title: Nias (taal)
text: Het Nias is een Austronesische taal die wordt gesproken op het eiland Nias en de Batoe-eilanden in Noord-Sumatra, Indonesië. Volgens de census van 2000 had deze taal 770.000 sprekers en is het de belangrijkste gesproken taal op Nias, naast het Indonesisch. De taal hoort tot de subgroep van de talen van de Barrière-eilanden van Noordwest-Sumatra, ook wel "Noord-Sumatraanse talen" genoemd, die ook het Mentawai en de Bataktalen omvat. Er zijn drie hoofddialecten: het noordelijk, centraal en zuidelijk Nias. Het Nias is een taal met open lettergrepen, waarbij de lettergrepen niet eindigen met een medeklinker.
  
  Dialecten 
  
  De volgende dialecten worden onderscheiden in Ethnologue.
  
   Noordelijke dialect: met name de variëteit van Gunungsitoli, in het Alasa en Lahewagebied.
   Zuidelijke dialect: in Zuid-Nias, Gomo, Telukdalam en de Batoe-eilanden
    Centrale dialect: Sirombu en Mandrehe gebieden, met name in het regentschap West-Nias.
  
  Daarnaast worden ook het westelijke en noordwestelijke dialect onderscheiden.
  
  De noordelijke variëteit wordt beschouwd als het prestigedialect. De enige bestaande Bijbelvertaling is geschreven in het noordelijke dialect en wordt gebruikt door sprekers uit alle dialectgebieden.
  
  De mate van overeenkomst tussen de dialecten van Nias is ongeveer 80%.
  
  Fonologie 
  
  Het Nias kent de volgende fonemen (klanken die alleen in het noordelijke dialect worden aangetroffen, worden aangegeven in het , klanken die alleen in het zuiden voorkomen zijn in het  aangegeven):
  
  Fonetische beschrijvingen van de klanken die traditioneel worden geschreven als <mb> en <ndr> variëren sterk. Sundermann (1913) en Halawa et al. (1983) beschrijven ze als prenasaal plosief  en prenasaal tril-plosief  voor het noordelijke dialect,  terwijl Brown (2005) ze registreert als tril  en tril-plosief  voor het zuidelijke dialect.
  In een akoestische studie van Nias-dialecten uit drie locaties, toont Yoder (2010) een complex patroon van vier fonetische realisaties van <mb> en <ndr>: gewoon plosief, prenasaal plosief, plosief met tril, plosief met fricatief.
  
  De status van initiële  wordt niet bepaald; er zijn geen fonetische klinker-initiële woorden in het Nias.
  
  Grammatica 
  Het Nias heeft een ergatief–absolutieve structuur. Het is de enige ergatief-absolutieve taal ter wereld met een "gemarkeerd absolutief", wat betekent dat de absolutieve naamval is gemarkeerd, terwijl de ergatieve naamval niet is gemarkeerd.
  
  Het Nias kent geen bijvoeglijk naamwoorden. Die functie wordt vervuld door werkwoorden.
  
  Voornaamwoorden 
  
  De volgende tabel geeft een overzicht van de vrije en gebonden voornaamwoorden van het Nias ( = alleen gebruikt in het noordelijke dialect,  = alleen gebruikt in het zuidelijke dialect):
  
  Naamvalmarkering zelfstandig naamwoord (mutatie) 
  
  Naamvalmarkering van zelfstandig naamwoorden wordt in het Nias aangegeven door middel van mutatie van de initiële medeklinker. Verschillende medeklinkers zijn onderhevig aan mutatie zoals weergegeven in onderstaande tabel. Waar een woord met een klinker begint, wordt een n of g vóór de klinker gevoegd; de keuze voor n of g is lexicaal bepaald. Bijvoorbeeld,  betekent 'dorpsfederatie',  betekent 'armband'.
  
  Andere medeklinkers veranderen niet.
  
  Verantwoording 
  
  Natuurlijke taal
  Taal in Indonesië
  Malayo-Polynesische taalfamilie
  Noord-Sumatra