title: Ilja Richter
text: Ilja Richter (Berlijn, 24 november 1952) is een Duitse presentator, (stem)-acteur en zanger.
  
  Jeugd 
  Ilja Richter werd in Berlin-Karlshorst geboren als zoon van de Joodse Eva en de communist Georg Richter. De moeder had dankzij een valse identiteit de tijd van het nazisme overleefd. Nadat de familie in de voormalige DDR met politieke problemen werd opgezadeld, verhuisden ze in 1953 naar West-Berlijn, waar ze een eethuis huurden. In 1955 werd zijn zus Janina geboren en in 1959 verhuisde de familie naar Keulen, waar ze ook een eethuis openden. In 1961 verhuisden ze weer naar West-Berlijn, waar ze een pension begonnen. Zijn moeder, een voormalige actrice, liet hem voorspreken tijdens een auditie bij de SFB.
  
  De tv-film Gott und die Welt. Grenzgänge mit Ilja Richter documenteert de ingewikkelde confrontatie met zijn Joodse wortels.
  
  De RIAS, een toenmalige Berlijnse radiozender, contracteerde de getalenteerde 8-jarige spreker en zanger. Zijn eerste spreekrol was die van het muisje Kukuruz uit het hoorspel Schwarz auf weiß van Ephraim Kishon, in welke tv-verfilming hij in 1963 te zien was naast Edith Hancke. Als kindster werkte hij mee aan meer dan 60 hoorspelen van de RIAS. Mede daardoor werd hij verder aanbevolen aan de Berlijnse theaters.
  
  Zijn eerste rol kreeg hij in het stuk Belvedere (1961) bij het Berlijnse Renaissance-Theater met in de hoofdrol Viktor de Kowa. In de tussentijd bezocht hij een privéschool. In 1963 kreeg hij een kleine rol in de musical Annie Get Your Gun bij het Theater des Westens, met in de hoofdrol Heidi Brühl. In 1966 trad hij in datzelfde theater op met Vico Torriani in het zangspel Im weißen Rößl. Zijn talent kreeg veel respect, toen hij in 1966 in het tweepersoons-stuk Freunde und Feinde acteerde als partner van Martin Held.
  
  Hij speelde ook mee in de ZDF-tv-serie Till, der Junge von nebenan (1967). Als 16-jarige aanvaardde hij bij het ZDF de co-presentatie van het muziekprogramma 4-3-2-1 Hot & Sweet (1969), samen met Suzanne Doucet. Dit zou de tegenhanger moeten worden van Beatclub van de ARD. Vanaf 1970 presenteerde Richter het programma alleen. In februari 1971 werd Disco geïntroduceerd, dat 11 jaar lang niet meer weg te denken was uit het Duitse schlagercircuit. Zijn spreuk in dit programma was <Licht aus! Whoom! Spot an! Jaaa!>. Het programma kreeg een hoge kijkdichtheid. Wegens het succes werd de uitzending verplaatst naar de avonduren. Het buitengewone aan het programma was, dat artiesten van geheel verschillende muziekstromingen (schlager, pop, rock) na elkaar optraden. Tussen de muziekoptredens door werden van tevoren opgenomen sketches ingelast, waarin Richter met veel bombarie, voorspelbare grappige stukjes opvoerde. In 1982 werd de uitzending beëindigd.
  
  In 1975 kreeg hij de Bravo Otto. In 1978 produceerde hij met actrice Ursela Monn het album Riekes Jesäng met Berlijnse liederen. Daarna werkte hij als acteur en regisseur met de Berlijnse komedie Treppauf-Treppab, waarmee hij in de herfst van 1983 op tournee ging. Het stuk werd in 1984 door de televisie uitgezonden. Zijn bekendste optreden was het eenpersoons-stuk Der Ansager einer Stripteasenummer gibt nicht auf van Bodo Kirchhoff. Hij was een poos lid van het ensemble van het Bremer Schauspielhaus.
  
  Van 1985 tot 1987 was hij columnist bij de Tageszeitung en de Hamburger Morgenpost. Richter werkte ook als stemacteur, in het bijzonder voor animatiefilms. Hij leende zijn stem aan bekende figuren, waaronder het aardmannetje Timon uit de Walt Disney-film The Lion King, Count Dukula uit de gelijknamige animatieserie en Mike Glotzkowski uit de Disney-films Monster, Inc. en Monsters University.
  
  Publicaties 
  Naast zijn autobiografie Spot aus! Licht an! publiceerde hij het boek Der Deutsche Jude, waarin hij zich samen met zijn moeder ironisch uitlaat over de Duits-Joodse geschiedenis. Zijn boek Bruno-von Bären und Menschen (2007) is een verhaal over de in 2006 afgeschoten bruine beer Bruno. In mei 2013 publiceerde hij Du kannst nicht immer 60 sein. Mit einem Lächeln älter werden.
  
  In 2011 vierde de ZDF-Disco haar 40-jarig jubileum en Ilja Richter ging op de disco-toer. Naar aanleiding van dit jubileum publiceerde Sony Music meerdere cd's en dvd's, die deels waren vertegenwoordigd in de hitlijst. Bovendien produceerde hij met zijn zoon Kolja de kinderplaat Die kleine Schnecke. In 2012 nam hij afscheid van het disco-podium met Die letzte disco tour.
  
  Privéleven 
  Ilja Richter was van 1975 tot 1978 samen met de zangeres Marianne Rosenberg. Hij was tot 2004 getrouwd met de filmuitgeefster Stephanie von Falkenhausen. Zijn zoon (geb. 2001) werd geboren uit een relatie met een Franse grimeuse. Hij woont tegenwoordig  in Berlijn.
  
  Onderscheidingen 
   1975: Gouden Bravo Otto
   1978: Goldene Kamera
   1997: ECHO Klassik in de categorie Klassiek voor kinderen (Ein Opernführer) (met Stefan Siegert en Sikle Dornow)
   2003: ECHO Klassik in de categorie Klassiek voor kinderen (Verdi: Don Carlos) (met Stefan Siegert en Sikle Dornow)
   2005: Curt Goetz-Ring
   2010: Deutscher Hörbuchpreis in de categorie Beste Fiktion voor zijn lezing (met Peter Fricke en Hanns Zischler) van de Chronik der Gefühle van Alexander Kluge
   2014: Nominatie voor de Deutsche Animationssprecherpreis bij het tekenfilmfestival Stuttgart voor zijn stemrol in Die Monster Uni
  
  Filmografie 
   1962: So toll wie anno dazumal
   1963: Schwarz auf Weiß
   1963: Piccadilly null Uhr zwölf
   1964: Die Schneekönigin
   1968: Till, der Junge von nebenan
   1969: Ich bin ein Elefant, Madame
   1969: Tony's Freunde
   1970: Wenn die tollen Tanten kommen
   1970: Wer zuletzt lacht, lacht am besten
   1970: Unsere Pauker gehen in die Luft
   1970: Musik, Musik – da wackelt die Penne
   1971: Das haut den stärksten Zwilling um
   1971: Hilfe, die Verwandten kommen
   1971: Die tollen Tanten schlagen zu
   1971: Die Kompanie der Knallköppe
   1971: Wenn mein Schätzchen auf die Pauke haut
   1971: Tante Trude aus Buxtehude
   1971–1982: disco (ZDF muziekuitzending)
   1972: Betragen ungenügend!
   1973: Blau blüht der Enzian
   1973: Das Wandern ist Herrn Müllers Lust
   1980: Bühne frei für Kolowitz
   1980: Hollywood, ich komme
   1983: Die wilden Fünfziger
   1985: Ausgeträumt
   1985: Nessie – Das verrückteste Monster der Welt
   1985: Turf
   1985: Drei Damen vom Grill
   1985: Mein Freund Harvey
   1992: Sylter Geschichten
   1992: Treff am Alex
   1996: Beim nächsten Kuß knall ich ihn nieder
   1997: Wenn der Präsident zweimal klingelt
   1998: Drei Chinesen mit dem Kontrabass
   1999: Die Musterknaben 2
   1999: Im Namen des Gesetzes: Freitag der 13.
   1999: Tatort: Blinde Kuriere
   1999: SOKO 5113: Fauler Zauber
   1999: Spuk im Reich der Schatten
   2000: Tatort: Mauer des Schweigens
   2002: SOKO Kitzbühel: Ein tiefer Fall
   2002: Herz in Flammen
   2003: Körner und Köter
   2003: Schlosshotel Orth
   2004: Liebe süß-sauer: Die Verlobte aus Shanghai
   2005: Eine Prinzessin zum Verlieben
   2005: Ein Hund, zwei Koffer und die ganz große Liebe
   2005: In aller Freundschaft
   2006: Mein Führer
   2006–2007: Pocoyo
   2007: Dornröschen: Ab durch die Hecke
   2007: Ich leih’ mir eine Familie
   2008: Tierärztin Dr. Mertens (tv-serie)
   2008: 4 Singles
   2009: Romeo und Jutta
   2009: Klick ins Herz
   2010: Das Sandmännchen – Abenteuer im Traumland (stem)
   2010: Forsthaus Falkenau (tv-serie)
   2010: Notruf Hafenkante – Geisterstunde
   2010: SOKO Stuttgart – Hybris
   2013: SOKO 5113 - Das Alibi
   2013: V8 – Du willst der Beste sein
   2013: Rosamunde Pilcher: Alte Herzen rosten nicht
   2014: Hotel Zuhause: Bitte stören!
  
  Filmsynchronisatie 
   1984: Ferdy the Ant – Duitse stem van Tolpatsch
   1989: Count Duckula – Duitse stem van Graf Duckula
   1994: The Lion King – Duitse stem van Timon
   1995–1999: Abenteuer mit Timon und Pumbaa, alle 86 afleveringen – Duitse stem van Timon
   1998: Apt Pupil – Duitse stem van Edward French (David Schwimmer)
   1999: Jim Knopf (animatieserie) – Duitse stem van Mies Fies Ling
   1999: Tobias Totz und sein Löwe – Duitse stem van de neushoorns
   1999: The Lion King II – Simba's Pride – Duitse stem van Timon
   1999: The Matrix – Duitse stem van Cypher / Mr. Reagan
   2001: Monsters, Inc. – Duitse stem van Michael 'Mike' Glotzkowski
   2002: Friends, seizoen 9, aflevering 6 – Duitse stem van David
   2003: La prophétie des grenouilles – Duitse stem voor varkens
   2004: The Lion King 1½ – Duitse stem van Timon
   2006: Hoodwinked – Duitse stem van de Regisseur
   2008: ואלס עם באשיר – Duitse stem van Carmi Cna'an
   2009: Die kleine Monsterin – Duitse stem van Edison
   2010: Das Sandmännchen – Abenteuer im Traumland – Duitse stem van Habumar
   2010: Nummer 6, aflevering 5: Der Doppelgänger – Duitse stem van Nummer Zwei (Anton Rodgers)
   2010: Chi Rho – Das Geheimnis – Duitse stem van C.T.
   2012: Life of Pi: Schiffbruch mit Tiger – Duitse stem van de volwassene Pi
   2013: Die Monster Uni – Duitse stem van Michael 'Mike' Glotzkowski
   2014: Wickie und die starken Männer (2014), (tv-serie, aflevering: Der falsche Druide) – Duitse stem van de valse Druide
   2014: Die Pinguine aus Madagascar – Duitse stem van Dr. Octavius Brine/Dave
   2016: The Lion Guard – Duitse stem van Timon
  
  Theater en Musical 
   1961: Belvedere
   1962: Fußgänger der Luft
   1966: Freunde und Feinde
   1967: Im weißen Rössl
   1982: Treppauf-Treppab
   1983: Sweet Charity
   1984: Wie man was wird im Leben, ohne sich anzustrengen
   1984: Der reinste Wahnsinn
   1985: Nur keine Panik
   1987: Häuptling Abendwind … als kapper
   1987: Designern gibts der Herr im Schlaf
   1988: Augenblicke für Feinde und Freunde
   1990: Schergen bringen Glück
   1990: Die Möwe … als Medwedenko
   1992: Sommernachts-Sexkomödie
   1992: Die Hose
   1992: Stepping Out
   1993: Lasst uns endlich anfangen
   1995: Der Ansager einer Stripteasenummer gibt nicht auf – Düsseldorfer Schauspielhaus
   1996: Das Kryptogramm – Düsseldorfer Schauspielhaus
   1997: Zuständ wie im alten Rom – Theater des Westens, Berlin
   1998: The Black Rider – Renaissance Theater Berlin und Bad Hersfelder Festspiele … als duivel
   1998: Altweibersommer – Münchner Volkstheater
   2000/2001: Chicago – Theater des Westens, Berlin … als Amos Hart
   2001: Der Snob – Westfälisches Landestheater
   2001/2002: Mord auf Rezept – Kleine Komödie am Max II, München en Theater am Kurfürstendamm, Berlin … als Dr. Flemming
   2003–2005: Galanacht – Komödie am Winterhuder Fährhaus, Hamburg
   2003–2006: My fair lady – Tournee … als Prof. Henry Higgins
   2004: Hohner – das Musical – Trossingen … als Liquidator
   2004/2005: Pinkelstadt – das Musical … als Werdmehr von Mehrwerth
   2005: Jedermann – Ital-Reding-Hofstadt, Schweiz en in de Berliner Dom … als Mammon
   2006: Verrückte muss man gar nicht erst in Stimmung bringen – Tournee
   2006–2008: Monsieur Ibrahim und die Blumen des Koran – Tournee … als Momo
   2007: Monsieur Ibrahim und die Blumen des Koran – Ernst-Deutsch-Theater Hamburg … alle Rollen
   2007: Blattschuss (Düsseldorf) … als echtgenoot
   2007: Ilja Richter erinnert sich – Show oder So
   2007: Nibelungen Festspiele-Worms … als Rüdiger von Bechelaren
   2007: AIDS Gala-Hamburg
   2007: Verrückte muss man gar nicht erst in Stimmung bringen
   2007: Kiss me, Kate – Duisburg
   2007: Hello, Dolly! – Tournee
   2008: Richard III.
   2008: Nibelungen Festspiele-Worms … als Rüdiger von Bechelaren
   2010: Monsieur Ibrahim und die Blumen des Koran – Schlossparktheater Berlin
   2011: Sechzehn Verletzte – Altes Schauspielhaus Stuttgart
   2011: Komiker aus Versehen – Komödie im Marquardt in Stuttgart
   2016: My Fair Lady – Bad Hersfelder Festspiele
   2017: Ilja Richter singt Georg Kreisler - Tournee
  
  Hoorspelen 
   1989 – Graf Duckula
   1994 – König der Löwen (delen 1, 2 en 3), als Timon
   1999 – Tobias Totz und sein Löwe, als neushoorn
   2001 – Der Holzwurm der Oper erzählt
   2003 – Die drei ???: Gefährliches Quiz (aflevering 109), als Nick Nobel
   2003 – TKKG: Argentinische Entführung
   2004 – Artemis Fowl als Foaly
   2005 – Große Geschichten neu erzählt – Alice im Wunderland, als verteller
   2006 – Kabale und Liebe van Friedrich von Schiller, als hofmaarschalk von Kalb,  MDR, ook als luisterboek
   2008 – Der Räuber Hotzenplotz – Die grosse 6 CD-Hörspielbox, als Petrosilius Zwackelmann
   2009 – Radio Tatort – Kaltfront, als Paul Breitner
   2014 – Der Mentor van Daniel Kehlmann, als Erwin Wangeroth, MDR/ORF/WDR, ook als luisterboek
  
  Luisterboeken 
   2003 – Schiffbruch mit Tiger
   2004 – Bambiland
   2005 – Die Hintergründe zu den Helsinki Roccamatios
   2005 – Die Bären-Strategie
   2006 – Groß ist die Welt
   2006 – Gedichte von Ringelnatz
   2007 – Bruno – von Bären und Menschen, Gugis, Lahr 2007, .
  
  Geluidsdragers 
   1961 – Schokolade, Pfefferminz, saure Drops
   1961 – Lausbubentwist
   1961 – Ich möchte am Broadway Blümchen pflücken
   1969 – Tip-Tap in die Tulpen
   1970 – Ich hol' dir gerne vom Himmel die Sterne
   1972 – Eine Goldmedaille für deine Supertaille
   1977 – Tip-Tap in die Tulpen (nieuwe versie)
   1979 – Liebe im Büro
   1984 – Liebeslied
   1999 – disco cd-serie
   2011 – 40 Jahre ZDF disco cd- en dvd-serie
   2012 – Best Of disco boek en cd-serie
  
  Duits presentator