Dit verergerde toen de Britten een immigratiestop voor Palestina afkondigden.
  
  Ben-Gurion rekruteerde strijders van de Hagana om de Shin Bet te vormen, de binnenlandse veiligheidsdienst. Die opereerde tot 1957 in het geheim en staat bekend vanwege zijn controversiële en gewelddadige behandelingsmethoden ten aanzien van Palestijnse gevangenen.
   
  Gedurende de eerste weken van het bestaan van Israël werd besloten om alle ondergrondse paramilitaire cellen, zoals Hagana, Etsel/Irgun, Lechi/Sterngroep, te ontbinden en te vervangen door één officieel leger, het Israëlisch defensieleger. De Irgun, die een grote hoeveelheid munitie en wapens aanvoerde op het schip Altalena, wilde niet in dit leger opgaan. Na discussie hierover gaf Ben-Gurion uiteindelijk het bevel om het schip tot zinken te brengen. Dat bevel is tot op de dag van vandaag controversieel in Israël.
  
  Houding ten opzichte van de Palestijnse bevolking 
  Ben-Gurion huldigde aanvankelijk een opvatting over de autochtone Palestijnse bevolking, die later door de Israëlische historicus Shlomo Sand werd beschreven, namelijk die van het integrationisme. Deze doctrine houdt in dat de bevolking die de zionisten in Palestina tegenkwamen, door hen werd beschouwd als etnische Joden die van hun Joodse wortels waren vervreemd. Volgens Sand ging Ben-Gurion (als integrationist) ervan uit dat een Joodse ballingschap na de Bar Kochba-opstand van 132 - 136 na Chr. een fictie was; evenals het feit dat, nadat Arabieren Palestina veroverd hadden, vele Joden tot de Islam waren overgegaan. Het zou er nu alleen nog om gaan hen weer van hun Joodse afkomst bewust te maken. Ben-Gurion, zelf een seculiere Jood, hoopte een tijdlang (met andere prominenten als Jitzhak Ben Zvi en Israel Belkind) dat men deze autochtone fellah's ertoe zou kunnen brengen zich te ontwikkelen tot cultuur-Joden en seculiere Israëlische staatsburgers.
  
  Volgens Sand ging Ben-Gurion later heel anders hierover denken en is er bijvoorbeeld niets meer van te bespeuren in de Israëlische onafhankelijkheidsverklaring van 1948 (die voor een groot deel van zijn hand is).
  
  Toch zegt Sand dat de jonge integrationist Ben-Gurion in zekere zin gelijk had: elke veroverende macht draagt zijn genen over aan overwonnen volken. En dat het heel waarschijnlijk is dat een inwoner van Hebron meer verwant is aan de oude Hebreeën, dan de meerderheid van hen waar ook ter wereld die zich als Jood identificeren.
  
  Trivia 
   Ben-Gurion werd door Time Magazine uitgeroepen tot een van de 100 mensen die het meest vorm hebben gegeven aan de twintigste eeuw.
   Luchthaven Ben-Gurion en de Ben-Gurion-universiteit zijn naar hem vernoemd.
  
  Israëlisch activist
  Israëlisch minister van Cultuur
  Israëlisch minister van Defensie
  Israëlisch minister van Onderwijs
  Israëlisch minister van Justitie
  Israëlisch minister van Vervoer
  Israëlisch historicus
  Israëlisch parlementslid
  Israëlisch partijvoorzitter
  Israëlisch schrijver
  Israëlisch vakbondsbestuurder
  Premier van Israël
  Mapai-politicus
  Rafi-politicus
  Haganalid
  Zionist