title: Abessief
text: De abessief is een naamval met als hoofdbetekenis "in de afwezigheid van". In het Nederlands wordt deze naamval meestal vertaald met behulp van het voorzetsel zonder of het achtervoegsel -loos. De abessief komt voor in Fins-Oegrische talen, Altaïsche talen, Australische talen, Kaukasische talen en Afro-Aziatische talen.
  
  Afro-Aziatische talen 
  
  In het Somalisch wordt de abessief gevormd door het achtervoegsel -laa of -la toe te voegen en alle lettergrepen van het woord behalve de eerste weg te laten. Bijvoorbeeld:
  
  jeceyl, "liefde" → jee-laa, "liefdeloos"
  dar, "kleren" → dar-la, "zonder kleren" (= naakt)
  
  Australische talen 
  
  In het Martuthunira wordt de abessief gevormd met behulp van de achtervoegsels wirriwa en -wirraa:
  
  Fins-Oegrische talen
  
  Fins 
  In het Fins wordt de abessief gemarkeerd met het achtervoegsel -tta voor achterste klinkers en -ttä voor voorste klinkers, naargelang de klinkerharmonie:
  raha "geld"
  rahatta "zonder geld"
  Een gelijkwaardige constructie bestaat uit het woord ilman en de partitief:
  ilman rahaa "zonder geld"
  of minder gebruikelijk:
  rahaa ilman "zonder geld"
  
  De abessief wordt weinig gebruikt bij zelfstandige naamwoorden maar wel bij gesubstantiveerde werkwoordsvormen (deze worden gevormd met behulp van het achtervoegsel -ma- / -mä-), zoals puhu-ma-tta "zonder te spreken", osta-ma-tta "zonder te kopen", välittä-mä-ttä "zonder te zorgen (voor)":
  Juna jäi tulematta. "The trein kwam niet".
  Deze trein kan vaak worden vervangen door de ontkennende vorm van het werkwoord:
  Juna ei tullut.
  
  Estisch 
  
  In het Estisch wordt de abessief gemarkeerd door -ta, in zowel het enkel- als meervoud:
  (ilma) autota "zonder auto"
  
  Gesubstantiveerde werkwoordsvormen worden gemarkeerd door -ma- en de abessiefmarkeerder -ta:
  Rong jäi tulemata. "De trein verscheen niet."
  
  Skolt-Samisch 
  
  In het Skolt-Samisch is de abessief nog volop in gebruik. De markeerder is zowel in het enkel- als meervoud -tää:
  
  Riâkkum veä'rtää. "Ik huilde zonder reden."
  
  Het Skolt-Samisch heeft daarnaast een aan de abessief verwant afhankelijk werkwoord. De uitgang is -ǩâni of -kani:
  Son vuõ'lji domoi mainsteǩâni mõ'nt leäi puättam. "Hij/Zij ging naar huis zonder te zeggen waarom hij/zij was gekomen."
  
  Inari-Samisch 
   
  In het Inari-Samisch is de markeerder van de abessief -táá. Het bijbehorende afhankelijke werkwoord heeft de uitgangen -hánnáá, -hinnáá of -hennáá.
   
  In andere Fins-Oegrische talen zoals het Fins komt de abessief alleen nog voor in versteende uitdrukkingen.
  
  Hongaars 
  In het Hongaars wordt -talan/-telen en varianten daarvan gebruikt voor de abessief. Voorbeeld van vorming: szabályos "regelmatig", szabálytalan "onregelmatig"; független "onafhankelijk". Ook kan een achterzetsel worden gebruikt, bijvoorbeeld: cukor nélkül "zonder suiker".
  
  Altaïsche talen 
  
  Het Turks heeft het abessiefsuffix -siz, met de allomorfen -sız, -suz en -süz: Ev-siz, bark-sız, görgü-süz, yurtsuz.
  
  Naamval