title: S13 (Georgië)
text: Traject in kilometers van oost naar west
  
   
  
   
  
  |}
  |}
  De S13 (Georgisch: , , weg van internationaal belang), ook bekend als 'Achalkalaki - Kartsachi (grens van de Republiek Turkije)', is een 36,5 kilometer lange hoofdroute binnen het Georgische wegennet. De weg begint vanaf de S11 aan de noordkant van de stad Achalkalaki en gaat als tweebaans autoweg door het hoogland dat kenmerkend is voor de regio Samtsche-Dzjavacheti naar de grens met Turkije bij Kartsachi. Na de Turkse grens gaat de weg verder als 75-02 naar de D010 bij Çıldır. De route ligt op meer dan 1.700 meter boven zeeniveau en is onderdeel van de kortste route tussen Armenië en Turkije.
  
  Achtergrond
  Vóór de invoering van het huidige Georgische wegnummeringssysteem was de route van de S13 ongenummerd, maar vanaf 1996 ging de weg als Sh21 door het leven, tot deze in 2011 tot S13 werd hernummerd toen de Kartsakhi-Aktaş grensovergang weer op de politieke agenda kwam. De aanleg van de Bakoe-Tbilisi-Kars spoorlijn leidde in 2010 tot de reactivering van de overeengekomen intentie in de jaren 1990 voor een dergelijke grensovergang. Deze opende uiteindelijk in 2015. De S13 werd hiermee de derde Georgische hoofdroute naar Turkije, en is de kortste weg om tussen Armenië en Turkije te reizen.
  
  De route Akhalkalaki - Kartsakhi is gepromoot als een belangrijke toegangsroute voor Turkije, niet in het minst voor Armenië. Het verkort de reis van Armenië naar Turkije met 57 km vergeleken met de E691 (S11/S8) route via de grensovergang bij Vale, waardoor meer dan een uur reistijd wordt bespaard. Wanneer er rekening mee wordt gehouden dat beide routes in Turkije bij Ardahan (D010/E691) op elkaar aansluiten, wordt de reistijd met ongeveer twee uur verkort. De nieuwe verbinding met Turkije werd mede daarom in het Georgische wegennet verheven tot een weg van "internationaal belang", de Georgische definitie van S-wegen.
  
  Bypass
  Rond 2014 werd de 2,3 km lange Achalkalaki Bypass geopend. Deze bypass verkort de reisafstand tussen tussen Turkije en Armenië met nog eens 4 km en houdt transit verkeer buiten de bebouwde kom van Achalkalaki. Het vrijgekomen Sh21 wegnummer werd hieraan toegekend. Dat was per besluit in 2011 al voor deze bypass gereserveerd.
  
  Toekomst
  Er zijn anno 2021 geen uitgewerkte plannen de weg op te waarderen, terwijl aan Turkse zijde hard wordt gewerkt aan het verbreden van de D010 tussen Kars en Çıldır en het laatste stukje naar de Georgische grens.
  
  Route
  De S13 is een van de kortste S-routes in Georgië en begint in Achalkalaki vanaf de S11 aan de rand van het centrum bij het oude fort. De weg passeert de ruïnes van het historische kasteel op de klif en maakt dan een scherpe bocht naar links, langs de westkant van het stadje langs de Kirchboelaki rivier. Langs de voormalige Sovjet/Russische militaire basis, die sinds 2020 weer in gebruik is als trainingscentrum voor de Georgische strijdkrachten, komt de route uit bij de kruising met de Sh21 Achalkalaki-bypass. Achalkalaki ligt aan de noordelijke rand van het Javacheti-plateau op een hoogte van 1700 m boven zeeniveau. De route loopt door het typische vlakke plateaulandschap met een lichte helling richting Turkije met in de wijde omgeving matig hoge bergen. Het gebied langs de route is bezaaid met kleine bergmeren en wetlands. Een daarvan is in het dorp Vatsjiani waar de route doorheen loopt.
  
  Verder naar het westen, in de buurt van het dorp Sulda, klimt de weg een trede in het hooglandplateau tot circa 1900 meter boven de zeespiegel en komt door het Sulda Managed Reserve, een wetland, waarna de weg nog een stukje omhoog gaat. De S13 bereikt zijn hoogste punt van 1970 meter op korte afstand van de Bakoe-Tbilisi-Kars-spoorlijn. De snelweg daalt dan geleidelijk af naar het dorp Kartsachi en passeert het op een na grootste meer van Georgië, het Kartsachimeer, dat deel uitmaakt van het Javacheti National Park. De Turkse grens wordt bereikt op 1820 meter boven zeeniveau, de op twee na hoogste grensovergang in Georgië.
  
  Galerij
  
  S13