title: Alexander von Benckendorff (generaal)
text: Alexander Kristoforovitsj graaf von Benckendorff (Russisch: граф Александр Христофорович Бенкендорф, Graf Aleksandr Christoforovitsj Benkendorf) (Reval (tegenwoordig Tallinn, Estland), 23 juni 1783 – Sint-Petersburg, 23 september 1844) was een Baltisch-Duitse Russisch Generaal der Cavalerie en staatsman (hij was lid van de Staatsraad van het Russische Rijk). Van tsaar Alexander I kreeg hij de titel van graaf.
  
  Levensloop
  Alexander von Benckendorff stamde uit een adellijk Duits geslacht dat aan de Oostzee woonde. Deze Baltische edelen voelden zich verbonden met de Duitse, Zweedse en Russische vorstenhuizen. De Benkendorffs speelden in het Europa van de 19e eeuw een grote rol: zijn broer Konstantin von Benkendorff was generaal en diplomaat, zijn zuster Dorothea was gehuwd met Christoph Fürst von Lieven en hield in Parijs en Londen een invloedrijke 'salon'. Zijn achterneef en naamgenoot Alexander von Benckendorff was ook diplomaat.
  
  In de oorlog tegen Napoleon was hij adjudant-generaal. Graaf Benckendorff is in Nederland vooral bekend omdat hij, na Berlijn te hebben bevrijd en in de Volkerenslag bij Leipzig Napoleon te hebben verslagen, de Russische troepen die in 1813 Nederland bevrijdden commandeerde. Hij veroverde in 1813 Leuven en Mechelen en bevrijdde daar honderden krijgsgevangenen. Hij organiseerde in 1823, na de onderdrukking van de opstand van de Dekabristen, de paramilitaire Russische gendarmerie. Graaf von Benckendorff was een vertrouweling van de tsaren en organiseerde hun geheime politie en de alomvattende Russische censuur op kranten, boeken, toneelstukken, muziek en brieven.
  
  Benckendorff resideerde in een neogotisch kasteel, 'Fall' genoemd, nu 'Keila-Joa' geheten, in de omgeving van Tallinn.
  
  Militaire loopbaan 
   Onderofficier: 1798
   Vaandrig: 31 december 1798
   Tweede luitenant: 7 oktober 1799
   Eerste luitenant: 22 november 1800
   Kapitein: 29 maart 1806
   Kolonel: 17 februari 1807 - 2 maart 1807
   Generaal-majoor: 16 september 1812 (anciënniteit 27 juli 1812)
   Luitenant-generaal: 20 september 1821
   Generaal der Cavalerie: 21 april 1829
  
  Onderscheidingen 
   Orde van Sint-Andreas de Eerstgeroepene
   1e klasse op 22 april 1834
   Diamanten op 16 april 1841
   Orde van Sint-Vladimir
   1e klasse op 30 september 1828
   2e klasse op 20 januari 1814
   4e klasse op 12 september 1804
   Orde van Sint-Alexander Nevsky op 25 december 1825
   Diamanten op 2 oktober 1827
   Orde van Sint-George
   3e klasse op 17 februari 1813
   4e klasse op 26 mei 1812
   5e klasse op 22 juli 1811
   Orde van Sint-Anna
   1e klasse op 29 oktober 1813
   Diamanten in 1814
   2e klasse op 22 april 1807
   3e klasse op 27 februari 1804
   Soevereine Militaire Hospitaalorde van Sint-Jan van Jeruzalem en Malta in Rusland in 1800
   Orde van de Zwarte Adelaar in 1833
   Grootkruis in de Orde van de Rode Adelaar in 1813
   Diamanten in 1829
   Pour le Mérite op 13 februari 1807
   Grootkruis in de Orde van de Poolster in 1813
   Grootkruis in de Koninklijke Orde van de Welfen in 1840
   Huisridderorde van Sint-Hubertus in 1838
   Grootkruis in de Orde van de Heilige Stefanus in 1833
   Grootkruis in de Orde van de Witte Valk in 1838
   Orde van de Witte Adelaar in 1830
   Gouden zwaard met de inscriptie: "Amsterdam en Breda" door de Koning van Nederland in 1814
   Gouden zwaard met de inscriptie: "Voor prestaties in 1813" door de Britse prins-regent in 1814
   Gouden zwaard "Voor Dapperheid" met Diamant in 1813
   Onderscheiding voor XL jaren van onberispelijke dienst op 22 augustus 1840
   Onderscheiding voor XXXV jaar onberispelijke dienst op 22 augustus 1836
   Onderscheiding voor XXX jaar onberispelijke dienst op 22 augustus 1832
   Onderscheiding voor XXV jaren van onberispelijke dienst op 22 augustus 1828
   Zilveren medaille voor de verovering van Parijs op 19 maart 1814
   Zilveren medaille ter nagedachtenis van de Oorlog van 1812
   Zilveren medaille voor de Turkse oorlog van 1828-1829
   Erelid van de Russische Academie van Wetenschappen op 29 december 1827
   Ridder Grootkruis in de Orde van de Nederlandse Leeuw op 11 december 1840
  
  Literatuur 
   Ronald Hingley, The Russian Secret Police: Muscovite, Imperial, and Soviet Political Security Operations (Simon & Schuster, New York, 1970). 
   R. J. Stove, The Unsleeping Eye: Secret Police and Their Victims (Encounter Books, San Francisco, 2003). 
   Judith Lissauer Cromwell, "Dorothea Lieven: A Russian Princess in London and Paris" (McFarland and Co., 2007) 
   De omvangrijke dagboeken van Benckendorff verschenen onder de titel Zapiski Zapiski Benkendorfa: 1812 God: Otechestvennaia Voina; 1813 God: Osvobozhdenie Niderlandov (Yaziki Slav'anskix Kul'tur, Moscow, 2001).  in 2001.
  
  Externe link
  Slot Keila-Joa
  
  Baltische Duitser
  Duitse adel
  Generaal in het keizerrijk Rusland
  Militair in de coalitie tegen Napoleon
  Russisch politicus
  Adel in het keizerrijk Rusland