title: Handschriftencollectie volks- en kinderliederen van Nynke van Hichtum
text: De Handschriftencollectie volks- en kinderliederen van Nynke van Hichtum is een verzameling van 2.679 Nederlandstalige liedjes. Deze volksliedjes, grotendeels kinderliedjes, werden in de periode 1904-1938 verzameld door de Friese schrijfster Nynke van Hichtum (pseudoniem van Sjoukje Bokma de Boer, 1860-1939).
  
  Over de verzameling 
  De verzameling behoort tot de drie grootste verzamelingen met volksliedjes die (rond 1900) uit de volksmond werden opgetekend. De verzamelingen vertegenwoordigen een belangrijke cultuur-historische waarde, omdat ze een deel van de Nederlandse orale cultuur hebben vastgelegd. Van Hichtums verzameling is grotendeels afkomstig uit de noordelijke provincies en veel liedjes zijn opgetekend in dialect. De verzameling geeft daarmee een goed beeld van regionale tekstvarianten van vele volksliedjes.
  
  Nynke van Hichtum verzamelde de volksliedjes door oproepen te plaatsen in kranten en tijdschriften, met het verzoek om liedjes op te sturen. Vrijwel alle inzendingen betroffen enkel tekst, zonder muzieknotatie.
  
  In 1936 gaf Van Hichtum, in samenwerking met volkslieddeskundige Jop Pollmann, een liedboekje uit op basis van haar liedverzameling: Het spel van moeder en kind. Pollmann heeft hierin aan de meeste liedjes muzieknotatie toegevoegd, op basis van andere bronnen. Tekst en muziek vormen hierin dus geen historisch geheel, de muzikale varianten van Van Hichtums liedjes zijn onopgetekend gebleven.
  
  De handschriftencollectie is in het bezit van het Meertens Instituut in Amsterdam en werd ontsloten in de Nederlandse Liederenbank. Hierin zijn 2.688 liedjes beschreven, waarvan 27 met muzieknotatie.
  
  Liedjes in de handschriftencollectie Hichtum 
  Voor veel traditionele liedjes is de Handschriftencollectie volks- en kinderliederen van Nynke van Hichtum de oudste vindplaats, of een van de oudste vindplaatsen. Het lied kan tientallen jaren ouder zijn, en voorlopers van het liedje kunnen zelfs nog ouder zijn, maar de verzameling geeft in ieder geval bij benadering de minimale ouderdom van het liedje aan.
  
  Voorbeelden van liedjes in de Collectie Hichtum:
   Als de boer een paar klompen aan had / Dan is de boer content
   Altijd is Kortjakje ziek / Midden in de week maar Zondags niet
   Daar was een oorlogsschip / Daar was een oorlogsschip
   Dat gait naor de Bosch tou, / Laive lekkere Gerritje
   De kat, die krabt de / krullen van de trap
   De koekoek die op toren zat / zat, zat didel-dat
   Eibert, Eibert, langbien / Waarom is je poot zoo klien
   'k Heb een mooi, mooi spiegeltje gevonden / 'k Heb het aan mijn kastje verbonden
   Hier heb 'k een ezel bij de hand / Wat zal 'k hem geven te eten?
   ene, mine, mukker / Tien pond sukker
   In Holland staat een huis, (bis) / In Holland staat een tingelingela
   Jan, Jan daar komt je moeder an, / Als ze komt dan komt ze hier
   Kaatsebal! / Ik vang je al
   Kerstavondje, Kerstavondje / Dan eten we rijstebrij
   Klikspaan, halve maan, / Durft niet over 't straatje gaan
   Moeder waar is Jan / daar ginder, daar ginder
   Mouder, daar stait mien vrijer veur de deur / Fieke die, fiekeda, fiekedallevallera
   Ons Poaske, ons Poaske dei komt aan / Wie huppel'n en spring'n zoo vroolik d'r op aan
   Ooievaar, lepelaar, takkedief / Heeft zijn eigen kindertjes niet lief
   Sip, sap, siepe / Wanneer wordst doe riepe?
   Sunterklaas katoentje / Gooi mie wat in 't schoentje
   Suze, nane, poppe / 't Kjeltsje leit yn é groppe
   Wagen, wagen, rij maar door! / Had ik toch zoo'n wagentje
   Welterusten, / met kop in kussen
   Zwarte Willemijntje / Zat achter 't gordijntje
  
  Zie ook 
   Handschriftencollectie van G.J. Boekenoogen
   Nederlandsche baker- en kinderrijmen, kinderliedboek op basis van mondelinge overlevering
  
  Literatuur 
   Louis Grijp, Van Boekenoogen tot frater Remigius. Kinderliedverzamelingen in het Meertens Instituut, in: Poëzie is kinderspel. Poëzie onder en boven de achttien, red. A. de Vries e.a. (Oisterwijk, 2000)
  
  Externe link 
   Collectie Hichtum, Nederlandse Liederenbank. Op liederenbank.nl
  
  Verzameling
  Volksliedje
   Zz Handschriftencollectie