title: Europees kampioenschap voetbal 1996 (kwalificatie)
text: Deze pagina beschrijft de kwalificatie voor het Europees kampioenschap voetbal 1996. De kwalificatie begon op op 20 april 1994 met een wedstrijd tussen Noord-Ierland en Liechtenstein. Van de acht nummers 2 uit de verschillende kwalificatiegroepen plaatsten de beste zes zich direct voor het toernooi. De laagste twee (Nederland en Ierland) moesten in een play-off uitmaken wie het laatste ticket voor het EK kreeg. In vergelijking met vier jaar geleden plaatste alleen Zweden zich niet, het werd uitgeschakeld door Zwitserland en Turkije. Denemarken, Duitsland, Nederland, Frankrijk, Engeland, Rusland en Schotland waren er opnieuw bij en kregen gezelschap van Italië, Spanje, Roemenië, Bulgarije, Kroatië, Tsjechië en Portugal.
  
  Gekwalificeerde landen 
  
  1 Een vetgedrukt jaartal betekent een kampioenschap tijdens dat toernooi
  2 als West-Duitsland
  <div id="3">3 Van 1960 tot 1988 speelde Rusland onder de naam Sovjet-Unie.
  4 als Tsjecho-Slowakije
  
  Groepen en wedstrijden 
  Legenda
  
  De winnaar van elke groep plaatste zich voor de eindronde, evenals de zes beste nummers twee. De andere twee nummers twee spelen een beslissingswedstrijd voor de laatste plaats in de eindronde.
  
  Groep 1
  Roemenië pikte de draad weer op na een toch enigszins onbevredigend WK, waar het prachtige wedstrijden speelde tegen Colombia en Argentinië, maar in de kwartfinales werd uitgeschakeld door het veel minder getalenteerde Zweden. Het team draaide nog steeds om de absolute leider Gheorghe Hagi, die na zijn succesvolle WK opnieuw werd getransfereerd naar een topclub, FC Barcelona. Na zijn eerdere falen bij Real Madrid werd het opnieuw geen succes, ook andere Roemeense uitblinkers als Ilie Dimutrescu redden het niet in het buitenland. Bij elkaar was het team nog steeds sterk genoeg om een rimpelloze campagne te voeren, voor het nieuwe voetbalseizoen won het vijf van de zeven wedstrijden en het kon zich veroorloven de campagne later rustig uit te spelen.
  De andere favoriet in deze groep Frankrijk had het veel moeilijker, in de eerste zes wedstrijden werd maar twee keer gewonnen, de andere vier wedstrijden eindigden in een doelpuntloos gelijkspel. Frankrijk raakte zijn aanvoerder Éric Cantona kwijt, die in januari 1995 voor negen maanden werd geschorst, nadat hij spelend voor zijn club Manchester United een karatetrap uitdeelde aan een fan van Crystal Palace, die hem uitschold. Cantona zou nooit meer voor het nationale team uitkomen ondanks het feit, dat hij na zijn schorsing de absolute uitblinker was van Manchester United. Ook de artiest David Ginola en doelpuntenmachine Jean-Pierre Papin verloren hun plek in de nationale ploeg, Coach Aimé Jacquet koos voor de jeugd, waar de middenvelders Youri Djorkaeff en Zinédine Zidane de belangrijkste exponenten waren. Opvallend was, dat het Franse team gelijkenissen vertoonde met het grote team in de jaren tachtig: het middenveld was zeer sterk, maar de aanval miste stootkracht.
  Dat gebrek was nog een aardig probleem in de beslissende fase van de kwalificatie, halverwege stond Frankrijk met tien punten uit zes wedstrijden gelijk met Polen en kwam in de thuiswedstrijd met 0-1 achter door een doelpunt van Andrzej Juskowiak. Het draaide stroef bij de Fransen en tot overmaat van ramp miste Bixente Lizarazu een strafschop. Uitschakeling was dichtbij, totdat invaller Yourri Djorkaeff gelijk maakte met een schitterende vrije trap. Daarna kwam het toch nog goed, het won met 10-0 van Azerbeidzjan (negen verschillende doelpuntenmakers) en won de uitwedstrijd tegen het al geplaatste Roemenië met 1-3 (Zidane en Djorkaeff scoorden allebei). Omdat Polen zijn kansen verspeelde met een 4-1-nederlaag tegen Slowakije kwam kwalificatie niet meer in gevaar. Frankrijk zag het aankomende EK vooral als een goede, generale repetitie voor het aankomende WK in eigen land.
  
  Groep 2
  Spanje had ook al een onbevredigend WK achter de rug, waar het in de kwartfinale ongelukkig werd uitgeschakeld door een fortuinlijk Italië. Het nam meteen het initiatief in de groep door twee duidelijke overwinningen op de twee enige concurrenten: 3-0 tegen Denemarken en 1-4 in Brussel tegen België. De Bask Javier Clemente vierde nog steeds de scepter bij de Spanjaarden en onder zijn leiding speelde de ploeg vooral stug en degelijk. Hij negeerde bijvoorbeeld de grote supertalenten van FC Barcelona en Real Madrid respectievelijk Iván de la Peña en vooral Raùl.
  België liep al snel achter de feiten aan: zowel uit tegen Denemarken en thuis tegen Spanje nam het een 1-0-voorsprong dankzij Marc Degryse om in de tweede helft compleet in elkaar te storten. Tussendoor werd ook nog slordig puntverlies geleden: thuis tegen Macedonië werd het 1-1. België was veroordeeld tot een inhaalrace en herstelde zich met een gelijkspel in Sevilla tegen Spanje en een 0-5 zege in Macedonië. Omdat Denemarken ook slordig puntverlies leed (gelijke spelen tegen Macedonië en Cyprus) kon België in de thuiswedstrijd tegen Denemarken op gelijke hoogte komen.
  Een blunder van doelman Gilbert Bodart en geschutter in de Belgische verdediging leverde tussen de 20e en de 21e minuut een onoverbrugbare achterstand op en de Belgen plaatsten zich voor de derde achtereenvolgende keer niet voor een EK, terwijl het altijd in die periode meedeed aan een WK. Europees kampioen Denemarken verzekerde zich opnieuw van een startbewijs en dreef vooral op de sterkte van de gebroeders Laudrup en de sterke doelman van Manchester United, Peter Schmeichel. Een echte kanshebber zagen de experts niet in deze ploeg, maar dat was ook het geval in 1992.
  
  Groep 3
  Zweden was de grote favoriet in een niet zo sterke groep na de prima derde plaats in de Verenigde Staten. De trefzekere spitsen op dat WK Kenneth Anderson en Martin Dahlin gaven Zweden een 1-2-voorsprong in de uitwedstrijd tegen Zwitserland, maar in de slotfase stortte de anders zo degelijke ploeg in elkaar: 4-2. De volgende wedstrijd tegen Hongarije leverde een tragedie op ondanks de overwinning: sterspeler Tomas Brolin brak zijn been en zou nooit meer zijn oude niveau halen. Zonder Brolin verloor de ploeg van Turkije en Hongarije en met hem speelde Zweden met 1-1 gelijk tegen IJsland. Voor de beslissende fase van de kwalificatie was Zweden al kansloos.
  Het falen van de Zweden gaven Zwitserland en Turkije de gelegenheid zich voor de eerste keer te plaatsen voor een EK. Zwitserland was al een paar jaar aardig bezig, maar de kwalificatie van Turkije was een grote verrassing na jaren slechte prestaties. Grote man in de kwalificatie was spits Hakan Şükür, de spits van Galatasaray, die in de kwalificatie zeven keer scoorde.
  
  Groep 4
  Italië speelde in deze groep alleen maar tegen nieuwe landen, landen die vroeger deel uitmaakten van de Sovjet-Unie of Joegoslavië. Omdat in het verleden deze landen erg afhankelijk waren van de spelers uit Oekraïne of Kroatië had de UEFA de nieuwkomers bij de loting hoog ingeschat. Oekraïne had duidelijk een mindere lichting, begon de cyclus met een kansloze 0-2-thuisnederlaag tegen Litouwen en zou geen rol van betekenis meer spelen. Kroatië was een ander verhaal, de ploeg had een aantal sterren in huis zoals de kettingrokende middenvelder Robert Prosinečki (zowel bij Barcelona en Real Madrid geflopt), AC Milan-speler Zvonimir Boban en de topschutter Davor Šuker van FC Sevilla. Vooral Šuker maakte veel indruk met liefst twaalf doelpunten in tien wedstrijden. Voor het begin van het nieuwe voetbalseizoen had Kroatië al zes keer gewonnen in zeven wedstrijden en kon het de cyclus rustig uitspelen. Vooral de 1-2-overwinning in Palermo op Italië maakte veel indruk. Wanneer coach Miroslav Blaževic van deze unieke verzameling sterren een elftal kon maken, behoorde Kroatië tot de favorieten en kon het de droom van het oude Joegoslavië eindelijk waarmaken.
  Dat Italië de finale haalde op het WK was maar aan één speler te danken: Roberto Baggio, die met sterke individuele acties indruk maakte. Baggio kwam echter geblesseerd terug uit de States en kwakkelde veel met blessures, vertrok daarna naar AC Milan, waar hij weinig succesvol was. Bovendien raakte hij in onmin van bondscoach Arrigo Sacchi,een relatie die al tijdens het WK onder druk stond. Italië begon de kwalificatie slecht met een 1-1 gelijkspel in Slovenië en een thuisnederlaag tegen de Kroaten. Door het gebrek aan tegenstand kwam kwalificatie niet echt in gevaar, ook al ging Sacchi voortaan verder zonder zijn vedette.
  
  Groep 5
  Na het WK nam Oranje definitief afscheid van de lichting die in 1988 Europees Kampioen werd. Spelers als Wim Jonk en Dennis Bergkamp moesten nu meer verantwoordelijkheid nemen, terwijl reserve Danny Blind de nieuwe aanvoerder werd. Ondertussen timmerden een heleboel jonge spelers aan de weg bij Ajax, waar coach Louis van Gaal bezig was een Europees topteam op te bouwen. Nederland begon de cyclus niet overtuigend met twee gelijke spelen tegen de enige concurrenten: 1-1 in Noorwegen en 0-0 in Rotterdam tegen Tsjechië. Coach Dick Advocaat kreeg een lucratief aanbod om PSV Eindhoven te coachen en vertrok in december 1994. Onder zijn leiding debuteerden de Ajax-talenten Michael Reiziger, Patrick Kluivert en Clarence Seedorf.
  Guus Hiddink volgde hem op en kreeg meteen met tegengas te maken, van Gaal verbood de Ajax-spelers te spelen in een vriendschappelijke interland tegen Portugal, omdat het duel niet paste in het drukke speelschema van de Amsterdammers. Zonder de Ajax-spelers stelde de wedstrijd niets voor en Nederland verloor met 0-1. De eerste belangrijke wedstrijd was in Praag tegen Tsjechië. Dennis Bergkamp zegde af vanwege een mysterieuze blessure. Hiddink verbaasde met de opstelling, Ajax-reserve Peter van Vossen speelde in de spits. Nadat heel Nederland had genoten van een waanzinnige show van Ajax in de halve finale van de Champions League tegen Bayern München maakte dit Nederlands elftal een lauwe indruk. Het kwam nog wel voor rust op voorsprong (Wim Jonk), maar werd na rust overlopen door de Tsjechen, waarbij spits Tomáš Skuhravý de verdediging voor problemen bezorgde en de 3-1-nederlaag was een feit.
  Nederland moest nu in de achtervolging en kon zich geen fouten meer permitteren. Ook nu weer was Nederland in een juichstemming, nadat Ajax drie weken eerder de Champions League had gewonnen. Opnieuw meldde Dennis Bergkamp zich af, later bleek dat hij last van vliegangst had. Veel Ajacieden deden nu mee, al verbaasde Hiddink opnieuw met het opstellen van John van 't Schip, die al drie jaar niet was geselecteerd. In de wedstrijd tegen Wit-Rusland ging het echter opnieuw mis, Nederland kwam in de 27e minuut op achterstand na een doelpunt van Sergei Gerasimets dankzij een fout van de debuterende doelman Edwin van der Sar en de ramp leek compleet. Opluchting was er toen het bericht doorkwam dat Tsjechië volslagen onverwacht verloor van Luxemburg. Nederland leefde nog, maar kon zich geen fouten meer permitteren. Hiddink greep wel in na de wedstrijd, Wim Jonk werd niet meer geselecteerd na deze wedstrijd en Aron Winter kwam op de bank terecht. Na een 1-1 gelijkspel tussen Tsjechië en Noorwegen stond Noorwegen ruim bovenaan met 20 punten uit 8 wedstrijden, gevolgd door Tsjechië met 12 uit 7 en dan Nederland met 11 uit 7. Had Noorwegen deze wedstrijd gewonnen, dan was het al geplaatst voor het EK, maar een late gelijkmaker van Jan Suchopárek voorkwam een vervroegd volksfeest in Scandinavië. 
  In de return verloor Noorwegen met 2-0 in Praag en opeens kwamen de Noren in de gevarenzone. Noorwegen kon zich nog kwalificeren, als Nederland niet zou winnen van Wit-Rusland. Nederland speelde opnieuw een bedroevende wedstrijd en de ramp leek compleet, toen Aron Winter uit het veld werd gestuurd. In de slotfase zorgde invaller Youri Mulder voor de broodnodige zege en Nederland leefde nog steeds. Na een 0-4 zege in Malta moest Nederland van Noorwegen winnen. In de eerste helft was Nederland veel sterker, maar wist niet te scoren. Vlak na rust brak Clarence Seedorf de ban, via een gelukje wist hij te scoren. Het tot dusver zoals vanouds negatieve Noorwegen ging nu met hoge ballen spelen en aanvallen, de verdediging raakte wat nerveus en Nederland kwam een aantal keren goed weg. In de slotfase maakte Nederland het af met doelpunten van opnieuw invaller Youri Mulder en Marc Overmars. Nederland eindigde op de tweede plaats in de groep en moest een extra barrage-wedstrijd spelen tegen Ierland. Tsjechië werd groepswinnaar met één punt voorsprong op Nederland en Noorwegen na een 3-0-overwinning op Luxemburg.
  
  Groep 6
  Portugal had zich al tien jaar niet meer geplaatst voor een internationaal toernooi, maar nu rook men kansen met een gouden lichting, die in 1989 en 1991 wereldkampioen bij de jeugd werd. Belangrijkste exponenten waren vleugelspeler Luís Figo en middenvelder Rui Costa. In een zwakke groep moest het een keer goed komen en Portugal plaatste zich met maar één nederlaag, tegen Ierland dankzij een blunder van doelman Vitor Baía. Op dat moment pakte het verouderde Ierland onder leiding van nog steeds Jack Charlton de koppositie met 13 punten uit vijf wedstrijden. Net als eerder tegen Roemenië, Spanje en Italië versloeg men een meer getalenteerdere ploeg dankzij enthousiasme en inzet. Daarna ging het mis, men kwam niet verder dan 0-0 tegen het nietige Liechtenstein en verloor tweemaal achter elkaar van Oostenrijk, waarbij Toni Polster in de thuiswedstrijd alle doelpunten maakte.
  Voor de laatste speeldag had Ierland één punt voorsprong op Oostenrijk en drie op Noord-Ierland, Oostenrijk had het beste doelsaldo. Zowel Oostenrijk als Noord-Ierland hadden kostbare punten laten liggen door te verliezen van Letland. Noord-Ierland en Oostenrijk speelden tegen elkaar in Belfast, terwijl Ierland op bezoek ging bij het geplaatste Portugal, de wedstrijd in Belfast was een paar uur eerder. Noord-Ierland begreep beter dan Oostenrijk, dat dit hun laatste kans was en kwamen drie keer met drie doelpunten verschil voor, maar uiteindelijk bleef het bij 5-3. Ierland had nu genoeg aan een 3-0-nederlaag om tweede te worden, hetgeen ook gebeurde. Opnieuw werd echt pijnlijk duidelijk, dat de vechtmachine van Charlton aan slijtage onderhevig was. Er wachtte nog een extra play-off wedstrijd tegen Nederland om zich alsnog te kwalificeren.
  
  Groep 7
  Nadat hij met zijn land Wales elke keer zich net niet plaatste, was deze EK de allerlaatste kans voor Ian Rush om zich te plaatsen voor een groot toernooi. Echter, Wales blameerde zich al vroeg in de kwalificatie door te verliezen van Moldavië en Georgië. Vooral de laatste nederlaag was pijnlijk, 5-0 maar liefst. Drie gebroeders Arveladze speelden bij Georgië, waarvan Shota de bekendste werd, hij zou later forure maken bij Ajax en Glasgow Rangers. Wales zou zelfs op de laatste plaats eindigen in de groep.
  Door het falen van Wales was de strijd in deze groep snel beslist: Bulgarije en Duitsland stonden snel ruim voor op de andere landen. De onderlinge wedstrijden werden echter toch als heel belangrijk ervaren: op het WK schakelde Bulgarije Duitsland uit in de kwartfinales en de Duitsers waren uit op revanche. De eerste wedstrijd in Sofia was van hoog niveau: Duitsland kwam op 0-2 voor dankzij doelpunten van Jürgen Klinsmann en Thomas Strunz. Vlak voor rust veroorzaakte dezelfde Strunz een strafschop, die Christo Stoitsjkov benutte. Stoitsjkov was nog steeds van grote waarde voor zijn land, terwijl bij zijn club FC Barcelona een moeilijke periode doormaakte en veel ruziede met coach Johan Cruijff. In de tweede helft werd de wedstrijd op zijn kop gezet: de invallende Emil Kostadinov versierde een strafschop (Stoitsjkov schoot opnieuw raak), waarna Kostadinov een minuut later het winnende doelpunt maakte.
  Op de laatste speeldag waren beide landen zeker van plaatsing voor het EK, alleen de eerste plaats stond op het spel in Berlijn. Vlak voor rust zorgde Stoitsjkov voor een Bulgaarse voorsprong. In de tweede helft zette Duitsland orde op zaken: Klinsmann strafte een fout in de verdediging af, Thomas Häßler scoorde uit een vrije trap en Klinsmann benutte een strafschop, nadat een wervelende solo van Stefan Kuntz werd gestuit door de Bulgaarse doelman. Al vrij snel in de kwalificatie verloor Duitsland zijn aanvoerder Lothar Matthäus, hij raakte geblesseerd en Klinsmann nam de aanvoerdersband over. Klinsmann vertrok in augustus 1995 naar de club van Matthäus Bayern München. De heren, die al jaren samen speelden bij het nationale team konden niet met elkaar overweg en daarom besloot coach Berti Vogts Matthäus niet mee te nemen naar het EK.
  
  Groep 8
  Finland was altijd een klein voetballand, maar had opeens in de persoon van Jari Litmanen een topvoetballer. Met veel doelpunten hielp hij zijn club Ajax met het winnen van de Champions League. Terwijl zijn ploeggenoten diezelfde dag faalden in het Nederlands Elftal tegen Wit-Rusland, zorgde Litmanen met een doelpunt voor een Fins succes tegen Griekenland. Voor het begin van het nieuwe voetbalseizoen leidde Finland met vijftien punten uit zeven wedstrijden de groep met één punt voorsprong op Rusland en Schotland en drie op Griekenland, waarbij zowel de Russen als de Grieken één wedstrijd minder hadden gespeeld.
  Finland had wel alle zwakke tegenstanders gehad en dat brak ze op, zonder Litmanen leed de ploeg een pijnlijke 0-6-thuisnederlaag tegen Rusland en met Litmanen gingen ook de overige twee wedstrijden verloren. Zowel Schotland als Rusland wonnen ook van Griekenland en beide landen haalden uiteindelijk vrij gemakkelijk de eindronde.
  
  Play-off
  De beste zes nummers twee plaatsten zich voor de eindronde. Hiervoor telden de resultaten tegen de landen die in de groep op de 1e, 3e en 4e plaatst eindigden. De nummers zeven en acht moesten een beslissingswedstrijd spelen om een plaats in de eindronde.
  
  Rangschikking nummers twee:
  
  Ierland had een goede start in de kwalificatiegroep, maar verspeelde ontzettend veel punten in de slotfase, Nederland had juist een zwakke start, maar maakte dit goed in de slotfase. Bovendien had Ierland een verouderde selectie en Nederland had veel jonge, talentvolle spelers, die net bij Ajax de Champions League en de Wereldbeker voor Clubteams hadden gewonnen. Eindelijk durfde Guus Hiddink bijna het hele Ajax-team in de basis te zetten, maar liefst acht spelers stonden in de basis, van de Nederlanders ontbrak alleen de geschorste Frank de Boer. Zijn ploegmaat bij Ajax, Winston Bogarde debuteerde in het team, Patrick Kluivert speelde in de spits, hij had een turbulente periode achter de rug. Hij scoorde eerst het winnende doelpunt in de Champions League finale, maar veroorzaakte een auto-ongeluk, waarbij één persoon overleed. Van de elf Oranje-spelers had alleen Arsenal-speler Glenn Helder geen Ajax-verleden.
  Ondanks de steun van veel Ierse supporters was Ierland kansloos in de wedstrijd. Nederland was technisch en tactisch superieur en overklaste de Ieren vooral op het middenveld, waar met name Ronald de Boer en Edgar Davids heersten en Dennis Bergkamp schoot snel op de paal. Davids bediende Kluivert in de dertigste minuut, die het openingsdoelpunt verzorgde. In de tweede helft bleef Nederland de beste ploeg en had Kluivert pech met een schot op de lat. In de slotfase werd minutenlang Nederlands balbezit beloond met een tweede treffer van Kluivert. Na afloop kondigde de Ierse coach Jack Charlton zijn aftreden aan: een lang, succesvol tijdperk werd op een treurige manier afgesloten.
  
  Wedstrijd
  
  kwalificatie
  Voetbal in 1994
  Voetbal in 1995