title: Handschriftencollectie van G.J. Boekenoogen
text: De Handschriftencollectie van G.J. Boekenoogen is een verzameling van 9.356 Nederlandstalige liedjes. Deze volksliedjes, grotendeels kinderliedjes, werden in de periode 1891-1930 verzameld door taal- en letterkundige Gerrit Jacob Boekenoogen (1868-1930).
  
  Over de verzameling 
  De verzameling is de grootste en oudste verzameling met volksliedjes die uit de volksmond werden opgetekend, die in het bezit is van het Meertens Instituut. De verzamelingen vertegenwoordigen een belangrijke cultuur-historische waarde, omdat ze een deel van de Nederlandse orale cultuur hebben vastgelegd.
  
  Boekenoogen tekende zelf voornamelijk liedjes op in de Zaanstreek (Noord-Holland). Daarnaast plaatste hij in de jaren 1891-94 oproepen in kranten en tijdschriften, met het verzoek om liedjes op te sturen. Vrijwel alle inzendingen betroffen enkel tekst, zonder muzieknotatie. In 1893 publiceerde hij een artikel getiteld 'Onze rijmen' in het literaire tijdschrift De Gids.
  
  De handschriftencollectie is in het bezit van het Meertens Instituut in Amsterdam en werd ontsloten in de Nederlandse Liederenbank. Hierin zijn 9.355 liedjes en varianten beschreven, waarvan 33 met muzieknotatie.
  
  Liedjes in de handschriftencollectie Boekenoogen 
  Voor veel traditionele liedjes is de Handschriftencollectie van G.J. Boekenoogen de oudste vindplaats, of een van de oudste vindplaatsen. Het lied kan tientallen jaren ouder zijn, en voorlopers van het liedje kunnen zelfs nog ouder zijn, maar de verzameling geeft in ieder geval bij benadering de minimale ouderdom van het liedje aan.
  
  Voorbeelden van liedjes in de Collectie Boekenoogen:
   A, b, c, d, e, f, g / meester de jongens nemen knikkers mee
   A B C de kat gaat mee / De hond blijft thuis
   Aake baake / Boonestaake
   Aaltje zat op 't paaltje / 't Paaltje brak
   Aan d'oever van een snelle vliet / Een treurend meisje zat
   Abrikozen Mientje / Moeder wat moet ik doen
   Adam en Eva / Die zaten op een stoepje
   Alle eendjes zwemmen in het water / falderalderiere
   Amen, biesie, bamen / De kat zal kramen
   Amsterdam, die groote stad / Is gebouwd op palen
   Berend Botje ging uit varen
   Daar heb je een daalder / Ga naar de markt, koop een koe
   Daar komt onze pinksterbloem / Daar komt zij aangetreden
   Dans Nonneke dans / Dan zal ik je geven een man
   Goedenavond Speelman / Mamaatje laat vragen
   Groene zwanen, witte zwanen / Wie wil meê naar Engeland varen
   Grootvader heeft visch gekocht / De knecht die heeft ze thuis gebrocht
   Haken en oogen / Tikke takke toogen
   Handje klap / En een klapje toe
   Hansje Poesje Nelletje / Waar ben je toch geweest
   'k Heb daar een rood, rood spiegeltje gevonden / 'k Heb het al om mijn halsje gebonden
   'k Heb een jasje gekocht / Naar de lommerd gebrocht
   Hoe is het hier zoo glis glas / Al onder mijne voeten
   Hoe zaait de boer zijn koren, zijn koren / zoo zaait de boer zijn koren ja
   Hollebolle Gijs zat op den wagen / hollebolle Gijs zat hout te zagen
   Hop, hop, hop, mijn paardje / Dat gaat naar de stal
   Hop, hop, hop / Paardje in galop
   Iene miene mutte / Tien pond grutte
   Ju, ju paardje / Met je vlassen staartje
   Klein Kobusje liet zijn paarden beslaan / Hij liet ze op hooge bergen staan
   Moeder onze meid is altijd ziek / Midden in de week, maar Zondags niet
   Naar bed, naar bed, zei Duimelot / Eerst nog wat eten, zei Likkepot
  
  Zie ook 
   Handschriftencollectie volks- en kinderliederen van Nynke van Hichtum
   Nederlandsche baker- en kinderrijmen, kinderliedboek op basis van mondelinge overlevering
  
  Literatuur 
   G.J. Boekenoogen, 'Onze rijmen', in: De Gids, nr. 4 (1893), p. 1-34.
   Louis Grijp, Van Boekenoogen tot frater Remigius. Kinderliedverzamelingen in het Meertens Instituut, in: Poëzie is kinderspel. Poëzie onder en boven de achttien, red. A. de Vries e.a. (Oisterwijk, 2000)
  
  Externe link 
   Collectie Boekenoogen, Nederlandse Liederenbank. Op liederenbank.nl
  
  Verzameling
  Volksliedje
   Z Handschriftencollectie