title: Iolanda Balaș
text: Iolanda Balaș (: Balázs Jolán) (Timișoara, 12 december 1936 – Boekarest, 11 maart 2016) was een Roemeense hoogspringster. Ze werd tweevoudig olympisch kampioene, driemaal Europees kampioene (tweemaal outdoor en eenmaal indoor), meervoudig Roemeens kampioene en verbeterde veertien maal het wereldrecord hoogspringen, waarbij ze het record van 1,75 m in 1956 in vijf jaar tijd op 1,91 bracht. Ze behoort tot de beste hoogspringsters aller tijden en domineerde tussen 1957 en 1967 het hoogspringen zodanig, dat zij 150 maal achter elkaar ongeslagen bleef, wat eveneens een record is.
  
  Biografie
  
  Start atletiekloopbaan 
  Iolanda Balaș is geboren in Timișoara en heeft een Hongaarse moeder en een Roemeense vader. Ze had een lengte van 1,85 en vrij lange benen. Via voormalig hoogspringer Luise Ernst-Lupsa kwam ze in aanraking met de atletiek. Ze maakte haar debuut in 1949. Bij het hoogspringen bediende ze zich met behulp van een schaarsprong zonder rotatie, waarbij haar benen uit elkaar de lat passeerden.
  
  Op de Europese kampioenschappen van 1954 in Bern won ze een zilveren medaille. Met een beste poging van 1,65 eindigde ze achter de Britse Thelma Hopkins (goud; 1,67) en voor de Tsjecho-Slowaakse Olga Modrachová (brons; 1,63). Dat jaar won ze het hoogspringen tijdens de universiade.
  
  Olympisch debuut 
  In 1956 maakte Balaș haar olympisch debuut op de Olympische Spelen van Melbourne. Hierbij behaalde ze een vijfde plaats in 1,67. Deze wedstrijd werd gewonnen door de Amerikaanse Mildred McDaniel, die negen centimeter hoger sprong en het wereldrecord verbeterde. Hierna verloor ze geen wedstrijden meer en was ze tien jaar lang ongeslagen bij nationale en internationale wedstrijden.
  
  Overmacht 
  In haar sportcarrière won Iolanda Balaș bij verschillende grote internationale wedstrijden het hoogspringen met overmacht, waaronder op de Olympische Spelen van 1960 (met 14 cm voorsprong!) en 1964 (10 cm voorsprong), Europese kampioenschappen (1968, 1962) en de Europese indoorkampioenschappen (1966). Ze gaf te kennen, dat het goed voor haar prestaties zou zijn als ze meer tegenstand zou krijgen, want vaak zat er tussen haar en de eerstvolgende hoogspringster ten minste 10 cm verschil. Pas in juni 1967 moest ze voor de hoogste eer passen, doordat ze vanwege een blessure niet optimaal kon presteren. In datzelfde jaar zette ze ook een punt achter haar sportieve loopbaan. Ze zei dat haar benen niet meer wilden wat zij wilde. Haar laatste wereldrecord (1,91 - 16 juli 1967 - Sofia) hield tien jaar stand en werd pas in 1977 verbeterd tot 1,92 door de Oostenrijkse Ilona Gusenbauer.
  
  Iolanda Balaș werd getraind door de Roemeen Ion Söter, met wie ze later trouwde. Hij was leraar lichamelijke opvoeding in Boekarest, zelf een succesvol hoogspringer (6e OS 1952, PR 2,055) en van 1988 tot 2005 president van de Roemeense atletiekfederatie.
  
  In 2012 werd ze opgenomen in de IAAF Hall of Fame.
  
  Titels 
   Olympisch kampioene hoogspringen - 1960, 1964
   Europees kampioene hoogspringen - 1958, 1962
   Europees indoorkampioene hoogspringen - 1966
   Brits AAA-kampioene hoogspringen - 1962, 1963
   Balkan kampioene hoogspringen - 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965
   Universiade kampioene hoogspringen - 1957, 1959, 1961
   World Student Games kampioene hoogspringen - 1954, 1955, 1957, 1959, 1962
   Roemeens kampioene hoogspringen - 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966
  
  Persoonlijke records
  
  Wereldrecords
  
  Palmares
  
  hoogspringen 
   1954:  World Student Games (onofficieel) - 1,61 m
   1954:  EK - 1,65 m
   1955:  World Student Games - 1,66 m
   1956: 5e OS - 1,67 m
   1957:  World Student Games - 1,66 m
   1957:  Universiade - 1,66 m
   1958:  EK - 1,77 m
   1959:  World Student Games - 1,75 m
   1959:  Universiade - 1,80 m
   1960:  OS - 1,85 m
   1961:  Universiade - 1,85 m
   1962:  World Student Games - 1,84 m
   1962:  Britse AAA-kamp. - 1,83 m
   1962:  EK - 1,83 m
   1963:  Britse AAA kamp. - 1,70 m
   1964:  OS - 1,90 m
   1966:  EK indoor - 1,76 m
  
  Onderscheidingen 
   IAAF Hall of Fame - 2012
  
  Roemeens atleet
  Roemeens olympisch kampioen
  Hoogspringer