title: Was (substantie)
text: Onder was wordt een groep vetachtige stoffen verstaan die bij iets boven de 40 °C smelten en dan een vloeistof vormen van lage viscositeit. Ze zijn vrijwel niet oplosbaar in water maar wel in organische, niet-polaire oplosmiddelen. Was is een organisch-biologisch product, bestaande uit (een mengsel van) esters van wasalcoholen (hogere alkanolen en diolen) en waszuren (alkaan-carbonzuren met 24–34 koolstofatomen). Ongezuiverde wassen bevatten in de regel nog aanzienlijke hoeveelheden vrij zuur, vrije alcohol en dikwijls ook sterolen en (hogere) alkanen.
  
  Wassen hebben meestal ongeveer de volgende eigenschappen:
   kneedbaar
   vetachtig
   een hoog smeltpunt
   niet mengbaar met water (hydrofoob)
   geen smelttraject (één smeltpunt)
  
  Wassen zijn grofweg in twee groepen te verdelen: natuurlijke wassen en minerale wassen.
  
  Natuurlijke wassen 
  Dit zijn stoffen die (grotendeels) uit andere esters bestaan dan vetten. Vetten bestaan uit triglyceriden, dat wil zeggen esters van glycerine en vetzuren.
   bijenwas
   carnaubawas
   candelillawas
   schellak
   de substantie waarmee sommige planten zichzelf beschermen door een cuticula
  
  Ook sommige stoffen die vet of olie worden genoemd, worden onder de wassen ingedeeld:
   jojoba-olie
   wolvet ofwel lanoline
   walschot alias spermaceti
  
  Minerale wassen 
  Meestal bestaande uit hogere alkanen, al dan niet met diverse onzuiverheden. Voorbeelden zijn:
   vaseline
   paraffine
   ozokeriet
   petroleumwas
   montaanwas
   ceresine
   kerogeen (aardwas)
  
  Toepassingen 
  Het gebruik van wassen is legio. Voorbeelden ervan zijn:
   Onderhoudsproducten als boenwas, meubelwas, autowas, schoensmeer
   Als medium in waskrijt, kleurpotloden en speelklei
   Als brandstof in kaarsen
   In cosmetica
   Bij het gieten van kunstwerken en metalen precisiegietwerk volgens de verlorenwasmethode (cire perdue)
   Als beschermer en conservaat om kaas
  
   
  Organische verbinding
  Natuurlijk materiaal